open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Humberto Delgado

**Humberto da Silva Delgado**, nado en Brogueira (Torres Novas) o 15 de maio de 1906 e finado en Villanueva del Fresno o 13 de febreiro de 1965, foi un militar portugués da Forza Aérea, coñecido como o xeneral sen medo.

## Traxectoria 
Inicialmente un convencido seguidor do ditador António de Oliveira Salazar, foi un dos socios fundadores do Grupo de Amigos de Olivença en 1945, pero en 1958 Delgado decidiu enfrontarse con Salazar concorrendo ás eleccións presidenciais dese ano, xuntando arredor súa a toda a oposición democrática, derrotado por mor dunha fraude electoral masiva marchou en 1959 de Portugal, refuxiouse no Brasil e contactou coa oposición ao salazarismo. Participou na fundación do DRIL. En 1961 entrou en Portugal para intentar sublevar o exército, fracasou no seu intento de asalto ao cuartel de Beja pero conseguiu fuxir pola fronteira española. En 1963 o goberno brasileiro retiroulle o permiso de residencia e Delgado dirixiuse a Alxeria. O 13 de febreiro de 1965 apareceu morto xunto a súa secretaria nas proximidades da fronteira portuguesa. Pensaba cruzar a fronteira para manter unha entrevista con militares portugueses pero foi asasinado pola PIDE, a policía política portuguesa.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Humberto Delgado nas Vidas Lusófonas
IPV

**IPV** (Investigación y Proyectos de Vehículos Especiales SA) foi unha marca galega de camións 4x4 con sede na Pontenova, provincia de Lugo.

## Traxectoria
A súa compañía matriz, Mafsa (Miranda, Alonso y Fernández), comezou no 1965 coma un consorcio de tres talleres de automoción que estiveran durante anos arranxando pequenos camións 4x4 lixeiros italianos herdados da guerra civil española, e incorporándolles motores diésel.

O primeiro modelo Mafsa foi un camión de eixo estreito equipado con motores Barreiros ou Perkins. Estaban especificamente deseñados para a industria madeireira galega e foron alcumados *carroceta*.

Como Mafsa non tiña distribuidores, as *carrocetas* vendíanse só na fábrica. Porén o éxito permitiulle a Mafsa expandirse cara a camións 4x4 multiúsos, que estaban moi demandados daquela para usos contra o lume e na construción. Foi daquela cando estableceron unha rede de distribuidores e se consolidaron coma marca, que no 1972 foi renomeada IPV.

A gama IPV medrou ata os vehículos de 270cv e 24 toneladas, namentres que os motores OEM foron substituídos por motores MAN. Tamén as cabinas foron redeseñadas e modernizadas. Tamén concibiron algúns modelos especiais coma un camión bimodal estrada-camiño de ferro e un tractor de peirao para empurrar por semi-trailers.

IPV presentou suspensión de pagos en agosto de 2006, se ben en momento ningún parou a súa produción. A empresa pechou en febreiro de 2013.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Uro (automoción)
### Ligazóns externas
*Páxina web de IPV
Tintín e a Arte-Alfa

***Tintín e a Arte-Alfa*** é o vixésimo cuarto e derradeiro álbum da serie de aventuras de Tintín. Hergé traballou nel ata o seu falecemento, e o álbum foi publicado en forma póstuma (a pesar de non estar completo) en 1986 por Casterman, en asociación con *A Fondation Hergé*. En 2004, publicouse unha nova edición con máis agregados.

## Publicacións 
No momento do falecemento de Hergé, o 3 de marzo de 1983, Tintín e a Arte-Alfa non era máis que un esbozo: tres pranchas debuxadas a lapis, corenta e dous en estado de bosquexos, e algúns escritos adicionais con parte do guión da nova aventura. Expúxose entón que facer cos elementos con que se contaba, mencionándose a posibilidade da terminación do álbum por parte dos colaboradores de Hergé. Porén, dado o estado moi preliminar da obra (por exemplo, non había un final para a mesma), iso descartouse porque os achegues externos serían demasiado importantes.

Fanny Remi, viúva do autor, decidiu que o álbum publicaríase inacabado, tal como o deixou a súa parella. A edición de 1986 consistiu en dous bloques: un co recorte gráfico tal como o deixou Hergé, e o outro cunha transcrición dos diálogos similar á dos textos teatrais.

A edición de 2004 presenta unha forma completamente diferente, onde se mesturan as pranchas do autor con transcricións do diálogo, e resáltanse en forma gráfica algúns detalles de interese.

## Trama 
Tras varios anos dunha certa falta de ideas, todos os datos indican que este novo álbum de Tintín sería un dos mellores: o positivismo do trazo, o entusiasmo que demostra, indican que Hergé lograra un fío condutor consistente para a historia.

Tintín e a Arte-Alfa finaliza cunha viñeta na que *os malos* levan a Tintín apuntándolle por detrás cunha pistola. Podería parecer evidente que Tintín salvase, de ser finalizada a historia. Con todo, diversos datos apuntan a que realmente podería non ser así: o testemuño de persoas próximas a Hergé, así como o dato de que Hergé consultase a un amigo se podía facer que Tintín morrese na terraza da súa casa, apuntan a un final pouco usual.
Le Petit Vingtième

***Le Petit Vingtième*** era o suplemento infantil e xuvenil do diario belga *Le Vingtième Siècle*. É soado sobre todo porque nas súas páxinas se publicaron as primeiras historias de *As aventuras de Tintín*, a clásica serie de Hergé.
## Historia 
O suplemento apareceu por primeira vez o 1 de novembro de 1928. Hergé foi o seu director, grazas á confianza do director de *Le Vingtième Siècle*, o abade Norbert Wallez. Nas páxinas do suplemento publicáronse íntegras as primeiras oito aventuras do personaxe (*Tintín no país dos Soviets*, *Tintín no Congo*, *Tintín en América*, *Os xarutos do faraón*, *O Loto Azul*, *A orella rota*, *A illa negra* e *O cetro de Ottokar*. A publicación da seguinte entrega da serie, *No país do ouro negro*, viuse interrompida pola invasión alemá de Bélxica, en 1940. O último número de *Le Petit Vingtième* publicouse o 8 de maio de 1940. Tras a liberación, en 1944, as aventuras de Tintín pasaron a publicarse nunha revista de nova creación, a revista *Tintín*, que apareceu en 1946.

