Chumbo

O **chumbo** é un elemento químico da táboa periódica con símbolo **Pb** (do latín *plumbum*)  e número atómico 82 segundo a táboa actual, xa que non formaba parte na táboa de Dmitri Mendeleiev. Este químico non o recoñecía como un elemento metálico común pola súa gran elasticidade molecular. Cabe destacar que a elasticidade deste elemento depende das temperaturas do ambiente, as cales distenden os seus átomos, ou os estenden.

O chumbo é un metal pesado de densidade relativa ou gravidade específica 11,4 a 16&nbsp;°C, de cor prateada con ton azulado, que se empaña para adquirir unha cor cinza mate. É flexible, inelástico e fúndese con facilidade. A súa fusión prodúcese a 327,4&nbsp;°C e ferve a 1725&nbsp;°C. As valencias químicas normais son 2 e 4. É relativamente resistente ao ataque de ácido sulfúrico e ácido clorhídrico, aínda que se disolve con lentitude en ácido nítrico e ante a presenza de bases nitroxenadas. O chumbo é anfótero, xa que forma sales de chumbo dos ácidos, así como sales metálicos do ácido plúmbico. Ten a capacidade de formar moitos sales, óxidos e compostos organometálicos.

## Características xerais 
Os compostos de chumbo máis utilizados na industria son os óxidos de chumbo, o tetraetilo de chumbo e os silicatos de chumbo. O chumbo forma aliaxes con moitos metais, e, en xeral, emprégase nesta forma na maior parte das súas aplicacións. É tóxico, e a intoxicación por chumbo denomínase saturnismo ou plumbosis.
## Isótopos do chumbo 
O chumbo pode atoparse en moitos isótopos, sendo estables catro deles: 204Pb, 206Pb, 207Pb, e 208Pb.

Ao 204Pb coñéceselle como Chumbo primordial, e os 206Pb, 207Pb e 208Pb fórmanse pola desintegración radioactiva de dous isótopos do Uranio (U-235 e U-238) e un isótopo do Torio (Th 232).

O 210Pb é un precursor do 210Po na serie de decaemento do 238U.

O 210Pb é radioactivo.

### 210Pb no tabaco 
A concentración de 210Pb en fumadores é o dobre que a concentración en non fumadores. Esta diferenza atribúese á inhalación de 210Pb no fume do tabaco.

## Fontes de chumbo 
O chumbo de cando en cando atópase no seu estado elemental. Preséntase comunmente como sulfuro de chumbo na galena (pbS). Outros minerales de importancia comercial son os carbonatos (cerusita, PbCO3)

No Imperio romano os canos e as bañeiras recubríanse con chumbo ou con cobre,

Na Idade Media empregábanse grandes ferros de chumbo para os teitumes e para revestir a armazón de madeira das frechas ou torres. Tamén se fundían en chumbo moitos medallóns, mascaróns de fontes etc. e había tamén fontes bautismais de chumbo. En 1754 achouse na alcazaba ou alcaicín de Granada unha lámina de chumbo de 30 polgadas (76,2&nbsp;cm) de longo e 4 (10,16&nbsp;cm) de ancho con tres dobreces e entre eles, unha cruz e o 17 do mesmo mes e ano un libro de follas de chumbo escritas. Os caracteres destes descubrimentos persuadiron de que eran dunha data anterior ao século VIII.
* A formación de depósitos plúmbicos nas enxivas que forman unha liña de cor gris claro azulado chamada "a liña do chumbo" ou "a liña de Burton".

O chumbo pode entrar no feto a través da placenta da nai. Debido a isto pode causar serios danos ao sistema nervioso e ao cerebro dos nenos por nacer.

#### Chumbo no ambiente 
Con respecto á súa incidencia nos ecosistemas, o chumbo atópase de forma natural no ambiente, pero as maiores concentracións atopadas no ambiente son o resultado das actividades humanas.

Os sales de chumbo entran nos ecosistema a través dos tubos de escape (principalmente os defectuosos) dos coches, camións, motos, avións, barcos e aeroescorregadores e case todos os tipos de vehículos motorizados que utilicen derivados do petróleo como combustible, sendo as partículas de maior tamaño as que quedarán retidas no chan e nas augas superficiais, provocando a súa acumulación en organismos acuáticos e terrestres, e coa posibilidade de chegar ata o home a través da cadea alimenticia. As pequenas partículas quedan suspendidas na atmosfera, podendo chegar ao chan e á auga a través da choiva aceda.

