Uropixios

A dos **uropixios** (*Uropygi*) é unha orde de arácnidos que inclúe case 150 especies, que se distribúen nas rexións tropicais e subtropicais do globo, onde viven debaixo das rochas e de troncos de árbores.

Todas as especies actuais inclúense na familia dos *Thelyphonidae*.

Apareceron no rexistro fósil no carbonífero.

## Características 
Carecen de glándulas velenosas pero teñen glándulas anais coas que expulsan un líquido con cheiro a vinagre, inofensivo para os humanos. 
Miden entre 2 e 15 cm. Son de cor café-avermellada ou escuros e presentan un longo flaxelo multiarticulado ao final do corpo. Teñen hábitos nocturnos e son carnívoros.

Como os demais arácnidos, os uropixios teñen o corpo dividido en dúas rexións ou tagmas, o prosoma (tronco ou cefalotórax) e o opistosoma (abdome).

### Prosoma 
Dorsalmente presenta un escudo no que se sitúan un par de ollos simples medios, anteriores, e un grupo de tres ocelos laterais; ventralmente presenta tres placas.

Os quelíceros son pequenos e están compostos de dous artellos, o basal en forma de talo e o distal en forma de uña. Os pedipalpos presentan forma de quela moi basta; presentan ornamentacións chamadas apófises, coas cales o animal tritura o alimento para despois introducilo na boca. Dos catro apéndices ambulatorios (patas), o primeiro é máis longo e de tipo anteniforme, os seguintes tres son locomotores.

### Opistosoma 
Está composto por 12 metámeros ou segmentos, o primeiro forma un pedicelo que se une ao prosoma, o segundo corresponde ao xenital cuberto cun opérculo, e lateralmente presenta espiráculos respiratorios, o metámero 12 leva un característico flaxelo multiarticulado, ademais do ano e os orificios das glándulas anais que se abren a cada lado do ano, polos que segregan unha substancia líquida de olor similar ao do vinagre. Este líquido está composto dun 84 % de ácido acético, un 5 % de ácido cáprico e un 11 % de auga; de función tanto defensiva como ofensiva, lánzao contra as súas presas (xeralmente outros artrópodos), que debilita a cutícula facilitando así a súa captura coa axuda dos pedipalpos; este líquido é inofensivo para os seres humanos. O pedicelo permite levantar o opistosoma para dirixir o chorro do líquido. posteriormente as presas son tomadas cos pedipalpos e logo transportadas aos quelíceros. Os uropixios realizan unha predixestión externa (similar á de todos os arácnidos).

O sistema excretor está composto por un par de glándulas coxais que desembocan baixo o último par de apéndices locomotores; ademais teñen tubos de Malpighi e nefrócitos, que se encontran ao redor das filotraqueas.

## Hábitat 
O maior número de especies de uropixios localízase nas zonas tropicais e subtropicais, onde a humidade ambiental, relativamente abundante, é a adecuada para o perfecto desenvolvemento destas criaturas. Porén, é posíbel encontrar algunhas especies tamén en zonas máis ou menos secas, aínda que neste caso a súa actividade desenvóvese sempre durante as horas nocturnas.

## Taxonomía 
### Descrición 
A orde foi descrita en 1883 polo aracnólogo sueco Tord Tamerlan Teodor Thorell, na súa obra:

:Thorell, T. T. (1883): "Descrizione di alcuni Aracnidi inferiori dell'Arcipelago Malese". *Annali del Museo Civico di Storia Naturale di Genova*, vol. 18, pp. 21-69.

### Etimoloxía 
O nome científico *Uropygi* deriva do grego antigo οὐροπύγιον *ouropýgion*, voz formada por οὐρά *ourá*, 'cola', e πυγή *pygḗ*, 'traseiro', 'rabadilla', 'ano'. O *-i-* final indica substantivo latino plural. Literalmente: 'os de cola traseira'.

### Clasificación 
miniatura|250px|*Mastigoproctus giganteus* na man dun home, para apreciar o seu tamaño.
[miniatura|250px|Detalle do [flaxelo terminal do opistosoma de *Mastigoproctus giganteus*.]]
[miniatura|250px|Primeiro plano dun *Thelyphonus*, onde se aprecian os [pedipalpos.]]

Segundo o ITIS a clasificación da orde é a seguinte:

'*Orde *Uropygi'''* Thorell 
**** Xénero *Etienneus* Heurtault, 1984
**** Xénero *Hypoctonus* Thorell, 1888
**** Xénero *Labochirus* Pocock, 1894
**** Xénero *Thelyphonellus* Pocock, 1894 
*** Subfamilia *Mastigoproctinae* Speijer, 1933 
**** Xénero *Mastigoproctus* Pocock, 1894
**** Xénero *Mayacentrum* Víquez & Armas, 2006
**** Xénero *Mimoscorpius* Pocock, 1894
**** Xénero *Uroproctus* Pocock, 1894 
*** Subfamilia *Thelyphoninae* Lucas, 1835 
**** Xénero *Abaliella* Strand, 1928
**** Xénero *Chajnus* Speijer, 1936
**** Xénero *Ginosigma* Speijer, 1936
**** Xénero *Glyptogluteus* Rowland, 1973
**** Xénero *Minbosius* Speijer, 1933
**** Xénero *Tetrabalius* Thorell, 1888
**** Xénero *Thelyphonus* Latreille, 1802
*** Subfamilia *Typopeltinae* Rowland & Cooke, 1973 
**** Xénero *Typopeltis* Pocock, 1894

## Galería de imaxes 

File:Thelyphonidae - Hypoctonus formosus.JPG|*Hypoctonus formosus*
File:Whip Scorpion (Hypoctonus sp.) (8066442609).jpg|*Hypoctonus* sp 
File:Vinegaroon - Whip Spider (Mastigoproctus baracoensis) (8576421119).jpg|*Mastigoproctus baracoensis*
File:Mastigoproctus giganteus 0008 L.D.jpg|*Mastigoproctus giganteus* femia, cunha bolsa de ovos
File:Thelyphonus sepiaris - 5455.jpg|*Thelyphonus sepiaris*
File:Typopeltis fg01.jpg|*Typopeltis* sp

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Dunlop, Jason A. & Horrocks, Carl A. (1996): "A new Upper Carboniferous whip scorpion (Arachnida: Uropygi: Thelyphonida) with a revision of the British Carboniferous Uropygi". *Zoologischer Anzeiger*, **234**: 293–306.
* Rowland, J. Mark & Cooke, John A. L. (1973): ["Systematic of the Arachnid Order Uropygida (= Thelyphonida)". *Journal of Arachnology, **1**: 55-71. PDF(https://gl.wikipedia.org/wiki/PDF)]

### Outros artigos 
* Arácnidos

### Ligazóns externas 
* Uropygi Thorell, 1883 no ITIS.
* Uropygi na EOL. 
* Thelyphonida  en Fossilworks.
* Uropygi  en Fauna Europaea.
* Uropygi no NCBI.
* Uropygi en BoldSystems .
* Uropygi en BugGuide .
* Uropygi no GBIF .