Mustafa Kemal Atatürk

**Mustafa Kemal Atatürk **(pronunciado: [musˈtäfä ceˈmäl ätäˈtyɾc]), nado en Tesalónica  o 19 de maio de 1881 e finado en Istanbul o 10 de novembro de 1938, foi un mariscal de campo turco, revolucionario, estadista, autor e pai fundador da República de Turquía, sendo o seu primeiro presidente desde 1923 ata a súa morte en 1938. Emprendeu profundas reformas progresistas , que modernizaron a Turquía nunha nación secular e industrializada. Ideoloxicamente un secularista e nacionalista , as súas políticas e teorías sociopolíticas adoitan ser chamadas "kemalismo", e seguen a formar a fundación política do estado turco moderno.

Mustafa Kemal estableceuse como un líder militar moi capaz e intelixente mentres servía como comandante de división na batalla de Galípoli. Posteriormente loitou con bravura nas frontes de batalla da Anatolia e Palestina, conquistando algún renome para si durante a primeira guerra mundial. Coa derrota sufrida polo Imperio Otomán a mans dos Aliados, e os plans seguintes para o repartimento do seu territorio, Mustafa Kemal liderou o movemento nacional turco, que se coñecería posteriormente como a guerra de Independencia turca; tras establecer un goberno provisional en Ankara, derrotou as forzas enviadas pola Tripla Entente. As súas campañas militares exitosas aseguraron a liberación do país e a proclamación da república relevando ao antigo goberno imperial otomán.

Como primeiro presidente de Turquía, Atatürk embarcou nun ambicioso programa de reformas políticas, económicas e culturais co obxectivo final de construír un estado-nación moderno, progresista e laico. Como admirador da Ilustración, Atatürk buscou transformar as ruínas do Imperio Otomán nunha nación-estado democrática e secular. Fixo a educación primaria gratuíta e obrigatoria, abrindo miles de escolas novas por todo o país. Tamén introduciu o alfabeto turco de base latina , substituíndo ao antigo alfabeto turco otomán. As mulleres turcas recibiron os mesmos dereitos civís e políticos durante a presidencia de Atatürk. En particular, as mulleres tiñan dereito o voto nas eleccións locais pola lei núm. 1580 do 3 de abril de 1930 e uns anos despois, en 1934, sufraxio universal pleno.

O seu goberno levou a cabo unha política de turquificación, tentando crear unha nación homoxénea, unificada e sobre todo laica baixo a bandeira turca. Baixo Atatürk, ás poucas minorías indíxenas sobreviventes pedíronselles que falasen turco en público, pero tamén se lles permitiu manter as súas propias linguas ao mesmo tempo; non en tanto os topónimos non turcos e as minorías turcas recibiron a orde de obter un apelido turco segundo as interpretacións turcas. O parlamento turco concedeulle o apelido Atatürk en 1934, que significa "Pai dos turcos", en recoñecemento ao papel que desempeñou na construción da moderna República Turca. Atatürk morreu o 10 de novembro de 1938 no Palacio de Dolmabahçe en Istanbul, aos 57 anos; sucedeuno como presidente İsmet İnönü quen fora durante moito tempo o seu primeiro ministro e foi honrado cun funeral de estado.

En 1981, ano do centenario do nacemento de Atatürk, a súa memoria foi homenaxeada polas Nacións Unidas e a UNESCO, que o declararon *Ano Atatürk no mundo* e aprobou a resolución sobre o centenario de Atatürk, cualificándoo como "o líder da primeira loita contra o colonialismo e o imperialismo" e un "notable promotor do sentido do entendemento entre os pobos e da paz duradeira entre as nacións do mundo e que traballou toda a súa vida polo desenvolvemento da harmonía e a cooperación entre os pobos sen distinción". Atatürk tamén foi acreditado pola súa paz na política exterior orientada ao mundo e a amizade con países veciños como Irán, Iugoslavia, Iraq e Grecia, así como a creación do Pacto dos Balcáns que resistiu as agresións expansionistas da Italia fascista.

