open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Harmonía

Na mitoloxía grega, **Harmonía** (en grego antigo Ἁρμονία *Harmonía*) é a deusa da harmonía e a concordia. A súa equivalente na mitoloxía romana é **Concordia**, e a súa oposta grega é Eris (equivalente á Discordia romana).

## Orixe 
Segundo unha versión, era filla de Ares e Afrodita, segundo outra, de Afrodita e Hefesto e segundo outra de Hermes e Afrodita. Incluso segundo outra, Harmonía era de Samotracia, sendo filla de Zeus e Electra, e seu irmán Iasión foi o fundador dos ritos mistéricos celebrados na illa. Por último, Harmonía era racionalizada como estreita aliada de Afrodita, o amor que une o pobo, a personificación da orde e a unidade cívica.

Non obstante, case sempre Harmonía é esposa de Cadmo (quen lla reclamou ao seu pai Ares a cambio dunha expiación que o deus lle esixira, pois Cadmo matara un dragón que acababa de comer a varios dos seus homes; e dito dragón resultou ser propiedade de Ares). Con Cadmo foi nai de Ino, Autónoe, Ágave e Sémele. Segundo as antigas escrituras, Harmonía figuraba como a avoa do deus Dioniso.

Quen describen a Harmonía como unha samotracia contaban que Cadmo, na súa viaxe a ese país, viu a Harmonía tras ser iniciado nos misterios, e levouna coa axuda de Atenea. Cando Cadmo foi obrigado a abandonar Tebas, Harmonía acompañouno. Cando chegaron ao país dos enqueleos, estes axudáronlle na súa guerra contra os ilirios, pero despois el e Harmonía foron transformados en dragóns e enviados ao Eliseo, ou segundo outras fontes foron levados alí nun carro tirado por dragóns.

## Colar 
miniatura|Polinices dándolle a Erífile o colar de Harmonía. Enócoe ático de figuras roxas, *c.* 450–440&nbsp;a.&nbsp;C. achado en Italia.

Harmonía é coñecida na historia antiga principalmente pola historia do colar mortal que recibiu o día da súa voda. Cando o goberno de Tebas lle foi outorgado a Cadmo por Atenea, Zeus deulle a Harmonía como esposa. Todos os deuses honraron a voda coa súa presenza. Cadmo regaloulle á noiva unha toga e un colar, que recibira de Hefesto ou de Europa. Este colar, chamado habitualmente Colar de Harmonía, traía a desgraza a todo aquel que o posuíra. Outras tradicións afirmaban que Harmonía recibiu este colar dalgunha outra deidade, como Afrodita ou Atenea.

Polinices, que herdou o colar, deullo a Erífile para que persuadira ao seu marido Anfiarao de emprender a campaña contra Tebas. A través de Alcmeón, o fillo de Erífile, o colar chegou a mans de Arsínoe, logo ás dos fillos de Fexeo, Pronoo e Axenor, e finalmente ás dos fillos de Alcmeón, Anfótero e Acarnán, quen o deixaron no templo de Atenea Pronea en Delfos. O colar trouxéralle desgrazas a todos os que o posuíran, e continuou facéndoo incluso despois de ser depositado en Delfos. Failo, o tirano, roubouno do templo para darllo á súa amante, a esposa de Aristón. Esta levouno durante un tempo, pero ao final seu fillo toleou e prendeulle lume á casa, onde pereceu con todos os seus tesouros.

## Outros personaxes do mesmo nome 
# Unha ninfa que foi amada por Ares nos canellóns do bosque Acmonio. As amazonas eran descendentes dela.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* «Harmonia» en Theoi Project .
Cuarteto

Un **cuarteto** é unha forma musical escrita para catro instrumentos. Unha disposición que tivo moita importancia en diversos períodos da historia da música foi o cuarteto de corda, composto por dous violíns, unha viola e un violoncello. Denomínase tamén cuarteto á estrutura dunha forma en catro movementos similar á sonata clásica.

Esta denominación xeneralízase a múltiples combinacións. No eido da ópera falamos de cuartetos cando catro cantantes actúan xuntos nunha escena.
Cuarteto de corda

[miniatura|Cuarteto de corda. Dende a esquerda á dereita: [violín 1, violín 2, viola e violoncello.]]
Un **cuarteto de corda** é un conxunto instrumental de catro instrumentos de corda ou tamén un tipo de composición musical.

Entre os principais autores de cuartetos de corda atopamos a Haydn, Mozart, Beethoven ou Schubert.

## Conxunto 
[esquerda|miniatura|Vídeo de The Danish String Quartet tocando a música de [Joseph Haydn|Haydn para **cuarteto de corda** Nº 42 en Do maior, Op. 54, Nº 2, Hob.III-57.]]
Un cuarteto de corda é unha formación normalmente composta por dous violíns, unha viola e un violoncello. 

## Composición 
Denomínase tamén cuarteto á composición para un conxunto das características citadas, e tamén á estrutura dunha forma en catro movementos similar á sonata clásica.

## Notas
Masacres de Sabra e Shatila

O **masacre de Sabra e Shatila** tivo lugar entre o 16 e o 17 de setembro de 1982, cando milicias falanxistas libanesas (cristiás) atacaron estes dous campos de refuxiados, matando entre 460 (estimación policía libanesa) e 800 (estimación do Mossad) civís palestinos e libaneses.

Israel, sabendo que ata 200 milicianos armados de grupos próximos á OLP agocháranse nos campos, deixou entrar ás milicias libanesas para os eliminar e finalmente cometeron o masacre. Os crimes foron cometidos en resposta ó atentado que acabara coa vida do presidente libanés Bashir Gemayel e 25 dos seus seguidores cristiáns.

A **Comisión Kahan de Investigacións** (israelí), atopou ó estado de Israel culpable indirecto polos masacres. Tralas deliberacións, o xefe do exército Raful Eitan foi inhabilitado e o ministro de defensa, Ariel Sharon, dimitiu.

En Israel, múltiples manifestacións pedían un endurecemento da sentenza e máis responsables, ata 300.000 chegaron a manifestarse en todo o país. Nos países árabes non houbo manifestacións. No resto do mundo, as manifestacións contra Israel multiplicáronse. Ese mesmo ano acabaría a guerra civil libanesa coa ocupación do sur do país por Israel. A ocupación remataría no 2000.
Theodor Herzl

[250px|miniatura|*Theodor Herzl* fundador do [sionismo.]]