Ademais de aparecer serializadas na publicación, as tres primeiras aventuras de Tintín foron publicadas tamén en álbum por Éditions du Petit Vingtiéme (en 1930, 1931 e 1932, respectivamente). Máis adiante, con todo, Hergé chegou a un acordo coa editorial Casterman, que se ocuparía en diante da edición dos álbums de Tintín.

## Notas
Planet B-Boy

***Planet B-Boy*** é un filme documental estadounidense de 2007, dirixido por Benson Lee.

## Argumento 
O filme trata de analizar o mundo do breakdance a través do seguimento de cinco crews ou grupos que participan, primeiros nas eliminatorias dos seus países, e logo na final do campionato mundial de breakdance, denominado Battle of the Year. Os conxuntos seguidos, aos que se lles fan entrevistas persoais e dos que se coñecen algúns detalles da súa vida e da súa traxectoria, son Last for One e Gambler (Corea do Sur), Ichigeki (Xapón), Phase-T (Francia) e Knuckle Head Zoo (EUA). O documental inclúe un gran seguimento da final da Battle of the Year de 2005, gañada finalmente polos surcoreanos Last for One.
Tintín e o lago dos tiburóns

***Tintín e o lago dos tiburóns*** (en francés *Tintin et le Lac aux Requins*) é unha película de debuxos animados de Tintín, dirixida por Raymond Leblanc en 1972. A primeira edición en galego foi en 1984 pola Editorial Juventud con tradución de Valentín Arias López.

## Características 
A película non foi escrita nin debuxada por Hergé, creador do personaxe, senón polo historietista belga Michel Regnier, máis coñecido polo seu pseudónimo de Greg. Jacques Careuil o encargado de darlle a voz ao protagonista no idioma orixinal.

Tras a estrea do filme realizouse unha adaptación á banda deseñada, usando como viñetas fotogramas da película, e engadindo globos de diálogo procedentes do guión.

## Sinopse 
En Sildavia, cerca do lago Flechizoft, está o profesor Tornasol, que invitou a Tintín e ao Capitán Haddock a pasar unhas vacacións. O avión no que viaxan Tintín e Haddock sofre un accidente en estrañas circunstancias. Tras ser salvados por dous pequenos syldavos, finalmente chegan a casa do profesor, quen lles mostra o seu último traballo: unha máquina capaz de reproducir todos os obxectos en tres dimensións.

As infinitas posibilidades que ofrece tal descubrimento suscitan perigosas cobizas, en particular do odioso Rastapopoulos, disposto a todo para apropiarse do xenial invento.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* As aventuras de Tintín
### Ligazóns externas
* *Tintin et le Lac aux requins* sur *Histoires de tournages
* *Tintin and the Lake of Sharks'', 44pp, first UK edition published by Methuen, 1973.
Uro (automoción)

**URO** é unha compañía galega construtora de camións e vehículos militares con sede en Santiago de Compostela. A compañía matriz de Uro, UROVESA (URO Vehículos Especiales S.A.), naceu en 1981 da man de ex-empregados da marca galega IPV.

A empresa debe o seu nome ao *uro*, antigo touro europeo (*bos taurus primigenius*), especie da que proceden practicamente todas as razas domésticas de gando bovino actuais. Similar ao touro de lidia pero de maiores dimensións (ata 1.300&nbsp;kg. de peso), o uro extinguiuse en 1627 en Polonia.

## Traxectoria
Para 1983 conseguiron situarse como líderes do sector de automóbiles 4x4 para a loita contra o lume en contornas rurais, grazas aos seus camións TT URO, tamén grazas a estes convertéronse nun dos principais construtores españois de camións.

Desde 1984 son fornecedores oficiais do Exército Español, logo de gañar o concurso "Declaración de Necesaria Uniformidade". Actualmente, as FFAA de España dispoñen de máis dun milleiro de vehículos desta marca, destacando entre eles o VAMTAC (**V**ehículo de **A**lta **M**obilidade **Tác**tico), equipado cun motor diésel de 190 CV Steyr, aínda que a maioría dos vehículos URO utilizan motores Iveco.

Desde 1991, unha subsidiaria de UROVESA, UROMAC, fabrica en Castropol (Asturias, España) carretillas elevadoras e dumper. As carretillas mecánicas especiais son usadas igualmente polo Exército Español, aínda que permitiron á empresa abrirse ao sector da industria, o que lles reportou maiores beneficios.

O final da primeira década do século XXI foi para UROVESA uns anos de gran baixada de beneficios debido á diminución do seu volume de negocio sumado a un fallo nas homologacións.

En 2014, tras recuperar en parte o volume de vendas no ano 2013, UROVESA informou a comezos de febreiro a súa intención de ampliar o seu chan industrial para aumentar o seu volume de produción, liderando a recuperación económica do sector na zona.[miniatura|[URO VAMTAC.|esquerda]]Os VAMTACs do Exército Español foron despregados en diferentes zonas de conflito coma Iraq, Afganistán e o Líbano.

O Exército Real de Marrocos ten encargados 1200 VAMTACs e 800 camións Iveco por un valor total de 200 millóns de euros.

Desde 1991 unha filial de Urovesa, Uromac, fabrica en Castropol pequenos vehículos todo terreo para o Exército Español.

## Modelos actuais 
[miniatura|URO MAT-18.16 do [Exército de Terra de España|Exército de Terra Español.]][miniatura|[Camión motobomba no monte galego.]]
[miniatura|Motobomba BFP 40-106 J-1884 sobre URO M3-24.14 da [Unidade Militar de Emerxencias|UME.]]

Cada modelo de UROVESA ten multitude de derivados a parte do modelo oficial que se vende, o exemplo máis destacado é o do Vamtac militar, que ten 8 configuracións oficiais, pero a gama de modelos oficiais (sen configuración) é a seguinte.

### Gama civil 
#### Coches 
* Vamtac S3

#### Camións 
* K3-24.14&16 
* K5-25.14&16
* K5-30.14&16

### Gama militar 
* Vamtac S2

### Gama industrial 
Uromac ten sede no Polígono Industrial De Barres, Castropol. 
* UROMAC
* Dumpers
* Carretillas elevadoras

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina oficial de Uro .
* Páxina de Uromac .
Henrique Galvão

**Henrique Carlos da Malta Galvão**, nado en Barreiro o 4 de febreiro de 1895 e finado en São Paulo o 25 de xuño de 1970, foi capitán do exército, explorador-naturalista, e escritor portugués. Fíxose mundialmente famoso, en 1961, por ter organizado e comandado o secuestro do Santa María, nunha tentativa de provocar unha crise política contra o réxime de Salazar.

