open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Atol Manihi

**Manihi** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Está situado ao noroeste do arquipélago, a 500&nbsp;km de Tahití. É un atol ovalado de 27&nbsp;km de longo e 8&nbsp;km de ancho rodeado por moitos illotes e un paso ao interior da lagoa profundo e navegable. Cerca do paso, ao extremo suroeste, atópase a vila principal de Paeua, cun aeródromo. A poboación total é de 818 habitantes (datos do censo de 2007). Na lagoa hai moitas granxas de cultivo de perlas. É un dos primeiros lugares onde se comezou a cultivar as apreciadas perlas negra características das Tuamotu.

Probablemente foi poboado a partir do ano 600 dC. Atópanse dúas plataformas cerimoniais antigas, os *marae* polinesios, construídos con bloques de coral. Os primeiros europeos en chegar foron os neerlandeses Le Maire e Schouten, en 1616. Foi o primeiro lugar do Pacífico onde puideron proverse de auga, e chamárona *Waterlandt* (terra de auga).

miniatura|esquerda|200px|Manihi, lagoa e motu.
miniatura|esquerda|200px|Casa na vila de Turipaoa.
Atol Arutua

**Arutua** é un atol das Tuamotu na Polinesia Francesa. Está situado ao noroeste do arquipélago, a 406&nbsp;km ao nordés de Tahití e a 40&nbsp;km ao sueste de Rangiroa.

## Xeografía
É un atol de forma case circular cun diámetro de 29&nbsp;km. A superficie total é de 572&nbsp;km²;, dos cales 84 kmp²; son de terra. A ampla lagoa interior ten un illote no medio e moitas piscifactorías e granxas de cultivo de perlas. Só existe un paso practicable para barcas pequenas na entrada da vila principal, Rautini, que foi totalmente reconstruída logo dos ciclóns do ano 1983. Ten unha pista de aterraxe nun illote a unha hora de traxecto en barca. A poboación total é de 654 habitantes no censo de 2002. A illa produce copra, perlas e nácara. Os habitantes seguen os antigos costumes e o atol proporcionou algúns dos mellores músicos das illas.

## Historia
Arutua quere dicir «onda de alta mar». Tamén se coñeceu como Rurik, nome do barco do ruso Otto von Kotzebue que chegou en 1816. Foi descuberto polo neerlandés Jakob Roggeveen en 1722.

## Comuna de Arutua
Arutua é a capital de comuna das **illas Palliser** formadas, ademais, por Kaukura e Apataki. En total tiñan 1.436 habitantes no censo de 2002. O nome de Palliser é de James Cook, do 1774, que honoraba así ao seu protector sir Hugh Palliser.

### Kaukura
Kaukura é un atol ovalado de 50&nbsp;km de longo e 14&nbsp;km de ancho. O escollo só está roto por un paso ao interior. A lagoa é pouco profunda con 65 illotes no medio. A vila principal é Raitahiti, ao noroeste, cun aeródromo ao norte. Os 353 habitantes viven principalmente da pesca e provén o mercado de Tahití.

### Apataki
Apataki é un atol que se atopa a 19&nbsp;km ao sueste de Arutua. Ten unhas dimensións de 64&nbsp;km de longo e 47&nbsp;km de largo. A vila principal é Niutahi, cun aeródromo cerca. Os 429 habitantes viven da produción de perlas, da pesca e do cultivo de copra e nono. Outro nome histórico do atol é Hagenmeister.
Illas do Rei Xurxo

As **illas do Rei Xurxo** (en francés, *îles du Roi Georges*) son tres atois das Tuamotu na Polinesia Francesa. Están situados ao norte do arquipélago, no camiño de Tahití nas Illas Marquesas. Administrativamente, os tres atois forman unha comuna. Consta de Takaroa, capital da comuna; Takapoto, de forma similar ao anterior e moi próximo; e Tikei, deshabitado e máis afastado.

Foron bautizados *King George Islands* polo inglés John Byron en 1765, en honra ao rei Xurxo III do Reino Unido. As illas foron descubertas polos neerlandeses Jacob Le Maire e Willem Schouten en 1616, chamándoas Illas Sen Fondo (*Sondre Grondt Eylandt*) porque non puideron ancorar. Non se deron conta de que eran dúas illas e o erro custoulle a Jacob Roggeveen, o 1722, perder un dos seus barcos nun dos primeiros naufraxios no Pacífic Sur. Sen decatarse de que eran as mesmas de Le Maire e Schouten, Roggeveen denominou Takapoto como a illa Perniciosa.

## Takaroa
Takaroa é a capital da comuna das illas do Rei Xurxo. Está situado a 575&nbsp;km ao nordés de Tahití. É un atol ovalado de 24&nbsp;km de longo e 8 de ancho, cunha superficie total de 113&nbsp;km²;. A lagoa interior comunícase co océano por un paso de 3 m de profundidade. A vila principal é Teavaroa cun aeródromo situado a 2&nbsp;km. A poboación total é de 1.003 habitantes (datos do censo do 2002). Un 90% dos habitantes son mormóns e contan cun templo construído en 1891. Tamén se atopan restos de diversos templos polinesios (maraes). A actividade principal é o comercio de nácara e perlas negras.

O nome Takaroa quere dicir "queixelo longo". Outros nomes históricos son Tioka e Taaroa. O inglés John Byron chamouna **Coral Island**.

## Takapoto
Takapoto é un atol situado a 8&nbsp;km ao suroeste de Takaroa. Ten unha forma ovalada de 20&nbsp;km de longo e 6 de ancho, cunha superficie total de 100&nbsp;km²;. A lagoa interior está pechada sen paso practicable ao océano, pero a auga renóvase mediante canles submarinas e resulta bastante salgada. A vila principal é Fakatopatere, situada ao illote máis grande onde hai tamén un aeródromo. A poboación total é de 521 habitantes. As actividades principais son a pesca, a produción de copra e o cultivo de perlas. Neste atol atópase a máis soada das ostras de perla negra, a *pinctada margaritifera*.

O nome Takapoto quere dicir "queixelo curto", por ser de dimensións un pouco máis pequenas que Takaroa. Atópanse máis de 22 maraes, antigos templos polinesios.

## Tikei
Tikei é un atol situado a 70&nbsp;km ao suroeste de Takapoto. A lagoa interior non ten ningún paso ao océano e atópase case seca. Está deshabitado e sen infraestrutura algunha. Foi descuberto polo ruso Otto von Kotzebue en 1816, que o chamou Romanzoff, nome do patrocinador da expedición.
Atol Fakarava

**Fakarava** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Está situado no centro e ao oeste do arquipélago, a 488&nbsp;km ao nordés de Tahití.

