María Victoria Fernández-España

**María Victoria Fernández-España y Fernández-Latorre**, nada na Coruña o 12 de xuño de 1925 e finada en Madrid o 11 de xuño de 1999, foi unha xornalista, escritora —coñecida nestes ámbitos polo pseudónimo de **Victoria Armesto**— e política galega, deputada pola provincia da Coruña desde 1977 até 1986.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Victoria Armesto era filla de María Victoria Fernández-Latorre (filla do político liberal e fundador do xornal *La Voz de Galicia* Juan Fernández Latorre) e do enxeñeiro José Fernández-España Vigil, que faleceu cando ela tiña dous anos. A compañía de teatro Chévere adicou unha das súas obras á morte do seu pai e á súa influencia na chegada do ferrocarril a Galicia. Estudou o bacharelato no instituto da Coruña e no Colexio de Santa Isabel de Madrid. En 1945 comezou os seus estudos de xornalismo na Escuela Oficial de Periodismo de Madrid, graduándose en 1949.

### Xornalista 
Durante o seu período de formación na Escola de Xornalismo xa colaborara en *La Voz de Galicia*, onde chegou a entrevistar a Gala Murguía, filla de Rosalía de Castro. A pesar de cultivar a crónica social, e por momentos costumista, tamén se arriscou con pezas de carácter político. Aínda co ditador Francisco Franco vivo, Victoria Armesto atreveuse, por exemplo, a poñer en valor a Castelao, que para ela expresaba "a saudade dos emigrados pola terra lonxana e endexamais esquecida". Noutros artigos tamén defendeu o galego, a lingua propia de Galicia, ás veces para defender o seu uso —"Acerca de la conveniencia de hablar gallego", titulou unha das súas columnas— e outras para reprobar ao franquismo polo seu desprezo dos valores culturais e de idiomas como o galego. Na súa formación foi determinante o seu paso profesional por diferentes países. Un parágrafo dun dos seus artigos é máis que revelador: "A diferenza entre a falsa moral do franquismo e os principios democráticos acusábase para aqueles españois que, como era o noso caso, vivimos longas décadas nos Estados Unidos, Inglaterra e Alemaña. Nestes países, España e o seu peculiar sistema eran obxecto de constante crítica".

Comezou a publicar de xeito regular en *La Voz de Galicia* en 1949, polo xeral baixo o título "Madrid". Tratábase de crónicas urbanas e costumistas. Pero pronto cambiaría a súa vida e o seu traballo, baixo o común denominador do xornalismo. En 1950 casa con Felipe Fernández Armesto (Augusto Assía), e o seu matrimonio proxectouna decididamente cara ao mundo da prensa. Foi correspondente de *La Voz de Galicia* nos EUA, enviando tamén crónicas ao diario *Pueblo* de Madrid e á revista *Semana*.

Naceu rodeada de xornalistas e creceu con xornalistas. Até en parella. Ao xornalista ourensán coñeceuno por mor de facerlle unha entrevista. María Victoria e Felipe casaron o 15 de agosto de 1950, no pazo familiar de Miraflores. Desde entón, María Victoria asinou os seus artigos e libros como Victoria Armesto. Nese ano foron vivir a Nova York; as súas crónicas para *La Voz de Galicia* chegaron, primeiro, baixo o título de "Carta de Nueva York" e, posteriormente, co de "Carta de América".

Outros medios nos que pronto comezou a publicar foron o diario madrileño *Pueblo* e a revista *Semana*.

### Escritora 
En 1969, coa publicación de *Galicia Feudal*, o seu nome entrou no campo da divulgación histórica. Segundo Carlos Fernández, "cando Fernando Sánchez Dragó publicou *Gárgoris y Habidis, una historia mágica de España*, que obtivo o Premio Nacional de Literatura e vendas millonarias, ninguén parou a pensar que nove anos antes se editara *Galicia Feudal* de Victoria Armesto, onde, coa mesma erudición e superior estilo, a escritora e periodista coruñesa facía unha interpretación cosmolóxica da súa terra e poñía a historia ignorada e remota ao alcance de todos".

