open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sintaxina

As **sintaxinas** (/ks/) son unha familia de proteínas integrais de membrana de tipo Q-SNARE que participan na exocitose.

## Dominios 
As sintaxinas posúen un único dominio transmembrana C-terminal, un dominio SNARE (chamado H3), e un dominio regulador N-terminal (Habc). 
A sintaxina 17 pode ter dous dominios transmembrana.
* O dominio SNARE (H3) únese tanto á sinaptobrevina coma á SNAP-25 formando o complexo SNARE central (*core*). A formación deste complexo SNARE central moi estable crese que xera a enerxía libre necesaria para iniciar a fusión entre a membrana da vesícula e a membrana plasmática durante a exocitose. 
* O dominio N-terminal Habc está formado por 3 hélices α e cando se colapsa sobre a súa propia hélice H3 orixina unha conformación da sintaxina "pechada" inactiva. Esta conformación pechada da sintaxina crese que se estabiliza ao unirse á proteína Munc-18 (nSec1), aínda que datos máis recentes suxiren que nSec1 pode unirse tamén a outras conformacións da sintaxina. A conformación "aberta" da sintaxina é a conformación que é competente para formar parte do complexo SNARE central.

## Función 
[miniatura|350px|esquerda|Maquinaria molecular que impulsa a exocitose na iberación de neuromediadores. O complexo SNARE central está formado por catro hélices α, ás que contribúen a [sinaptobrevina (unha hélice), sintaxina (unha) e SNAP-25 (dúas); a sinaptotagmina serve como sensor de Ca2+ e regula intimamente a unión en cremalleira do SNARE.]]

*In vitro* a sintaxina por si soa é dabondo para impulsar a fusión espontánea independente do calcio de vesículas sinápticas que conteñen v-SNAREs.

Datos amperométricos máis recentes e algo controvertidos indican que o dominio transmembrana da sintaxina 1A pode formar parte do poro de fusión que se forma na exocitose.

## Unión 
A sintaxina únese á sinaptotagmina de modo dependente do calcio e pode interaccionar con canles de calcio e potasio regulados por voltaxe por medio do dominio C-terminal H3. A interacción directa sintaxina-canle é un mecanismo molecular axeitado para a proximidade entre a maquinaria de fusión e as canles de entrada de Ca2+ durante a despolarización do botón axonal presináptico.

A familia da proteína Sec1/Munc18 únese á sintaxina e regula a maquinaria das sintaxinas. Munc18-1 únese á sintaxina 1A por medio de dous sitios distintos denominados unión N-terminal e conformación "pechada", que incorpora tanto o dominio Habc central coma o dominio SNARE central. A unión de Munc18-1 ao N-terminal da sintaxina-1 crese que facilita a interacción da sintaxina-1 con outro SNARE, mentres que a unión á conformación "pechada" da sintaxina-1 crese que é inhibidora.

Datos publicados recentemente indican que a sintaxina-1 orixinada por splicing alternativo (STX1B), que carece de dominio transmembrana, localízase no núcleo.

## Xenes 
Xenes humanos que codifican proteínas sintaxinas:

* STX1A, STX1B, STX2, STX3, STX4, STX5, STX6, STX7, STX8,
STX10, STX11, STX12, STX16, STX17, STX18, STX19

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dominio proteico N-terminal da sintaxina 6

### Ligazóns externas 
*
Terceira división española 2015/16

A tempada **2015–16** da **Terceira División de España** foi a 82ª edición deste torneo. Iniciouse en agosto de 2015 e finalizou en xuño de 2016 coas eliminatorias de promoción finais.

## Clasificación 
### Grupo 1 – Galicia 
|}

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Promoción de ascenso a Segunda División B 2016

### Ligazóns externas 
* Web oficial da LFP
* Web oficial da Real Federación Española
Baco (Michelangelo)

***Baco*** (*Bacco* en italiano) é unha escultura en mármore realizada entre 1496 e 1497 por Michelangelo, a obra dunha altura de 203 centímetros atópase no Museo Nacional do Bargello en Florencia.

A obra foi realizada por Michelangelo na súa primeira viaxe o ano 1496 a Roma, o encontro nesta cidade coa escultura antiga debeu de inspirarlle para a execución do *Bacus* que mostra unha clara tendencia, a unha interpretación das obras, que naquel momento, estábanse descubrindo por medio das escavacións en Roma.

Neste sentido descríbea Ascanio Condivi:

Esta obra é claramente a primeira grande obra mestra de Michelangelo, onde se mostra a característica constante da sexualidade na súa escultura, simboliza o espírito do hedonismo clásico que Savonarola e os seus seguidores estaban dispostos a suprimir de Florencia.

Mostra tamén esta escultura a característica constante na obra do artista, de evocar a sexualidade, de forma andróxina, como a mesma natureza do deus na antigüidade que era ambigua e misteriosa, mostra o sátiro como referencia a Sileno, sátiro que fora mestre de Bacus e a pel desollada e chea de uvas simboliza a vida sobre a morte.

A escultura foi un encargo do cardeal Riario, rexeitada por este, foi comprada e conservouse nos xardíns do banqueiro Jacopo Galli, onde foi debuxada por Martín Heemskerck cara a 1532 onde se aprecia a falta da súa man dereita. Máis tarde foi adquirida por Francisco I de Medici en 1572 ata o seu paso ao Bargello en 1873.
## Véxase tamén
### Bibliografía 
*

*
Concello de Krynki

**Krynki** (en polaco; en ; en , *"Krynki"*) é un concello urbano-rural (mixto) do condado de Sokółka, no nordeste de Polonia e pertencente ao voivodato de Podlaquia. Ten unha superficie de 165,91&nbsp;km², no que viven 3.423 persoas.

## Ligazóns externas
Web oficial de Krynki (en polaco)
Antonio Pedreira

**Antonio Pedreira Andrade**, nado na Coruña en 1949 e finado en Madrid o 11 de agosto de 2015, foi un maxistrado español, especialmente coñecido por exercer como instrutor do chamado Caso Gürtel.

## Traxectoria 
Foi o fillo primoxénito de Antonio Pedreira Ríos, avogado e concelleiro na Coruña nos tempos en que Alfonso Molina era alcalde da cidade. A familia do pai era orixinaria de Cerceda.

Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela, en 2012 sufriu un accidente cerebral que fixo que fose hospitalizado de forma irreversible durante tres anos.

Foi membro do Comité Científico da Asociación Española de Dereito Sanitario. Foi presidente da Asociación Parkinson Madrid desde xullo de 2009 até o seu falecemento..