'''Biniamin Zeev 'Theodor' Herzl'*, nado en Budapest o 2 de maio de 1860 e finado o o 3 de xullo de 1904, foi un escritor húngaro e fundador do sionismo.

## Traxectoria 
Naceu no seo dunha familia xudía sefardí de orixe española. Ó cumprir 18 anos, a súa familia trasládase a Viena, onde se dedica a estudar Dereito, obtendo o doutoramento en 1884.

Traballou como escritor, dramaturgo e xornalista. Chega a París para traballar no Neue Frei Presse como correspondente, e aló segue o caso Dreyfus. En 1896 escribe *Der Judenstaat* ("O Estado Xudeu"), no que propon que a cuestión xudía era un asunto de política internacional e do dereito Internacional Público e que como tal debía ser asumido.

Promove a creación da OSM (Organización Sionista Mundial) e organiza o Primeiro Congreso Sionista en 1897. En 1902 publica *Alteneuland'' ("A vella nova terra") onde presenta ó futuro Estado Xudeu como unha utopía socialista.

Falece o 3 de xullo de 1904 de pneumonía.
Plutón (homónimos)

#Na mitoloxía romana, **Plutón** era o deus dos infernos.
#En astronomía, **Plutón** é un planeta anano que orbita ó redor do Sol.
#En xeoloxía, **plutón** é unha masa de rocha magmática que, procedente de grandes profundidades, aflora na superficie.
Ayutthaya

miniatura|Ruínas de Wat Mahatat
**Ayutthaya** (nome completo **Phra Nakhon Si Ayutthaya**, en tailandés: พระนครศรีอยุธยา) é a capital da provincia de Ayutthaya, Tailandia, ten 65.000 habitantes (2000). Fundouna o rei U-Tong en 1350, e converteuse na capital do seu reino, o reino ayuthia de Siam. En 1767 un exército birmano destruíu a cidade, que se refundou uns poucos quilómetros ao leste.
Guerra do Yom Kippur

A **guerra do Yom Kippur**, tamén coñecida como **guerra do Ramadán**, **guerra de outubro** ou **guerra árabe-israelí de 1973**, foi un conflito armado entre Israel e a coalición formada por Exipto e Siria. A guerra comezou cando Exipto e Siria lanzaron o 6 de outubro (día do Yom Kippur) de 1973 un ataque conxunto no Sinaí e nos Altos do Golán, territorios que foran conquistados por Israel durante a guerra dos seis días, seis anos antes.miniatura|dereita|A guerra no Sinaí.miniatura|dereita|A guerra nos Altos do Golán.Os exipcios e sirios avanzaron durante as primeiras 24-48 horas, en parte por estar o exército israelí desmobilizado pola festividade, pero na segunda semana da guerra, os sirios foron expulsados dos Altos do Golán. No Sinaí, os israelís cruzan a canal de Suez e rodean ao exército exipcio no Sinaí. A ameaza soviética de tomar partido polos árabes fai que os Estados Unidos convenzan a Israel de asinar un alto o fogo o 24 de outubro. Unha das consecuencias deste conflito foi a crise do petróleo, xa que os países árabes decidiron deixar de subministrar petróleo aos Estados Unidos e aos países que apoiaban a Israel.

A guerra deixou 2655 mortos no bando israelí e 8528 no bando árabe.

## Notas
2226

## Acontecementos 
* Este ano Plutón pasa por un lugar máis próximo ó Sol que Neptuno.

## Outros 
* Historia ano a ano
Lingua aguano

O **aguano** é unha lingua extinta que se falou no Perú polo pobo aguano. Loukotka (1968) clasificouno como chamicuro, mais os falantes de chamicuro declararon que o aguano non era a mesma lingua que falaban eles. Porén o pobo aguano xa falaba o quechua naquela época (Wise 1987).

## Falantes 
En 1959 quedaban 40 familias do grupo étnico, que xa non falaban aguano senón quechua, no concello de Santa Cruz de Huallaga, no curso baixo do río Huallaga e no curso alto do río Samiria, tributarios do río Marañón.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*OLAC resources in and about the Aguano language
Al 'Aziziyah

'''Al 'Aziziyah'* (ás veces escrita como *El Aziza'') é unha cidade de Libia, localízase no norte do país.

## Clima
O 13 de setembro de 1922 rexistrouse na cidade 57.7&nbsp;°C, a temperatura máis alta xamais rexistrada na Terra.

## Notas
Acorde

Un **acorde** é a disposición de varias notas musicais de tal maneira que cada unha delas mantén unha relación física coa nota fundamental en función do seu intervalo.
## Acordes de tríade
Os acordes de tríade son unha das características da música occidental. Compóñense de tres notas que forman unha superposición de terceiras: a nota fundamental, a terceira nota seguinte, e a terceira nota a partir desta (ou o que é o mesmo, a quinta nota a partir da fundamental). A orde das notas pode inverterse, sen modificar o carácter da tríade.

As catro tríades que resultan das posibles combinacións son:
* tríade maior = terceira maior + terceira menor
* tríade menor = terceira menor + terceira maior
* tríade aumentada = terceira maior + terceira maior
* tríade diminuída = terceira menor + terceira menor

## Acordes de sétima
Tamén chamados acordes de catro notas ou cuatríades. Resultan de engadir á quinta dunha tríade unha nova terceira.
Captain America

**Captain America** (en galego, **Capitán América**) é un personaxe de cómic creado en setembro de 1940 por Joe Simon, Jack Kirby e Martin Goodman para a revista Timely. Sendo os tres xudeus, pensaron na creación dun superheroe que combatese a Adolf Hitler no bando dos aliados (os EUA aínda non entraran na contenda).

## Primeira época 
No nº1 de *Captain America Comics*, aparecían tamén o seu compañeiro **Bucky** e o malvado **Cranio Vermello**. Ese primeiro número saíu á venda o 20 de decembro de 1940. A boa acollida do público fixo que Kirby e Simon contrataran outro guionista: Stanley Martin Lieber, quen co tempo sería o inspirador e verdadeira álma máter do Universo Marvel. O derradeiro número desta saga apareceu en 1950 (era o número 75).

A mediados dos anos 50, aparecerían tres números máis de *Captain America Comics* (do nº76 ó nº78).

