Cultura lusaciana

miniatura|250px|Mapa simplificado das culturas de Europa central contra o ano 1 200 a.C.cor fucsia, cultura de Lusacia;azul (central), cultura Knoviz;vermella, cultura dos Campos de Urnas central;laranxa, cultura dos Campos de Urnas norte;marrón, cultura danubiana;azul (sur), culturas terramaras;verde, Idade de Bronce de Europa Occidental;amarela, Idade de Bronce Nórdica.
dereita|250px|miniatura|Extensión da cultura lusaciana (en verde).
miniatura|250px|Exemplos de vasillas da cultura lusaciana.

A **cultura lusaciana** foi unha cultura arqueolóxica centroeuropea pertencente á Idade de Bronce tardía e principios da Idade de Ferro (1 300 a.C.-500 a.C.) que se estendeu polo leste de Alemaña, a maior parte de Polonia e partes da República Checa, Eslovaquia e  Ucraína. Abarca os períodos III (Cultura lusaciana temperá) ao V da cronoloxía norteeuropea.

Foi herdeira da cultura Trzciniec, e tiña algunhas influencias da cultura dos túmulos da idade de bronce. É contemporánea da cultura dos Campos de Urnas e da idade de bronce nórdica. No leste, sucedeuna a cultura Billendorf (Nowogród Bobrzański) a principios da Idade de Ferro. En Polonia permanece durante parte da Idade de Ferro, sucedédoa a cultura pomerana no norte, ao redor da desembocadurá do río Vístula.

## Características 
A cultura lusacinana estivo en contacto coas culturas da idade de bronce nórdica, e a influencia escandinava no norte de Polonia e en Pomerania durante este período foi considerábel, e por iso inclúese ás veces na idade de bronce nórdica.

O rito funerario máis común era a cremación, sendo as inhumacións escasas. A urna aparece acompañada de numerosas vasillas, até 40. Son escasas as tumbas con obxectos metálicos, pero se encontraron tumbas con grandes tesouros de bronce e ouro como en Kopaniewo (Pomerania) ou en Eberswalde (Brandeburgo). Acháronse tumbas como a de Bataune en Saxonia con moldes que testemuñan a produción de ferramentas e armas de bronce no poboado. A tumba *real* de Seddin (Brandeburgo), cuberta por un gran túmulo, contiña numerosas vasillas de bronce e contas de cristal importadas do Mediterráneo. Os cemiterios podían ser bastante grandes e teren miles de tumbas.

Biskupin, en Polonia, e Buch, nas proximidades de Berlín, son famosos poboados pertencentes a esta cultura. Ambos os poboados son fortificacións construídas en cimas ou en zonas pantanosas. Os muros están fabricados con caixas de madeira cheas de terra ou pedras.

A economía estaba baseada principalmente na agricultura, como o testemuñan as numerosas foxas encontradas. O trigo e a cebada eran os cultivos principais; ademais cultivábase millo miúdo, centeo, avea, ervellas, fabas e lentellas. Tamén se encontraron restos de liño, mazás cultivadas, peras e ameixas. Os animais domésticos máis importantes eran o gando vacún e porcino, seguidos das ovellas, gansos, cabalos e cans. Debuxos encontrados en urnas de Silesia pertencentes á Idade de Ferro indican a monta de cabalos, que tamén eran usados para tirar de carros. Os homes desta cultura practicaban a caza, pero esta non achegaba máis que unha pequena cantidade da carne que consumían; atopáronse ósos de cervo, xabarín, bisonte, alce, lebre, raposo e lobo. En Biskupin o consumo de ancas de ra pode que fose habitual, pois acháronse grandes cantidades de ósos de ra.

Algúns arqueólogos consideran que os tesouros encontrados nalgunhas zonas pantanosas son ofrendas aos deuses. Acháronse ósos humanos en fosas de 5 m de profundidade en Lossow (Brandeburgo), o que pode indicar a existencia de sacrificios humanos e un posíbel canibalismo.

## Historia das investigacións 
Rudolf Virchow (1821-1902), patológo e arqueológo alemán, foi o primeiro en describir os enterramentos do tipo 'Lausitz'. Este nome fai referencia á rexión de Lusacia, situada ao leste de Alemaña e en Polonia. O arqueológo identificou a cerámica como pre-xermana, pero refusou  especular sobre a etnicidade e a identidade dos seus fabricantes.

Moitos autores checos (Píč, Niederle, Červinka) e polacos (Majewski, Józef Kostrzewski, Kozłowski) sosteñen que os lusacianos eran proto-eslavos, mentres que o arqueológo alemán A. Götze opina que eran Tracios, e Gustaf Kossinna identrifícaos como carpos.

Hoxe en día a maioría dos investigadores aceptan a idea da natureza cambiante dos grupos étnicos e máis ben intentan identificar os grupos prehistóricos descubertos pola arqueoloxía cos das fontes históricas escritas.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Coles, J. M. & A. F. Harding (1979): *The Bronze Age in Europe*. Londres.
* Dabrowski, J. (1989): "Nordische Kreis und Kulturen Polnischer Gebiete", in *Die Bronzezeit im Ostseegebiet. Ein Rapport der Kgl. Schwedischen Akademie der Literatur-Geschichte und Altertumsforschung über das Julita-Symposium 1986*. Ed. Ambrosiani, B. Kungl. Vitterhets Historie och Antikvitets Akademien. Konferenser 22. Stockholm.

### Outros artigos 
* Lusacia

### Ligazóns externas 
* Reconstrución dun poboado da cultura lusaciana, construído só con ferramentas da idade de bronce. Wola Radziszowska (preto de Cracovia), Polonia  Consultada o 9/2/2012.