## Notas
Joe Johnson

**Joe Marcus Johnson**, nado o 29 de xuño de 1981 en Little Rock (Arcansas), é un ex xogador de baloncesto profesional estadounidense que xogaba como escolta ou ala. Foi seleccionado no Draft da NBA polos Boston Celtics en 2001.

## Traxectoria 
Nado en Little Rock (Arcansas), Joe Johnson estudou no Instituto Little Rock Central, onde xogou ao baloncesto. Grazas ao seu rendemento tivo varias ofertas de bolsas para estudar en prestixiosas universidades como Duke ou Connecticut; porén, finalmente decantouse pola Universidade de Arkansas. Na súa primeira tempada liderou ao seu equipo en anotación (16,0 puntos por partido) e en rebotes (5,7), chegando a ser o primeiro novato en conseguilo na historia da universidade. Nos dous anos que permaneceu alí fixo unha media de 15,0 puntos e 6,1 rebotes por partido.

Tras pasar dous anos na universidade, declarouse elixíbel para o Draft da NBA de 2001, onde foi elixido no décimo posto polos Boston Celtics. Tras media temporada no equipo de Boston, foi traspasado aos Phoenix Suns onde permaneceu até 2005. A súa explosión de xogo chegaría na temporada , onde aumente as súas estatísticas até o 16,7 puntos, 4,7 rebotes e 4,4 asistencias. Tras a súa estadía no equipo de Novo México, asina polos Atlanta Hawks, onde na temporada  aumenta os seus números até conseguir unha media de 25,0 puntos por partido, sendo un dos máximos anotadores da liga. Ese mesmo ano é chamado para xogar por primeira vez o Partido do All-Star. En  sería ademais incluído no Terceiro Equipo All-NBA. Tras varios anos en Atlanta cuns números destacábeis, en xullo de 2012 é traspasado aos Brooklyn Nets a cambio de Jordan Farmar, Anthony Morrow, Jordan Williams, Johan Petro, DeShawn Stevenson e unha elección de primeira rolda do Draft de 2013.

O 25 de febreiro de 2016, Johnson e os Nets chegaron a un acordo para a rescisión do seu contrato. O 27 de febreiro de 2016, Johnson asinou cos Miami Heat. O día seguinte, fixo o seu debut cos Heat, na vitoria por 98-81 contra os New York Knicks, facendo 12 puntos, 3 rebotes e 3 asistencias en 30 minutos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Perfil en Basketball Reference
Kareius bicoloratus

***Kareius bicoloratus*** (Basilewsky, 1855)
 é un peixe teleósteo da orde dos pleuronectiformes, suborde dos pleuronectoideos, familia dos pleuronéctidos e subfamilia do pleuronectinos, única do xénero ***Kareius***,

Como todos os peixes da familia dos pleuronéctidos, ten o corpo aplanado, asimétrico, e os dous ollos situados no mesmo lado, na cara pigmentada.

## Taxonomía 
### Xénero 
O xénero *Kareius* foi creado en 1900 polos ictiólogos estadounidenses David Starr Jordan e John Otterbein Snyder. baixo o nome de *Platessa bicolorata*. E o específio, *bicoloratus*, está formado co elemento latino *bi-*, tirado de *bis*, "dúas veces", e o adxectivo *colōrātus, -a, -um*, "coloreado". Literalmente: "a da cara con dúas cores".

## Características e bioloxía 
É un peixe demersal, oceanódromo, que vive en augas mariñas, doces e salobres, a profundidades de até os 150 m.

Pode alcanzar unha lonxitude máxima de 50&nbsp;cm, e unha lonxevidade de 12 anos.

## Hábitat e distribución 
Vive en fondos areosos e lamacentos nas zonas costeiras, do noroeste do Pacífico: no Xapón e nas súas augas adxacentes, nas illas Kuriles, Sakhalin, a península de Corea, o norte da China e Taiwán.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Burton, Maurice & Robert Burton (1984): *Encyclopedia of Fish*. Saint Louis, Missouri, EE.UU: BPC Publishing. ISBN 0-7064-0393-2.
* Cooper, J. A. & F. Chapleau (1998): "Monophyly and intrarelationships of the family Pleuronectidae (Pleuronectiformes), with a revised classification". *Fish. Bull.* **96** (4): 686-726.
* Eschmeyer, William N., ed. (1998): *Catalog of Fishes*. Special Publication of the Center for Biodiversity Research and Information, núm. 1, vol. 1-3. San Francisco (California, Estados Unidos): California Academy of Sciences. ISBN 0-940228-47-5.
* Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World*. Nova York: John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.

### Outros artigos 
* Pleuronectiformes
* Pleuronectoideos
* Pleuronéctidos
* Pleuronectinos

### Ligazóns externas 
* *Kareius bicoloratus* na EOL.
Factor sensible á N-etilmaleimida

O '*factor sensible á *N*-etilmaleimida**, tamén chamado **proteína de fusión sensible á *N*-etilmaleimida**, abreviada como **NSF*' (do inglés *N-ethylmaleimide sensitive factor* ou *N-ethylmaleimide sensitive fusion protein*), é un encima que nos humanos está codificado no xene *NSF* do cromosoma 17. Intervén na fusión de membranas de vesículas sinápticas con outras membranas.

O NSF foi descuberto por James Rothman e colegas en 1987 mentres traballaba na Universidade Stanford; estes investigadores identificaron o NSF despois de observar que un factor citplasmático, necesario para a fusión de membranas, era inactivado polo tratamento con *N*-etilmaleimida. Este ensaio permitiulles purificar o NSF.

## Función 
O NSF é unha ATPase AAA homohexamérica implicada na fusión de membranas. O NSF atópase no citoplasma das células eucarióticas. É un compoñente central da maquinaria celular na transferencia de vesículas rodeadas de membrana dun compartimento membranoso a outro. Durante este proceso, as proteínas SNARE das dúas membranas que se están unindo (xeralmente unha vesícula e unha membrana diana como a membrana plasmática) forman un complexo apertado. Isto facilita a fusión da vesícula coa membrana diana. Propúxose que o papel do NSF é desfacer os complexos SNARE unha vez que se produciu a fusión de membranas, utilizando a hidrólise do ATP como fonte de enerxía, o que permitiría que os SNAREs disociados sexan reciclados para volver a usarse noutras roldas de fusión de membranas. Porén, esta proposta é controvertida. Traballos recentes indican que a función de ATPase do NSF non funciona na reciclaxe de vesículas senón máis ben actúa na fusión de vesículas coa membrana plasmática.