## Na Era Marvel dos cómics 
A principios dos 60, o dúo Stan Lee e Jack Kirby comezaron a Era Marvel dos cómics coas aventuras dos 4 fantásticos. Aproveitaron para volver a lanzar os éxitos da idade de ouro da revista Timely: Namor, a Tea Humana e por suposto o **Capitán América**. No *Strange Tales* nº114 (1963), un dos compoñentes dos 4 fantásticos atópase de súpeto co Capitán América, pero este en realidade é o Acróbata, que se disfraza do Capitán para cometer crimes.

O verdadeiro Capitán América volvería definitivamente ós quioscos no número 4 USA dos Vingadores (novembro de 1964). Kirby e Lee decidiron darlle unha colección propia dentro dos *Tales of Suspense*. Nesa colección de historias curtas, compartía aventuras co Home de Ferro.

## Notas e referencias
Azov

**Azov** (Азов en ruso) é unha cidade do Óblast de Rostov, Rusia, situada no río Don, a seis quilómetros do mar de Azov. Ten 81.700 habitantes (2002).

## Historia
No III a.C. os gregos fundaron a colonia de Tanais na foz do Don, no século III os godos destruíron a cidade, os restos localízanse a poucos quilómetros da cidade. No século X a área pasou ao principado eslavo de Tmutarakan, os turcos kipchaks fixéronse co control do territorio ao que denominaron *azak* (terras baixas) de onde deriva o nome da cidade. Os venecianos e xenoveses fundaron unha colonia no sitio onde actualmente está situdada Azov, a que deron o nome de Tana, en 1471 os turcos tomaron a cidade e construíron unha fortaleza en Azov. En 1637 os cosacos conquistaron a fortaleza, e en 1641 os cosacos resistiron un longo sitio dos otománs, en 1642 o tsar decidiu render a fortaleza. En 1774 pasou definitivamente a Rusia.
Xénero (bioloxía)

O **xénero**, no campo da bioloxía, é unha unidade sistemática das clasificacións por categorías taxonómicas.

## Características 
Componse de especies (aínda que existen xéneros monoespecíficos) e, en moitos casos, constitúe un grupo tan natural que é de dominio vulgar: o xénero *Pinus*, integrado por numerosas especies de piñeiros que usualmente teñen unha nomenclatura binomial semellante á biolóxica (piñeiro albar, piñeiro negral, piñeiro carrasco etc.), é unha unidade "xenérica" en sentido corrente.

O nome xenérico ten de ser un substantivo, sen que existan regras precisas para a súa desinencia.

O concepto de xénero e a propia verba foron establecidos por Tournefort. Carl von Linné aceptounos, concretando así o seu pensamento: "Hai tantos xéneros coma fructificacións semellantes producidas por diversas especies naturais" (Palau, na tradución da *Phylosophya botanica*, de Linneo, p.&nbsp;84). Orixinariamente Linneo e os botánicos da súa escola estableceron os xéneros sobre a base dos caracteres da frutificación.

Na actualidade, para o establecemento de xéneros tómanse multitude de caracteres. Por exemplo, tratándose de plantas superiores considéranse a morfoloxía xeral da flor, a filotaxe, a anatomía etc.

Ao igual que ocorre con outros niveis, na taxonomía dos seres vivos, e debido á enorme dificultade á hora de clasificar certas especies, varios **xéneros** poden agruparse en **superxéneros**, e os individuos dun **xénero** poden organizarse en **subxéneros**. Estes, á súa vez, poden organizarse en **infraxéneros**.

Un **notoxénero** é un nivel de clasificación análogo ó xénero pero creado por hibridación doutros (dous ou máis), máis habitual no caso das plantas que dos animais.

### Niveis de clasificación 
## Notas 
* Os niveis obrigatorios marcáronse con fondo rosa.
* A clasificación ordéase de xeral a concreto.
Walter Baade

**Wilhelm Heinrich Walter Baade**, nado en 1893 e finado en 1960, foi un astrónomo alemán que emigrou aos Estados Unidos en 1931.

## Traxectoria 
Traballou no observatorio de Bergedorf (1919-1931) e foi director dos observatorios Monte Wilson (1931-1947) e Monte Palomar (1947-1958). Definiu o concepto de poboación estelar, descubriu dez asteroides e a existencia de dous tipos de cefeidas, o que levou a unha importante corrección na escala das distancias extragalácticas.
O Aaiún

miniatura|dereita|250px|Rúa céntrica do Aaiún.
**O Aaiún** ou **O Aiún** (en castelán: *El Aaiún*, en francés: *Laâyoune*, en árabe: **العيون** [Al-Ayun]) é unha cidade do Sáhara Occidental, considerada a súa capital pola autoproclamada República Árabe Saharauí Democrática, pero na práctica atópase ocupada e administrada por Marrocos,​ como a maior parte do Sáhara Occidental. Está situada no interior do territorio, a 28 km da costa norte, xunto ao leito seco do río Saguia el Hamra, na rexión homónima.

A cidade contaba no ano 2014 cunha poboación dunhas 217.732 persoas, sendo a maior de todo o Sáhara Occidental.

## Historia 
Foi fundada en 1938 e foi a capital do territorio de Saguia el Hamra. En 1967 tiña unha poboación de 16.300 habitantes (9.700 saharauís e 6.600 españois), e 42.500 en 1974 (24.000 saharauís e 17.500 españois).

En 2005, a cidade foi escenario de graves protestas en contra da ocupación marroquí e en apoio á independencia e da Fronte Polisario. Estas protestas tamén se produciron noutros núcleos urbanos do Sáhara Occidental, e nalgúns centros universitarios de todo Marrocos. A cidade foi recoñecida como a capital da República Árabe Saharauí Democrática por 82 estados.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Sáhara Occidental
SS General von Steuben

O ***SS General von Steuben*** (chamado até 1938 *München*, pola cidade de Múnic), era un barco de pasaxeiros de luxo reconvertido en buque de transporte acoirazado durante a segunda guerra mundial.
## Historia
Cando a guerra se achegaba ao seu final, o Exército Vermello entrou en Prusia Oriental e 5200 refuxiados alemáns e soldados feridos subiron ao Steuben en Pillau, na baía de Danzig (agora Gdańsk, Polonia) con destino a Swinemünde. Á medianoite do día que levantou a áncora, o 10 de febreiro de 1945, levaba a bordo 2000 soldados feridos, 320 enfermeiras, 30 doutores e máis de 1000 refuxiados. Afundírono dous torpedos lanzados desde o submarino soviético S-13. Só houbo 659 sobreviventes: 4500 persoas morreron.
Congreso Xudeu Mundial

