open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Principado de Elba

O 11 de abril de 1814 o artigo 3 do Tratado de París concedía a Napoleón Bonaparte a illa de Elba como principado. O ex Emperador chegou á illa o 3 de maio de 1814. Once meses máis tarde abandonou a illa para iniciar o período chamado dos Cen Días que culminou coa derrota de Waterloo (1815). O **Principado de Elba** non foi restaurado e Napoleón foi enviado á illa de Santa Helena

## Bandeira
Napoleón dotou ao principado dunha bandeira branca cunha franxa diagonal vermella con abellas amarelas (as abellas eran o símbolo imperial dos Bonaparte). O seu estandarte persoal foi idéntico pero cadrado, levando flocos dourados e unha letra "N".

## Bibliografía
*Paul Gruyer: «Napoleón roi de l'île d'Elbe», Librerie Hachette, 1936.
Apollo 13 (filme)

***Apollo 13*** é un filme estadounidense de 1995, dirixido por Ron Howard. Protagonizárono Tom Hanks, Kevin Bacon, Bill Paxton, Gary Sinise e Ed Harris. O guión é obra de William Broyles, Jr. e Al Reinert, que dramatiza a misión lunar abortada de 1970 Apollo 13. O filme é unha adaptación do libro *Lost Moon* do astronauta Jim Lovell e Jeffrey Kluger.

## Trama 
Narra a historia da nave espacial Apollo 13, que engalou con tres astronautas a bordo para viaxar á Lúa, onde dúas deles realizarían tarefas de exploración. Unha vez no espazo prodúcese unha explosión a bordo. As avarías resultantes poñen en serio perigo a vida dos tres homes. Eles convértense agora na máxima prioridade do centro de control de Houston. Con todo, a nave debe continuar a súa viaxe cara á Lúa e aproveitar a súa forza gravitatoria para dar a volta e volver á Terra. Pero ninguén sabe se a nave resistirá durante os minutos que durará a entrada na atmosfera terrestre.

## Personaxes 
* Tom Hanks como Comandante da Apollo 13 Jim Lovell
* Bill Paxton como Piloto do módulo da Apollo 13 Fred Haise
* Kevin Bacon como Jack Swigert
* Gary Sinise como Ken Mattingly
* Ed Harris como Gene Kranz
* Kathleen Quinlan como Marilyn
* Chris Ellis como Deke Slayton
* Joe Spano como "Director da NASA"
* Marc McClure como Glynn Lunney
* Clint Howard como Sy Liebergot
* Ray McKinnon como FIDO (Flight Dyamics Officer)
* Todd Louiso como FAO (Flight Activities Officer)
* Loren Dean como John Aaron
* Xander Berkeley como "Henry Hurt"
* David Andrews como Comandante da Apollo 12 Pete Conrad
* Christian Clemenson como Charles Berry
* Ben Marley como John Young
* Brett Cullen como CAPCOM 1
* Ned Vaughn como CAPCOM 2
* Tracy Reiner como Mary
* Mary Kate Schellhardt como Barbara.
* Max Elliott Slade como James (Jay)
* Emily Ann Lloyd como Susan.
* Miko Hughes como Jeffrey.
* Thom Barry como Ancián

## Características 
Está baseada no libro *Lost Moon*, de Jim Lovell e Jeffrey Kluger. Gañou dous Premios Óscar, ó mellor son, e á mellor montaxe, e obtivo outras sete nomeamentos, á mellor película, ao mellor actor secundario (Ed Harris), á mellor actriz secundaria (Kathleen Quinlan), á mellor dirección artística, ao mellor guión adaptado, aos mellores efectos especiais, e á mellor música.

## Notas
Gallia Aquitania

A **Gallia Aquitania** (**Galia Aquitania** ou **Galia Aquitana**) foi unha das tres provincias (Aquitania, Bélxica e Lionesa) creadas na Galia por Octavio Augusto no ano 27. O seu territorio, inicialmente limitado ao triángulo Pireneos - océano Atlántico - Garona, foi aumentado cunha parte da Galia central, até o río Loira.

## Historia 
Foi conquistada por Crassus, tenente de Xulio César en 54 ane. A Galia Aquitana era unha provincia imperial. A súa capital foi sucesivamente:

* Mediolanum Santonum (Saintes), desde a creación da provincia até o final do século I.
* Burdigala (Bordeos), a partir do século III, aínda que xa adquirira en 48 o estatuto prestixioso de municipio de dereito latino.

Ignórase que cidade foi capital da Galia Aquitania durante o século II: foi quizais en primeiro lugar Saintes e despois Bordeos. É tamén posíbel que Lemonum (Poitiers) fose capital nesa época.

Os romanos desenvolveron en Aquitania numerosas cidades: Burdigala (restos dun anfiteatro chamado Palacio Galiano), Vesuna (Périgueux, restos dun anfiteatro e dun templo galorrománico), Mediolanum Santonum (Saintes, vestixios dun anfiteatro e dun arco de triunfo), Limonum (Poitiers), Avaricum (Bourges), Augustonemetum (Clermont-Ferrand), Aginnum (Agen), Augustoritum (Limoges) etc.

Aquitania prosperou durante o Império romano. Unha das vías do estaño de Cornualla pasaba, tras atravesar a Armórica, por Bordeos, Tolosa e Narbona. Os romanos trouxeron a viña á provincia, e artesáns vidos do Arezzo lanzaron a produción de cerámica *sigillata* en Condatomagos (o Gaufresenque, preto de Millau) e Lusonum (Lezoux, preto de Thiers), atinxindo un nivel case industrial. A súa produción de calidade estendeuse amplamente en toda a Galia, Italia e Xermania.

Baixo a tetrarquía, a Galia Aquitania divídese en tres provincias:

* Aquitania Primeira(Macizo Central e Berry),
* Aquitania Segunda (rexión de Bordeos, Charentes e Poitou) 
* Novempopulania (territorio entre os Pireneos e o Garona, isto é, boa parte da Gascuña histórica).

A provincia de Aquitania é o berce de varios galorromanos famosos: Tetricus, emperador na Galia de 268 a 273, o poeta Ausonio, Avitus, emperador de 456 457, Sidonio Apolinar etc.

