Historia de Toronto

A **historia de Toronto** ten os seus precedentes nos indíxenas que hai miles de anos percorrían as terras ao norte do lago Ontario usaban unha ruta que acurtaba a distancia cara ao lago Hurón. Era a que seguía o leito do río Humber dende a súa foz no Ontario e que sempre foi coñecida como a Pasaxe de Toronto.

## Historia e características 
Foi entre o 600 e o 900 que pobos procedentes do sur arriban á rexión traendo de seu a agricultura. Eran os iroqueses que entre 1300 e 1400 se asentaban xa en aldeas semipermanentes (de dez a vinte anos de estancia nelas).

Ata 1660-80, en que dúas vilas dos iroqueses sénecas, *Teiaiagon* (a beira do Humber no arranque da pasaxe e *Ganatsekwyagon*, son coñecidas e visitadas polos primeiros exploradores europeos. Ambas as dúas son abandonadas antes de 1687 e os iroqueses substituídos na rexión por algonquinos mississaugas, cazadores nómades, ata o final do século XVIII.

En 1720 un inicial e pequeno posto comercial francés de peles aséntase na foz do Humber pero fracasa antes dunha década pola competencia dos ingleses. En 1750 voltan a intentalo, desta vez con tanto éxito que deben buscar un sitio máis defendible. Será cinco quilómetros ao oeste, xunto a ribeira do lago e co nome de *Fort Rouillé* (tamén *Fort Toronto*, 1751). Foi abandonado e incendiado en 1759 ante o avance dos ingleses que finalmente conquistan a rexión.

Despois do recoñecemento da independencia dos Estados Unidos (1783), o territorio dos mississaugas, que combateran coa coroa fronte aos independentistas, así como en xeral o do norte dos Grandes Lagos, converteuse en refuxio de colonos lealistas. Para eles en 1787 os británicos compran aos indios máis de 1000&nbsp;km² de terras na área da Pasaxe de Toronto.

## York
O gobernador do Alto Canadá, J. Simcoe, por medo a un ataque estadounidense decidiu mover a capital da provincia a un lugar máis seguro. A resgardada baía que un grupo de illas (de feito unha península) conformaban no territorio da Pasaxe de Toronto pareceulle o lugar adecuado.
miniatura|esquerda|Fort York.
dereita|miniatura|Front Street en 1804 con York ao fondo.

Así, en 1793 mandou levantar un forte que protexera a entrada (situado a apenas un quilómetro ao leste do que fora o *Fort Rouillé*). Chamoulle *Fort York*  e coa poboación que deseguido creceu aínda máis ao leste, na foz do río Don, nomeada **York**, conformaron o nacemento urbano da actual Toronto. En 1796 foi confirmada oficialmente coma capital provincial.

Dispúñase na típica grella con dous eixos principais: oeste-leste que levaba dende o forte a poboación en paralelo á ribeira do lago (Front Street; polo interior Dundas ou Queen Street); e perpendicular a este, Yonge Street, que levaba ao norte, nunha ruta cara ao lago Hurón que tentaba mellorar a ancestral da Pasaxe de Toronto. Constrúense tamén un parlamento provincial, unha igrexa e un mercado.

Tralo ataque de 1812 dos estadounidenses no que forte e parlamento son incendiados, novos e máis sólidos edificios os substitúen. Axiña tamén se levan adiante as obras dos primeiros peiraos do porto.

## Toronto
miniatura|esquerda|250px|Vista de Toronto (1854) xusto antes da chegada do ferrocarril.
En 1834 recibe o estatuto de cidade e o seu nome definitivo, Toronto (para distinguila doutras vilas, por exemplo Nova York). A partir da metade do século, e malia a perda da capitalidade (1841, por unha revolta autonomista) a cidade experimenta un crecemento acelerado, cun gran continxente de inmigración irlandesa en primeiro lugar. Dende un punto de vista urbano, faise estendendo a cuadrícula de York segundo os eixos anteditos.

Tamén é a época da chegada do ferrocarril, e con el todo un estímulo para o incremento da actividade mercantil, financeira, comercial, e finalmente dunha forte industrialización. Esta aséntase xunto ás vías, sobre de todo na ribeira do lago, precisando de novos terreos, que son obtidos con recheos (entre 1850 e 1930 a liña costeira afastouse case un quilómetro do antigo forte e Front Street).

En 1867 convértese en capital da provincia de Ontario na recentemente conformada Confederación do Canadá o que deu pulo á súa crecente importancia. Iso tivo reflexo na progresiva expansión dos seus límites municipais con anexiones a partir de 1883. En 1919 o viaduto Bloor sobor do río Don axuda a estender e unificar a área urbana cara ao leste.

A cidade converteuse no século XX na principal metrópole canadense e unha das máis cosmopolitas e integradas do mundo con inmigrantes de todas as etnias e continentes.

Entre 1970 e 1990 levouse a cabo unha renovación da ribeira para usos terciarios: así, ademais de grandes instalacións deportivas, levantouse a máis alta estrutura do planeta ata estes anos, a Torre CN (553 metros).

## Notas 
## Véxase tamén