Hawker Siddeley HS 748

O **Hawker Siddeley HS 748** é un avión turbohélice de pasaxeiros de tamaño medio orixinalmente deseñado e fabricado pola compañía británica Avro. Foi o derradeiro avión desenvolvido por Avro antes da súa disolución.

O HS 748 desenvolveuse a finais dos anos 50 como un movemento para reorientar a compañía cara ao mercado civil e a exportación. Impulsado polo popular motor turbohélice Rolls-Royce Dart, deseñouse especificamente como un alimentador moderno substituto do envellecido Douglas DC-3 que na época aínda era moi usado. Orixinalmente planeouse que sentase a un pequeno número de pasaxeiros, pero os estudos de mercado indicaron que unha capacidade de 40 asentos sería óptima para o tipo. Para diferenciar o novo avión dos seus competidores, deseñouse para ter un alto nivel de rendemento, con capacidades para engalaxes e aterraxes curtas  (STOL), e unha construción bastante robusta. O seu primeiro voo foi o 24 de xuño de 1960 e a serie 1 HS 748 entrou en servizo no ano seguinte.

Unha vez en servizo, o HS 748 atopou un nicho no mercado de curta distancia. Desenvolvéronse varios modelos distintos do avión rexional, e entre as típicas melloras estiveron a adopción de motores Dart máis potentes e o aumento do peso bruto. A variante máis distintiva foi quizais o HS 780 Andover, un transporte militar desenvolvido para a Royal Air Force (RAF) cunha gran rampla de carga traseira e un tren de aterraxe principal máis baixo para axudar a cargar obxectos voluminosos. En 1988, o ano no que deixou de fabricarse, producíranse 380 unidades entre Hawker Siddeley (a propietaria de Avro) e a compañía india Hindustan Aeronautics Limited (HAL). Durante os anos 90 desenvolveuse unha variante máis grande do, o BAe ATP, como un intento de competir cos líderes do seu mercado, o de Havilland Canada Dash 8 e o ATR 42, pero tivo unha vendas moi limitadas fabricándose só un feixe de unidades.

## Desenvolvemento 
### Antecedentes 
Tras a publicación en 1957 do Libro Branco de Defensa, no cal o entón ministro de Defensa Duncan Sandys anunciou a finalización de case todos os desenvolvementos de avións militares tripulados, o fabricante Avro decidiu que debería centrarse no mercado civil. Dez anos antes lanzara o avión de pasaxeiros Avro Tudor, pero este modelo tivera vendas moi baixas; así, durante 1958, a empresa decidiu crear un novo deseño a partir de cero, e que finalmente se convertería no HS 748. O 9 de xaneiro de 1959 anunciouse a existencia do proxecto, coñecido entón como o Avro 748.

Nese momento o cuadrimotor Vickers Viscount xa asegurara a meirande parte do mercado de curto alcance, polo que Avro decidiu que deseñaría un avión rexional máis pequeno, impulsado por un par de motores turbohélice Rolls-Royce Dart. A compañía pensou que este avión sería un substituto axeitado para os moitos DC-3 Dakota que na época estaban chegando ao final da súa vida útil. Segundo a publicación *Flight International*, un dos principais obxectivos do equipo de deseño foi o de producir un avión que fose capaz dende calquera aeródromo no que puidese operar o DC-3.

As primeiras intencións para o avión eran que tivese unha capacidade para 20-30 asentos, adoptando unha configuración semellante á do seu futuro rival, o Fokker F27 Friendship; porén, tras discusións con varios clientes potenciais, a compañía optou por unha configuración de á baixa e unha capacidade de 40 asentos. Outro punto importante para o futuro avión era que cumprise cos estándares de aeronavegabilidade tanto británicos como estadounidenses; segundo isto, debería ser un dos primeiros avións de tamaño medio en incorporar principios de deseño de vida segura para a súa estrutura en lugar dos principios comúns que se estaban practicando na época. Esta capacidade STOL conseguiuse grazas a distintas características, como a adopción dunha á longa de elevación alta, que estaba equipada cun único *slot flap* e cunha lingüeta servo no bordo de saída. Esta á estaba montada abaixo na fuselaxe con diedro dende a raíz, permitíndolle unha boa separación xeral do chan e unha montaxe doada do robusto tren de aterraxe. Operacionalmente, os pilotos podían elixir entre tres configuracións de flaps para a engalaxe para seleccionar o nivel de rendemento STOL requirido. Fíxose popular entre numerosos operadores comerciais, e só no Caribe e América do Sur había 63 HS 748 operando en 11 aeroliñas.