A acumulación de chumbo nos animais, pode causar graves efectos na súa saúde por envelenamento, e ata a morte por paro cardio-respiratorio. Algúns organismos, como os crustáceos e outros invertebrados, son moi sensibles ao chumbo (dado que o chumbo cando se atopa en exceso deposítase nos ósos e ao non posuílos queda retido no seu organismo), e en moi pequenas concentracións cáusanlles graves mutacións. Rexistráronse casos onde as crías de crustáceos con saturnismo crónico, presentaban extremidades máis longas, deformidades noutras e un comportamento agresivo e pouco coordinado chegando a producirse automutilacións e autolasceracións múltiples, atribuído a alteracións xenéticas xeradas pola contaminación por chumbo.

Outro efecto significativo do chumbo nas augas superficiais, é que provoca perturbacións no fitoplancto, que é unha fonte importante de produción de osíxeno nos océanos e de alimento para algúns organismos acuáticos de variado tamaño (desde baleas ata pequenos peixiños).

#### Chumbo nos alimentos 
O chumbo, como outros denominados metais pesados, pode estar presente na auga de bebida e nos alimentos, como consecuencia da emisión á atmosfera e ó medio acuático de compostos que conteñen chumbo. Por tal motivo, a súa presenza nos alimentos está considerada como un contaminante (perigo químico) e a Unión Europea fixou en 2006 uns límites máximos de 0,10&nbsp;mg/kg peso fresco para as carnes dos animais de abasto e 0,50&nbsp;mg para os despoxos.

Pero as concentracións deste metal na carne e vísceras de animais de caza, como consecuencia do uso do chumbo na munición, adoita superar estas cifras, alcanzando valores de, por exemplo, 6–25&nbsp;mg en fígado de aves, 2,5&nbsp;mg en peitiga de perdiz, 1,3-3,4 en músculo de xabaril etc., con resultados moi variables segundo o estudo, a especie e o órgano analizado. A Axencia Europea de Seguridade Alimentaria estimou en 2010 unha concentración media de 3,153&nbsp;mg/kg peso fresco.

En España, os resultados obtidos, aínda que insuficientes, son similares ós obtidos noutros países, polo que a Axencia Española de Seguridade Alimentaria (AESAN) ditou a recomendación de reducir o consumo a un máximo dunha ración semanal, duns 150 g aproximadamente, na poboación en xeral, e desaconsella o consumo de carne de caza nos meniños de menos de 6 anos e nas mulleres embarazadas.

#### Estudos sobre a conduta 
Un estudo realizado en maio de 2000 polo consultor económico Rick Nevin demostrou que dun 65% a 90% dos crimes violentos realizados en Estados Unidos teñen como causa a exposición ao chumbo.
No 2007, Nevin demostrou, nun novo estudo, que a exposición ao chumbo (tomando o nivel en sangue de chumbo) por parte dun 60% dos nenos e adolescentes leva un baixo nivel de coeficiente intelectual, carácter agresivo e antisocial con tendencia ao criminal.
Estes estudos foron realizados ao longo de varios anos e en 9 países diferentes; sendo discutidos polo The Washington Post en xullo dese ano. Tamén chamou a atención do científico político de Darthmouth, o Dr. Roger D. Masters quen xunto a outros científicos de envergadura internacional apoian os estudos realizados por Nevin.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* AESAN: "Informe del Comité Científico de la Agencia Española de Seguridad Alimentaria y Nutrición (AESAN) sobre el riesgo asociado a la presencia de plomo en carne de caza silvestre en España", en ''Revista del Comité Científico 15, 2012 https://web.archive.org/web/20120523204218/http://www.aesan.msc.es/AESAN/docs/docs/evaluacion_riesgos/comite_cientifico/PLOMO_CAZA.pdf
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Plomo - Pb en Lenntech BV 
* Los Alamos National Laboratory - Lead 
* WebElements.com - Lead
* EnvironmentalChemistry.com - Lead
* Global Phaseout of Leaded Gasoline