[miniatura|dereita|220px|O presidente do Congreso Xudeu Mundial Ronald S. Lauder na 14ª asemblea plenaria do congreso en [Budapest, o 7 de maio de 2013.]] 
O **Congreso Xudeu Mundial** (**World Jewish Congress**, WJC) é unha federación internacional de comunidades e organizacións xudías de 120 países. Fundouse en 1936 en Xenebra, e é unha organización sionista, que apoia ao Estado de Israel, pero tamén apoia o diálogo interrelixioso con grupos cristiáns e musulmáns. Ten a súa sede central en Nova York (Estados Unidos) e oficinas en Buenos Aires, Bruxelas, Budapest, Xohanesburgo, Moscova, Ottawa, París, Sidney, Xenebra e Xerusalén. O seu presidente dende 2007 é Ronald Lauder.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do Congreso Xudeu Mundial
Lingua aguaruna

O **aguaruna** (**awajun**) é unha lingua xíbara do Perú, falada polo pobo aguaruna. O aguaruna está clasificado como "vulnerable" polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Distribución xeográfica 
Fálase nos departamentos de San Martín, Amazonas, Cajamarca e Loreto. Orixinaria do curso alto do río Marañón, nas bacías dos ríos Potro e Cahuapanas, como consecuencia dun enfrontamento interno un grupo emigrou á zona do alto Mayo a comezos do século XX e asentouse na parte nororiental do val

## Escrita e usos sociais 
A lingua emprégana case todos os membros da etnia, a escolarización nos primeiros graos faise en aguaruna, en 1953 organizouse o primeiro colexio bilingüe, que comezan a desenvolverse nos anos 1970s, na lingua publicáronse dicionarios, gramáticas, libros escolares e en 1973 traduciuse o Novo Testamento.
O alfabeto aguaruna componse de 21 letras: a, b, ch, d, e, g, h, i, j, k, m, n, p, r, s, sh, t, ts, u, w, y.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*O aguaruna no Ethnologue
*(Organización Aguaruna del Alto Mayo (castelán)
*Flora del Río Cenepa, Amazonas – Perú (bilingüe castelán-aguaruna
RSS

dereita|Icona do RSS.|89x89px
**RSS** é parte da familia de formatos XML, desenvolvidos especificamente para os sitios de novas e os blogs. Este tipo de sitios que se actualizan con frecuencia inclúen dentro das súas potencialidades, a posibilidade de compartir información e usala noutros lugares web ou programas. Este procedemento coñécese como sindicación.

## Características 
O acrónimo emprégase para os seguintes estándares:
* Rich Site Summary (RSS 0.91)
* RDF Site Summary (RSS 0.9 e 1.0)
* Really Simple Syndication (RSS 2.0)

Os programas que len e presentan fontes RSS de diferentes procedencias denomínanse agregadores. Grazas aos agregadores ou lectores de feeds (programas ou sitios que permiten ler fontes RSS) pódense obter resumos de todos os blogs que se desexe desde o escritorio do sistema operativo, programas de correo electrónico ou por medio de aplicacións web que funcionan como agregadores.

Case todos os portais e páxinas de Internet que inclúen noticias, inclúen tamén canles de feeds das súas novidades, avisos ou comentarios.

## Historia 
O RSS lanzouno por primeira volta Netscape en 1999. Era un formato derivado do RDF para a xestión dos contidos do portal My Netscape Network.

## Tipos de Agregadores 
### Baseados na web 
Son aplicacións que se executan na propia web, como Bloglines ou Rojo.

### Utilidades e Extensións dos navegadores 
Os principais navegadores de Internet (Mozilla Firefox, Opera,Safari, Internet Explorer...) tamén inclúen utilidades para engadir canles de noticias. Mediante "marcadores dinámicos" ou "fontes" o navegador encárgase de xestionar as nosas subscricións as distintas canles de feeds.

### Cliente de Software 
Instálanse no ordenador e están deseñados para agregar canles de *feeds* e ordealos por temas ou categorías. As subscricións amósanse na columna esquerda e as entradas de cada *feed* lense na columna dereita. Hainos para todos os distintos sistemas operativos. FeedReader, FeedDemon.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Validador de arquivos rss
* Unha explicación sinxela do que é o RSS (subtítulos en galego)
* Lista de agregadores en Google Directory 
*  IStrapo United Nations RSS
Irving Babbitt

**Irving Babbitt**, nado o 2 de agosto de 1865 e finado o 15 de xullo de 1933, foi un escritor e crítico literario norteamericano, coñecido polo seu destacado papel na fundación do movemento coñecido como Novo Humanismo, que tivo grande influencia na crítica literaria e no pensamento conservador entre 1910 e 1930.

## Obra 
* *Literature and the American College* (1908)
* *The New Laokoön* (1910)
* *The Masters of Modern French Criticism* (1912)
* *Rousseau and Romanticism* (1919)
* *Democracy and Leadership* (1924)
* *On Being Creative* (1932)
* *Spanish Character, and other essays* (póstumo, 1940)
Partido Laborista de Israel

O **Partido Laborista** (העבודה HaAvoda) é un partido político israelí sionista de esquerdas, membro da Internacional Socialista e membro observador do Partido dos Socialista Europeo.
## Historia 
Fundouse como **Mapai** (Mifleget Poalei Eretz Israel — "Partido dos Traballadores da Terra de Israel") como unha escisión moderada do Poale Zion, partido socialista sionista ruso, dirixiu o partido David Ben-Gurion durante dúas décadas, no que o Mapai se converteu no partido principal do parlamento hebreo e no partido do goberno cando se creou o estado israelí. En 1965 uniuselle o Achdut Ha'Avoda-Poale Zion para formar unha coalición laborista. Ata 1977 dominou a vida política israelí.
Nas eleccións para a Knesset de 2003 os laboristas, dirixidos por Amram Mitzna conseguiron 19 escanos, e dende decembro de 2004 forma parte do goberno de unidade nacional de Ariel Sharon. Shimon Peres é o seu líder actual
## Dirixentes logo de 1948 
# David Ben-Gurion 1948-1963 
# Levi Eshkol 1963-1969 
# Golda Meir 1969-1974 
# Yitzhak Rabin 1974-1977 
# Shimon Peres 1977-1992 
# Yitzhak Rabin 1992-1995 
# Shimon Peres 1995-1997 
# Ehud Barak 1997-2001 
# Benjamin Ben-Eliezer 2001-2002 
# Amram Mitzna 2002-2003 
# Shimon Peres 2003-
## Membros 
* Yigal Allon
* Ehud Barak
* Berl Katznelson
* Chaim Herzog
* Yitzhak Rabin
* Moshe Sharett
* Abba Eban
* Moshé Dayán