## Hipótese SNARE 
Como a función neuronal depende da liberación de neurotransmisores na sinapse (un proceso no cal se fusionan vesículas sinápticas coa membrana presináptica), o NSF é un compoñente sináptico esencial. Así, as mutacións sensibles á temperatura condicionais no xene para o NSF de *Drosophila melanogaster* orixinan un comportamento comatoso á temperatura restritiva (e por iso o xene se chama *comatose*), seguramente porque as funcións neuronais están bloqueadas. Na ameba *Dictyostelium discoideum*, unhas mutacións similares causan o cesamento do movemento celular á temperatura restritiva, o que indica que exercen un papel no transporte de membranas intracelular durante a migración. Outro papel neuronal do NSF é indicado pola súa unión directa subunidade GluR2 dos receptores de glutamato de tipo AMPA (que detectan o neurotransmisor glutamato). Isto dálle ao NSF un presunto papel na entrega e expresión de receptores AMPA na sinapse.

## Interaccións 
A NSF presenta interaccións con: NAPA.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Crucifixo do Santo Spirito

O **Crucifixo do Santo Spirito**, é unha obra escultórica da xuventude de Michelangelo, que se atopa na sancristía da Basílica do Santo Spirito en Florencia.
Doom (filme)

***Doom*** é un filme de ciencia ficción e acción dirixido por Andrzej Bartkowiak que se estreou no 2005. Esta vagamente baseado na serie de videoxogos *Doom* creada por id Software. A historia conta como un grupo de marines chegan a unha estación nunha misión de rescate despois de que cesasen as comunicacións con ela, pero que terán que combater con mostros de enxeñaría xenética que infestaron o complexo.

## Personaxes 
* Karl Urban como John "Reaper" Grimm
* Dwayne "The Rock" Johnson como Asher "Sarge" Mahonin
* Rosamund Pike como Dr. Samantha Grimm
* Razaaq Adoti como Gregory "Duke" Schofield
* Richard Brake como Dean Portman
* Al Weaver como Mark "The Kid" Dantalian
* Deobia Oparei como Roark "Destroyer" Gannon
* Yao Chin como Katsuhiko Kumanosuke "Mac" Takahashi
* Ben Daniels como Eric "Goat" Fantom
* Dexter Fletcher como Marcus "Pinky" Pinzerowski
* Brian Steele como Hell Knight / Curtis Stahl
* Robert Russell como Dr. Todd Carmack
* Doug Jones como Carmack Imp e Sewer Imp

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en BoxOfficeMojo
The Colony (filme de 2013)

***The Colony*** é un filme canadense de ciencia ficción e terror dirixido por Jeff Renfroe. Foi estreado no Canadá o 26 de abril de 2013, e o 20 de setembro de 2013 nos Estados Unidos de América.

## Personaxes 
* Laurence Fishburne como Briggs
* Kevin Zegers como Sam
* Bill Paxton como Mason
* Charlotte Sullivan como Kai
* John Tench como Viktor
* Lisa Berry como Nara
* Atticus Dean Mitchell como Graydon
* Dru Viergever como Líder Salvaxe
* Romano Orzari como Reynolds
* Michael Mando como Cooper
* Earl Pastko como Científico
* Julian Richings como Leyland

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes
Iberolacerta

***Iberolacerta*** é un xénero de lagartas da familia Lacertidae do que se describiron polo menos 8 especies, que viven principalmente en España e Francia, e hai unha especie centroeuropea. En Galicia poden atoparse dúas especies deste xénero: *I. galani* e *I. monticola*.

## Distribución 
As especies de *Iberolacerta* son lagartos de montaña europeos esencialmente da Península Ibérica e zona pirenaica de Francia. *I. horvanthi* atópase en países centroeuropeos (Austria, norte de Italia, Eslovenia, Croacia); foi localizada unha vez no sur de Alemaña pero desde entón non volveu ser atopada e podería ser unha introdución feita polo ser humano. As poboacións desta especie viven en hábitats rochosos de tipo alpino. Os seus tamaños de poboación van de 10 a 200 individuos. As poboacións maiores están nos hábitas máis adecuados e están fragmentadas nos hábitats peores. As súas poboacións son abundantes en determinadas áreas. As poboacións son moi abondosas. As poboacións desta especie son abondosas localmente. As poboacións son moi raras, xa que a maioría están localizadas no pico das montañas. As poboacións destas especies aparecen nos hábitats máis axeitados, pero están moi localizadas. Por exemplo, *I. monticola* foi estudada para determinar a causa da súa especiación. Analizáronse as secuencias dos ADNs mitocondriais de 17 poboacións de *I. monticola* nunha rexión de control e nos loci do citocromo b, de todo o cuadrante noroeste da Península Ibérica. Os resultados levaron á conclusión que se correlacionaban co modelo “refuxios dentro de refuxios”, xa que as análises filoxeográficas comparativas mostraron patróns de subdivisións xenéticas consistentes. Isto suxire que o illamento en cadeas montañosas podería ser a causa da formación de especies en *Iberolacerta*.

## Notas
Club de Fútbol Noia

O **Club de Fútbol Noia** é un club de fútbol galego da vila de Noia. Foi fundado en 1987 e compite na Terceira Federación. O seu campo é o Estadio Municipal Julio Mato.

## Historia 
O 27 de xuño de 2015 logrou o ascenso a Terceira División tras a promoción do Pontevedra CF a Segunda División B. O Noia viña de vencer a eliminatoria entre os terceiros clasificados da Preferente Autonómica, quedando unha praza libre na categoría co ascenso do club pontevedrés.

Ese mesmo ano, con Yago Iglesias como adestrador, non foi quen de manter a categoría e regresou a Preferente tras obter un 19º posto. Coa marcha do técnico ribeirense á Sociedade Deportiva Compostela, o conxunto noiés decidiu contar con Luís Bonilla á fronte do equipo. Tras unha tampada impecable os noieses conseguían o 30 de abril de 2017 o título de campións da Preferente Norte, ademais do ascenso directo a Terceira División a falta de catro xornadas da fin da competición.

Logo de obter o primeiro posto, o Noia enfrontouse ao Club Deportivo Cultural Areas na final de campións polo título absoluto da Preferente. O partido, que tivo lugar no campo de O Vao, rematou con vitoria por 2-0 para os de Ponteareas.

Para afrontar a volta a Terceira División, os noieses contaron con Jaime Sánchez como adestrador. Non obstante, o regreso á categoría non foi o agardado: o club acababa a primeira volta como colista. Antes de finais de ano, Jaime abandonaba o banco noiés por motivos persoais, deixando a José Manuel Pose a cargo do club. Agora mesmo , o conxunto branco atópase en plena loita por conseguir a permanencia na categoría.

