open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anredera cordifolia

A ***Anredera cordifolia***  é unha especie de planta ornamental trepadora suculenta nativa de Suramérica; é endémica da Arxentina, Bolivia, o Brasil, Paraguai e o Uruguai.  

## Descrición 
A combinación de follas carnosas e tubérculos aéreos grosos fan que sexa unha enredadeira moi pesada. Sobe por árbores e outra vexetación, crecendo facilmente, e pode crebar ramas e tumbar literalmente ao seu hóspede.

*A. cordifolia* é unha trepadora perennifolia que medra por rizomas carnosos. Follas brillantes, verdes, cardiais. Posúe masas de fragantes flores, cremosas. A planta expándese vía os tubérculos, que se desprenden moi facilmente. 

*A. cordifolia* pode reproducirse a través da proliferación de tubérculos e tamén de fragmentos de rizomas, que poden romper. Aínda que ten ambas as flores macho e femia, raramente reprodúcense sexualmente nin producen semente. Expándese vexetativamente, e é transportada por actividades humanas. Se os fragmentos caen a vías acuáticas, son transportados a novos sitios pola corrente.

Foi introducida en Europa, África, Australasia e Norteamérica; considerándose unha especie invasora en moitas áreas tropicais.

## Taxonomía 
*Anredera cordifolia* foi descrita por (Ten.) Steenis e publicada en *Botanical Magazine* 51(607): 658. 1937.

***Anredera***: nome xenérico que Umberto Quattrocchi di que, "Posiblemente deriva da palabra en castelán **enredadera**".

***cordifolia***: epíteto latino que significa "con forma de corazón".

; Sinonimia
:

* *Anredera cordifolia subsp. gracilis* (Miers) Xifreda & Argimón
* *Boussingaultia cordata* Spreng.
* *Boussingaultia cordifolia* Ten.
* *Boussingaultia cordifolia* (Moq.) Volkens
* *Boussingaultia gracilis* Miers
* *Boussingaultia gracilis f. pseudobaselloides* Hauman
* *Boussingaultia gracilis var. pseudobaselloides* (Hauman) L.H.Bailey

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* USDA, ARS, National Genetic Resources Program. GRIN. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland.  (24 ene 2008)
* 
* Grupo de Especialistas en Especies Invasoras (ISSG). *Anredera cordifolia*
* *Anredera cordifolia*
Bugatti Type 56

O **Bugatti Type 56** é un coche eléctrico deseñado por Ettore Bugatti en 1931.

## Historia 
Ettore Bugatti, fundador da marca de automóbiles do mesmo nome, a principios dos anos 30 comprou un enorme edificio en Molsheim e inmediatamente sentiu a necesidade de construír un pequeno vehículo que lle permitira moverse rapidamente pola súa propiedade. Así, en 1931, naceu o Tipo 56, un pequeno runabout eléctrico impulsado por un pequeno motor eléctrico de 28 amperios, montado directamente no chasis e que desenvolveu menos de 1 HP de potencia, o que permitiu ao coche alcanzar unha velocidade máxima de 28 km/h. O motor transmitía o movemento ao eixo traseiro, onde había freos de tambor, a enerxía en cambio almacenábase en seis acumuladores de 6 voltios, situado debaixo do asento, que tras ser recargado durante un par de horas garantía unha autonomía duns 40 minutos. Un Bugatti completamente diferente dos grandes coches nobres e de alto rendemento da marca, aínda que en realidade o estilo xeral do coche, que parecía a todos os efectos un dos primeiros coches de finais do século XIX, estaba lonxe dos canons automobilísticos da época. Non obstante, hai que ter en conta que o Tipo 56 só foi deseñado como o coche persoal de Ettore Bugatti, polo que non estaba destinado á produción en masa. Porén algunhas persoas, obviamente adiñeiradas e importantes, visitando a súa propiedade, fascinadas por este pequeno vehículo eléctrico, encargaron algúns exemplares, entre estes estaba o Rei de Bélxica Leopoldo III, quen encargou unha copia para a súa esposa. Así foi que producíronse outros exemplares ata 1936. Segundo algunhas fontes, o número total de exemplares é de 6, segundo outras, construíronse 10. O exemplar orixinal de Ettore Bugatti gárdase no museo Cité de l'automobile, mentres que só 3 dos outros exemplares chegaron ata nós.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Outros artigos 
* Bugatti

### Ligazóns externas
O diario de Noel

***O diario de Noel*** (en ) é un filme estadounidense de 2022 dirixido por Charles Shyer, e escrito por Rebecca Connor, David Golden, Charles Shyer e Richard Paul Evans. Está protagonizado por Justin Hartley, Barrett Doss, Bonnie Bedelia, Essence Atkins e James Remar.

*O diario de Noel* estreouse o 24 de novembro de 2022 a través de Netflix, onde conta cunha versión subtitulada en galego.

## Personaxes 
* Justin Hartley como Jake Turner
* Barrett Doss como Rachel Campbell
* Essence Atkins como Noel Ellis
* Bonnie Bedelia como Ellie Foster
* James Remar como Scott Turner
* Aaron Costa Ganis como Matt Segreto
* Jeff Corbett como Ian Page
* Andrea Sooch como Svetlana
* Lucia Spina como dono da libraría

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Gráficos 3D por ordenador

[miniatura|[Renderizado 3D creado con Planoplan.]]
Os **gráficos 3D por ordenador**, ás veces chamados **CGI** (*Computer-generated imagery*) ou **gráficos tridimensionais por ordenador** son gráficos que usan unha representación tridimensional de datos xeométricos (a miúdo cartesianos) que se almacenan na computadora para realizar cálculos e renderizar imaxes dixitais.

Móstranse a maioría das veces en pantallas bidimensionais, a diferenza do cine 3D e técnicas similares, como os sistemas de realidade virtual. Os gráficos 3D contrastan cos gráficos 2D por ordenador que normalmente usan métodos e formatos completamente diferentes para a creación e a representación, aínda que se poidan acadar resultados semellantes.
[miniatura|[Modelo 3D dunha ánfora.]]
Os obxectos creados por ordenador denomínanse a miúdo modelos 3D. A diferenza da imaxe renderizada, os datos dun modelo están contidos nun ficheiro de datos gráficos. Un modelo 3D é unha representación matemática de calquera obxecto tridimensional; un modelo non é tecnicamente un gráfico ata que se mostra. Un modelo pódese mostrar visualmente como unha imaxe bidimensional a través dun proceso chamado renderizado 3D, ou pode usarse en simulacións e cálculos informáticos non gráficos. Coa impresión 3D, os modelos son representados fisicamente, con algunhas limitacións en canto á precisión.

