Roberto Lertxundi

**Roberto Lertxundi Barañano**, nado en Bilbao, 25 de febreiro de 1948, é un médico e político vasco. Iniciou a súa militancia política durante a ditadura franquista en ETA. Pasou logo ó Partido Comunista de España e de aí, xa en democracia, a Euskadiko Ezkerra. Permanece apartado da vida política desde 1993, aínda que en 2009 aceptou ser senador por designación autonómica a proposta do PSE-EE (PSOE).

É ademais tío do futbolista Koikili Lertxundi.

## Traxectoria 
Roberto Lertxundi ingresou en Euskadi Ta Askatasuna (ETA) en 1968, durante a súa etapa universitaria mentres estudaba medicina. Formou parte de ETA VI e, cando esta organización escíndese en 1972 en dúas tendencias, os "maios" e os "minos", integrándose posteriormente cun grupo significativo destes no aínda ilegal Partido Comunista de Euskadi (PCE-EPK), do cal chegou a ser unha das súas figuras máis importantes no País Vasco. Desta forma, en 1974 accedeu ao comité central e en 1977 substituíu a Ramón Ormazabal, apoiado por Santiago Carrillo, como secretario xeral do partido, sendo Ormazabal designado presidente.

Lertxundi e Ormazabal lideraban respectivamente as correntes vasquista e obrerista do PCE-EPK. Malia non conseguir representación nas eleccións xerais de 1977, Lertxundi formou parte do relatorio que, en 1978, redactou o Estatuto de Autonomía do País Vasco, e foi un dos dirixentes vascos que se desprazou a Madrid con Carlos Garaikoetxea para negociar a aprobación do Estatuto nas Cortes Xerais. Nas eleccións ao Parlamento Vasco de 1980 foi o único parlamentario do PCE-EPK elixido, por Biscaia, para formar parte da primeira lexislatura do Parlamento Vasco. Nun período de espiral terrorista de ETA, Lertxundi mostrara abertamente a súa condena de ETA, o que fixo que un comando etarra o mantivese secuestrado varias horas en abril de 1981. O proceso de confluencia con EE culminou ó comezo de 1982 no abandono da formación comunista dun gran número de militantes, sobre todo de Biscaia, e o seu ingreso en EE, o cal se constitúe definitivamente como partido co nome de *Euskadiko Ezkerra - Esquerda para o Socialismo*, abandonando a súa definición explicitamente nacionalista vasca, con Mario Onaindia como secretario xeral. Lertxundi, que en novembro de 1981 fora expulsado do PCE, incorporouse á dirección de EE.

A partir dese momento, Lertxundi centrouse na súa carreira profesional como xinecólogo, na que destacou no campo da contracepción, sendo elixido vicepresidente da Sociedade Española de Contracepción e vicepresidente segundo da Federación Española de Contracepción.

Aínda que non volveu participar activamente en política durante 16 anos, mitigou a súa oposición á colaboración co socialismo vasco presidindo a asociación cultural *Ezkerra XXI*, unha asociación de esquerdas dedicada á reflexión, e participando xunto a outros socialistas, na creación da plataforma *Aldaketa*, liderada polo ex conselleiro de Cultura polo PNV Joseba Arregi. En 2005 aceptou aparecer nun posto testemuñal nas listas do PSE-EE por Biscaia nas eleccións ao Parlamento Vasco.

Tras a investidura de Patxi López como lehendakari en 2009 aceptou ser senador de designación autonómica, a proposta do PSE-EE, substituíndo a Víctor Urrutia.

## Notas