Teatro romano de Orange

O **Teatro Romano de Orange** (en francés: Théâtre antique d'Orange) é un teatro romano en Orange, Vaucluse, Francia. Construíuse a principios do século I d.C. A estrutura é propiedade do municipio de Orange e é a sede do festival de ópera de verán, a Chorégies d'Orange.

É un dos teatros romanos mellor conservados e serviu á colonia romana de *Arausio* (ou, máis concretamente, a *Colonia Julia Firma Secundanorum Arausio *: "a colonia xulia de Arausio establecida polos soldados da segunda lexión") que foi fundada no 40 a.C. Desempeñando un papel importante na vida dos cidadáns, que pasaron gran parte do seu tempo libre alí, o teatro foi visto polas autoridades romanas non só como un medio para estender a cultura romana ás colonias, senón tamén como un xeito de distraer de todas as actividades políticas.

A mímica, a pantomima, as lecturas de poesía e a "attelana" (unha especie de farsa como a commedia dell'arte) foron as formas dominantes de entretemento, que duraban boa parte do día. Para a xente do común, afeccionada aos efectos espectaculares, os escenarios magníficos fixéronse moi importantes, ao igual que o uso de máquinas escénicas. O entretemento ofrecido estaba aberto a todos e de balde.

Mentres o Imperio romano de Occidente declinou durante o século IV, época na que o cristianismo se converteu na relixión oficial, o teatro pechouse por edicto oficial no 391 d.C., xa que a Igrexa opúxose ao que consideraba naquel momento como espectáculos incivilizados. Probablemente foi saqueado polos visigodos no 412 e, como a maioría dos edificios romanos, foi desposuído das súas mellores pedras ao longo dos séculos para a súa reutilización. Utilizouse como posto defensivo a principios da Idade Media e no século XII a Igrexa comezou a utilizalo para xogos relixiosos. Durante as guerras relixiosas do século XVI converteuse nun refuxio para a xente da cidade. Desde entón restaurouse á súa antiga función, principalmente para opera, xunto co seu uso como lugar turístico.

## Construción e estrutura do teatro 
[thumb| upright = 1.2 | O teatro de Orange é un dos poucos teatros romanos que aínda conserva o [Scaenae frons, na parte traseira do escenario, aínda que desposuído da súa elaborado decoración.]]

O teatro romano primitivo construíuse principalmente en madeira e pretendía ser unha estrutura temporal. No 55 a.C. Pompeio construíu un teatro de pedra na súa cidade natal, Roma, e despois os grandes (e permanentes) teatros romanos estendéronse amplamente. O teatro de Orange creouse baixo o dominio de Augusto e crese que é un dos primeiros deste tipo nesta zona da Francia moderna. Unha das partes máis emblemáticas desta estrutura é o gran exterior fachada, que ten unha lonxitude de 103 metros e uns 37 metros de alto. Orixinalmente, había un tellado de madeira ao longo do teatro para protexer ao público das condicións meteorolóxicas desfavorables. Hai probas nas paredes que mostran que, nalgún momento, o tellado destruíuse nun incendio. Aínda que é relativamente escaso en decoración e adornos, o muro de tres pisos dá un aspecto abrumadoramente poderoso a todo o edificio. As tres portas principais do primeiro nivel da fachada abren directamente sobre o escenario dentro do teatro, que pode acoller desde 5.800 ata 7.300 (hoxe, gran parte dos asentos reconstruíronse para garantir a seguridade dos turistas e dos membros do público).

O escenario, que ten 61 metros de longo e está levantado a aproximadamente un metro do chan, está respaldado por un muro de 37 m. cuxa altura se conservou completamente.  Este muro é vital para o teatro, xa que axudou a proxectar o son para o gran público. A parede, tamén coñecida como scaenae frons, é a única superficie decorada arquitectonicamente en todo o teatro. Orixinalmente estaba adornado con mosaicos de mármore de moitas cores diferentes, varias columnas e frisos e estatuas colocadas en nichos.  O nicho central contén unha estatua de 3´5 m. do emperador Augusto, aínda que moi probablemente foi unha restauración dunha estatua orixinal de Apolo, o deus da música e das artes.  A porta central, debaixo do nicho que contén esta estatua, chámase Porta Real ou valva regia. Esta porta só a usaron os actores principais máis importantes para entrar e saír do escenario. Por riba da porta había un friso decorado con centauros, que xa non existe, senón que se exhibe ao outro lado da rúa no museo de orange (por desgraza só quedan restos). O escenario cubriuse cunha plataforma moderna cando o teatro comezou a usarse de novo para óperas e outras representacións. 

## Reconstrución 
A reconstrución do Théâtre d'Orange comezou en 1825 coa intención de devolver o teatro ao seu propósito orixinal: acoller grandes e emocionantes representacións. En 1869, mentres aínda estaba en proceso de restauración, o teatro acolleu "The Roman Festivals", que trouxo a máis de 10.000 invitados.  Unha parte moi importante da restauración foi a escavación da área ao redor do teatro, que se produciu na década de 1930. Esta escavación e nivelación de edificios circundantes descubriu moitos obxectos e artefactos históricos que fomentaron o coñecemento sobre a historia e os usos da estrutura.  Hoxe, os tres niveis de asentos foron completamente restaurados, xunto con moitas escaleiras, partes principais do pavimento, o escenario, a orquestra e partes dos muros.

## Usos actuais do teatro 
Durante a Idade Media, ao redor do século XII, o Théâtre d'Orange foi usado pola igrexa e as compañías de teatro para organizar representacións. No século XVI esta tradición detívose unha vez máis cando a cidade foi saqueada durante as Guerras de Relixión francesas. Gran parte da poboación marchou e non foi ata o século XIX en que o teatro volvese ao seu propósito orixinal. Hoxe en día, o Théâtre d'Orange está considerado o teatro romano mellor conservado de toda Europa. Está xestionado por Culturespaces, unha organización que tamén xestiona outros sitios culturais relacionados na zona, como o Museo de Orange e o Arco do Triunfo, entre outros sitios do sur de Francia. Este grande esforzo de conservación permítelle empregalo non só como sitio histórico senón tamén como lugar para concertos e representacións teatrais. O primeiro gran festival celebrado no teatro en 1869 despois do inicio da restauración chamouse "O Festival Romano". Este festival converteuse nun festival anual chamado Chorégies (véxase máis abaixo). Estes eventos multimedia atraen a miles de visitantes de todo o mundo. Durante o resto do ano, o Théâtre d'Orange é unha importante atracción turística. Os turistas poden camiñar polo teatro principal e as salas e corredores circundantes mentres son guiados por unha audioguía.

## O "Festival Romano" e as Chorégies 
thumb | upright = 1.2 | Unha actuación no festival Chorégies de 2007
Durante o século XIX o teatro comezou lentamente a recuperar o seu esplendor orixinal, debido aos esforzos de Prosper Mérimée, que entón ocupou o cargo de director de "Monuments Historiques". Baixo a súa dirección, os traballos de restauración comezaron en 1825 e en 1869 o teatro converteuse no fogar dun "Festival Romano" que celebraba a gloria de Roma e incluía a representación da ópera de Méhul, *Joseph*. Na última parte do século, todos os actores máis importantes da etapa clásica francesa apareceron nos festivais de Orange, incluída Sarah Bernhardt que interpretou "Phèdre" en 1903.

A finais de século restauráronse os asentos en bancadas, o que reflicte o proceso burocrático. En 1902 o festival recibiu un novo nome, "Chorégies", planificado como festival anual de verán. O nome vén do imposto que se lles impuña aos romanos ricos para pagar as producións teatrais. Ata 1969 as Chorégies consistían en obras de teatro, alternándose con obras musicais, ópera e sinfonías. Non obstante, despois desa data, Orange converteuse unicamente nun festival de ópera e representáronse obras teatrais en Avignon.

En 1981 a UNESCO declarou o teatro como Patrimonio da Humanidade.

## Galería

Ficheiro:955 ORG1005.jpg|Asentos no teatro
Ficheiro:969 ORG3002.JPG|O centauro friso
Ficheiro:Le_théâtre_Antique_d'orange_2007.jpg|O novo teito do escenario
Ficheiro:Orange-Roman Theatre with new stage roof.jpg|Teatro romano co novo teito novo
Ficheiro:ORANGE Camerone2010.jpg|A lexión estranxeira francesa celebrando o día de Camerón no teatro romano de Orange
Ficheiro:Orange Roemisches Theater.jpg|Asentos e escenario, co teito en restauración, 2005

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina oficial Culturespaces
* Museo de Orange
*  Les Choregies d'Orange