Fortificacións viquingas en anel

Unha **fortaleza viquinga circular**, **fortaleza tipo Trelleborg** ou **trelleborg** (pl. *trelleborgs*), é un tipo de forte circular de deseño especial, construído en Escandinavia durante a era viquinga. Estas fortalezas teñen unha forma estritamente circular, con estradas e portas que apuntan ás catro direccións cardinais. Dentro do forte, cada cuadrante ten un, nun só caso catro, bloques cadrados de casas longas, completando a simetría xeométrica. Na actualidade hai un total de cinco fortalezas viquingas circulares confirmadas, situadas en Dinamarca (aínda que hai sitios en Suecia e no norte de Europa que teñen unha construción similar). Foron datadas no reinado de Harold Bluetooth de Dinamarca, cunha época de construción estimada case contemporánea arredor do ano 980. O seu contexto histórico exacto é obxecto de debate. En 2023, os cinco fortes daneses foron inscritos na Lista do Patrimonio Mundial da UNESCO debido á súa arquitectura única e ao testemuño do poder militar da dinastía Jelling.

## Etimoloxía 
Este tipo específico de fortificación recibiu o nome do primeiro exemplo descuberto: Trelleborg preto de Slagelse, escavado nos anos 1936-1941. Historicamente, o nome trelleborg traduciuse e explicouse como "unha fortaleza construída por escravos", xa que a palabra nórdica antiga para escravo era thrall (a palabra moderna é træl en dinamarqués e  en sueco) e borg significa fortaleza ou cidade. A palabra «trel» (pl. «trelle») tamén é unha explicación plausible xa que se relaciona coas varas de madeira que cubrían ambos os dous lados dos muros circulares protectores.

## Historia 
A finais do século X, Harold Bluetooth competiu con saxóns tribais, o Sacro Imperio Romano Xermánico, naquel momento gobernado pola casa otoniana saxoa (integrada), e as tribos eslavas obodritas e veletos para o control da rexión sur da península de Xutlandia, Esta área era tamén a mesma rexión que se presume que foron as antigas patrias dos anglos. Harald tamén tivo que enfrontarse aos pobo nórdico que realizaban incursións costeiras. No fiorde de Schlei atopábase Hedeby, coñecida nas fontes literarias contemporáneas como Schleswig, onde o complexo de fortificacións Danevirke se estendía ao pé da península, impedindo que as tropas hostís entrasen no territorio, así como proporcionando unha ruta comercial segura a través de Ejderen desde a costa do Mar do Norte ata Hedeby e o Mar Báltico.

Presúmese que todo o complexo de fortificacións, pontes e estradas, incluída a Ponte de Ravninge na ruta terrestre cara a Jelling, estaba en mans de Harold. As fortalezas establecen unha cadea de puntos estratéxicos que se estenden desde Aggersborg, no norte de Xutlandia, cara ao sur, a través de Fuen, ata rematar en Borgring, na costa leste de Zelandia. Foron datadas no reinado de Harold Bluetooth, quen mantivo o dominio ata arredor do ano 985, cando foi expulsado polo seu fillo Sweyn Forkbeard, quen finalmente conquistou o reino anglosaxón de Æthelred o Inexperto uns anos despois. Este é o ápice da dinastía Jelling, a súa liña patrística remata no ano 1042 con Harthacnut, fillo de Canuto o Grande, fillo de Sweyn.

Atopáronse fortificacións de forma e data similares ao redor doutras cidades antigas de Escandinavia, incluíndo Borgeby, Trelleborgen e Helsingborg en Skåne, Suecia, preto de Aarhus en Xutlandia, e Rygge, Noruega Outros fortes semellantes no norte de Europa inclúen os fortes de Walcheren en Frislandia (construídos nos arredores do Imperio Carolinxio, cunha orientación de rúas similar) e o Campamento de Warham en Inglaterra, pero estes non se consideran fortes viquingos en anel, xa que probablemente construíronse en diferentes períodos de tempo.

Descoñécese o propósito preciso das fortalezas. Algúns historiadores argumentan que funcionaron como cuarteis militares ou campos de adestramento de Sweyn Forkbeard. Non obstante, é máis probable que estivesen concibidas como fortalezas defensivas ao longo de puntos comerciais estratéxicos e/ou postos administrativos do estado emerxente. Søren Sindbæk propuxo a hipótese de que as fortalezas permitían ás poboacións locais buscar refuxio dentro dos seus muros contra un inimigo mentres agardaban axuda de forzas amigas de lonxe. Isto significa que as fortalezas axudaron a Harold Bluetooth a controlar un vasto territorio e enviar o seu exército a unha parte particular do seu territorio sen preocuparse de que as partes indefensas fosen conquistadas ou saqueadas. Outros debateron se as fortalezas eran estruturas defensivas, fortalezas militares ou servían principalmente como cuarteis, así como a importancia económica, relixiosa e simbólica das fortalezas.