## Ligazóns externas 
Web oficial (en hebreo)
Clasicismo

O **clasicismo **é unha corrente estética e intelectual que cobre todos os dominios da arte, desde a arquitectura e a música ata a pintura e a literatura. Suplantou progresivamente ao barroco, deixando espazo ao romanticismo antes de renovarse a través do neoclasicismo. Expresouse cunha volta cara ás formas clásicas (gregas e romanas) en todas as artes. É un movemento europeo que vai desde o século XVII ata o século XVIII, segundo os países e as artes.[miniatura|Teatr Wielki, en [Varsovia.|250x250px]]
## Música 
O termo **Clasicismo** refírese ao estilo musical que domina durante a segunda metade do século XVIII. É o equivalente ao Neoclasicismo do resto das artes.

En Música adóitase coller o ano da morte de Johann Sebastian Bach (1750) para delimitar a fin do Barroco e o comezo do Clasicismo. Obviamente xa atopamos mostras do novo estilo en autores anteriores a esta data, caso de Christoph Gluck e compositores barrocos seguiron escribindo música con posterioridade, coma Händel.

Este estilo caracterízase polo equilibrio e pola proporción, fronte á ornamentación tan característica do Barroco. É a época do nacemento ou da fixación de formas clásicas coma a sonata, a sinfonía, o concerto ou o cuarteto de corda.

Os principais autores son Haydn, Mozart e Gluck. Beethoven actuará de ponte co Romanticismo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Barroco
*Renacemento
Xosé Luís Laredo Verdejo

**Xosé Luís Laredo Verdejo**, nado na Coruña o 1 de xaneiro de 1931 e finado en Salamanca o 31 de agosto de 2016, foi un sacerdote e escritor galego.

## Traxectoria 
Estudou Filosofía e Teoloxía, Humanidades e Pedagoxía na Universidade de Comillas. Foi o autor de folletos turísticos e libros descritivos de xeografía, historia e rotas turísticas, entre os que sobresaen os 12 volumes de *Galicia enteira*

## Obra en galego 
### Ensaio 
* *Os nosos devanceiros*, 1976, edición do autor.
* *Galicia enteira*, 1980-1987 (12 volumes), Xerais.
* *Guía de Galicia* (do A ao Z), 1991. 
* *O Camiño de Santiago por Galicia*, 1993, Edicións do Cumio.
* *Guía de Lousame*, 1993, edición do autor.
* *Paseando por Santiago*, 1993, Edicións do Cumio.
* *A Coruña: a provincia, cidades e vilas principais, itinerarios turísticos*, 1995, Edicións do Cumio.
* *Pontevedra: a provincia, cidades e vilas principais, itinerarios turísticos*, 1995, Edicións do Cumio.
* *Lugo: a provincia, cidades e vilas principais, itinerarios turísticos*, 1996, Edicións do Cumio.
* *Paseando por A Coruña*, 1997, Edicións do Cumio.
* *Paseando por Lugo*, 1997, Edicións do Cumio.
* *Vigo, ponto de encontro*, 1997, Xerais.

### Literatura infanto-xuvenil 
* *O trevo de catro follas*, 1991, Edicións do Cumio.
* *O rapto de Estefanía*, 1994, Edicións do Cumio.

## Obra en castelán 
### Obras colectivas 
* *Guía de las rutas de Galicia*, 1991, Caixa Galicia. Con José Luis Díaz.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do autor en Edicións do Cumio
Isaak Babel

**Isaak Emmanuilovich Babel**, en ruso Исаак Бабель, nado en Odesa en 1894 e finado en 1940, foi un xornalista e escritor ruso.

## Traxectoria 
Nado no seo dunha familia xudía, sobreviviu ao pogrom de 1905 grazas á axuda dos seus veciños cristiáns que agocharon a súa familia. Malia iso o seu avó foi un dos 300 xudeus mortos.

Debido á influencia dos seus profesores de francés, Babel descubriu a Flaubert e Guy de Maupassant e mesmo escribiu os seus primeiros relatos en francés. En 1915 trasladouse a San Petersburgo onde coñece a Gorki, quen lle publica algúns dos seus relatos na revista literaria *Летопись* (*Letopis*), aínda que os censores consideraron pornográfica unha das súas historias, polo que o acusaron de violar o artigo 1001 do código penal.

En 1920, durante a guerra civil rusa, foi asignado como xornalista ao exército de Semyon Budyonny, e foi testemuña da fracasada campaña por levar o comunismo fóra de Rusia: o Exército Vermello chegou até Varsovia, pero axiña tivo que se retirar. Esta experiencia está na base de *Cabalería vermella* (1924), a descrición das brutalidades da guerra, lonxe do romanticismo revolucionario, e que o levou a enfrontarse con sectores do Partido Comunista. De volta a Odesa escribe historias onde describe a vida do gueto xudeu da cidade, antes e despois da revolución. En 1930 Babel percorre Ucraína, onde queda impresionado pola brutalidade da colectivización. miniatura|Isaak Babel (foto da NKVP, 1939)|esquerdaEn 1939 as autoridades soviéticas detéñeno acusado de espionaxe, e o 27 de xaneiro de 1940 foi axustizado na prisión de Butyrka.

Logo da morte de Stalin, Babel foi exonerado de todos os cargos contra el.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Literatura rusa
Yitzhak Rabin

200px|miniatura|dereita|Yitzhak Rabin
miniatura|right|300px
**Yitzhak Rabin** ou **Isaac Rabin** ( **יִצְחָק רַבִּין** en hebreo ), nado en Xerusalén o 1 de marzo de 1922 e finado en Tel Aviv o 4 de novembro de 1995, foi un político e militar israelí. Foi o quinto primeiro ministro de Israel entre 1974 e 1977 e de novo entre 1992 e o seu asasinato en 1995, perpetrado por Yigal Amir.