## Traxectoria 
Henrique Galvão desde cedo seguiu a carreira militar. Foi un dos partidarios de Sidónio Pais. Foi administrador do concello de Montemor-o-Novo. Participou na revolución do 28 de maio de 1926 e foi un fervoroso salazarista. Foi o primeiro director da Emissora Nacional en 1934. Máis tarde, estivo e África, onde organizou accións de propaganda. Foi gobernador de Huíla. Angola inspiroulle a vea literaria, escribindo unha serie de libros sobre a vida nas colonias africanas, a súa antropoloxía e zooloxía.

No inicio da década dos 50, Henrique Galvão deslindouse do réxime de Salazar e comezou a conspirar con outros militares, máis acabou por ser descuberto, preso e expulsado do exército. En 1959, aproveitando unha visita ao Hospital de Santa María, fuxiu e refuxiouse na embaixada da Arxentina, conseguindo o exilio político en Venezuela. Henrique Galvão era, con Humberto Delgado, unha figura extremadamente popular nos medios opositores non afectos ao PCP. Para o Partido Comunista, Portugal aínda non estaba preparado para a revolución, en canto Galvão pensaba que non había tempo a perder. Foi durante o exilio que comezou a preparar aquela que seria a súa acción mais espectacular: o desvío dun paquete cheo de pasaxeiros, a que deu o nome de "Operación Dulcinea". Coordinou esta acción con Humberto Delgado, que estaba exiliado no Brasil.

O navío escollido foi o paquete "Santa María", que partira en 9 de xaneiro de 1961 para unha viaxe regular ata Miami. Galvão embarcou clandestinamente no navío, en Curaçao, Antillas Holandesas. A bordo xa se encontraban os 20 elementos do Directorio Revolucionario Ibérico de Liberación, grupo que asumiría a responsabilidade do asalto. O navío levaba cerca de 612 pasaxeiros, moitos norteamericanos, e 350 tripulantes. A operación comezou na madrugada do 22 de xaneiro, coa ocupación da ponte de mando. Un dos oficiais de bordo ofreceu resistencia e foi morto a tiros; os restantes, segundo Galvão, rendéronse vergoñosa e covardemente. O paquete mudou de rumbo e partiu en dirección a África. Henrique Galvão quería dirixirse á illa española de Fernando Póo, no golfo de Guinea, e a partir de aí atacar Luanda, que sería o punto de partida para o derrube dos gobernos de Lisboa e Madrid. Un plano megalómano e quixotesco, condenado ao fracaso, pero que chamaría a atención internacional para a ditadura salazarista.

As cousas comezarán a complicarse cando un buque dinamarqués avistou ao Santa María, dando avisou á garda costeira americana. De aí ata chegada dos navíos de guerra foi un ápice. Vendo que todo estaba perdido, Henrique Galvão decidiu arribar a Recife e renderse ás autoridades brasileiras, pedindo asilo político, que foi concedido.

Henrique Galvão, morreu en São Paulo, coa enfermidade de alzhéimer.
Silvicultura

A **silvicultura** (do latín *silva*, selva, bosque, e *cultura*, cultivo) é o cultivo dos bosques ou montes e tamén a ciencia que trata deste cultivo. Forman parte do seu campo a arte de crear ou conservar un bosque, e a teoría e a práctica de regular o establecemento dunha masa arbórea, a súa composición e desenvolvemento; para iso apóiase na xeografía, ecoloxía, edafoloxía e climatoloxía entre outras.

A silvicultura é moito máis nova que a agricultura. Os señores feudais de Europa Central comezaron a xestionar os seus bosques na Idade Media, con vistas á caza e ao favorecimiento de árbores especialmente valiosas para, por exemplo, a construción de barcos. A silvicultura como unha disciplina científica non emerxeu ata comezos do século XIX, cando Alemaña e Francia fundaron as primeiras escolas de enxeñaría forestal.[miniatura|Cortiza amoreada. A [sobreira é unha das árbores máis prezadas do bosque mediterráneo.|centro]]
Hermínio da Palma

**Hermínio da Palma Inácio**, nado en Ferragudo (Lagoa, Algarve) o 29 de xaneiro de 1922 e finado en Lisboa o 14 de xullo de 2009, foi un destacado loitador contra a ditadura de Salazar en Portugal.

## Traxectoria 
Oficial mecánico do Exército do Aire, oposto ao réxime salazarista, acusado de subversión foi expulsado do exército e encarcerado. Ao saír foi xefe dos servizos técnicos da KLM no aeroporto de Lisboa, acusado de sabotar avións militares portugueses en 1947 foi detido e enviado á prisión de Aljube, conseguiu fuxir e marchou a Marrocos primeiro e despois ao Brasil onde estableceu un taller de pezas de recambio para avións.

Membro do DRIL participou no secuestro do Santa María e en 1961 entrou clandestinamente en Portugal e secuestrou o avión da liña Casablanca-Lisboa da TAP co obxectivo de guindar folletos contra Salazar en Lisboa, tras esa acción, o primeiro secuestro dun avión comercial no mundo, volveu ao Brasil. En 1965 regresou a Portugal actuando no seo de LUAR, participou na súa primeira acción armada en 1967, roubo da sucursal do Banco de Portugal en Figueira da Foz, fuxiu a París e o goberno portugués solicitou a súa extradición que non lle foi concedida.

En 1968 pretendeu comezar unha insurrección armada tomando a cidade de Covilhã pero foi detido pola policía portuguesa antes de iniciala, conseguiu fuxir da prisión de Porto marchar a España onde foi detido ao ano seguinte pero o goberno español non concedeu a extradición ao portugués e residiu en varios países de Europa e o norte de África ata 1973 cando regresou a Portugal e foi detido pola PIDE, tras triunfar a Revolución dos Caraveis saíu da prisión e foi o xefe de seguridade do Partido Socialista e deputado na Asemblea de Lisboa polo PS.
O mundo de Beakman

miniatura|dereita|Paul Zaloom caracterizado como Beakman.
***O mundo de Beakman*** (en inglés: '''''Beakman's World'''*) foi un programa de televisión educativo baseado na tira cómica *You Can with Beakman and Jax*, creado por Jok R. Church e producido por ELP Communications, Columbia Pictures Television e Columbia TriStar Television Distribution.

A primeira aparición tivo lugar en setembro de 1992, na canle The Learning Channel (TLC) e a nivel nacional en 225 emisoras. O 18 de setembro de 1993 trasladouse ó horario infantil matutino da CBS. No cume da súa popularidade, era visto en 90 países arredor do mundo. A serie foi cancelada a mediados de 1998. O mundo de Beakman gañou máis de 25 grandes premios.

