Universidade Yale

miniatura|Biblioteca Sterling Memorial.
A **Universidade Yale** (en inglés *Yale University*) é unha universidade privada localizada en New Haven, Connecticut (Estados Unidos). Fundada en 1701, é a terceira institución de ensino superior máis antiga nos Estados Unidos e un dos nove *Colleges* coloniais recoñecidos cunha Carta Real do monarca británico antes da Revolución das Trece Colonias.

O clero fundou unha Escola Colexiada autorizada pola Provincia de  Connecticut para educar sacerdotes da Igrexa congregacional. Esta escola trasladouse a New Haven en 1716 e foi  renombrada *Yale  College* en recoñecemento a unha doazón realizada por Elihu Yale, gobernador da Compañía Británica das Indias Orientais. Restrinxido en orixe á teoloxía e as linguas sacras, o currículo da institución comezou a incorporar humanidades e ciencias na época da Revolución colonial. No século XIX, a escola introduciu formación para graduados e profesionais, e en 1861 concedeu o primeiro *Philosophiæ doutor* (*Ph.D.*) nos Estados Unidos e organizouse como universidade en 1887. O seu número de profesores e estudantes creceu despois de 1890 coa rápida expansión do seu campus e da investigación científica.  

Conta co segundo sistema bibliotecario universitario máis grande, e forma parte da Ivy League.  Yale é especialmente famosa pola súa Facultade de Dereito.  

O nome da universidade rende homenaxe a Elihu Yale, un dos seus primeiros benfeitores.

Destaca por ser unha das institucións educativas privadas máis recoñecidas dos Estados Unidos e do mundo.
## Admisións 
Yale é moi selectiva nas súas admisións. Son admitidos menos do 6 por cento dos case 30.000 solicitantes anuais a programas de pregrao.

A Facultade de Dereito de Yale é a máis selectiva do país: acepta a só o 6 por cento dos solicitantes.

## Facultades e escolas 
Yale componse das seguintes escolas e facultades:
*Yale College
*Graduate School of Arts and Sciences
*Professional Schools (School of Architecture, School of Art, Divinity School, School of Drama, School of Engineering & Applied Science, School of Forestry & Environmental Studies, Facultade de Dereito de Yale, School of Management, Facultade de Medicina de Yale, School of Music, School of Nursing, School of Public Health, Institute of Sacred Music).
## Colexios maiores 
Lista oficial de colexios maiores de Yale:
* Pierson College, en honor o primeiro reitor de Yale, Abraham Pierson
* Davenport College, en honor o Rev. John Davenport (coñeceselle como "DPort")
* Jonathan Edwards College, en honor o teólogo Jonathan Edwards (xeralmente chamada "J.E.")
* Branford College, en honor a Branford, Connecticut
* Saybrook College, en honor a Old Saybrook, Connecticut
* Trumbull College, en honor a Jonathan Trumbull, gobernador de Connecticut
* Berkeley College, en honor o Rev. George Berkeley
* Calhoun College, en honor a John C. Calhoun
* Silliman College, en honor a Benjamin Silliman
* Timothy Dwight College, en honor dos presidentes da universidade, Timothy Dwight IV e Timothy Dwight V (coñeceselle como "T.D.")
* Ezra Stiles College, en honor o Rev. Ezra Stiles é coñecida como "Stiles," a pesar dos intentos do director Traugott Lawler de usar o nome completo 
* Morse College, en honor a Samuel Morse

## Rivalidade 
A rivalidade entre  Yale e Harvard é coñecida historicamente, pois é a primeira, máis antiga e intensa da Ivy League, tanto nos aspectos académico e deportivo, en remo e fútbol americano, deporte inventado por un adestrador de Yale.
## Seitas 
Na Universidade Yale atópanse as sociedades secretas *Skull & Bones*, *Scroll and Key* e ''Wolf's Head''.

## Deportes 
Practícanse un total de 35 variedades deportivas en Yale, que pertence á NCAA e compite na conferencia da Ivy League.
## Alumnado notable 
Algúns egrexios destacados son:
*Paul Newman, actor.
*Meryl Streep, actriz.
*Jodie Foster, actriz.
*Edward Norton, actor.
*George W. Bush, expresidente dos Estados Unidos.
*Bill Clinton, expresidente dos Estados Unidos.
*Hillary Clinton, exsecretaria de Estado dos Estados Unidos.
*Dick Cheney, ex-vicepresidente dos Estados Unidos.
*John Kerry, secretario de Estado dos Estados Unidos.
*Howard Dean, ex-gobernador de Vermont.
*Joe Lieberman, senador dos Estados Unidos.
*Ernesto Zedillo, expresidente de México.
*Peter Mathews, arqueólogo, bolseiro MacArthur
*Mario Monti, ex-primeiro ministro de Italia.
*Josiah Willard Gibbs, científico e profesor de Yale.
*Paul Krugman, gañador do premio Nobel.
*Edmund Phelps, gañador do premio Nobel.
*John Bennett Fenn, gañador do premio Nobel.
*Raymond Davis Jr., gañador do premio Nobel.
*George Akerlof, gañador do premio Nobel.
*Thomas A. Steitz, gañador do premio Nobel.
*Stephen Vincent Benet, gañador do premio Pulitzer.
*Bob Woodward, gañador do premio Pulitzer.
*John Hersey, gañador do premio Pulitzer.
*Garry Trudeau, gañador do premio Pulitzer.
*David McCullough, gañador do premio Pulitzer.
*Bora Chung, escritora.

## Episodio das 40000 pezas incas procedentes do Perú 
En 1911, esta universidade tomou 42 000 pezas incas atopadas por Hiram Bingham, coa promesa de devolvelas en 3 anos. Esas pezas estiveron en Yale durante máis de 100 anos. Redes sociais e blogs peruanos e doutras partes do mundo esixían que os achados fosen devoltos ao seu país de orixe. En 2012 Yale devolveu as pezas ao Perú en 4 cargamentos desde Connecticut.

## Galería

Ficheiro:Calhoun_college.jpg|Calhoun College 
Ficheiro:Branford_Court_spring_2.JPG|Branford College 
Ficheiro:Dport.jpg|Davenport College
Ficheiro:MainCourtyardTrumbull.jpg|Trumbull College 
Ficheiro:Pierson_college.jpg|Pierson College

## Notas
## Véxase tamén