open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xisela de Baviera

**Xisela de Baviera** (húngaro: Bajoroszági Gisela; en alemán: Gisela von Bayern), nada en Bad Abbach no 980 e finada en Passau o 7 de maio de 1065, foi raíña consorte de Hungría. Esposa do rei Estevo I de Hungría e nai do príncipe Emérico de Hungría. Irmá pequena de Henrique II do Sacro Imperio Romano Xermánico.

## Traxectoria 
Xisela naceu ao redor de 984, como a filla maior de Henrique II, duque de Baviera, e de Xisela (Isabella) de Borgoña. En 995 morreu Henrique "O Pendenceiro" e o seu fillo maior, tamén chamado Henrique, asumiu o control do ducado e comezou a negociar cos seus veciños máis próximos: os húngaros. Deste xeito, Xisela casou con Estevo I en 996 na abadía de Scheyern, en terras bávaras. Este matrimonio supuxo a primeira unión dunha familia imperial xermánica cun monarca "bárbaro" de Oriente, xa que ata entón os emperadores non se casaran con polacos, checos, húngaros ou eslavos. Entre os anos 1000 e 1007 deu a luz varios fillos, entre eles un chamado Otón (en homenaxe ao seu antepasado Odón I "O Grande") que morreu na infancia e outro chamado Emeric.

Xisela foi unha das principais promotoras do cristianismo en Hungría a principios do século XI, e con ela chegaron ao reino húngaro un gran número de nobres e cregos xermánicos, contribuíndo ao seu desenvolvemento. Segundo as crónicas, Xisela viviu moitas veces na cidade de Veszprém, mantendo preto dela o seu clero, tanto que segundo a tradición o bispo de Veszprém adquiriu o dereito de coroar ás raíñas consortes do reino. En 1031, o seu único fillo, o Santo Emérico, herdeiro ao trono húngaro, morreu mentres cazaba ao atacalo un xabaril. Este acontecemento tivo grandes consecuencias para Estevo I, que se volveu cada vez máis relixioso e retirouse do goberno. As crónicas falan de Vazul, curmán de Santo Estevo, que intentou asasinar ao rei, polo que foi encarcerado. Prodúcese unha serie confusa de acontecementos, onde Xisela envía un mensaxeiro para interceptar a quen leva unha orde de Santo Estevo, e en lugar de ser liberado, Vazul queda cegado. Os motivos deste suceso aínda non foron aclarados.

Tras a morte do seu marido en 1038, o novo monarca Pedro Orseolo de Hungría, sobriño de Estevo I, permitiu que Xisela permanecese un pouco na corte real, ata que finalmente desposuíla dos seus bens e mandouna vivir a un pobo próximo baixo vixilancia. Isto contribuíu, en parte, ao enorme descontento entre a poboación e os nobres, que levou aos nobres húngaros a depoñer no 1041 a Pedro Orseolo e colocar no trono a Samuel Aba, quen casara cunha das irmás de Estevo I. Orseolo fuxiu a terras xermánicas e regresou cun exército imperial co que derrotou ao tronosurpador. Despois da morte de Samuel Aba en 1044, Xisela regresou á súa terra natal, facendo votos como monxa no convento de Niedernburg, Passau, Baviera. Alí viviu ata a súa morte, como abadesa do convento ata o ano 1059.

En 1975 foi beatificada polo papa Paulo VI.

## Galería de imaxes

Giselle_of_Bavaria.jpg|Xisela de Baviera

Szt._István_és_Gizella_Veszprém.JPG|Estatua de santo Estevo e a súa esposa Xisela de Baviera na cidade de Veszprém, Hungría

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
O Pousiño

Como topónimo **O Pousiño** pode referirse a:

;En Galiza
***O Pousiño**, lugar da parroquia de San Pedro de Batalláns, no concello das Neves;
***O Pousiño**, lugar da parroquia de Borbén, no concello de Pazos de Borbén.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Pradocabalos

O topónimo **Pradocabalos** pode referirse a:

;En Galiza
***Pradocabalos**, parroquia do concello de Viana do Bolo;
****Pradocabalos**, lugar de dita parroquia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Praducelo

O topónimo **Praducelo** pode referirse a:

;En Galiza
***Praducelo**, lugar da parroquia da Órrea, no concello de Riotorto;
***Praducelo**, lugar da parroquia de San Xoán de Lóuzara, no concello de Samos.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Praducelos**, lugar da parroquia de Seoane Vello, no concello de Montederramo.
Pradia

Como topónimo **Pradia** pode referirse a:

;En Galiza
***Pradia**, lugar da parroquia de Budián, no concello do Valadouro;
***A Pradia**, lugar da parroquia dos Freires, no concello de Ortigueira.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Pradieiro**, lugar da parroquia de Mariz, no concello de Guitiriz.
Burón (homónimos)

Como topónimo **Burón** pode referirse a:

;En Galiza
***A Proba de Burón**, parroquia do concello de A Fonsagrada;
****A Proba de Burón**, lugar de dita parroquia.

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***Burón**, concello da provincia de León.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Queixoiro

Como topónimo **Queixoiro** pode referirse a:

;En Galiza
***Queixoiro**, lugar da parroquia da Bastida, no concello da Fonsagrada;
***Queixoiro**, lugar da parroquia de Cedofeita, no concello de Ribadeo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Melisenda de Lusignan

**Melisenda de Lusignan**, nada cara ao ano 1200 e finada despois de 1249, foi a princesa consorte de Antioquía.

## Traxectoria
Era filla de Isabel de Xerusalén e do seu marido Emeric de Chipre. Tivo unha irmá, Sibila de Lusignan, e un irmán menor, Amalric, que morreu na infancia. Dos matrimonios anteriores da súa nai, Melisenda tivo tres medias irmás: María de Monferrato (raíña de Xerusalén), Alicia de Champaña e Filipa de Champaña.
En xaneiro de 1218 Melisenda casou con Bohemundo IV de Antioquía. O matrimonio tivo tres fillas:

* Isabel de Antioquía (morreu na súa mocidade).
* María de Antioquía (morreu despois do 10 de decembro de 1307 e non tivo fillos).
* Helvis de Antioquía (morto na súa mocidade).

Melisenda protestou pola sucesión do seu sobriño, Henrique I de Chipre, como rexente de Xerusalén tras a morte da súa media irmá Alicia en 1245. Alicia fora rexente en Xerusalén por Conrado IV de Alemaña.

Morreu tempo despois do ano 1249. Despois da súa morte, sen fillos, sucedeuna a súa filla María. Algún tempo despois de decembro de 1307, a liña de Melisenda extinguiuse.