## Historia 
William Fetter foi acreditado por acuñar o termo "*computer graphics*" (gráficos por ordenador) en 1961 para describir o seu traballo en Boeing. Un primeiro exemplo de gráficos interactivos en 3D foi explorado en 1963 polo programa Sketchpad do Lincoln Laboratory do MIT. Unha das primeiras mostras de animación por ordenador foi *Mundo futuro* (1976), que incluía unha animación dun rostro humano e unha man que apareceran orixinalmente na curta experimental de 1971 *A Computer Animated Hand*, creada polos estudantes da Universidade de Utah Edwin Catmull e Fred Parke.

O software de gráficos en 3D comezou a aparecer para ordenadores domésticos a finais dos anos 70. O exemplo máis antigo coñecido é 3D Art Graphics, un conxunto de efectos gráficos 3D por ordenador, escrito por Kazumasa Mitazawa e lanzado en xuño de 1978 para o Apple II.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Modelaxe 3D
* Imaxes xeradas por ordenador
Royalteen

***Royalteen*** é un filme noruegués de 2022 dirixido por Per-Olav Sørensen e Emilie Beck. Baséase no libro *Arvingen. Halve kongeriket 1*, escrito per Randi Fuglehaug e Anne Gunn Halvorsen.

Estreouse o 17 de agosto de 2022 en Netflix, onde conta cunha versión subtitulada en galego.

## Personaxes 
* Ines Høysæter Asserson como Lena
* Veslemøy Mørkrid como Liske Karlsvik, nai de Lena
* Mathias Storhøi como príncepe Kalle
* Elli Rhiannon Müller Osborne como Margrethe
* Sunniva Lind Høverstad como Renate
* Pål Richard Lunderby como xornalista
* Amalie Sporsheim como Ingrid
* Filip Bargee Ramberg como Fanny
* Kirsti Stubø como Dronningen
* Vår Sørensen Grønlie como Astrid
* Petter Width Kristiansen como Pappa
* Christian Ruud Kallum como Ove
* Carmen Andrea Høilund como Guro
* Niels Halstensen Skåber como Gunnar
* Martin Grid Toennesen como gardacostas do príncipe Kalle

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
O Nadal contigo

***O Nadal contigo*** (en ) é un filme estadounidense de 2022 dirixido por Gabriela Tagliavini. Foi escrito por Paco Farias, Jennifer C. Stetson e Michael Varrati e está protagonizado por Aimee Garcia e Freddie Prinze Jr.

Estreouse en Netflix o 17 de novembro de 2022, onde conta cunha versión subtitulada en galego.

## Personaxes 
*Freddie Prinze Jr. como Miguel
*Aimee Garcia como Angelina
*Grace Dumdaw como Madison Sparks
*Gabriel Sloyer como Ricardo
*Deja Monique Cruz como Cristina
*Zenzi Williams como Monique
*Socorro Santiago como Frida
*Lawrence J. Hughes como Barry
*Nicolette Stephanie Templier como Cheri Bibi

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Ramón Torrado Romero

**Ramón Torrado Romero**, nado no Araño (Rianxo) o 11 de xaneiro de 1966, é un profesor e escritor galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Filoloxía Inglesa na Universidade de Santiago de Compostela, exerce de profesor de inglés no IESP A Cachada en Boiro.

## Obras 
* *Rebeca no val das sombras ardentes* (2018). Noia: Toxosoutos. 115 páxs. ISBN 978-84-948966-0-6.
* *Torino* (2021). Brión: Axóuxere Ed. 228 páxs. ISBN 978-84-948553-7-5. Un libro sobre a emigración.
* *A petición de Auli* (2023). Vigo: Belagua. Ilustracións de Ricardo Grobas. 102 páxs. ISBN 978-84-126822-0-5.
* *As almas comunicantes* (2024). A Coruña: Medulia. 318 páxs. ISBN 978-84-10324-22-0.
* *Aves turquesas da soidade* (2025). Vigo: Belagua. 116 páxs. ISBN 978-84-12963-71-7.
* *Ríos de mosaicos* (2025). A Coruña: Medulia. 122 páxs. ISBN 9788410324947.

## Notas
Martynas Sajus

**Martynas Sajus**, nado o 22 de febreiro de 1996 en Kelmė, é un xogador de baloncesto profesional internacional lituano. Formado nas categorías inferiores do Žalgiris Kaunas, actualmente xoga para o Río Breogán da Liga ACB. Cunha altura de 2,08 m, xoga na posición de pivote.

## Traxectoria 
Nado en Kelmė, Lituania, Sajus chegou ao profesionalismo da man do Žalgiris Kaunas, club co que asinou un contrato de cinco anos en 2014, comezando a xogar co filial do equipo da segunda división do país. Na súa primeira temporada, fixo unha media de 5,4 puntos e 3,9 rebotes por partido. En decembro de 2015, debido ás lesións no primeiro equipo debuta na máxima categoría LKL contra o BC Dzūkija, anotando no seu primeiro encontro dous puntos. O 29 de decembro de 2015, estreouse na EuroLiga contra o Laboral Kutxa. Após finalizar a temporada, foi cedido ao Polpharma Starogard Gdański da primeira división polaca. Tras unha tempada exitosa, regresou ao Žalgiris, dividindo o seu tempo entre o filial o primeiro equipo.

O 3 de xullo de 2018, separouse do equipo e asinou co Wilki Morskie Szczecin polaco. Durante a temporada 2019−20, regresa a Lituania para xogar nas filas do Lietkabelis, debutando tamén na Basketball Champions League. Nesta última competición fai unha media de  8,9 puntos e 4,9 rebotes por partido. El 6 de xuño de 2020 faise oficial a súa fichaje polo BAXI Manresa da Liga ACB. Após finalizar o seu contrato co club catalán, asina co Medi Bayreuth da Basketball Bundesliga, onde fai unha media de 11,2 puntos e 7,1 rebotes por encontro. Tras un ano en Alemaña, asina co ONVO Büyükçekmece da Basketbol Süper Ligi (BSL), sendo os seus números 10,5 puntos e 5,4 rebotes por xogo. O 17 de xullo de 2023, Sajus asinou un contrato dun ano con Río Breogán da Liga ACB e a Basketball Champions League.

### Clubs 
Ao longo da súa carreira, Sajus ten xogado para os seguintes equipos profesionais:
*  Žalgiris-2 Kaunas (NKL, 2014–2016)	
*  Žalgiris Kaunas (LKL / Euroliga, 2015–2016)
*  Polpharma Starogard Gdański (PLK, 2016–2017)
*  Žalgiris-2 Kaunas (NKL, 2017–2018)	
*  Žalgiris Kaunas (LKL, 2018)
*  King Szczecin (PLK, 2018−2019)
*  Lietkabelis Panevėžys (LKL / BCL, 2019−2020)
*  Baxi Manresa (ACB, 2020−2021)
*  Medi Bayreuth (BBL / FEC, 2021–2022)
*  ONVO Büyükçekmece (BSL, 2022–2023)
*  CB Breogán (ACB / BCL, 2023−presente)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en acb.com 
* Perfil en Proballers
Amor para adultos

***Amor para adultos*** (en ) é un filme dinamarqués de suspense de 2022 dirixido por Barbara Topsøe-Rothenborg e protagonizado por Donar Salim e Sonja Richter. Baséase na novela homónima de Anna Ekberg.

