Glicoforina A

A **glicoforina A** ou **glicoforina A (grupo sanguíneo MNS)**, tamén chamada **GYPA**, é unha proteína que nos humanos está codificada no xene *GYPA* do cromosoma 4. Recentemente, á GYPA asignóuselle o nome **CD235a** como grupo de diferenciación (*cluster* de diferenciación 235a).

## Función 
As proteínas glicoforina A (GYPA) e B (GYPB) son importantes sialoglicoproteínas da membrana do eritrocito humano que conteñen os determinantes antixénicos dos grupos sanguíneos MN e Ss. Ademais dos antíxenos M ou N e S ou s, que aparecen comunmente en todas as poboacións, identificáronse uns 40 fenotipos variantes relacionados. Entre estas variantes están as do complexo Miltenberger e varias isoformas de Sta, así como Dantu, Sat, He, Mg e as variantes de deleción Ena, S-s-U- e Mk. A maioría son recombinacións xenéticas entre GYPA e GYPB.

## Grupos sanguíneos 
O grupo sanguíneo MNS foi o segundo conxunto de antíxenos descuberto nos eritrocitos. M e N identificáronse en 1927 grazas aos traballos de Landsteiner e Levine. S e s foron descritos máis tarde en 1947.

As frecuencias destes antíxenos son:
* M: 78% en caucasoides; 74% en negroides
* N: 72% en caucasoides; 75% en negroides
* S: 55% en caucasoides; 31% en negroides
* s: 89% en caucasoides; 93% en negroides.

## Medicina molecular 
### Transfusións en medicina 
Os antíxenos M e N difiren en dous residuos de aminoácidos: o alelo M ten unha serina na posición 1 (C no nucleótido 2) e glicina na posición 5 (G no nucleótido 14), mentres que o alelo N ten unha leucina na psocición 1 (T no nucleótido 2) e glutamato na posición 5 (A no nucleótido 14). Tanto a glicoforina A coma a B únense á lectina anti-N de *Vicia graminea*.

Coñécense unhas 40 variantes no sistema de grupos sanguíneos MNS. Orixináronse principalmente como resultado de mutacións na rexión de 4 kb que codifica o dominio extracelular. Estas inclúen os antíxenos Mg, Dantu, Henshaw (He), Miltenberger, Nya, Osa, Orriss (Or), Raddon (FR) e Stones (Sta). Os chimpancés teñen tamén o sistema de antíxenos MN. En chimpancés o M reacciona fortemente e o N debilmente.

### Mutantes nulos (null)  
O fenotipo de individuos que carecen tanto de glicoforina A coma B desígnase Mk.

### Antíxeno Dantu 
O antíxeno Dantu describiuse en 1984. O antíxeno Dantu ten un peso molecular aparente de 29 quilodaltons (kDa) e 99 aminoácidos. Os primeiros 39 aminoácidos derivan da glicoforina B e os residuos 40-99 derivan da glicoforina A. Dantu está asociado co antíxeno moi débil s, un antíxeno N resistente a proteases e o antíxeno que pode ser moi débil ou non U. Existen polo menos tres variantes: MD, NE e Ph. O fenotipo Dantu aparece cunha frecuencia de ~0,005 en negros norteamericanos e e de 1-serina-treonina-serina-glicina5 mentres que Henshaw ten leucina1-serina-treonina-treonina-glutamato5. Este antíxeno é raro en caucasianos pero aparece cunha frecuencia de 2,1% en persoas norteamericanas e británicas de orixe africana. Aparece cunha frecuencia do 7,0% en negros de Natal, Suráfrica e do 2,7% en africanos occidentais. Identificáronse polo menos tres variantes deste antíxeno.

### Subsistema Miltenberger 
O subsistema Miltenberger (Mi) consistía orixinalmente en cinco fenotipos (Mia, Vw, Mur, Hil e Hut) pero agora ten xa 11 fenotipos recoñecidos, numerados do I ao XI (o antíxeno 'Mur' denomínase así polo nome da paciente da que se illou o soro orixinal, unha tal Sra. Murrel.) O nome que se lle deu orixinalmente a este complexo referíase á reacción que tiñan os eritrocitos co antisoro Miltenberger estándar usado nos tests. Os das subclases baseáronse en reaccións adicionais con outros antisoros estándar.

Mi-I (Mia), Mi-II(Vw), Mi-VII e Mi-VIII están situados na glicoforina A. Mi-I débese a unha mutación no aminoácido 28 (treonina cambiada por metionina: C→T no nucleótido 83), que ten como resultado unha perda de glicosilación no residuo de asparaxina26. De xeito similar ao caso de Mi-I está mutación ten como resultado unha perda de glicosilación no residuo de asparaxina26. Esta alteración na glicosilación pode detectarse pola presenza dunha nova glicoproteína de  32kDa tinguible con PAS. Mi-VII débese a unha cobre mutación na glicoforina A que converte un residuo de arxinina noutro de treonina e un residuo de tirosina noutro de serina nas posicións 49 e 52 respectivamente. O residuo treonina-49 está glicosilado. Esta parece ser a orixe dun dos antíxenos específicos Mi-VII (Anek), que se sabe está entre os residuos 40-61 da glicoforina A e comprende residuo(s) de ácido siálico unidos a oligosacárido(s) unido(s) O-glicosidicamente. Isto tamén explica a perda dun antíxeno de alta frecuencia (EnaKT) que se encontra normalmente na glicoforina A, que está localizado entre os residuos 46 e 56. Mi-VIII orixinouse por unha mutación no residuo de aminoácido 49 (unha arxinina pasa a treonina). M-VIII ten o mesmo determinante Anek que MiVII. Mi-III, Mi-VI e Mi-X débense a rearranxos nas glicoforinas A e B na orde GlyA (alfa)-GlyB (delta)-GlyA (alfa). Mil-IX, en contraste, é un xene híbrido invertido alfa-delta-alfa. Mi-V, MiV(J.L.) e Sta débense a un sobrecruzamento desigual pero homólogo entre os xenes de glicoforina alfa e delta. Os xenes MiV e MiV(J.L.) están dispostos no mesmo marco 5' alfa-delta 3', mentres que o xene Sta está nunha configuración recíproca 5'delta-alfa 3'.

A incidencia de Mi-I en Tailandia é do 9,7%.

Uníronse á superficie de eritrocitos construtos de péptidos representativos das mutacións Mia MUT e MUR e observouse que poden detectar anticorpos contra estes antíxenos Miltenberger. Estas células así preparadas coñécense como kodecitos (células modificadas coa tecnoloxía KODE).

Aínda que é pouco común en caucasianos (0,0098%) e xaponeses (0,006%), a frecuencia de Mi-III é excepcionalmente alta en varias tribos aborixes de Taiwán (ata o 90%). Ao contrario, esta frecuencia é do 2-3% en taiwaneses da etnia han (Minnan). O fenotipo Mi-III aparece no 6,28% dos chineses de Hong Kong.

Mi-IX (MNS32) aparece cunha frecuencia do 0,43% en Dinamarca.

### Antíxeno Stones 
O Stones (Sta) é o produto dun xene híbrido no cal a metade 5' deriva da glicoforina B mentres que a metade 3' deriva da glicoforina A. Coñécense varias isoformas del. Este antíxeno considérase agora que forma parte do complexo Miltenberger.

### Antíxeno Sat 
Un antíxeno relacionado é Sat. O seu xene ten seis exóns dos cales os exón I ao IV son idénticos ao alelo N da glicoforina A, mentres que a súa porción 3', incluíndo os exóns V e VI, deriva do xene da glicoforina B. A proteína madura SAT contén 104 residuos de aminoácidos.

### Antíxeno Orriss 
Orriss (Or) parece ser un mutante da glicoforina A, mais a súa natureza precisa aínda non se determinou.

### Antíxeno Mg 
O antíxeno Mg aparece na glicoforina A e carece de tres cadeas laterais de O-glicanos.

### Antíxeno Os 
Osa (MNS38) débese a unha mutación no nucleótido 273 (C->T) que está no exón 3, que ten como resultado o cambio dun residuo de prolina por un de serina.

### Antíxeno Ny 
Nya (MNS18) débese a unha mutación no nucleótido 194  (T->A), que ten como resultado a substitución dun residuo de aspartato por outro de glutamato. Raddon foi asociado con reaccións graves a transfusións.

## Importancia en infeccións 
O antíxeno Wright b (Wrb) está localizado na glicoforina A e actúa como un receptor para o parasito da malaria *Plasmodium falciparum*. As células que carecen de glicoforina A (Ena) son resistentes á invasión por este parasito. O antíxeno 175 que se une ao eritrocito de *P. falciparum* recoñece as secuencias terminais Neu5Ac(alfa 2-3)Gal da glicoforina A.

Varios virus poden unirse á glicoforina A como o virus da hepatite A (por medio da súa cápside), o parvovirus bovino, o virus Sendai, os da gripe A e B, os rotavirus do grupo C, o virus da encefalomiocardite e os reovirus.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Glicoforina

### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

### Ligazóns externas 
* 
* 
*Imaxe da glicoforina A - https://web.archive.org/web/20161008211618/http://users.rcn.com/jkimball.ma.ultranet/BiologyPages/G/Glycoproteins.html