Graza

miniatura|300px|dereita|Man de Deus nun sartego de San Domingos de Bonaval en Santiago de Compostela
No cristianismo, o Amor de Deus por todos e cada un dos homes na súa dimensión de don gratuíto outorgado sen merecemento nin boas obras. É ese amor manifestado na vida, morte e resurrección de Xesús de Nazaret o que, segundo a opinión da maior parte das confesións cristiás, trae á humanidade á salvación, reconciliándoa con Deus Pai.

## Fontes 
A primeira vez que aparece descrita e anunciada esta experiencia é nas cartas de San Paulo de Tarso; que son os primeiros documentos cristiáns escritos que se conservan. A idea da graza como don que se acolle dende a fe e ten como froito a xustificación sen as boas obras da Lei de Moisés é o fío condutor da Carta aos Romanos e a Carta aos Gálatas.

Entre os Pais da Igrexa, quen máis desenvolveu esta vivencia, dende un punto de vista conceptual, foi San Agostiño de Hipona. Faino en obras como *de gratia et libero arbitrio*, e *de natura et gratia*. Particularmente, salientou a idea na súa polémica cun dos autores cristiáns máis influentes Pelaxio, xustamente considerado como un herexe por defender que o home se salva debido á súa virtude e ás súas boas obras.

A experiencia da bondade gratuitamente ofrecida supón que non haxa lugar, na experiencia cristiá auténtica, para o orgullo,a vangloria ou o desprezo dos demais. A humildade como actitude primixenia da vivencia do crente será unha constante nos escritos dos pensadores cristiáns e dos doutores da Igrexa.

## A Reforma 
Será Martiño Lutero quen no século XVI, defenda esta idea dun xeito radical, abríndose unha interpretación que puña en cuestión as indulxencias, e unha relixiosidade que volvera ao medo á condenación e á merca da salvación mediante todo tipo de prácticas. Para Lutero, seguindo a S. Paulo e a S. Agostiño, o home, en canto escravo do pecado, débelle a salvación á misericordia e o perdón de Deus a través de Cristo, e non a mérito ningún pola súa parte. Esta será a idea central do protestantismo, que axiña denunciará a práctica institucional de Igrexa Católica e provocará a condena por parte desta e a división que permanece ata hoxe no cristianismo occidental.

## Concepción católica 
Para a Igrexa católica, a salvación ou xustificación é obra da soa graza de Deus, pero entende que a aceptación persoal coopera na acción xustificadora de Deus, aínda que recoñece que tal cooperación é tamén en si mesma acción do Espírito Santo.

Para a Igrexa católica a graza do perdón e a experiencia do amor gratuíto de Deus comporta o regalo dunha renovación do home interior, dunha vida nova no amor que produce boas obras. Isto é a santidade. Esta vida nova ten un carácter difusivo da que se benefician, na dinámica dun amor sen límites, os demais homes (dogma da comuñón dos santos).

A doutrina católica sostén que nin pecado orixinal nin ningún pecado é capaz de destruír a imaxe de Deus e a arela de bondade que todo home comporta na súa estrutura ontolóxica. Así, se ben ninguén pode merecer a graza primeira que ten como froito a conversión, esta xera un amor activo que, pola resposta libre do home, fai que non sexa desacertado falar de que o crente poida logo merecer as demais grazas útiles para a transformación interior e a realización das boas obras que conducen á obtención da vida eterna. Será na contrarreforma e no Concilio de Trento onde se definan, de xeito pretendidamente definitivo, as posicións da Igrexa Católica ao respecto.

## Concepción luterana 
Para as igrexas luteranas, o ser humano é incapaz de poñer nada da súa parte que propicie ou favoreza a propia salvación. O home só pode recibir a xustificación pasivamente.

Os luteranos non negan que a concesión do perdón non dea como froito unha vida renovada en unión con Cristo. Pero esta vida renovada non é a que provoca a salvación. A xustificación non depende das experiencias ou accións da vida nova do crente senón do exclusivo favor de Deus. Por isto, para Karl Barth, a *graza só é graza cando é recoñecida como inconcibible*.

Os pensadores luteranos admiten que as estruturas ontolóxicas do ser humano non poden ser destruídas polo mal, pero que a súa realización óntico existencial está determinada enteiramente pola escravitude do pecado. Lembran a expresión de Lutero de que o amor de Deus non encontra previamente o seu obxecto, senón que o crea: *os pecadores son fermosos por seren amados e non son amados por seren fermosos* (Martiño Lutero nas súas *Disputas de Heildelberg*)

Dietrich Bonhoeffer, no seu libro *O Prezo da Graza*, ten advertido, porén, contra un concepto de graza que non condena o mal e o pecado e se converte nun mero consolo superficial. Para el a graza é auténtica se chama ao seguimento, se move á unión con Cristo e á renuncia ao propio ego. Segundo á súa concepción, a experiencia do perdón libre e incondicional de todos os pecados move a unha esixencia máis radical ata o sufrimento e o desprezo como resposta ao amor de Cristo.

Ultimamente, autores como Hans Küng teñen intentado demostrar que non existe unha incompatibilidade insalvable entre as concepcións católicas e as protestantes. Oficialmente, en 1999 asinouse unha declaración conxunta entre a Federación Luterana Mundial e o Pontificio Consello para a promoción da unidade dos cristiáns, que supón un achegamento importante nas formulacións católicas e protestantes, no camiño do ecumenismo.