Beariz

**Beariz** é un concello da provincia de Ourense, pertencente á comarca do Carballiño. Segundo o Padrón municipal de habitantes a súa poboación en 2018 era de 973 persoas (1477 en 2003). Limita cos concellos de Forcarei e A Lama na provincia de Pontevedra e Boborás, O Irixo e Avión na provincia de Ourense. O xentilicio é  ou .

## Poboación 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:bar       value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white

PlotData=
  color:bar width:20 align:left
  bar:1900 from:0 till:2226
  bar:1910 from:0 till:2546
  bar:1920 from:0 till:2600
  bar:1930 from:0 till:2744
  bar:1940 from:0 till:2933
  bar:1950 from:0 till:2653
  bar:1960 from:0 till:2130
  bar:1970 from:0 till:1699
  bar:1981 from:0 till:1346
  bar:1991 from:0 till:1839
  bar:2001 from:0 till:1542
  bar:2009 from:0 till:1319
  bar:2014 from:0 till:1112

PlotData=
  bar:1900 at: 2226 fontsize:S text:2226 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 2546 fontsize:S text:2546 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 2600 fontsize:S text:2600 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 2744 fontsize:S text:2744 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 2933 fontsize:S text:2933 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 2653 fontsize:S text:2653 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 2130 fontsize:S text:2130 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 1699 fontsize:S text:1699 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1346 fontsize:S text:1346 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1839 fontsize:S text:1839 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1542 fontsize:S text:1542 shift:(-10,5)
  bar:2009 at: 1319 fontsize:S text:1319 shift:(-10,5)
  bar:2014 at: 1112 fontsize:S text:1112 shift:(-10,5)

## Xeografía 
O concello limita ao norte co concello de Forcarei (provincia de Pontevedra), ao leste co Irixo e Boborás, ao sur con Avión e ao oeste coa Lama (provincia de Pontevedra). Ten unha altitude media de 610 m, e as súas augas verten no río Avia, afluente do Miño, sendo os seus vales abertos e orientados cara ao sur, con máis horas de Sol. Os seus cumios máis altos son Marcofán (940 m), o alto da Ruza (868 m) e a cima de Santo Domingo (848 m, lindando con Trasdomonte, en Forcarei). Todos eles pertencen á serra do Suído.

## Arqueoloxía 
miniatura|200px|Monumento en Beariz
No concello consérvanse máis dunha ducia de mámoas, monumentos neolíticos tamén chamados antas. Destes restos provén o nome do lugar das Antas, lindante co concello do Irixo. Con menos de 20 casas, chegou a formar parte de tres parroquias (Lebozán, O Regueiro e O Regueiro) tres dioceses e tres concellos distintos (Beariz, Boborás e O Irixo).

Da Idade de Bronce non hai vestixios, pero puido ser moi rica e florecente, dada a cantidade de metal que existe nos montes de Beariz. Da Idade de Ferro salienta o castro de Magros, onde se encontraron restos de cerámica e pedras de moer gran. Da romanización consérvase parte dunha calzada romana e unha ponte sobre o río Verdugo.

Na idade media, Beariz, ao igual que toda a Terra de Montes, foi gobernada polos arcebispos composteláns a través dos Xuíces-Meriños, nomeados por eles, e que tiñan a súa sede e residencia no castro de Montes, en San Miguel de Presqueiras, onde había unha fortaleza e unha torre, das que hoxe só quedan ruínas.

Na Serra do Suído atópanse os singulares chozos.

Na actualidade o concello sofre un proceso de retorno de emigrantes, especialmente de México. Moitos deles regresan con grandes capitais, tratándose este dun dos concellos coa renda *per cápita* máis alta de Galicia.

## Recursos naturais 
No concello hai minas de volframio e estaño, se ben ningunha está activa na actualidade. Durante a segunda guerra mundial, axentes dos dous bandos buscaban non só apropiarse do necesario para a fabricación de pezas de artillaría, senón tamén deixar ao outro bando sen esas materias primas. Así, o volframio acadou prezos moi altos, aproveitando moitos comerciantes para cobrar grandes comisións, mudando moita xente o seu oficio polo de mineiro. No concello vendíase como propio volframio obtido nas minas de Silleda, onde os labradores venderan a súa terra.

As minas de estaño deron pé á industria dos fornos de fundición, fornos artesáns que fundían o metal mesturado con pedra recollida nas minas da contorna para elaborar lingotes. Os propietarios mercaban directamente aos mineiros segundo a calidade do material e a forma de pago, pero sempre a un prezo moi superior ao marcado polo goberno.

A explotación das minas foi levaba a cabo non só por compañías, senón tamén por particulares, e nos cascalleiros os nenos e mulleres recollían os restos do metal, que unha vez lavado no río achegaba ás familias unha axuda ben importante durante a posguerra.

## Beariz na cultura popular galega 
Un dos lugares da parroquia de Xirazga é Correa (ou A Correa). Cóntase que nesas terras se aparecía polas noites o *medo*, en forma de cabalo e os veciños chamaron ós frades do mosteiro de Aciveiro para que o exconxuraran. Os frades pediron como pago a terra *ue ocupase a pel dun becerro*, e os veciños aceptaron sen problemas. Os frades exconxuraron o *medo* e nunca máis se soubo del, pero á hora de cobrar a renda os frades cortaron a pel en correas e foron rodeando con elas unha grande extensión de terra, que é a que hoxe se coñece como *campos das Correas*.

### Beariz na literatura popular 
* *Onte á noite fun á ronda,/ pasei a costa das Antas;/ o que rompín de zapatos/ tamén o aforrei de mantas* .

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Centro de Saúde de Beariz.jpg|Centro de Saúde de Beariz
Ficheiro:Aeródromo de Beariz.jpg|Aeródromo de Beariz
Ficheiro:Peto Doade, Beariz.jpg|Peto de ánimas en Doade (Xirazga)

## Parroquias 
## Lugares de Beariz 
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Beariz vexa: Lugares de Beariz.

## Notas 
## Véxase tamén