## Notas
Corpo alxebricamente pechado

En matemáticas, un corpo  está **alxebricamente pechado** (ou  **alxebricamente fechado**) se todo polinomio non constante en  (o anel polinómico univariado con coeficientes en ) ten unha raíz en . Noutras palabras, un corpo é alxebraicamente pechado se se cumpre o teorema fundamental da álxebra para el.

Todo corpo K está contido nun corpo alxebricamente pechado C, e as raíces en C dos polinomios con coeficientes en K forman un corpo alxebricamente pechado chamado peche alxébrico de K. Dados dous peches alxébricos de K hai isomorfismos entre eles que fixan os elementos de K.

Os corpos pechados alxebraicamente aparecen na seguinte cadea de inclusión de clases:

## Exemplos 
Como exemplo, o corpo dos números reais non está pechado alxebricamente, porque a ecuación polinómica x^2+1=0 non ten solución nos números reais, aínda que todos os seus coeficientes (1 e 0) sexan reais. 

O mesmo argumento demostra que ningún subcorpo do corpo real está pechado alxebricamente; en particular, o corpo dos números racionais non está pechado alxebricamente. 

Pola contra, o teorema fundamental da álxebra afirma que o corpo dos números complexos está alxebricamente pechado. Outro exemplo de corpo alxebricamente pechado é o corpo dos números alxébricos (complexos).

Ningún corpo finito *F* está alxebricamente pechado, porque se *a*1, *a*2, ... , *an* son os elementos de *F*, entón o polinomio (*x* &#x2212; *a*1)(*x* &#x2212; *a*2) ⋯ (*x* &#x2212; *a**n* ) + 1 non ten ceros en *F*. 

No entanto, a unión de todos os corpos finitos de característica fixa *p* (*p* primo) é un corpo alxebricamente pechado, que é, de feito, o peche alxébrico do corpo \mathbb F_p con *p* elementos.

O corpo \mathbb{C}(x) de funcións racionais con coeficientes complexos non está pechado; por exemplo, o polinomio y^2 - x ten raíces \pm\sqrt{x}, que non son elementos de \mathbb{C}(x).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Elemento enteiro
* Anel polinómico
* Ideal (teoría dos aneis)
* Enteiro cadrático

### Ligazóns externas
Batalla de Cēsis

A **batalla de Cēsis** (letón: *Cēsu kaujas*; estoniano: *Võnnu lahing*, **batalla de Võnnu**; alemán: *Schlacht von Wenden*, **batalla de Wenden**), librada preto de Cēsis (Wenden en alemán) en xuño de 1919, foi unha batalla decisiva nas guerras de independencia de Estonia e Letonia. Tras intensos combates, unha forza estoniana que avanzaba desde o norte, complementada por unidades letoas, repeleu os ataques alemáns do Báltico e lanzou un contraataque total.

## Antecedentes 
Letonia declarara a independencia en 1918, pero foi incapaz de deter o avance do Exército Vermello, , o que provocou a perda de Riga. O avance dos Fisileiros Letóns foi detido polo VI Corpo de Reserva alemán. O Corpo de Reserva, baixo o mando do xeneral Rüdiger von der Goltz, estaba composto pola *Baltische Landeswehr*, a División de Ferro dos Freikorps e a División de Reserva da Garda. Os voluntarios letóns leais ao Goberno Provisional tamén foron postos baixo o mando da *Baltische Landeswehr*. O 10 de xuño, coa mediación dos Aliados, declarouse un alto o fogo, pero as conversas fracasaron e o 19 de xuño retomáronse os combates.

## Batalla 
O 19 de xuño os combates retomáronse cun ataque da División de Ferro ás posicións estonianas preto de Limbaži. Naquel momento, a 3ª División Estoniana, incluíndo o 2.º Rexemento Cēsis letón baixo o mando do coronel Krišjānis Berķis, contaba con 5 990 soldados de infantería e 125 de cabalaría. As forzas proalemás tiñan entre 5 500 e 6 300 soldados de infantería, entre 500 e 600 de cabalaría e unha forte vantaxe en canóns, metralladoras e morteiros.

A *Landeswehr* continuou atacando en varias partes da fronte e máis forzas estonianas uníronse á batalla. Despois de deter os últimos ataques alemáns, as forzas estonianas iniciaron un contraataque completo o 23 de xuño que resultou na reconquista de Cēsis. As unidades alemás iniciaron entón unha retirada xeral cara a Riga.

## Consecuencias 
A batalla de Cēsis foi unha decisiva vitoria de Estonia contra as forzas pro-alemás. A 3ª División Estoniana continuou o seu avance cara Riga, chegando o 3 de xullo aos arredores da cidade. Estonia, Letonia e o Goberno Provisional pro-alemán de Letonia asinaron o cesamento do fogo de Strazdumuiža por esixencia da Entente. O armisticio restaurou o goberno de Ulmanis en Riga. As forzas alemás recibiron a orde de abandonar Letonia, e a *Landeswehr* alemá-báltica foi posta baixo o mando do goberno letón e enviada a loitar contra o Exército Vermello. Porén, para burlar as ordes da Entente, moitos soldados alemáns, en lugar de marchar, foron incorporados ao Exército Voluntario de Rusia Occidental. Os combates en Letonia e Lituania reanudaronse en outubro e continuaron ata decembro de 1919.

Estonia celebra o aniversario da batalla como o Día da Vitoria (*Võidupüha*), un festivo nacional que cae o 23 de xuño. Os eventos anuais de conmemoración da batalla celébranse o 22 de xuño (Día da Vitoria de Letonia, en letón: *Latvijas Uzvaras diena*) no Monumento á Liberdade en Cēsis.

## Notas
Luis Ríos

**Manuel Luis Ríos Losada**, alcumado ***Pinturero***, nado en Lugo o 7 de xullo de 1942 e finado en Cartaxena de Indias o 18 de decembro de 1966, foi un toureiro e paracaidista galego.

## Traxectoria 
Naceu en 1942 en Lugo, preto da Porta Miñá, sendo fillo de Jesús Río e Filomena Losada. Realizando o servizo militar especializouse como paracaidista e aos 19 anos superaba xa os 80 saltos. Axiña se converteu en instrutor na escola de paracaidismo de Cuatro Vientos, onde tivo como alumno o toureiro venezolano Armando Conde, que prendeu nel a afección pola tauromaquia.