## Datos do club 
* **Tempadas en 2ª**: 0 
* **Tempadas en 2ªB**: 0
* **Tempadas en 3ª**: 2

### Historial na liga 
|valign="top" width=0%|

|valign="top" width=0%|

|}

## Palmarés 
* **Preferente Galicia (3):** 2016/17, 2020/21, 2023/24.
Notícia de Fiadores

A ***Notícia de Fiadores*** é un pequeno texto en galego-portugués inserido nun pergamiño con outros tres documentos, conservado no Arquivo Nacional Torre do Tombo, en Lisboa.

A súa datación, 1175, tórnao o posíbel candidato ao título de documento máis antigo escrito na lingua galaico-portuguesa que chegou até a actualidade, se ben o *Pacto dos irmãos Pais* poder ser anterior.

## Texto 
O texto rexistra os nomes dos fiadores de Paio Soares Romeu e remata cunha curta frase en galego-portugués:

Isto quere dicir algo coma "Estes fiadores dentro de cinco anos esixirán o que lles debo".
## Notas
O Pacto de Gomes Pais e Ramiro Pais

O ***Pacto de Gomes Pais e Ramiro Pais*** (ou simplemente ***O Pacto dos irmãos Pais***) é o título dado a un documento escrito en galego-portugués, que rexistra un acordo de non agresión e defensa mutua entre dous irmáns nobres. Foi escrito en Santa Maria de Arnoso, conservado durante séculos na Mitra de Braga, atópase actualmente no Arquivo Nacional Torre do Tombo, en Lisboa.

## Datación e importancia histórica 
A pesar de non posuír ningunha data, é datábel de forma aproximada como anterior a 15 de abril de 1175, o que o converte segundo algúns autores, principalmente o seu descubridor José António Souto Cabo, no documento máis antigo escrito na lingua galego-portuguesa que chegou até os nosos días.

## Texto 
O texto do documento é curto e de difícil interpretación. Se ben nel predomina o vocabulario galaico-portugués, inda inclúe, igual que outros manuscritos da mesma época, moitas formas latinas.

{{Cita| Ego Gomenze Pelaiz facio a tibi irmano meo Ramiru Pelaiz isto plazo ut non intret meo maiordomo inilla villa super vostros homines deslo mormuiral. & de inde antre as casas d’Ousenda Grade & d’Elvira Grade. & inde pora pena longa & de ista parte perilla petra cavada de Sueiro Ramiriz dou vobis isto que sejades meo amico bono. & irmano bono & que adjuderis me contra toto homine fora el rei & suos filios. & si Pelagio Soariz. ou Menendo Pelaiz. ou Velasco Pelaiz. ou Petro Martiniz. Daquele que torto fezer a Don Ramiru. ou a Don Gomeze si quiser caber en dereito & se non ajudarmonos contra illos. Des illo mormoiral ata en frojom non laver {jure} mala Dos ergo illos que abet hodie fora se ganar herdade de gavaleiros ou de engeoida. & in vostra herdade habet tal foro quale dóóspital.  & herdade for de penores & ibi morar suo dono dar calupnia & fosadeira & si se for dela abere tal foro quomodo vostros herdades.  Se {homenem} entrar enaquela vila que torto tenia a Don Gomeze dar dereito dele si seu for de Don Ramiro {quen} de fora venia. & {quen} isto plazo exierit ad vos Ramiro Pelaiz se erar coregelo & se non {q} volverit peitar quinientos soldos. jsto pleito est taliado de isto maio que venit ad.IJs. anos.}}

## Notas
Urraca de Castela

miniatura|
**Urraca de Castela**, nada en 1186 e finada en Coímbra o 30 de novembro de 1220 foi infanta de Castela e, dende 1211 até a súa morte, raíña consorte polo seu matrimonio con Afonso II de Portugal, era filla do rei Afonso VIII de Castela e da súa esposa, a raíña Lionor de Plantagenet. Foi nai dos reis de Portugal Sancho II e Afonso III.

## Orixes familiares 
Filla do rei Afonso VIII e da súa esposa, a raíña Lionor de Plantagenet, os seus avós paternos foron Sancho III de Castela e a súa esposa Branca Garcés de Pamplona e os maternos o rei Henrique II de Inglaterra e a raíña Aliénor de Aquitania. Foron os seus irmáns, entre outros, o rei Henrique I de Castela e a raíña Berenguela de Castela, nai de Fernando III o Santo, rei de Castela e León.

## Traxectoria 
Naceu en 1186 e aparece por primeira vez na documentación o 28 de maio de 1187, no que o seu pai realizaba unha doazón ao mosteiro de las Huelgas de Burgos, que el fundara.

Contraeu esponsais en 1205 co infante Afonso de Portugal, fillo do rei Sancho I de Portugal e da súa esposa, a raíña Doce de Aragón e dous anos despois, en 1208, celebrouse o matrimonio. Despois da defunción do seu pai en 1212, o infante herdou o trono e reinou co nome de Afonso II de Portugal.

A raíña Urraca faleceu o 2 de novembro de 1220 na cidade de Coímbra, na que outorgara testamento o día 14 de xuño de 1214, e foi sepultada xunto ao seu esposo, o rei Afonso II de Portugal, no Mosteiro de Alcobaça.

## Voda e descendencia 
Froito do seu matrimonio co rei Afonso II de Portugal naceron os seguintes fillos:
* Sancho (1209/1210-1248), rei de Portugal co nome de Sancho II de Portugal.
* Afonso, conde de Boulogne, sucedeu ao seu irmán Sancho co nome de Afonso III.
* Lionor de Portugal (1211-1231), casada co rei Valdemar III de Dinamarca;
* Fernando de Portugal (1218-1246), señor de Serpa;
* Vicente (1219).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
París-Niza 2015

A **73ª edición da París-Niza** disputouse en Francia entre o 8 e o 15 de marzo de 2015.

A carreira comezou cun prólogo 6'7&nbsp;km en Maurepas no departamento de Yvelines e finalizou como case sempre en Niza, coa recuperación da cronoescalada da Col d'Èze. A París-Niza foi a segunda proba do calendario do UCI WorldTour 2015.

A carreira venceuna o ciclista australiano do Team Sky, Richie Porte. Segundo rematou Michał Kwiatkowski e terceiro Simon Špilak.

Nas outras clasificacións, Michael Matthews gañou a clasificación por puntos, Thomas De Gendt a da montaña, Michał Kwiatkowski a dos xoves e o Team Sky na clasificación por equipos.

## Equipos participantes 
Na saída de Yvelines comezaron 20 equipos: 17 de categoría UCI WorldTour e 3 franceses de categoría Profesional Continental. En total, pelotón contou con 160 ciclistas, 8 por equipo dos que remataron 105.