Estreouse o 26 de agosto de 2022 a través de Netflix, onde conta cunha versión subtitulada en galego.

## Personaxes 
* Dar Salim como Christian
* Sonja Richter como Leonora
* Sus Wilkins como Xenia
* Lars Ranthe como Kim
* Morten Burian como Peter
* Susanne Storm como Kassandra
* Mads Kruse como Carl

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Bugatti Type 64

O **Bugatti Type 64** era un coche da gama alta producido en 1939 polo fabricante francés Bugatti.

## Perfil 
O Type 64 foi un proxecto destinado a crear un coche que herdara o legado dos prestixiosos cupés Bugatti producidos ata ese momento e evolucionara os seus conceptos, tanto a nivel estético como técnico. A liña foi deseñada por Jean Bugatti, quen inicialmente deseñou para o prototipo portas de apertura de á, solución que logo foi abandonada en favor dunha apertura convencional. En xeral, a espléndida liña do Type 64 inspirouse claramente na do Type 57 Atlantic, debido ás súas liñas extremadamente aerodinámicas, incluíndo tamén carenados nas rodas traseiras.
O motor do Tipo 64 era un 8 cilindros en liña de 4432 cm³ capaz de desenvolver unha potencia máxima de 185 hp.
En fin, as boas premisas estaban todas aí. Desafortunadamente, con todo, o estalido da segunda guerra mundial fixo que este proxecto abandonárase precipitadamente, deixando só un prototipo e un chasis pelado do Tipo 64.

## Galería 

1939 Bugatti Type 64 Coach 4 places 8cyl 4432cc 170hp photo 3.JPG
1939 Bugatti Type 64 Coach 4 places 8cyl 4432cc 170hp photo 1.JPG

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Outros artigos 
* Bugatti

### Ligazóns externas 
* www.bugatti.com 
* Les modeles Bugatti www.bugatti.com 
*  de la Collection Peter Mullin en Californie.
Bugatti Type 68

O **Bugatti Type 68** é un pequeno coche que foi producido entre 1942 e 1945 polo fabricante francés Bugatti.

## Perfil 
O Tipo 68 foi o único coche de Bugatti deseñado e construído durante a segunda guerra mundial. Foi o primeiro e único microcoche da marca Bugatti. Nun chasis de dimensións reducidas, de feito, o Tipo 68 montaba unha pequena xoia da enxeñería, consistente nun motor de 4 cilindros de só 318 cm³ sobrealimentado por un sobrealimentador. A distribución confiouse a dous árbores de levas en cabeza con 4 válvulas por cilindro. En resumo, este motor só tiña o desprazamento dun coche urbano, mentres que o resto era nese momento (pero en moitos aspectos aínda hoxe) a prerrogativa dos coches dunha clase moi superior. As dimensións, en cambio, eran propias dun coche de clase media da época, cos seus 3,82 metros de lonxitude. A carrozaría, bastante snob, era a dun pequeno convertible, aínda que máis tarde Ettore Bugatti faría bosquexos dun Tipo 68 con carrozaría inspirada na do Tipo 57 Atlántico.
Logo, en 1945, creouse un motor diferente de 370 cm³, aínda sobrealimentado por un compresor volumétrico, pero con dúas válvulas por cilindro, outra pequena obra mestra mecánica.
Un terceiro motor, asinado 68/C, foi aínda máis revolucionario: catro cilindros montados sobre dous veo de manivelas paralelos en cuxos extremos estaban estriados os dous impulsores do compresor de lóbulos, unha cabeza xiratoria cun único orificio de admisión e un orificio de escape, ambos sen válvulas e unha única buxía. O cabezal rotativo xeraba a sucesión de fases de admisión, compresión, encendido/explosión e escape, o sobrealimentador tiña catro veces o volume da cilindrada do motor. sobre este esquema en 1946 Roland Bugatti rexistrou a patente N° 632723, aínda existe un prototipo de motor tipo 68/E que se diferenza do 68/C por ter un sistema de refrixeración por líquido en lugar de refrixeración por aire.
Unha mágoa, polo tanto, que o Type 68 quedara na fase de prototipo, xa que tería moito que ensinar como un potencial coche pequeno.

## Galería 

 Bugatti Type 68 (2).JPG | Roadster
 Bugatti Type 68 (1).JPG | Vista frontal
 Bugatti Type 68 (3).JPG | Vista lateral

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Outros artigos 
* Bugatti

### Ligazóns externas 
*
*[Páxina con datos técnicos do tipo 68 }}
*https://www.bugattipage.com/jacob/type/68.html Páxina en inglés adicada ó Type 68
Bugatti Type 73

260px|thumb|Vista posterior
O **Bugatti Type 73** é un coche deportivo producido no segundo período de posguerra polo fabricante de automóbiles francés Bugatti.

## Historia 
No período inmediato de posguerra, a produción de Bugatti limitouse a só uns poucos modelos, principalmente deixados na fase de prototipo ou destinados as carreiras, pero con escaso éxito. Este período histórico supón o final da primeira parte da historia da casa francesa, profundamente marcada pola morte do patrón Ettore Bugatti no ano 1947.
left|thumbnail|Bugatti Type 73C
O deseño do **Tipo 73** remóntase a 1943, pero o prototipo presentouse en 1947 no Salón do Automóbil de París. Posteriormente presentáronse outros tres prototipos, o **Tipo 73A**, o **Tipo 73B** e o **Tipo 73C**. O *Tipo 73* e o *Tipo 73C* estaban equipados cun motor de 4 cilindros e 1469 cm³ con distribución de dobre árbore de levas en cabeza.

O *Tipo 73A* e o Tipo *73B*, pola súa banda, sempre estiveron equipados cun 4 cilindros en liña, pero cunha cilindrada de 1488&nbsp;cm³, cun único eixe de levas en cabeza.
O *Tipo 73* foi a última creación realizada baixo a supervisión de Ettore Bugatti, falecido poucas semanas despois da presentación do primeiro prototipo.
Do *Tipo 73* construíronse só 5 unidades, das cales tres eran prototipos, dous cupé e un spider, mentres que os outros dous eran dous monoprazas utilizados en competicións, con pouco éxito.