En agosto de 1965 tentou saltar en paracaídas á praza de touros de Xetafe antes dunha corrida, pero aterrou a máis dun quilómetro de distancia, polo que tivo que ir camiñando ao edificio taurino, onde ademais foi corneado polo animal. Convertido nunha celebridade no seu Lugo natal, foi a estrela dun espectáculo taurino que el mesmo impulsou durante as festas de San Froilán de 1965, participando nunha corrida xunto a Fabián Linares "o Coruñés".

O 24 de xullo de 1966 participou nunha corrida nas festas patronais de Sarria xunto a outros tres toureiros da provincia de Lugo (Celita II, Jesús Rivelo e Jesús Núñez), e en agosto toureou nas festas de Monforte de Lemos, onde foi ferido por un touro.

Máis tarde embarcou como polisón a América do Sur, instalándose en Colombia, onde conseguiu un contrato para tourear.

### Morte 
O 18 de decembro de de 1966 volveu tentar un salto en paracaídas sobre unha praza de touros, neste caso na praza de La Serrezuela, na cidade colombiana de Cartaxena de Indias. Voou entón nun Piper PA-22 Tri-Pacer pilotado por Álvaro Quijano e saltou cara á praza, pero o vento que sopraba impulsouno ao mar Caribe, onde faleceu afogado, con só 24 anos de idade. O seu corpo foi recollido por pescadores da zona que tentaron reanimalo sen éxito.

Foi soterrado no cemiterio de Manga, na propia Cartaxena de Indias, ao fracasar os intentos de repatriar o seu corpo por parte de Luis López Díaz Pallín coa mediación do diplomático Luis Mariñas. Finalmente, en febreiro de 1982 os seus restos foron repatriados a Galicia, sendo soterrados no cemiterio de San Froilán. O seu salto en Cartaxena de Indias foi inmortalizado nunha pintura do artista colombiano Enrique Grau, titulada *La muerte de El Pinturero*.

## Notas
Elemento alxébrico

En matemáticas, se  é unha álxebra asociativa sobre , entón un elemento  de  é un **elemento alxébrico** sobre , ou só **alxébrico sobre** , se existe algún polinomio distinto de cero g(x) \in K[x] con coeficientes en  tal que .

Os elementos de  que non son alxébricos sobre  son **transcendentais sobre** . 

Un caso especial de álxebra asociativa K é unha extensión de corpo L de K.

Estas nocións xeneralizan os números alxébricos e os números transcendentais (onde a extensión de corpo é , sendo  o corpo de números complexos e  o corpo de números racionais).

## Exemplos 
* A raíz cadrada de 2 é alxébrica sobre , xa que é a raíz do polinomio  cuxos coeficientes son racionais.
* Pi é transcendental sobre  pero alxébrica sobre o corpo dos números reais : é a raíz de , cuxos coeficientes (1 e −  ) son ambos reais, pero non de ningún polinomio con só coeficientes racionais. (A definición do termo número transcendental usa , non  ).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*

### Outros artigos 
* Independencia alxébrica
* Extensión de corpo
Diario de Bergantiños

***Diario de Bergantiños*** es un xornal galego que se edita en Carballo, cabeceira da comarca de Bergantiños.

## Características
Comezou a publicarse o 23 de novembro de 2003 da man do grupo Editorial La Capital, que tamén edita *El Ideal Gallego*, *DxT Campeón*, *Diario de Arousa* e *Diario de Ferrol*. Centra o seu contido nas comarcas de Bergantiños, Fisterra, Soneira e Xallas.
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Diario de Bergantiños
Patrick Johnston (político estadounidense)

**Patrick Johnston**, nado en San Francisco (California) o 3 de setembro de 1946, é un político estadounidense. Exerceu como membro da Asemblea Estatal de California desde 1981 até 1991 e do Senado Estatal de California desde 1991 até 2000, representando o Condado de San Joaquin.
## Traxectoria 
Estudou no St. Joseph College en Mountain View, California. Graduouse en Artes polo Saint Patrick's Seminary and University, seguido dun mestrado en Representación Política pola California State University, Sacramento.

Johnston compezou a súa carreira como un empregado de informes de accidentes para o Ferrocarril Municipal de San Francisco. Traballou despois como axente de liberdade condicional en San Francisco e no Condado de Calaveras, California. Vivindo no Condado de Calaveras, Johnston deveu activo na política Demócrata e fíxose amigo de John Garamendi. Johnston coñeceu entón a Margaret Mary Nevin, unha estudante de dereito, e se mudou con ela a Stockton, California. Despois de que Nevin rematase os seus estudos en dereito, regresaron ao Condado de Calaveras.

Johnston foi delegado para a Convención Nacional Demócrata de 1972, onde deu o seu voto a George McGovern. Tras regresar da CND, Johnston retomou o seu traballo como axente de liberdade condicional e escribiu columnas sobre política para un diario local, mais foi despedido cando o diario entrou en creba. Johnston recibiu entón a oferta de servir como director de campaña de John Garamendi na súa candidatura á Asemblea Estatal de California. Garamendi resultou elixido, e Johnson serviu como o seu xefe de gabinete. Johnston dirixiu tamén a campaña electoral de Jerry Brown no  Norte de California durante as eleccións a Gobernador de California de 1978. Garamendi foi posteriormente elixido para o Senado Estatal de Californial, e Johnson dimitiu como xefe de gabinete para concorrer á Asemblea Estatal de California.

A elección de Johnston á Asemblea produciuse despois de que o seu opoñente republicano fose declarado electo e xurara o cargo o 1 de decembro de 1980, gañando por unha marxe de tan só 18 votos. Tras pedir un reconto, Johnston foi declarado o gañador; os Republicanos levaron o asunto ós tribunais, onde o caso foi destituído. Johnston asumiu o cargo o 1 de xaneiro de 1981.

Despois da renuncia de John Garamendi a converterse no primeiro Comisionado de Seguros electo de California, Johnston buscou con éxito a elección ó senado estatal, derrotando a esposa de Garamendi, Patti Garamendi, na elección.

Dende que abandonou os seus cargos políticos, foi consultor de saúde e educación. En 2004, o Gobernador republicano Arnold Schwarzenegger nomeou a Johnston para a autoridade do Delta da Baía de California. En 2009, Johnston foi nomeado presidente e director executivo da Asociación de Plans de Saúde de California. Johnston foi o primeiro lexislador residente no Instituto de Estudos Gobernamentais da Universidade de California, Berkeley.