## Traxectoria 
Nado no seo dunha familia sionista, seu pai, Nehemiah era un xudeu americano de orixe ucraína que viñera a Palestina para loitar na Lexión Xudía durante a primeira guerra mundial coa misión de botar os turcos de Israel e súa nai, Rosa, xudía de orixe rusa foi unha das primeiras integrantes da organización paramilitar Haganah. Aínda que nado en Xerusalén, a familia residiu primeiro en Haifa e desde 1923 en Tel Aviv . Yitzhak identificouse co sionismo e o socialismo dende a súa mocidade, estudou na escola agrícola Kaduri de Galilea, onde se graduou con distinción, pouco despois en 1941 entrou na Palmach, a forza de elite da Haganah, dirixida por Igal Alon. A súa primeira acción foi cortar as liñas de teléfono no Líbano , entón en mans do goberno de Vichy. Ascendeu rapidamente e xa rematada a guerra, en outubro de 1945 dirixiu unha operación para liberar a refuxiados xudeus do campo de detención de Atlite. Durante a guerra de independencia mandou un rexemento, trala creación do Estado de Israel mantense na carreira militar, e chega a xefe de Estado Maior durante a guerra dos seis días. Deixou o exército en 1968, nomeado embaixador en Italia e nos Estados Unidos. En 1973 entra no Knesset co Partido Laborista e asume o ministerio de traballo, o 2 de xuño de 1974 foi designado líder do partido e sucede a Golda Meir como primeiro ministro, foi o primeiro sabra (nado en Israel) en acceder ao posto. Durante o seu segundo mandato xogou un papel destacado nos Acordos de Oslo, que crearon a Autoridade Palestina e acabou por recoñecer á OLP o 9 de setembro de 1993 logo de Arafat renunciar á violencia. En 1994 recibiu o Premio Nobel da Paz con Shimon Peres e Yasser Arafat.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
David Beckham

**David Robert Joseph Beckham**, nado en Leytonstone (Londres) o 2 de maio de 1975, é un exfutbolista inglés. Xogaba de centrocampista e foi internacional coa selección inglesa. Estivo en clubs como o Manchester United ou o Real Madrid.

## Traxectoria 
### Manchester United FC 
En 1991 asina un contrato co Manchester United para as categorías inferiores. En 1995 debuta na Premier League. Cando na tempada 1995-1996 Eric Cantona foi suspendido por agredir a un espectador, Beckham converteuse no novo fenómeno dos medios e do club, co que conquistou o título da Premier League e a Copa FA.

Na temporada 1998–1999 conseguiu a Premier League, a copa FA e a Liga de Campións da UEFA co Manchester, un logro sen precedentes no fútbol inglés.
Na temporada 2002–2003 deterióranse as relacións co adestrador, Alex Ferguson, polo baixo rendemento do xogador.

En total, Beckham marcou 86 goles en 397 partidos co Manchester United.

### Real Madrid 
O 17 de xuño de 2003 Beckham asinou un contrato co Real Madrid por catro anos por 35 millóns de euros.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina Oficial de David Beckham  
* Fotos e Videos de David Beckham
Intervalo

:*Este artigo trata sobre o intervalo na música, para ver o concepto matemático vexa **Intervalo (matemáticas)**

En teoría musical, chámase **intervalo** á distancia entre dúas notas. Os intervalos defínense partindo do nome das notas e da distancia en tons ou semitóns existente. Podemos falar de intervalos:

* ascendentes ou descendentes.
* melódicos ou harmónicos.

A maneira natural de determinar un intervalo é:

* Segundo o nome das notas, comezando a contar na nota fundamental. Entre *dó* e *mi*, habería un intervalo de terceira, porque sendo *do* a primeira nota, *mi* é a terceira. Analogamente, *sol* sería a terceira nota ó contar a partir de *mi*.
* Pola distancia. A continuación expóñense os intervalos ascendentes:
****Segunda**: **Maior**, un ton (dó-re); **menor**, un semitón (dó-re*b*); **aumentada**, un ton e medio (dó-re#); **diminuída**, mesmo son (dó#-re*b*).
****Terceira**: **Maior**, dous tons (dó-mi); **menor**, un ton e medio (dó-mi*b*); **aumentada**, dous tons e medio (dó-mi#); **diminuída**, un ton (dó#-mi*b*).
****Cuarta**: **Xusta**, dous tons e medio (dó-fa); **aumentada**, tres tons (dó-fa#); **diminuída**, dous tons (dó#-fa*b*).
****Quinta**: **Xusta**, tres tons e medio (dó-sol); **aumentada**, catro tons (dó-sol#); **diminuída**, dous tons e medio (dó#-sol*b*).
****Sexta**: **Maior**, catro tons e medio (dó-la); **menor**, catro tons (dó-la*b*); **aumentada**, cinco tons (dó-la#); **diminuída**, tres tons e medio (dó#-la*b*).
****Sétima**: **Xusta**, cinco tons e medio (dó-si); **aumentada**, seis tons (dó-si#); **diminuída**, cinco tons (dó-si*b*).
****Oitava**: **Xusta**, cinco tons e dous semitons (dó1-dó2); **aumentada**, seis tons e medio (dó1-dó2#); **diminuída**, cinco tons e medio (dó1#-dó2*b'').

Unha táboa que resume a mencionada determinación dos intervalos pola distancia en **semitóns** sería a seguinte:

## Intervalos compostos
Existen unha serie de intervalos que son maiores que a oitava, aínda que en realidade gardan correspondencia cos intervalos da propia oitava:

***Novena**: Un intervalo de **segunda**, unha **oitava** por enriba da fundamental.
***Undécima**: Unha **cuarta** por enriba da **oitava**.
***Décimo terceira**: Unha **sexta** por enriba da **oitava**.

En rigor, podería falarse de intervalos compostos de **décima**, de **décimo segunda** e de **décimo cuarta**. Porén, os principios de harmonía da música occidental fan que se denominen igualmente **terceiras**, **quintas** e **sétimas**, respectivamente.
Victor Babeș

**Victor Babeș**, nado en Viena en 1854 e finado en Bucarest en 1926, foi un biólogo romanés e un dos primeiros bacteriólogos.

## Traxectoria 
Nado en Viena, no seo dunha familia procedente do Banato, estudou en Budapest e Viena. En 1885 illou o protozoario parasito da *Ixodes scapularis*, que causa unha rara e severa infección chamada babesia, nome posto na súa honra.
Mozilla Firefox

**Mozilla Firefox** (ou só **Firefox**) é unha aplicación para a navegación web, libre e de código aberto  e que desenvolve o proxecto o grupo *Mozilla Corporation* da organización aberta *Fundación Mozilla*. É multiplataforma e está dispoñíbel para os  sistemas operativos Linux, macOS e Windows, así como en Android (como *Firefox para Android*) e iOS. Emprega o motor de rendemento web **Quantum** (que substituíu a **Gecko**), e executa os modelos web actuais e os próximos a ser aprobados. En 2015 liberouse *Firefox para iOS*, que emprega WebKit no canto de Gecko por restricións de Apple no desenvolvemento do seu sistema operativo móbil. O código fonte de Firefox está dispoñíbel baixo os termos MPL.

