Cuncha (heráldica)

[miniatura| Escudo papal de [Bieito XVI, papa|Bieito XVI. (2005-2013)]]A **cuncha** é un obxecto heráldico, usado como *figura* tanto no campo como en carga.

## Representación 
O uso heráldico limítase principalmente á vieira, que recibe o nome do apóstolo Santiago o Maior. Tamén se lle chama cuncha de Santiago en diversos idiomas (por exemplo en inglés: ''Saint James' Shell*) ou cuncha dos peregrinos (en alemán: *Pigermuschel,* ás veces representado como *mexillón dos peregrinos*) e é un atributo do santo desde polo menos 1250. Aparece nos escudos desde a Idade Media, xa que era sinal de identificación dos peregrinos do Camiño a Santiago de Compostela, que o adoitaban levar no sombreiro e as recollían como proba de que fixeran a viaxe. 

### Lenda 
A asociación de Santiago coa vieira débese probabelmente á lenda de que o apóstolo rescatou unha vez un cabaleiro cuberto de vieiras. Outras versións din que mentres os restos de Santiago eran transportados a Galiza desde Xerusalén, o cabalo dun cabaleiro caeu á auga, e saíu cuberto de cunchas. 

### Bioloxía 
Curiosamente, o nome de Linnéa *Pecten jacobaeus* dáselle á vieira mediterránea, mentres que a vieira endémica de Galiza denomínase *Pecten maximus* debido ao seu maior tamaño.

### Símbolo xacobeo 
A vieira está representada na decoración das igrexas que reciben o nome de Santiago, como na igrexa de Santiago de Sydney, onde aparece en varios lugares, como os mosaicos do chan.

Cando se refire a Santiago, móstrase unha cuncha de vieira coa súa superficie exterior convexa. Pola contra, cando a cuncha se refire á deusa Venus, móstrase a súa superficie interior cóncava.
Ficheiro:DEU Enkesen im Klei COA.png|Escudo de Bad Sassendorf-Enkesen im Klei con mexillón branco (*Inoceramus lamarcki'')
Ficheiro:BJA-santiagomaior.png|Escudo de Santiago Maior, freguesía de Bexa, Portugal
Ficheiro:DEU Jakobwüllesheim COA.jpg|Escudo de Jakobwüllesheim
Ficheiro:DEU Mainz-Kastel COA.jpg|Escudo de Mainz-Kastel, Maguncia
Ficheiro:DEU Bad Mingolfsheim COA.svg|Escudo (histórico) de Bad Mingolsheim
Ficheiro:Selma wappen.svg|Escudo de Selma GR
Ficheiro:Blason ville fr Saint-Jacques-d'Ambur (Puy-de-Dôme).svg|Escudo de St. Jacques d'Ambur con vieira, shamrock e cruz de Santiago
Ficheiro:Blason-gueules-3-coquilles-or.svg|alt=|Escudo de Tréogan, Bretaña
Esta figura é común nos escudos de armas de múltiples lugares de Europa e América, aparecendo con distinta frecuencia, así por exemplo é máis común nos franceses que nos alemáns. Unha representación múltiple no brasón supera o número de representacións individuais. En moitos escudos de armas, a cuncha móstrase en forma de trevo (*véxase tamén shamrock*) ou *trifolio*. 

A cor pode ser calquera, pero dominan os metais prata e ouro. As vieiras (ou mexillóns ou ameixas) abertas son raras. A cuncha tamén se usa como brisura ou carga no bordo.

### Escudo papal e cuncha do peregrino 
[miniatura| Escudo cardinal de [Bieito XVI, papa|Joseph Ratzinger]]
Bieito XVI escolleu, entre outras cousas, a gran cuncha de vieira para o seu escudo papal, que tamén estaba incluída no seu escudo como arcebispo de Múnic e Freising. Entre as varias interpretacións da súa autobiografía están as referencias ao seu tema de disertación sobre Agostiño, a metáfora da vida como peregrinación, certa continuidade con Xoán Paulo II ou como expresión da conexión con Ratisbona e a Igrexa escocesa de San Xacobe.

[miniatura| Escudo de armas [Diana de Gales|Diana Spencer, princesa de Gales (1996–1997)]]

### Outros exemplos 
Tamén se pode atopar no escudo nacional de Guinea-Bissau e como símbolo da compañía petrolífera Shell.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Heráldica
* Camiño de Santiago
* Santiago de Compostela
* Lista de escudos coa vieira
* Lista de municipios de Alemaña con vieiras no escudo
* Lista de municipios de Bélxica con vieiras no escudo
* Lista de municipios de Francia con vieiras no escudo
* Lista de municipios de Portugal con vieiras no escudo
* Lista de municipios de Suíza con vieiras no escudo