## Notas
Diario de Arousa

***Diario de Arousa*** é un xornal galego que se publica en Vilagarcía de Arousa desde o 24 de febreiro de 2001.

## Características
Publícao o grupo Editorial La Capital que tamén edita *El Ideal Gallego*, *DxT Campeón*, *Diario de Bergantiños* e *Diario de Ferrol*. Ten carácter local, centrado na ría de Arousa, a comarca do Salnés e a comarca de Barbanza.

## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
### Ligazóns externas 
* Diario de Arousa
Õhtuleht

***Õhtuleht*** é o meirande tabloide de Estonia. Publícase en Talín e está escrito en estoniano.

## Historia e perfil 
Õhtuleht fundouse no ano 1944. O 3 de xullo de 2000 fusionouse co tabloide Sõnumileht ("o mensaxeiro") para converterse en SL Õhtuleht. O 6 de outubro de 2008, o nome acurtouse de novo a Õhtuleht. e a Ekspress Grupp.

O xornal tamén está dispoñible en liña. Inicialmente, a versión dixital era simplemente unha copia do xornal impreso, mais transformouse nun fluxo de novas en liña e nun centro de entretemento cun 150.000 usuarios.

## Redactores xefe 
* Heino Dengo (1962–1982)
* Endel Lepisto (1982–1992)
* Tõnis Erilaid (1992–1996)
* Hallar Lind (1997–1998)
* Priit Hõbemägi (1998–2000)
* Väino Koorberg (2000–2016)
* Martin Šmutov (2016–)

## Notas
Rabiño

O topónimo **Rabiño** pode referirse a:

;En Galiza
***Rabiño**, parroquia do concello de Cortegada;
****Rabiño**, lugar de dita parroquia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***A Rabiña**, lugar da parroquia de Cerceda, no concello do Pino;
***As Rabiñas**, lugar da parroquia de Xerdiz, no concello de Ourol.
Landín (apelido)

**Landín** é un apelido galego. En orixe facía referencia ao lugar de residencia ou procedencia da persoa, coincidente co topónimo Landín ou Castrolandín.

En xaneiro de 2023 existían 675 persoas en Galicia co apelido Landín, ben sexa como primeiro ou segundo apelido.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de apelidos galegos
### Ligazóns externas 
* Os apelidos en galego. Orientacións para a súa normalización da Real Academia Galega, 2016.
Rao

O topónimo **Rao** pode referirse a:

;En Galiza
***Rao**, parroquia do concello de Navia de Suarna;
****Rao**, lugar de dita parroquia;
****Murias de Rao**, lugar de dita parroquia;
****Robledo de Rao**, lugar de dita parroquia;
***O Vilarao**, lugar da parroquia de Santa Cruz do Valadouro, no concello do Valadouro.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Extensión alxébrica

En matemáticas, unha **extensión alxébrica** é unha extensión de corpo  tal que cada elemento do corpo maior  é alxébrico sobre o corpo menor ; é dicir, todo elemento de  é unha raíz dun polinomio distinto de cero con coeficientes en .   

Unha extensión de corpo que non é alxébrica, dise que é transcendental e debe conter elementos transcendentais, é dicir, elementos que non son alxébricos.  

As extensións alxébricas do corpo \Q dos números racionais chámanse corpos numéricos alxébricos e son os principais obxectos de estudo da teoría alxébrica de números. 

Outro exemplo dunha extensión alxébrica común é a extensión \Complex/\R dos números reais polos números complexos.

## Algunhas propiedades 
Todas as extensións transcendentais son de grao infinito. Isto á súa vez implica que todas as extensións finitas son alxébricas. No entanto, a inversa non é verdade: hai extensións infinitas que son alxébricas.  Por exemplo, o corpo de todos os números alxébricos é unha extensión alxébrica infinita dos números racionais.

Sexa  unha extensión dun corpo , e . O subcorpo máis pequeno de  que contén  e  é comunmente denotado K(a). Se  é alxébrico sobre , entón os elementos de  poden expresarse como polinomios en  con coeficientes en *K*; é dicir, K(a)=K[a], o anel máis pequeno que contén  e . 

Neste caso, K(a) é unha extensión finita de  e todos os seus elementos son alxébricos sobre . En particular, K(a) é un espazo vectorial  con base \{1,a,...,a^{d-1}\}, onde *d* é o grao do polinomio mínimo de . 

Estas propiedades non se cumpren se  non é alxébrico. Por exemplo, \Q(\pi)\neq \Q[\pi], e ambos son espazos vectoriais de dimensións infinitas sobre \Q. 

Un corpo alxébrico pechado *F* non ten extensións alxébricas propias, é dicir, non hai ningunha extensión alxébrica *E* con *F*  *K* > *F*, entón *E* é unha extensión alxébrica de *K*.

Estes resultados finitos pódense xeneralizar usando a indución transfinita:  unión de calquera cadea de extensións alxébricas sobre un corpo base é en si mesma unha extensión alxébrica sobre o mesmo corpo base. Este feito, xunto co lema de Zorn (aplicado a un conxunto parcialmene ordenado apropiado), estabelece a existencia de peches alxébricos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Elemento enteiro
* Extensión de Galois
Rante

Como topónimo **Rante** pode referirse a:

;En Galiza
***Rante**, parroquia do concello de San Cibrao das Viñas;
****Rante**, lugar de dita parroquia;
****A Cruz de Rante**, lugar de dita parroquia;
***Amarante**, parroquia do concello de Maside;
***San Fiz de Amarante**, parroquia do concello de Antas de Ulla;
***San Martiño de Amarante**, parroquia do concello de Antas de Ulla;
***Santa Mariña do Castro de Amarante**, parroquia do concello de Antas de Ulla;
***Santo Estevo do Castro de Amarante**, parroquia do concello de Antas de Ulla;
****Amarante**, lugar de dita parroquia;
***Arante**, parroquia do concello de Ribadeo;
***Esperante**, parroquia do concello de Agolada;
****Esperante**, lugar de dita parroquia;
***Esperante**, parroquia do concello de Folgoso do Courel;
****Esperante**, lugar de dita parroquia;
***Esperante**, parroquia do concello de Lugo;
****Esperante**, lugar de dita parroquia;
***Esperante**, parroquia do concello de Taboada;
****Esperante**, lugar de dita parroquia;
***Almirante**, lugar da parroquia de Lantaño, no concello de Portas;
***Amarante**, lugar da parroquia de Cuíña, no concello de Oza-Cesuras;
***Esperante**, lugar da parroquia de Quembre, no concello de Carral;
***Esperante**, lugar da parroquia de Valadares, no concello de Outes;
***A Gatarante**, lugar da parroquia de San Martiño de Ozón, no concello de Muxía;
***Torante**, lugar da parroquia da Porta, no concello de Sobrado.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Voldemar Panso

**Voldemar Panso**, nado en Tomsk o 30 de novembro de 1920, e finado en Talín o 27 de decembro de 1977, foi un actor, director de teatro e pedagogo estoniano.