Firefox foi creado pola comunidade Mozilla en 2002 co nome de *Phoenix* coa intención de ter un navegador web independente, e non ancorado a un paquete completo como era a *Mozilla Application Suite*. Xa na súa fase beta Firefox gañou popularidade grazas a que, segundo dicían, era máis veloz, seguro e incorporaba melloras engadidas en comparanza co Internet Explorer 6 de Microsoft, que naquela hora era o navegador dominante. O primeiro lanzamento de Firefox, a versión 1.0, foi en novembro de 2004, e popularizouse ata acadar os 60 millóns de descargas en nove meses, poñendo por primeira vez en cuestión o dominio de Internet Explorer. Considérase que Firefox é o sucesor da filosofía de Netscape Navigator xa que Mozilla creou en 1998 ese proxecto, aínda que despois foi comprado por AOL.

O uso de Firefox chegou ata o 32% de usuarios en 2009, na súa versión 3.5 e converténdose no navegador máis popular. A saída ao mercado de Google Chrome fixo que a súa cota de uso baixara. Segundo Mozilla, en 2014 Firefox chegou aos mil millóns de usuarios no mundo.

## Localización
Firefox está amplamente localizado e traducido a múltiples linguas e culturas, entre elas o galego. A súa primeira versión de novembro de 2004 estivo dispoñible en 24 linguas e 28 configuracións locais (como inglés británico ou americano) En 2017 contaba na súa versión 57.0 con 89 configuracións locais e 79 linguas.

## Galería

Ficheiro:Firefox 31 on Arch Linux.png|Firefox 31 en Arch Linux.
Ficheiro:Firefox 24.0 en galego en Windows 8.png|Firefox 24.0 en galego en Windows 8
Ficheiro:Firefox 30.0 on OS X Mavericks.png|Firefox 30 en OS X Mavericks.
Ficheiro:Screen Shot 2015-11-23 at 10.06.13 AM.png|Firefox 42.0 en OS X El Capitan.
Ficheiro:Firefox 57 High Sierra.png|Firefox 57 en macOS High Sierra.
Ficheiro:Firefox for mobile 39.0 on Android 5.1.png|Firefox para Android na súa versión 39. 
Ficheiro:Firefox in firefox os.png|Firefox en Firefox OS.
Ficheiro:FennecMeeGo (cropped).png| Firefox en MeeGo .

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Mozilla Application Suite
* Mozilla Thunderbird
* Mozilla Foundation

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial 
* Páxina web oficial 
* Descarga firefox
Joseph Babinski

**Joseph Jules François Félix Babinski** ou **Józef Julian Franciszek Feliks Babiński**, nado en París en 1857 e finado en 1932, foi un neurólogo franco-polonés coñecido pola descrición en 1896 do signo de Babinski, un reflexo plantar cutáneo patognomónico de danos no tracto corticoespiñal.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Biography of Joseph Babinski, from whonamedit.com
*Joseph Jules François Félix Babinski (1857–1932) – short biography by Janusz H. Skalski published in the Journal of Neurology
Zvi Yehuda Kook

**Zvi Yehuda Kook** (en ), nado en 1891 e finado en 1982, foi un rabino, líder de Mizrachi, movemento sionista relixioso, coñecido como o profeta do Grande Israel polos seus seguidores.

## Traxectoria 
Fillo do rabino Abraham Isaac Kook, continuou a súa tradición na yeshiva, Merkaz Haraz, que fundara seu pai en Xerusalén. A súa filosofía inspirou o asentamento de grupos relixiosos en Cisxordania e Gaza, en especial de Gush Emunim, para eles o sionismo secular, a pesar de conquistar a Terra de Israel (Eretz Yisrael), debía dar paso á idade mesiánica que finalizaría coa chegada do mesías.
Manuel Anxo Laxe Freire

**Manuel Anxo Laxe Freire**, nado en Duarría, Castro de Rei o 12 de decembro de 1944 e finado en 2006, foi un escritor e tradutor galego.

## Traxectoria 
Criado no seo dunha longa familia troncal chairega, cursou a carreira de Maxisterio en Lugo. Aos 21 anos aprobou as oposicións de Maxisterio, exercendo como profesor en distintas aldeas de Galicia. Posteriormente licenciouse en Filoloxía Románica e Filoloxía Inglesa. Desde 1971 foi profesor de inglés nun centro de ensino secundario da Coruña.

## Obra 
### Narrativa 
* *Loita e morte*, 1986, Xerais (novela).
* *Semente de onte*, 1994, Vía Láctea (novela).
* *Xogos serodios*, 2003, Edicións Lea (novela).

### Traducións 
* *Billy Budd*, de Herman Melville, 1985, Colección Xabarín, Xerais.
* *Outra volta á torniqueta*, de Henry James, 1989, Edicións do Cumio.
* *Retrato do artista como cadelo* (*The Portrait of the Artist as a Young Dog*), de Dylan Thomas, 1992, Xerais.

## Notas
Dicionario

miniatura|dereita|*Vocabulario Castellano-Gallego das Irmandades da Fala* (1933).

Un **dicionario** é un lista de termos ou palabras coas súas definicións. Tamén se consideran dicionarios as compilacións de caracteres, iconas, símbolos coa súa representación gráfica. Moitos dicionarios inclúen información adicional: pronuncia, etimoloxía, exemplos de uso, ilustracións e a maior parte dos dicionarios están en formato libro. As palabras ordénanse alfabeticamente.