## Galería 

Musée de l'automobile - Mulhouse - Bugatti - BH5A5866 (16647322205).jpg
Bugatti Coach Type 73A (1947) pic1 (cropped).JPG
1947 Bugatti coach Type 73A, 1480cc 160km (inv 0613) photo 3.JPG
Bugatti Type 73C at Goodwood Revival 2012.jpg

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Outros artigos 
* Bugatti

### Ligazóns externas 
*O Type 73 en Histomobile.
*Páxina adicada ó Type 73
Isotipo

**Isotipo** pode refereirse a: 

* Isotipo (bioloxía), un duplicado do holotipo dunha especie.
* Isotipo (cristalografía), un sinónimo de isomorfo.
* Isotipo (inmunoloxía), unha clase de anticorpo segundo a súa rexión Fc.

## Véxase tamén 
* Isotype, un método de mostrar conexións sociais, tecnolóxicas, biolóxicas e históricas en forma pictográfica.
* Isotype (canción), canción de 2017 de Orchestral Manoeuvres in the Dark.
* Isótopo
* Isoforma
Balsaminaceae

**Balsaminaceae** é unha familia de herbas pertencente á orde Ericales.

## Descrición 
Teñen follas alternas, simples, sen estípulas. Flores hermafroditas, zigomorfas, conspicuas, solitarias ou en acios; cáliz con 3 ou raramente 5 sépalos, o posterior espolonado; corola con 5 pétalos normalmente reducida a 3 pezas por unión dos pares laterais; androceo con 5 estames alternipétalos e con anteras conniventes; xineceo súpero. Froitos en cápsula loculicida. Unhas 500 especies dos países cálidos e tépedos.

## Xéneros 
* Segundo APWeb
* *Hydrocera*
* *Impatiens*
** *Impatiens balsamina* L., balsamina;
** *Impatiens noli-tangere* L., pétalos amarelos moi prontamente caedizos ante calquera tensión;
** *Impatiens balfouri*, require alta humidade, alegría da casa, con orixe no Himalaia.
* *Impatientella* H.Perrier	 =  *Impatiens* L.
* *Semeiocardium* Zoll.	 =  *Impatiens* L.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Die Familie der Balsaminaceae bei der APWebsite 
* Die Familie der Balsaminaceae bei DELTA. Arquivado o 9 de outubro de 2012 en Wayback Machine. 
* Beschreibung der Familie in der Flora of China.  
* David Moresby Moore: *Impatiens L.* In: Thomas Gaskell Tutin u.a.: *Flora Europaea*. Band 2, Seite 240-241. Cambridge University Press 1968
Athyriaceae

**Athyriaceae** é unha familia de fentos da orde Polypodiales, na moderna clasificación de Christenhusz et al. 2011. A familia non foi recoñecida polo seu predecesor sistema de Smith *et al*. (2006), que inclúe á maioría dos seus xéneros en Woodsiaceae.

## Taxonomía 
A clasificación máis actualizada é a de Christenhusz et al. 2011 (baseada en Smith et al. 2006, 2008); que tamén prové unha secuencia lineal das licofitas e monilofitas.

* Familia 40. Athyriaceae Alston, Taxon 5: 25 (1956).

: 5 xéneros. (*Anisocampium*, *Athyrium*, *Cornopteris*, *Deparia*, *Diplazium*) Referencias: Kato (1977), Wang et al. (2004).
: Nota: Athyriaceae inclúe á maioría dos xéneros situados por Smith et al. (2006a, 2008) en Woodsiaceae. A clasificación dos xéneros necesita máis estudos, especialmente no contexto da monofilia de *Athyrium* e *Diplazium*.

## Caracteres 
Coas características de Pteridophyta.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Pryer, Kathleen M., Harald Schneider, Alan R. Smith, Raymond Cranfill, Paul G. Wolf, Jeffrey S. Hunt e Sedonia D. Sipes. 2001. "Horsetails and ferns are a monophyletic group and the closest living relatives to seed plants". *Nature* 409: 618-622 (resumo en inglés aquí).
* Pryer, Kathleen M., Eric Schuettpelz, Paul G. Wolf, Harald Schneider, Alan R. Smith e Raymond Cranfill. 2004. "Phylogeny and evolution of ferns (monilophytes) with a focus on the early leptosporangiate divergences". *American Journal of Botany* 91:1582-1598 (resumo en inglés aquí).
* A. R. Smith, K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider, P. G. Wolf. 2006. "A classification for extant ferns". *Taxon* 55(3), 705-731 (pdf aquí)
* Schuettpelz, E. e K. M. Pryer. 2008. Fern phylogeny inferred from 400 leptosporangiate species and three plastid genes. *Taxon* 56(4): 1037-1050 (pdf aquí)

### Ligazóns externas
* P. F. Stevens, 2001 en adelante, Angiosperm Phylogeny Website. Versión 9, xuño de 2008, e actualizado dende entón. http://www.mobot.org/MOBOT/research/APweb/
* Pryer's lab cos pdfs das publicacións da autora.
Basellaceae

**Basellaceae** é unha familia de plantas dicotiledóneas que comprende 25 especies distribuídas en 5 xéneros. Son herbáceas, perennes e tuberosas ou rizomatosas, orixinarias das rexións tropicais de América, África e Asia.

## Descrición 
Son herbas, rubideiras, escandentes ou rastreiras, perennes desde cáudices ou tubérculos, subsuculentas, mucilaxinosas, xeralmente glabras; plantas hermafroditas ou ás veces funcionalmente dioicas. Follas alternas ou subopostas, simples, enteiras ou raramente apiculado-dentadas, suculentas; exestipuladas. Inflorescencia unha espiga, acio, panícula ou cima, terminal ou axilar, brácteas pequenas abrazando o pedicelo ou inmediatamente baixo as bractéolas cando as flores son sésiles, bractéolas 4 en 2 pares opostos na base do cáliz, as do par superior sepaloides, flores actinomorfas; cáliz gamosépalo, (4–) 5 (–13)-lobado, os lobos imbricados, esbrancuxados ou ás veces coloreados, persistentes no froito; pétalos ausentes; disco nectarífero anular, intra- ou extrastaminal; estames (4–) 5 (–9), opostos aos lobos do cáliz, filamentos connados na base, anteras basifixas ou dorsifixas, ditecas, dehiscencia variada; ovario súpero, 1-locular, placentación basal, óvulo 1, anátropo a campilótropo, estilo 1, indiviso a 3-fido ou estilos 3. Froito un utrículo máis ou menos rodeado polo cáliz persistente e a miúdo carnoso e polas bractéolas superiores; semente 1, subesférica, o embrión anular e rodeado de perisperma ou torto en espiral e o perisperma escaso ou ausente.