## Traxectoria 
En 1941 graduouse na Escola Estatal de Arte Escénica do Conservatorio de Talín, e en 1955 no Instituto de Arte do Teatro Estatal de Moscova.
* Andrus Kivirähk escribiu a obra en dous actos *Voldemar* baseada nas lembranzas, diarios e artigos de Voldemar Panso (dirixida por Merle Karusoo e Tiit Sukk no papel principal, estreada no Teatro Dramático de Estonia. Andrus Kivirähk tamén dirixiu a obra *Atriparadis Mäeots*), estreada no Vanemuine Theatre o 27 de marzo de 2006), onde un dos personaxes é Voldemar Panso.

## Notas
Dialecto de Tartu

O **dialecto de Tartu** é un dialecto da lingua estoniana falado en Estonia, preto da cidade de Tartu. Ten semellanzas co dialecto de Mulgi, particularmente coas variedades de Tarvastu e Helme. Historicamente, e xunto coa lingua võro do norte, foi a base para a lingua literaria do sur de Estonia.

## Uso 
Segundo o censo de Estonia de 2011, 4109 persoas falaban o dialecto de Tartu, e segundo os datos de 2021, a cifra era de 17.310 persoas.

Alcanzou o seu auxe no século XVII e esmoreceu até a década de 2000. O seu número de falantes foi aumentando dende entón, mais a maioría dos falantes son vellos e faltan medios en Tartu. Os movementos de renacemento para o dialecto de Tartu non foron tan fortes como os das linguas seto, dialecto de Mulgi e võro.

### Literatura 
A colección "Eesti mõtteloo" de Jakob Hurt contén os seus sermóns no dialecto Rõngu de Tartu. Na literatura moderna, Mats Traat era o principal usuario de Tartu.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Dialecto de Mulgi

O **dialecto de Mulgi** é un dialecto da lingua estoniana falado en Estonia, no sur do país. Segundo o censo de 2021 ten 13.960 falantes.

## Uso 
O dialecto de Mulgi só o fala a xeración máis vella, xa que os nenos son educados en estoniano estándar e os pais non o transmiten aos seus fillos.

O Mulgi Kultuuri Instituut funcionou dende 1934 ata 1940, e tamén dende 1989. Produce, publica e distribúe producións en Mulgi (contos, cancións infantís e cancións).

Un xornal Mulgi imprímese irregularmente.

Dous escritores de Mulgi notables son August Kitzberg (1855-1927) e Nikolai Baturin (1936-2019).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dialecto de Tartu
### Bibliografía 
*
Signe Kivi

**Signe Kivi**, nada en Talín o 24 de febreiro de 1957, é unha artista téxtil e política de Estonia. Foi membro do IX, X e XIV *Riigikogu*. De 1999 a 2002, foi Conselleira de Cultura.

## Traxectoria 
### Carreira profesional 
En 1980 licenciouse na Academia de Artes de Estonia en deseño téxtil. De 1985 a 1991 foi artista na fábrica de arte ARS. Desde 1988 é profesora na Academia de Artes de Estonia, e desde 1997 é profesora. Entre 2005 e 2015 foi a reitora da Academia de Artes de Estonia, e entre 2017 e 2019 foi a directora do Museo de Arte de Tartu. 

### Carreira política 
Trala da independencia de Estonia, Signe Kivi volveuse á política. Foi concelleira en Talín entre 1996 e 1999 e, de novo, en  2002. De 1998 a 2006, e de novo dende 2014, foi membro do Partido Reformista de Estonia. Pertenceu ao IX Riigikogu (2003), X (2003-2005) e XIV (2019).

## Recoñecementos 
* Orde da Estrela Branca, 4a clase 2004;
* Gran Cruz da Orde do León de Finlandia;
* Comendadora da Orde do Infante Dom Henrique da República de Portugal 2006;
* Comandante da Orde da Coroa de Reino de Bélxica 2008.

## Vida persoal 
Signe Kivi está casada co artista e cineasta de animación estoniano Kalju Kivi (nado en 1951). Ten dous fillos e unha filla.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Museo de Arte de Tartu
Regoela

O topónimo **Regoela** pode referirse a:

;En Galiza
***Regoela**, parroquia do concello de Cabanas;
***A Regoela**, lugar da parroquia de Rocha, no concello de Friol.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Regoelle**, lugar da parroquia de Olveira, no concello de Dumbría.
Siuru

miniatura|Membros de Siuru grupo, atrás: Peet Aren, Otto Krusten; fila de fronte: Friedebert Tuglas, Arthur Adson, Marie Under, August Gailit, Johannes Semper e Henrik Visnapuu.
**Siuru** foi un movemento literario estoaniao nomeado após o paxaro de lume da mitoloxía fínica. Fundouse en 1917 en Estonia. Foi un movemento expresionista e neoromántico que ía en contra da tradición formalista de Noor-Eesti.

## Membros 
Xunto co fundador August Gailit, o movemento incluía os seguintes poetas e escritores novos: Marie Under, Henrik Visnapuu, Johannes Semper, Friedebert Tuglas, Peet Aren, Otto Krusten e Artur Adson. Entre 1917 e 1919, Siuru publicou tres volumes de poesía. 1919 provocou conflitos dentro do grupo. Visnapuu e Gailit saíron, mentres que Johannes Barbarus e August Alle uníronse como novos membros.

## Programa 
Os membros de Siuru tiñan afinidade co futurismo e co impresionismo. A súa poesía adoitaba ser vista como escandalosa debido á súa natureza erótica. A filosofía de Siuru salientou a liberdade do espírito humano. Lemas do grupo incluían *Carpe diem!*, e *Que a alegría da creación sexa a nosa única forza en movemento*, esta última suxerida por Friedebert Tuglas. O símbolo do grupo era o crisantemo branco.

## Impacto 
miniatura|Portada do seu primeiro número.
Un resultado importante das actividades de Siuru foi a popularización da literatura entre os estonianos, o que levou ao desenvolvemento activo da literatura orixinal de Estonia na nova República. Aínda que o movemento en si foi de curta duración, truncado pola independencia de Estonia e o conseguinte movemento da literatura nacional, os seus membros ascenderon a figuras principais da literatura estoniana durante o primeiro período de independencia de Estonia e na comunidade literaria estoniana exiliada durante a ocupación soviética.

