open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vincios, Gondomar

**Santa Mariña de Vincios** é unha parroquia que se localiza no concello de Gondomar. Segundo o IGE en 2012 tiña 2.059 habitantes (1.030 mulleres e 1.029 homes), distribuídos en 15 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 1.877 habitantes.

Eclesiasticamente, pertence ao arciprestado de Miñor.

## Patrimonio 
No monte Galiñeiro están os petróglifos de Auga da Laxe. varias rochas gravadas nunha chaira aberta cara á ría de Vigo. A Pedra das Procesións ten na súa cara, inclinada cara ao sueste, un conxunto de figuras representando modelos concretos de armamento da primeira fase da metalurxia no territorio galaico, hai uns 4500 anos. Aparecen representadas coa punta cara a arriba e a maior escala do seu tamaño real.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de Santa Mariña de Vincios, Gondomar.jpg|Igrexa de Santa Mariña de Vincios.
Ficheiro:Ermida de Santa Lucía, Vincios, Gondomar.jpg|Ermida de Santa Lucía.
Ficheiro:Panel nº 1 de Auga da Laxe - Gondomar.jpg|Pedra das Procesións.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vincios 
### Parroquias de Gondomar 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Gondomar
O Grove, O Grove

**San Martiño do Grove** é unha parroquia que se localiza no concello do Grove e que acolle a capitalidade do municipio. Segundo o INE, en 2024 tiña 9.733 habitantes (4.958 mulleres e 4.775 homes), distribuídos en 17 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ós anos 2020, cando tiña 9.421 veciños, e 2015, cando eran 9.707.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Mapa da jurisdiçom da Lançada.jpg|A parroquia no mapa da xurisdición da Lanzada incluído no Catastro de Ensenada, 1752.
Ficheiro:O Grove, capela de San Roque 01-03a.jpg|Capela de San Roque.
Ficheiro:A Toxa 040516 54.jpg|Igrexa da illa da Toxa.
Ficheiro:Grove 31 01-01r, Avda Portugal.jpg|Cruceiro no lugar da Carballeira.
Ficheiro:O Grove, Fonte do Galo 02-03b.jpg|Fonte do Galo.
Ficheiro:O Grove, monumento mariscador 03-01b.jpg|Monumento ó mariscador, de Alfonso Vilar Lamelas.
Ficheiro:Ponte da toxa 1-2.jpg|Ponte da Toxa.
Ficheiro:A Toxa - panoramio.jpg|A Toxa

## Lugares e parroquias
### Lugares de San Martiño do Grove
### Parroquias do Grove
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares do Grove
Edgar Rice Burroughs

**Edgar Rice Burroughs**, nado en Chicago o 1 de setembro de 1875 e finado en Encino, California, o 19 de marzo de 1950, foi un escritor estadounidense de xénero fantástico coñecido polas súas series de historias de Barsoom (ambientadas en Marte), de Pellucidar (que teñen lugar no centro da Terra) e, en especial, pola creación do mundialmente famoso personaxe de Tarzán.

## Traxectoria 
Asistiu á *Harvard School* de Chicago onde entrou en contacto co mundo clásico de Grecia e Roma. Tralo seu paso pola escola foise a vivir ao rancho gandeiro do seu irmán onde traballou dous anos de vaqueiro. Despois ingresou na *Philips Academy* de onde o expulsarían por preguiceiro. Tras un período de adestramento na Academia Militar de Míchigan, entrou a formar parte do Sétimo de Cabalaría dos EUA e chegou a loitar contra os apaches en Arizona pero pronto o licenciaron ao descubrir a súa minoría de idade, o que o levou a volver a Chicago e dedicarse a unha serie de traballos diversos non moi ben pagados tanto alí como en Idaho.

En 1912, aos 36 anos de idade e baixo o pseudónimo de Normal Bean que apareceu impreso como *Norman Bean*, publicou o seu primeiro relato, *Baixo as lúas de Marte* na revista *All-Story Weekly*, obra que lle reportou 400 dólares. En outubro dese mesmo ano, esta vez co seu nome real, publicou *Tarzán dos monos* que en 1914 aparecería en formato de libro.

Durante a segunda guerra mundial fíxose correspondente de guerra para *Los Angeles Times* e cubriu, con 66 anos de idade, o conflito no área do Pacífico sur.
San Vicente do Grove, O Grove

**San Vicente do Grove**  é unha parroquia que se localiza no concello do Grove. Segundo o padrón municipal de 2021 tiña 1.131 habitantes (567 mulleres e 564 homes), distribuídos en 22 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ó ano 2015, cando tiña 1.094 veciños.

## San Vicente na literatura popular 
* *Nenas do meigo xardín/ de San Vicente do Grove/ desprezástesme por probe/ e agora andas tras de min* .