Devastadas como o resto da Galia polas invasións xermánicas desde 406, a Aquitania Segunda e a Novempopulania foron ocupadas polos visigodos co estatuto de federados a partir de 418. Finalmente, estes se apoderan tamén da Aquitania Primeira en 475. Con todo, a presenza xermánica, pouco numerosa e dispersa, non lles impide conservar o poder aos patricios galorromanos locais. Neste contexto, a Aquitania manterá estreitas relacións co reino dos visigodos da Hispania. Finalmente, a Aquitania visigoda será anexionada ao Reino dos Francos no século VI.
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Gallia Belgica
* Gallia Lugdunensis
Cianuro de hidróxeno

O **cianuro de hidróxeno** é un composto químico cuxa fórmula é: HCN. A solución de cianuro de hidróxeno en auga é chamada ácido cianhídrico. O cianuro de hidróxeno puro é un líquido incoloro, moi velenoso e altamente volátil, que ferve aos 26&nbsp;°C. Ten un lixeiro cheiro améndoas amargas, que algunhas persoas non poden detectar debido a un trazo xenético. O cianuro de hidróxeno é lixeiramente ácido. Os seus sales son coñecidos como cianuros.

O cianuro de hidróxeno prodúcese en grandes cantidades en todo o mundo pola industria química. É usado en tinxiduras, explosivos, produción de plásticos etc. Pode ser producido provocando a reacción entre un cianuro e un ácido forte, ou directamente de amoníaco e monóxido de carbono.

As froitas que teñen unha semente grande, como o aguacate ou o albaricoque, xeralmente teñen pequenas cantidades de cianuro de hidróxeno na súa semente. As améndoas amargas, das que se extrae o aceite de améndoa, tamén o conteñen. Algúns miriápodos úsano como medio de defensa. Tamén pode atoparse nos gases producidos por motores de vehículos, no fume do tabaco e no fume da combustión de plásticos que conteñen nitróxeno.

Unha concentración de 300 partes por millón no aire é suficiente para matar a un humano en cuestión de minutos. A súa toxicidade débese ao ión cianuro CN-, que inhibe a respiración celular. Por esta razón, o cianuro de hidróxeno era moi usado na Alemaña nazi como método de execución en masa.

## Referencias exteriores 
*Ficha internacional de seguridade química do cianuro de hidróxeno.
Gallia Belgica

A provincia romana da **Gallia Belgica** (Galia Belga) do principio do período imperial correspondíase practicamente co conxunto territorial das tribos da antiga Federación belga, é dicir, os territorios situados entre o Rin e o Sena, aos que Xulio César lles daba o nome de *Belgium*. Ao principio, a capital da provincia foi Reims e despois, nunha data indeterminada (pero probabelmente non antes do final do Baixo Imperio Romano), a capital pasou para Tréveris. Na época de Octavio Augusto, a provincia de Bélxica incluía os seguintes territorios tribais ou *ciuitates*:

* Ciuitas Remorum, capital Durocorter (Reims)
* Ciuitas Siluanectum, capital Augustomagus(Senlis)
* Ciuitas Suessionum, capital Augusta Suessionum (Soissons)
* Ciuitas Bellouacorum, capital Caesaromagus (Beauvais)
* Ciuitas Ambianorum, capital Samarobriua (Amiens)
* Ciuitas Viromanduorum, capital Augusta Viromanduorum (San Quintín)
* Ciuitas Atrebatium, capital Nemetacum (Arrás) 
* Ciuitas Neruiorum, capital Bagacum (Bavay) 
* Ciuitas Leucorum, capital Tullum Leucorum (Toul) 
* Ciuitas Treuerorum, capital Augusta Treuerorum (Tréveris)
* Ciuitas Mediomatricorum, capital Diuidorum (Metz)

As fronteiras da provincia belga, tanto coa Galia Lionesa como coa Xermania, non están claras a principios do período imperial. Parece que as tribos dos Tongres, Lingones, Sequanos e Helvecios fixeron parte da provincia de Galia Belga nos inicios do período imperial. 

O primeiro acontecemento que vén clarificar estes límites, aínda que na realidade se trata dunha mudanza dos mesmos, é a creación polo emperador Domiciano de dous novos distritos, que axiña pasan a ser as dúas provincias de Xermania: a Xermania inferior e a Xermania superior. Esta medida sitúase entre os anos 82 e 90. A creación destas provincias concrétase pola perda definitiva do territorio das tribos antes mencionadas.
 
A outra gran reforma territorial que afectou a Bélxica romana data, como no resto do Imperio, do 297: a reorganización territorial introducida por Diocleciano tivo como consecuencia a división da provincia en dúas. As dúas novas provincias toman os nomes de **Belgica Prima** e de **Belgica Secunda**, cuxos límites son ben coñecidos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Gallia Aquitania
* Gallia Lugdunensis
Espectro do hidróxeno

O **espectro do hidróxeno** é a emisión/absorción electromagnética propia deste material.

É coñecido dende os traballos de Kirchhoff, Bunsen, e Fraunhofer, que tódolos elementos teñen unha emisión/absorción característica de ondas electromagnéticas dentro de todo o espectro electromagnético.

Balmer deduciu matematicamente as relacións entre as diferentes raias de emisión do hidróxeno, as liñas de Balmer, pero non puido explicar por que motivo físico as emisións seguían ese patrón.

Non foi ata o desenvolvemento do modelo atómico de Bohr que se puido dar resposta a esta incógnita. Neste modelo o átomo descríbese como un núcleo con carga positiva (formado por protóns e neutróns) e os electróns orbitan ao seu redor en órbitas circulares. Só se permiten as órbitas que cumpren que o seu momento angular é un múltiplo enteiro da constante de Planck, h. Este modelo foi o primeiro que introduciu a mecánica cuántica dentro do átomo e explicaba satisfactoriamente, mediante transicións de electróns entre as diferentes órbitas permitidas, as emisións electromagnéticas do hidróxeno. Aos múltiplos de h de cada órbita chamóuselle número cuántico.
200px|miniatura|dereita|Series das liñas do espectro do átomo de hidróxeno
Máis tarde este modelo foi superado por Sommerfeld, permitindo órbitas elípticas e coa introdución doutros números cuánticos que explicaron teoricamente os multipletes e as emisións de átomos de elementos máis complexos.