Marie Under (1883–1980) foi a líder do movemento, publicando o seu primeiro libro, *Sonnets*, en 1917. Aínda que as súas expresións da natureza atoparon un amplo público, o seu erotismo franco conmocionou os conservadores, motivo que continuou nas súas obras posteriores. Under desenvolveu unha longa e distinguida carreira literaria, publicando o seu último libro en 1963.

Artur Adson (1889–1977) publicou a súa primeira escolma de poemas, *Henge palangoq*, en 1917. Tanto esta como a súa seguinte colección, *Vana laterna* (1919), consistían en poemas de amor xuvenil. Adson pasou a expandir moito o seu xénero, incluíndo o tratamento de problemas sociais nunha forma clásica. Adson escribiu numerosas obras de teatro. O seu *Four Kings*, un drama sobre o levantamento de Estonia de 1343, considérase a súa obra máis emocionante. Seguiu escribindo no exilio, publicando tamén varios libros de memorias, o último en 1953. Adson foi o segundo marido de Marie Under.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Noor-Eesti
Kuressaare

**Kuressaare** é unha cidade da illa de Saaremaa, en Estonia. É o centro administrativo do concello de Saaremaa e a sede do condado de Saare. Kuressaare é a cidade máis occidental de Estonia. A poboación rexistrada o 1 de xaneiro de 2024 era de 13&nbsp;185 habitantes.

A cidade está situada na costa sur da illa de Saaremaa, fronte ao golfo de Riga do mar Báltico, e está servida polo aeroporto de Kuressaare, o porto de Roomassaare e o porto de iates de Kuressaare.

## Etimoloxía 
[miniatura|esquerda|[Castelo de Kuressaare.]]
O nome histórico de Kuressaare, **Arensburg** (do alto alemán medio *a(a)r*: aguia, ave rapaz), provén da denotación latina *arx aquilae* para o castelo da cidade. A fortaleza e a aguia, símbolo tetramorfo de San Xoán Evanxelista, tamén aparecen representadas no escudo de Kuressaare.

A cidade, que medrou ao redor da fortaleza, era coñecida simultaneamente como Arensburg e **Kuressaare linn**; este último nome é unha combinación de Kuressaare -un nome antigo da illa de Saaremaa- e linn, que significa cidade. Alternativamente, o nome da cidade pode vir de *kurg* (grou) e *saare* (illa), un nome que puido proceder do nome e do escudo alemáns da cidade, ou puido existir antes da chegada dos colonos alemáns. Finalmente, o nome da cidade ficou como Kuressaare
*Ida-Niidu.
*Kesklinn.
*Kellamäe.
*Marientali.
*Põllu alev.
*Roomassaare.
*Smuuli.
*Suuremõisa.
*Tori.

## Clima 
Kuressaare ten un clima continental húmido con veráns cálidos, lindando cun clima oceánico, categorizado como Dfb no sistema de clasificación climática de Köppen. O seu clima é bastante semellante ao de Shelburne, Nova Escocia (no Canadá).

## Galería 

Ficheiro:Kuressaare-1.JPG|Edificios históricos no centro da cidade.
Ficheiro:Kuressaare.Raekoda.jpg|Casa do concello.
Ficheiro:Kuressaare-linnus, 2010.jpg|Castelo de Kuressaare.
Ficheiro:Kuressaare linnus, vaade põhjast.jpg|Castelo.
Ficheiro:Rüütelkonna hoone.jpg|Antiga casa da Cabalaría de Ösel.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
A Regueiriña

O topónimo **A Regueiriña** pode referirse a:

;En Galiza
***A Regueiriña**, lugar da parroquia de Muimenta, no concello de Cospeito;
***A Regueiriña**, lugar da parroquia de Figueiró, no concello de Tomiño.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***As Regueiriñas**, lugar da parroquia de Tamallancos, no concello de Vilamarín.
Remonde

Como topónimo **Remonde** pode referirse a:

;En Galiza
***Remonde**, parroquia do concello de Palas de Rei;
****Remonde**, lugar de dita parroquia;
***Remonde**, lugar da parroquia de Filgueira, no concello de Palas de Rei.
Mart Saar

**Mart Saar**, nado en Hüpassaare o 28 de setembro de 1882, e finado en Talín o 28 de outubro de 1963, foi un compositor, organista e recolector de cancións populares estoniano.

## Traxectoria 
miniatura|Lugar de nacemento de Mart Saar.
Saar naceu no pequeno distrito de Hüpassaare (hoxe en Karjasoo, Suure-Jaani), Kreis Fellin na Gobernación de Livonia, daquela parte do Imperio Ruso (hoxe Estonia), fillo de Mihkel e Ann Saar (*nada* Kimmel). O seu pai traballaba no negocio forestal. Era o máis vello de catro irmáns: Anna (1885–1968), Hans (1895–1979) e Jaan (1897–1898). Recibiu a súa educación na escola da aldea en Kaansoo e na escola de Suure-Jaani. O seu mestre de música en Suure-Jaani foi Joosep Kapp, pai de Artur Kapp, outro compositor estoniano de sona.

## Obras seleccionadas
As obras para coro mixto inclúen:
*Põhjavaim (Espírito do Norte)
*Seitse Sammeldunud Sängi (Sete tumbas revestidas de musgo)
*Oh Kodumaa (Oh, a miña patria)
*Mis Sa Nutad, tammekene? (Por que choras, carballo?)
*Kõver Kuuseke (Abeto Torcido)
*Mälestus (Unha lembranza)
* Allik (Wellspring)

As obras para coro masculino inclúen:
*Küll ma Laulaks (I Would Sing)

As obras para coro feminino inclúen:
*Päikesele (Ao Sol)

As cancións de solista inclúen:
*Must Lind (Black Bird)
*Lauliku Talveüksindus (Soidade invernal do cantante)

A música de piano inclúe:
*20 Rahvaviisi (20 cancións populares)
*Eesti Süidid (Suites de Estonia)
*Prelüüd ja Fuuga G-duur (Preludio e fuga en sol)
*Humoresk (humoresco)
* Skizze (Preludios)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía de Mart Saar 
* Exemplos da música para piano de Saar
Tralorrío

Como topónimo **Tralorrío** pode referirse a:

;En Galiza
***Tralorrío**, lugar da parroquia de Mercurín, no concello de Ordes;
***Tralorrío**, lugar da parroquia de Eiras, no concello de San Amaro.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Ofrenda do Reino de Galicia ao Santísimo Sacramento

A **Ofrenda do Reino de Galicia ao Santísimo Sacramento** é un acto institucional e relixioso anual que se celebra en Lugo o domingo seguinte ao do Corpus Christi, no que participan os mandatarios das antigas capitais do Reino de Galicia: A Coruña, Lugo, Ourense, Santiago de Compostela, Mondoñedo, Betanzos e Tui.

