Liliʻuokalani

miniatura|180px|dereita|Escudo de armas do Reino de Hawai.
**Liliʻuokalani**, nada o 2 de setembro de 1838 en Honolulu e finada o 11 de novembro de 1917 na mesma cidade, foi a derradeira monarca e a única raíña do Reino de Hawai. Naceu co nome de **Lydia Liliʻu Loloku Walania Wewehi Kamakaʻeha** pero era coñecida polo nome **Lydia Kamakaʻeha Pākī**. Cando casou pasou chamarse **Lydia K. Dominis** e como raíña **Liliʻuokalani**.

## Infancia 
Seguindo a tradición hawaiana Liliʻuokalani foi adoptada por Abner Paki e a súa muller, Konia (unha filla adoptiva do rei Kamehameha I). Pasou a infancia entre os estudos e os xogos con Bernice Pauahi, filla natural da súa familia adoptiva. Neste período no que acudiu á Escola Real aprendeu un bo inglés.

## Reinado 
O 16 de setembro de 1862 casou con John Owen Dominis, que sería Gobernador Real de Oʻahu e Maui. A parella non tivo fillos, polo que o herdeiro de Liliʻuokalani foi, durante moitos anos, a súa sobriña Victoria Kaʻiulani (1875-1899), que faleceu antes que ela.

Liliʻuokalani herdou o trono do seu irmán Kalākaua o 17 de xaneiro de 1891. Ao pouco tempo de alcanzar o poder tentou abolir a constitución entón vixente para preparar unha nova que renovase o poder da monarquía. Sentíndose ameazados pola proposta real de abolición da constitución (e os dereitos que alí se contiñan), os numerosos norteamericanos e europeos residentes no Reino de Hawai, conseguiron que a soberana abdicase de feito por atentar contra as garantías constitucionais.

A tales turbacións uníronse outras: o comercio sufriu fortes repercusións negativas, en especial cando os Estados Unidos bloquearon as tarifas da importación do azucre hawaiano, e cando se lanzou a idea de anexionar as Illas Hawai por parte daqueles. Esta última manobra sinalou o inicio do fin da monarquía: o ministro americano John L. Stevens ordenou ao "USS Boston" que se mantivese amarrado nas Hawai para protexer os intereses comerciais americanos, sendo a raíña forzada a aceptar a abdicación, que tivo lugar o 17 de xaneiro de 1893, e que foi seguida pola instauración dun goberno provisional.

Á vista dos acontecementos internos e a crecente presión externa, o 16 de novembro o mesmo goberno provisorio propuxo a Liliʻuokalani que subise de novo ao trono a cambio dunha amnistía para os responsábeis da revolta, mais como resposta a exraíña declarou que habería condenar a morte a todos os responsábeis. O 18 de decembro Liliʻuokalani retirou tales afirmacións, de xeito que o presidente norteamericano Grover Cleveland, presentou unha relación do sucedido ao Congreso dos Estados Unidos na que pedía ao goberno provisorio das Hawai que aceptase a reasunción do trono pola exraíña, mais nese punto foi o propio goberno hawaiano o que refugou a oferta.
200px|miniatura|dereita|Imaxe oficial da raíña Liliʻuokalani.

O 16 de xaneiro de 1895 foi proclamada a República das Hawai que, como era de prever, en 1898 foi anexada aos Estados Unidos.

Liliʻuokalani viviu como cidadá particular en Washington Place (Hawai) ata 1917, ano da súa morte.

## Árbore xenealóxica 

## Ligazóns externas 
* Hawaii's Story by Hawaii's Queen by Liliuokalani, Queen of Hawaii (1838-1917). Boston: Lee and Shepard, 1898.