Xurxo Martínez

**Xurxo Martínez González**, nado en Coia (Vigo) en 1984, é un escritor e investigador galego.
[miniatura|Con [Anxo Angueira e Emilio Insua na presentación de *Común temos a patria...* Pontevedra, 15/05/2018]]

## Traxectoria 
Doutor en Filoloxía Galega pola Universidade de Vigo e premio extraordinario de tese de doutoramento. Formou parte do ILG, do Proxecto Sarmiento do Consello da Cultura Galega e de Informes de Literatura, do Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades. Participa en varios grupos de investigación sobre temas relacionados co século XIX galego. Dende o ano 2017 é o responsable técnico do Servizo de Normalización Lingüística do Concello de Redondela. 

Formou parte da directiva da Asociación Internacional de Estudos Galegos (AIEG). Impulsou e foi o primeiro secretario da Federación de Asociacións da Ribeira Sacra.

En decembro de 2024 ingresou no Padroado da Fundación Penzol.

A nivel político, é militante arredista dende os 17 anos, participando en AMI. Formou parte do Comité Central e do Comité Executivo da Fronte Popular Galega (FPG) até 2009. Posteriormente intégrase na coordinadora da Rolda de Rebeldía, que daría paso ao Novo Proxecto Común, do cal nacería Anova-Irmandade Nacionalista. Integrouse na súa Coordinadora Nacional e, despois, na súa Dirección Permanente até 2017.  Neste tempo participa en Alternativa Galega de Esquerda (AGE) e En Marea, coalicións electorais nas cales participou Anova. 

En canto á militancia sindical, integrouse na Corrente Sindical de Esquerdas, dentro da CIG, e actualmente é o secretario da sección sindical no Concello de Redondela. 

En abril do ano 2022 conseguiu, após un proceso xudicial de catro anos, unha histórica sentenza pola que o TSXG obrigaba á Axencia Tributaria a garantir a atención en galego.

Publicou traballos de investigación en *Grial*, *A Trabe de Ouro*, *Murguía. Revista Galega de Historia*, *Glaucopis. Boletín do Instituto de Estudo Vigueses*, *Boletín Avriense, Boletín Galego de Literatura, Anuari Verdaguer, Itinerarios* ou *Arraianos*. Colabora na prensa dixital e escrita (*Vieiros*, *A Peneira*, *Altermundo*, *Praza Pública*, *El Progreso*, *Nós Diario* e *Faro de Vigo*).

Presentou a súa tese de doutoramento, dirixida por Gonzalo Navaza, sobre o periódico *La Oliva* (1856-1857), coa cal acadou a cualificación de sobresaínte *cum laude* e o Premio Extraordinario da Universidade de Vigo. É especialista na época do Rexurdimento, no primeiro provincialismo e na prensa decimonónica (en particular a da cidade de Vigo). Sobre estes temas participou en distintos congresos e conferencias.

Como investigador histórico sacou á luz traballos sobre Rosalía de Castro, Aurelio Aguirre, Ramón Villar Ponte, Fuco Gómez, Luís Soto, Martín Sarmiento, Fermín Penzol, Eduardo e Alejandro Chao, Juan Compañel ou Roberto González Pastoriza. Colaborou nos libros colectivos de homenaxe a Francisco Fernández del Riego, Urbano Lugrís González, Antía Cal e Xosé González Martínez.

Forma parte de diversos grupos de investigación (GAELT, Universidade de Vigo; Illa, Universidade da Coruña; GELIV, Universidade de Barcelona) e colabora con outros centrados na investigación da literatura oitocentista..

Foi nomeado vicepresidente da Asociación de Veciños/as de Vilachá de Salvadur (A Pobra do Brollón).

## Obras 
### Ensaio 
* *Fuco Gómez* (2007). Asociación Galega de Emigrantes Retornados.
* *Luís Soto. A xeira pola unidade galega* (2011). Vigo: Edicións Xerais de Galicia. 264 páxs. ISBN 978-84-9914-314-9.
**Vida e obra de Manuel Leiras Pulpeiro* (2012). Vigo:Galaxia. Con Armando Requeixo. 134 páxs. ISBN 978-84-9865-462-2.
* *Galicia ante todo. Páxinas esquecidas do Rexurdimento (1840-1853)* (2017). Lugo: Alvarellos. Editor. 269 páxs. ISBN 978-84-16460-21-2. Prólogo de Xosé Ramón Barreiro.
**Común temos a patria. Biografía dos irmáns Villar Ponte* (2018). Vigo: Xerais. Coa coautoría de Emilio Ínsua. 664 páxs. ISBN 978-84-9121-304-8.
**Co pensamento na patria. Escolma de artigos de Antón Villar Ponte* (2020). Vigo: Editorial Galaxia. Editor. 236 páxs. ISBN 9788491515630.
**Marxes. Guía ilustrada do Vigo rebelde* (2021). Vigo: Xerais. Ilustracións de David Rodríguez. 208 páxs. ISBN 978-84-9121-703-9.
**Reboiras. O camiño da rebeldía* (2021). Allariz: Aira Editorial. Coa coautoría de Xosé Manuel Pereiro. 223 páxs.
**Querida Liberdade. Vida e Obra dun precursor do Rexurdimento. Antolín Faraldo* (2022). Lugo: Alvarellos. Edición e estudo de Xurxo Martínez. ISBN 978-84-18567-17-9.

### Obras colectivas 
* *Urbano. Homenaxe a Urbano Lugrís*, 2011, A Nave das Ideas.
* "Roberto González Pastoriza, un xurista de lei", 2013, Irmandade Xurídica Galega.
* *Rosalía na cobiza do lonxe*, 2013, Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades.
* *Sentimentalismo. Antoloxía de referencia. Etapa de expansión*, 2013, Bubela.
* *Recuerdos de agosto. Obra poética 1850-1858*, de Aurelio Aguirre, con Olivia Rodríguez, 2013, Alvarellos Editora.
* *Cadernos Ramón Piñeiro XXXIII. Epistolario Ricardo Carballo Calero, Ramón Piñeiro (Historial dun libro)*, con Luis Alonso Girgado e Luis Cochón Touriño, 2015, Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades.
* *"*Recordo dos Villar Ponte: Antón e Ramón", *Arredor das Irmandades da Fala*, 2016, Xerais.
* "Roberto González Pastoriza, crónica dun avogado galeguista", en *Xuristas das Irmandades da Fala*. 2016, Galeguizar Galicia.
* "Contra a desmemoria", prólogo do *Centenário das Irmandades da Fala. 30º Festival da Poesía no Condado*. 2016, SCD Condado.
* *Os últimos carballos do Banquete de Conxo*, con Henrique Alvarellos, Francisco Singul e Martín Souto. 2016, Alvarellos Editora.
* *Fermín Penzol, rexistrador, bibliófilo e galeguista*, 2017, Galeguizar Galicia.
**Roseiras de rosas roxas. Homenaxe poética a Manuel Leiras Pulpeiro*, 2019, Concello de Mondoñedo (eds. Belén Bouzas e Armando Requeixo).
**Versos fideis. Premios de poesía Díaz Jácome para novos creadores*, 2019, Concello de Mondoñedo (eds. Belén Bouzas e Armando Requeixo).

## Premios 
* XII Premio de poesía Díaz Jácome 2011 por *Nocturno de Mondoñedo*.
* I Premio de poesía Manuel Leiras Pulpeiro 2012.
* Finalista do Premio Losada Diéguez 2012.
* Premio de poesía da Universidade de Vigo 2013 co poema "Río Miño".
* Premio de relato curto da Universidade de Vigo 2014 co conto "Dúas pezas de ouro" e segundo premio no certame de poesía co texto "Turonio".
* Premio de relato curto da Universidade de Vigo 2015 co conto "Fragmentos".
* Premio extraordinario de tese de doutoramento 2016 da Universidade de Vigo.
* Premio da Gala do Libro Galego na categoría de Ensaio e investigación 2019 por *Común temos a patria. Biografía dos irmáns Villar Ponte* (Xerais, 2018), compartido con Emilio Ínsua.
*Premio de Investigación Ramón Baltar Feijoo 2024 por *Querida liberdade. Vida e obra dun precursor do Rexurdimento: Antolín Faraldo*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bitácora de Xurxo Martínez
* Artigos en *Vieiros*