A fórmula de Balmer xeneralizada por Ritz é:

\frac{1}{\lambda} = \mathbf{R}{\left (\frac{1}{n^2}-\frac{1}{m^2}\right)}

Onde *R* é a constante de Rydberg de valor 1,097 107 m-1. *n* e *m* coa interpretación de Bohr convértense en dous números cuánticos relativos a dúas órbitas diferentes (m>n), é dicir, esta ecuación dános a lonxitude de onda da radiación emitida por un electrón que salta dende a órbita m á n. En función da órbita n de chegada do electrón de transición definíronse diferentes series de valores que reciben os nomes dos seus descubridores, así temos:

* para n=1 Serie de Lyman.
* para n=2 Serie de Balmer.
* para n=3 Serie de Parchen.
* para n=4 Serie de Brackett.
* para n=5 Serie de Pfund.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Espectro electromagnético
* Hidróxeno
* Liñas de Balmer
Biofísica

A **biofísica** é unha ciencia interdisciplinar que aplica as teorías e os métodos da física para resolver cuestións de bioloxía.

## Tópicos en biofísica e en campos relacionados 
* Locomoción animal
* Biofísica celular
* Canais iónicos
* Electrofisioloxía
* Membrana celular
* Bioenerxética
* Músculo
* Fotobiofísica
* Proteínas
* Espectroscopía
* Neurobioloxía
* Biónica
Xeofísica

A **xeofísica** é unha ciencia centrada na comprensión da estrutura, composición e dinámica do planeta Terra. Consiste basicamente na aplicación de coñecementos e medidas da física ao estudo da Terra, especialmente pola reflexión sísmica, refracción, gravidade, magnetismo, electricidade, electromagnetismo e métodos radioactivos.

Divídese nalgunhas sub-áreas de coñecemento: 
* Sismoloxía (terremotos e ondas elásticas)
* Métodos sísmicos 
* Xeodesia (o campo gravitacional terrestre, ben como seu tamaño e a súa forma)
* Métodos potenciais
* Métodos eléctricos
* Métodos magnéticos
* Xeofísica de pozo
* Xeofísica espacial
Buxán, Rois

**San Xoán de Buxán** é unha parroquia que se localiza no sur do concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 402 habitantes (188 homes e 214 mulleres) distribuídos en 11 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 528 habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Buxán 
### Parroquias de Rois 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Rois
Reducionismo

O **reducionismo**, en filosofía, é o nome dado a teorías correlatas que afirman, *grosso modo*, que obxectos, fenómenos, teorías e significados complexos poden ser sempre reducidos, a fin de explicalos, ás súas partes constituintes máis simples.

* Reducionismo ontolóxico é a idea de que todo que existe faise dun pequeno número de substancias básicas que se comportan de forma regular. Comparar con monismo.
* Reducionismo metodolóxico é a idea de que as explicacións, como as científicas, deben ser continuamente reducidas ás entidades máis simples posíbeis. A navalla de Occan é a base deste tipo de reducionismo. 
* Reducionismo teórico é a idea de que explicacións ou teorías antigas non son xeralmente substituídas por novas, e se as novas teorías son refinamentos ou reducións máis detalladas das antigas.
* Reducionismo científico: ten sido usado para describir todas as ideas enriba no que se refire á ciencia, mais é máis frecuentemente usado para describir a idea de que todos os fenómenos poden ser reducidos a explicacións científicas.
* Reducionismo lingüístico é a idea de que todo pode ser descrito nunha linguaxe cun múmero limitado de conceptos básicos, e a combinación destes. Son exemplos deste reducionismo o inglés básico e a linguaxe construída Toki Pona.
* A expresión *reducionismo ambicioso* cuñouno Daniel Dennett para criticar as formas de reducionismo que tentan explicar moito con moito pouco.
* Reducionismo analítico denomina os *a priori* que subxacen no reducionismo ontolóxico.

O oposto das ideas do reducionismo constitúe o holismo: a idea de que obxectos, fenómenos, teorías e significados teñen propiedades como un todo, que non son explicábeis a partir das propiedades das súas partes.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
* René Descartes
* Pensamento sistémico
* Filosofía da ciencia
* Holismo
* Complexidade
Rois, Rois

**San Mamede de Rois** é unha parroquia que se localiza no leste do concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE) en 2013 tiña 563 habitantes (270 homes e 293 mulleres), 54 menos ca en 1999, distribuídos en 12 entidades de poboación.

A parroquia ten unha superficie de 4,8 km2.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Iglesia Rois 2.jpg|Igrexa de San Mamede de Rois.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Rois 
### Parroquias de Rois 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Rois
Oín, Rois

**Santa María de Oín** é unha parroquia situada no sur do concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 439 habitantes (209 homes e 230 mulleres), 38 máis ca en 1999. Ten oito entidades de poboación. É a parroquia máis pequena do municipio, con só 3,23 quilómetros cadrados de superficie, no lugar de Samil atópase a casa consistorial de Rois.

Limita cos concellos de Padrón e Dodro, e coas parroquias de Seira e Rois.

## Festividades 
As festividades desta parroquia son Santo Antón, o 13 de xuño, e A Nosa Señora, San Roque e o Santísimo, o 15, o 16 e o 17 de agosto.

## Patrimonio 
* Igrexa de Santa María, que ten na fachada dúas cruces relacionadas coas "santas misións", unha dos redentoristas de 1943, e outra dos capuchinos de 1957.
* O pazo de Antequeira, de estilo barroco, que foi construído no século XVII, sobre un fogar do século XV, e no que podemos observar unha fonte barroca e tamén unha capela dedicada a San Xoán de Nepomuceno, que está abovedada e ten un relevo dun santo na súa fachada. Tamén ten un gran xardín con camelios, magnolios e hortensias. Na actualidade pertence á familia Rengifo.
* Vestixios arqueolóxicos moi antigos, como torques de ouro que foron atopados nun monumento funerario prerromano da parroquia, ou un castro celta que nunca se escavou pero no que se poden observar os muros.
* Varios cruceiros, un deles feito por un home da aldea de Samil.
* Unha fonte natural e unha fonte que lle dá nome a unha familia, na aldea de Oín de abaixo; e unha fonte de 1960, que esta ao carón dun lavadoiro, e que foi un grande avance para a zona de Oín, Barro e Samil, que tiñan que ir lavar ao río de Seira, e despois deixar as pezas de roupa en toxos ou unhas árbores e recollelas ao día seguinte, e co lavadoiro, tiñan unha maneira máis práctica de lavar tanto roupa como la ou mantas.
* Os restos dunha casa reitoral, na que o último cura deixou de vivir en 1963, pero máis tarde foi vivir alí unha familia.
* O pombal, que está na mesma zona que o castro. O pombal ten unha historia vinculada: despois da guerra civil, os curas dos conventos foron obrigados a irse porque os saqueaban, e un foise para a casa reitoral da parroquia coas xoias do convento para conservalas ata que puidese volver ao a el. As persoas dos arredores eran sabedoras diso; entón, uns republicanos un día fóronlle roubar e deixaron o cura case morto, e os veciños que se decataron de que algo pasaba alí puxéronse nos arredores da casa e cando os ladróns saíron conseguiron escapar e a lenda di que se agocharon no pombal e que se atoparon restos das xoias alí.
* Outra lenda que existía era a dunha muller que miraba pola ventá e vía os enterros e quen ía ao enterro antes de que pasara.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Concello de Rois.JPG|Casa do concello.
Ficheiro:Pazo de antequeira.JPG|Pazo de Antequeira.
Ficheiro:Lavadoiro de Oín1.jpg|Lavadoiro de Oín.
Ficheiro:Casa reitoral de Oín.jpg|Casa reitoral de Oín.
Ficheiro:Pombal de Oín16.jpg|Pombal de Oín.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Oín 
### Parroquias de Rois 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Rois
Seira, Rois

**San Lourenzo de Seira** é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Rois. Segundo o padrón municipal (INE) en 2013 tiña 426 habitantes (198 homes e 228 mulleres), dez menos ca en 1999. A parroquia ten unha superficie de 3,42 km2 e oito entidades de poboación.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Seira 
### Parroquias de Rois 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Rois
Urdilde, Rois

**Santa María de Urdilde** é unha parroquia que se localiza no norte do concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE) en 2013 tiña 851 habitantes (416 homes e 435 mulleres), 19 menos ca en 1999. Ten unha superficie de 15,8 km² e quince entidades de poboación.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Urdilde
### Parroquias de Rois
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Rois
Aduaneiros sem fronteiras

**Aduaneiros sem fronteiras** (**ADS**) foi un proxecto gráfico galego de humor e retranca creado en 2003 e orientado á análise social, política e cultural. Publicouse nun formato blog actualizado con periodicidade irregular pero constante. Foi un proxecto do programador Berto Yáñez e o deseñador Pancho Lapeña. Finalmente, o blog pechou en 2007.

## Historia
O proxecto Obra Social forneceuse das colaboracións orixinais de todos aqueles que desexaron participar e publicar os seus traballos baixo unha licenza Creative Commons. Desenvolvéronse así iniciativas de diversa índole como unha colección de tipografías galegas e a primeira edición do "Concurso de Fotografía Anecdótica Galega".

O blog tivo unha grande acollida entre o blogomillo e era un referente en Galiza en deseño gráfico e implicación coa actualidade do país feita cun retranqueiro humor contra as iconas de Galiza. Publicaron caricaturas de persoeiros como Rosalía de Castro ou Moncho Reboiras e retranqueiras interpretacións dos tópicos do país. Os seus deseños gañaron sona e difusión co tempo. Os usuarios axudaron a darlle publicidade.

Fixeron e venderon camisolas con deseños propios, algúns dos cales aínda se seguen a vender. Un exemplo é unha camisola co lema "GA LEGO", facendo un xogo de palabras co logo e a tipografía de Lego.

### O peche do blog
Nunha entrada baixo o título *Tu quoque Iolanda?*, Aduaneiros sem fronteiras amosaba a unha muller representada como unha boneca cun coitelo ensanguentado na man ao lado dun vestidor. No debuxo podíase clicar para ir trocando as roupas. O deseño foi identificado con Iolanda Castaño.

A caricatura estivo sete meses acumulando comentarios, máis de oitenta, e sona nas redes. Foi interpretada como unha crítica a Iolanda Castaño, que tiña participado nunha homenaxe a Isaac Díaz Pardo cando fora apartado da dirección de Sargadelos e pouco tempo despois aceptou un posto en Sargadelos dirixindo a galería na Coruña. O título da entrada foi a frase dita por Xulio César cando o seu fillo Bruto o acoitelaba.

Iolanda Castaño ofendeuse por catro ou cinco dos comentarios que había na entrada do blog. O seu avogado solicitou a retirada do debuxo e tódolos comentarios ameazando cunha demanda xudicial por delitos de inxurias con publicidade, dando un prazo de dez días para o seu cumprimento.

Aduaneiros sem fronteiras publicou unha entrada no blog con respecto á situación, ofrecéndose a súa avogada a borrar tódolos comentarios mantendo a caricatura. A proposta non foi aceptada e os autores do blog botaron o peche o 16 de outubro de 2007, que resultou ser definitivo.

O blog pechou non só deixando de actualizarse, senón que os seus contidos deixaron de estar en liña e foron os propios usuarios os que gardaron as creacións e continuaron coa súa difusión.

## Notas 
## Véxase tamén
#### Ligazóns externas
* "Tu quoque Iolanda? (ou pola liberdade de expresión IV)", no blog *O mundo desde un chimpín*.
*
Carnoedo, Sada

**Santo André de Carnoedo** é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Sada. Segundo o IGE en 2013 tiña 1.005 habitantes (513 mulleres e 492 homes) distribuídos en 13 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 926 habitantes.

## Patrimonio
O seu territorio ten, cando menos, tres poboados castrexos:
* Santo Amede: un castro de pequenas dimensións emprazado nunha punta rochosa sobre o mar.
* Taibó: de tamaño mediano e forma circular, está bastante ben conservado.
* Espiñeiro ou Pazos: practicamente desaparecido pola acción urbanizadora dos últimos anos.
Ningún foi escavado, se ben foron catalogados por E. Monteagudo.

A igrexa parroquial de Santo André foi construída no 1878 e sufragada polo párroco Baltasar Canle Souto, coma reza unha inscrición. Tamén destaca un cruceiro do s. XVIII, así coma algunha mostra significativa da arquitectura popular.

Con todo, o seu patrimonio máis importante é o natural, especialmente a súa costa rochosa, na que se suceden as praias de Arnela, As Fontiñas, Os Lobos, Armenteiro, Pedralba, Lourido e Amoreiras e outros accidentes xeográficos como a Illa da Paz ou a punta de Santo Amede.

## Historia 
O topónimo da parroquia é de orixe prerromana. Nas linguas gaélicas, a palabra *Carn* aplícase principalmente a sitios megalíticos ou a amilladoiros de pedras. O topónimo Carnoedo faría polo tanto probable referencia a un dolmen, mámoa, ou morea de pedras con significación relixiosa conservadas antigamente na parroquia.

Tradicionalmente, os seus habitantes combinaban coma profesión a pesca coa agricultura, coma se pode apreciar no Catastro de Ensenada.

Coma parroquia, Carnoedo adheriuse ás do seu contorno para formar o concello de Sada no ano 1812. Durante as primeiras décadas do s. XX destacaría pola actividade asociativa, co Sindicato de Oficios Varios y Campesinos de Carnoedo, ligado á CNT, ou a Asociación Agrario Republicana de Carnoedo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Carnoedo 
### Parroquias de Sada 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Sada
Mosteirón, Sada

**San Nicolao de Mosteirón** é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Sada. Segundo o IGE en 2013 tiña 259 habitantes (126 mulleres e 133 homes) distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 231 habitantes.

## Cultura
### Topónimos
*Mosteirón* é un topónimo latino que se refire a un pequeno poboado.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Mosteirón 
### Parroquias de Sada 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Sada
Sada, Sada

**Santa María de Sada** é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Sada. Segundo o IGE en 2013 tiña 9.563 habitantes (4.874 mulleres e 4.689 homes) distribuídos en 9 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 6.397 habitantes.

## Cultura
### Topónimo
*Sada* é un topónimo do cal se descoñece a súa orixe mais enténdese que é de orixe latina. Está constatado que aparece no século XIII.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Sada 
### Parroquias de Sada 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Sada
Soñeiro, Sada

**San Xián de Soñeiro** é unha parroquia localizada no sur do concello coruñés de Sada. Segundo o padrón municipal (INE 2018) ten 732 habitantes (368 homes e 364 mulleres), o que supón unha diminución en 4 habitantes en relación ao ano anterior.

## Historia
A comezos do século XX fundáronse na zona as sociedades agrarias Agricultores del país e La defensa del agricultor.

## Cultura
### Topónimo
*Soñeiro* é un topónimo latino que posiblemente proveña do antropónimo *Suarius* e que aparecería entre o século VII e X. A hipótese dese antropónimo é por estar cartografado o lugar como *Sunario*.

### Patrimonio
Destaca a súa arquitectura relixiosa, coa igrexa parroquial de San Xián, de mediados do século XIX, o seu cruceiro e a capela do Espírito Santo. Tamén existen mostras apreciables de arquitectura popular.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Soñeiro
### Parroquias de Sada
## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos
*Lugares de Sada
Veigue, Sada

**Santa Comba de Veigue** é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Sada. Segundo o IGE en 2013 tiña 421 habitantes (216 homes e 205 mulleres) distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999, cando tiña 328 habitantes.

## Xeografía
### Praias 
* A praia de Cirro, próxima ao porto de Lorbé, Oleiros, é unha praia semiurbana cun grao de ocupación alto. As súas augas son tranquilas e ten 280 m de longo e 57 m de largura media, coa area fina e branca. Non ten paseo marítimo, pero ten acceso para discapacitados.
* A praia de San Pedro, moi próxima á anterior, é de características moi similares (260 m de longo por 50 m de largo). Non ten acceso para discapacitados e ten un cámping a poucos metros da area
[miniatura|Praia de San Pedro, en Veigue. Ao fondo, o porto de [Lorbé, Dexo, Oleiros|Lorbé.]]

## Cultura
### Topónimo
*Veigue* é un topónimo latino, inda que con orixe prerromana, que se refire á unha chaira cultivada e fértil. A súa aparición deuse entre os séculos X e XIII.

### Patrimonio perdido 
No Arquivo Histórico Diocesano de Santiago de Compostela consérvanse testemuños documentais da existencia de dúas capelas, xa desaparecidas, na parroquia de Veigue, sen que haxa constancia da súa localización exacta.

* **Ermida de San Pedro**: no libro de visitas da parroquia, en 1637-1640, faise referencia á confraría desta ermida, que carecía de rendas. Foi primeiro dos veciños, pero nos libros de visitas pastorais de 1770-1777 faise mención a un patrón, Vicente Villar de Francos, veciño da parroquia de San Martiño de Dorneda. El era o encargado de levar os ornamentos para a celebración da misa, que só se facía no mesmo día de San Pedro. Nesa altura deuse orde de non a celebrar máis alí mentres non se arranxase a ermida, cuxo estado era semirruinoso, sen máis adorno que a imaxe do santo nunha caixa e coa porta sen pechadura*.* 
* **Capela do Viático**: aparece mencionada, nunha visita de 1792, como o lugar onde se levaba o viático aos enfermos.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Veigue 
### Parroquias de Sada 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Sada
Mondego, Sada

**San Xián de Mondego** é unha parroquia que se localiza no centro do concello de Sada. Segundo o IGE en 2013 tiña 880 habitantes (429 mulleres e 451 homes) distribuídos en 9 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 615 habitantes.

En Mondego tiña o seu pazo o polígrafo ilustrado José Cornide Saavedra.

## Cultura
### Topónimo
*Mondego* podería ser un topónimo latino para referise dun monte pequeno.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Mondego
### Parroquias de Sada
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Sada

### Ligazóns externas 
*Mondego(San Xián)
Ferreira, San Sadurniño

**San Paio de Ferreira** é unha parroquia que se localiza no centro do concello de San Sadurniño. Segundo o IGE en 2013 tiña 293 habitantes (143 mulleres e 150 homes) distribuídos en 32 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 396 habitantes.

Na xurisdición eclesiástica forma parte do arciprestado de Xuvia, pertencente á diocese de Mondoñedo-Ferrol.

## Patrimonio 
* Sepulcro antropomórfico esculpido en rocha no pico de San Vicente.
* Fonte de San Paio.
* Igrexa de San Paio de Ferreira, de estilo barroco.
* Existen dúas antigas escolas: Seara Escola de Buenos Aires e Escola da Leiriña, inauguradas en 1915 pola Sociedad Pro-escuelas da Arxentina. Foron rehabilitadas polo concello.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Ferreira 
### Parroquias de San Sadurniño 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de San Sadurniño
Haiku

O **haiku** (xaponés: 俳句) é unha das formas de poesía tradicional xaponesa máis estendidas. Antes do haiku, o hokku foi o primeiro verso do *haikai no renga*. A finais do século XIX, Masaoka Shiki (1867-1902) separou o hokku e creou o haiku por primeira vez. O primeiro escritor de haiku é Shiki, reformador do hokku.

O haiku consiste de tres versos de 5, 7 e 5 sílabas, sen rima. Non obstante, algúns autores son críticos coa distribución de sílabas, como Vicente Haya ou Jaime Lorente . Acostuma conter unha palabra clave denominada *kigo* (季語) que indica a estación do ano á que se refire. Algúns consideran que o haiku debe combinar dúas imaxes distintas que se relacionan no terceiro verso e debe estar escrito en presente e ter unha pausa (kireji) ao final dun dos dous primeiros versos. Todas estas regras son algo arbitrarias e moitos poetas non as seguen, especialmente cando adaptan o haiku a outros idiomas.

Tradicionalmente o haiku, así como outras composicións poéticas, buscaba describir os fenómenos naturais, o cambio das estacións, ou a vida cotiá da xente.
miniatura|Matsuo Bashō
Na actualidade, acostúmase ensinar a escribir estes poemas curtos en escolas occidentais, aínda que dunha forma moito menos estrita, respectándose unicamente o formato silábico.

## Orixe da palabra 
A palabra haiku provén de haika, un poema ligado no cal o comezo do dito encadeamento era chamado hokku. O comezo do poema era o máis importante da cadea até 1890, ano no que o haiku comezou como unha arte independente.

## Haiga 
Pintura sen demasiada perfección realizada na antigüidade polo autor do haiku para acompañar ao deu poema. Matsuo Basho foi o primeiro poeta en adoptar esta forma do haiku que hoxe domina nas grandes esferas do haiku.

## Haijin 
É o nome como se denomina ao autor dun haiku. Os haijin máis importantes da historia do Xapón son Matsuo Basho, Yosa Buson, Kobayashi Issa, Usuda Arô, Masaoka Shiki, Uejima Onitsura, Ritsurin Issekiro, Arakida Morikate e Yamasaki Sokan, entre outros.

## Notas
Rexemento de Patricios

O **Rexemento de Infantería de Patricios** foi creado por mor das Invasións inglesas, en setembro de 1806. O seu primeiro xefe foi Cornelio Saavedra. Este rexemento formouse en resposta ao pedido de Santiago de Liniers que pedía aos veciños que se armasen para defender a cidade de Bos Aires, na Arxentina, contra os invasores británicos. Os Patricios tiveron unha importante participación durante a Revolución de Maio de 1810.
En 1812, o xeneral Manuel Belgrano estivo ao mando deste rexemento, sendo estes os primeiros en xurar á Bandeira Nacional. Interviñeron en numerosas accións bélicas na defensa da patria, por exemplo, na Campaña do Deserto, a Guerra contra o Brasil (1826/27), na Volta de Obrigado (1845), e na Guerra de Paraguai (1865/70). A súa última participación foi na Guerra das Malvinas en 1982.

## Bautismo de fogo 
O 5 de xullo de 1807 produciuse o bautismo de fogo dos Patricios, durante a Defensa de Bos Aires ante as Invasións Inglesas.

## Actualidade 
Actualmente custodia ao Estado Maior do Exército, resgarda o Cabido de Bos Aires e o Palacio de Goberno da Cidade de Bos Aires. Participa en tódalas cerimonias patrias.
Au

A abreviatura **AU** ou **Au** pode referirse a:

*o dominio **.au**, correspondente a Australia;
*a medida unidade astronómica;
*o elemento químico ouro (do latín *aurum*).
Commonwealth

O termo **Commonwealth** pódese referir a:
* A Commonwealth inglesa, un período da historia inglesa a mediados do século XVII,
* A Commonwealth de Nacións, unha asociación de estados soberanos formado pola Gran Bretaña e antigas colonias británicas
Bazar, Santa Comba

**San Mamede de Bazar** é unha parroquia que se localiza no leste do concello de Santa Comba. Segundo o padrón municipal de 2014 tiña 371 habitantes (173 homes e 198 mulleres) distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 506 habitantes.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Cruceiro en Bazar.jpg|Cruceiro no adro da igrexa de Bazar.
Ficheiro:Igrexa de Bazar (retablo).jpg|Retablo da igrexa de San Mamede de Bazar de Bazar.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Bazar 
### Parroquias de Santa Comba 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Santa Comba
Tristan Tzara

[miniatura|dereita|Tristán Tzara por [Lajos Tihanyi.]]
miniatura|dereita|Tumba de Tristán Tzara.

**Samuel Rosenstock**, nado en Moineşti o 16 de abril de 1896 e finado en París o 25 de decembro de 1963, foi un escritor francés de orixe romanesa, máis coñecido polo pseudónimo de **Tristan Tzara**.

## Traxectoria 
Residiu case toda a vida en Francia. Foi un dos autores máis importantes do movemento *Dada*, que fundou xunto con Hans Arp e Hugo Ball, unha corrente revolucionaria na literatura que anticipou as actitudes do surrealismo.

O movemento dadaísta orixinouse en Zürich, durante a primeira guerra mundial. Tzara escribiu os primeiros textos Dada — *La Première Aventure céleste de Monsieur Antipyrine* ("A primeira aventura celeste do señor Antipyrine", 1916) e *Vingt-cinq poèmes* (1918), así como os manifestos do movemento: *Sept manifestes Dada* ("Sete manifestos Dadá", 1924). En París organizou, cos seus compañeiros de movemento, espectáculos na rúa cheos de absurdismo para "épater le bourgeois" (*escandalizar a burguesía*) e deulle un poderoso impulso á escena dadaísta.

A finais de 1929 embarcouse no daquela recentemente inaugurado movemento surrealista de André Breton, Louis Aragon e outros autores. Dedicou gran esforzosa intentar conciliar as doutrinas filosóficas nihilistas e sofisticadas do movemento coa súa propia afiliación marxista. Participou activamente no desenvolvemento dos métodos de escritura automática, entre eles o *collage* e o cadáver exquisito. Desa época data o seu libro ''L'Homme approximatif* ("O home aproximado", 1931).

Durante a segunda guerra mundial incorporouse á resistencia francesa. Tras obter a cidadanía en 1947, afiliouse ao Partido Comunista Francés. A súa militancia estenderíase ata 1956, cando, tras a invasión de Hungría polas tropas sovéticas para apagar a revolta popular, apartouse do partido. A súa obra da época é complexa, aínda que máis convencional que na súa xuventude. Nela salientan *Parler seul* ("Falar só", 1950) e *La face intérieure* ("A face interior", 1953).

Morreu en decembro de 1963 en París e foi enterrado no cemiterio de Montparnasse.

## Obras 
* *La première aventure céléste de Mr Antipyrine* (*A primeira aventura celeste do Sr. Antipyrine*), 1916
* *Vingt-cinq poèmes*, 1918
* *Primeiro manifesto dadá,* 1918
* *"*Anthologie Dada" (15 de maio de 1919) *Dada (*4/5) 
* *Cinéma calendrier du coeur abstrait (Cinema calendario do corazón abstraído*), 1920
* *Sept manifestes dada (Sete manifestos dadá),* 1924 
* *De nos oiseaux, Poèmes* (*Sobre os nosos paxaros),* 1929
* *L'homme approximatif* *(O home aproximado*), 1931
* *Où boivent les loups*  (*Onde beben os lobos)*, 1933
* *Midis gagnés: poèmes*  (*Mediodías gañados*), 1939
* *Le Surréalisme et l’Après-guerre*, 1947
* *Entre-temps,*   1946
* *La fuite : poème dramatique en quatre actes et un épilogue,* 1947
* *Le Fruit permis: poèmes*, 1947
* *Parler seul* (*Falar só*), 1950
* *La face intérieure* (*A face interior*), 1953
* *La Rose et le chien* (*A rosa e o can''), 1958

## Notas
Fontecada, Santa Comba

**San Martiño de Fontecada** é unha parroquia que se localiza no suroeste do concello de Santa Comba. Segundo o IGE en 2018 tiña 474 habitantes (232 homes e 242 mulleres) distribuídos en 12 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2013 cando tiña 505 habitantes.

Limita cos concellos de Negreira, A Baña e Mazaricos.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Fontecada
### Parroquias de Santa Comba
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Santa Comba
Grixoa, Santa Comba

**San Xoán de Grixoa** é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Santa Comba. Segundo o padrón municipal en 2014 tiña 410 habitantes (214 mulleres e 196 homes), 157 menos ca en 1999. Ten cinco entidades de poboación.

## Toponimia 
O topónimo **Grixoa**  (do latín , diminutivo de ) débese á igrexa de San Xoán de Grixoa.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Grixoa 
### Parroquias de Santa Comba 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Santa Comba
Mallón, Santa Comba

**San Cristovo de Mallón** é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Santa Comba. Segundo o padrón municipal de 2014 tiña 406 habitantes (222 mulleres e 184 homes), 137 menos ca en 1999. Ten oito entidades de poboación.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Mallón
### Parroquias de Santa Comba
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Santa Comba
Porte, Italia

**Porte** é unha comuna italiana da rexión do Piemonte, provincia de Turín, de 921 habitantes. Esténdese por unha área de 4 km², tendo uma densidade de poboación de 230 hab./km². Fai fronteira con Pinerolo, San Pietro Val Lemina, Villar Perosa, San Germano Chisone, San Secondo di Pinerolo.
San Salvador de Padreiro, Santa Comba

**San Salvador de Padreiro** é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Santa Comba. Segundo o IGE en 2013 tiña 201 habitantes (108 mulleres e 93 homes) distribuídos en 4 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 263 habitantes.

## Galería de imaxes 

Cruceiro e igrexa de San Salvador de Padreiro.JPG|Cruceiro e igrexa de San Salvador.
Hórreo en San Salvador de Padreiro.JPG|Hórreo tradicional preto da igrexa parroquial.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Salvador de Padreiro 
### Parroquias de Santa Comba 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Santa Comba
Santa Comba, Santa Comba

**San Pedro de Santa Comba** é unha parroquia que se localiza no centro do concello de Santa Comba. Segundo o IGE en 2013 tiña 3.366 habitantes (1.718 mulleres e 1.648 homes), 623 máis ca en 1999. Ten 13 entidades de poboación.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santa Comba 
### Parroquias de Santa Comba 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Santa Comba
Xallas de Castriz, Santa Comba

**San Pedro de Xallas de Castriz** é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Santa Comba. Segundo o IGE en 2013 tiña 852 habitantes (533 mulleres e 419 homes) distribuídos en 16 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 1.050 habitantes.

## Galería de imaxes

Igrexa de Xallas de Castriz.JPG|Igrexa parroquial de San Pedro.
Peto de ánimas en Castriz.JPG|Peto de ánimas no lugar de Castriz.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Xallas de Castriz
### Parroquias de Santa Comba
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Santa Comba
Maia

O termo **maia** pode referirse a:

*A civilización maia foi unha civilización precolombiana que aínda ten descendentes na actualidade no sur de México. 
* Pobos maias - A actual etnia que descende dos *antigos maias*. 
* As linguas desta civilización e os seus descendentes. Consultar Linguas maias.
* Máis particularmente, unha das linguas maias, o maia iucateco, falado nos estados mexicanos de Iucatán, Campeche e Quintana Roo, así como en Belize.
* Maia, deusa romana, nai de Mercurio. Véxase Mitoloxía grega.
* Un concepto filosófico do hinduísmo. Véxase Maia (hinduísmo).
* Outro concepto filosófico, pero do sixismo. Véxase Maia (sixismo).
* Un programa informático para crear gráficos tridimensionais. 
* Un conto infantil alemán con adaptación aos debuxos animados. Consultar A abella Maia.
* Un cruceiro pesado xaponés da clase Takao, durante a Segunda Guerra Mundial.
*Maia (estrela) - unha das Pléiades, na constelación do Touro
*Maia (nome), nome propio feminino.
*Maias (festa) - unha festividade dos antigos romanos
* *Os Maias*, a obra-prima de Eça de Queirós
* Leonardo Maia
* Os Maiar - seres fantásticos da obra literaria de J. R. R. Tolkien

Como topónimo pode referirse a:
* Maia - cidade no distrito do Porto, Portugal

* Maia - freguesía no concello da Ribeira Grande, Portugal
* Maia, Nova Zelandia, Dunedin
* Maia, Rusia
* Maia, Suíza, Intragna
* Maia, comuna de Romanía
Cícere, Santa Comba

**San Pedro de Cícere** é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Santa Comba. Segundo o IGE en 2013 tiña 428 habitantes (224 mulleres e 204 homes) distribuídos en 9 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 529 habitantes.
## Patrimonio
Nesta parroquia atopouse unha inscrición galaicorromana, na que o avó se chamaba Cadrolioco (indíxena prreromano), o fillo Coelo (indíxena romanizado), e o neto Caesarus (nome romano).

## Lugares e parroquias
### Lugares de Cícere
### Parroquias de Santa Comba
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Santa Comba
Busto, Santiago de Compostela

**San Pedro de Busto**
En 2026 a asociación veciñal Campo das Escolas formulou a idea de integrar a parroquia no veciño concello de Trazo.

### Lugares de Busto 
### Parroquias de Santiago de Compostela 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Santiago de Compostela
Bando, Santiago de Compostela

**Santa Eulalia de Bando** é unha parroquia que se localiza no concello de Santiago de Compostela. Segundo o IGE en 2018 tiña 941 habitantes (524 mulleres e 417 homes) distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 1&nbsp;022 habitantes.

## Xeografía 
É unha parroquia de perfil irregular de montes suaves como o Monte do Gozo. Nesta parroquia nace o río Sar.

En Bando están situadas as instalacións da Televisión de Galicia, da Televisión Española en Galicia e da Radio Galega, amais do refuxio municipal de animais.

## Historia 
No *Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar* de Pascual Madoz, indícase:

## Patrimonio 
Destaca a existencia de significativas mostras de patrimonio prehistórico, como o Castro de Bando ou o Dolmen de Zaramacedo.

Pola parroquia pasa o Camiño Francés, a ruta principal do Camiño de Santiago, nunha das súas últimas partes. Dende o Monte do Gozo, no lugar de San Marcos, tradicionalmente se podían enxergar por vez primeira as torres da catedral. Actualmente existe unha capela adicada a San Marcos, un monumento en homenaxe á visita de Xoán Paulo II e un complexo de albergues de peregrinos. Tamén hai neste recinto un auditorio ao aire libre, onde se celebran concertos, coma os do festival O Son do Camiño.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Bando 
### Parroquias de Santiago de Compostela 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Santiago de Compostela
O Castiñeiriño, Santiago de Compostela

A **Nosa Señora de Fátima do Castiñeiriño** é unha parroquia que se localiza no concello de Santiago de Compostela. Segundo o IGE en 2018 tiña 524 habitantes (276 mulleres e 248 homes) distribuídos en 1 entidade de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 492 habitantes.

## Historia 
Foi constituída como parroquia en 1957, segundo se publica no Boletín do Arcebispado de Santiago (1957, XCVI p.&nbsp;465), segregando da parroquia de Sar os lugares de Paxonal, Corgo, Castiñeiriño, Fieital e Lamas de Abade, da parroquia de Conxo os lugares de Castiñeiriño, Combarro, Casal e Outeiro, e da parroquia de Cacheiras o lugar de Covas. Este último volve pertencer a Cacheiras actualmente.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:JM2003495.jpg|Rúa Virxe de Fátima.
Ficheiro:JM6273J.jpg|Igrexa de N. S. Fátima.
Ficheiro:Capela da Divina Pastora de Lamas de Abade.jpg|Capela Divina Pastora.
Ficheiro:JM7639.jpg|Rúa do Restollal.
Ficheiro:Castiñeiriño GDFL2005 3.jpg|Estrada en dirección á Estrada.
Ficheiro:Santiago Pontepedriña 070310.JPG|Pontepedriña.

## Lugares e parroquias 
### Lugares do Castiñeiriño 
### Parroquias de Santiago de Compostela 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Santiago de Compostela
A Pereira, Santa Comba

**Santo André da Pereira** é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Santa Comba, a 8&nbsp;km da capital do concello, onde se cruzan as estradas de Santa Comba a Muros e de Bertamiráns por Negreira a Muxía. Segundo o padrón municipal de 2014 tiña 354 habitantes (173 homes e 181 mulleres), o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 429 habitantes.

Está situada a pouco máis de 30 km de Santiago de Compostela, Noia, Muros, Carnota, Cee, Muxía, Camariñas, Laxe e Carballo.

## Galería de imaxes 

San Andrés da Pereira (detalle).JPG|Detalle da fachada da igrexa de Santo André.
San Andrés da Pereira (retablo).JPG|Retablo da igrexa de Santo André.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Pereira 
### Parroquias de Santa Comba 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Santa Comba