O programa protagonizado por Paul Zaloom como Beakman, un científico excéntrico que fai experimentos cómicos e demostracións, ás veces a petición escrita dos televidentes, para ilustrar os conceptos básicos da ciencia, coma a densidade ou a electricidade.

Durante anos, Beakman foi axudado nos seus experimentos por unha muller. De 1993 a 1994, foi Josie (Alanna Ubach); de 1994 a 1995 Liza (Eliza Schneider); de 1995 a 1996 Phoebe (Senta Moses). Beakman tamén estivo acompañado nos seus programas por Lester "a Rata" (Mark Ritts). No episodio piloto, Lester era un monicreque, pero a partir daquela foi un home disfrazado de rata. Algunhas veces Lester resistíase a axudar a Beakman nos experimentos, pero este persuadíao prometéndolle comida. A actriz Jean Stapleton tamén apareceu no show facendo o papel da nai do científico.

Unha das frases características de Beakman era: *"¡Bada bing, bada bang, bada imos alá!"*.

Tanto ao comezo coma ó final do programa, e ás veces antes e despois da publicidade intermedia, inseríanse escenas de dous pingüíns, Don (con voz de Bert Berdis) e Herb (con voz de Alan Barzman), no Polo Sur, vendo *O mundo de Beakman'' pola televisión. Mark Ritts (Lester) tamén foi un dos titiriteros que manexaba ós pingüíns.

## Dobraxe
## Episodios
A serie tivo un total de 5 temporadas, desde 1993 a 1998.

## Emisións
En Galicia, foi retransmitido orixinalmente pola TVG (emitiuse dentro do programa infantil Xabarín Club cando este se creou, pero xa fora estrado na canle anteriormente), igual que ocorreu noutras comunidades autónomas, onde se podía ver polas correspondentes autonómicas (TV3, Telemadrid, Canal 9, Canal Sur e ETB). En 2006, Cuatro, recuperou a serie os sábados e domingos a partir das 8 menos cuarto da mañá, dentro do espazo Cuatrosfera.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Xabarín Club

### Ligazóns externas
*Ficha do programa en IMDb
*Web oficial
Ratatouille (filme)

***Ratatouille*** é a oitava película de animación producida por Pixar. O seu nome provén da especialidade culinaria francesa ratatouille. Dirixida por Brad Bird (tamén responsable da dirección d' *Os incribles*) estreouse nas salas españolas o 3 de agosto de 2007.

## Sinopse 
Esta cinta preséntanos a Remy, unha rata que naceu cun desenvolvido sentido do olfacto. Cando descobre un libro do máis grande Chef de París, Remy marabíllase do mundo culinario, soña con converterse nun gran chef francés a pesar da oposición da súa familia, o seu pai e o seu irmán Emile, sen esquecer o problema evidente que supón ser unha rata nunha profesión que detesta os roedores. Logo de separarse da súa familia nun accidente, o destino leva Remy ós sumidoiros de París, pero a súa situación non podería ser mellor, xa que se encontra xusto debaixo dun restaurante que se fixo famoso grazas a Auguste Gusteau, unha estrela da cociña. A pesar do perigo que representa ser un visitante pouco común nos fogóns dun exquisito restaurante francés, a paixón de Remy pola cociña pon patas arriba o mundo culinario parisiense. Así coñece o inexperto e algo zoupón fregador Linguini, con quen fai unha profunda amizade, para así xuntos lograr ser os máis prestixiosos chefs de Francia. Cando todo parece mellorar, Remy atópase co seu irmán Emile, quen lle pide regresar coa súa familia. O roedor debátese entre a súa vocación e os seus seres queridos.

## Galardóns e nomeamentos 
* 2007: Oscar ó mellor filme de animación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina Oficial (Latinoamérica)
* Ficha na IMDb

### Outros artigos 
* Ratatouille: banda sonora da película (2007);
* Ratatouille: videoxogo baseado na película;
Muy Interesante

**Muy Interesante** é unha revista mensual de divulgación e ciencia popular, creada e publicada polo Grupo G+J España.

Os seus contidos abranguen desde as ciencias biomédicas, a tecnoloxía e a astrofísica ata a psicoloxía, a prospectiva e a historia. A publicación caracterízase pola riqueza visual, fotográfica e infográfica, así como por un estilo xornalístico e divulgativo moi accesible a calquera lector. Os seus lemas son *A revista para saber máis de todo* e *Moi interesante: entretemento intelixente*.

## Historia 
*Muy Interesante* foi fundada en maio de 1981. En 2005 a súa venda media mensual era de 258.297 exemplares, certificados pola Oficina de Xustificación da Difusión (OXD). A súa audiencia sitúase en 2.120.000 lectores, segundo datos de 2005 do Estudo Xeral de Medios (EXM). Estes datos sitúana coma a revista española líder deste segmento de publicacións, ademais da máis veterana.

O seu primeiro director foi Juan Caño, ata 1986. Sucedeulle Manuel Velasco, ata 1989. Desde aquela, diríxea José Pardina. Entre as súas sinaturas e colaboradores máis coñecidos atópanse Juan Luis Arsuaga, Manuel Toharia, Enrique Coperías, Miguel Angel Sabadell, Antonio Muñoz Molina, Ramón Núñez Centella, Jesús Marchamalo, César Vidal, Jorge Alcalde, María José Casado, Eulalia Sacristán, José Angel Martos, Angela Swafford, Vicente Fernández de Bobadilla, Abraham Alonso, Alberto Porlan e Vladimir de Semir.

Nos seus primeiros anos, tamén escribiron nas súas páxinas Celso Collazo, Carl Sagan, Isaac Asimov e Paul Davies, científicos e divulgadores que a revista contribuíu a popularizar en España.

Na década dos anos 80, *Muy Interesante* foi a primeira revista española que incluíu unha holografía na súa portada, e tamén a primeira que publicou, en 1985, un anuncio cun chip sonoro musical (IBM).

## Ramificacións 
O éxito comercial e de audiencia de *Muy Interesante* no mercado español impulsou o desenvolvemento de diversas extensións da marca: *Muy Junior*, unha revista mensual de ciencia para nenos de 6 a 11 anos; e *Muy Historia*, monográficos bimensuais de divulgación histórica escritos por especialistas. Tamén *Muy Extra*, sen unha periodicidade determinada. En 2005 cesou a publicación de *Muy Especial*, monográficos trimestrais de temática variada (Ciencia, Evolución, Economía, Automóbiles, Cine, Deportes etc.).

Internacionalmente, *Muy Interesante* tamén se edita baixo licenza en México (Editorial Televisa); Arxentina (Editorial García Ferré), Colombia (Editorial Cinco); como **Super Interessante** no Brasil (Editoral Abril, 1987) e Portugal (Edimpresa Editora, 1998).

## Logros 
A revista obtivo importantes recoñecementos xornalísticos e científicos ó longo da súa historia: desde o Premio nacional de xornalismo científico outorgado polo Consello Superior de Investigacións Científicas (1990), o Premio de Xornalismo de Innovación e Saúde Boehringer Ingelheim ou o Prisma da Casa das Ciencias da Coruña á mellor revista de ciencia popular.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial da revista 
* www.gyj.es - Páxina da empresa editora G+J España
XX edición dos Premios Goya

A **20ª Cerimonia de entrega dos Premios Anuais da Academia "Goya"** tivo lugar no Palacio Municipal de Congresos do Campo das Nacións de Madrid o 29 de xaneiro de 2006.

## Presentadores da cerimonia 
* Concha Velasco e Antonio Resines (Condutores da gala)
* Antonio Banderas (Premio á mellor película)
* Belén Rueda e Ernesto Alterio (Premio á mellor dirección)
* Lolita e Jorge Perugorría (Premio ó mellor actor)
* Leonardo Sbaraglia e Silvia Abascal (Premio á mellor actriz)
* Fiorella Faltoyano (Premio ó mellor actor secundario)
* Aitana Sánchez-Gijón e Álex de la Iglesia (Premio ó mellor actor revelación)
* Santiago Segura e Lucía Jiménez (Premio ó mellor guión adaptado e orixinal)
* Maribel Verdú (Premio á mellor película europea)
* Carmelo Gómez e Cristina Marcos (Premio á mellor canción orixinal)
* Pilar López de Ayala e Alejandro Amenábar (Premio á mellor fotografía)
* Verónica Forqué e Juan Luis Galiardo (Premio á mellor montaxe)
* Elsa Pataky (Premio á mellor dirección artística)
* Adriana Ozores e Eduard Fernández (Premio á mellor dirección de produción)
* José Sacristán e Verónica Sánchez (Premio ó mellor deseño de vestiario)
* Carmen Maura e Andrés Pajares (Premio ós mellores efectos especiais e ó mellor son)

## Candidaturas 
### Goya de Honra 
* Pedro Masó (Produtor)

### Mellor película 
### Mellor dirección 
### Mellor dirección novel 
### Mellor actriz 
### Mellor actor 
### Mellor actriz secundaria 
### Mellor actor secundario 
### Mellor actriz revelación 
### Mellor actor revelación 
### Mellor guión orixinal 
### Mellor guión adaptado 
### Mellor película europea 
### Mellor película estranxeira de fala hispana 
### Mellor película de animación 
### Mellor música orixinal 
### Mellor canción orixinal 
### Mellor fotografía 
### Mellor montaxe 
### Mellor dirección artística 
### Mellor dirección de produción 
### Mellor deseño de vestiario 
### Mellor maquillaxe e peiteado 
### Mellor son 
### Mellores efectos especiais 
### Mellor película documental 
### Mellor curtametraxe de ficción 
### Mellor curtametraxe documental 
### Mellor curtametraxe de animación
Ligue Savoisienne

A **Ligue Savoisienne** foi unha organización política separatista de Francia que tiña como obxectivo a independencia de Savoia. O partido foi fundado por Jean de Pingon en 1995. Nas eleccións presidenciais francesas de 2007, o partido apoiou a candidatura de Jean-Philippe Allenbach. A Ligue Savoisienne disolveuse en outubro de 2012.
Teatro de cámara

Antes do comezo do teatro independente en Galicia, durante os anos de 1950 e o primeiro lustro da década de 1960, os espectadores de teatro en Galiza contaban con dúas opcións perfectamente compatíbeis, as cales consistían en asistir ás representacións das compañías de repertorio chegadas desde Madrid ou en ir ás postas en escena dos grupos de **Teatro de Cámara**. Isto era debido a que os grupos desde tipo de dramática, dado o seu carácter elitista e a súa ausencia de reivindicación social, non supoñían ningún tipo de perigo para o réxime ditatorial do xeneral Francisco Franco, polo que non só non eran prohibidos senón que incluso contaban un certo fomento por parte das institucións públicas. A isto habería que engadirlle a cuestión lingüística, posto as obras que poñían sobre o taboado estaban escritas en lingua española.

De todos os xeitos, o valor do Teatro de Cámara para a dramática galega non pode ser nunca negado. Alén de ofrecerlle ao espectador galego un tipo de dramática diferente, valeu este tipo de teatro de resorte e/ou período formativo para moitas das personalidades da escena galega. As orixes teatrais de nomes como Agustín Magán, Euloxio R. Ruibal ou Dorotea Bárcena residen precisamente no Teatro de Cámara.

Dos moitos grupos de cámara que coñeceu Galiza, destacan (entre outros) o compostelán Ditea e os vigueses Teatro Popular (de Maximino Queizán) e Esperpento (de Xulio Lago e Dorotea Bárcena) ou o ourensán Valle Inclán.
The Incredibles

***The Incredibles*** (en galego, *Os Incribles*) é o sexto filme de animación de Pixar Animation Studios, gañador na súa categoría dos Premios Oscar, e o primeiro cun elenco enteiramente composto por personaxes humanos, estreado nos Estados Unidos o 5 de novembro de 2004 e en España o 26 de novembro do mesmo ano.

O filme está escrito e dirixido por Brad Bird, antigo director de capítulos de *The Simpsons* e máis coñecido por ser responsable da dirección do filme de animación *The Iron Giant*. Inicialmente foi concibido como un filme de animación convencional para a compañía Warner Bros pero esta clausurou a súa división de animación. Brad Bird foi contratado daquela por Pixar para desenvolver alí o proxecto.

## Sinopse 
A historia comeza con tres superheroes, *Mr. Incredible* (Bob Parr), a superheroína *Elastigirl* (Helen Parr) e Frozone (Lucius Best) nos seus días de gloria, salvando o mundo ata que Mr. Incredible foi demandado por unha persoa que o salvou. Isto provocou unha vaga de accións legais contra todos os superheroes, que foron mandados a un retiro forzado polos próximos 15 anos.

Bob Parr agora ten un emprego rutineiro e aburrido cun xefe insoportable. Bob traballa para manter a súa encantadora familia, composta pola súa dona Helen (Elastigirl) e os seus tres fillos Jack-Jack, Violet, e Dash.