## Xeografía
Fakarava é un atol rectangular de 60&nbsp;km de longo e 25&nbsp;km de ancho. É o segundo atol máis grande das Tuamotu, logo de Rangiroa, cunha superficie de 16&nbsp;km²; e unha lagoa de máis de 1.000&nbsp;km²;. O atol dispón de dous pasos ao interior, un ao norte e outro no sur. O paso do norte de Garuae é o máis grande da Polinesia Francesa. É moi rico en fauna mariña, con raias, mantas, barracudas, meros, tartarugas e golfiños. É un centro importante do mergullo deportivo.

A vila principal é Rotoava, situada ao nordés cerca do paso de Garuae. No paso sur está a vila de Tetamanu, antiga capital da illa e residencia do administrador das Tuamotu durante o século XIX. A poboación total era de 467 habitantes no censo de 1996. O desenvolvemento do turismo, coa construción dun hotel, incrementou a poboación nos últimos anos. Ademais do turismo ao redor do mergullo, a economía baséase na explotación da copra e o cultivo de nácara e perlas.

O atol conta cun aeroporto ao norte, e un porto.

## Historia
Antigamente era coñecido como Havaiki ou Havai'i, e Farea. O nome sacro Havaiki atópase noutros luigares como Savai'i, Raiatea e Hawai. Outro nome colonial era Wittgenstein. O atol foi descuberto por Bellinghausen en 1820. Foi evanxelizado polo católico Laval en 1849, e construíuse a primeira igrexa en 1850, en Rotoava. Ao final do século XIX foi o centro administrativo das Tuamotu.

esquerda|miniatura|300px|Vista da lagoa de Fakarava
Atol Niau

**Niau** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa, e unha comuna asociada á comuna de Fakarava. Está situado ao oeste do arquipélago, a 53&nbsp;km ao oeste de Fakarava.

## Xeografía 
O atol é pequeno, de forma circular con 8&nbsp;km de diámetro. A superficie total é de 20&nbsp;km², e a lagoa ten 3,3&nbsp;km². As terras rodean completamente a lagoa interior, sen deixar ningún paso ao oceáno, provocando que a auga sexa moi salina. En cambio a terra é moi fértil, contrariamente aos outros atois, e permite cultivar froitas, como laranxas, limóns, bananas, ademais dos cocos que producen copra. Precisamente o nome *Niau*, en tahitiano, quere dicir «palma de coco».

A vila principal é Tupuna, situada ao nordés. Ao noroeste atópase a vila abandonada de Ofare. A poboación total era de 147 habitantes no censo do 2002. Non dispón de infraestruturas.

Dous camiños rodean o atol, un pola lagoa e o outro polo exterior. Non dispón de aeroporto e os barcos deben fondear a 100 m. da costa.

## Historia 
Niau foi descuberto en 1820 por Bellinghausen. O atol foi coñecido co nome colonial de *Greg*.
Atol Kauehi

**Kauehi** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa. É unha comuna asociada á comuna de Fakarava, que inclúe o atol de Taiaro. Está situado ao oeste do arquipélago, a 40&nbsp;km ao nordés de Fakarava e a 18&nbsp;km ao noroeste de Raraka.

## Xeografía 
O atol é moi baixo, cunha forma case circular de 23&nbsp;km de longo e 17&nbsp;km de ancho, e cun paso á lagoa interior. A superficie total é de 28&nbsp;km². A vila principal é Tearavero, cunha poboación de 699 habitantes no censo de 1996. Os habitantes viven principalmente do cultivo de perlas e copra. Dispón dun aeródromo.

## Historia 
Kauehi foi descuberto por Fitz-Roy en 1835, aínda que probablemente xa era coñecido polos comerciantes de perlas. Era coñecido co nome de *Vincennes*.
Atol Raraka

**Raraka** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa, incluído na comuna de Fakarava. Está situado no centro e ao oeste do arquipélago, a 40&nbsp;km ao leste de Fakarava.

## Xeografía 
O atol consta duns bancos de area, cunha superficie total de 8&nbsp;km², que rodean a lagoa cun paso navegable. A vila principal é Matatapu, e os habitantes son ocasionais. Non dispón de infraestrutura algunha.

## Historia 
Foi descuberto o 1 de outubro de 1831 polo capitán Ireland do buque Adhemar. Raraka foi visitado pola expedición de Charles Wilkes (1839-1842).
Atol Aratika

**Aratika** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa, incluído na comuna de Fakarava. Está situado ao oeste do arquipélago, a 47&nbsp;km ao norte de Fakarava e a 35&nbsp;km ao nordés de Kauehi.

## Xeografía 
A superficie total é de 10&nbsp;km². O atol ten dous pasos á lagoa interior, un ao norte e outro ao sur. A vila principal é Paparara, sen poboación permanente. Dispón dun aeródromo privado.

## Historia 
Foi descuberto, en 1824 por Otto von Kotzebue.
Atol Toau

**Toau** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa, incluído na comuna de Fakarava. Está situado ao oeste do arquipélago, diante da canle do norte de Fakarava.

## Xeografía 
A superficie total é de 9&nbsp;km². O atol dispón de dous pasos á lagoa interior e de praias de area.

A vila principal é Maragai, aínda que os habitantes son esporádicos e proveñen da veciña Fakarava para pescar e colleitar copra. Ultimamente tamén hai visitantes ocasionais para a práctica do mergullo. Non dispón de infraestruturas.

## Historia 
O primeiro europeo en visitar Toau foi o inglés James Cook, en 1774.
Illas da Decepción

As **illas da Decepción** (en francès **Îles du Désappointement**) é un grupo de dous atois das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Son os atois de Napuka e Tepoto Norte, situados ao norte do arquipélago. En ocasións inclúese no grupo o atol Puka Puka, máis afastado e illado e culturalmente diferenciado.

O primeiro europeo en chegar foi o inglés John Byron en 1765. Eran as primeiras illas que atopaba no Pacífico, pero non puido desembarcar e chamou ao grupo *Disappointement Islands*. Previamente Magalhães atopara en 1521 a illa de San Pablo (Puka Puka) e chamara aos grupos de atois como *Infortunate* (desafortunadas).

Culturalmente forman unha das sete áreas lingüísticas do Tuamotu.

## Comuna de Napuka
Administrativamente as illas da Decepción forman a comuna de Napuka que inclúe a comuna asociada de Tepoto:
Atol Taiaro

**Taiaro** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa, dependente de Kauehi, comuna asociada á comuna de Fakarava. Está situado no centro e ao oeste do arquipélago, a 65&nbsp;km ao nordés de Fakarava.