## Características
Consiste nunha ofrenda ao Santísimo e unha procesión pola cidade. Con esta tradición cúmprese cun voto solemne feito en 1669, ante as dificultades económicas da catedral de Lugo, de dotala dunha renda anual coa que iluminar o altar maior. O ritual procede da sétima condición da escritura para a concesión dun donativo para cera, na que se pon como modelo “la forma que en nombre de los Reynos de Hespaña, se ofreçen al Apostol Santiago los quinientos escudos de oro, el dia de su translaçion”.

Ademais da misa solemne, desde 1925 o rito da ofrenda celébrase por quendas rotatorias anuais da man dos mandatarios municipais das sete cidades do antigo Reino de Galicia (o alcalde ou alcaldesa, ou un delegado ou representante seu).

Entre as tradicións litúrxicas, unha banda de gaiteiros interpreta a Marcha Solemne do Antigo Reino de Galicia, con gaitas en tres tonalidades e percusión.

## Notas
Ribelas

O topónimo **Ribelas** pode referirse a:

;En Galiza
***Ribelas**, lugar da parroquia de Matamá, no concello de Vigo;
***As Ribelas**, lugar da parroquia de Vilela, no concello de Taboada.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Rabelas**, lugar da parroquia de Veiga, no concello de Chantada.
Toxos

Como topónimo **Toxos** pode referirse a:

;En Galiza
***Toxos Outos**, parroquia do concello de Lousame;
***Río de Toxos**, lugar da parroquia de San Martín de Arroxo, no concello da Fonsagrada.

## Véxase tamén
### Outros artigos
O Cura

Como topónimo **O Cura** pode referirse a:

;En Galiza
***A Fonte do Cura**, lugar da parroquia de San Tomé de Lourenzá, no concello de Lourenzá;
***O Río do Cura**, lugar da parroquia da Ponte do Porto, no concello de Camariñas.
A Ucha

Como topónimo **A Ucha** pode referirse a:

;En Galiza
***A Ucha**, lugar da parroquia de Petán, no concello da Cañiza;
***A Ucha**, lugar da parroquia de Filgueira, no concello de Crecente;
***A Ucha**, lugar da parroquia de Poio, no concello de Poio;
***O Río da Ucha**, lugar da parroquia de Corvillón, no concello de Cambados;
***A Carapucha**, lugar da parroquia de Matamá, no concello de Vigo;
***A Perucha**, lugar da parroquia de Noicela, no concello de Carballo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***As Parruchas**, lugar da parroquia de Carantoña, no concello de Miño.
Premio das Letras Galegas Vivas

O **Premio das Letras Galegas Vivas** foi creado no ano 2023 pola Biblioteca Sabela Labraña, pertencente á Asemblea Cultural Galega de Barcelona, e concédese a unha escritora ou escritor en lingua galega que estea vivo. O seu obxectivo é recoñecer e homenaxear unha persoa que destaque tanto pola calidade da súa escrita coma polo seu compromiso co país e o seu activismo social e cultural, con especial atención ás mulleres e á súa contribución á literatura e á cultura galegas. O premio ten carácter honorífico e consiste nunha pequena escultura inspirada no universo dos libros feita polo artista Anxo Baranga.
A proposta da Biblioteca Sabela Labraña é pedir á Real Academia Galega a instauración dun premio similar para recoñecer a traxectoria vital e a calidade da obra dun escritor ou escritora, co fin de mostrar o dinamismo da lingua sen ter que agardar ao pasamento da persoa homenaxeada. O premio complementa a celebración do Día das Letras Galegas tradicional ou o Día das Galegas nas Letras, este último organizado pola plataforma de crítica literaria A Sega e que pretende honrar cada ano unha muller que contribuíra de forma sobranceira á cultura e literatura galegas.
## Historia 
No ano 2023 o colectivo que integra a Biblioteca Sabela Labraña decidiu instaurar un premio simbólico adicado a unha persoa viva da cultura galega que servise coma referente para reivindicar a vitalidade e a vixencia da lingua galega. Ese ano a biblioteca adicou o premio a Luz Fandiño pola súa contribución á poesía, o feminismo e o activismo.

No ano 2024 constituíuse un xurado encargado de escoller a persoa merecedora do premio entre as diversas candidaturas presentadas. O xurado está formado por:
* Lito Caramés (profesor de secundaria, crítico de arte e escritor)
* Amador Castro (escritor)
* Alba González (libreira)
* Helena González (profesora de Estudos Galegos e Portugueses da Universidade de Barcelona)
* María Xesús Lama (profesora de Estudos Galegos e Portugueses da Universidade de Barcelona)

A partir da segunda edición do premio, escóllese unha gañadora entre as persoas candidatas achegadas á Asemblea Cultural Galega de Barcelona. En 2024 o xurado outorgou o galardón á creadora Margarita Ledo Andión, xornalista, escritora, feminista, catedrática de comunicación, membro da Real Academia Galega, cineasta e impulsora de proxectos relacionados co activismo político e cultural. En 2025 a persoa gañadora do premio foi a poeta e ensaísta Olga Novo, muller gañadora de diversos premios literarios de poesía tanto no ámbito nacional coma internacional.

## Persoas premiadas 
* 2023: Luz Fandiño
* 2024: Margarita Ledo Andión
* 2025: Olga Novo

## Galería de imaxes 
## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Día das Letras Galegas
* Día das Galegas nas Letras

### Ligazóns externas 
* Sitio web da Asemblea Cultural Galega de Barcelona
Halomonas titanicae

A ***Halomonas titanicae*** é unha especie de bacteria gramnegativa que foi descuberta nos restos do *Titanic* en 2010.

## Descubrimento 
Os seus descubridores foron os investigadores Henrietta Mann e Bhavleen Kaur, da Universidade de Dalhousie (Halifax, Canadá) e Cristina Sánchez-Porro e Antonio Ventosa, da Universidade de Sevilla (Andalucía, España).

## Accionar da bacteria 
Sospéitase que esta bacteria sexa unha ameaza para o casco dos barcos e para as estruturas metálicas submarinas tales como as plataformas petrolíferas. O microorganismo adhírese facilmente a superficies de aceiro, creando saíntes de ferruxe. Crese que traballa en conxunto con outros organismos para acelerar a corrosión.