Furioso co seu traballo e co xefe, golpéao, acción que fai que quede sen emprego. É nese momento cando Bob recibe unha proposta para traballar de superheroe, por parte dunha misteriosa e sedutora muller chamada Mirage. Non dubida en aceptar a súa oferta, pero non imaxina que se trata dunha trampa preparada polo malvado *Syndrome* (Síndrome), un antigo ex-admirador de Mr. Incredible, que quixo ser o seu axudante, só véndose rexeitado por el, e despois diso, está en busca de vinganza. Por fortuna a súa familia acode na súa axuda e xuntos tratarán de impedir que *Syndrome* faga realidade o seu malvado plan.

## Premios 
*The Incredibles* gañou os premios Oscar da academia de cine norteamericana ó mellor filme de animación e mellor edición de son do ano 2004.

Ademais, recibiu excelentes críticas e foi galardoada noutros moitos certames recibindo multitude de premios premios e nomeamentos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial 
*
Val

En xeoloxía, un **val** é un accidente xeográfico que forma unha depresión lonxitudinal, cercada polo tanto por áreas máis altas, como montañas ou outeiros. O seu tamaño pode variar duns poucos quilómetros cadrados a centenas ou mesmo millares.

Un val moi encaixado de vertentes abruptas chámase garganta ou foz.

Os vales fórmanse por diversos procesos xeográficos: os vales glaciares, que normalmente teñen a forma en "U" formáronse hai decenas de millares de anos pola erosión dos glaciares, mentres que os vales en forma de "V" foron normalmente formados polos ríos. Vales de tipo Rift, como o Gran Val do Rift, foron formados pola expansión da costra terrestre debido á actividade tectónica baixo a superficie da Terra. Polo común, os vales son xeralmente formados pola actividade fluvial, onde a acción da auga corrente causa a erosión do terreo.[miniatura|300px|[Fljótsdalur no leste de Islandia.|centro]]
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Val Miñor
* Val dos Reis
Daniel Radcliffe

**Daniel Jacob Radcliffe**, nado en Fulham (Londres) o 23 de xullo de 1989 é un actor inglés, coñecido por interpretar o personaxe protagonista da saga *Harry Potter*, baseada nas novelas da escritora J. K. Rowling, cuxos libros se converteron nun grande éxito mundial.

## Traxectoria 
Desde moi cativo quixo ser actor e debutou en 1999 dando vida a David Copperfield na película homónima para televisión. En 2001 interpretou un pequeno papel en *The Tailor of Panama*, no papel de fillo de Geoffrey Rush e Jamie Lee Curtis.

Durante esa rodaxe, a súa nai na ficción soubo da preprodución de *Harry Potter e a pedra filosofal* e animou a Radcliffe a presentarse ás audicións. Os seus pais pensaron que sería un proceso demasiado duro e frustrante en caso de fracasar, así que non lle deixaron facelo. Malia isto, os guionistas da película, que coñecían o pai, vírono no patio de butacas durante a representación dunha obra de teatro. No descanso achegáronse a falar co neno e cos pais, e insistiron en que se presentase ás audicións. Finalmente acudiu e foi escollido.

Desde aquela interpretou a Harry James Potter en todas as películas da saga, recibindo varios premios e nomeamentos polo seu traballo.

## Filmografía 
### Cine 
### Teatro 
* *Equus* (2007).
* *The play what I wrote* (2003).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* *Harry Potter*
* Harry James Potter

### Ligazóns externas 
* Páxina inglesa de Daniel Radcliffe
* Páxina americana de Daniel Radcliffe
* Fansite americano
Milú

**Milú** (en francés **Milou**, que sería literalmente en galego **Nevado**) é un personaxe de ficción creado en 1929 polo debuxante belga Hergé e que protagoniza a serie *As aventuras de Tintín* xunto co seu dono Tintín. Milú é can de raza Fox Terrier de pelo duro e branco, compañeiro de Tintín e cuxo nome orixinal (*Milou*) débese á primeira noiva do autor Hergé á idade de 18 anos (Marie-Louise Van Cutsem, chamada cariñosamente *Milou*). Por esta razón moitos cometen o erro de que Milú era unha femia. Con todo, as actitudes da mascota e o constante uso da palabra "chien" (en francés, "can") deixan en claro que Milú era un macho. Amo e can son tan inseparables que durante moitos anos a serie sobre as aventuras do intrépido reporteiro titulouse *As aventuras de Tintín e Milú*.

## Caracterización 
[200px|miniatura|[Hergé inspirouse na raza de cans fox terrier para debuxar a Milú|esquerda]]
Nos primeiros álbums da serie, Milú ten un papel central, xa que é o único compañeiro do seu dono. Ambos manteñen verdadeiras conversacións, onde o can ocupa por momentos o lugar de confidente e o de obxector.

A diferenza do seu dono, Milú caracterízase por ter os pés máis firmes na terra; non está obsesionado coa misión a cumprir, sendo a súa principal aspiración a tranquilidade, o cal faino desconfiar moitas veces das iniciativas do seu amo.

A pesar de ser indeciso por momentos, Milú desfaise das súas vacilacións cando se trata de rescatar a Tintín, para o que recorre ao seu enxeño e o seu valor. Porén, por momentos permítese dubidar entre un óso atopado no camiño e o seu obxecto fundamental de protexer ao seu amo.

Entre outras figuras anecdóticas, debe resaltarse a fascinación que exerce o whisky para este can, particularmente cando se trata da (ficticia) marca *Loch-Lomond*, o cal ocasiónalle non poucas dores de cabeza. Neste sentido, é moi parecido ao Capitán Haddock, ata tal punto que parece ser a súa prefiguración. O can e o capitán son personaxes da mesma orde, que equilibran con alegría o que Tintín poida ter de excesivamente sabio ou virtuoso. Posiblemente é por esta razón que o papel de Milú vese sensiblemente diminuído tras a aparición de Haddock na serie.

## Notas
;Referencias

## Véxase tamén
### Outros artigos
* As aventuras de Tintín
### Ligazóns externas 
* Tintin.com – Lista de personaxes na páxina oficial
* Tintinologist.org – List of characters on oldest and largest English-language Tintin fan site
Permafrost

miniatura|dereita|220px|Mapa que amosa a extensión do permafrost no mundo.
En xeoloxía, denomínase **permafrost** ou **permaxeo** á capa permanentemente conxelada nos niveis superficiais do chan das rexións moi frías ou periglaciais como é a tundra. Pode encontrarse en áreas circumpolares do Canadá, Alasca e norte de Europa entre outras, así como na zona de moi alta montaña.

