Saxicola

:*Non confundir con saxícola*.

[miniatura|240px|Femia de [Saxicola rubicola|chasco no Panxab, India.]]

***Saxicola*** (do latín: *saxum*, 'rocha' + *icola*, 'habitante de') é un xénero de aves paseriformes que comprende os **chascos** ou chascas, que consta de 15 especies que viven no Vello Mundo. En Galicia é sedentario e abundante o chasco europeo (*Saxicola rubicola*, antes clasificado como *S. torquata*), e é un visitante menos común o chasco do norte (*Saxicola rubetra*). Son pequenos paxaros insectívoros que aparecen en áreas de matogueira aberta e praderías con arbustos espallados. Antes estaban clasificados na familia dos túrdidos, pero actualmente considéranse muscicápidos.

## Especies 
As seguintes 15 especies son actualmente aceptadas en *Saxicola*:
* *Saxicola caprata*
* *Saxicola dacotiae*, endémico das illas Canarias
* *Saxicola ferreus*
* *Saxicola gutturalis*
* *Saxicola insignis*
* *Saxicola jerdoni*
* *Saxicola leucurus*
* *Saxicola macrorhynchu*
* *Saxicola maurus*
* *Saxicola rubetra*, é o chasco do norte, presente na avifauna galega como ave estival e de paso pouco común.
* *Saxicola rubicola*, é o chasco europeo (ás veces, simplemente, chasco), sedentario e abondoso en Galicia (antes formaba parte da superespecie *S. torquata* ou *S. torquatus*)
* *Saxicola sibilla*, de Madagascar
* *Saxicola stejnegeri*
* *Saxicola tectes*, da illa de Réunion 
* *Saxicola torquatus*, antes era unha superespecie na que estaban incluídas poboacións europeas hoxe clasificadas como *S. rubicola*, pero hoxe só comprende poboacións africanas. Tamén se chamou *S. torquata* por incorrección no uso do latín.

Especies antes incluídas no xénero *Saxicola*, pero hoxe tratadas nun xénero separado son:
* *Saxicola bifasciatus*, hoxe *Campicoloides bifasciatus*.
* *Saxicola splendens*, hoxe *Malurus splendens*.

## Taxonomía 
O xénero foi creado polo naturalista alemán Johann Matthäus Bechstein en 1802. Como especie tipo foi despois designado o chasco europeo. O nome *Saxicola* procede do latín *saxum*, 'rocha' e *incola*, 'que vive en'. O nome común chasco é onomatopeico, polo son que fan.

O xénero foi anteriormente incluído na familia Turdidae, pero foi despois reclasificado e colocado dentro da familia Muscicapidae, na cal os xéneros máis emparentados con el son *Oenanthe* (pedreiros) e *Campicoloides*.

As evidencias xenéticas e de comportamento fixeron que nos últimos anos se aceptasen novas especies no xénero, e o cambio máis notable foi a subdivisión da ampla "especie" (unha superespecie ou complexo de especies) chamada *Saxicola torquatus*, en cinco especies separadas; un cambio hoxe amplamente aceptado, aínda que non unanimemente. Isto afectou ás poboacións europeas do antigo *S. torquatus* que agora se chaman *S. rubicola* (o chasco europeo actual), mentres que hoxe se reserva a denominación *S. torquatus* só ás poboacións africanas. Os datos das secuencias do ADNmt do xene do citocromo *b* e datos do perfil do ADNn, confirmaron que o chasco de Fuerteventura (hoxe *S. dacortiae*) e o da illa de Réunion (hoxe *S. tectes*) eran especies distintas, pero que ademais as poboacións do continente africano (hoxe *S. torquatus*) , as de Madagascar (hoxe *S. sibilla*), e as europeas (hoxe *S. rubetra*) eran cada unha unha especie distinta, así como as asiáticas siberianas (hoxe *S. maurus*) e os chascos de Stejneger (hoxe *S. stejnegeri*). Debido á confusión da asignación das subespecies, o nome *S. torquatus* foi brevemente usado para a especie europea (hoxe *S. rubicola*), e o chasco africano foi incorrectamente denominado *S. axillaris* (hoxe *S. torquatus*).

## Rexistro fósil 
* *Saxicola lambrechti* (Mioceno tardío de Polgardi, Hungría)  
**Saxicola baranensis* (Plioceno de Beremend, Hungría)
**Saxicola parva* (Plioceno de Csarnota, Hungría)
**Saxicola magna* (Plioceno de Beremend, Hungría)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas