open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bonnie Prince Charlie

**Charles Edward Stuart**, nado en Roma o 31 de decembro de 1720 e finado na Cidade do Vaticano o 31 de xaneiro de 1788 foi un rexente xacobino exiliado dos tronos británico e irlandés. Era máis coñecido polo seu alcume de *Bonnie Prince Charlie* en inglés e en lingua scots;  *Teàrlach Eideard Stiùbhairt* en gaélico escocés e *Séarlas Éadbhard Stiúbhart* en irlandés.

## Traxectoria 
O seu pai era James Francis Edward Stuart, fillo de Xacobe II e VII, que foron derrocados na Revolución Gloriosa en 1688 .

Animado polos xacobitas, dirixiu o levantamento de 1745. Acompañado de moitos clans das Highlands, conquistou Escocia e o norte de Inglaterra. Non obstante, cando estaba a piques de tomar Londres, tivo que regresar a Escocia e dirixir un exército dirixido polo fillo de Xurxo II para gañar e fuxir da batalla de Culloden.

Acompañado de Flora MacDonald  marchou de Skye a Francia  Totalmente perdido na política, refuxiouse no alcohol. Tivo unha única filla: Charlotte Stuart. Ao morrer sen fillos varóns, a casa de Estuardo rematou con el. A súa lenda perdurou en Escocia coa canción *The Skye Boat Song* e *Mo Ghile Mear* en Irlanda, que narra a súa fuxida á illa de Skye coa axuda de Flora MacDonald.

## Na cultura popular 
Bonnie Prince Charlie apareceu en varias películas e series de TV:

* *Bonnie Prince Charlie,* filme de 1923 protagonizado por Ivor Novello.
* *Bonnie Prince Charlie* de 1948, protagonizada por David Niven.
* En 1964, Peter Watkins fixo a película *Culloden*.
* A película de 1994 *Chasing the Deer* de Dominique Carrara.
* É un personaxe na serie *Oultander*.

Tamén apareceu na literatura:

* Sir Walter Scott escribiu sobre el na novela *Waverley*. 
* Aparece nas novelas urbanas da serie *Outlander* escrita por Diana Gabaldon, nas que se basea a serie do mesmo nome.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* McLynn, Frank (2005). *1759: The Year Britain Became Master of the World*. Londres: Pimlico.
* McLynn, Frank (1988). *Charles Edward Stuart: A Tragedy in Many Acts*. Londres: Routledge.
* Kybett, Susan M. (1988). *Bonnie Prince Charlie: A Biography of Charles Edward Stuart*. New York: Dodd, Mead.
* Douglas, Hugh (1975). *Charles Edward Stuart*. London: Hale.
* Daiches, David (1973). *Charles Edward Stuart: The Life and Ttimes of Bonnie Prince Charlie*. Londres: Thames & Hudson.
* Chidsey, Donald Barr (1928). *Bonnie Prince Charlie*. Londres: Williams & Norgate.
Juan Manuel Dios Oubiña

**Juan Manuel Dios Oubiña**, nado na Illa de Arousa en 1957, é un político galego do PSdeG-PSOE.

## Traxectoria 
Licenciado en Maxisterio. Nas eleccións municipais de 1987 foi elixido concelleiro do PSdeG-PSOE en Vilanova de Arousa, sendo nomeado primeiro tenente de alcalde. Trala dimisión do alcalde José Vázquez García, foi elixido alcalde o 31 de agosto de 1989. Nas municipais de 1991 encabezou a candidatura socialista e foi reelixido alcalde con maioría absoluta. Durante o seu mandato iniciouse o proceso de segregación da Illa de Arousa de Vilanova de Arousa, sendo encabezado polo propio Dios Oubiña, xa que el e gran parte dos socialistas eran arousáns. Esta situación supuxo unha fenda no PSdeG local entre os militantes vilanoveses e arousáns, polo que de cara ás municipais de 1995 o partido concorreu dividido cos arousáns baixo o paraugas de Arousa Unida (encabezada por Dios Oubiña) e os vilanoveses co PSdeG (encabezados por José Manuel Losada Millán). Os resultados supuxeron a vitoria do PPdeG de Gonzalo Durán con maioría absoluta, se ben na Illa Arousa Unida logrou case 2/3 dos votos (na Illa o PSdeG acostumaba a lograr moi bos resultados), conseguindo 4 concelleiros, mentres que os socialistas vilanoveses lograron tan só 2 edís.

O 21 de novembro de 1996 a Consellería de Xustiza aprobou un decreto polo cal facía efectiva a segregación da Illa de Arousa de Vilanova de Arousa, constituíndose posteriormente unha comisión xestora integrada por 11 membros en proporción ós resultados das municipais de 1995 na Illa. Desta forma, Arousa Unida lograba 9 representantes e o PPdeG 2. Os edís de Arousa Unida dimitiron como edís en Vilanova sen cubrir as vacantes. Desta forma, o 1 de xaneiro de 1997 o concello insular botaba a súa andaina oficial sendo elixido Dios Oubiña presidente da comisión xestora. De cara ás municipais de 1999 optou por non presentarse á reelección e retirarse da política, encabezando o PSdeG-PSOE o xove economista José Manuel Vázquez Vázquez, o cal logrou a alcaldía. 

Posteriormente retomou a súa profesión como mestre, exercendo no colexio vilanovés de Tremoedo. Máis tarde exercería como mestre de castelán en París, nun programa do Ministerio de Educación.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Eleccións municipais en Vilanova de Arousa
*Eleccións municipais na Illa de Arousa

### Ligazóns externas 
*Entrevista en Faro de Vigo
*Entrevista en Faro de Vigo
*Decreto da segregación da Illa de Arousa
Apolipoproteína A4

A **apolipoproteína A4** (**ApoA4**), tamén chamada **apolipoproteína A-IV** (apoA-IV, apoAIV) é unha proteína do plasma sanguíneo que está codificada en humanos no xene ***APOA4*** do cromosoma 11.

## Xene 
O xene *APOA4* encóntrase no cromosoma 11 humano en estreito ligamento cos xenes *APOA1* e *APOC3*. O *APOA4* contén 3 exóns separados por dous intróns e é polimórfico, aínda que a maioría dos polimorfismos nas secuencias dos que se informou ocorren no exón 3. Os SNPs non sinónimos mellor validados e estudados son unha substitución glutamina → histidina no codón 360 e unha substitución treonina → serina no codón 347; tamén se identificou un polimorfismo de secuencia na 3'UTR do terceiro exón.

## Función 
O principal produto de tradución do xene *APOA4* é unha preproteína de 396 residuos, que sofre un procesamento proteolítico para render a a apolipoproeína 4 (APOA4), unha glicoproteína enlazada por O madura de 376 residuos. Na maioría dos mamíferos, incluíndo os humanos, a síntese da APOA4 prodúcese exclusivamente no intestino; porén en ratos e ratas tamén hai síntese hepática. A APOA4 segrégase á circulación sanguínea na superficie de partículas de quilomicrons de nova síntese. A absoricón de graxas intestinal incrementa moitísimo a síntese e secreción de APOA4. Aínda que a súa función principal no metabolismo lipídico humano non foi definitivamente establecida, encontrouse que a APOA4 intervén nas seguintes accións:
* activa a lecitina-colesterol aciltransferase e a proteína de transferencia de ésteres do colesterol in vitro;
* xoga un papel na regulación do apetito e a saciedade en modelos de roedores;
* mostra propiedades antioxidantes e antiateroxénicas in vitro e en modelos de roedores;
* modula a eficiencia do transporte lipídico transcelular en enterocitos e o hepático in vitro.

Non se informou de que se atopase deficiencia da APOA4 humana.

## Interaccións 
A APOA4 presenta interaccións con GPLD1.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

### Ligazóns externas 
* 
*
Margarida de Savoia (duquesa de Anjou)

**Margarita de Savoia**, nada en Morges, Savoia, o 7 de agosto de 1420 e finada en Stuttgart o 30 de setembro de 1479, foi unha infanta de Savoia e raíña consorte de Nápoles (1432 - 1434).

## Traxectoria 
Era filla do duque Amadeu VIII de Savoia, e futuro antipapa Félix V, e da súa esposa María de Borgoña. Era neta por liña paterna do conde Amadeu VII de Savoia e Bonna de Berry, e por liña materna de Filipe II de Borgoña e Margarida III de Flandres. Era irmá do duque Lois I de Savoia.

Casou en Thonon-les-Bains en agosto de 1432 co duque Lois III de Anjou, conde da Provenza e rei de Nápoles. Non tiveron fillos desta unión.

Casou, nun segundo matrimonio, en Heidelberg o 18 de outubro de 1444 co príncipe Lois IV de Pfalz. Desta unión naceu un fillo: o príncipe Filipe de Ffalz (1448 - 1508).

Casou, nun terceiro matrimonio, en Stuttgart o 9 de xullo de 1453 co conde Ulrico V de Württemberg  Desta unión naceron:

* a infanta Helena de Württemburg (1453 - 1506).
* a infanta Margarida de Württemburg (c. 1454 - 1470).
* a infanta Filipa de Württemburg (c. 1454 - 1475).

Margaret morreu en Stuttgart en 1479 e foi enterrada alí.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Juan Nieto Dios

**Juan Nieto Dios**, "Chiquita", nado na Illa de Arousa no 1925 e finado en Pontevedra o 14 de outubro de 1995, foi un armador e político galego.

## Traxectoria
Armador, nas eleccións municipais de 1983 foi cabeza de lista da Unión Isleña Democrática ó concello de Vilanova de Arousa e logrou un concelleiro. Non obstante, e pese a que o PSdeG-PSOE quedara ó bordo da maioría absoluta, os demais grupos políticos apoiárono como alcalde, o cal levantou gran polémica entre os socialistas e na Illa de Arousa, onde el residía e os socialistas lograran un esmagador triunfo, denunciándose presións a varios dos concelleiros que o apoiaron para que o fixesen. Este contexto foi de gran tensión, tendo que cambiar a súa residencia a Vilanova tras diversas ameazas mentres que o líder socialista Sito Vázquez tamén sufriu ameazas e unha agresión. Desta forma, e trala progresiva perda de apoios na corporación, perdeu a alcaldía tras unha moción de censura en outubro de 1985 que supuxo que os socialistas recuperasen o goberno. A moción tivo lugar uns días despois do feito máis relevante ocorrido baixo o seu mandato, a inauguración da ponte entre a Illa e Vilanova.

## Vida persoal
Casou con Palmira Pouso Dios e tiveron 15 fillos. Faleceu o 14 de outubro de 1995 no Hospital Provincial de Pontevedra tras sufrir un derramamento cerebral.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Vilanova de Arousa

### Ligazóns externas
*Inauguró el puente, pretendió romper la tradición y sufrió la primera moción de censura
*La 'mafia' del contrabando mediatiza las crisis que atraviesan los principales ayuntamientos de la ría de Arosa
*Homenaje a la matriarca de una gran familia
Roscosmos

alt=Valentina Tereshkova, primeira muller cosmonauta, lanzada pola axencia rusa do espazo.|miniatura|Valentina Tereshkova, primeira muller cosmonauta, lanzada pola axencia rusa do espazo.
A **Corporación Espacial Estatal "Roscosmos"** (), coñecida de xeito sinxelo como **Roscosmos** (), é unha empresa estatal da Federación Rusa responsable dos voos espaciais, incluíndo o programa de cosmonáutica e a investigación aeroespacial.

A sede de Roscosmos atópase en Moscova, mentres que o centro espacial principal de Control da Misión está en Koroliov. O Centro de Adestramento de Cosmonautas Gagarin está na Cidade das Estrelas, tamén no óblast de Moscova. As instalacións de lanzamento usadas son o Cosmódromo de Baikonur en Kazakhstán (realizándose alí a maioría dos lanzamentos), e o Cosmódromo Vostochni no Extremo Oriente ruso no Oblast de Amur.

O director desde 2022 é Yuri Borisov. En 2015, o goberno ruso fusionou a Axgencia Espacial Federal con United Rocket and Space Corporation, industria espacial rusa renacionalizada, para crear la Corporación Espacial Estatal «Roscosmos».

## Galería espacial rusa (soviética) histórica 
### Persoas 

Ficheiro:Gagarin in Sweden.jpg|A primeira persoa no espacio, Yuri Gagarin.

Ficheiro:Leonow, Alexei.png|O cosmonauta Aleksei Leonov, a primeira persoa en realizar unha EVA (camiñata espacial), en 1965.
Ficheiro:RIAN archive 612748 Valentina Tereshkova.jpg|A cosmonauta Valentina Vladimirovna Tereshkova foi a primeira muller en volar no espacio, no Vostok 6 o 16 de xuño de 1963.

### Naves espaciais 

Ficheiro:Vostok spacecraft.jpg|Vostok, primeira nave espacial que levou a un ser humano no espacio.
Ficheiro:Soyuz TMA-6 spacecraft.jpg|As Soiuz,  adende 1967 e actualizadas de xeito regular, son o deseño de nave espacial máis lonxevo da historia.
Ficheiro:ISS Progress cargo spacecraft.jpg|Progress, nave espacial de carga non tripulada de servizo máis longo (1978–)
Ficheiro:Mir on 24 September 1996.jpg|Primeira estación espacial con persoal permanente, a Mir soviética / rusa, que orbitou a Terra de 1986 a 2001
Ficheiro:ISS after STS-117 in June 2007.jpg|Rusia e os Estados Unidos son os principais socios da Estación Espacial Internacional (EEI).
Ficheiro:Antonov An-225 with Buran at Le Bourget 1989 Manteufel.jpg|O programa espacial soviético produciu o transbordador espacial Buran baseado no programa Buran, descontinuado.

### Vehículos de lanzamento 

Ficheiro:Soyuz TMA-2 launch.jpg|Foguetes Soiuz, responsables de todos os lanzamentos de naves Soiuz e Progress.
Ficheiro:Proton Zvezda crop.jpg|Foguete Protón lanzadeiras pesadas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Axencia Espacial Canadense
* ESA
* Administración Espacial Nacional Chinesa
* NASA
* Axencia Espacial Italiana
* Axencia Xaponesa de Exploración Aeroespacial

### Ligazóns externas 
* Roscosmos, sitio web .
Patrimonio da Humanidade en Alemaña

[miniatura|180px|
[Ficheiro:Welterbe.svg|55px 70px]]
O Patrimonio da Humanidade da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (UNESCO) componse de lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural descritos na Convención do Patrimonio Mundial da UNESCO, estabelecida en 1972. O patrimonio cultural está formado por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e ruínas (incluíndo sitios arqueolóxicos). As paisaxes naturais (constituídas por formacións físicas e biolóxicas), as formacións xeolóxicas e fisiográficas (incluíndo os hábitats de especies de animais e plantas ameazadas) e os lugares naturais que son importantes dende o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural, defínense como patrimonio natural. Esta é unha lista do **Patrimonio da Humanidade en Alemaña**, especificamente clasificada pola UNESCO e elaborada de acordo con dez criterios principais, cuxos puntos son xulgados por especialistas na área. Alemaña Occidental ratificou a convención o 23 de agosto de 1976; e Alemaña do Leste o 12 de decembro de 1988, facendo que os seus sitios históricos sexan elixibles para ser incluídos na lista.

En 2023, en Alemaña había 52 sitios Patrimonio da Humanidade da UNESCO oficiais, incluíndo 49 sitios culturais, 3 sitios naturais. Ademais, hai 7 sitios na lista de tentativas  Alemaña posúe o terceiro maior número de Patrimonio da Humanidade no mundo, despois de Italia con 59 sitios e a China con 57 sitios.

O Val do Elba de Dresde, que foi designado Patrimonio Mundial en Perigo en xullo de 2006, foi finalmente retirado da lista en xuño de 2009, polo que é un dos tres únicos sitios do mundo que foron retirados do rexistro de sitios do Patrimonio Mundial.

## Patrimonio da Humanidade en Alemaña 
:**Nome**: segundo aparece no Comité do Patrimonio da Humanidade
:**Rexión**: de Alemaña
:**Ano da inclusión**: na lista da UNESCO
:**Datos da UNESCO**: o número de referencia do sitio; o ano en que o xacemento foi inscrito na Lista do Patrimonio Mundial; os criterios nos que apareceu: os criterios de *(i)* a *(vi)* son culturais, mentres que de *(vii)* a *(x)* son naturais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Patrimonio da Humanidade por país
Bocalada

[miniatura|Emoji empregado nas [Rede social|redes sociais para expresar ira ou frustración do remitente. Dependendo do deseño pode consistir nunha cara arroibada e *grawlixes* brancos (símbolos tipográficos, como @#$%&, que representan bocaladas) o que indica que está a maldicir ou proferindo insultos.]]
As **bocaladas**, **grosarías**, **groserías** ou **palabras feas** son un conxunto de formas lingüísticas que a comunidade lingüística ou parte dela considera inapropiadas, obscenas, indecentes, deshonestas, inxuriosas ou ofensivas. A quen emprega estas palabras con frecuencia considéraselle **bocalán**, **malfalado**, **desbocado** ou **deslinguado**.

É propio das bocaladas referirse ao que socialmente se considera sacro (relixión, raza, orixe familiar ou nacional) ou tabú (escatoloxía, determinadas partes do corpo, sexo, sicalipse, humor negro); liberando a tensión emocional con expresións excesivas ou hiperbólicas (blasfemia, maldición, renego, xuramento, voto) ou dirixíndose a un destinatario concreto en forma de improperio, insulto, desprezo, ridiculización, estigmatización ou descrición persoal exacerbada.

## Sociolingüística 
En certos contextos sociais, malia que as bocaladas son consideradas inadecuadas, é frecuente que sexan moi usadas e non sempre rexeitadas, especialmente como interxeccións que expresan desprezo ou ira.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* Bryson, Bill (1990) *The Mother Tongue*
* 
* 
* 
* 
* 
* Johnson, Sterling (2004) *Watch Your F*cking Language*
* McEnery, Tony (2006) *Swearing in English: bad language, purity and power from 1586 to the present*, Routledge .
* 
* O'Connor, Jim (2000) *Cuss Control*
* Sagarin Edward (1962) *The Anatomy of Dirty Words*
* Sheidlower, Jesse (2009) *The F-Word* (3rd ed.)
* Spears, Richard A. (1990) *Forbidden American English*
* 
* Wajnryb, Ruth (2005) *Expletive Deleted: A Good Look at Bad Language*
Modern Love (serie de televisión)

***Modern Love*** é unha serie de televisión antolóxica desenvolvida por John Carney. Está baseada na columna semanal homónima publicada en *The New York Times*, e estreouse a través de Amazon Prime Video o 18 de outubro de 2019. Os episodios varían de 29 a 35 minutos de duración. En outubro de 2019, a serie foi renovada para unha segunda tempada, que se estreou o 13 de agosto de 2021.

## Sinopse 
*Modern Love* explora "o amor nas súas múltiples formas, incluíndo o amor sexual, romántico, familiar, platónico e propio", que se presentan en oito episodios de media hora en cada tempada. A serie de Amazon, baseada na columna homónima do *New York Times*, adapta diferentes historias de amor que acontecen na cidade de Nova York.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Axio (economía)

**Axio**  (do italiano *aggio*, "engadido") é un termo usado en comercio e finanzas de tipo de cambio, descontos e subsidios (en inglés *Discounts and allowances*, en francés *remises*) que denomina a:

* Toda marxe de beneficio que se obtén no cambio de moedas (ás veces vendidas a un valor superior ao normal) ou no desconto de letras de crédito, notas promisorias, etcétera.
* Por extensión tamén se chama *axio* ou *agio* á especulación monetaria cos fondos públicos, especialmente coa alza ou a baixa dos mesmos.
* Tamén (por extensión) chámase *axio* á especulación monetaria ou en todo caso financeira abusiva (neste último caso fálase de axiotaxe  ).

O axio considérase como o oposto ao **desaxio**, o cal se basea nunha depreciación dos valores (por exemplo o dos títulos públicos), coa intención de pagar por eles un valor por baixo do valor (considerado constante) dos mesmos.

## Variacións da paridade fixa ou os tipos de cambio nas moedas de diversos países 
Na maioría dos países que utilizan o patrón ouro (*Gold standar* ou estándar ouro), o valor da moeda de norma mantívose até certo punto uniforme de "finura", de modo que unha moeda inglesa mantén un tipo de crédito chamado "*mint*" que ten unha relación fixa con outras moedas recentemente acuñadas doutros países nunha situación similar: un ₤ = francos. 25-221 = mks. 20 a 429 US$ = 4-867 etc.

Este índice coñécese como o par perfecto de estado de cambio. Pero o par de cambio e de crédito chamado *mint*, entre Francia e Inglaterra non era necesariamente o valor de mercado da moeda francesa en Inglaterra, ou da moeda inglesa en Francia. A balanza comercial entre os distintos países determinaría a taxa real de cambio. En caso da balanza comercial en contra de Inglaterra, o diñeiro foi remitido a Francia no pago da débeda. Os custos da migración da moeda en valor metálico dun país a outro creou unha demanda das letras xiradas sobre Francia como o método máis barato e máis rápido.

Entón, neste caso, a adquisición das divisas necesarias esixían o pago dunha prima ou extra, chamada o axio (*aggio*).

## Diferencial de tipos de cambio no mesmo país 
O termo axio adoita ser utilizado tamén para denotar a diferenza de cambio entre dúas moedas *no mesmo país* cando, por exemplo, a moeda de prata é a moeda de curso legal; entón un *axio* está permitido ás veces para o pago na forma máis conveniente de ouro ou cando o valor do papel moeda dun país cae por baixo do valor en ouro que nominalmente tal papel moeda di representar.

Un exemplo de axio foi a *moeda insular,* que era a moeda portuguesa utilizada nas Ilhas Adjacentes, é dicir, nos arquipélagos dos Azores e Madeira. Consistía en moedas e billetes emitidos especificamente para circulalos ou os seus equivalentes portugueses cunha recarga axeitada. En Madeira, a moeda da illa foi retirada da circulación a finais do século XIX. Nos Azores circularon en 1931, cun **axio medio** (desconto) do 25% en relación á moeda portuguesa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Axiotaxe
Ángel Mato Peña

**Ángel Mato Peña**, nado en Ferrol o 30 de xullo de 1892 e finado na mesma cidade o 6 de outubro de 1934, foi un mestre, sindicalista e político galego.

## Traxectoria 
Sendo estudante da Escola Normal da Coruña participou na constitución da "Academia Escolar" da Coruña en 1911, da que foi elixido tesoureiro da súa directiva. Aprobou as oposicións de Maxisterio e foi mestre da Escola nacional de Cangas dende xaneiro de 1916, onde participou na constitución da Agrupación Socialista de Cangas en 1923. En setembro de 1924 pasou á escola do Seijo (en Franza, Mugardos). Foi fundador e directivo da Federación Española de Trabajadores de la Enseñanza da UGT en Ferrol, colaborou en *La Lucha* e dirixiu *El Obrero*. Tamén pertenceu á directiva da Sociedad de Amigos del Paisaje Gallego. Foi candidato do PSOE pola provincia da Coruña nas eleccións de 1933 pero non resultou elixido. Foi abatido nun tiroteo con gardas municipais diante do Arsenal de Ferrol o 6 de outubro de 1934, cando encabezaba un grupo que trataba de destruír un transformador para dificultar a saída de Ferrol das tropas enviadas para reprimir a Revolución de Asturias de 1934.
## Vida persoal 
Casou na Coruña con Luz Lorenzo Mosquera en xaneiro de 1917.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* A revolución de outubro de 1934 en Ferrol
Gründerzeit

[miniatura| *Gründerzeit* - probabelmente a culminación da industrialización en Alemaña e [Imperio Austrohúngaro|Austria-Hungría .]]
miniatura| Unha fila de casas típicas daquela época, en Chemnitz.O termo ***Gründerzeit*** e ***Gründerjahre***  (do alemán *Gründer* = fundación e *Zeit* = tempo,  pronunciado [ˈɡrʏndɐˌtsaɪ̯t],  *Gründer* ou *Jahre* = ano, en alemán "tempo dos fundadores" ou "ano das fundacións") no século XIX en Europa central (Prusia, Imperio alemán e Imperio Austrohúngaro) é referido ao período comprendido desde 1871 (fin da guerra franco-prusiana) até a caída da bolsa de 1873.

## Razóns e consecuencias 
Grazas ás reparacións francesas de posguerra, a rendición de Alsacia-Lorena ao Imperio Alemán e outras facilitacións económicas (eliminación de muros aduaneiros internos; unificación da lei comercial, etc.) a economía nos territorios correspondentes aproximadamente á actual Alemaña comezou a florecer intensamente: prosperaron a industria, o comercio e a banca.

A febre da construción tamén era típica daquela, imitando deliberadamente tempos anteriores (o chamado Historicismo) e levantou edificios neobarrocos, neogóticos e neorrenacentistas.

A excesiva abundancia de diñeiro en circulación provocou unha intensa especulación e axiotaxe. Moitas sociedades anónimas quebraron tras a crise económica mundial de 1871 ou tiveron que declararse en bancarrota. 

## Outro uso da palabra 
Nun sentido máis amplo e en relación con outros países centroeuropeos, a palabra tamén se aplica ás primeiras décadas posteriores á década de 1870.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Hellmut Andics: *Gründerzeit.* *Das schwarzgelbe Wien bis 1867.* Jugend und Volk, Viena 1981, ISBN 3-7141-6518-5 .
* Rainer Haaff: *Gründerzeit.* *Hartholzmöbel - Weichholzmöbel.* Kunst-Verlag Haaff, Germersheim 2005, ISBN 3-938701-01-3 .
* Richard Hamann, Jost Hermand (1965): *Deutsche Kunst und Kultur von der Gründerzeit bis zum Expressionismus.* Banda 1: *Gründerzeit.* Akademie-Verlag, Berlín.
* Eberhard Roters: *Aspekte der Gründerzeit.* Akademie der Künste (Academia das Artes). Berlín 1974 (catálogo da exposición).
### Outros artigos 
* Axiotaxe
* Imperio Alemán
* Imperio Austrohúngaro
* Historicismo
* Prusia
* Prusia (rexión)
Especulación (economía)

A **especulación** é un termo polisémico cun mesmo orixe etimolóxico, do latín *speculari,* observar; referido á filosofía a especulación refírese á observación teórica sobre un asunto (do grego *theoría* =visión), adquire un significado especial no eido do cartos e a economía . A persoa que especula chámase **especulador**. Un especulador non compra bens para posuílos, senón para vendelos despois. O motivo é que quere obter beneficios coa variación do prezo.

Téntase comprar os produtos cando son baratos e vendelos cando son caros. Hai unha boa oportunidade de beneficiarse sempre que o prezo de mercado dun ben económico cambie a miúdo en diferentes direccións.

A especulación inclúe a compra, tenencia, venda e venda en curto de accións, bonos, mercadorías, moedas, obxectos de colección, inmobles, derivados ou calquera instrumento financeiro valioso. É o contrario de comprar porque se quere utilizar un ben para a vida diaria ou obter ingresos con eles (como dividendos ou intereses).

A especulación é un dos principais papeis do mercado nos mercados financeiros occidentais. Os outros son cobertura, investimento a longo prazo e arbitraxe. Os especuladores non planean manter un activo durante moito tempo. 

A especulación é contraria a certas escalas de valores éticos e relixiosos.

A **especulación inmobiliaria** é un tipo particular de especulación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Axiotaxe
* Fondos voitre
José Benito González Álvarez

**José Benito González Álvarez**, nado na provincia de Ourense o 17 de setembro de 1898, foi un mestre e pedagogo galego.

## Traxectoria 
Aprobou as oposicións ao Maxisterio en 1920 e foi destinado como mestre a Albeos (Crecente). En 1925 trasladouse á Cañiza. Creou unha biblioteca popular circulante, foi concelleiro da Cañiza e segundo tenente alcalde, renunciando en decembro de 1929. Fundou a Casa do Pobo da Cañiza como Sociedad Obrera y Campesina del Partido de La Cañiza en abril de 1931, interveu en mitins políticos con Enrique Heraclio Botana, Joaquín Poza Juncal e Laureano Gómez Paratcha, e colaborou en *Nueva Cañiza*. Foi secretario do tribunal dos cursos de selección profesional para o ingreso no Maxisterio en 1933. Foi presidente do Frente Único del Magisterio de Pontevedra en 1934. Colaborou nas Misións Pedagóxicas de 1934. Na folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido e estivo preso 15 días. Cos nenos da súa escola da Cañiza creou o periódico *Faro Infantil* en novembro de 1934. Foi elixido presidente da Asociación Provincial de mestres da provincia de Pontevedra en febreiro de 1935. En xullo de 1935 foi nomeado director da Escola Graduada de Ciudad Real. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado director provincial de Primeira Ensinanza. Pasou despois á provincia de Cuenca. Coa derrota da República foi depurado e apartado do servizo activo até 1962.

## Obras 
* *Paseos, visitas y excursiones de la escuela activa*, 1934. Con José Muntada Bach.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

*
Helsinki Ice Challenge

miniatura|Helsinki Ice Challenge en Kaisaniemi, Helsinqui.
O **Helsinki Ice Challenge** é o nome co que se coñeceu a dous partidos de liga regular de hóckey sobre xeo (un deles da Kontinental Hockey League (KHL) e o outro da Liiga respectivamente) que se disputaron ao aire libre no Parque de Kaisaniemi en Helsinqui, Finlandia. No primeiro dos partidos, celebrado o 2 de decembro de 2017, Jokerit xogou contra o SKA de San Petersburgo, mentres que no segundo HIFK enfrontouse a Kärpät de Oulu.

## Partidos 
*En legra grosa os gañadores

## Notas
José Benito González

***José Benito González Fernández**, político galego, alcalde de Maside (1853-1909).
***José Benito González Álvarez**, mestre e pedagogo galego (n. 1898).
Margarida III de Flandres

miniatura|left|Margarida de Flandres
**Margarita III de Flandres**, nada en Male, Flandres en 1350 e finada en Arras, Francia, en 1405, foi condesa de Flandres e Artois (1384 - 1405).

## Traxectoria 
### Orixes familiares 
Naceu en 1350 como a única filla viva do conde Lois II de Flandres e da súa esposa Margarida de Brabante. Por liña paterna era neta do conde Lois I de Flandres e da condesa Margarida I de Borgoña, e por liña materna do duque Xoán III de Brabante e María de Évreux.

### Matrimonios e descendentes 
Casou co duque Filipe I de Borgoña o 14 de maio de 1357 en Lille. Desta unión non naceron fillos.

Casou, nun segundo matrimonio, o 19 de xuño de 1369 en Gante co duque Filipe II de Borgoña, fillo do rei Xoán II de Francia. Desta unión naceron:

* o infante Xoán I de Borgoña (1361 - 1419), duque de Borgoña.
* o infante Carlos de Borgoña (1372 - 1373).
* o infante Antonio de Borgoña (1384 - 1415), conde de Rethel e duque de Brabante.
* o infante Filipe de Borgoña (1389 - 1415), conde de Nevers e Rethel.
* a infanta Margarida de Borgoña (1374 - 1441), casada en 1385 co duque Guillerme IV de Baviera.
* a infanta Catarina de Borgoña (1378 - 1426), casada en 1393 co duque Leopoldo IV de Austria.
* a infanta Bonna de Borgoña (1379 - 1399).
* a infanta María de Borgoña (1380 - 1428), casada en 1401 co conde Amadeo VIII de Savoia.

### Ducado de Borgoña 
En 1357 casou co duque Filipe I á idade de once anos. En 1361 quedou viúva e, sen fillos, foi nomeada herdeira titular do Ducado de Borgoña, aínda que o rei francés non lle permitiu asumir o cargo, que devolveu á Coroa francesa.

O matrimonio celebrado en 1369 con Filipe II de Borgoña foi orquestrado polo rei francés co fin de lexitimar a transferencia do Ducado de Borgoña ao seu fillo.

Margarita III de Flandres morreu o 16 de marzo de 1405 en Arras.
Transit

miniatura|Transit 3-A antes do lanzamento.
**Transit** foi unha serie de satélites artificiais dos Estados Unidos.

## Características 
Os satélites Transit foron satélites desenvolvidos inicialmente pola Armada dos Estados Unidos para servir de axuda á navegación. O desenvolvemento comezou en 1958 e foron pensados para dar principalmente servizo aos submarinos Polaris aínda que despois comezaron a ser usados por axencias civís. O servizo prestado polos Transit deixou de funcionar como tal en 1996, substituído polos máis modernos GPS e Navstar. Lanzáronse entre 1959 e 1988.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Thor Able
*Thor Ablestar
*Scout X-3
*Scout X-4
*Scout A
*Scout A1
*Scout G1
*Scout D1
*Transit Improvement Program
José Vázquez García

**José "Sito" Vázquez García**, nado en Bamio (Vilagarcía de Arousa) o 4 de maio de 1944, é un político e mestre galego do PSdeG-PSOE que foi o primeiro alcalde democrático de Vilanova de Arousa.

## Traxectoria
Mestre de EXB, instalouse na Illa de Arousa no 1968. Militante do MCG e posteriormente do PCG, nas eleccións municipais de 1979 foi elixido alcalde de Vilanova de Arousa encabezando unha candidatura independente de esquerdas que logrou a maioría simple. Nas municipais de 1983 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE e logrou unha contundente vitoria, ó bordo da maioría absoluta, pero non logrou a alcaldía dado que os demais grupos políticos apoiaron ó único concelleiro de Unión Isleña Democrática, Juan Nieto Dios. Este feito supuxo unha forte tensión social, algúns dos concelleiros que apoiaron a Nieto Dios recoñeceron presións, as cales parecían motivadas polas denuncias de contrabando que Vázquez fixera durante o seu mandato. Boa parte dos veciños da Illa (onde os socialistas lograran un resultado esmagador e onde residía Nieto Dios) non viron ben a elección do independente como alcalde, o cal conduciu a ameazas entre ambos os bandos, tendo que mudarse Nieto a Vilanova de Arousa, e Vázquez chegando a sufrir unha agresión e diversas ameazas. O novo alcalde foi perdendo progresivamente os apoios na corporación, ante o cal se rematou por presentarse unha moción de censura, a cal foi votada en outubro de 1985 retomando Vázquez a alcaldía. Nas municipais de 1987 encabezou de novo a candidatura socialista e nesta ocasión logrou ser reelixido con maioría absoluta. En agosto de 1989 renunciou á alcaldía e foi substituído polo seu compañeiro Juan Manuel Dios Oubiña.

Trala súa retirada da alcaldía seguiu formou parte da coordinadora pola segregación da Illa de Arousa de Vilanova de Arousa nos anos 90, chegando tamén a formar parte da Executiva Nacional Galega do PSdeG nesa época.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Vilanova de Arousa

### Ligazóns externas
*
*
*
Río Ilmenau

O **río Ilmenau** é un río curto de Alemaña, afluente polo oeste do río Elba que discorre polo estado da Baixa Saxonia. Ten 107 km de lonxitude e un caudal medio de auga de 18 m3/s.

Nace no Brezal de Luneburgo, preto de Ülzen (as cidades máis grandes polas que pasa o Ilmenau). Atravesa a rexión de Baixa Saxonia e únese ao Elba en Hoopte, parte da cidade de Winsen (Luhe). Luneburgo e Ülzen

A cidade de Ilmenau en Turinxia non está situada a beiras deste río, a pesar de que o nome sexa coincidente, senón a beiras do río Ilm.

## Calidade da auga 
Desde as súas cabeceiras até Lüneburg, o Ilmenau ten unha calidade de auga II: moderadamente contaminada. Ao norte de Lüneburg até a confluencia co Elba, a calidade da auga é II– III: gravemente afectada (sistema sapróbico).

## Rutas de tráfico 
O Ilmenau é navegábel nun tramo de 28 km, sendo por tanto unha *Bundeswasserstraße* (vías federais navegábeis), clasificado nesa lonxitude como navegación interior, con clasificacións entre I e III nas esclusas Fahrenholz, Bardowick e Wittorf. As esclusas teñen 45 metros de longo e 6,5 metros de ancho cada unha. O submarino da esclusa de Fahrenholz xa está na franxa de marea do Elba. A profundidade de calado é de 0,9 metros, a delimitación da ponte na presa de Ilmenau está a 7,20 metros por riba do nivel medio da marea. A importancia do tráfico do Ilmenau é hoxe baixa. Antes era a conexión con Stöckter Hafen como un refuxio seguro para os buques de navegación interior e porto de transbordo, a través do cal, por exemplo, unha fábrica de procesamento de madeira en Winsen (Luhe) se abastecía de auga. Tamén deixou de navegar un barco de excursión que adoitaba correr río arriba e río abaixo desde Lüneburg.

## Historia 
Desde o século XIV, o Ilmenau era a principal vía de transporte entre Lüneburg e o Elba. Sal, cal, cemento e ferraxes proviñan de Lüneburg, verduras, patacas, feno, palla e esterco de Bardowick e das aldeas de abaixo. O peixe, os grans, a turba e os téxtiles, entre outras cousas, transportábanse augas arriba de Ilmenau. O transporte realizábase con pequenas *Ewern* e barcazas (*Böterschiffe*) que eran feitas río arriba  por *Treggern*. Estes agardaban os barcos que entraban na zona de Tönnhausen. O seu equipo consistía nunha correa de coiro (*Sälen*) sobre o ombreiro, un garrote na man e unha funda e unha botella de auga ao seu lado. Dous ou tres homes podían tirar dun barco desde a desembocadura até Horburg, xa que a pendente aquí era só duns seis pés. De Horburg a Lüneburg, porén, requiríanse seis homes; aquí a inclinación era de 15 pés. O Ilmenau tiña meandros, e a xente de Lüneburg tentou eliminalos, é dicir, endereitar o río pero iso tería o inconveniente de que a auga correría demasiado rápido e xa non habería suficiente profundidade de auga para o transporte nos tramos altos.

## Notas 
## Véxase tamén
Jenő Kalmár

**Jenő Kalmár**, tamén nado coñecido como **János Kalmar** ou **Kálmár Jenő**, nado en Mocsolád o 21 de marzo de 1908 e finado en Málaga o 13 de xaneiro de 1990, foi un futbolista e adestrador húngaro. 

## Traxectoria 
Como xogador militou en varios equipos, principalmente no MTK Hungária FC, e foi internacional coa selección de Hungría. Durante a tempada 1928-29 rematou como máximo goleador do MTK, marcando 20 goles.

Comezou a súa carreira como adestrador a principios da década de 1950, á fronte do Honvéd, un equipo no que xogaban entre outros Ferenc Puskás, Zoltán Czibor, Sándor Kocsis, József Bozsik, László Budai, Gyula Lóránt e Gyula Grosics. Con Kalmár como técnico, o club gañou catro títulos da liga húngara, e os seus xogadores formaron a base da lendaria selección húngara coñecida como o Equipo de Ouro. Foi ademais axudante do seleccionador húngaro Gusztáv Sebes. Ao final da segunda guerra mundial atopábase en Iugoslavia, onde adestrou o FK TSC Bačka Topola, coñecido por aquel entón como Egység.

Tras adestrar o Wacker Wien, chegou a España, onde adestrou varios equipos da Primeira e a Segunda División. Dirixiu brevemente o Sevilla CF, antes de coller as rendas do Granada CF, club que guiou ata a final da Copa do Xeneralísimo de 1959. O encontro disputouse no estadio Santiago Bernabéu, sendo o seu rival o FC Barcelona. A vitoria foi para o club catalán por 4-1, con dous goles do seu antigo xogador Kocsis, e sendo Arsenio o autor do único tanto do Granada. 

Nos seguintes anos pasou por varios equipos españois máis, logrando un ascenso a Primeira co Granada, e dirixiu tamén o Porto portugués e o Halmstads BK sueco. En 1967 levou o Espanyol ao terceiro posto da liga e tres anos despois conseguiu ascender á máxima categoría o CD Málaga.

## Palmarés 
### Como xogador 
;Hungária FC

* **Liga húngara (1):** 1928/29.

;Honvéd

* **Copa de Hungría (1):** 1931/32.

### Como adestrador 
;Hungária FC

* **Liga húngara (4):** 1950, 1952, 1954, 1955.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do adestrador na LFP . Arquivado dende o orixinal o 30 de setembro de 2007.

* Datos do adestrador no sitio web do Sevilla FC . Arquivado dende o orixinal o 11 de febreiro de 2009.
* Datos do adestrador en BDFutbol .
Lei de Constitución Municipal da Baixa Saxonia

[miniatura|[Selo postal|Selo alemán co mapa e o escudo da Baixa Saxonia.]]
A **Niedersächsisches Kommunalverfassungsgesetz** (NKomVG), traducida como **Lei de Constitución** **Municipal da Baixa Saxonia** é a "constitución municipal" das cidades, distritos e municipios da Baixa Saxonia, así como da rexión de Hannover e, polo tanto, é a base xurídica para o desenvolvemento das estruturas municipais na Baixa Saxonia en base ao garantía de autogoberno da Lei Fundamental (Art. 28 parágrafo 2 frase 1 GG) e da Constitución do Estado de Baixa Saxonia (art. 57 parágrafo 1 NV).

Desde o 1 de novembro de 2011, o NKomVG combinou o código municipal de Baixa Saxonia, o código de distrito de Baixa Saxonia, a lei sobre a rexión de Hannover e a lei sobre a reorganización do distrito e da cidade de Göttingen nunha lei de constitución municipal uniforme da Baixa Saxonia.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Normativa municipal en Alemaña 
* Distritos de Alemaña

### Bibliografía 
* Peter Blum/Bernd Häusler/Hubert Meyer (Hrsg.): *Niedersächsisches Kommunalverfassungsgesetz.* *Kommentar.* 4. Aufl., Kommunal- und Schul-Verlag, Wiesbaden 2017, ISBN 978-3-8293-1254-7.
* Jörn Ipsen (Hrsg.): *Niedersächsisches Kommunalverfassungsgesetz.* *Kommentar.* 1. Aufl., Richard Boorberg Verlag, Stuttgart 2011, ISBN 978-3-415-04660-3.
* Jörn Ipsen (Hrsg.): *Das neue Kommunalverfassungsgesetz. 21.* *Bad Iburger Gespräche.* 1. Aufl., V&amp;amp;R unipress, Göttingen/Osnabrück 2011, ISBN 978-3-89971-835-5.
* Veith Mehde: *Die Neue Niedersächsische Kommunalverfassung* (PDF; 231&nbsp;kB), in: NordÖR 2011, S. 49–55.
* Robert Thiele: *Niedersächsisches Kommunalverfassungsgesetz.* *Kommentar.* 1. Aufl., Deutscher Gemeindeverlag, Stuttgart 2011, ISBN 978-3-55501-531-6.

### Ligazóns externas 
* Páxina informativa do Ministerio do Interior e Deporte de Baixa Saxonia
* Texto da Lei de Constitución Municipal de Baixa Saxonia
The Green Knight

***The Green Knight*** é un filme estadounidense-canadense de 2021 dirixido, escrito, editado e producido por David Lowery. É un filme épico de fantasía medieval adaptado do poema do século XIV *Sir Gawain e o Cabaleiro Verde*. Está protagonizado por Dev Patel como Gawain, o sobriño do Rei Artur, quen emprende unha viaxe para poñer a proba a súa coraxe e afrontar o Cabaleiro Verde. No filme tamén aparecen Alicia Vikander, Joel Edgerton, Sarita Choudhury, Sean Harris e Ralph Ineson.

*The Green Knight* estreouse nos cinemas dos Estados Unidos o 30 de xullo de 2021 a través de A24. O filme recibiu a aclamación da crítica pola súa cinematografía, música, interpretacións, valores de produción e a orixinalidade, dirección e escritura de Lowery. Recadou máis de 18 millóns de dólares fronte a un orzamento de 15 millóns de dólares.

## Personaxes 
* Dev Patel como Sir Gawain
* Alicia Vikander como Essel e a Dama
* Joel Edgerton como Lord
* Sarita Choudhury como Nai
* Sean Harris como o Rei Artur
* Ralph Ineson como Cabaleiro Verde
* Barry Keoghan como o asaltador
* Erin Kellyman como Winifreda
* Kate Dickie como Raíña Xenevra
* Atheena Frizzell como irmá máis nova
* Nita Mishra como irmá máis vella
* Tara McDonagh como irmá media
* Helena Browne como a muller cega
* Megan Tiernan como a nova raíña de Gawain
* Emmet O'Brien como Mago

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Free Guy

***Free Guy*** é un filme estadounidense de 2021 dirixido e producido por Shawn Levy a partir dun guión de Matt Lieberman e Zak Penn, e unha historia orixinal de Lieberman. Está protagonizado por Ryan Reynolds, Jodie Comer, Utkarsh Ambudkar, Joe Keery e Taika Waititi.

## Personaxes 
* Ryan Reynolds como Guy ("Blue Shirt Guy")
** Reynolds tamén proporciona a voz e cara para o personaxe de Dude, unha versión incompleta e musculosa de Guy creada para *Free City 2*. O corpo de Dude é do culturista Aaron W. Reed. 
* Jodie Comer como Millie, unhas xogadora que busca o código fonte do seu xogo orixinal *Life Itself* dentro de *Free City*. En *Free City*, o seu avatar é Molotov Girl.
* Joe Keery como Keys
* Lil Rel Howery como Buddy
* Utkarsh Ambudkar como Mouser, compañeiro de traballo de Keys en Soonami.
* Taika Waititi como Antwan, o desapiadado e narcisista CEO de Soonami que roubou os datos fonte de *Life Itself* para facer *Free City*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
France Football

***France Football*** é unha revista semanal francesa que publica noticias de fútbol de todo o mundo. Está considerada como unha das publicacións deportivas máis reputadas de Europa, principalmente polas súas reportaxes fotográficas, as súas exclusivas entrevistas en profundidade, as súas detalladas estatísticas sobre partidos da Liga de Campións da UEFA e a ampla cobertura das ligas europeas. A revista publicouse por primeira vez en 1946 e ten a súa sede en París. Dende 1956 entrega o Balón de Ouro ao mellor futbolista do ano.

## Premios 
Entre 1956 e 2009, *France Football* entregou ao mellor xogador de Europa o Balón de Ouro, a miúdo coñecido como o premio ao Futbolista Europeo do Ano. Trala fusión do premio co FIFA World Player en 2010, a revista outorgou o Balón de Ouro da FIFA ao mellor xogador do mundo en colaboración coa FIFA, ata 2016, cando retomou a propiedade total do trofeo. Desde 1959, *France Football* tamén elixe o Xogador Francés do Ano  e entre 1968 e 1990 entregou o premio ao mellor club de Europa.

### Premios entregados por *France Football* 
* Balón de Ouro Masculino
* Balón de Ouro Feminino
* Trofeo Kopa
* Xogador Francés do Ano
* Trofeo Iashin

En 2020, tamén entregou o Dream Team do Balón de Ouro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ballon d'Or - France Football
Domingo Pérez de Barcia

**Domingo Pérez de Barcia**, nado en Pezós en 1649 e finado en México o 3  de novembro de 1713, foi un relixoso e escritor asturiano.

## Traxectoria 
Natural do lugar de Vilarmarzo era fillo de Domingo Pérez de Barcia, rexedor en Pezós e máis de Catalina Álvarez de Monteserín. Seus pais, da pequena fidalguía rural sen moitos recursos, envíarono con dez anos a Cádiz, e alí pasou seis anos. Con dezaseis anos marchou para América, e estivo baixo a protección dun tío seu, Alfonso Niño, familiar do bispo Diego Osorio de Escobar. Pérez de Barcia estudou gramática e filosofía en Puebla e foi Diego Osorio quen o ordenou con menores; con vinte e cinco anos graduouse en filosofía na Universidade de México, onde tamén estudou dereito.

Ordenado presbítero en 1680. O 25 de abril de 1683 foi un dos fundadores do colexio de San Miguel de Belén, situado na cidade de México.

Pertenceu á Congregación do Oratorio de San Filipe Neri (*Congregatio Oratorii Sancti Philippi Nerii*) e logrou algunha sona como prosista e poeta.

O sacerdote Julián Gutiérrez de Dávila, compañeiro de congregación, publicou en México unha *Vida de Domingo Pérez de Barcia*, na que salienta as súas virtudes piadosas e recolle unha escolma do su labor literario.
## Notas
Pobo arbëreshë

Os **arbëreshë**, tamén coñecidos como **albaneses de Italia** ou **italo-albaneses**, son un grupo etnolingüístico que habita no sur de Italia, principalmente concentrados en aldeas espalladas nas rexións de Puglia, Basilicata, Calabria, Campania, Molise e Sicilia. Son descendentes na súa maioría dos tosks, que fuxiron de Morea entre os séculos XIV e XVIII despois do avance do Otomán nos Balcáns.

Durante a Idade Media, os arbëreshë instaláronse no Reino de Nápoles en varias ondas de migración, tras o estabelecemento do Reino de Albania, a morte do heroe nacional albanés Gjergj Kastrioti Skënderbeu e a paulatina conquista otomá do Imperio Bizantino.

miniatura|Asentamentos de poboación arbëreshë en Italia.|centro

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Grupos étnicos de Europa
* Pobo albanés
Axiotaxe

A **axiotaxe** (derivada de *axio* a través do francés *agiotage* e esta do italiano aggio que significa "*engadido*") é un termo do mundo do dereito relativo á especulación de comercio que se fai cambiando o papel moeda en diñeiro efectivo ou o diñeiro efectivo en papel, aproveitando certas circunstancias para lograr xuros aumentados. A **fraude de accións de microcapitalización** , a manipulación do mercado e a usura son delitos actuais vinculados á axiotaxe.

A axiotaxe mantiña o valor dos efectos públicos, pero facilita aos donos do diñeiro o medio de enriquecerse sen traballar, aparta moitos fondos das empresas útiles e dá lugar a fraudes, afacendo aos homes a faltar aos seus empeños e a satisfacer as súas débedas cunha parte delas. O **axiotista** ou **axiotador** é a persoa que se emprega na axiotaxe, isto é, no cambio de letras de cambio e efectos públicos por metálico ou ao revés. 

## Regulamento 
En Italia, de onde provén o termo, é un delito descrito no artigo 2637 do código civil.

Aínda que en certas circunstancias os axiotistas contribúan a manter o crédito dos efectos públicos, no entanto, como chegou a crerse que algúns se valían de malas artes para aumentar o demérito do papel do goberno a fin de facer maior a súa ganancia, en España prohibiuse absolutamente en real decreto de 6 de abril de 1799 a toda clase de persoas mesturarse con ningún pretexto como corredores ou mediadores na negociación de vales reais, baixo a pena irremisible de desterro por catro anos e a dez leguas de distancia do pobo onde se abeirase, pola primeira vez, e a de presidio por igual termo en caso de reincidencia, permitindo só intervir en devandita negociación aos corredores xurados do número de cada praza coa indispensable condición de levar nos seus libros asentos formais destas negociacións e de observar as mesmas solemnidades que polas ordenanzas estábanlles prescritas con respecto ás letras de cambio ; *nota i, tit. 6, lib. 9, Nov.* *Rec.*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Diccionario razonado de legislación y jurisprudencia,* Joaquín Escriche, 1847

### Outros artigos 
* Axio
* Compañía dos Mares do Sur