A importancia do permafrost no secuestro de gases de efecto invernadoiro -como dióxido de carbono ou metano que se liberarían pola descomposición de plantas mortas- e a súa liberación polo aumento de temperaturas é considerado un problema climático.

## Etimoloxía 
A etimoloxía de *permafrost* vén do inglés (perma- de *permanent* =permanente e *frost*= xeado), a palabra foi acuñada en 1943 por S. W. Muller.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
*Vídeo coa evolución do premafrost en 2003-2017.
Linguas de Dinamarca

O **Reino de Dinamarca** ten só unha lingua oficial en todo o seu territorio, o dinamarqués, a lingua nacional dos dinamarqueses, pero hai varias linguas minoritarias faladas no territorio, e oficiais nas súas respectivas zonas. Estas son o alemán, o feroés e o groenlandés. Unha gran maioría dos dinamarqueses tamén fala inglés como segunda lingua.

## Linguas minoritarias oficiais ou recoñecidas 
### Alemán 
miniatura|dereita|150px|Antigo condado de Xutlandia Sur, onde residen a maioría dos falantes de alemán.
miniatura|dereita|300px|Coñecemento da lingua alemá en Dinamarca, 2005. Segundo o Eurobarómetro, 58% dos que responderon din saber alemán abondo para ter unha conversa. Destes, o 15% (por cento, non en puntos porcentuais) din ter moi bo coñecemento do idioma mentres que o 33% teñen bo coñecemento e un 52% nocións básicas de alemán.

O alemán fálase no antigo Condado de Xutlandia Sur (na Rexión Syddanmark), que era parte do Imperio Alemán antes do Tratado de Versalles. Entre 15,000 e 20,000 alemáns viven en Xutlandia do Sur, dos cales arredor de 8,000 empregan o alemán a diario. Non é lingua oficial pero un tratado asinado con Alemaña en 1955 recoñece dereitos lingüísticos e culturais á minoría de lingua alemá en Schleswig-Holstein. Fóra de Xutlandia do Sur, calcúlanse en 25.000 os alemáns residentes en Dinamarca, e os membros da Escola de San Pedro de Copenhaguen empregan o alemán na Igrexa, na súa páxina web e na escola que dirixen.

### Feroés 
miniatura|esquerda|150px|Selos en feroés.
O feroés, unha lingua xermánica (como o dinamarqués), é a lingua propia das Illas Feroe, un territorio autónomo dende 1948, onde tamén é a primeira lingua oficial. Tamén é falado polos emigrantes feroeses na Dinamarca continental. É falada pola totalidade dos 50,000 habitantes das illas.

### Groenlandés 
[miniatura|dereita|300px|Variantes do Inuit no Ártico. Nótese a distribución en [Groenlandia.]]

O groenlandés (**kalaallisut**) é a primeira lingua dos 54,000 Inuit que viven en Groenlandia, que é, como as Illas Feroe, un territorio autónomo. Ten status de oficialidade dende 1979. Arredor de 7.000 persoas falan groenlandés na Dinamarca continental.

## Linguas non oficiais 
### Bornholmsk 
miniatura|esquerda|100px|Illa de Bornholm á dereita
O bornholmsk é falado na illa de Bornholm. Comparte moitas características co sueco, e pode ser considerado un subdialecto do escaniano.

### Linguas dos inmigrantes 
O turco é a principal lingua dos inmigrantes en Dinamarca con 40.000 falantes, o árabe, o serbio e o croata son outras linguas amplamente faladas no país. Ningunha delas ten status oficial pero os falantes teñen dereito a ter ensino da súa lingua, recibir información oficial e dereito a asistencia de intérpretes nos tribunais

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ethnologue report for Denmark
* German in Denmark
Leonardo Boff

**Leonard Boff**, nado en Concórdia, Estado de Santa Catarina, Brasil, no 14 de decembro de 1938 é un teólogo, filósofo e escritor brasileiro.

## Traxectoria 
É un dos ideólogos da teoloxía da liberación, xunto con Gustavo Gutiérrez Merino.

En 1985, a Congregación para a Doutrina da Fe, dirixida polo cardeal Joseph Ratzinger (posteriormente o papa Bieito XVI) foi condenado ao silencio por un ano polo seu libro *A Igrexa, Carisma e Poder*, onde criticaba á Igrexa católica.

Estivo a punto de ser silenciado de novo en 1992 por Roma, para evitar que participara no Eco-92 do Río de Xaneiro, o que finalmente levouno a deixar a orde franciscana dos Freires Menores, e o ministerio presbiteral.

Traballou como profesor nos campos de teoloxía, ética e filosofía no Brasil, ademais de dar conferencias en moitas universidades no estranxeiro, como Heidelberg, Harvard, Salamanca, Barcelona, Lund, Lovaina, París, Oslo ou Turín.

Boff ten escrito mais de 100 libros, traducidos a moitas linguas do mundo. En 1997, o Parlamento Sueco outorgoulle o premio Right Livelihood.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do teólogo
* Biografía dw Boff
* Boff
* A columna semanal de Leonardo Boff
Federico Krutwig

**Federico Krutwig**, nado en Getxo o 15 de maio de 1921 e finado en Bilbao o 15 de novembro de 1998, foi un escritor e político vasco.

## Traxectoria
De pai alemán e nai vasca de orixe veneciana aprendeu éuscaro na adolescencia de forma autodidacta. En 1943 ingresou na Euskaltzaindia (Academia da Lingua Vasca). Partidario de normalización do éuscaro a partir do labortano por ser o dialecto máis usado na literatura.
 
En 1952 no discurso de contestación á entrada de Luis Villasante pronunciouse contra a actitude da igrexa coa lingua vasca e días despois tivo que deixar España pasando a Iparralde onde contactou co movemento Jagi. Influído pola revolta alxeriana en 1963 publicou o libro *Vasconia* baixo o sobrenome de Fernando Sarrailh de Ihartza,, onde cuestiona algúns aspectos do nacionalismo tradicional de Sabino Arana, propoñendo un novo nacionalismo vasco nunha Euskadi que comprendería o territorio entre o Ebro e o Garona e móstrase a favor da loita armada contra España.

