Preformacionismo

[miniatura|A obra de [Jan Swammerdam *Miraculum naturae sive uteri muliebris fabrica*, 1729]]

Na historia da bioloxía, o **preformacionismo** (ou **preformismo**) é unha teoría científica que noutros tempos foi moi popular que di que os organismos se desenvolven a partir de versións en miniatura deles mesmos. En vez de considerar que os seres vivos se desenvolvían pola ensamblaxe de distintas partes, os preformacionistas crían que a forma das cousas vivas existía xa de maneira real antes do seu desenvolvemento ontoxénico. A teoría preformacionista suxería que todos os organismos foron creados ao mesmo tempo, e que as sucesivas xeracións crecían a partir de homúnculos ou animálculos, que existían desde o comezo da creación.

A teoría oposta é a epixénese (ou neoformismo), que, neste contexto, é a negación do preformacionismo. Contraria ao preformacionismo "estrito", esta teoría baséase na noción de que "cada embrión ou organismo prodúcese gradualmente a partir dunha masa indiferenciada por medio dunha serie de pasos e estadios durante os cales se van engadindo novas partes" (Magner 2002, p.&nbsp;154). Esta palabra aínda se usa, pero nun sentido máis moderno, para indicar aqueles aspectos da xeración da forma durante a ontoxenia que non son estritamente xenéticos, ou, noutras palabras, que son *epixenéticos*.

Ademais, á parte destas distincións (nas oposicións preformacionismo-epixénese e xenética-epixenética), os termos desenvolvemento preformista, desenvolvemento epixenético e embrioxénese somática tamén se utilizan noutro contexto: en relación coa diferenciación dunha liña de célula xerminal. No desenvolvemento preformiista, a liña xerminal está presente desde os inicios do desenvolvemento. No desenvolvemento epixenético, a liña xerminal está presente tamén, pero aparece máis tarde. Na embioxénese somática, non existe unha liña xerminal distinguible. Algúns autores chaman desenvolvemento weismannista (ou preformista ou epixenético) a aquel no que hai unha liña xerminal diferenciada.

As ideas históricas do preformacionismo e epixénese, e a rivalidade entre elas, son obviadas hoxe pola comprensión contemporánea do código xenético e as súas bases moleculares xunto coa bioloxía do desenvolvemento e a epixenética.

## Desenvolvemento filosófico 
Piágoras foi un dos primeiros pensadores que expuxo ideas sobre a orixe da forma na produción biolóxica de descendencia. Dise que el orixinou o "espermismo", a doutrina de que os pais son os contribúen coas características esenciais da súa descendencia, mentres que as nais só contribúen co substrato material. Aristóteles aceptou e elaborou esta idea, e os seus escritos son o vector que os transmitiu aos europeos posteriores. Aristóteles pretendía analizar a ontoxenia en termos das causas materiais, formais, eficientes e teleolóxicas (como se adoitan chamar en filosofía) unha visión que, aínda que é máis complexa que algunhas posteriores, é esencialmente máis epixenética que preformacionista. Posteriormente, os médicos europeos como Galeno, Realdo Colombo e Girolamo Fabrici construirían teorías a partir das de Aristóteles, que foron predominantes ata ben entrado o século XVII. Como os gametos (o espermatozoide masculino e o óvulo feminino) eran demasiado pequenos para ser vistos incluso co maior dos aumentos posibles naquel tempo, a explicación de Harvey da fertilización era máis teórica que descritiva. Aínda que unha vez postulou que había unha "substancia espirituosa" que exercía o seu efecto sobre o corpo da femia, el mesmo posteriormente rexeitou isto como algo superfluo e non científico. Imaxinaba que a fertilización ocorría por medio dunha transferencia misteriosa por contacto ou contaxio. Era máis simple e conveniente postular organismos en miniatura preformados que se expandían de acordo con leis mecánicas. Tan convincente era esta explicación que algúns naturalistas afirmaron que realmente viron animais en miniatura preformados (animálculos) en ovos, e plantas en miniatura nas sementes.

Leeuwenhoek descubriu que a orixe do seme eran os testículos e era un convencido preformacionista e espermista. Razoou que o movemento dos espermatozoides era a evidencia da vida animal, que supoñia unha complexa estrutura e, para o esperma humano, unha alma. (Friedman 79)

Os ovos coñecidos dalgunhas especies e o seme pensábase que esporeaban o desenvolvemento do organismo preformado contidos neles. A teoría que localizaba o homúnculo nos ovos era denominado ovismo. Pero, cando se descubriron os espermatozoides, xurdiu o campo rival do espermismo, que consideraba que o homúnculo debe proceder do macho. O propio termo "espermatozoon," acuñado por Karl Ernst von Baer, significa "animais semente."

No século XVIII, algúns animalculistas pensaban que o espermatozoide dun animal comportábase como o animal adulto, e rexistraron esas observacións. Nesa época algúns preformacionistas, pero non todos, afirmaban ver organismos en miniatura dentro das células sexuais. Pero, nese mesmo período, os espermistas empezaron a usar argumentos máis abstractos para soster as súas teorías.

Jean Astruc, facendo notar que os pais de ambos os sexos parecían influír nas características dos seus descendentes, suxerían que os animálculos procedían dos espermatozoides e tomaban forma despois cando entraban no ovo. Buffon e Pierre Louis Moreau tamén avogaron por teorías que explicaban este fenómeno.

## Roux e Driesch 
Preto do final do século XIX, os partidarios máis salientables do preformacionismo e  epixénese eran Wilhelm Roux e Hans Driesch. Os experimentos de Driesch sobre o desenvolvemento embrionario do ourizo de mar considéranse que decidiron a confrontación en favor da epixénese.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Bioxénese
* Epixénese

### Bibliografía 
* Elizabeth B. Gasking, *Investigations Into Generation 1651-1828*, Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 1966
* Shirley A. Roe, *Biology, Atheism, and Politics in 18th-century France,* Chapter 2 pp.&nbsp;36–60, in Alexander & Numbers, 2010
* Denis R. Alexander e Ronald L. Numbers (Eds), *Biology and Ideology from Descartes to Dawkins,* Chicago: University of Chicago Press, 2010,