Provincia de Phuket

**Phuket** (, ,  ou *Tanjung Salang*) é unha das provincias *(changwat)* do sur de Tailandia. Consiste na illa de Phuket, a illa máis grande do país, e outras 32 illas máis pequenas fronte á súa costa. Atópase fronte á costa oeste de Tailandia no Mar de Andaman. A illa de Phuket está conectada pola ponte de Sarasin á provincia de Phang Nga ao norte. A seguinte provincia máis próxima é Krabi, ao leste a través da Baía Phang Nga. A súa capital é a cidade de Phuket.

A provincia de Phuket ten unha superficie de 576 quilómetros cadrados, algo menos que a illa de Singapur, e é a segunda provincia máis pequena de Tailandia. Anteriormente obtivo a súa riqueza do estaño e o caucho, e goza dunha rica e colorida historia. A illa atopábase nunha das principais rutas comerciais entre a India e a China, e mencionábase con frecuencia en rexistros de barcos estranxeiros de comerciantes portugueses, franceses, holandeses e ingleses. A rexión agora deriva gran parte dos seus ingresos do turismo.

## Nome 
Hai varias derivacións posibles do nome relativamente recente "Phuket" (do cal o dígrafo *ph* representa unha p aspirada. Derívase da palabra *bukit* (Jawi: بوكيت) en malaio que significa "outeiro", xa que así é como aparece a illa desde a distancia.

Anteriormente, Phuket coñecíase como **Thalang** ( *Tha-Laang*), derivado do antigo "telong" malaio (Jawi: تلوڠ) que significa "cabo". O distrito norte da provincia, que era a localización da antiga capital, aínda usa este nome. En fontes occidentais e cartas de navegación, era coñecido como **Jung Ceylon** ou **Junkceylon** (unha corrupción do malaio *Tanjung Salang*, é dicir, *Cabo Salang*).

## Historia
[miniatura|left|O embaixador francés [Chevalier de Chaumont co Rei Narai.]]

O explorador portugués Fernão Mendes Pinto chegou a Siam no ano 1.545 (século XVI). As súas descricións do país van máis aló de Ayutthaya e inclúen unha conta razoablemente detallada dos portos no sur do Reino. Pinto foi un dos primeiros exploradores europeos en mencionar Phuket en detalle, nas súas contas de viaxe. Referiuse á illa como 'Junk Ceylon', un nome que os portugueses usaron para a illa de Phuket nos seus mapas. Junk Ceylon menciónase sete veces nas contas de Mendes Pinto. Pinto dixo que Junk Ceylon era un porto de destino onde os barcos comerciais realizaban paradas regulares para subministracións e provisións, con todo, a mediados do século XVI, a illa estaba en declive debido aos piratas e mares a miúdo bravos e impredicibles, que impedían que os buques mercantes visitasen Junk Ceilán. Pinto mencionou varias outras cidades portuarias notables nos seus relatos, incluso Patani e Ligor, que é o moderno Nakhon Si Thamarat.

No século XVII, os holandeses, e ingleses e, logo da década de 1680, os franceses, competiron pola oportunidade de comerciar coa illa de Phuket (entón coñecida como "Jung Ceylon"), que era unha rica fonte de estaño. En setembro de 1680, un barco da Compañía Francesa das Indias Orientais visitou Phuket e foise cunha carga completa de estaño.

Un ano ou dous despois, o Rei Siamés Narai, buscando reducir a influencia holandesa e inglesa, nomeou como gobernador de Phuket a un médico misioneiro francés, o Irmán René Charbonneau, un membro da misión en Siam da Société des Missions Étrangères. Charbonneau mantívose como gobernador ata 1685.

En 1685, o rei Narai confirmou o monopolio francés do estaño en Phuket ao seu embaixador, o Chevalier de Chaumont. A súa ocupación da illa non levou a nada, e Desfarges regresou a Puducherry en xaneiro de 1690. 

Os Birmanos atacaron Phuket en 1785. O capitán Francis Light, da Compañía Británica das Indias Orientais que pasaba pola illa, notificou á administración local que observara forzas birmanas preparándose para atacar. Than Phu Ying Chan, a esposa do gobernador falecido recentemente, e a súa irmá Mook (คุณมุก) reuniron as forzas locais que puideron. Logo dun asedio dun mes da capital, os birmanos víronse obrigados a retirarse o 13 de marzo de 1785. As mulleres convertéronse en heroínas locais, recibindo os títulos reais de Thao Thep Kasattri e Thao Si Sunthon, dun agradecido Rei Rama I. Durante o reinado do rei Chulalongkorn (Rama V), Phuket converteuse no centro administrativo da produción de estaño das provincias do sur. En 1933 *Monthon Phuket* (มณฑลภูเก็ต) disolveuse e Phuket converteuse nunha provincia.

### tsunami 2004 
miniatura|left | Patong Beach en Phuket afectada polo desastre do tsunami de decembro de 2004.

O 26 de decembro de 2004, Phuket e outras áreas próximas na costa occidental de Tailandia sufriron grandes danos cando foron alcanzados polo tsunami do Día de San Esteban, causado polo Terremoto do Océano Índico 2004. As ondas destruíron varias áreas moi poboadas na rexión, matando a ata 5.300 persoas en todo o país, e decenas de miles máis en toda a rexión asiática. Reportouse a morte de 250 persoas en Phuket, incluídos turistas estranxeiros, e quizais ata un milleiro de traballadores birmanos que construían novos complexos turísticos na zona de Khao Lak. Case todas as praias máis importantes da costa oeste, especialmente Kamala, Patong, Karon e Kata, sufriron danos importantes, con grandes danos nos centros turísticos e vilas nas praias do sur da illa.