## Traxectoria 
[miniatura|esquerda|upright|A casa onde naceu Atatürk na cidade [Imperio Otomán|otomán de Salónica (Tesalónica na actual Grecia), agora un museo.]]
[miniatura|esquerda|upright|A casa reconstruída dos avós paternos de Atatürk, na aldea do [Imperio Otomán|otomán de Kocacık (Kodžadžik na actual Macedonia do Norte)]]
Atatürk naceu no barrio de Ahmet Subaşı nunha casa (conservada como museo) da rúa Islahhane (agora rúa Apóstolo Paulo) no barrio de Koca Kasım Pasha en Salónica (*Selanik*), Imperio Otomán (Tesalónica na actual Grecia). Os seus pais eran Ali Rıza Efendi, un oficial militar orixinario de Kodžadžik, secretario de títulos e comerciante de madeira, e Zübeyde Hanım filla dun campesiño turco. Só un dos catro irmáns de Mustafá sobreviviu á infancia, unha irmá chamada Makbule Atadan que morreu en 1956 os 71 anos. Segundo Andrew Mango, a súa familia era musulmá, turcofalante e precariamente de clase media. Crese por parte dalgúns autores que o seu pai Ali Rıza era de orixe albanesa; porén, segundo Falih Rıfkı Atay, Vamik D. Volkan, Norman Itzkowitz, Müjgân Cunbur, Numan Kartal e Hasan İzzettin Dinamo, os antepasados ​​de Ali Rıza eran turcos, que finalmente descenden de Söke na provincia de Aydin de Anatolia. Pénsase que a súa nai Zübeyde era de orixe turco, Segundo varias afirmacións, descendía de albaneses, macedonios musulmáns ou búlgaros musulmáns. Debido á gran comunidade xudía de Salónica no período otomán, moitos dos opositores islamistas sentíanse molestos polas súas reformas e afirmaban que Atatürk tiña antepasados *Dönmeh*, é dicir, xudeus que se convertían ao islam publicamente, pero que seguían conservando en segredo a súa crenza no xudaísmo.

Nos seus primeiros anos, a súa nai animou a Atatürk a asistir a unha escola relixiosa, algo que fixo de mala gana e só brevemente. Máis tarde, baixo a dirección do seu pai, asistiu á Escola Şemsi Efendi (unha escola privada cun currículo máis laico). Cando tiña sete anos, o seu pai morreu. A súa nai quería que aprendese un oficio, pero sen consultala, Atatürk presentou o exame de acceso á Escola Militar de Salónica. (*Selanik Askeri Rüştiyesi*) en 1893. En 1896, matriculouse no Liceo Militar de Monastir (na moderna Bitola, Macedonia do Norte). O 14 de marzo de 1899 matriculouse na Academia Militar Otomá no barrio de Pangaltı no distrito de Şişli da capital otomá Constantinopla (a moderna Istanbul) e graduouse en 1902 co grao de tenente. Máis tarde graduouse no Colexio Militar Otomán de Constantinopla o 11 de xaneiro de 1905. Tras a súa liberación, Atatürk foi asignado ao quinto exército con base en Damasco como Capitán do Estado Maior Uniuse a unha pequena sociedade revolucionaria secreta de oficiais reformistas dirixida polo médico militar Mustafa Elvan (Cantekin) chamado Vatan ve Hürriyet ("Patria e Liberdade"). O 20 de xuño de 1907, foi ascendido ao rango de capitán superior (*Kolağası*) e o 13 de outubro de 1907, foi asignado ao cuartel xeral do Terceiro Exército en Manastır. Ingresou no Comité de Unión e Progreso (CUP), que contaba con 322 membros, aínda que nos anos posteriores deuse a coñecer pola súa oposición e as súas frecuentes críticas ás políticas levadas a cabo pola dirección da CUP. O 22 de xuño de 1908, foi nomeado inspector dos ferrocarrís otománs na Rumelia Oriental (*Doğu Rumeli Bölgesi Demiryolları Müfettişi*). En xaneiro de 1909, despois de reprimila a revolta regresou a Constantinopla.

En abril de 1909 en Constantinopla, un grupo de soldados comezou unha contrarrevolución. Atatürk foi fundamental para reprimir a revolta.

En 1910, foi chamado ás provincias otomás de Albania. Nese momento Isa Boletini dirixía revoltas albanesas en Kosovo, e tamén se produciron revoltas en Albania. En 1910, Atatürk reuniuse co lord albanés Eqrem Vlora, político, escritor e un dos delegados da Declaración de Independencia de Albania.

Máis tarde, no outono de 1910, estivo entre os observadores militares otománs que asistiron ás manobras do exército de Picardía en Francia, na Tripolitania otomá (actual Libia). Serviu principalmente nas áreas próximas a Derna e Tobruk. opuxeronselles 20.000 beduínos e 8.000 turcos. Pouco antes de que o Italia lle declarase a guerra, moitas das tropas otomás en Libia foron enviadas á provincia otomá de Vilaia do Iemen para sufocar a rebelión alí, polo que o goberno otomán atopouse con escasos recursos para contrarrestar aos italianos en Libia. Gran Bretaña, que controlaba as provincias otomás de Exipto e Sudán, non permitiu que chegasen máis tropas otomás a Libia a través de Exipto. Os soldados otománs como Atatürk ían a Libia vestidos de árabes (arriscándose a ser encarcerados se as autoridades británicas en Exipto o notaban) ou nos escasos transbordadores dispoñibles (os italianos, que tiñan forzas navais superiores, controlaban efectivamente os itinerarios marítimos a Trípoli). Con todo, a pesar de todas as dificultades, as forzas de Atatürk en Libia lograron rexeitar aos italianos en varias ocasións, como na batalla de Tobruk do 22 de decembro de 1911.

Durante a batalla de Derna, os días 16 e 17 de xaneiro de 1912, mentres Atatürk asaltaba a fortaleza de Kasr-ı Harun, controlada polos italianos, dous avións italianos lanzaron bombas sobre as forzas otomás; unha acha de pedra calcaria dos entullos dun edificio danado impactou no ollo esquerdo de Atatürk, causándolle danos permanentes nos tecidos, pero non a perda total da vista. Recibiu tratamento médico durante case un mes; tentou, tras só dúas semanas, abandonar as instalacións sanitarias da Media Lúa Vermella pero cando a situación do seu ollo empeorou, tivo que volver e renovar o tratamento. O 6 de marzo de 1912, Atatürk converteuse en comandante das forzas otomás en Derna. Conseguiu defender e reter a cidade e a súa rexión circundante ata o final da guerra ítalo-turca, o 18 de outubro de 1912. Atatürk, Enver Bey, Fethi Bey e os demais comandantes militares otománs en Libia tiveron que regresar á Europa otomá tras o estalido das guerras dos Balcáns o 8 de outubro de 1912. Ao perder a guerra, o goberno otomán tivo que entregar Tripolitania, Fezzan e Cirenaica (tres provincias que forman a actual Libia) ao Reino de Italia mediante o Tratado de Lausana de 1912 asinado dez días despois, o 18 de outubro de 1912. Desde 1923, os historiadores prefiren denominar este tratado como "Tratado de Ouchy", en honra ao Castelo de Ouchy en Lausana onde se asinou, para distinguilo do posterior Tratado de Lausana de 1923 asinado entre os Aliados da primeira guerra mundial e a Grande Asemblea Nacional de Turquía en Ankara (entón coñecida como Angora).

#### Guerras dos Balcáns (1912-1913) 
O 1 de decembro de 1912, Atatürk chegou á súa nova sede na península de Gallipoli e, durante a primeira guerra balcánica, participou no desembarco anfibio de Bulair, na costa de Tracia, ao mando de Binbaşı Fethi Bey, pero esta ofensiva foi rexeitada durante a batalla de Bulair pola 7ª División de Infantaría de Rila o mando do xeneral búlgaro Georgi Todorov. que estaba baixo o mando do Cuarto Exército de Bulgaria mandado por Stiliyan Kovachev.

En xuño de 1913, durante a segunda guerra balcánica, participou coas forzas do exército otomán. ao mando do caimacan (tenente coronel / coronel) Enver Bey que recuperou Didimótico e Edirne (Adrianópolis, a capital do Imperio Otomán entre 1365 e 1453, polo tanto de máxima importancia histórica para os turcos) xunto coa maior parte da Tracia oriental dos búlgaros.

En 1913, foi nomeado agregado militar otomán de todos os estados balcánicos (a súa oficina estaba en Sofía, Bulgaria) e ascendido ao rango de caimacan o 1 de marzo de 1914. Os dous bailaron no baile e comezaron a ter unha cita secreta nos días seguintes. Dúas das súas divisións capturaron Bitlis e Muş, alterando os cálculos do comando ruso.

[miniatura|upright|Atatürk con oficiais militares otománs durante a [batalla de Gallipoli, Çanakkale, 1915]]
Tras esta vitoria, o goberno do CUP en Constantinopla propuxo establecer un novo exército en Hejaz (*Hicaz Kuvve-i Seferiyesi*) e nomear a Atatürk para o seu mando, pero este rexeitou a proposta e este exército nunca se estableceu. En cambio, o 7 de marzo de 1917, Atatürk foi ascendido do mando do XVI Corpo ao mando xeral do Segundo Exército, aínda que o exército do Tsar retirouse pronto ao estalar a revolución rusa. Atatürk chegou a Alepo o 26 de agosto de 1918, logo continuou cara ao sur ata o seu cuartel xeral en Nablus. O Sétimo Exército sostiña o sector central da primeira liña. O 19 de setembro, no comezo da batalla de Megiddo, o Oitavo Exército sostiña o flanco costeiro pero esboroou e Liman Pasha ordenou ao Sétimo Exército que se retirara cara ao norte co fin de impedir que os británicos realizasen un pequeno envolvemento no río Xordán. O Sétimo Exército retirouse cara ao río Xordán pero foi destruído polo bombardeo aéreo británico durante a súa retirada de Naplusa o 21 de setembro de 1918. Con todo, Atatürk logrou formar unha liña de defensa ao norte de Alepo. Segundo Lord Kinross, Atatürk foi o único xeneral turco que nunca sufriu unha derrota na guerra.

