Ptolemaida (Cirenaica)

**Ptolemais** (grego: Πτολεμαΐς) foi unha das cinco cidades que formaron a Pentápole de Cirenaica, sendo as outras Cirene, Euespérides (máis tarde coñecida como Berenice, agora Benghazi), Tauchira/Teuchira (posteriormente Arsinoe, e agora Tocra), e Apollonia (agora Susa).

As súas ruínas atópanse nunha pequena aldea da Libia moderna chamada Tolmeita (en árabe طلميتة), polo seu nome antigo.

## Historia
miniatura|Mapa da Cirenaica e Marmarica romanas
miniatura|Ruínas de Ptolemais
thumb|Cisterna 
A cidade fundouse e recibiu o nome dun dos gobernantes do Reino Ptolemaico, probablemente Ptolomeo III Euergetes (246–221 a.C.). O que fora un pequeno asentamento grego de nome descoñecido que se orixinou a finais do século VII a.C. e que actuou como porto para a cidade de Barca, 24 km. terra dentro. transformouna nunha cidade que abarcaba 280 hectáreas dentro das súas murallas. Probablemente, Tolemaida serviu como residencia do gobernador tolemaico da rexión, pero, a pesar da súa gran extensión, a súa poboación non rivalizaba coa de Cirene, que baixo o dominio romano se converteu na capital da rexión que, a partir de entón, e aínda hoxe, se chama Cirenaica. Non obstante, o termo "Pentápole" tamén se continuou a usar.

thumb|Vila das Columnas
Ptolemaida converteuse nunha posesión romana no ano 96 a.C. Pronto incluíuse na provincia romana de Creta e Cirenaica. Coa alteración da estrutura administrativa por parte de Diocleciano, Ptolemaida converteuse na capital da provincia de Libia Superior ou Pentápole Libia. Posteriormente decaeu e foi substituída como capital da provincia por Apolonia. A cidade reconstruíuse durante o reinado de Xustiniano I, pero nunca recuperou o seu poder e destruíuse de novo durante a conquista musulmá do Magreb no século VII.

## Restos 
Enterradas nas areas, as ruínas da cidade conserváronse notablemente ben. A escavación do sitio comezou na década de 1930, revelando unha cidade planificada de forma rectangular, duns 1650 por 1400 metros e composta por bloques duns 180 por 36 metros. Acolleu un hipódromo, un anfiteatro e tres teatros, o máis pequeno dos cales, usado como odeón, adaptouse para espectáculos acuáticos no século IV ou V. que se almacenaba en dous grandes depósitos abertos no leste da cidade, mentres que máis ao oeste un espazo porticado, agora chamado Praza das Cisternas, erguíase sobre un conxunto de dezasete cisternas abovedadas, capaces de conter 7.000 quilolitros.

## Bispado 
A Ptolemaida de Libia, cuxas ruínas están situadas preto da cidade libia de Tolmeita, foron tamén a sé do antigo bispado cristián de Libia Pentapolitana.

Ptolemaida converteuse nunha diocese da Igrexa Católica nunha fase temperá, xa que parece que foi a sé do bispo pentapolitano Basílides a quen, nunha carta de arredor do ano 260 citada por Eusebio, O Papa Dionisio de Alexandría dixo que lle enviara unha copia dun comentario sobre o Eclesiastés. Outro bispo antigo de Tolemaida foi San Teodoro de Siqueón, martirizado durante as persecucións anticristiás.

O Primeiro Concilio de Nicea confirmou o costume polo cal o bispo de Alexandría tiña autoridade sobre as igrexas da Pentápole, aínda que non estaban situadas na mesma provincia romana. En consecuencia, ningún dos bispados da Pentápole era unha sé metropolitana para os demais, pero todos actuaron como bispos sufragáneos de Alexandría..

Ptolemaida foi o fogar de Ario, tras o cal o arianismo foi condenado en Nicea. Segundo, que era bispo de Ptolemaida e mecenas de Ario, aparece entre os presentes no concilio. Negouse a aceptar o seu decreto e foi deposto polo bispo de Alexandría, pero máis tarde recuperou o poder. O seu sucesor ariano, Estevo, foi deposto arredor do ano 360.

Sinesio foi bispo de Tolemaida dende aproximadamente o ano 407 ata o 413, e foi sucedido polo seu irmán Evoptio, que participou no Concilio de Éfeso (431), que condenou a Nestorio. As Actas do Segundo Concilio de Constantinopla (553) foron asinadas por Xurxo de Tolemaida. O último bispo de Tolemaida mencionado polas fontes é Gabriel (século VI), o arcebispo asinante Gabrielis de Pentápole. Pódese atopar información sobre todos estes, por exemplo, na obra de Michel Le Quien.

### Bispos coñecidos
* Basílide (mencionado arredor do 260)
* San Teodoro (antes do depósito 321–25) (Bispo do ario)
* Secundo de Tolemao (arredor do 325) (Bispo ariano)
* Estevo (arredor do 360 deposto) (Bispo ariano)
* Siderio (administrador apostólico)
* Sinesio (arredor do 407–413)
* Euoptius (mencionado en 431)
* Giorgio (mencionado en 553)
* Gabriel
* Raffaele Virili (1915–1925)
* Cesare Orsenigo (1922-1946)
* Carlo Angeleri (1948–1979)
* Cyril Vasiľ (desde 2009 ata a actualidade)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Excavations – preliminary reports
* Ptolemais survey, Libya (nondestructive archaeology)
* Ptolemais City