Ficheiro:M Kwiatkowski PN2015.png|Michał Kwiatkowski
Ficheiro:J Degenkolb PN2015.png|John Degenkolb
Ficheiro:T Martin PN2015.png|Tony Martin
Ficheiro:Sy Chavanel PN2015.png|Sylvain Chavanel
Ficheiro:T Dumoulin PN2015.png|Tom Dumoulin
Ficheiro:G Thomas PN2015.png|Geraint Thomas
Ficheiro:R Porte PN2015.png|Richie Porte
Ficheiro:B Wiggins PN2015.png|Bradley Wiggins
Ficheiro:K Vandewalle PN2015.png|Kristof Vandewalle
Ficheiro:N Oliveira PN2015.png|Nelson Oliveira

## Etapas 
Seguindo o acordo vixente dende 2010, a *Carreira do Sol* comezou no departamento de Yvelines cun prólogo de 6'7&nbsp;km en Maurepas. As seguintes tres etapas foron con vento e para os sprinters. A etapa raíña chegou na cuarta etapa, co final no alto da Croix de Chaubouret (10&nbsp;km ao 6,7 %). Despois dunha etapa ondulada, o pelotón chegou a Niza cunha etapa composta por tres portos de 1ª categoría e tres de 2ª. A última etapa foi a da cronoescalada da Col d'Èze.

Ficheiro:Paris-Nice 2015 (A0).jpg|Mapa do prólogo.
Ficheiro:Paris-Nice 2015 (A7).jpg|Mapa da 7ª etapa.

## Clasificación xeral 
A seguinte táboa amosa as vinte primeiras posicións da clasificación xeral tralo remate da carreira:

## Outras clasificacións 
### Clasificación por puntos 
### Clasificación da montaña 
### Clasificación dos xoves 
### Clasificación por equipos 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* París-Niza

### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Pseudopleuronectes americanus

***Pseudopleuronectes americcanus*** é un peixe teleósteo da orde dos pleuronectiformes, familia dos pleuronéctidos e subfamilia dos pleuronectinos, unha das cinco que integran o xénero *Pseudopleuronectes*, coñecida en galego como **solla vermella**.

É un peixe mariño, demersal, oceanódromo, de certa importancia comercial, que habita en augas temperadas do Atlántico noroeste, desde as costas do Labrador (Canadá) até as de Xeorxia (Estados Unidos de América).	 
Pode alcanzar até os 64&nbsp;cm de lonxitude, e até os 3,6&nbsp;kg de peso, e chegar a vivir 15 anos.	

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1492 polo naturalista e taxónomo alemán Johann Julius Walbaum, baixo o nome de *Pleuronectes americanus*. derivada de ψευδής, *pseudḗs*, "falso", e o nome do xénero *Pleuronectes*. Literalmente: "as falsas sollas", ou "os parecidos ás sollas".

En canto ao nome específico, *americanus*, fai referencia á súa área de dispersión.

## Bioloxía 
É un peixe mariño, demersal, oceanódromo, que vive en fondos brandos ou moderadamente pedregosos de entre 5 e 143 m de profundidade, en augas temperadas do litoral do Atlántico norteamericano, entre os 31° N e os 55° N, desde a península do Labrador (Canadá) até as costas de Xeorxia (Estados Unidos de América).

Aliméntase, predominantemente durante o día, de organismos bentónicos, como crustáceos (camaróns, cangrexos, anfípodos), ourizos de mar e caracois.

## Pesca 
*Pseudopleuronectes americanus* captúrase na zona de pesca 21 (Atlántico noroeste).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Burton, Maurice & Robert Burton (1984): *Encyclopedia of Fish*. Saint Louis, Missouri, EE.UU: BPC Publishing. ISBN 0-7064-0393-2.
* Cooper, J. A. & F. Chapleau (1998): "Monophyly and intrarelationships of the family Pleuronectidae (Pleuronectiformes), with a revised classification". *Fish. Bull.* **96** (4): 686-726.
* Eschmeyer, William N., ed. (1998): *Catalog of Fishes*. Special Publication of the Center for Biodiversity Research and Information, núm. 1, vol. 1-3. San Francisco (California, Estados Unidos): California Academy of Sciences. ISBN 0-940228-47-5.
* Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World*. Nova York: John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.
* Murdy, E. O.; R. S. Birdsong & J. A. Musick (1997): *Fishes of Chesapeake Bay*. Washington e Londres: Smithsonian Institution Press.

### Outros artigos 
* Pleuronectiformes
* Pleuronéctidos
* *Pseudopleuronectes*

### Ligazóns externas 
* *Pseudopleuronectes americanus* no NCBI.
Gonzalo Concheiro

**Gonzalo Concheiro Coello**, nado en Ordes en 1963, é un médico e político galego do PPdeG.

## Traxectoria 
Fillo de Antonio Concheiro Carro e neto de Antonio Concheiro Iglesias. Irmán de Antonio Concheiro Coello. Nas eleccións municipais de 2003 concorreu como número dous da candidatura do PPdeG en Boimorto encabezada por Luís Verea e foi elixido concelleiro. Nas municipais de 2015 presentouse como cabeza de lista do PPdeG que obtivo cinco concelleiros e foi a lista máis votada, pero non foi alcalde porque houbo un pacto entre o PSdeG e o BNG. En agosto de 2015 presentou unha moción de censura e foi elixido alcalde co apoio do concelleiro non adscrito José Balado, que se presentara ás eleccións como número tres do PSdeG. En maio de 2016 dimitiu como alcalde e concelleiro debido á súa implicación nunha suposta estafa a compañía de seguros ligada a accidentes de tráfico.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Eleccións municipais en Boimorto

### Ligazóns externas 
*«É fundamental o polígono para evitar a perda de habitantes». Entrevista en *La Voz de Galicia*
Monochirus hispidus

***Monochirus hispidus*** Rafinesque, 1814 é unha especie de peixe teleósteo da orde dos pleuronectiformes, suborde dos pleuronectoideos e familia dos soleidos, unha das dúas que integran o xénero *Monochirus*, que vive no Atlántico oriental e no mar Mediterráneo, e que se coñece en galego como '*soldado.

Como todos os peixes da familia dos pleuronéctidos, as dúas especies teñen o corpo aplanado, asimétrico, e os dous ollos situados no mesmo lado, na cara pigmentada.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1814 polo naturalista estadounidense de orixe franco-xermana-italiana Constantine Samuel Rafinesque. Literalmente: "unha soa man" (neste caso, aleta).

E o nome específico, *hispidus*, é a forma masculinba do adxectivo latino *hispidus, -a, -um*, "ourizado", "encrespado".

## Características 
* É un pequeno linguado que pode alcanzar os 20&nbsp;cm de lonxitude, aínda que o tamaño medio dos espécimes capturados rolda os 12&nbsp;cm. 
* A coloración do lado ocular ou pigmentado vai da agrisada á para avermerllada. 
* A aleta dorsal está sustentada por de 50 a 58 raios, e a anal, por de 40 a 45. 
* A aleta dorsal ten a súa orixe diante do ollo superior.
* A aleta pectoral do lado pigmentado presenta 5 ou 6 raios. No lado cego está ausente (ao que alude o seu nome xenérico).

## Hábitat e distribución 
É un peixe mariño, demersal, oceanódromo, que vive en fondos 
de 10 a 250 m, areosos ou lamacentos, con frecuencia cerca de lugares onde medran plantas, en augas subtropicais do océano Atlántico (incluído o Mediterráneo), entre os 44° N e os 4° N, e os 19° W e os 36° E, desde Portugal até Ghana.

## Pesca 
*Monochirus hispidus* é obxecto de pesca nas áreas 27, 34 e 37 (nordeste do Atlántico, Atlántico centro-leste e Mediterráneo e mar Negro, respectivamente).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Desoutter, M. (1990): "Soleidae", pp.&nbsp;1037-1049, en: J. C. Quéro, J. C. Hureau, C. Karrer, A. Post & L. Saldanha, eds. *Check-list of the fishes of the eastern tropical Atlantic (CLOFETA)*. Lisboa: JNICT; París: SEI e UNESCO. Vol. 2.
* Lahuerta Mouriño, F. e Vázquez Álvarez, F. X. (2000): *Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos*. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia / Termigal. ISBN 84-453-2913-8.
* Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World*. 4ª ed. Nova York: John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-9.
* van der Land, J.; Costello, M. J.; Zavodnik, D.; Santos, R. S.; Porteiro, F. M.; Bailly, N.; Eschmeyer, W. N. & Froese, R. (2001): "Pisces", en: Costello, M. J. *et al.*, eds.: *European register of marine species: a check-list of the marine species in Europe and a bibliography of guides to their identification''. Collection Patrimoines Naturels, **50**: 357-374. París: Muséum national d'Histoire naturelle. ISBN 2-85653-538-0.

### Outros artigos 
* Pleuronectiformes
* Pleuronectoideos
* Soleidos
* *Monochirus*

### Ligazóns externas 
* *Monochirus hispidus* na EOL.
Óscar Lojo-Batalla Sampedro

**Óscar Lojo Sampedro**, coñecido como **Óscar Lojo-Batalla Sampedro**, nado en Vilouta (Ames) en 1873 e finado no mesmo lugar o 6 de abril de 1963, foi un político galego.

## Traxectoria 
Fillo do médico Batalla e sobriño de Casto Sampedro Folgar. Emigrou a Buenos Aires sendo novo. Retornou na década dos vinte. Custeou do seu peto a escola de Tapia. Foi nomeado alcalde de Ames en outubro de 1930, e elixido en 1931 coa República. Creou varias escolas, colaborou con Cruz Gallástegui e a Misión Biolóxica de Galicia e creou en Barouta unha feira de gando e produtos do campo. Foi cesado en agosto de 1936. Afeccionado a arqueoloxía, descubriu varios petróglifos e atopou pezas de cantería ou lápidas en Troitosende e na contorna da capela da Madalena, que doou ao Museo de Pontevedra. Foi membro correspondente da Real Academia Galega. Finou en Tapia o 6 de abril de 1963.

## Recoñecementos 
Os veciños dedicáronlle un busto que se instalou diante da antiga escola de Tapia en 1969.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía 
* Ames, 1936: Chegou a noite despois da luz e o progreso
Tour Down Under

miniatura|right|300px|Pelotón do Tour Down Under 2004.

O **Tour Down Under** (actualmete por razóns de patrocinio **Santos Tour Down Under**) é unha carreira ciclista por etapas que se disputa en Adelaida e nos seus arredores dende o ano 1999. Sempre comeza o terceiro martes de xaneiro e remata o domingo desa mesma semana. O nome tómao do sobrenome de Australia: Down Under.

## Historia 
O Tour Down Under creouse en 1999 na categoría 2.4. Ao ano seguinte a proba ascendeu á categoría 2.3. Dende a creación dos Circuítos Continentais UCI no ano 2005, a carreira integrouse no UCI Oceanía Tour coa categoría 2.HC (máxima categoría neses circuítos). No 2008 o Tour Down Under entrou no UCI ProTour (agora UCI WorldTour) sendo a primeira proba non europea en formar parte do circuíto. Xunto coa Cadel Evans Ocean Race, que se disputa tamén en Australia so unha semana depóis, son as únicas probas desta categoría en Oceanía.

No 2011 comezaron a organizarse probas femininas en torno a carreira, pero so dende o 2016 ten recoñecemento de carreira oficial da UCI. 

O corredor con máis vitorias na proba masculina é o australiano Simon Gerrants con catro edicións, e na feminina a súa compatriota Amanda Spratt con tres.

### Percorrido 
A proba sempre comeza e remata na cidade de Adelaida con etapas fundamentalmente chás ás que co paso dos anos se lles foron introducindo dificultades. Dende o ano 2002 incluíuse unha etapa algo montañosa con chegada en Willunga, ao comezo cun paso e máis tarde con dous pasos por un porto puntuábel, cuxo final estaba a uns 20&nbsp;km da meta e que dende 2012 se converteu en final en alto. A partir do 2009 incluíuse outra etapa rompepernas cun circuíto arredor de Stirling que normalmente produce cortes no pelotón principal. Ademais, dende a edición 2012 engadiuse outra etapa dalgunha dificultade montañosa, isto reduciu as posibilidades de que os sprinters conseguiran a vitoria final.

### Palmarés Masculino 
### Palmarés Feminino 
## Palmarés por países 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
París-Roubaix 2015

A **113ª edición da París-Roubaix** celebrouse o 12 de abril de 2015 entre as cidades de Compiègne e Roubaix, un percorrido 253'5 quilómetros. A carreira finalizou como é tradicional no Velódromo de Roubaix. Ese percorrido contou con 27 sectores de pavé, un total de 52'7&nbsp;km.

Este foi o terceiro monumento da tempada e a décima carreira do UCI WorldTour 2015.

Na carreira participaron 200 ciclistas. Un total de 8 por equipo.

O gañador foi o sprinter alemán John Degenkolb, que conseguiu unha velocidade media de 43,476 km/h. Este foi o segundo monumento conseguido por Degenkolb na tempada, despois de que xa gañara a Milán-San Remo tressemanas antes. De segundo chegou o checo Zdeněk Štybar e de terceiro o belga Greg Van Avermaet. A carreira resolveuse nun sprint de 7 corredores que chegaron separados á entrada do velódromo.

## Percorrido 
O percorrido da carreira saíu á luz o 29 de xaneiro de 2015. O trazado resultou ser dunha lonxitude de 253'5&nbsp;km, e nel repartíronse 27 tramos de pavé que sumaron 52'7 quilómetros. Esta carreira foi máis curta dende 1977. A saída deuse en Compiègne (arredores de París) e a chegada foi como vén sendo habitual no Velódromo André-Pétrieux.

## Equipos 
Na competición participaron 25 equipos. 17 do UCI WorldTour e 8 da categoría Profesional Continental.

### UCI WorldTour 
### Profesional Continental 
## Premios 
### Diñeiro 
Aos vinte primeiros da carreira, atribúeselles un premio en diñeiro segundo o baremo da Unión Ciclista internacional. Repártese un total de 91.000 € en premios.

John Degenkolb gañou 30.000 €, Zdeněk Štybar 22.000 €, Greg Van Avermaet 15.000 €, Lars Boom 7.500 €, Martin Elmiger 3.200 €, Jens Keukeleire 1.700 €, Yves Lampaert 1.500 €, Luke Rowe 1.300 €, Jens Debusschere 1.200 €, Alexander Kristoff 1.100 €, Sep Vanmarcke 1.000 €, Bert De Backer 900 €, Aleksejs Saramotins 800 €, Borut Božič 700 €, Niki Terpstra 600 € e Andreas Schillinger, Florian Sénéchal, Bradley Wiggins, Björn Leukemans e Grégory Rast 500 €.

### Puntos 
A París-Roubaix outorgou puntos aos corredores de equipos UCI WorldTour para o respectivo ránking.

John Degenkolb gañou 100 puntos, Zdeněk Štybar 80, Greg Van Avermaet 70, Lars Boom 60, Martin Elmiger 50, Jens Keukeleire 40, Yves Lampaert 30, Luke Rowe 20, Jens Debusschere 10 e Alexander Kristoff 4.

## Clasificación 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* París-Roubaix
* Velódromo André-Pétrieux

### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Microchirus ocellatus

***Microchirus ocellatusa***, (Linnaeus, 1758) é unha especie de peixe teleósteo da orde dos pleuronectiformes, suborde dos pleuronectoideos e familia dos soleidos, coñecida en galego como **acedía de ollos**.

Trátase dun pequeno linguado, de até 20&nbsp;cm de lonxitude como máximo (de aí o nome vulgar de acedía), que habita en fondos mariños areosos ou lamacentos, entre os 20 e os 300 m de profundidade, no Atlántico centro oriental (incluído o Mediterráneo), desde o suroeste da Península Ibérica até Serra Leoa, e en Suráfrica e no Índico occidental.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita por primeira vez en 1758 polo naturalista sueco Carl von Linné (Linneo), na 10ª edición do seu *Systema Naturae*, baixo o nome de *Pleuronectes ocellatus*.

### Sinónimos 
Ao longo do tempo foi coñecida, ademais de polo nome orixinario de Linneo e polo actualmente válido, polos sinónimos seguintes:
* O seu tamaño máximo é de 20&nbsp;cm, aínda que os espécimes capturados roldan tan só os 15&nbsp;cm., no Atlántico centro-oriental, encontrándose nas costas do suroeste da Península Ibérica, o mar Mediterráneo, a illa de Madeira, as illas Canarias, Senegal, Ghana, Guinea-Bissau e Serra Leoa, e nas do océano Índico occidental, desde a antiga provincia de Natal (Suráfrica), até as costas occidentais da India.
* Lahuerta Mouriño, Fernando e Francisco X. Vázquez Álvarez (2000): *Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos*. Santiago: Xunta de Galicia / Termigal. ISBN 84-453-2913-8. 
* Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World*. Nova York: John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.
* van der Land, J.; Costello, M. J.; Zavodnik, D.; Santos, R. S.; Porteiro, F. M.; Bailly, N.; Eschmeyer, W. N. & Froese, R. (2001): "Pisces", en: Costello, M. J. *et al.*, eds.: *European register of marine species: a check-list of the marine species in Europe and a bibliography of guides to their identification*. Collection Patrimoines Naturels, **50**: 357-374. París: Muséum national d'Histoire naturelle. ISBN 2-85653-538-0.

### Outros artigos 
* Pleuronectiformes
* Pleuronectoideos
* Soleidos
* *Microchirus*

### Ligazóns externas 
* *Microchirus ocellatus* na Encyclopedia of Life.
* *Microchirus ocellatus* na ADW.
* *Microchirus ocellatus* no NCBI.
Tour Down Under 2015

A **17ª edición do Tour Down Under** (oficialmente polo patrocinio: *Santos Tour Down Under*) celebrouse nos arredores de Adelaida, Australia entre o 20 e o 25 de xaneiro de 2015.

A carreira comezou en Tanunda e tras 812 quilómetros rematou en Adelaida. Nela participaron 133 ciclistas de 19 equipos, un número de 7 por equipo. A etapa raíña foi a quinta, que tivo final no outeiro de Willunga.

Esta proba foi a carreira inaugural do calendario do UCI WorldTour 2015. O gañador foi o australiano Rohan Dennis, que empregou un tempo de 19 horas 15 minutos e 18 segundos para percorrer os 812 km cunha velocidade media de 42,18 km/h. Ademais, Rohan Denis tamén logrou o maillot branco dos xoves. O resto do podio tamén foi local, xa que segundo quedou Richie Porte e terceiro o excampión do Tour de Francia e do mundo, Cadel Evans.

Nas clasificacións secundarias, o tamén australiano Jack Bobridge gañou o maillot de puntos azuis da montaña, o surafricano Daryl Impey logrou a clasificación dos sprints e o equipo navarro do Movistar Team venceu na clasificación por equipos.

## Equipos 
No Tour Down Under participaron 19 equpos diferentes: os 17 do UCI WorldTour (participación obrigada), 1 equipo australiano de categoría Profesional Continental e unha selección de xoves ciclistas locais que competiu co nome de UniSA-Australia polo patrocinio da Universidade do Sur de Australia.

## Etapas 

Ficheiro:Tour Down Under 2015 (A1).jpg|1ª etapa.
Ficheiro:Tour Down Under 2015 (A2).jpg|2ª etapa.
Ficheiro:Tour Down Under 2015 (A3).jpg|3ª etapa.
Ficheiro:Tour Down Under 2015 (A4).jpg|4ª etapa.
Ficheiro:Tour Down Under 2015 (A5).jpg|5ª etapa.
Ficheiro:Tour Down Under 2015 (A6).jpg|6ª etapa.