E Isaac Díaz Pardo engadiu: "Xa desde antes do seu matrimonio con Felipe Armesto, comezou a interesarse por un mundo que daquela se prohibía: o dos homes que entendían a restauración do feito diferencial de Galicia como unha esperanza; e foi buscando a información, tan cara de obter, sobre este mundo que subxacía marxinado, desterrado, logo dunha gran derrota".

Froito destes coñecementos nacerían libros como *Los hijos cautivos de Breogán. El rastro de Castelao en América*, ou *Los liberales coruñeses*. En todos estes libro zumega o espírito liberal que encarnou María Victoria.

### Política 
Aínda que nunca militara en política, nas eleccións xerais do 15 de xuño de 1977, e por requirimento de Alianza Popular, presentou a súa candidatura ao Congreso dos Deputados como cabeza de lista pola provincia da Coruña, resultando elixida, igualmente que nas sucesivas eleccións de 1977, 1979 e 1982.

Foi vicepresidenta da Cámara Baixa nas dúas primeiras lexislaturas, e secretaria segunda tras ser elixida deputada nas eleccións de 1982, ademais de presidenta provincial de AP na Coruña.

En 1986 anunciou o seu abandono do partido e o seu pase ao Grupo Mixto da Cámara, en desacordo coa postura abstencionista de AP ante o referendo sobre a permanencia de España na OTAN de 12 de marzo de 1986, consulta para a que pediu o "si" ao considerar que *"a abstención é equivalente a un non á OTAN e, en consecuencia, a un non a Europa"*. Nos comicios de 1986 non figurou en ningunha lista electoral, continuando dedicada ao seu labor xornalístico. En 1988 foi designada vicepresidenta do Consello de Administración de *La Voz de Galicia*.

Faleceu o 11 de xuño de 1999 en Madrid.

## Obras 
dereita|miniatura|*Galicia Feudal* (2ª ed., 1971).
* *Historias de Nueva York*. Ediciones G.P. Enciclopedia Pulga nº. 67. Barcelona, 1955.

* *Dos gallegos: Feijóo y Sarmiento*. Imprenta Moret. A Coruña, 1964.
* *Galicia Feudal*. Editorial Galaxia. Vigo, 1969.
* *Verbas galegas*. Editorial Galaxia. Vigo, 1973.
* *Herminia*. La Voz de Galicia. A Coruña, 1976. ISBN 84-400-9785-9.
* *Los hijos cautivos de Breogán*. Ediciós do Castro. Sada. ISBN 84-7492-297-6.
* *Tradición y Reforma en la Vieja Coruña*. Deputación da Coruña A Coruña, 1987. ISBN 84-86040-25-6.
* *Apuntes para una historia del periodismo coruñés*. Instituto José Cornide de Estudios Coruñeses. A Coruña, 1991
* *Los liberales coruñeses*. Concello da Coruña. A Coruña, 1996. ISBN 84-86836-57-3.
* *La cocina sentimental*. Casa Grande de Xanceda. A Coruña, 2024. ISBN 978-84-09-58124-5

## Recoñecementos e distincións 
* Pedrón de Ouro (1970)
* Premio Concepción Arenal (1970) do Centro Galego de Buenos Aires, instituído para conmemorar o 150 aniversario do nacemento da pensadora ferrolá.
* Medalla Castelao (1997), membro do Padroado Rosalía de Castro e Medalla Castelao 1997.
*Socia de Honor da Asociación de Veciños As Dunas de Corrubedo e gran benfeitora desta localidade.
*A Casa de Cultura de Xanceda (Mesía), inaugurada en 2002, leva o seu nome.

## Fillos 
Juan Fernández-Armesto Fernández-España, que foi presidente da Comisión Nacional do Mercado de Valores desde 1996 a 2000.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Páxina web adicada a súa vida e obra .
* Necrolóxica. *El País* (España), 11/06/1999.
* Ficha no Congreso dos Deputados