Colaborou con EGI e en 1964 Francia expúlsao e instálase en Bruxelas relacionándose con membros de ETA e elaborando informes para a V Asemblea desa organización. Considerado o seu  primeiro ideólogo, non obstante abandonou ETA en 1975 e estableceuse en Zarauz, dedicándose en exclusiva á produción literaria.
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Catálogo exhaustivo das obras de Federico Krutwig
Copa Davis

A **Copa Davis** é unha competición internacional de tenis, organizada pola Federación Internacional de Tenis (ITF), na que compiten distintos países. Só participan homes; o equivalente para mulleres é a Fed Cup.

Os países compiten tendo en conta a súa calidade tenística e a súa localización xeográfica.

Cada rolda consiste en cinco partidos durante tres días, proclamándose vencedor aquel que obteña tres vitorias. O primeiro día enfróntanse os xogadores número un de cada país contra os números dous do rival, sorteándose a orde dos encontros, o segundo día xógase o partido de dobres e o último día xogan entre si os números un e despois os números dous. Non hai restrición a quen debe xogar o partido de dobres: os dous xogadores de individuais, outros dous xogadores (xeralmente, especialistas de dobres) ou unha combinación.

## Historia
[miniatura|150px|O torneo leva o nome do que fora xogador do equipo americano [Dwight Davis|Dwight Filley Davis, desde o ano da súa morte (1945).]]
O torneo foi creado en 1899 por catro membros do equipo de tenis da Universidade Harvard que desafiaron ós británicos a un campionato. Unha vez recibida a idea, pediron un préstamo ás súas respectivas federacións de tenis. Un dos xogadores de Harvard, Dwight Filley Davis, deseñou un formato de campionato e gastou cartos do seu propio peto para mercar unha copa de prata (coñecida popularmente como *a ensaladeira* pola súa peculiar forma).

O primeiro partido, entre Estados Unidos e Gran Bretaña levouse a cabo en Brookline, Massachusetts en 1900. O equipo norteamericano, do que formaba parte Dwight Davis, sorprendeu ó equipo británico gañando os primeiros tres partidos. O seguinte ano, ningún dos dous países compitiu, pero Estados Unidos gañou o seguinte enfrontamento en 1902. En 1905, o torneo expandiuse incluíndo a Bélxica, Austria, Francia e Australasia, un equipo combinado de Australia e Nova Zelandia, que competiron xuntas ata 1913.

Estes torneos foron chamados oficialmente **Copa Davis** despois da morte de Dwight Davis en 1945. Desde 1950 a 1967, Australia dominou a competencia, gañando a Copa 15 veces en 18 anos. Estados Unidos logrou gañar o campionato 32 veces, máis que calquera outro país, se ben é certo que ata 1971 o campión do ano anterior unicamente xogaba a final, que ademais se disputaba no seu país.

O campión en exercicio é España, tras derrotar por 2:0 ao Canadá na Caja Mágica de Madrid, entre o 18 e o 24 de novembro de 2019. Este é o sexto título para España.

## Todas as finais 
## Palmarés 
## Títulos por país desde 1972
[miniatura|350px|Monumento á Copa Davis no [Stade Roland Garros, París.]]
Frente de Liberación Popular

A **Frente de Liberación Popular (FLP)**, máis coñecido por *FELIPE*, foi unha organización política clandestina antifranquista que actuou en España entre 1958 e 1969.
A maioría dos seus integrantes proviñan das formacións estudantís clandestinas das universidades, tiña o seu modelo nas concepcións políticas próximas ao socialismo democrático radical de corte occidental, así como a movementos cristiáns de base. Apoiaba tamén os movementos emerxentes do Terceiro Mundo, quedaron fortemente influídos polo triunfo de Fidel Castro e criticaba o intervencionismo soviético en Hungría ou Checoslovaquia. Apoiou a folga xeral convocada polo Partido Comunista de España o 18 de xuño de 1959.

O seu máximo dirixente foi Julio Cerón Ayuso, outros militantes destacados foron Manuel Vázquez Montalbán, Miquel Roca i Junyent, José Luis Leal Maldonado, Vicente Albero Silla, Ángel Abad ou José Ramón Recalde.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* García Alcalá, Julio Antonio. Centro de Estudios Políticos y Constitucionales, Madrid, 2001.
* García Rico, Eduardo. *Queríamos la revolución. Crónicas del FELIPE, Frente de Liberación Popular*, Flor del Viento ediciones, Barcelona 1998.
Relevo

**Relevo** é aquilo que sobresae na superficie, podendo referirse a:

*o relevo terrestre;
*o relevo, nas artes, especialmente a escultura;
**Relevo* (A Coruña, 1946), boletín falanxista do Frente de Juventudes.https://egu.xunta.gal/gl/termo/177021/Relevo
Tabuaeran

**Tabueran**, tamén coñecido como **Illa Fanning**, é un atol de coral do grupo das illas da Liña, pertencentes á República de Kiribati, no océano Pacífico central. Ten unha altitude máxima de 3 metros sobre a marea alta, e unha superficie aproximada de 33,7&nbsp;km² cunha lonxitude duns 18&nbsp;km e uns 11&nbsp;km de ancho. O atol inclúe 3 illas principais e varias illas pequenas.

Foi descuberto polo norteamericano Edmund Fanning en 1798, mentres negociaba entre Chile e a China. O nome, derivado do polinesio Tapuaerangi, recorda a súa forma de pisada. Tamén se coñeceu como illa American.

Hai algúns restos que indican que fora habitado por polinesios de Tonga no século XV. Hoxe en día ten unha poboación de 2.539 habitantes, que se estableceron para a produción de copra, repartidos en 9 pobos Napari (capital), Aontenaa, Aramari, Betania, Mwanuku, Paelau, Tenenebo, Tereitaki e Tereitannano. Con terra importada de Hawai hoxe tamén se cultivan froitas.

Ficheiro:Fanning lagoon entrance.jpg|A entrada á lagoa polo oeste do atol 
Ficheiro:Fanning coconut grove.jpg|Cocos en Tabuaeran 
Ficheiro:Fanning native outrigger.jpg|Nativos na praia
Ficheiro:Fanning lagoon sandbar.jpg|Un banco de area cunha pedra calcaria de coral 
Ficheiro:Kiribati-orb.png|Tabuaeran no Pacifico
Abelenda, Avión

miniatura|Inscrición na igrexa parroquial.
[miniatura|Abelenda no mapa da xurisdición de Avión de [Rosendo Amoedo, 1789.]]
**Santa Mariña de Abelenda** é unha parroquia do concello de Avión. Segundo o IGE en 2017 tiña 483 habitantes, 160 menos ca en 2010 e 234 menos ca en 2005.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Abelenda 
### Parroquias de Avión 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Avión