## Notas
Castelo de Viljandi

O **castelo de Viljandi** (en , en ) é un castelo do século XIII que se atopa en Viljandi, Estonia. Foi construído pola Orde Livonia e a súa construción comezou en 1224 no lugar dun antigo castro, que era unha das fortalezas máis fortes de Livonia. Finalmente destruído nas guerras polaco-suecas a principios do século XVII, as súas ruínas aínda se manteñen preto do centro da cidade.

## Galería 
 
Ficheiro:Viljandi Castle.svg|Debuxo da reconstrución do castelo.
Ficheiro:Viljandi castle convent wall.jpg|Un muro do antigo convento do castelo de Viljandi.
Ficheiro:Viljandi ordulinnus 2021, droonivideo.webm|Gravación do castelo cun dron.
Ficheiro:Ernst Ring'i foto, Viljandi kaevumägi 1910 aastal (Fellin -1910).jpeg|A postal na que se observan as ruínas do castelo. Editorial: Ernst Ring.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia de Estonia
* Arquitectura de Estonia
A Crocha

O topónimo **A Crocha** pode referirse a:

;En Galiza
***A Crocha de Levante**, lugar da parroquia de Posmarcos, no concello da Pobra do Caramiñal;
***A Crocha de Poñente**, lugar da parroquia de Posmarcos, no concello da Pobra do Caramiñal.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Castelo de Toompea

O **castelo de Toompea** (en ) é un castelo medieval que se atopa no outeiro de Toompea, na parte central de Talín, a capital de Estonia. Na época moderna, alberga o Parlamento de Estonia (Riigikogu).

## Edificio do Parlamento 
Despois de que Estonia se independizase en 1918, o goberno decidiu construír unha nova sede para o parlamento da nación (*Riigikogu*) no lugar onde se atopaba o antigo convento da Orde Teutónica. O edificio do parlamento, deseñado polos arquitectos Eugen Habermann e Herbert Johanson, tardou dous anos en completarse e rematouse en 1922. Aínda que o seu exterior é tradicionalista, o interior é de estilo expresionista, converténdoo no único edificio parlamentario expresionista do mundo. 

Despois de xuño de 1940, durante o período de ocupacións estranxeiras (pola Unión Soviética ata 1941, pola Alemaña nazi entre 1941 e 1944, e de novo pola Unión Soviética despois de 1944), o parlamento de Estonia, democraticamente elixido, foi disolto. Non obstante, o castelo e o edificio do Riigikogu foron empregados polo Sóviet Supremo da República Socialista Soviética de Estonia, o órgano lexislativo formal da Estonia ocupada polos soviéticos, sen ningún significado substancial, entre 1947 e 1990.

## Galería 
 
Ficheiro:Toompea Castle.jpg|Castelo de Toompea en 2016.
Ficheiro:Gobierno de Estonia, Tallinn, Estonia, 2012-08-05, DD 02.JPG|Engadidos barrocos ao castelo.
Ficheiro:Riigikogu sisehoov1.jpg|Edificio do parlamento estoniano, construído en 1922.
Ficheiro:Riigikogu (2011).jpg|Sala de sesións.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia de Estonia
* Arquitectura de Estonia

### Bibliografía 
*
Duplo factorial

En matemáticas, o **duplo factorial** dun número , denotado como  , é o produto de todos os enteiros positivos ata  que teñen a mesma paridade (par ou impar) que  .  É dicir,

:n!! = \prod_{k=0}^{\left\lceil\frac{n}{2}\right\rceil - 1} (n-2k) = n (n-2) (n-4) \cdots.

Reformulado, isto di que para  par, o duplo factorial  é 
:n!! = \prod_{k=1}^\frac{n}{2} (2k) = n(n-2)(n-4)\cdots 4\cdot 2 \,, 
mentres que para  impar é 
:n!! = \prod_{k=1}^\frac{n+1}{2} (2k-1) = n(n-2)(n-4)\cdots 3\cdot 1 \,.Por exemplo,  . O duplo factorial de cero   como produto baleiro. 
A secuencia de duplos factoriais para  =  comeza como

A secuencia de duplos factoriais para impar  =  comeza como

O termo **semifactorial** tamén é usado por Knuth como sinónimo de duplo factorial (porque realmente ten a metade de factores que o factorial.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Símbolo de Pochhammer.
* Factorial
### Ligazóns externas 
*
Wikipedia en nupe

A **Wikipedia en nupe** é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en lingua nupe. Foi creada o 25 de abril de 2025.

Esta versión da enciclopedia contén  artigos e  usuarios, dos cales  son activos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Wikipedia en nupe
* Wikipedia en nupe (móbil)
Baía de Hara

A **baía de Hara** (en ), é unha baía que se atopa ao sur do golfo de Finlandia, ao leste da cidade Talín en Estonia.
[miniatura|esquerda|A baía durante o [inverno.]]

## Xeografía 
Administrativamente pertence ao condado de Harju e está situada entre a península de Juminda e a península de Pärispea. Ten unha superificie de 9&nbsp;859 ha. Unha parte da baía está baixo a protección do Parque Nacional de Lahemaa.

Desembocan dous ríos na baía, o río Valgejõgi e o regato Lohja.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Parque Nacional de Lahemaa
Concello de Saaremaa

**Saaremaa** (estoniano: *Saaremaa vald*) é un concello do condado de Saare, no oeste de Estonia. É o maior concello por superficie terrestre e o maior concello rural (ou parroquia) por poboación de Estonia. O centro administrativo do municipio é a súa única cidade, Kuressaare.

É un dos tres concellos que compoñen o condado, xunto cos concellos Muhu e Ruhnu. Formouse tras a reforma municipal de Estonia de 2017 o 21 de outubro de 2017 sobre a base dos doce antigos municipios de Saaremaa: cidade de Kuressaare, Kihelkonna, Laimjala, Leisi, Lääne-Saare, Mustjala, Orissaare, Pihtla, Pöide, Salme, Torgu e Valjala.

## Distritos 
miniatura|esquerda|Mapa dos distritos de Saaremaa e cidade de Kuressaare.
O concello de Saaremaa está dividido en trece distritos (rurais): *osavallad*. O obxectivo dos distritos é manter a iniciativa e a identidade locais, implicar os residentes na decisión sobre os asuntos locais e representar os seus intereses. A cidade de Kuressaare é unha unidade territorial independente, que non forma parte de ningún distrito.

Establecéronse centros de servizos en todos os distritos para prestar e xestionar os servizos públicos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web do concello