[thumb|Imaxe de satélite que mostra o contorno circular de [Borgring na paisaxe, que nese momento estaba escurecida por terras de cultivo (posteriormente foi parcialmente restablecida)]]

As fortalezas abandonáronse axiña e nunca se mencionan nas fontes literarias, creando efectivamente o enigma agora coñecido como *trelleborge* (danés plural de 'trelleborg'). Nonnebakken estaba rodeado polo bispado municipal case contemporáneo de Odense, mentres que o resto se retiraba á paisaxe. O descubrimento moderno destes sitios comezou na década de 1930, coa escavación de Trelleborg (Slagelse) en Dinamarca. Desde entón, un total de cinco sitios foron aceptados oficialmente como fortalezas viquingas en anel.

Durante o proxecto de investigación financiado pola realeza "Kongens Borge" (Os castelos do reis), en 2010, Dinamarca solicitou a admisión de Trelleborg, Fyrkat e Aggersborg como "As fortalezas de Trelleborg" como ben cultural Patrimonio da Humanidade da UNESCO, Rumoréase que Dinamarca e Suecia, quizais por aquela época, solicitou a admisión das fortalezas viquingas en anel, pero os rexistros dispoñibles no Centro do Patrimonio Mundial non poden confirmar que se mencionase algunha fortaleza sueca en anel. As cinco *trelleborge* coñecidas actualmente convertéronse no *Patrimonio da Humanidade das Fortalezas Viquingas* en 2023. "perfectamente circular con portas que se abrían aos catro recunchos da terra e un patio dividido en catro áreas que albergaban grandes casas dispostas nun patrón cadrado". Difiren claramente doutras fortificacións desa rexión debido ao seu plano xeométrico, aínda que teñen algunhas semellanzas cos fortes Francos de Walcheren. Un breve artigo sobre os primeiros campamentos viquingos en Escandinavia, realizado por Arjen Heijnis, deu a volta á situación, sinalando que estes campamentos anteriores eran "fundamentalmente diferentes das estruturas defensivas posteriores (é dicir, os primeiros castelos)".

As fortalezas ás veces están parcialmente rodeadas por murallas avanzadas, aínda que non sempre circulares. Dise que os trelleborgs medíanse en pés romanos e que a parte inferior afiada dos fosos é un trazo romano.

A datación por dendrocronoloxía descubriu que a madeira utilizada para a construción de Trelleborg tallouse no outono de 980 e, polo tanto, utilizouse para construír presumiblemente na primavera. de 981. Os achados indican un curto tempo de construción sen signos de mantemento, o que leva á interpretación dun uso curto dos edificios, quizais cinco anos pero non máis de vinte. Fyrkat pode ser un pouco máis antiga, Aggersborg algo máis nova. 2014 trouxo unha data correspondente a Borgring (finais do século X), e, en 2019, tras o estudo xeorradar e a posterior escavación, Nonnebakken tamén foi datado cara a c. 980. Na solicitude de 2021 á UNESCO, os cinco "trelleborgs" daneses aparecen con datas entre 970 e 980. Algúns din que o material atopado en Nonnebakken, Borgring e os fortes escandinavos non é suficiente para unha datación precisa. Non obstante, a disposición dos trelleborgs nos seus contornos locais é tan similar que é probable que tamén estivesen asociados funcionalmente.

A principios de século houbo moito debate arredor do anel fortalezas, particularmente con énfase en se engadir ou non Nonnebakken á lista de trelleborgs recoñecidos. Nonnebakken non aceptouse ata 2017, aínda que nese momento o arqueólogo Mads Runge concluíu que non había sinais de edificios dentro da muralla. Cando se aplicou a tecnoloxía de xeorradar ao ano seguinte, atopáronse evidencias de estruturas dentro do forte, o que confirma a clasificación do sitio como unha fortaleza circular viquinga.

## Galería 

File:Fyrkat-2.jpg|alt=|Imaxe aérea de Fyrkat
File:Hallbyggnaden i Fyrkat 2.JPG|alt=|Recreación dun edificio típico en Fyrkat
File:Trelleborgen2.jpg|alt=|Recreación dos muros da fortaleza en Trelleborg

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Viking-Age Ring Fortresses UNESCO Collection on Google Arts and Culture
* 
* 
* 
* The second circular fort "Trelleborg" found in Sweden