A guerra rematou co Armisticio de Mudros que foi asinado o 30 de outubro de 1918, e todas as tropas alemás e austrohúngaras do Imperio Otomán tiveron tempo suficiente para retirarse. O 31 de outubro, Atatürk foi nomeado ao mando do Grupo de Exércitos Yıldırım, en substitución de Liman von Sanders. Atatürk organizou a distribución de armas aos civís en Antep en caso de conflito defensivo contra os aliados invasores. O 19 de maio de 1919 chegou a Samsun. O seu primeiro obxectivo foi o establecemento dun movemento nacional organizado contra as forzas de ocupación. En xuño de 1919, publicou a circular de Amasya, declarando que a independencia do país estaba en perigo. Renunciou ao exército otomán o 8 de xullo e o goberno otomán emitiu unha orde de arresto contra el, pero Kâzım Karabekir e outros mandos militares activos na Anatolia Oriental seguiron o exemplo de Atatürk e recoñecérono como o seu líder.

O 4 de setembro de 1919, convocou un congreso en Sivas. Os que se opuxeron aos aliados en varias provincias de Turquía emitiron unha declaración conxunta nomeada *Misak-ı Millî* ("Pacto Nacional"). Atatürk foi nomeado xefe do comité executivo do Congreso, que lle deu a lexitimidade que precisaba para a súa futura política. O 23 de abril de 1920, o GNA abriu con Atatürk como presidente; acto que levou o país a unha situación de diarquía. En maio de 1920, a loita polo poder entre os dous gobernos levou a unha sentenza de morte, en ausencia de Mustafa Kemal polos tribunais marciales turcos. Halide Edib (Adıvar) e Ali Fuat (Cebesoy) tamén foron condenados a morte xunto a Atatürk.
[miniatura|upright|esquerda|Nacionalistas destacados no [Congreso de Sivas, *de esquerda a dereita:* Muzaffer (Kılıç), Rauf (Orbay), Bekir Sami (Kunduh), Mustafa Kemal (Atatürk), Ruşen Eşref (Ünaydın), Cemil Cahit (Toydemir), Cevat Abbas (Gürer)]]
O 10 de agosto de 1920, o gran visir otomán Damat Ferid Pasha asinou o Tratado de Sèvres, dando así por finalizados os plans para a división do Imperio Otomán, incluíndo as rexións que os cidadáns turcos consideraban o corazón do imperio. Atatürk declara traidores á dinastía otomá e insistiu na total independencia do país e na salvagarda dos intereses da maioría turca en "chan turco". Deste xeito convenceu ao GNA para que reunise un Exército Nacional que acabaría enfrontouse ao exército califal apontoado polas forzas de ocupación aliadas e tivo a tarefa inmediata de loitar contra as forzas armenias no fronte oriental e contra as forzas gregas que avanzaba cara ao leste desde Esmirna (hoxe coñecida como İzmir) que ocuparan en maio de 1919, na fronte occidental.

Os éxitos militares do GNA contra a República Democrática de Armenia no outono de 1920 e máis tarde contra os gregos foron posibles grazas á subministración constante de ouro e armamento aos kemalistas por parte dos bolxevique do goberno ruso a partir do outono de 1920.