## Clasificación xeral 
A seguinte táboa amosa as vinte primeiras posicións da clasificación xeral tralo remate da carreira:

## Outras clasificacións 
### Clasificación dos sprints 
### Clasificación da montaña 
### Clasificación dos xoves 
### Clasificación por equipos 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Tour Down Under

### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Eclipse solar do 13 de novembro de 2012

right|250px|thumbnail|Eclipse solar do 13 de novembro de 2012
right|250px|thumbnail|Eclipse solar do 13 de novembro de 2012
right|250px|thumbnail|Eclipse solar do 13 de novembro de 2012

O 13 de novembro de 2012 produciuse unha eclipse solar total cunha magnitude de 1.0500. A totalidade foi visible no norte de Australia e o sur do océano Pacífico durante un máximo de 2 minutos e 30 segundos, desde o océano Pacífico até o leste de Nova Zelandia. Percorreu o sector sur da Polinesia até o arquipélago Juan Fernández, para logo deixar de ser visible.

## Galería de fotos 

Ficheiro:Solar Eclipse-4745.jpg|Tauranga, Nova Zelandia.
Ficheiro:Solar Eclipse-4808.jpg|Tauranga, Nova Zelandia.
Ficheiro:Solar Eclipse-5224.jpg|Tauranga, Nova Zelandia.
Ficheiro:Nasaeclipse13nov2012.png|Norte de Australia.
Ficheiro:Solar Eclipse East Arnhemland (18425347).jpeg|Terra de Arnhem.
Ficheiro:Solar Eclipse seen from Auckland, New Zealand.jpg|Auckland, Nova Zelandia.
Ficheiro:Hinode's View of the Eclipse - First Pass xo.ogv|Vista de Hinode da Eclipse - Primeiro Paso.
Ficheiro:Hinode's View of the Eclipse - Second Pass xo.ogv|Vista de Hinode da Eclipse - Segundo Paso.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* eclipse
* eclipse lunar
* eclipse solar
* ocultación
* Sistema Solar
* tránsito astronómico
### Ligazóns externas 
* Simulación e horario da eclipse 
* Eclipse na páxina web da NASA  
* Eclipse solar do 13 de novembro de 2012 
* Animación da eclipse
Psammodromus

***Psammodromus*** é un xénero de réptiles escamosos da familia *Lacertidae*, coñecidas comunmente como lagartas. Só viven na Península Ibérica, sueste de Francia e norte de África. Deste xénero hai dúas especies que viven en Galicia, que son *P. manuelae* (antes clasificada como *P. algirus*) e *P. hispanicus*. Teñen escamas dorsais grandes, carenadas e imbricadas e ventrais imbricadas. Sen colar. Placas supratemporais grandes, pero sen placa masetérica. 

O seu nome deriva de raíces gregas e significa "corredor das areas".

## Especies 
* *Psammodromus algirus*, Linnaeus, 1758.
* *Psammodromus blanci*, Lataste, 1880.
* *Psammodromus hispanicus*, Fitzinger, 1826.
* *Psammodromus jeanneae*, Busack, Salvador e Lawson, 2006. (para algúns é sinónimo de *Psammodromus algirus*)
* *Psammodromus manuelae*, Busack, Salvador e Lawson, 2006. (para algúns é sinónimo de *Psammodromus algirus*)
* *Psammodromus microdactylus*, Boettger, 1881.
* *Psammodromus occidentalis* Fitze, Gonzalez-Jimena, San-José, San Mauro & Zardoya, 2012.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Ptuj

**Ptuj** (en alemán: Pettau;  latín: ***Poetovio***) é unha cidade e municipio urbano de Eslovenia. A sede do municipio está na localidade do mesmo nome.

É unha cidade colorida, cunha vida nocturna diversificada. Hai moitos parques e espazos públicos dentro e fóra da cidade. Os aeroportos máis próximos son Ptuj Sport Aeródromo (Moškanjci), que está a sete quilómetros de distancia, e o Maribor Edvard Rusjan, que está a&nbsp; dezaoito quilómetros de distancia.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web de Ptuj
Lagarta rabuda

miniatura|dereita|250px|Nesta foto pódese apreciar o seu longo rabo.
miniatura|dereita|250px|*P. manuelae*.
A **lagarta rabuda** (***Psammodromus manuelae***

Busack e Lawson (2006) estimaron que o illamento reprodutivo entre as poboacións ancestrais de *P. algirus* a ambos os lados do estreito de Xibraltar ocorreu hai uns 2,98-3,23 millóns de anos e que a separación entre *P. manuelae* e *P. jeanneae* (que comprende as poboacións que ocupan a metade oriental da Península) tivo lugar hai 1,4-1,54 millóns de anos. Unha alternativa a esta hipótese formulárona Carranza et al. (2006), para os cales a separación entre os dous clados da Península Ibérica debeu ter lugar hai 3,6 millóns de anos e a separación entre o clado occidental (*P. manuelae*) e o norteafricano (*P. algirus*) hai 1,9 millóns de anos.

O seu nome *manuelae* fai referencia a Manuela González, esposa dun dos descritores da especie, Alfredo Salvador. Algúns autores considérana sinónimo de *P. algirus* (Verdú Ricoy et al. 2010).

## Descrición 
A súa lonxitude varía entre 70 e 75 mm sen contar o rabo. O rabo é moi grande e pode chegar a ser o triplo de grande que o resto do corpo. A cor do dorso é pardo clara, pardo cobriza ou olivácea, con dúas liñas abrancazadas ou amareladas. Ten ocelos azulados a cada lado do corpo, de tamaño decrecente cara á parte posterior. Os machos adultos presentan en primavera os lados da cabeza e a gorxa de cor laranxa e amarela, e os costados con abundante coloración negra formando series verticais paralelas alternando con coloración amarela. As súas escamas dorsais son grandes, bicudas, imbricadas e carenadas e as ventrais lisas. Sen colar.

Teñen dimorfismo sexual, os machos son meirandes, coa cabeza e o rabo de maior tamaño que as femias.

## Distribución 
Distribúese por todo o occidente da Península Ibérica; os límites orientais da súa zona están por delimitar con precisión, pero no oriente da península as poboacións pertencen á especie *Psammodromus jeanneae* (lagarta rabuda oriental). Especie común en toda a súa área, aínda que é máis escasa no extremo norte. En Galicia é pouco abondosa a non ser nalgunhas zonas cálidas do sur, e ocupa principalmente a metade sur de Galicia, pero vai desaparecendo cara ao norte. Moi termófila.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Psammodromus algirus
* Psammodromus hispanicus
* Lista de réptiles de Galicia

### Ligazóns externas