Pobo ianomami

Os **ianomami** (tamén chamados **yąnomamö** ou **yanomama**), son un pobo indíxena de 35&nbsp;000 persoas que habitan en 200 ou 250 vilas na selva amazónica, na fronteira entre Venezuela e o Brasil.

## Etimoloxía 
O etnónimo *ianomami* foi creado polos antropólogos baseándose na palabra *yanõmami* que en *yanõmami thëpë*, significa "seres humanos". Esta expresión oponse ás categorías *yaro* (animais) e *yai* (invisibles ou cousas sen nome), pero tamçen *napë* (inimigo, estranxeiro).

## Historia 
miniatura|250px|esquerda|Territorio dos ianomami.
A primeira mención dos ianomami en occidente é de 1759, cando unha expedición española liderada por Apolinar Diez de la Fuente visitou o pobo ye'kuana que vivía no río Padamo. Diez escribiu: 

Dende 1630 até 1720, as complexas sociedades dos ríos foron eliminadas ou minguadas como resultado das expedicións de caza de escravos polos conquistadores e bandeirantes. Se isto afectou ós ianomami e en que grao son cuestións de pura especulación.
 
O contacto sostido co mundo exterior comezou na década de 1950 coa chegada de membros da Misión Novas Tribos así como de misioneiros católicos da Compañía de Xesús e dos salesianos.

En Roraima, na década de 1970 producíronse proxectos de desenvolvemento dentro do "Plan de Integración Nacional" levado a cabo polos gobernos militares brasileiros daquel momento. Isto supuxo a apertura dun tramo de estrada perimetral (1973–76) e varios programas de colonización en terras tradicionalmente ocupadas polos ianomami. Durante o mesmo período, o proxecto de busca de recursos RADAM (1975) detectou importantes depósitos naturais na rexión. Isto provocou un aumento progresivo dos buscadores de ouro, que despois de 1987 se converteu nunha verdadeira febre do ouro. Centos de pistas clandestinas foron abertas polos buscadores de ouro nos principais tributarios do río Branco entre 1987 e 1990. O número de mineiros na área ianomami de Roraima estimouse entre 30 e 40,000, unhas cinco veces máis que a poboación indíxena residente. Aínda que a intensidade desta carreira do ouro diminuíu moito dende 1990, a prospección de ouro segue hoxe na terra ianomami, estendendo a violencia e outros serios problemas sociais.

A reserva da biosfera Alto Orinoco-Casiquiare foi creada en 1993 co obxectivo de preservar o territorio e o estilo de vida tradicional dos ianomami e dos ye'kuana.
Porén, malia que a constitución de Venezuela recoñece os dereitos dos pobos indíxenas ás súas terras ancestrais, poucos teñen a titularidade das mesmas e o goberno anunciou a apertura de grandes partes do Amazonas para a minaría legal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Masacre de Haximu
* Crise humanitaria ianomami
### Bibliografía 
*Dawson, Mike. ''Growing Up Yanomam'o: Missionary Adventures in the Amazon Rainforest,* Grace Acres Press, 1 de maio de 2009. ISBN 1602650098
*Berwick, Dennison. "Savages, The Life And Killing of the ianomami" Macfarlane Walter & Ross (1992) ISBN 0921912331
*Chagnon, Napoleon. (1968) *Ya̧nomamö* (formerly titled *Ya̧nomamö: The Fierce People*) Holt McDougal; 3rd edition (12 de decembro de 1984) ISBN 0030623286
*Good, Kenneth; with Chanoff, David. *Into The Heart: One Man's Pursuit of Love and Knowledge Among the ianomami*. Addison-Wesley Publishing Company; (17 de xaneiro de 1997) ISBN 0673982327
*Jacob, Frank *They Eat your Ash to Save your Soul - ianomami Death Culture''.''