## Xeografía 
O atol é de forma circular, un anel de terra de 700 metros de ancho cunha superficie total de 6&nbsp;km², e unha altitude de entre 3 e 4 m. A lagoa queda pechada, aínda que a auga se renova por diversas canles. O fondo da lagoa é de area, cunha profundidade de entre 15 e 20 m.

A vila principal é Paganie. Hoxe en día o atol é propiedade privada de W.A.Robinson, non está habitado permanentemente nin dispón de infraestruturas.

## Historia 
Taiaro quere dicir literalmente «perdido no mar». Foi descuberto en 1835, por Fitz-Roy, sendo o último atol descuberto das Tuamotu. Coñecíase co nome de *Wilkes*. En 1977 a UNESCO declarou o atol de Taiaro reserva da biosfera, destacando a particularidade dun atol completamente pechado e deshabitado, e a importancia e a diversidade da fauna e a flora. Ultimamente hai unha proposta para ampliar a reserva da biosfera a todos os atois do concello de Fakarava.
Atol Tepoto Norte

**Tepoto** é un atol do grupo das illas da Decepción, no arquipélago das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Administrativamente é unha comuna asociada á comuna de Napuka. Está situado a 16&nbsp;km ao noroeste de Napuka.

## Xeografía 
É un atol coa lagoa seca, de 2,6&nbsp;km de longo e 800 m de ancho. A superficie total é de 4&nbsp;km². A vila principal é Tehekega cunha poboación de 44 habitantes no censo de 2007. Chámaselle coa orientación **Norte** para diferencialo de Tepoto Sur, tamén nas Tuamotu nas illas Raevski.

## Historia 
Foi descuberto polo inglés John Byron en 1765, pero ao ser pequeno e illado tivo poucos contactos co mundo occidental.
Atol Napuka

**Napuka** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Forma parte, xunto con Tepoto Norte, das illas da Decepción. Administrativamente é a capital dunha comuna que inclúe os dous atois. Está situado ao nordés do arquipélago, a 926&nbsp;km de Tahití.

## Xeografía 
É un atol de forma ovalada, de 9&nbsp;km de longo e 3&nbsp;km de ancho. A lagoa ocupa unha área de 18&nbsp;km² e as terras emerxidas, 8&nbsp;km². Non existe un paso practicable entre a lagoa e o océano. O anel coralino está formada por dúas illas e 32 illotes. Na illa do leste hai un aeroporto, e na illa do norte a vila principal: Tepukamaruia. A poboación era de 253 habitantes no censo de 2002, co principal recurso económico da produción de copra.

## Historia 
Napuka foi colonizado desde os atois veciños das Tuamotu. Atopáronse restos arqueolóxicos dunha decena de *maraes*, con cunchas de tartarugas no subsolo. O atol é un dos lugares utilizados polas tartarugas mariñas para aniñar. O primeiro europeo en chegar foi o inglés John Byron en 1765. Tamén se coñeceu como Whytoohee e Tepukamaruia.
Mikel Lejarza

**Mikel Lejarza** foi un membro do Servizo Central de Documentación, os servizos secretos españois, que se infiltrou en ETA en 1974, o servizo secreto coñecíao co sobrenome de **El Lobo** e en ETA como **Gorka**. Lejarza converteuse no xefe de infraestrutura da organización armada, como resultado da súa actuación en 1975 a policía realizou unha importante acción contra ETA, con máis de 150 detencións, ETA encheu as rúas do País Vasco con carteis coa súa fotografía e aínda hoxe é un dos seus obxectivos. Estivera como representante de ETA en Galicia na época na que Moncho Reboiras morreu nun enfrontamento coa policía.

No ano 2004 realizouse un filme sobre el, *El Lobo*.
Organización Marxista Leninista de España

A **Organización de Marxistas-Leninistas de España** (OMLE) foi un grupo comunista español formado en Bruxelas en setembro de 1968 ao unirse membros de dous grupos escindidos do PCE, do Partido Comunista de España (marxista-leninista) e do Partido Comunista de España (internacional), seguía as liñas da Revolución Cultural maoísta.

O seu voceiro foi Bandera Roja que publicou desde xaneiro de 1969. En 1975 a OMLE transformouse no Partido Comunista de España (reconstituído).
Madilu System

** Jean de Dieu Bialu Makiese**, máis coñecido por **Madilu System** ou **Madilu Bialu System**, nado en Kinshasa en 1950 e finado na mesma cidade o 11 de agosto de 2007, foi un músico e cantante congolés. Foi alcumado coma "o rei da rumba congolesa" e tamén era coñecido polos nomes de "Ramsés II" e "Grand Ninja".

## Traxectoria musical 
Madilu comezou a cantar en 1969 en distintas orquestras, como Bakuba Mayopi, polas que foi rotando ata que a comezos dos anos oitenta entrou a formar parte, tamén como vocalista, do grupo OK Jazz. Neste conxunto, logo chamado TPOK Jazz, comezou a facerse famoso como compositor e cantante de rumbas humorísticas e satíricas, moitas veces de crítica moral, ao carón do guitarrista Franco, a figura máis importante da música congolesa do século XX.

Logo da morte de Franco en 1989 deixou a banda e iniciou a súa carreira en solitario, se ben nos anos seguintes seguiu tocando en xiras e concertos cos lendarios TKOP Jazz.

## Discografía en solitario 
* *Sans commentaire* (1995)
* ''L'eau* (1999)
* *Pouvoir* (2000)
* *Bonheur* (2002)
* *Le tenant du titre* (2004)
* *La bonne humeur'' (2007)

## Vida persoal 
O cantante faleceu supetamente, logo de ingresar nun hospital de Kinshasa por cansazo e dor no pescozo. O presidente do país, Joseph Kabila, decretou loito nacional pola súa morte. Con anterioridade, sufrira de diabetes.

Casou en Kenya cunha muller suíza, logo de divorciarse da súa primeira muller congolesa, Mama Biya, coa que tivera catro fillos.
Samuel Colt

**Samuel Colt**, nado o 19 de xullo de 1814 e finado o 10 de xaneiro de 1862, foi un inventor e empresario estadounidense soado pola súa participación na industria das armas.

## Biografía 
Desde moi novo Colt mostrou grande interese polas armas e explosivos. Foi expulsado aos 16 anos do centro no que estudaba ciencias ao destruír parte do edificio durante un experimento. O seu pai, propietario dunha fábrica de tecidos de seda, enviouno nunha viaxe por mar ata a India. En Calcuta, Colt viu un primitivo modelo de revólver, cun mecanismo moi inseguro e pouco funcional. Ao volver aos Estados Unidos observou no barco un trinquete empregado para elevar a áncora e baseándose nel tallou en madeira un mecanismo para accionar o tambor do revólver.

Financiado polo seu pai, Colt creou un modelo funcional de revolver que patentou en Gran Bretaña e nos Estados Unidos en 1835 e 1836 respectivamente. Funda en Patterson, Nova Jersey. a *Patterson Arms Manufacturing Company* e produce un revólver de cinco disparos do calibre 36 de simple acción. A falta de investidores impídelle comprar maquinaria e os revólveres son fabricados a man polo que o seu prezo é moi alto e a compañía creba en 1842.

Colt inventa prototipos de cables para accionar minas mariñas a distancia para o goberno pero este perde o interese e Colt convence a Samuel Morse para empregar os seus descubrimentos no tendido do primeiro enlace telegráfico submarino entre Nova York e Coney Island en 1843.

Os Rangers de Texas ponse en contacto con Colt, impresionados polo seu primeiro revólver, para encargarlle 1.000 revólveres en 1847. Colt aprendera da súa anterior experiencia e aluga unha industria totalmente equipada para abaratar o custo de cada arma e deseña un novo modelo perfeccionado de seis disparos. Posteriormente Colt funda en Hartford, Connecticut a ''Colt's Firearms Company'' e deseña unha liña de montaxe en cadea con pezas estándar totalmente intercambiables entre si, algo totalmente novo na industria de armamento.

A industria de Colt creceu enseguida, sendo provedor de exércitos e particulares de todo o mundo e segue existindo hoxe en día. O seu modelo máis famoso foi posiblemente o revolver Colt 45 de simple acción, utilizado polo exército e actor invitado na maioría das películas do xénero do Oeste.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Samuel Colt Biografía
Atol Anaa

**Anaa** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Está situado no noroeste do arquipélago, a 350&nbsp;km ao leste de Tahití.

## Xeografía 
É un atol ovalado de 29´5&nbsp;km de longo e 6´5&nbsp;km de ancho, cunha superficie total de 38&nbsp;km². O arrecife coralino está formado por once illotes cun chan máis profundo e máis fértil que os outros atois das Tuamotu. A lagoa é pouco profunda, sen ningún paso navegable ao océano, e formada por 3 concas principais. Aínda que non dispón de ningún paso navegable, a auga da lagoa renóvase por diversas canles pouco profundos que se poden cruzar camiñando. A vila principal é Tukuhora, tamén chamado Anaa, cunha poboación total de 435 habitantes no censo de 2002. As outras vilas pequenas como Temarie, Otepipi, Mania e Tematahoa están deshabitadas segundo o censo. A poboación vive principalmente da pesca, o cultivo de nácara e a produción de copra.

## Historia 
O atol de Anaa era coñecido pola lendaria ferocidade dos seus guerreiros que, no século XVII, dominaron e saquearon o noroeste das Tuamotu. O primeiro europeo que o descubriu foi o inglés James Cook, en 1769. Debido á súa forma chamouno *Chain Island*, a illa da cadea. Despois, foi visitado por Domingo Bonaechea, o 1 de novembro de 1772, chamándoo *Illa de Todos os Santos*. A principios do século XIX pasou á soberanía dos Pomaré de Tahití. Ao redor de 1850 era un centro activo do comercio de nácar e copra, cunha poboación máxima de 2.000 habitantes. A loita pola evanxelización entre os mormóns norteamericanos e os católicos franceses provocou unha revolta en 1852, e a intervención das tropas coloniais francesas. Nos anos 1878 e 1906 sufriu as consecuencias de dous ciclóns que alagaron toda a illa. Despois do ciclón de 1983, trasladouse e reconstruíuse a única vila, incorporando un refuxio anticiclóns con capacidade para toda a poboación.
Partido Comunista de España (reconstituído)

O **Partido Comunista de España (reconstituido)**, tamén coñecido como **PCE(r)** foi un partido comunista español de ideoloxía marxista-leninista e maoísta. As autoridades xudiciais suspenderon a súa actividade no ano 2003 ao vinculalo cos GRAPO. O seu derradeiro secretario xeral foi Manuel Pérez Martínez, coñecido como *camarada Arenas*.

## Historia 
Formouse en 1974, aínda que o seu Congreso Fundacional non se realizou ata o ano seguinte nunha xuntanza clandestina na Serra de Guadarrama, semanas antes da morte do ditador Francisco Franco, ao se disolver a Organización Marxista Leninista de España, nun primeiro momento o obxectivo do partido era a reconstrución do PCE, considerando que a dirección da época realizaba unha política revisionista pero nese ano formou os GRAPO como a súa fronte armada nun principio co obxectivo de procurarlle medios técnicos e económicos ao partido, mais deseguido a loita armada pasou a ocupar un lugar central no partido, actuando boa parte dos militantes tanto no partido como na fronte armada. Durante un tempo conservou como voceiro *Bandera Roja*, que tamén o fora da OMLE e despois pasou a denominarse *Resistencia*. En xuño de 1977 celebrou o seu segundo congreso, tamén na clandestinidade, no cal definen os GRAPO como o xermolo dun exército popular. En outubro a policía detén os compoñentes do comité central do PCE(r). Arredor do PCE(r) xiraban outras organizacións como Socorro Rojo, Grupo Pueblo y Cultura e as Juventudes Antifascistas.

As súas bases máis activas atopábanse en Vigo (onde moitos militantes de Organización Obreira confluíron no PCE(r) cara 1972), Cádiz e o barrio madrileño El Pozo del Tío Raimundo, de onde é orixinario Manuel Pérez Martínez.

A nivel internacional mostrou o seu apoio ao Irish National Liberation Army (INLA), despois dunha entrevista publicada en Internet a membros desta organización armada de Irlanda do Norte, operativa ata 2009.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Grupos de Resistencia Antifascista Primero de Octubre

### Ligazóns externas 
* Páxina web de *Antorcha* *arquivada en Wayback Machine o 4 de outubro de 2006*.
Panteón de Galegos Ilustres

miniatura|250px|Sepulcro de Alfredo Brañas.
O **Panteón de Galegos Ilustres** atópase na igrexa do convento de San Domingos de Bonaval, en Santiago de Compostela. Toda a igrexa é Panteón, aínda que só se estean usando a Capela da Visitación (ou de San Domingos en Suriano) e a Capela do Santo Cristo. Nel repousan os restos de galegos sobranceiros como a poeta Rosalía de Castro, o político rexionalista Alfredo Brañas, o escultor Francisco Asorey, o poeta Ramón Cabanillas, o xeógrafo Domingo Fontán e o artista e político nacionalista Alfonso Daniel Rodríguez Castelao.

A idea foi proposta inicialmente polos emigrantes galegos en Cuba.

## Historia e características 
Neste lugar descansan os restos de varios personaxes galegos da máxima relevancia. A primeira en ser trasladada alí foi Rosalía de Castro, o 25 de maio de 1891, seis anos despois da súa morte, desde o cemiterio de Adina (en Iria Flavia, Padrón). O seu mausoleo é obra de Jesús Landeira Iglesias.

O seguinte foi Alfredo Brañas, en 1906, colocado fronte a Rosalía, coa intención de fortalecer un proxecto de mausoleo para persoeiros destacados de Galicia. En 1961 foi enterrado o escultor Francisco Asorey, o chamado *escultor da raza*, inhumado directamente no Panteón, e o 12 de agosto de 1967, Ramón Cabanillas, que foi trasladado desde o cemiterio de Cambados.

O 28 de xuño de 1984 o Panteón recibiu os restos do político, escritor e debuxante Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, que fora trasladado desde Buenos Aires onde morreu en 1950. O seu mausoleo atópase nunha capela anexa á principal, a do Santo Cristo, que é a máis antiga da igrexa.

Finalmente, en 1988 foi enterrado o intelectual e cartógrafo Domingo Fontán, trasladado desde o Cemiterio Xeral de Santiago. Tanto este como Cabanillas soterráronse no chan da capela.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Entrada ao Panteón de Galegos Ilustres.jpg|Entrada á igrexa de San Domingos de Bonaval
Ficheiro:Sartego de Castelao. Convento de San Domingos de Bonaval.jpg|Sartego de Castelao.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* FERNÁNDEZ FERREIRO, Xosé: "O Panteón de Galegos Ilustres", en *La Voz de Galicia*, 29.06.1984.
* *Gran Enciclopedia Galega*, tomo 34.
### Outros artigos 
* Panteón Real da Catedral de Santiago
Matanza do día de San Bartolomeu

A **matanza do día de San Bartolomeu** foi un episodio sanguento na represión dos protestantes na Francia polos reis franceses, católicos. As matanzas, organizadas pola casa real francesa, comezaron o 24 de agosto de 1572 e duraron varios meses, inicialmente en París e despois noutras cidades francesas, morrendo entre 70.000 e 100.000 protestantes franceses (chamados hugonotes).

Este masacre veu dous anos despois do tratado de paz de Saint-Germain, polo cal Catarina de Médici tiña ofrecido treguas aos protestantes.

En 1572, catro incidentes interrelacionados teñen lugar após o casamento real de Margarida de Valois (a irmá do rei de Francia) con Henrique de Navarra, unha alianza que supostamente debería acalmar as hostilidades entre protestantes e católicos e fortalecer as aspiracións de Henrique ao trono. En 22 de agosto, un axente de Catarina de Médici (a nai do rei de Francia de entón, Carlos IX de Francia, o cal tiña apenas 22 anos e non tiña verdadeiramente o control), un católico chamado Maurevert, tentou asasinar ao almirante Gaspard de Coligny, líder hugonote de París, o que enfureceu aos protestantes, a pesar de quedar el apenas ferido.

Nas primeiras horas da madrugada de 24 de agosto, o día de San Bertomeu, decenas de líderes hugonotes foron asasinados en París, nunha serie coordenada de ataques planeados pola familia real.

Este fora o sinal inicial para un masacre máis grande. Comezando o 24 de agosto e durando até outubro, houbo unha onda organizada de asasinatos de hugonotes en cidades coma Tolosa, Bordeos, Lión, Bourges, Ruán, e Orleáns.

Relatos da altura dan conta de cadáveres nos ríos durante meses, de modo que ninguén comía peixe.

Non foi o primeiro nin o último ataque masivo aos protestantes franceses. Outros programas se seguirían.

## Os eventos en ficción 
A historia foi relatada por Alexandre Dumas na súa obra *La Reine Margot*, un romance de 1845, historicamente acurado, a pesar de Dumas ter inserido romantismo e aventuras no seu texto. O romance de Dumas foi adaptado ao cinema en 1994, en *La Reine Margot* ("A Raíña Margot"), de Patrice Chéreau, que obteu grande acollida do público.

A matanza xa fora representada no cinema por D.W. Griffith no filme mudo *Intolerance* ("Intolerancia"), de 1916.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Liga Santa
Xosé Humberto Baena

**Xosé Humberto Baena Alonso**, nado en Vigo en 1950 e executado en Hoyo de Manzanares o 27 de setembro de 1975, foi un membro galego dos FRAP.

## Traxectoria 
Participou na mobilización estudantil de 1970 polo que foi xulgado polo Tribunal de Orde Pública. Integrouse no Partido Comunista de España (marxista-leninista) mentres cumpría o servizo militar en Madrid. De volta a Vigo en 1974 participou no lanzamento de cócteles molotov contra unha sucursal do Banco de Bilbao en Vigo en protesta pola execución de Salvador Puig Antich.

Estudante de filosofía e letras da Universidade de Santiago de Compostela, foi detido por reivindicar os dereitos dos estudantes e foi absolto. Detido de novo o 22 de xullo de 1975 acusado de matar un policía en Madrid, foi condenado a morte.

Tres meses máis tarde, o 27 de setembro de 1975, foron executados Xosé Luis Sánchez Bravo, Xosé Humberto Baena e Ramón García Sanz, militantes do Frente Revolucionario Antifascista y Patriota (FRAP) e os militantes de ETA Juan Paredes Manot (*Txiki*) e Ángel Otaegi. Foron as últimas execucións do réxime franquista, pouco antes da morte do ditador Franco. Estas mortes levantaron unha vaga de protestas e condenas contra o goberno de España dentro e fóra do país, tanto a nivel oficial como popular.

En Hoyo de Manzanares os fusilamentos fixéronos tres pelotóns compostos cada un por dez gardas civís ou policías, un sarxento e un tenente, todos voluntarios. Ás 9:10, os policías fusilaron a Ramón García Sanz. Aos 20 minutos, a José Luis Sánchez Bravo e pouco despois a Humberto Baena. As execucións continuaron até as 10:05. Non puido asistir á execución ningún familiar dos condenados, pese a ser "execución pública", segundo marcaba a lei.

Os cadáveres dos tres membros do FRAP soterráronos a mesma mañá da execución en Hoyo de Manzanares. Os restos de Sánchez Bravo foron trasladados posteriormente a Murcia e os de Ramón García Sanz ao cemiterio civil de Madrid.

## Reparación 
En agosto de 2025, o Goberno español, a través do ministro de Política Territorial e Memoria Democrática, recoñeceu a ilegalidade da condena e, por conseguinte, da execución. Declarou "*ilegal e ilexítimo o tribunal*" que xulgou a Baena e, como consecuencia, "*ilexítima e nula a condena ditada contra el*".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* , Javier. "Papá, mamá: me ejecutarán mañana. Quiero daros ánimos" *Público* 11/10/2013 .
Pandulfo IV de Benevento

**Pandulfo IV**, finado na batalla de Montesarchio o 7 de febreiro de 1074, foi copríncipe de Benevento co seu pai Landulfo VI desde 1056, cando o seu avó Pandulfo III aínda reinaba, ata a súa propia morte en batalla, anterior á do seu pai.
## Traxectoria
Probabelmente en 1059, o vello Pandulfo abdicou e retirouse ao mosteiro de Santa Sofia, deixando como príncipes a Landulfo e ao xove Pandulfo. Pandulfo estaba presente probabelmente o 1 de outubro de 1071 na consagración da abadía de Monte Cassino. Non aparece na carta de 12 de agosto de 1073 na que o seu pai xura fidelidade ao papa Gregorio VII. Nese momento, así e todo, Landulfo non volve aparecer nas crónicas e Pandulfo semella que asumiu as principais responsabilidades como príncipe. Pandulfo combateu contra os normandos.
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Caravale, Mario (ed). *Dizionario Biografico degli Italiani: LXIII Labroca – Laterza*. Roma, 2004.
591

## Acontecementos 
* Os bizantinos conquistan Armenia.
* Arechis I convértese en duque de Benevento.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Zotto, duque de Benevento.

Historia ano a ano
571

## Acontecementos 
### África 
* Ghebré-Meskel, rei de Axum, en Nubia, organiza unha expedición contre a Meca, reforzada con numerosos elefantes como cabalaría pesada. Porén o seu exército acaba decimado por unha epidemia de varíola, acabando por ser expulsados da Península arábiga.

### Europa 
* Creación do Ducado de Benevento.
** Zotto, duque de Benevento.
* Nunha campaña contra o territorio controlado polos bizantinos en Hispania, o rei visigodo Leovixildo tómalles a praza-forte de Medinasidonia.

## Nacementos 
## Mortes 
* Kimmei, emperador do Xapón.
 
Historia ano a ano
641

## Acontecementos 
* Sobe ao trono bizantino Constante II (até 668).
* Aiulfo I convértese en duque de Benevento.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Arechis I, duque de Benevento.
* Jomei, emperador do Xapón (n. 593).
* Heraclio, emperador bizantino.
* Constantino III Heraclio, emperador bizantino (data probábel).

## Outros 
* A pertinaz seca que sufría Hispania, desde sete anos atrás, cesa con abundantes choivas.

Historia ano a ano
Liga Armada Galega

A **Liga Armada Galega** foi unha organización terrorista galega que atentou o 24 de agosto de 1978 contra dous policías en Vigo que resultaron feridos. O día 26 de agosto un grupo atracou unha sucursal do Banco del Noroeste e o 28 dese mesmo mes reivindicou o asasinato dun Garda Civil en Santiago de Compostela, se ben posteriormente o GRAPO reivindicou a autoría e acusou á LAG de ser un «invento». 

Porén, o grupo aínda levou a cabo algunhas accións, cesando a súa actividade trala detención, o 1 de setembro de 1980, de catorce persoas vinculadas ao nacionalismo galego aos cales se acusou de pertencer á LAG. Varios dos detidos foron condenados a prisión.

O grupo musical Siniestro Total menciona esta organización nun dos seus temas máis emblemáticos, *Miña terra galega*.

## Notas
Guerra civil irlandesa

[miniatura|dereita|[Michael Collins (político)|Michael Collins, como delegado nas conversas do Tratado Anglo-Irlandés de Londres de 1921.]]

A **guerra civil irlandesa** (irlandés: *Cogadh Cathartha na hÉireann*) foi un conflito entre os partidarios e os opoñentes do Tratado Anglo-Irlandés do 6 de decembro de 1921, que establecía o Estado Libre de Irlanda, precursor da actual República de Irlanda. Os opoñentes do tratado obxectaban o feito de que se mantivesen lazos constitucionais entre o Reino Unido e a Irlanda e que os seis condados de Irlanda do Norte non foran incluídos no Estado Libre. A Guerra Civil cobrou máis vidas que a guerra de Independencia que a precedera, e deixou a sociedade irlandesa profundamente dividida. A súa influencia na política irlandesa aínda é evidente hoxe en día.
Loita Armada Revolucionaria

**Loita Armada Revolucionaria** (LAR) foi unha organización armada da esquerda independentista galega considerada terrorista polo Estado español, vinculada ao Partido Galego do Proletariado e á organización Galiza Ceive-OLN.

## Traxectoria
Realizou a súa primeira acción o 28 de xullo de 1978, coa queima de varios camións en Santiago de Compostela. Pouco despois intentou asaltar, sen éxito, unha polvoreira en Noia, e realizou tamén outras accións armadas; as máis coñecidas foron o roubo dunha sucursal da Caixa de Aforros de Ourense, atribuída a Antón Arias Curto e a colocación de explosivos nas obras da AP-9 o 17 de setembro de 1979.

En setembro de 1980 unha operación policial desartellou a organización, detendo 16 persoas baixo a acusación de "constituír un grupo armado que persegue a independencia de Galiza". Os detidos foron: José Luis Nieto Pereira, Antón Arias Curto, Francisco José Atanes Gómez, Xosé Cid Cabido, Xosé Luís Méndez Ferrín, Arturo Estévez Rodríguez, Antonio Bertolo Losada, Modesto Román González, Manuel Pousada Covelo, José Luis Villaverde Varela, José Patricio Recamám, Luciano Prego Sanjorge, Edelmiro Domínguez, Fernando Eiras Fernández, Luís Calvar Puga e Alberto Lama Couso. O resto dos seus militantes refuxiáronse en Portugal. Aos detidos aplicóuselles a lei antiterrorista en vigor, permanecendo 10 días incomunicados, nos que denunciaron ser sometidos a torturas. Tras este período só Manuel Pousada Covelo e José Luís Villaverde Varela foron liberados sen cargos. O resto dos detidos ingresaron en cadeas de Galiza, aínda que posteriormente foron obxecto da política de dispersión de presos aplicada polo sistema xurídico español, sendo recolocados primeiro en Madrid e despois en Segovia.

O golpe policial tivo como consecuencia a fundación das Xuntas Galegas pola Amnistía (XUGA), organización antirrepresiva que ten como obxectivo a defensa dos dereitos dos presos, especialmente contra as políticas de dispersión.

En 1981 producíronse diversas excarceracións, ficando presos soamente Nieto Pereira, Cid Cabido, Arias Curto, Edelmiro Domínguez, Francisco Atanes e Arturo Estévez. O xuízo contra LAR celebrouse na Audiencia Nacional en Madrid o 30 de marzo de 1982, e tivo como resultado a condena firme de Recamán, Atanes Gomes, Nieto Pereira, Xosé Cid Cabido e Antón Árias Curto. Francisco Atanes, Arturo Estévez e Edelmiro Domínguez foron postos en liberdade o 3 de abril.

En 1983 un indulto do goberno do PSOE, solicitado polos propios presos, puxo en liberdade os tres últimos reclusos que quedaban na cadea. En 1984 a organización disolveuse formalmente.

## Notas
646

## Acontecementos 
* Radoaldo convértese en duque de Benevento.
* 16 de outubro: VII Concilio de Toledo na Hispania visigoda.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Aiulfo I, duque de Benevento.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
651

## Acontecementos 
### Asia 
* O 3º califa Otman envía unha embaixada a Ch'ang-an, capital da China dos Tang.
* Os musulmáns toman a cidade de Herat (Afganistán).

### Europa 
* Grimoaldo I convértese en duque de Benevento.

## Nacementos 
* Li Su Hsun, pintor chinés (m. 716).

## Mortes 
* Radoaldo, duque de Benevento.
* Yazdegard III, derradeiro rei sasánida de Persia, asasinado.

## Outros 
*

Historia ano a ano
662

## Acontecementos 
* Grimoaldo I convértese en rei dos longobardos.
* Romualdo I convértese en duque de Benevento.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Godeperto, rei dos longobardos, asasinado.
* Garibaldo, duque de Turín, asasinado

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
671

## Acontecementos 
### Asia 
* Inicio do goberno de Kōbun, emperador do Xapón (até 672).

### Europa 
* Garibaldo convértese en rei dos longobardos.
* Romualdo I convértese en duque de Benevento.

### Ciencia e tecnoloxía 
miniatura|250 px|dereita|O fogo grego, en miniatura bizantina
* Calínico de Heliópole inventa o chamado "fogo grego".

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Grimoaldo I, rei dos longobardos e duque de Benevento.
* Garibaldo, rei dos longobardos.
* Tenchi, emperador do Xapón.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
706

## Acontecementos 
* Romualdo II convértese en duque de Benevento (ou en 707).

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Xisulfo I, duque de Benevento (ou en 707).

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
732

## Acontecementos 
* Adelais de Benevento convértese en duque de Benevento.
[miniatura|esquerda|250px|*[Batalla de Poitiers (732)|Batalla de Poitiers*, en outubro de 732, por Charles de Steuben (Museo do castelo de Versalles, Francia).]]
* 25 de outubro - Batalla de Poitiers: o mordomo franco Carlos Martel derrota a expedición árabe que se internara cara ao corazón de Francia.

### Arte e cultura 
* Construción da mesquita Zaytunah, en Tunisia.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Romualdo II, Duque de Benevento. Datas alternativas 724, 731.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
680

## Acontecementos 
* Ervixio comeza o seu mandato como rei dos visigodos (até 687), ao depor ao rei Vamba, a quen fai tonsurar e recluír nun mosteiro.
* Xisulfo I convértese en duque de Benevento.
* IV Concilio ecuménico de Constantinopla (**680**-681): conclúe condenando o monotelismo e recoñece ao papa como xefe da primeira sede da Igrexa. As conclusións achegan ao emperador bizantino a Occidente, en momentos nos que a presión musulmá ameaza a aquel e domina nas zonas de predominio monoteísta.

## Nacementos 
* Gensho - emperador xaponés entre 715 e 724. Morre en 748.
* Wu Daozi, pintor chinés (m. 740)

## Mortes 
* 6 de maio - Muawiyah I, califa omeia (n. 602).
* Grimoaldo II, duque de Benevento.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
733

## Acontecementos 
Europa:
* Inicio do reinado de Aed Ailand en Irlanda (até 742).
* Gregorio de Benevento convértese en duque de Benevento.

Asia:

* Construción do castelo de Akita no Xapón, xermolo da cidade do mesmo nome.

## Nacementos 
* Junnin, emperador do Xapón do 758 ao 764 (m. 765).

## Mortes 
* Adelais de Benevento, Duque de Benevento.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
743

## Acontecementos 
* Xisulfo II convértese en duque de Benevento.
* Khilderico III (714-761) convértese no derradeiro rei franco da dinastía merovinxia. Reinou do 743 ao 751.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Godescalco de Benevento, Duque de Benevento.
* Artabasdo - usurpador do trono bizantino.
* Hisham I de Damasco. **Hisham ibn Abd al-Malik**, 724-743. Décimo califa da Dinastía Omeia.
* Pei Yaoqing, poeta e político da dinastía Tang da China (n. 681).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
740

## Acontecementos 
### África 
* Disidentes musulmáns fuxidos da Meca fundan o porto de Mogadixo en Somalia.

### Europa 
* Godescalco de Benevento convértese en duque de Benevento.
* O papa Gregorio III e Eutiquio exarca de Rávena, acoden aos venecianos para reconquistaren Rávena aos longobardos. Nese mesmo ano o papa pediu axuda do franco Carlos Martel.

## Nacementos 
* Aurelio, rei de Asturias (data probábel de nacemento; m. 774)

## Mortes 
* Gregorio de Benevento, duque de Benevento.
* Hilderico de Spoleto, duque de Spoleto.
* Aethelheard, rei do reino anglosaxón de Wessex.
* Meng Haoran, poeta chinés (n. ca. 689/691).
* Wu Daozi, pintor chinés (n. 680)

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
758

## Acontecementos 
### Asia 
* Remata o reinado de Koken, emperador do Xapón e comeza o de Junnin.

### Europa 
* Liutprando de Benevento é despoxado do ducado de Benevento e Arechis II convértese no novo duque.
* Desiderio, rei dos longobardos, ocupa o ducado de Spoleto e vence e manda á cadea ao seu duque Alboíno.
* Sixerico convértese en rei de Essex.

## Nacementos 
* Hildegard von Anglachgau - unha das esposas que tivo Carlomagno (morreu en 783).
* Teófanes o Confesor, historiador bizantino (morreu en 818).

## Mortes 
*Swithred - rei do reino anglosaxón de Essex.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
749

## Acontecementos 
* Aistolfo convértese en rei dos longobardos.
* Liutprando de Benevento convértese en duque de Benevento.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Xisulfo II. Duque de Benevento.
* Xoán Damasceno. teólogo bizantino (n. 676).
* Aelfwald - rei de Anglia Oriental, un reino da Inglaterra anglosaxoa.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
774

## Acontecementos 
* Carlomagno faise coroar como rei dos francos e longobardos, tras derrotar en marzo a Desiderio, derradeiro rei longobardo, despois do Cerco de Pavia. Toma ademais o título de patricio romano.
* Arechis II, duque de Benevento, convértese en Príncipe de Benevento.
* Hildeprando convértese en duque de Spoleto.
* Silo accede ao trono de Asturias por elección nobiliaria.
** Silo derrota aos galegos sublevados en Monte Cubeiro, a 5 leguas da cidade de Lugo.
* *Os elementos* de Euclides son traducidos ao árabe.

## Nacementos 
* 15 de agosto - Heizei, 51º emperador do Xapón (m. 824)
* Kukai, fundadador da escola shingon no budismo xaponés (m. 835).

## Mortes 
* Aurelio rei de Asturias.
* Amoghavajra, tradutor chinés e budista (n. 705).
* Desiderio, rei dos longobardos.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
787

## Acontecementos 
* Grimoaldo III, convértese en príncipe de Benevento.
* Paulo Diácono comeza a redacción da súa obra *Historia dos longobardos*. Rematouna en 789.
* Celébrase o II Concilio de Nicea, que puxo fin á controversia iconoclasta..
* Carlomagno ordena a restauración das antigas escolas e a creación doutras novas onde non as houbera.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 26 de agosto - Arechis II, príncipe de Benevento.
* Marcario de Friúl, duque de Friúl desde o 776.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
806

## Acontecementos 
### Asia 
* Inicio do mandato do emperador chinés Xianzong (transcrición wade= Hsien-tsung) da dinastía Tang (até 820).
* Kukai introduce o budismo shingon no Xapón.

### Europa 
* Grimoaldo IV convértese en príncipe de Benevento.

## Nacementos 
* Aethelwulf - rei de Wessex, na Inglaterra anglosaxoa (m. 858).

## Mortes 
* Grimoaldo III, príncipe de Benevento.

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
817

## Acontecementos 
* Pascual I sucede a Estevo V como pontífice romano.
* Sico I convértese en príncipe de Benevento.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 24 de xaneiro - Estevo V, papa.
* Grimoaldo IV, príncipe de Benevento.
* Li He, poeta chinés da dinastía Tang (n. 791).

## Véxase tamén 
Historia ano a ano
832

## Acontecementos 
* Afonso II, rei de Galiza,  crea o bispado de Oviedo separando territorios do bispado mindoniense.
*Sicardo convértese en príncipe de Benevento.
*

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Sico I, príncipe de Benevento.
## Notas 
## Véxase tamén 
Historia ano a ano
Illas Raevski

As **illas Raevski**, **Raeffsky**, ou **Raéffski**, son un grupo de tres atois pequenos no centro das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Os tres atois son: Hiti, Tepoto e Tuanake. Administrativamente depende de Katiu, comuna asociada á comuna de Makemo.

***Hiti**. É un atol con forma de ovo de 1,5&nbsp;km² de superficie total, cunha lagoa sen ningún paso navegable. Está deshabitado. Foi descuberto en 1820 por Bellinghausen.
***Tepoto Sur**. É un atol ovalado de 3&nbsp;km de longo e 2,4&nbsp;km de ancho, cunha superficie total de 0,6&nbsp;km². É o atol máis pequeno da Polinesia Francesa. Está situado a 20&nbsp;km ao suroeste de Hiti. A lagoa interior dispón dun paso navegable. Está deshabitado, e é visitado ocasionalmente desde os atois veciños para pescar e colectar cocos. Foi descuberto en 1768, por Louis Antoine de Bougainville. Unha lenda explica que o ouro roubado nunha igrexa do Perú enterrouse neste atol. Chámase Sur para distinguilo de Tepoto Norte, unha das illas da Decepción.
***Tuanake**. É un atol situado a 20&nbsp;km ao suroeste de Makemo e a 20&nbsp;km ao norte de Tepoto. É un atol circular de 7&nbsp;km de diámetro, cunha superficie total de 14&nbsp;km². A lagoa interior dispón dun paso navegable. Está deshabitado e é visitado ocasionalmente para colleitar copra. O atol é sorprendentemente moi boscoso. Foi descuberto en 1820 por Fabian Bellinghausen.

300px|miniatura|Vista desde satélite. De norte a sur: Tuanake, Hiti e Tepoto Sur. No extremo, Katiu.
Atol Raroia

**Raroia** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Administrativamente é unha comuna asociada á comuna de Makemo. Está situado a 740&nbsp;km ao nordés de Tahití e a 6&nbsp;km ao suroeste de Takume.

## Xeografía 
O atol ten forma ovalada, de 43&nbsp;km de longo e 14&nbsp;km de ancho. A superficie total é de 41&nbsp;km². Dispón dun paso navegable ao interior da lagoa. A vila principal é Garumaova. A poboación total era de 184 habitantes no censo do 1996, que viven principalmente da pesca e a perlicultura. Non dispón de infraestruturas.

## Historia 
Foi descuberto en 1605 por Pedro Fernández de Quirós. Historicamente tamén se coñeceu cos nomes: *Fugitiva* e *Barclay de Tolley*. En 1947 fíxose famoso pola historia da Kon Tiki. O noruegués Thor Heyerdahl construíu unha barca tradicional de madeira e bambú, parecido aos que utilizaban os incas para desprazarse polo lago Titicaca. Para demostrar que era posible a navegación prehistórica e o poboamento da Polinesia desde América, fixo unha viaxe de 101 días desde Perú ata Raroia.
Atol Fangatau

**Fangatau** é un atol das Tuamotu na Polinesia Francesa. Está situado ao leste e ao centro do arquipélago, a 900&nbsp;km ao nordés de Tahití.

## Xeografía 
É un atol pequeno de 6&nbsp;km², cunha lagoa interior sen ningún paso ao océano. A vila principal é Teana, cunha poboación total de 150 habitantes que viven principalmente da produción de copra. Dispón dun gran monumento en honra á Nai de Deus.

## Historia 
O atol foi descuberto por Fabian von Bellinghausen en 1820. Outros nomes históricos son: Marupua e Araktchev.