## Xéneros 
* *Anredera* (*Boussingaultia*)
* *Basella*
* *Tournonia*
* *Ullucus*

As especies máis importantes nos mercados de alimentos son *Ullucus tuberosus* e *Basella alba*.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Fl. Guat. 24(4): 215. 1946; Fl. Pan. 66: 110–112. 1979; P. Wilson. Basellaceae. N. Amer. Fl. 21: 337–339. 1932; C.R. Sperling. Systematics of the Basellaceae. Ph.D. Thesis, Harvard University, Cambridge. 1987.

### Ligazóns externas 
* Basellaceae  (en inglés) 
* Basellaceae en *Flora of North America* (en inglés)
* NCBI Taxonomy Browser
* Enlaces en CSDL
CD64

**CD64** (o grupo ou **C**luster de **D**iferenciación **64**) é un tipo de glicoproteína integral de membrana que funciona como receptor de Fc que se une a anticorpos IgG monómeros con alta afinidade. É máis coñecido como receptor de FC-gamma 1 (**FcγRI**). Despois de unirse a IgG, CD64 interacciona cunha cadea accesoria coñecida como cadea γ común (cadea γ), que posúe un motivo ITAM que é necesario para desencadear a activación celular.

Estruturalmente, o CD64 está composto dun péptido sinal que permite o seu transporte á superficie da célula, tres dominios de inmunoglobulina extracelulares de tipo C2, que se usa para unirse ao anticorpo, un dominio transmembrana hidrófobo e unha curta cola citoplasmática.

O CD64 encóntrase constitutivamente só en macrófagos e monocitos, pero o tratamento de leucocitos polimorfonucleares con citocinas como IFNγ e G-CSF pode inducir a expresión de CD64 nestas células.

Hai tres xenes humanos distintos (pero moi similares) para o CD64 chamados FcγRIA (CD64A), FcγRIB (CD64B) e FcγRIC (CD64C), que están localizados no cromosoma 1. Estes tres xenes producen seis transcritos de ARNm diferentes; dous do CD64A, tres do CD64B e un do CD64C; por empalme alternativo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Dorcas Shola-Fapson

**Dorcas Shola-Fapson**, nada en Londres, é unha actriz e presentadora nixeriana, coñecida polo seu papel como Sophie en *Shuga*.

## Traxectoria 
Fapson naceu en Londres o 4 de xaneiro de 1991. A súa nai morreu cando tiña 14 anos e completou un grao en Criminoloxía en Inglaterra. Despois diso marchou a estudar actuación en Nova York. Apareceu na serie de televisión de MTV *Shuga* interpretando o papel de Sophie

Apareceu na terceira tempada de *MTV Shuga* e volveu como a experta médica "Sophie" nunha miniserie titulada *MTV Shuga Alone Together* que destacaba os problemas do coronavirus en 2020. A serie foi escrita por Tunde Aladese e emitida durante varias noites; entre os seus patrocinadores figuran as Nacións Unidas. A serie está ambientada en Nixeria, Suráfrica, Kenya e Costa do Marfil, e a historia baséase en conversas en liña entre os personaxes. Toda a rodaxe foi realizada polos propios actores, incluíndo a Mohau Cele, Lerato Walaza, Sthandiwe Kgoroge, Uzoamaka Aniunoh, Mamarumo Marokane e Jemima Osunde.

## Filmografía 
### Cinema 
**Banana Island Ghost* (2017)
**My Wife & I*  (2017)
**The Essence* (2019)
**Man of God* (2022)
**The Perfect Arrangement* (2022)

### Televisión 
**Shuga Naija* (2013-2014, 2020)
**Hustle* (2016-2018)
**Castle & Castle* (2019-2021)

## Notas
Lingua noongar

O **noongar** (/ˈnʊŋɑːr/; tamén coñecido como **nyungar** /ˈnjʊŋɡɑːr/) é unha lingua aborixe australiana ou continuo dialectal, falado por algúns membros do pobo noongar. É ensinado activamente en Australia, incluíndo en escolas, universidades e transmitido en medios públicos. A terra dos noongar é a esquina de suroeste de Australia Occidental. Dentro desta rexión, moitas palabras noongar foron adoptadas polo inglés, particularmente nomes de plantas e animais.

O noongar foi rexistrado por vez primeira en 1801 por Matthew Flinders, quen fixo varias listas de palabras. Segundo os datos de 2016 tiña 475 falantes. O noongar está clasificado como "vulnerable" polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Linguas aborixes de Australia
* Lista de linguas aborixes de Australia
Proflavina

A **proflavina**, tamñén chamada **diaminoacridina**, é un derivado da acriflavina, un desinfectante bacteriostático contra moitas bacterias grampositivas. Foi utilizada en forma de dihidrocloruro e sales hemisulfato como antiséptico tópico e anteriormente como antiséptico urinario.

A proflavina tamén ten efectos mutaxénicos sobre o ADN ao intercalarse entre os pares de bases dese ácido nucleico. Diferénciase da maioría dos outros compostos mutaxénicos ao causar delecións ou insercións de pares de bases, pero non substitucións. En presenza de luz, a proflavina pode inducir roturas de dobre febra no ADN.

A proflavina absorbe fortemente na rexión da luz azul a 445&nbsp;nm (en auga a pH 7).

A proflavina é unha tinguidura fluorescente que se usa ás veces en microscopia in vivo para obter imaxes debido ás súas propiedades de intercalación. Porén, houbo certa preocupación de que as mulleres expostas á proflavina puidesen desenvolver cancro de colo uterino, xa que ten un potencial mutaxénico. Porén, a análise retrospectiva realizada por Pantano et. al. demostrou que non hai un aumento do risco de cancro de colo uterino despois da exposición á proflavina.

## Notas
Manuel Rosales Cereijo

**Manuel Rosales Cereijo**, nado en Ardán, Marín, en 1955, é un profesor e escritor galego.

## Traxectoria 
É da primeira promoción de Galego-Portugués da Universidade de Santiago de Compostela, tamén é licenciado en Filoloxía Hispánica e fixo o doutoramento na USC coa tese *Xénese e desenvolvemento da narrativa de Castelao* (1909-1934), dirixida por Benito Varela Jácome.

Catedrático de Lingua Galega e Literatura, exerceu no IES Santa Irene de Vigo, no que foi moitos anos secretario, ata a xubilación. Tamén foi profesor asociado na Universidade de Vigo e na UNED.

Ten publicado artigos sobre literatura en *Grial, A Trabe de Ouro, Eduga* e *Anuario de Estudios Literarios Galegos*.

É tamén coautor de libros de lingua e literatura para o ensino secundario en Xerais.

## Obras 
### Ensaio 
* *A narrativa de Castelao. Xénese e desenvolvemento* (1997). Santiago: Sotelo Blanco. ISBN 84-7824-297-X.
* *A novela curta galega no tempo da Restauración (1880-1931)* (2023). Instituto de Estudios Carballiñeses. ISBN 97888476807743. 339 páxs.

### Edicións 
* *Obras. Castelao I* (1999). Edición crítica.
* *Ilustrísima*, de Carlos Casares (2000).
* *Retrincos. Un ollo de vidro*, de Castelao (2001).

### Didáctica 
* *Manual de galego urxente* (1987). Con Xosé Ramón Pena. Vigo: Xerais. ISBN  84-7507-279-8.
* *Exercicios de galego urxente: solucionario* (1995). Con Xosé Ramón Pena. Vigo: Xerais. ISBN 84-7507-864-8.
* *Prácticas gramaticais e construcción de textos: solucionario* (1996). Vigo: Xerais. ISBN 84-8302-050-5.
* *Curso de lingua galega* (1998). Vigo: Xerais. ISBN 84-8302-322-9.
* *A linguaxe literaria: guía de recursos para a análise textual* (2002). Vigo: Xerais. ISBN 84-8302-842-5.
* *Galego século XXI: nova guía da lingua galega* (2004). Con Xosé Feixó Cid e Xosé Ramón Pena. Vigo: Galaxia. ISBN 84-8288-694-0. 2ª ed. en 2010.
* *Galego século XXI: nova guía da lingua galega. Caderno de exercicios* (2004). Con Xosé Feixó Cid e Xosé Ramón Pena. Vigo: Galaxia. ISBN 84-8288-720-3.
* *Manual e exercicios de galego urxente* (2006). Con Xosé Ramón Pena. Vigo: Xerais. ISBN 978-84-9782-493-4.

### Obras colectivas 
* *Comentário de textos literarios*: "Um fragmento de "Xoguetes para un tempo prohibido", de Carlos Casares" (1986). ISBN 84-7707-004-0.
* *Castelao na Galiza do século XX: actas do simposio*: "Literatura e arte en Castelao" (2000). ISBN 84-89679-61-4.
* *Para ler a Castelao I. Obras completas vol. 7* (2000). ISBN 978-84-8288-400-4.
* *Congreso sobre Castelao: actas do congreso realizado pola Dirección Xeral de Promoción Cultural en Rianxo, dos días 25 ó 29 de xaneiro de 2000, 2001*: "Aspectos estilísticos da prosa narrativa de Castelao" (2001). ISBN  84-453-3001-2.
* *Sementar para os que veñan: homenaxe a Camiño Noia*: "Narrativa galega anterior ás Irmandades da Fala" (2012). ISBN 978-84-8158-597-1.

## Notas
Impatiens balfourii

***Impatiens balfourii*** é unha especie do xénero *Impatiens* pertencente á familia Balsaminaceae. 

## Descrición 
miniatura|240x240px|Flores de *Impatiens balfourii*.
É unha planta anual que alcanza un tamaño de 45 cm ou máis de altura, glabra. Follas elíptico-ovadas a lanceoladas, láminas alternas, de 40-100 x 18-42 mm, aserrado-crenadas, con 8-13 pares de nervios laterais, a base glandular-estipitadas; con pecíolo de até 55 mm de longo. As inflorescencias en acios subterminais sobre pedúnculos de até 100 mm de longo. Flores brancas, rosadas e amarelas, 18-27 mm de longo. Brácteas de 3 mm de longo. Sépalos laterais 2,5 mm de longo; espoleó inferiores sépalo 22-25 mm de longo, cónica, estreitándose nunha recta esvelta estimular 10-15 mm de longo. Anterior pétalo 5.5-6 x 10-13 mm; laterais pétalos unidos desigual, 20-25 mm de longo; inferior prolongada, maior que o pétalo superior, ás veces retuso. O froito en cápsula amplamente lineal, de 20-24 mm de longo, erecto. Sementes 2.5-3 mm de longo, ovoides.

## Distribución 
É orixinaria do Himalaia, particularmente de Caxemira e arredores, onde medra en zonas montañosas. Foi traída a Inglaterra e outros países de Europa como planta ornamental , chegando a ser moi popular na área da área da baía de San Francisco e outros lugares dos Estados Unidos.

## Hábitat 
Estas plantas prodúcense ao longo das ribeiras dos ríos, beiras de camiños e en terreos baldíos. Prefiren lugares frescos e húmidos, a unha altitude de 100-600 metros sobre o nivel do mar.

## Taxonomía 
*Impatiens balfourii* foi descrita por Joseph Dalton Hooker e publicada en *Botanical Magazine* 129: pl. 7878. 1903.

; Etimoloxía
:

***Impatiens***: o nome científico destas plantas derívase de impatiens (impaciente), debido a que ao tocar as vaíñas das sementes maduras estas explotan, enviándoas a varios metros. Este mecanismo é coñecido como *balocoria*, ou tamén como "liberación explosiva".

***balfourii***: epíteto outorgado en honra do botánico escocés, John Hutton Balfour (1808-1884), director do Real Xardín Botánico de Edimburgo.

; Sinonimia
:

* *Impatiens balfouri* Hooker fil.
* *Impatiens mathildae* Chiov. (incl.)
* *Impatiens insignis* Auct. non DC.
* *Impatiens insubrica* Beauverd

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Jepson Manual Treatment
* USDA
* Biolib
* Impatiens balfourii
Buddleja

***Buddleja***, escrito tamén ***Buddleia***, é un xénero da familia  Scrophulariaceae, aínda que no pasado foi clasificada na súa propia familia, Buddlejaceae. 

## Descrición 
A maioría das 100 especies son arbustos, poucas son árbores; os máis altos chegan a 30 m de altura, pero en xeral non superan os 5 m. Hai tanto especies perennifolias como caducifolias. Son nativas das partes cálidas do Novo Mundo desde o sur de EE. UU. até Chile, e amplamente no Vello Mundo en África e partes cálidas de Asia, ausente en Europa e en Australasia. 

As especies divídense en dous grupos polo seu tipo floral, aquelas do Novo Mundo dioicas, e as do Vello Mundo monoicas.

Follas lanceoladas na maioría das especies, e en pares opostos sobre os talos (alternada nunha especie, *Buddleja alternifolia*); de 1 a 30 cm de lonxitude. Flores en densas panículas de 10 a 50 cm de lonxitude; cada flor individual tubular, de 1 cm de lonxitude, coa corola dividida en catro lóbulos (pétalos), de 3 a 4 mm. A cor da flor varía amplamente: branca, rosa, vermella, púrpura, laranxa ou amarela polas especies e cultivares; son ricas en néctar e frecuentemente moi aromáticas. Froito: pequena cápsula de 1 cm de lonxitude e de 1 a 2 mm de diámetro, con numerosas e pequenas sementes; en poucas especies (previamente clasificadas no xénero *Nicodemia*) a cápsula é branda e carnosa, formando unha baga.