A diferenza entre entre dicionario e unha enciclopedia está en que un dicionario céntrase no significado e uso das palabras, mentres unha enciclopedia intenta recompilar e organizar o coñecemento sobre temas moi variados.

miniatura|*Diccionario galego da rima e galego-castelán*.
## Tipos de dicionarios 
* Dicionarios de definicións (é o máis habitual)
* Dicionarios bilingües 
* Dicionarios de sinónimos
* Dicionarios de antónimos
* Dicionarios de rimas, chamados tamén inversos. En galego está o antigo exemplo de José Ibáñez Fernández (1950): *Diccionario galego da rima e galego-castelán*. Madrid: Marsiega.
* Dicionarios conceptuais, onomasiolóxicos ou ideolóxicos, tamén chamados inversos ou ás veces tesauros
* Dicionarios de frecuencias
* Dicionarios etimolóxicos
* Dicionarios de autoridades
* Dicionarios históricos
* Dicionarios visuais

## Dicionario prescritivo 
Unha diferenza fundamental en linguas con Academias normativizadoras é a existente entre dicionario descritivo e dicionario prescritivo. Cando unha institución ten poder para sancionar (normalmente, en lexicografía denomínase *sanción* ou *validación* ao referendo positivo do uso, non á *proscrición*, negativa), esta publica as súas conclusións lexicolóxicas nun dicionario. Isto pasa en poucas linguas (para o castelán pola RAE, para o galego pola RAG, para o italiano pola Accademia della Crusca etc.), porque a maioría non teñen unha autoridade validadora. Isto permite establecer bases lingüísticas claras para o ensino e a lexislación, pero diminúe a velocidade de reacción e adaptación da lingua oficial aos novos tempos, posto que a distancia entre lingua oficial e usada é maior.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Dicionario electrónico
* Dicionario bilingüe

### Ligazóns externas 
* [//gl.wiktionary.org/ O Galizionario, proxecto irmán á Galipedia]
* Dicionario da Real Academia Galega
* Dicionario de dicionarios (UVigo - ILG - USC)
* Dicionario Estraviz
Aconcagua

O **Aconcagua** é o pico máis alto do cordal dos Andes e, xa que logo, de América do Sur, de toda América e o pico máis alto fóra de Asia, cunha altitude de 6.960,8 metros. Está situado na provincia arxentina de Mendoza. Ó norte e ó leste limita co Val das Vacas e ó sur e ó oeste co Val dos Horcones inferior. Conta con diversos glaciares. Os máis importantes son o glaciar nororiental ou polaco e o do leste ou inglés. Atópase dentro do Parque provincial Aconcagua, e é unha montaña moi frecuentada por andinistas de todo o mundo. O primeiro ascenso foi realizado por Mathias Zurbriggen o 14 de xaneiro de 1897.
Estudos xeolóxicos sitúan a elevación do Aconcagua na idade Permotriásica, uns 200 a 280 millóns de anos atrás. A montaña foi creada pola subdución da placa de Nazca baixo a placa Suramericana durante a xeoloxicamente recente oroxenia andina. A orixe do seu nome non está clara, discútese se ven do Arauca Aconca-Hue ou do Quechua Ackon Cahuak (cuxo significado é Sentinela de Pedra)

## Rutas 
En termos montañeiros, o Aconcagua é tecnicamente sinxelo dende a cara norte, a **Rota Normal** na que non é necesario o uso de técnicas de escalada aínda que os efectos da altitude son severos (a presión atmosférica é o 40% da existente a nivel do mar). Non se require o uso de osíxeno adicional.
Aínda que normalmente, a Rota Normal ascéndese a través de tres campamentos cos seus correspondentes días de descanso.
Seguindo a orde crecente de dificultade, a segunda rota máis común é a do **Glaciar dos Polacos**. Esta aproxímase á montaña a través do Val das Vacas, ascende ata a base do glaciar dos Polacos, cruza a rota normal ata a suba final ó cume.

As rotas dende as cristas situadas ó sur e suroeste son as máis duras, considerando a **Parede Sur** coma a máis esixente.

A primeira ascensión da que se teñen novas foi realizada en 1897 por unha expedición liderada polo británico Briton Edward Fitzgerald. O cume foi alcanzada polo suízo Mathias Zurbriggen o 14 de xaneiro e por outros dous membros da expedición uns sías despois.

O primeiro arxentino en chegar ó cume foi Nicolás Plantamura, pertencente ó exército rxentino, o 8 de marzo de 1934; a primeira muller foi a francesa Adriana Bance, o 7 de marzo de 1940, quen ascendeu acompañada por membros do club andinista de Mendoza.
Actualmente antes de subir ó cume é mester adquirir un permiso na autoridade provincial do parque de Aconcagua en Mendoza. Os prezos varían segundo a estación.

## Notas
Bario

O **bario** é o elemento químico número 56, o que significa que no núcleo ten 56 protóns, e, no estado neutro, outros tantos electróns. Forma parte do grupo 2 da táboa periódica dos elementos, o dos alcalinotérreos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
Ar (atmosférico)

**Ar** ou **aire** son os nomes que recibe a combinación de gas que forma a atmosfera da Terra, que permanece dentro do planeta por acción da forza da gravidade.

O ar é esencial para a vida no planeta, é particularmente delicado e é transparente a simple vista. Está composto en proporcións lixeiramente variábeis por substancias tales como o nitróxeno (78%), osíxeno (21%), vapor de auga (variábel entre 0-7%), ozono, dióxido de carbono, hidróxeno e algúns gases nobres como o cripton ou o argon.

A atmosfera divídese en capas de acordo á altitude, temperatura e composición do aire. A presión do aire diminúe coa altitude.

O aire é unha mestura de gases e vapor de Aire, suxeitos pola forza de gravidade ó redor da Terra, formando unha capa chamada atmosfera. Ela sostén e protexe a vida neste planeta.

A atmosfera terrestre divídese en catro capas: a troposfera, a estratosfera, a mesosfera e a termosfera. As capas máis importantes para a nosa análise da contaminación atmosférica son as dúas capas máis próximas á Terra: a troposfera e a estratosfera. O aire da troposfera é o que respiramos e está composto por un 78,08% de nitróxeno (N2),un 20,95% de osíxeno (O2), un 0,035% de dióxido de carbono (CO2) e un 0,94% de gases inertes como o argon e o neon. Nesta capa atópanse as nubes e case todo o vapor de aire. Nela prodúcense tódolos fenómenos atmosféricos que orixinan o noso clima.

Por encima da troposfera, aproximadamente a 25 quilómetros de altura, na estratosfera, encontramos a importante capa de ozono que protexe á Terra dos raios ultravioletas (UV) (cando o ozono se encontra no aire que respiramos, é dicir, baixo os 25 quilómetros de altura habituais, é un contaminante que ten un efecto daniño para a saúde; cando está na estratosfera, forma a capa que protexe dos raios ultravioletas do sol a tódalas formas de vida na Terra).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Cristina Santolaria De Castro: Síndrome do Edificio Enfermo Muface .