miniatura|upright|Atatürk inspecciona as tropas turcas o 18 de xuño de 1922

Despois dunha serie de batallas durante a guerra greco-turca (1919-1922), o exército grego avanzou ata o río Sakarya, só oitenta quilómetros ao oeste do GNA. O 5 de agosto de 1921, Atatürk foi ascendido a comandante en xefe das forzas polo GNA. A seguinte batalla de Sakarya foi librada entre o 23 de agosto e o 13 de setembro de 1921 e rematou coa derrota dos gregos. Despois desta vitoria, o 19 de setembro de 1921, Atatürk recibiu o rango de mareşal (mariscal de campo) e o título de Gazi pola Grande Asemblea Nacional. Os aliados, ignorando o alcance dos éxitos de Atatürk, esperaban impoñer unha versión modificada do Tratado de Sèvres como un acordo de paz en Angora, pero a proposta foi rexeitada. En agosto de 1922, Atatürk lanzou un ataque total contra as liñas gregas en Afyonkarahisar na batalla de Dumlupınar, e as forzas turcas recuperaron o control de Esmirna o 9 de setembro de 1922. O 10 de setembro de 1922, Atatürk enviou un telegrama á Liga das Nacións indicando que a poboación turca estaba tan nerviosa que o Goberno de Ankara non sería responsable da conseguinte masacres que se puidesen producir.
#### Establecemento da República de Turquía 
miniatura|upright|Unha caricatura británica de 1923 satirizando o goberno de Atatürk en Turquía
A Conferencia de Lausana comezou o 21 de novembro de 1922. Turquía, representada por İsmet İnönü do GNA, rexeitou calquera proposta que comprometera a soberanía turca, como o control das finanzas turcas, as capitulacións, os estreitos e outras cuestións. Aínda que a conferencia fixo unha pausa o 4 de febreiro, continuou despois do 23 de abril centrándose principalmente nos temas económicos. Desde entón, o Día da República celébrase como festa nacional nesa data.

Foi reelixido nas urnas en 1927, 1931 e 1935, así mesmo no ano 1934 a Asemblea Nacional de Turquía concedeulle o título de **Atatürk**, que significa *Pai dos turcos*.

## Presidencia 
Co establecemento da República de Turquía, comezaron os esforzos para modernizar o país. O novo goberno analizou as institucións e constitucións de estados occidentais como Francia, Suecia, Italia e Suíza e adaptounas ás necesidades e características da nación turca. Destacando a falta de coñecemento do público sobre as intencións de Atatürk, a poboación turca estaba ilusionada: "Estamos volvendo aos días dos  primeiros califas". Atatürk colocou a Fevzi Çakmak, Kâzım Özalp e İsmet İnönü en posicións políticas onde puidesen instituír as súas reformas. Aproveitou a súa reputación como un líder militar eficiente e pasou os anos seguintes, ata a súa morte en 1938, instituíndo reformas políticas, económicas e sociais. Ao facelo, transformou a sociedade turca que se percibía a si mesma como unha parte musulmá dun vasto imperio nun estado-nación moderno, democrático e secular. Isto tivo unha influencia positiva no capital humano porque a partir de entón, o que importaba na escola era a ciencia e a educación; O islam concentrábase nas mesquitas e lugares relixiosos.
### Políticas internas
[miniatura|Atatürk na cerimonia de apertura do ferrocarril [Samsun-Çarşamba (1928)]]
O obxectivo impulsor de Atatürk era a total independencia do país. Polo que clarou a súa posición respecto disto:

Dirixiu amplas reformas en aspectos sociais, culturais e económicos, establecendo a columna vertebral das estruturas lexislativas, xudiciais e económicas da nova República. Aínda que máis tarde foi idealizado por algúns como creador de reformas amplas, moitas das súas ideas reformistas xa eran comúns nos círculos intelectuais otománs a principios do século XX e foron expresadas máis abertamente despois da Revolución dos mozos turcos.

Atatürk creou unha bandeira para marcar os cambios entre o antigo réxime otomán e o novo republicano. Cada cambio simbolizábase como unha frecha nesta bandeira. Esta ideoloxía definitoria da República de Turquía coñécese como as "Seis Frechas", ou kemalismo. O kemalismo baséase na concepción de Atatürk do realismo e o pragmatismo. Os fundamentos do nacionalismo, o populismo e o etatismo definíronse baixo as seis frechas. Estes fundamentos non eran novos na política mundial nin, de feito, entre a elite de Turquía. O que os fixo únicos foi que estes fundamentos interrelacionados formuláronse explicitamente para as necesidades de Turquía. Un bo exemplo é a definición e aplicación do laicismo; o Estado laico kemalista difería significativamente dos Estados predominantemente cristiáns.

#### Xurdimento do Estado, 1923-1924
[miniatura|upright|esquerda|Atatürk en 1923, con membros da orde [Mevlevi, antes de que a súa expresión institucional pasase a ser ilegal e a súa logia derviche transformásese no Museo Mevlana. A Orde Mevlevi conseguiu se transformase nunha organización apolítica que aínda existe.]]

