Helvella

***Helvella*** é un xénero de fungos ascomicetos da familia Helvellaceae. Estes cogomelos identifícanse polos seus píleos de forma irregular, estipes ocos, e superficies inferiores peludas. Atópanse en América do Norte e Europa. Especies ben coñecidas son a abrancazada *H. crispa* e a cincenta *H. lacunosa*. Informouse que causan síntomas gastrointestinais cando se comen crus.

## Descrición 
As especies de *Helvella* teñen corpos frutíferos (tecnicamente ascocarpos) que crecen sobre o chan, e xeralmente teñen estipes. Os corpos frutíferos con forma de copa (o *apotecio*) poden ter diversas formas: poden ter forma de orella (*auriculados*), ou de sela; pode ser convexa ou con lobos irregulares e dobrados. A superficie que porta as esporas, o himenio, pode ser lisa, ondulada ou engurrada e poden variar en cor de branco a negro ou ter varios tons de gris ou marrón. De xeito similar, a superficie externa dos corpos frutíferos pode ser lisa, con costelas, ou ter proxeccións diminutas parecidas a pelo (*villi*). O estipe é cilíndrico e vaise adelgazando ou adquirindo canles e costelas. A carne é xeralmente de 1&ndash;2&nbsp;mm de groso.

## Especies 
En setembro de 2023, Species Fungorum rexistraba 159 especies de *Helvella*:

* *Helvella acetabuloides*
* *Helvella acetabulum*
* *Helvella adhaerens*
* *Helvella affinis*
* *Helvella agaricoides*
* *Helvella albella*
* *Helvella albipes*
* *Helvella alpicola*
* *Helvella alpina*
* *Helvella arctica*
* *Helvella arcto-alpina*
* *Helvella astieri*
* *Helvella aterrima*
* *Helvella atra*
* *Helvella atroides*
* *Helvella austrooccidentalis*
* *Helvella bachu*
* *Helvella borealis*
* *Helvella branzeziana*
* *Helvella brevis*
* *Helvella brevissima*
* *Helvella bulbosa*
* *Helvella calycina*
* *Helvella capucina*
* *Helvella capucinoides*
* *Helvella carnosa*
* *Helvella chinensis*
* *Helvella cinerella*
* *Helvella compressa*
* *Helvella connivens*
* *Helvella constricta*
* *Helvella corbierei*
* *Helvella corium*
* *Helvella cornuta*
* *Helvella costifera*
* *Helvella crispa*
* *Helvella crispoides*
* *Helvella cupuliformis*
* *Helvella cystidiata*
* *Helvella danica*
* *Helvella dovrensis*
* *Helvella dryadophila*
* *Helvella dryophila*
* *Helvella fistulosa*
* *Helvella flavida*
* *Helvella floriforma*
* *Helvella foetida*
* *Helvella fulva*
* *Helvella fusca*
* *Helvella fuscolacunosa*
* *Helvella galeriformis*
* *Helvella glutinosa*
* *Helvella griseoalba*
* *Helvella guttata*
* *Helvella heganii*
* *Helvella helvellula*
* *Helvella hispanica*
* *Helvella hispida*
* *Helvella huangii*
* *Helvella hyperborea*
* *Helvella hypocrateriformis*
* *Helvella iberica*
* *Helvella inexpectata*
* *Helvella involuta*
* *Helvella jiaohensis*
* *Helvella jilinensis*
* *Helvella jimsarica*
* *Helvella jizushanica*
* *Helvella jocatoi*
* *Helvella juniperi*
* *Helvella lactea*
* *Helvella lacunosa*
* *Helvella latispora*
* *Helvella leucopus*
* *Helvella liui*
* *Helvella lobata*
* *Helvella ludovicae*
* *Helvella macropus*
* *Helvella maculata*
* *Helvella maculatoides*
* *Helvella magna*
* *Helvella maroccana*
* *Helvella menzeliana*
* *Helvella mesatlantica*
* *Helvella minor*
* *Helvella monachella*
* *Helvella nannfeldtii*
* *Helvella neopallescens*
* *Helvella orentitomentosa*
* *Helvella orienticrispa*
* *Helvella pallidula*
* *Helvella papuensis*
* *Helvella paraphysitorquata*
* *Helvella parva*
* *Helvella pedunculata*
* *Helvella pezizoides*
* *Helvella philonotis*
* *Helvella phlebophora*
* *Helvella phlebophoroides*
* *Helvella phlebophoropsis*
* *Helvella pileata*
* *Helvella plateata*
* *Helvella platycephala*
* *Helvella platypodia*
* *Helvella pocillum*
* *Helvella poculiformis*
* *Helvella pseudoalpina*
* *Helvella pseudolacunosa*
* *Helvella pseudoreflexa*
* *Helvella pubescens*
* *Helvella pulchra*
* *Helvella pulla*
* *Helvella quadrisulca*
* *Helvella queletiana*
* *Helvella ravida*
* *Helvella retinervis*
* *Helvella rivularis*
* *Helvella robusta*
* *Helvella rossica*
* *Helvella rugosa*
* *Helvella schaefferi*
* *Helvella scrobiculata*
* *Helvella scyphoides*
* *Helvella semiobruta*
* *Helvella sichuanensis*
* *Helvella sinensis*
* *Helvella solida*
* *Helvella solitaria*
* *Helvella subfusispora*
* *Helvella subglabra*
* *Helvella sublactea*
* *Helvella subspadicea*
* *Helvella subtinta*
* *Helvella taiyuanensis*
* *Helvella terrestris*
* *Helvella terricola*
* *Helvella tianshanensis*
* *Helvella tinta*
* *Helvella ulvinenii*
* *Helvella umbraculiformis*
* *Helvella underwoodii*
* *Helvella unicolor*
* *Helvella vacini*
* *Helvella varia*
* *Helvella verruculosa*
* *Helvella vespertina*

### Especies transferidas 
* *Helvella aestivalis* – agora *Balsamia aestivalis*
* *Helvella beatonii* – agora *Geomorium beatonii*
* *Helvella confusa* – agora *Dissingia confusa*
* *Helvella crassitunicata* – agora *Dissingia crassitunicata*
* *Helvella dissingi* – agora *Helvella fibrosa*
* *Helvella leucomelaena* – agora *Dissingia leucomelaena*
* *Helvella oblongispora* – agora *Dissingia oblongispora*
* *Helvella queletii* – sinónimo de *Helvella solitaria*
En sete

## Refraneiro 
En Galicia existe un refrán referido a algúns dos cogomelos do xénero *Helvella* e outros relacionados que di: "orellos, cuncos e pantorras, escaldas pra que non morras". O nome popular galego da *Helvella monachela*, *Helvella sulcata* (para algúns unha variedade de *H. lacunosa*) e *Helvella crispa* é **orello**, á *Sascosphaera coronaria* chámaselle **cunco**, e as *Morchellas*, son as **pantorras**. Este refrán fai referencia a que xa dende antigo se sabía no rural que estes cogomelos son tóxicos cando están crus.

## Notas