En febreiro de 2005, moitos centros turísticos danados volveron funcionar e a vida volveu lentamente á normalidade. Logo dos programas de recuperación extenuantes, agora non se pode ver ningún dano por tsunami, agás nas praias máis remotas.

En decembro de 2006, Tailandia lanzou a primeira das 22 boias de detección de tsunamis creadas nos Estados Unidos que se colocarán ao redor do océano Índico como parte dun sistema rexional de alerta.

## Xeografía 
Phuket é a illa máis grande de Tailandia. Está no mar de Andaman no sur de Tailandia. A illa é principalmente montañosa cunha cadea montañosa no oeste da illa de norte a sur. As montañas de Phuket forman o extremo sur da cordillera de Phuket, que ten unha extensión de 440&nbsp;km desde o Istmo de Kra.

Aínda que algunhas obras xeográficas recentes refírense ás seccións dos Outeiros de Tenasserim no istmo como a "Cordillera de Phuket", estes nomes non se atopan nas fontes xeográficas clásicas. Ademais, o nome de Phuket é relativamente recente e anteriormente chamouse Jung Ceylon e Thalang. A elevación máis alta da illa considérase xeralmente o Khao Mai Thao Sip Song (Doce canas), con 529 m. sobre o nivel do mar. Con todo, segundo as lecturas de presión barométrica, existe unha elevación aínda maior (sen nome), de 542 metros sobre o nivel do mar, nos outeiros de Kamala detrás da fervenza Kathu.

A súa poboación era 249.446 habitantes en 2000, chegando a 525.709 no censo decenal de 2010, a taxa de crecemento máis alta de todas as provincias do país anualmente. Actualmente, unhas 600,000 persoas residen en Phuket, entre eles, migrantes, expatriados internacionais, tailandeses rexistrados noutras provincias e lugareños. A poboación rexistrada, con todo, inclúe só aos tailandeses que están rexistrados nun "tabien baan" ou libro de rexistro da casa, que a maioría non o é, e o final de 2012 era de 360.905 persoas.

Phuket esta aproximadamente a 863&nbsp;km ao sur de Bangkok, e cobre unha área de 543&nbsp;km² excluíndo os pequenos illotes. Estímase que Phuket tería unha área total de aproximadamente 576&nbsp;km² se incluísense todas as súas illas periféricas. Outras illas son:
Ko Lone 4´77&nbsp;km², Ko Maprao 3´7&nbsp;km², Ko Naka Yai 2´08&nbsp;km², Ko Racha Noi 3´06&nbsp;km², Ko Racha Yai 4´5&nbsp;km², e a segunda máis grande, Ko Sire 8´8&nbsp;km².

A lonxitude da illa, de norte a sur, é de 48&nbsp;km e o seu largo é de 21&nbsp;km.

O setenta por cento da área de Phuket está cuberta de montañas que se estenden de norte a sur. O 30 por cento restante son chairas na parte central e oriental da illa. Ten un total de nove regatos e arroios, pero non ten ríos importantes.

As plantacións de bosques, caucho e palma cobren o 60 por cento da illa.  A costa oeste ten varias praias de area. As praias da costa leste son máis fangosas. Cerca do punto máis ao sur está Laem Phromthep () ("Cabo de Brahma"), un popular miradoiro. No norte montañoso da illa atópase a reserva de Khao Phra Thaeo, que protexe máis de 20&nbsp;km² de bosque chuvioso. Os tres picos máis altos desta reserva son Khao Prathiu (384 m), Khao Bang Pae 388 m, e Khao Phara 422 m. O Parque Nacional Sirinat na costa noroeste estableceuse en 1981 para protexer unha área de 90&nbsp;km² ( 68&nbsp;km de área mariña), incluída a praia Nai Yang, onde as tartarugas mariñas poñen os seus ovos.

A zona turística máis popular (e superpoboada) de Phuket é a Praia de Patong na costa oeste central, talvez debido ao fácil acceso á súa ampla e longa praia. A maior parte da vida nocturna de Phuket e as súas tendas atópanse en Patong, e a área desenvolveuse cada vez máis. Patong significa "o bosque cheo de follas de banana" en tailandés. Ao sur de Patong atópase Karon Beach, Kata Beach, Kata Noi Beach, e ao redor do extremo sur da illa, Nai Han Beach e Rawai. Ao norte de Patong están Kamala Beach, Surin Beach, e Bang Tao Beach. Estas áreas xeralmente están moito menos desenvolvidas que Patong. Ao sueste está Illa Bon e ao sur hai varias illas de coral. As Illas Similan atópanse ao noroeste, e as Illas Phi Phi que forman parte da provincia de Krabi, ao sueste.

## Distritos
esquerda|200px|Mada da Provincia cos Distritos

Phuket divídese en tres distritos (*Amphoe*), os cales se subdividen en 17 comunas (*tambon*) e 103 poboados (*muban*).

1. Phuket

2. Kathu

3. Thalang

## Clima 
Baixo a Clasificación climática de Köppen, Phuket presenta un clima monzónico tropical (Am). Debido á súa proximidade ao ecuador, no transcurso do ano, hai pouca variación nas temperaturas. A cidade ten unha media anual alta de 32&nbsp;°C e unha mínima anual de 25&nbsp;°C. Phuket ten unha tempada seca que vai de decembro a marzo e unha tempada húmida que cobre os outros oito meses. Con todo, do mesmo xeito que moitas cidades que presentan un clima monzónico tropical, Phuket ve algunhas precipitacións, ata durante a súa estación seca. Phuket media aproximadamente 2.200&nbsp;mm de choiva.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
### Outros artigos
### Ligazóns externas