As anotacións do diario privado de Atatürk datadas antes do establecemento da república en 1923 demostran que cría na importancia da soberanía do pobo. Ao forxar a nova república, os revolucionarios turcos deron as costas á corrupción e decadencia que percibían na cosmopolita Constantinopla e a súa herdanza otomá. Por exemplo, denominou Ankara a nova capital do país e reformou o servizo postal turco. Outrora unha cidade de provincias no profundo de Anatolia, a cidade converteuse así no centro do movemento independentista. Atatürk quería un "goberno directo da Asemblea" e visualizou unha democracia representativa, soberanía parlamentaria, onde o Parlamento Nacional sería a fonte última de poder. Evitou a propagación en Turquía do goberno do partido totalitario que dominaba a Unión Soviética, Alemaña e Italia. Algúns percibían a súa oposición e silenciamiento destas ideoloxías como un medio de eliminar a competencia; outros crían que era necesario para protexer ao novo Estado turco de sucumbir á inestabilidade das novas ideoloxías e faccións enfrontadas. Baixo Atatürk, púxose en marcha o proceso de arresto coñecido como detencións de 1927 (*1927 Tevkifatı*), e aplicouse unha política de arrestos xeneralizada contra os membros do Partido Comunista de Turquía. Figuras políticas comunistas como Hikmet Kıvılcımlı, Nâzım Hikmet e Şefik Hüsnü foron xulgadas e condenadas a penas de prisión. Posteriormente, en 1937, unha delegación encabezada por Atatürk decidiu censurar os escritos de Kıvılcımlı por consideralos propaganda comunista prexudicial.
[miniatura|upright|En 1924, durante a súa intervención en [Bursa]]
O corazón da nova república era a GNA, establecida durante a guerra de independencia turca por Atatürk. As eleccións eran libres e utilizaban un sistema electoral igualitario que se baseaba nunha votación xeral. A abolición do sultanato foi máis doado porque a supervivencia do califato daquela satisfacía aos partidarios do sultanato. Isto produciu un sistema dividido coa nova república por un lado e unha forma de goberno islámica co califa do outro, e Atatürk e İnönü estaban preocupados de que "alimentaría as expectativas de que o soberano volvería disfrazado de califa"." O califa Abdülmecid II foi elixido despois da abolición do sultanato (1922).

O califa tiña o seu propio tesouro persoal e tamén contaba cun servizo persoal que incluía persoal militar; Atatürk dicía que non había ningunha xustificación "relixiosa" ou "política" para iso. Cría que o califa Abdülmecid II seguía os pasos dos sultáns en asuntos internos e externos: aceptaba e respondía aos representantes e oficiais de reserva estranxeiros, e participaba en cerimonias e celebracións oficiais. Quería integrar os poderes do califato nos poderes da GNA. As súas actividades iniciais comezaron o 1 de xaneiro de 1924, cando En maio de 1926 celebrouse unha "Conferencia do Califato" no Cairo e aprobouse unha resolución que declaraba o califato "unha necesidade no Islam", pero non se levou á práctica esta decisión.

O 8 de abril de 1924, abolíronse os tribunais da xaria coa lei "Mehakim-i Şer'iyenin İlgasına ve Mehakim Teşkilatına Ait Ahkamı Muaddil Kanun".

#### Reforma educativa
Tras a desintegración do califato, fíxose un grande esforzo por separar os asuntos gobernamentais dos relixiosos. A educación foi a pedra angular deste esforzo. En 1923, había tres grupos principais de institucións educativas. As institucións máis comúns eran os madrasas baseados no árabe, o Corán e a memorización. O segundo tipo de institucións eran os idadî e os sultanî, as escolas reformistas da época da Tanzimat. O último grupo incluía colexios e escolas minoritarias de linguas estranxeiras que utilizaban os últimos modelos de ensino para educar aos alumnos. A antiga educación madrasa modernizou. Atatürk cambiou a educación islámica clásica por unha reconstrución das institucións educativas promovidas enerxicamente. As súas reformas da educación pública pretendían preparar aos cidadáns para desempeñar funcións na vida pública mediante o aumento da alfabetización pública. Quixo instituir a educación primaria obrigatoria para nenos e nenas; desde entón, este esforzo foi unha tarefa constante para a república. Sinalou que un dos principais obxectivos da educación en Turquía debía ser criar unha xeración nutrida co que el chamaba a «cultura pública». As escolas públicas estableceron un plan de estudos común que se coñeceu como a «unificación da educación».

A unificación da educación entrou en vigor o 3 de marzo de 1924 mediante a Lei de Unificación da Educación (núm. 430). Coa nova lei, a educación pasou a ser inclusiva, organizada segundo o modelo da comunidade civil. Neste novo deseño, todas as escolas sometían o seu plan de estudos ao «Ministerio de Educación Nacional», un organismo gobernamental que seguía o modelo dos ministerios de educación doutros países. Ao mesmo tempo, a república suprimiu os dous ministerios e subordinou o clero o departamento de asuntos relixiosos, un dos fundamentos do laicismo en Turquía. A unificación da educación baixo un único plan de estudos acabou cos «clérigos ou clero do Imperio Otomán», pero non foi o fin das escolas relixiosas en Turquía; trasladáronse á educación superior ata que gobernos posteriores as devolveron á súa antiga posición en secundaria tras a morte de Mustafa Kemal.
#### Traxe occidental
[miniatura|upright|Mustafa Kemal co seu [chapeu panamá xusto despois do discurso de Kastamonu en 1925.]]
A partir do outono de 1925, Mustafa Kemal animou aos turcos a vestir traxes europeos modernos. Estaba decidido a forzar o abandono das tradicións sartoriais de Oriente Medio e finalizar unha serie de reformas no vestiario, que foran iniciadas orixinalmente polo sultán Mahmud II.

#### Insignias relixiosas
O 30 de agosto de 1925, Mustafa Kemal expuxo a súa opinión sobre as insignias relixiosas utilizadas fóra dos lugares de culto no seu discurso de Kastamonu. Este discurso tamén incluía outra postura. Dixo: 

O 2 de setembro de 1925, o goberno promulgou un decreto polo que se clausuraban todas as ordes sufís, as zauías e outras loxas ideolóxicas relixiosas. Mustafa Kemal ordenou que as loxas derviches se convertesen en museos, como o Museo Mevlana en Konya. A expresión institucional das ideoloxías relixiosas pasou a ser ilegal en Turquía; permitiuse a existencia dunha forma politicamente neutral de calquera ideoloxía relixiosa, que funcionase como asociación social.
#### Oposición a Mustafa Kemal entre 1924 e 1927
[miniatura|upright|Mustafa Kemal é recibido polos marines en [Büyükada (14 de xullo de 1927).]]

En 1924, mentres se debatía a "cuestión de Mosul" (en), Sheikh Said comezou a organizar a rebelión de Sheikh Said (en). Sheikh Said era un adiñeirado xefe tribal kurdo dunha orde local Naqshbandi en Diyarbakır. Puxo énfase na cuestión da relixión; non só se opuxo á abolición do califato, senón tamén á adopción de códigos civís baseados en modelos occidentais, ao peche das ordes relixiosas, á prohibición da poligamia e ao novo matrimonio civil obrigatorio. Sheikh incitou aos seus seguidores contra as políticas do goberno, que consideraba antiislámicas. Nun intento por restaurar a lei islámica, as forzas de Sheik desprazáronse polo campo, tomaron oficinas gobernamentais e marcharon sobre as importantes cidades de Elazığ e Diyarbakır. Os membros do Goberno consideraron a rebelión de Sheikh Said como un intento de contrarrevolución. Instaron a tomar medidas militares inmediatas para impedir a súa propagación. Co apoio de Mustafa Kemal, o primeiro ministro en funcións Ali Fethi Okyar foi substituído por İsmet İnönü, quen o 3 de marzo de 1925 ordenou a invocación da "lei para o mantemento da orde" co fin de facer fronte á rebelión. Esta lei outorgaba ao goberno poderes excepcionais e incluía a a autoridade para disolver os grupos subversivos. A lei foi derrogada en marzo de 1927.

Tamén había parlamentarios no GNA que non estaban contentos con estes cambios. Nunha reunión privada do Partido Republicano do Pobo (CHP) denunciaron tanto a membros como simpatizantes da oposición que Mustafa Kemal expresou o seu medo a estar entre a minoría do seu propio partido. Decidiu non purgar a este grupo. O PRP non se opuña ás principais posicións de Mustafa Kemal tal e como se declaraban no seu programa; apoiaban o establecemento do secularismo no país e o dereito civil, ou como se afirmaba, "as necesidades da época" (artigo 3) e o sistema educativo uniforme (artigo 49). Estes principios foron establecidos polos líderes desde o principio. A única oposición legal converteuse nun fogar para todo tipo de opinións diverxentes.

Durante 1926, descubriuse en Esmirna (İzmir) un complot para asasinar a Mustafa Kemal. O complot orixinouse cun exdiputado que se opuxo á abolición do califato. O que nun principio era unha investigación sobre os planificadores converteuse nunha investigación exhaustiva. Aparentemente, o seu obxectivo era descubrir actividades subversivas, pero en realidade, a investigación utilizouse para socavar a quen non estaban de acordo coas reformas culturais de Mustafa Kemal. A investigación levou ante o tribunal a varios activistas políticos, entre eles Karabekir, líder do PRP. Varios líderes sobreviventes do Comité de Unión e Progreso, entre eles Mehmet Cavid, Ahmed Şükrü e İsmail Canbulat, foron declarados culpables de traizón e aforcados. Dado que a investigación atopou un vínculo entre os membros do PRP e a rebelión do xeque Said, o PRP foi disolto tras os resultados do xuízo. rompeu o patrón de oposición organizada; esta acción sería a única purga política ampla durante a presidencia de Mustafa Kemal. A súa declaración —«O meu corpo mortal converterase en po, pero a República de Turquía perdurará para sempre»— considerouse un testamento tras o intento de asasinato.

## A súa política 
A súa premisa coma gobernante foi a de aplicar unha extrema europeización e secularización da sociedade turca como medio máis rápido para converter ao país nunha potencia industrial moderna, polo que se ben por moita xente é considerado como o *pai de Turquía*, para moitos outros é visto coma un extremista secular que tratou de emular aos países europeos a toda costa.

O seu gran legado é o laicismo e uniformidade do país, imposto moitas veces pola forza. O Califato, o título co que eran investidos os Sultáns Otománs, foi abolido en marzo de 1924, ao igual que título de paşa, polo que Kemal volveu ser simplemente Mustafa Kemal. Pecháronse as madrasas (escolas teolóxicas islámicas), e a xaria (lei islámica) foi substituída por un código civil á semellanza do suízo e adoptáronse o Código Penal italiano e o Código de Comercio alemán.

Alentouse tamén a emancipación das mulleres, para o que se redactaron un conxunto de leis. Mustafa Kemal casou en 1923 cunha muller educada en Occidente, Latife Uşşaki, de quen se divorciou en 1925. En decembro de 1934 deuse ás mulleres o dereito a voto e a ser escollidas coma membros do parlamento.

Kemal consideraba o fez, típico sombreiro otomán, un símbolo do feudalismo polo que ordenou a súa prohibición. Así mesmo tamén prohibiu o uso do velo polas mulleres, alentando a que os turcos usaran vestimentas occidentais, ao igual que o propio Kemal.

En 1928 decretou o cambio da grafía árabe por un alfabeto latino con algunhas modificacións, máis fácil de aprender e que facilitaba as publicacións impresas. Para afianzar este cambio obrigou a tódolos turcos entre seis e corenta anos a volver á escola, para aprender este novo alfabeto. O cambio non só foi de formas senón tamén de contido, cambiando moitas palabras de orixe persa ou otomá por novos termos.

A representación visual da figura humana estaba prohibida no Imperio Otomán, conforme coa lei islámica. Kemal rompeu con esta norma, impulsando a creación de novas escolas artísticas para nenos e facultades de Belas Artes.

Tamén levantou a prohibición islámica sobre o alcohol.

O 24 de novembro de 1934 a Asemblea Nacional de Turquía aprobou a *Lei en relación aos apelidos*, segundo a cal tódolos cidadáns turcos debían adoptar un apelido, xa que ata entón só se usaba un nome seguido de referencias aos nomes dos país. A Asemblea Nacional asignou por unanimidade a Mustafa Kemal o apelido de *Atatürk*, que significa Pai ou antepasado turco.

### Reformas levadas a cabo 
* 1924: Peche das escolas relixiosas e abolición da xaria.
* 1924: Aprobación da Constitución.
* 1925: Prohibición do fez e o velo. Introduce a vestimenta occidental.
* 1925: Adopción do calendario occidental (calendario gregoriano).
* 1926: Introdución dun novo Código Civil baseado no suízo, rematando coa poligamia e o divorcio por repudio e introducindo o matrimonio civil.
* 1927: Elaboración do primeiro censo da poboación.
* 1928: Substitución do alfabeto árabe polo latino.
* 1928: Declaración a laicidade do Estado.
* 1933: Proclamación que as chamadas á oración e as recitación públicas do Corán deben facerse en turco no canto de en árabe.
* 1934: Concesión do dereito a voto ás mulleres e o dereito a ser elixidas como deputadas, podendo optar a postos de traballo oficiais.
* 1934: Introdución dos apelidos en substitución do nome único, de tradición árabe.
* 1935: Proclamación do domingo coma día de descanso.

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Historia de Turquía
* Nacionalismo

### Ligazóns externas 
* Biografía de Mustafa Kemal Atatürk en turkishnews.com 
* Biografía de Mustafa Kemal Atatürk en biografiasyvidas.com 
* Biografía de Mustafa Kemal Atatürk na páxina web da BBC 
* Biografía de Mustafa Kemal Atatürk en mcnbiografias.com