## Cultivo e usos 
Varias especies son populares plantas de xardín. 

A especie máis popular cultivada é a *Buddleja davidii* nativa da China central. Outra planta común de xardín é *Buddleja globosa* do sur de Chile, cun néctar fortemente aromático e flores laranxa globulares, e *Buddleja alternifolia* con flores lilas. Híbridos interespecíficos *B. x weyeriana* ( *B. globosa x B. davidii* ). *Buddleia incana* é unha árbore moi frondosa que medra na Puna andina de Perú e Bolivia (entre 3.500 e 3.800 m s. n. m. ), mentres que *Buddleia coriacea*, que tamén medra nas terras altas, é un arbusto empregado como combustible.

Hai especies asilvestradas procedentes de xardíns como *B. davidii*, que é unha gran colonizadora de terras secas; en zonas da Bretaña, pode verse prosperar en escampados, directamente como unha maleza. Aparece en vías férreas, fábricas, e outros espazos marxinais; chegando a vivir en climas continentais, con todo non soportan temperaturas por baixo de -15 a -20&nbsp;°C.

## Taxonomía 
O xénero foi descrito por Carl von Linné e publicado en *Species Plantarum* 1: 112. 1753.

; Etimoloxía

***Buddleja***: nome xenérico outorgado en honra de Adam Buddle, botánico e reitor en Essex, Inglaterra.

## Nomenclatura 
O nome correcto para o xénero sería "*Buddleia*". Con todo, Linné escribiu "*Buddleja*", e nunca llo cambiou, e por tanto, este ten prioridade. Con todo non hai unha forma preferente nos textos científicos.

## Especies 
* '*Lista de especies de *Buddleja**'

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* *Buddleja globosa* imágenes de *Chilebosque*
* Referencias a la nomenclatura
Praza de América (Vigo)

A **praza de América,** tamén chamada **praza das Travesas**, é unha das principais prazas de Vigo, situada nas Travesas.

## Historia 
Descoñécese a data exacta da súa construción, posto que nos seus comezos non era máis que un cruzamento de vías polo que transitaba o tráfico a motor, os peóns e o tranvía. 

En 1991, baixo o mandato do alcalde Manoel Soto, construíuse a rotonda central e o monumento que a preside, a *Porta do Atlántico*, unha escultura granítica traída das canteiras do Porriño e esculpida polo artista ponteareán Silverio Rivas coa axuda da Escola de Canteiros de Poio. O monumento pretendeu ser unha homenaxe aos emigrantes galegos que partiron cara a América dende o porto da cidade nos séculos XIX e XX.

En 2019 foi remodelada e humanizada, converténdose nun parque axardinado e peonil.

A **praza de América** é o lugar habitual de celebración dos éxitos do Real Club Celta de Vigo.

## Distribución
A praza de América atópase entre as parroquias de Castrelos, Freixeiro e Coia. Á praza van desembocar varias rúas principais da cidade:
* Avenida da Gran Vía
* Avenida de Castrelos
* Avenida da Florida
* Avenida do Fragoso
* Avenida de Castelao
* Rúa da Coruña
* Rúa de López Mora

## Galería de imaxes
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Praza de España
Bugatti Type 252

O **Bugatti Type 252**, tamén coñecido como **Tipo 252**, é un prototipo desenvolvido entre 1957 e 1962 polo fabricante de automóbiles francés Bugatti.

O coche nunca pasou máis aló da fase de prototipo. O único exemplar producido do coche consérvase no museo Cité de l'Automobile de Mulhouse, Francia.

## Historia 
Desenvolvido entre 1957 e 1962, o Bugatti Type 252 foi o último coche ofrecido pola marca Bugatti antes de ser vendida a Hispano-Suiza en 1963. O Bugatti Type 252 é o resultado dun estudo dun coche deportivo de tamaño medio realizado por Roland Bugatti baseado nun deseño e proxecto do deseñador italiano Giovanni Michelotti. O coche foi ofrecido a varios investidores, pero nunca recibiu ningún financiamento para ser producido en serie e, polo tanto, permaneceu na fase de prototipo.

O Type 252 está propulsado por un motor de 4 cilindros en liña de 1,5 litros con dobre árbore de levas en cabeza e usa unha suspensión de puntais MacPherson tanto dianteira como traseira. Durante o desenvolvemento, o coche sufriu numerosos problemas de motor e durante as probas de condución, o piloto de probas Pierre Macoin adoitaba atoparse con avarías. Para evitar calquera publicidade non desexada e negativa, Bugatti decidiu utilizar o motor do prototipo baixo o capó do sedán Bugatti Type 73. Máis tarde, con todo, tanto o motor como o chasis do Tipo 252 foron redeseñados. Os traballos de perfeccionamento e creación da suspensión comezaron en agosto de 1959 e remataron en 1962, pero o proxecto foi abandonado pronto.

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Outros artigos 
* Bugatti

### Ligazóns externas 
* http://www.histomobile.com/m2/l2/1960-bugatti-type-252/98851.htm 
* http://car-from-uk.com/bugatti_type_252/
Tyus Jones

**Tyus Robert Jones Sr.**, nado o 10 de maio de 1996 en Burnsville, Minnesota, é un xogador profesional estadounidense de baloncesto que xoga nos Washington Wizards da National Basketball Association (NBA). Con 1,88 metros de estatura xoga na posición de base.

## Traxectoria profesional 
O 25 de xuño de 2015, Jones foi seleccionado polos Cleveland Cavaliers na 24ª posición do Draft da NBA de 2015 e foi traspasado ós Minnesota Timberwolves a cambio dos dereitos do Draft de Cedi Osman e Rakeem Christmas. O 7 de xullo de 2015, Jones asinou cos Timberwolves. O 10 de novembro de 2015, Jones debutou na NBA contra os Charlotte Hornets.

O 11 de xullo de 2019, Jones asinou un contrato de tres anos cos Memphis Grizzlies. O 6 de xullo de 2022, Jones asinou un novo contrato cos Grizzlies por dous anos.

O 22 de xuño de 2023, os Grizzlies traspasaron a Jones ós Washington Wizards, como parte dun traspaso entre tres equipos que mandou a Kristaps Porziņģis ós Boston Celtics e a Marcus Smart ós Grizzlies. Os Wizards fixéronse tamén con Danilo Gallinari, Mike Muscala e unha elección da segunda rolda do Draft de 2023 dos Celtics.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en BasketballReference.com
Lingua wallisiana

O **wallisiano** ou **ʻuveano** é unha lingua polinesia falada na illa de Wallis (tamén coñecida como ʻUvea). A lingua tamén é coñecida como uveano do leste para distinguila da lingua uveana do oeste falada na illa de Ouvéa, preto de Nova Caledonia. Esta illa foi colonizada dende a illa de Wallis no século XVIII.

