Équites

[miniatura|Recreación dos *equites* en [Xinzo de Limia.]]
Os **équites** (en latín *equĭtes,* 'cabaleiros') formaban unha clase social da antiga Roma, coñecidos como *Ordo equester* ('clase ecuestre'). A través da historia este status social foi cambiando en dignidade e costumes. Na época imperial, os équites tiñan dereito a levar o *angustus clavus*: as dúas franxas de púrpura de dous dedos de ancho na túnica como símbolo da súa posición.

## Durante a monarquía e a república 
### O primitivo *ordo equester* 
[miniatura|Detalle dun [sarcófago do século IIa.C. que mostra unha carga da cabalaría romana. Museo Nacional Romano, Roma, Italia.]]
En tempos da monarquía co rei Servio Tulio, os cidadáns moi ricos podían equiparse con dous cabalos, animal moi estimado na época e que resultaba moi caro de manter. Segundo o ordenado por Servio Tulio, só podían chegar a ser cabaleiros os que alcanzaban boa posición económica, cunha determinada cantidade de bens. As centurias dos cabaleiros formáronse efectivamente coas fortunas máis importantes. É o que se chamaba censo máximo. Ademais esixíaselles ser fillos de pais libres. A elección adoitábase facer tendo en conta todos estes requisitos e entre as familias máis antigas.

Os équites formaban *turmas* de 30 homes. Cada turma estaba composta por 3 *decurias* de 10 homes cada unha. Sobre a decuria mandaba un *decurión.*

Os historiadores contan que nos primeiros tempos os équites combatían tamén nunhas loitas precedidas de desafíos, ao estilo dos torneos e as xustas da Idade Media. Cando se trataba dun combate, facíano formando unha masa. Iniciábano cargando sobre o inimigo, a quen hostigaban polos flancos, dando lugar así a que a infantaría puidese avanzar e atacar polo centro.

En tempos de paz eran os encargados de manter en bo estado os poucos cabalos (mil oitocentos aproximadamente) que posuía o pobo romano en carácter de propiedade do Senado e o pobo.

A mediados do mes quinto, os censores constituíanse na parte máis alta da escalinata do templo de Cástor e Pólux co obxecto de presenciar o desfile de cabalos e deste xeito pasarlles revista. Se notaban que algún animal era mal coidado polo seu dono, quitábano da súa propiedade e asignábano á responsabilidade doutro cidadán.

### A partir das guerras púnicas 
Na época da República Romana, despois da Segunda guerra púnica, o grupo dos équites, chamado *Ordo Equester*, foi configurándose como o dun conxunto de persoas emprendedoras, dedicadas aos negocios e que, a través das *societates publicanorum*, ían controlando os contratos estatais de abastecemento e obras públicas e a recadación de impostos nas provincias, tarefas que estaban vetadas aos senadores.

No último terzo do século II&nbsp;a.&nbsp;C., os équites e os senadores mantiñan serias diferenzas, derivadas da ambición dos gobernadores provinciais senatoriales, que dificultaban os intereses das *societates publicanorum*, polo que tanto Tiberio Sempronio Graco como o seu irmán Caio Sempronio Graco utilizaron estas diferenzas para debilitar os seus rivais senatoriales. Para iso asignaron aos équites dous dereitos concretos, un honorífico: sentar nos espectáculos públicos en primeira fila xunto aos senadores, e outro, moito máis importante: ser convertidos nos xuíces que constituían os tribunais de concusión, encargados de axuizar as actuacións dos gobernadores provinciais senatoriais a petición dos seus gobernados.

## Durante o Alto Imperio 
A rivalidade entre senadores e équites perdurou durante todo o período final da República e as Guerras Civís. Cando Octavio, convertido en emperador co título de Augusto, asentou o seu poder, procedeu a regularizar a *orde ecuestre*, asignando aos cabaleiros unha serie de funcións subalternas, pero moi importantes, na novo organigrama do Imperio, creando para eles un cursus honorum propio.

As funcións reservadas aos membros do *ordo equester* foron:
* O control das finanzas públicas como procuratores, ben xerais, ben especializados.
* O control da Garda Pretoriana como Prefectos do Pretorio, verdadeiros lugartenentes do emperador, especialmente a partir de Tiberio.
* O goberno de Exipto, como Prefecto de Exipto, así como o goberno dalgunhas provincias menores.
* Unha serie de cargos militares, como os 5 postos de *tribunus angusticlavius* de cada lexión, o mando das frotas e o mando como Tribunos ou Prefectos das unidades auxiliares do exército, Ás ou Cohortes de infantaría ou Cohortes mixtas. 
Esta carreira foi regularizada finalmente polo emperador Claudio.

Os équites recibían o anel ou recoñecemento do seu rango directamente do emperador, que os seleccionaba de entre os cidadáns romanos que puidesen demostrar unha fortuna de 400.000 sestercios, e que normalmente procedían das elites das cidades romanas das provincias; tamén os centurións primus pilos e os prefectos dos campamentos das lexións accedían á orde ecuestre.

Desde a época dos Flavios, a súa importancia foi aumentando, pasando a desempeñar os prestixiosos cargos de secretarios da chancelaría imperial.

A medida que avanzaban o século II e o século III, a súa importancia foi medrando ao se crear cada vez máis prefecturas e procuradurías encomendadas a eles, até o punto de que algúns emperadores, como Macrino, eran équites e non senadores. Na época de Galieno, suprimíronse no exército os cargos senatoriais, especializándose os cabaleiros nos mandos militares.

## Declive no Baixo Imperio 
No baixo Imperio, as reformas de Diocleciano e Constantino I tenderon a fundir nun só grupo a senadores e équites, co que a orde ecuestre tradicional desapareceu a finais do século IV.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* A orde ecuestre en artehistoria.org
* Organización e tipos de tropas da Antiga Roma 
* Roman Social Class and Public Display  
* O cursus honorum romano