Cisne mudo

O **cisne mudo**, **cisne real** ou **cisne común** (***Cygnus olor***) é unha especie de cisne pertencente á familia dos anátidos. Tamén se lle chama simplemente **cisne**, pero este nome utilízase tamén para todas as outras especies de cisnes (xénero *Cygnus*). Mide de 125 a 170&nbsp;cm de lonxitude, e ten unha plumaxe enteiramente branca cun peteiro laranxa beireado de negro. É recoñecible por ter unha pronunciada protuberancia na parte superior do peteiro, que é maior nos machos.

## Taxonomía 
O cisne mudo foi descrito formalmente por primeira vez polo naturalista alemán Johann Friedrich Gmelin co nome *Anas olor* en 1789, pero despois Johann Matthäus Bechstein transferiuno ao novo xénero *Cygnus* en 1803. Tanto *cygnus* coma *olor* significan 'cisne' en latín; *cygnus* é unha variante de *cycnus*, un préstamo do grego κύκνος, *kyknos*, palabra que significa o mesmo.

Malia a súa orixe eurasiática, os seus parentes máis próximos son o cisne negro australiano *Cygnus atratus* e o cisne de pescozo negro suramericano *Cygnus melancoryphus*, e non os outros cisnes do hemisferio norte. Foron rexistrados desde Irlanda a Portugal e Italia, e en Francia. A paleosubespecie *Cygnus olor bergmanni*, que só se diferencia en tamaño das formas vivas, coñécese por fósiles atopados en Azerbaidján.

Os fósiles dos devanceiros do cisne que están máis distantemente asociados co cisne mudo foron atopados nos estados estadounidenses de California, Arizona, Idaho e Oregón. Datan do Mioceno a finais do Plistoceno, ou hai 10&nbsp;000 anos. O achado máis recente fíxose no deserto de Anza Borrego, un parque estatal de California.

## Descrición 
Os adultos deste gran cisne normalmente miden de 140 a 160&nbsp;cm de longo, aínda que poden en casos extremos medir de 125 a 170&nbsp;cm, cunha envergadura alar de 200 a 240&nbsp;cm. Os machos son meirandes que as femias e teñen unha protuberancia máis grande no peteiro. Como media, é a segunda especie de ave acuática máis grande despois do *Cygnus buccinator*, aínda que en peso os machos de cisne mudo poden facilmente igualar ou mesmo superar dita especie. Entre as medidas estándar do cisne mudo, a corda alar mide de 53 a 62,3&nbsp;cm, o tarso é de 10 a 11,8&nbsp;cm e o peteiro mide de 6,9 a 9&nbsp;cm. Aínda que o peso máximo dun macho grande é duns 15&nbsp;kg, un macho do morfo *inmutabilis* grande pode pesar case 23&nbsp;kg, o que supón o maior peso comprobado dunha ave voadora, aínda que se puxo en dúbida que con ese peso puidese botarse a voar.

As aves novas non teñen a cor branca brillante dos adultos maduros e os seus peteiros son de cor negra cincenta clara, non laranxa, durante o seu primeiro ano de vida. A penuxe pode ser desde branca pura a gris ou beixe, sendo o máis común o gris/beixe. Os xoves que son brancos teñen un xene do leucismo. Os xoves medran rapidamente, chegando a un tamaño próximo ao do adulto nuns tres meses despois da eclosión. As crías normalmente conservan as súas plumas grises ata que teñen polo menos un ano de idade, e a penuxe das súas ás é substitído por plumas de voo antes nese ano.

Todos os cisnes mudos son brancos cando son maduros, aínda que as plumas (especialmente na cabeza e pescozo) a miúdo están tinguidas de marrón laranxa polo ferro e taninos que hai na auga.

### Cisne do morfo *inmutabilis* 
[miniatura|Dúas crías de cisne de poucas semanas de idade. O da dereita é o morfo de cor *inmutabilis* e leva un xene do [leucismo.]]

O morfo *immutabilis*, tamén chamado "Polish swan" na literatura inglesa, ten unhas patas rosadas (non grises escuras) e crías brancas mate. Só se encontra en poboacións cunha historia de domesticación. Estes cisnes levan unha copia dun xene responsable do  leucismo.

A diferenza dos cisnes negros *Cygnus atratus*, os cisnes mudos son xeralmente moi territoriais e só hai unha parella deles nos lagos máis pequenos, aínda que nuns poucos lugares onde dispoñen dunha ampla área con alimento axeitado, poden ser coloniais. As colonias máis grandes teñen unhas 100 parellas, como a colonia de Abbotsbury Swannery no sur de Inglaterra, e no extremo sur da illa de Öland, na reserva de Ottenby, nas augas costeiras do mar Báltico, e poden ter niños distanciados só uns 2&nbsp;m. Os xoves non emparellados de ata 3 ou 4 anos de idade xeralmente forman grandes bandadas, que poden ter en total centos de aves, a miúdo en sitios tradicionais regulares. Unha importante bandada de aves non reprodutoras encóntrase no esturario do río Tweed en Berwick-upon-Tweed no noroeste de Inglaterra, cunha cantidade máxima de 787 exemplares. Hai unha gran poboación preto da Swan Lifeline Station en Windsor, e viven no Támese á sombra do castelo de Windsor. Unha vez que os adultos se emparellan, saen a buscar os seus propios territorios e adoitan vivir preto de patos e gaivotas.

O cisne mudo é menos vocalizador que os ruidosos cisnes bravo e pequeno; porén, fan diversos gruñidos, asubíos roufeños e ruídos de bufidos, especialmente para comunicarse coas crías, e xeralmente bufan aos seus competidores ou a intrusos que tratan de entrar no seu terriotorio. O son máis familiar asociado co cisne mudo é a do vibrante batido das ás en voo, único desta especie, que pode oírse a 1 ou 2&nbsp;km de distancia, o que indica o seu valor como son de contacto entre as aves en voo. As aves acuáticas grandes como os gansos do Canadá, (probablemente como competencia máis que como resposta a unha posible predación) poden ser axotados agresivamente e os cisnes mudos atacan regularmente á xente que entra no seu territorio. Os adultos saudables raramente sofren predación, aínda que cánidos como os coiotes, félidos como os linces, e os osos poden supoñer unha ameaza para os exemplares máis débiles (os que están en bo estado poden normalmente escapar do perigo nadando a non ser que teñan que defender o niño) e hai poucos casos de adultos saudables que sexan presa da aguia real. Nalgúns países, como Inglaterra houbo casos en que foron atacados por cans incontrolados (o que é ilegal, xa que estas aves están protexidas debido á súa asociación coa monarquía). Pero normalmente, os cisnes mudos poden atacar a cans para protexerse e protexer as crías, e un cisne adulto mesmo pode dominalos e afogalos, incluso a cans de razas grandes.

A súa coñecida postura co peteiro curvado e as ás medio ergueitas é unha exhibición de ameaza. Durante esta exhibición moven ambos os pés ao unísono, realizando un movemento máis errático. Poden utilizar tamén esta postura para transportarse axudados polo vento ao longo de centos de metros, o que se chama facer wíndsurf.

Como outros cisnes, os cisnes mudos son coñecidos pola súa capacidade de "entristecerse" pola perda ou morte dunha parella ou cría. Pasan por un proceso de dó, e no caso da perda da parella, poden permanecer onde a súa parella vivía, ou marchar voando para unirse a unha bandada. Se morre a parella, o outro membro asume os coidados das crías.

## Reprodución 
miniatura|Niños do cisne mudo en Suecia
Os cisnes mudos poñen de 4 a 10 ovos que a femia choca durante uns 36 días, e as crías normalmente fan eclosión entre os meses de maio e xullo. As crías non adquiren a capacidade de voar ata os 120 a 150 días de vida.

## Distribución e hábitat 
O cisne mudo atópase de forma natural en áreas temperadas de Europa e oeste de Asia, chegando polo leste ata krai de Primorsky, preto de Sidemi.

É parcialmente migratorio desde as latitudes setentrionais de Europa e Asia, ata polo sur o norte de África e o Mediterráneo. Está rexistrado como nidificante en Islandia e como ave errante nesa área e tamén nas Bermudas. Aínda que a maioría da poboación actual no Xapón é introducida, é coñecida alí desde antigo e representada en pinturas, e aínda hoxe chegan alí algúns exemplares do continente asiático en inverno.

É unha especie protexida na maioría da súa área, pero isto non impediu a caza ilegal e furtiva. A miúdo téñense exemplares en catividade fóra da súa área natural, en parques e lagoas, debido á súa beleza, e ás veces escapan a outros lugares. Os descendentes desas aves fuxidas conseguiron naturalizarse no leste dos Estados Unidos e nos Grandes Lagos.

### Poboacións 
#### Poboacións nativas 
[miniatura|Cisnes mudios con crías en [Oxfordshire]]
[miniatura|Cría en [Vanhankaupunginlahti, Finlandia ]]
A poboación nativa total de cisnes mudos é duns 500&nbsp;000 exemplares ao final da estación reprodutora (adultos e xoves), dos cales 350&nbsp;000 viven nos territorios da antiga Unión Soviética. o que supón un lixeiro declive desde o pico de 26&nbsp;000–27&nbsp;000 exemplares de 1990. Outras poboacións significativas en Europa son as 6&nbsp;800–8&nbsp;300 parellas reprodutoras de Alemaña, as 4&nbsp;500 parellas de Dinamarca, as 4&nbsp;000–4&nbsp;200 parellas de Polonia, as 3&nbsp;000–4&nbsp;000 parellas dos Países Baixos, as 2&nbsp;500 parellas de Irlanda, e as 1&nbsp;200–1&nbsp;700 parellas de Ucraína. Máis recentemente, no período desde 1960 ata inicios da década de 1980, o seu número diminuíu significativamente outra vez en moitas áreas de Inglaterra, principalmente debido ao envelenemento por chumbo ao tragaren chumbadas de pesca con cana. Despois de que estes obxectos de chumbo pasaron a fabricarse noutros materiais menos tóxicos, os cisnes mudos volveron a aumentar. Varios estudos chegaron á conclusión que o cisne mudo causa unha redución grave da vexetación mergullada alí onde vive.

En 2003, o Servizo de Vida Silvestre e Pesca dos Estados Unidos propuxo "minimizar os danos ambientais atribuídos aos cisnes mudos" reducindo o seu número na vía migratoria atlántica aos niveis previos a 1986, o que era unha redución do 67% nese momento. Segundo un informe publicado no *Rexistro Federal* de 2003 a proposta foi apoiada por todas as axencias de vida silvestre dos trece estados afectados que enviaron comentarios, así como por 43 organizacións de conservación da natureza. Opuxéronse dez organizacións dos dereitos dos animais e moitos comentarios do público. Nese momento os cisnes mudos estaban protexidos pola Lei do Tratado de Aves Migratorias debido a unha orde xudicial, pero en 2005 o Departamento do Interior dos Estados Unidos declarouna oficialmente especie de ave non nativa non protexida. Os cisnes mudos están protexidos nalgunhas áreas dos Estados Unidos por leis locais, como por exemplo en Connecticut.

O status do cisne mudo como especie introducida en Norteamérica é discutido polo grupo "Save the Mute Swans" (Salvar os cisnes mudos). Este grupo considera que os cisnes mudos son nativos da rexión e, polo tanto, merecen protección. Afirman que eses cisnes tiveron a súa orixe en Rusia e citan avistamentos históricos e rexistros fósiles. Non obstante, estas afirmacións foron rexeitadas polo Departamento do Interior dos Estados Unidos por consideralas enganosas.

Existe unha pequena poboación que se volveu silvestre na veciñanza de Perth, Australia, pero crese que ten menos de 100 individuos.

## Na cultura popular 
[miniatura|A pintura *[O cisne ameazado* ( 1650) de Jan Asselijn]]

Un cisne mudo está representado nunha moeda de euro irlandesa de 2004 acuñada para conmemorar a ampliación da Unión Europea coa incorporación de dez novos estados, o cal ocorreu durante a presidencia irlandesa da Unión Europea.

O cisne mudo é a ave nacional de Dinamarca desde 1984. Antes a ave nacional de Dinamarca era a laverca (desde 1960).

O conto "O parrulo feo" de Hans Christian Andersen narra a historia dunha cría de cisne cuxo ovo é levado por erro a un curral de patos e cando nace é expulsado polas aves do seu curral, porque o consideraban demasiado feo. Pero para o seu deleite (e a sorpresa doutros), madurou converténdose nun fermoso cisne, a ave máis bela de todas.

O famoso ballet *O lago dos cisnes*, ten como principal personaxe a Princesa Odette e ela e as súas compañeiras son convertidas en cisnes durante as horas diúrnas por un feitizo.

Hoxe, a monarquía británica conserva o dereito de converterse en propietaria de todos os cisnes non marcados que se encontren en augas abertas, pero a raíña Isabel II só exerce os seus dereitos de propiedade en certos tramos do Támese e os seus afluentes. Esta propiedade é compartida coas compañías Vintners' e Dyers', ás que a Coroa lles concedeu ese dereito no sécuo XV.

Os cisnes mudos do foso do Palacio episcopal da catedral de Wells en Wells, Inglaterra, foron durante séculos adestrados para tocar unhas campás por medio dunhas cordas atadas a eles para pedir comida. Aínda hoxe dous cisnes saben tocar a campá para o xantar.

## Galería 

Ficheiro:Knolsvanar.jpg|Buscando alimento baixo a auga
Ficheiro:Cygnus olor-pjt1.jpg|En voo
Ficheiro:Cygnus olor-pjt2.jpg|Bandada en voo
Ficheiro:Cygnus olor -Grand Canal, Dublin, Ireland -landing-8 (3).jpg|Pousándose na auga
Ficheiro:Cygnus olor MWNH 0938.JPG|Ovo de cisne mudo da colección do Museo de Wiesbaden
Ficheiro:Swan-(Cygnus-olor)-1956.jpg|Selo postal finlandés de 1956 cun cisne mudo
Ficheiro:Mute swan (Cygnus olor) in Bowness-on-Windermere, England.jpg|Perfil da cabeza, en Windermere, Inglaterra
Ficheiro:Four Mute Swans.jpeg|Catro cisnes mudos nas ribeiras do Etobicoke Creek
Ficheiro:Mute Swans in Michigan 01.jpg|Familia de cisnes mudos nun pequeno lago do sur de Míchigan, EUA

Ficheiro:Лебеди на Оронгойском озере.jpg|Cisnes mudos no lago Orongoi, República dos Buriatos
Ficheiro:Swans field Poland.jpg|Nun campo no río Vístula no sur de Polonia
Ficheiro:Hoeckerschwan Swan Moewe im Flug.JPG|Cisne mudo
Ficheiro:Niño de cisne na illa das Esculturas.jpg|Femia de cisne aniñando na illa das Esculturas (Pontevedra)
Ficheiro:Cygnus olor MHNT.ZOO.2010.11.11.2.jpg|Ovo de *C. olor* da colección do MHNT

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Vídeo sobre o ADNmt do cisne mudo traducido a música
*