Indíxena da illa de Wallis, a lingua tamén é falado en Nova Caledonia dende a década de 1950 por mor da migración de moitos wallisianos (especialmente en Nouméa, Dumbéa, La Foa e Mont Dore). Segundo o CIA World Factbook, en 2015 tiña 7.660 falantes. Porén, Livingston (2016) expón que o número real de falantes é moito máis alto (ao redor de 20.000), aínda que é difícil de contar con precisión.

A lingua máis achegada ao wallisiano é o niuafo'ou. Tamén está estreitamente relacionada co tongano, xa que aínda que forma parte do subgrupo samoico, conta con moitos préstamos e influencia do tongano debido á invasión tongana da illa nos século XV e XVI. Wallis está habitada dende hai 3.000 anos.

## Alfabeto 
O wallisiano ten dez vogais: as cinco vogais estándar: /a, e, i, o, u/ e as súas variantes alongadas: ā, ē, ī, ō, ū.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
O meu nome é vendetta

***O meu nome é vendetta*** (en ) é un filme italiano de 2022 dirixido por Cosimo Gomez. Está protagonizado por Alessandro Gassmann e Ginevra Francesconi. Estreouse o 30 de novembro de 2022 a través de Netflix, onde conta cunha versión subtitulada en galego.

## Personaxes 
* Alessandro Gassmann como Santo Romeo / Domenico Franzè
* Ginevra Francesconi como Sofia Romeo
* Alessio Praticò como Michele Lo Bianco
* Francesco Villano como Rudi Crisarà
* Gabriele Falsetta como Dr. Ferrario
* Marcello Mazzarella como Vituzzo
* Mauro Lamanna como Marino Gallo
* Sinja Dieks como Ingrid Gruber
* Luca Zamperoni como Patrick Gruber
* Remo Girone como Don Angelo Lo Bianco
* Isnaba Na Montche como Hakim

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
O último desafío

***O último desafío*** (en ) é un filme estadounidense de 2013 dirixido por Kim Jee-woon, no seu debut como director dun filme estadounidense. Está protagonizado por Arnold Schwarzenegger, xunto con Forest Whitaker, Johnny Knoxville, Rodrigo Santoro, Jaimie Alexander, Luis Guzmán, Eduardo Noriega, Peter Stormare, Zach Gilford e Genesis Rodriguez e foi escrito por Andrew Knauer. Foi o primeiro papel protagonista de Arnold Schwarzenegger dende *Terminator 3: A rebelión das máquinas* en 2003. O filme céntrase nun duro sheriff dunha vila pequena e os seus axundantes que deben impedir que un perigoso capo da droga escape a México nun coche deportivo modificado.

A rodaxe produciuse en Belen, Novo México e Nevada a finais de 2011. Estreouse o 14 de xaneiro de 2013 en Grauman's Chinese Theatre e estreouse nos cinemas dos Estados Unidos o 18 de xaneiro de 2013 a través de Lionsgate, recibindo valoracións dispares dos críticos e recadou 48,3 millóns de dólares en todo o mundo fronte a un orzamento de 45 millóns de dólares.

Estreouse en galego o 19 de xullo de 2023 a través da TVG.

## Personaxes 
* Arnold Schwarzenegger como Sheriff Ray Owens
* Johnny Knoxville como Lewis Dinkum 
* Forest Whitaker como Axente John Bannister
* Jaimie Alexander como Delegada Sarah Torrance
* Luis Guzmán como Delegado Mike Figuerola
* Eduardo Noriega como Gabriel Cortez
* Rodrigo Santoro como Frank Martinez
* Peter Stormare como Thomas Burrell
* Zach Gilford como Delegado Jerry Bailey
* Genesis Rodriguez como Axente Ellen Richards
* Daniel Henney como Axente Phil Hayes
* Tait Fletcher como Eagan
* John Patrick Amedori como Axente Aaron Mitchell

## Notas
Broad Peak (filme)

**Broad Peak** é un filme polaco de 2022 dirixido por Leszek Dawid. Estreouse o 14 de setembro de 2022 a través de Netflix, onde conta cunha versión subtitulada en galego.

## Sinopse 
O filme céntrase na vida de Maciej Berbeka, un montañeiro polaco, e o seu intento en ser o primeiro en escalar o Broad Peak do Karakorum durante o inverno.

## Personaxes 
* Ireneusz Czop como Maciej Berbeka
* Maja Ostaszewska como Ewa Dyakowska-Berbeka
* Dawid Ogrodnik como Adam Bielecki
* Łukasz Simlat como Krzysztof Wielicki
* Piotr Głowacki como Aleksander Lwow
* Tomasz Sapryk como Andrzej Zawada
* Maciej Raniszewski como Tomasz Kowalski
* Maciej Kulig como Artur Małek

## Produción 
A rodaxe comezou en 2018 e produciuse na cordilleira do Karakorum en Paquistán e nos Alpes italianos do Val de Aosta.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Cartier

O apelido **Cartier** pódese referir a:

* **Étienne Cartier** (1780-1859), numismático francés;
* **Henri Cartier-Bresson** (1908-2004), fotógrafo francés;
* **Jacques Cartier** (1491-1557), navegante e explorador bretón;
* **Willy Cartier** (nado en 1991), modelo e actor francés;

### Outros 
* **Aeroporto Internacional de Ottawa Macdonald-Cartier**
* **Illas Ashmore e Cartier**
O amante de Lady Chatterley

***O amante de Lady Chatterley*** pode referirse a:

* *O amante de Lady Chatterley*, filme de 1981 dirixido por Just Jaeckin.
* *O amante de Lady Chatterley*, filme de 2022 dirixido por Laure de Clermont-Tonnerre.
O amante de lady Chatterley (filme de 2022)

***O amante de lady Chatterley*** (en ) é un filme británico-estadounidense de 2022 dirixido por Laure de Clermont-Tonnerre. O guión foi escrito por David Magee e baséase na novela homónima de D. H. Lawrence. Está protagonizado por Emma Corrin e Jack O'Connell.

*O amante de lady Chatterley* estreouse nos cinemas do Reino Unido e dos Estados Unidos o 25 de novembro de 2022, e despois foi estreado o 2 de decembro de 2022 a través de Netflix, onde conta cunha versión subtitulada en galego.

## Personaxes 
* Emma Corrin como Constance "Connie" Reid, Lady Chatterley
* Jack O'Connell como Oliver Mellors
* Matthew Duckett como Sir Clifford Chatterley
* Ella Hunt como Mrs. Flint

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming