Tecido óseo

O **tecido óseo** é un tipo de tecido conectivo ríxido con funcións estruturais e de soporte, que forma os ósos do esqueleto.

O tecido óseo é un tecido conectivo mineralizado. Fórmano as células chamadas *osteoblastos*, que depositan unha matriz proteica de coláxeno de tipo I e liberan ións calcio, magnesio, e fosfato, que se combinan coa matriz de coláxeno formando un mineral cristalino en forma de hidroxiapatito (tamén chamado hidroxilapatito). A combinación da parte mineral dura e do coláxeno flexible fai que o óso sexa máis duro e forte ca a cartilaxe sen facerse crebadizo.

Hai dous tipos de tecido óseo: compacto e esponxoso. O óso compacto consta de estruturas repetidas chamadas *osteonas*, *osteóns* ou *sistemas haversianos*, que son a súa unidade funcional e anatómica. Cada osteona está formada por capas concéntricas de matriz mineralizada, chamadas laminiñas concéntricas, que se depositan arredor dun canal central, tamén chamado *canal de Havers*, que contén vasos sanguíneos e nervios. O tecido óseo esponxoso está formado por unha rede de trabéculas de tecido mineralizado, que deixan ocos entre elas cheos de medula ósea vermella.
miniatura|Estrutura mineral do óso esponxoso da cadeira.

miniatura|Sección do óso compacto no que se ve o sistema haversiano.

## Matriz ósea 
A matriz ósea é a substancia intersticial do óso, entre a que están espalladas as células óseas, aínda que a matriz é a parte predominante. A matriz ten compoñentes orgánicos e inorgánicos. Os inorgánicos danlle ao óso a súa dureza e os orgánicos a súa elasticidade e forza tensil. Se só tivese material inorgánico o óso sería moi crebadizo, e se só tivese compoñentes orgánicos, tería moi pouca dureza.

### Compoñentes inorgánicos 
A cantidade de materia mineral do óso en peso seco está entre o 50 e o 65% do total, pero en individuos con ósos desmineralizados, como os que padecen raquitismo ou osteomalacia pode chegar a ser de só o 35%. 
Os compoñentes inorgánicos son os sales de fosfato cálcico que forman o mineral hidroxiapatito (Ca10[PO4]6[OH]2). Primeiro deposítase como hidroxiapatito amorfo e despois reordénase orixinando a forma cristalina. Os cristais dispóñense ordenadamente ao longo das fibras de coláxeno e son delgados cristaliños de 1,5-3&nbsp;nm de grosor e 40&nbsp;nm de longo. Tamén existe unha certa cantidade de ións carbonato, citrato, fluoruro, magnesio e sodio. Parece que o fluoruro pode substituír o OH nalgunhas moléculas de hidroxiapatita e que o carbonato pode situarse sobre a superficie dos cristais ou substituír o fosfato. Outros compoñentes inorgánicos son máis raros, pero poden incorporarse ao ósos se son inxeridos, como pasa co estroncio (Sr+) nas zonas contaminadas radioactivamente.

### Compoñentes orgánicos 
Os compoñentes orgánicos son proteicos, fundamentalmente fibras de coláxeno, que están rodeadas por unha substancia fundamental na que abundan os glicosaminoglicanos. O coláxeno do tecido óseo é fundamentalmente de tipo I, pero cun maior grao de ligazón intermolecular ca o tipo I doutros tecidos, e está formado por fibras de 50-70&nbsp;nm de diámetro estriadas transversamente. As fibras están moi ordenadas no óso maduro. Dentro de cada laminiña do sistema Haversiano son paralelas entre si, aínda que non teñen a mesma orientación ca as das laminiñas veciñas.

## Células do tecido óseo 
[miniatura|150px|esquerda|[Osteoblastos sintetizando o osteoide con dous osteocitos.]]

[miniatura|[Osteoclasto multinucleado co seu citoplasma "escumoso".]]
Nos ósos podemos distinguir catro tipos de células: células osteoproxenitoras, osteoblastos, osteocitos e osteoclastos. Son fundamentais para que os osteocitos non queden illados na matriz ósea (morrerían) e que poidan recibir nutrientes, osíxeno, hormonas etc.

## Tecido óseo esponxoso 
[miniatura|dereita|Cabeza (epífise) do [fémur cortada. No centro vese o tecido óseo esponxoso, con medula ósea. A circunferencia rosa clara externa é de óso compacto.]]
O **tecido óseo esponxoso** aparece nas epífises dos ósos longos, e no interior de ósos curtos, como as vértebras, e planos e na capa máis interna da diáfise dos ósos longos. Está moi vascularizado e xeralmente contén medula ósea vermella, onde ten lugar a formación das células sanguíneas (hematopoese). Comparado co óso compacto, ten unha maior área superficial e é moito menos denso e máis feble.

Está formado por óso laminar, pero que non forma osteonas, senón un conxunto de fragmentos angulosos de óso, que forman trabéculas, que non levan xealmente vasos sanguíneos no seu interior e deixan moitos ocos entre elas. As trabéculas son a súa unidade anatómica e fisiolóxica básica. Estas pezas angulosas de óso teñen osteocitos dentro de lagoas óseas e con canalículos que chegan á superficie das trabéculas.

## Funcións 
O tecido óseo desempeña numerosas funcións, entre as que están:
Funcións directas: 
* Dar soporte aos músculos e aos tecidos brandos.
* Forman os ósos, que forman o sistema de pancas do esqueleto, que, movido polos músculos, permite os movementos.
* Protexe moitos órganos vitais.
* Almacena o fosfato de calcio e outros minerais.

Indirectamente:
* O tecido óseo esponxoso contén a medula ósea, onde ter lugar a hematopoese ou formación de células sanguíneas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Óso
* Periósteo
* Osteocito
* Osteoblasto
* Osteoclasto
* Medula ósea
* Hidroxilapatito

### Ligazóns externas 
* SimpleStepsDentistry: *Osseous Surgery*