Os militares australianos mercaron varios avións, concretamente a Real Forza Aérea de Australia (RAAF) fíxose cunha frota de dez HS 748, chegando o primeiro deles en 1968 para servir como adestrador de navegación e como transporte VIP. A Real Armada de Australia (RAN) operou dous HS 748 a partir de 1973 como adestradores de navegación. Tras o ciclón Tracy, entregouse axuda en Darwin, Territorio do Norte, usando este modelo. Despois de ser equipados con varias contramedidas electrónicas (ECM) a finais dos anos 70, o HS 748 tamén foi usado como adestrador de guerra electrónica.

## Variantes 
miniatura|260x260px|HS-780 Andover

* **748 Series 1** - o Avro 748 orixinal, impulsado por dous turbohélice Rolls-Royce Dart RDa 7 Mk 514. 24 fabricados.
* **748 Andover** - versión militar de transporte de pasaxeiros. dixo que "os dous accidentes foron causados por un freado non axeitado resultado do baixísimo coeficiente de fricción proporcionado pola superficie moi mollada de herba sobre o subsolo duro, seco e case impermeable".

* O 4 de febreiro de 1970 o voo 707 de Aerolíneas Argentinas, un Avro 748-105, esnafrouse contra o chan despois de que os pilotos perdesen o control do aparello. O avión chocou en Loma Alta, na Arxentina, morrendo os seus 37 ocupantes.

* O 9 de decembro de 1971 un HS 748 de Indian Airlines estaba preto de Chinnamanur descendendo cara Madurai cando chocou en terreo elevado a uns 80 km do aeroporto, morrendo catro tripulantes e 17 pasaxeiros. Houbo 10 superviventes entre os pasaxeiros. O accidente produciuse de día con mala visibilidade.

* O 20 de xaneiro de 1976 un HS 748-246 Series 2A de TAME, con rexistro HC-AUE, esnafrouse mentres voaba sobre terreo montañoso a 10 000 pés. O avión chocou contra árbores coa súa á dereita, perdeu o control e esnafrouse contra a ladeira dunha montaña. O avión estaba en ruta entre Loja e o aeroporto Simón Bolívar en Guayaquil, Ecuador. Seis tripulantes e 28 pasaxeiros morreron, sobrevivindo 8 pasaxeiros.

* O 3 de marzo de 1978 un Hawker Siddeley HS 748 de Línea Aeropostal Venezolana esnafrouse aos poucos minutos de engalar do aeroporto Simón Bolívar, Venezuela, morrendo os 46 ocupantes do avión.

* O 7 de setembro de 1978 un HS 748 de Air Ceylon, con rexistro 4R-ACJ, resultou esnaquizado por un incendio mentres estaba aparcado no aeroporto de Colombo-Ratmalana, debido á detonación dun explosivo colocado por terroristas no seu interior. Non houbo vítimas mortais.

* O 31 de xullo de 1979 no aeroporto de Sumburgh das illas Shetland esnafrouse o voo 0034 de Dan-Air, un HS 748 series 1 con rexistro G-BEKF que operaba un voo de apoio para a industria petrolífera. O avión fallou ao intentar irse ao aire e esnafrouse no mar. O accidente debeuse a que o bloqueo do elevador contra ráfagas de vento volveu a activarse, evitando que o avión rotase e puidese elevarse a altitude de voo. O avión quedou esnaquizado e 17 persoas morreron afogadas.

* O 4 de agosto de 1979 un HAL-748 de Indian Airlines HAL-748 (VT-DXJ) estba operando un voo regular entre Pune e Bombai. O avión esnafrouse nos outeiros Kiroli preto de Panvel, a uns 11 km ao leste de Bombai. O aparello quedou esnaquizado morrendo os seus 45 ocupantes.

* O 22 de agosto de 1979 un mecánico de avións (un ex-suboficial da Forza Aérea de Colombia) roubou un HS 748 militar (FAC-1101) dun hangar no aeroporto internacional El Dorado en Bogotá. Segundo os medios esta persoa roubou o avión coa intención de esnafralo contra a casa dos seus pais. Tras uns minutos no aire quedou sen combustible e caeu, matando ao improvisado piloto e a tres persoas en terra.

* O 26 de xuño de 1981 o voo 240 de Dan-Air, un HS 748 2A con correo que voaba dende o aeroporto de Gatwick ata o aeroporto de East Midlands esnafrouse en Nailstone matando aos seus 3 tripulantes. Mentres descendía, a porta traseira dereita desprendeuse golpeando o estabilizador horizontal e quedando no seu bordo de ataque. Os pilotos perderon o control e o avión entrou nun picado pronunciado. Durante o picado as ás e os estabilizadores fallaron pola sobrecarga.

## Notas 
## Bibliografía 
* Blackman, Tony. "Flight Testing to Win." *Lulu.com,* 2005. .

*