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Amencer no alto da Siradella, Reboredo, San Vicente do Grove, O Grove, Galiza.jpg|Amencer no alto da Siradella, Reboredo.
Ficheiro:Flor na mañancedo. Galiza.jpg|Flora.
Ficheiro:Mapa da jurisdiçom da Lançada.jpg|A parroquia no mapa da xurisdición da Lanzada incluído no Catastro de Ensenada, 1752.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Vicente do Grove 
### Parroquias do Grove 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares do Grove
Vilaza, Gondomar

**Santa María de Vilaza** é unha parroquia que se localiza no concello de Gondomar na comarca de Vigo. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 721 habitantes (374 mulleres e 347 homes), distribuídos en 14 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 694 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación medrara ata os 876 habitantes, sendo 414 homes e 462 mulleres.

Eclesiasticamente, pertence ao arciprestado de Miñor.

## Galería de imaxes 

File:ESTA FRONTERA Y CAMPANA SE HIZO A EXPENSAS DE D JULIAN GARCIA Y GONZ NATURAL DE ESTA PARROQUIA AÑO DE 1821.jpg|Detalle da igrexa.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Vilaza 
### Parroquias de Gondomar 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Gondomar
### Ligazóns externas 
* Vilaza na páxina da Diocese de Tui-Vigo.
A Guarda, A Guarda

**Santa María da Guarda** é unha parroquia que se localiza no concello da Guarda. Segundo o padrón municipal de 2013 tiña 6&nbsp;301 habitantes (3&nbsp;077 homes e 3&nbsp;224 mulleres), o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 6&nbsp;164 habitantes. Eclesiasticamente, pertence ó arciprestado da Guarda-Tebra, na diocese de Tui-Vigo.

## Patrimonio 
No monte de Santa Trega atópase o Castro de Santa Trega.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Capela e cruceiro en Santa Tegra, A Guarda.jpg|Capela e cruceiro en Santa Trega.
Ficheiro:Desembocadura miño dende santa tegra.jpg|Cruceiro en Santa Trega co río Miño de fondo.
Ficheiro:Parte de Tarás ou Baixo Minho (1714).jpg|«Castelo, vila e freguesía da Guarda» nun mapa de 1714.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Guarda 
### Parroquias da Guarda 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Guarda
Salcidos, A Guarda

**San Lourenzo de Salcidos** é unha parroquia que se localiza no concello da Guarda. Segundo o padrón municipal de 2019 tiña 2.853 habitantes (1.400 homes e 1.443 mulleres), distribuídos en 25 entidades de poboación. Eclesiasticamente, pertence ó arciprestado da Guarda-Tebra, na diocese de Tui-Vigo.

## Patrimonio
Igrexa parroquial de San Lourenzo, cruceiro, capela de San Roque (moi preto da igrexa parroquial), capela de Nosa Señora das Mercedes (no barrio da Gándara) e zona de observación ornitolóxica da Xunqueira.

## Galería de imaxes
miniatura|Capela de S. Roque.

Ficheiro:A Guarda, S. Lourenzo de Salcidos.jpg|S. Lourenzo.
Ficheiro:A Guarda, S. Lourenzo de Salcidos, traseira.jpg|Traseira da igrexa.
Ficheiro:A Guarda, S. Lourenzo de Salcidos, detalle.jpg|Detalle.
Ficheiro:A Guarda, S. Lourenzo de Salcidos, cruceiro.jpg|Cruceiro.
Ficheiro:Parte de Tarás ou Baixo Minho (1714).jpg|Salcidos nun mapa de 1714.
Ficheiro:Parte de Tarás ou Baixo Minho (1732).jpg|A parroquia nun mapa de 1732.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Salcidos
### Parroquias da Guarda
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares da Guarda
### Ligazóns externas
*Salcidos na páxina da Diocese de Tui-Vigo.
Albarellos, Lalín

**Santa María de Albarellos** é unha parroquia que se localiza no concello de Lalín. Segundo o IGE en 2011 tiña 49 habitantes (24 mulleres e 25 homes), distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 46 habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Albarellos 
### Parroquias de Lalín 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Lalín
### Ligazóns externas 
* Albarellos na web do concello de Lalín
Botos, Lalín

dereita|miniatura|Igrexa parroquial.

**San Xoán de Botos** é unha parroquia do concello de Lalín. En 2018 tiña 524 habitantes (296 homes e 296 mulleres), 132 menos ca en 1999. Ten 15 entidades de poboación.

## Xeografía 
Pola parroquia atravesa a liña de ferrocarril A Coruña-Madrid e nela está situada a estación de Lalín. Tamén a atravesa a Autoestrada Central Galega e a liña de alta velocidade Olmedo-Zamora-Galicia.

Na parroquia esta o polígono industrial de Botos.

## Patrimonio 
Botos conserva dous pequenos castros, a cada lado do río Deza. O castro de Sestelo está composto por un recinto circular cun amplo sistema de defensas exteriores no sector setentrional. A coroa ten unha lonxitude de 75 m no interior e 110 m no exterior, no eixo norte-sur. Sese teñen en conta tamén as defensas externas, a lonxitude total do castro neste eixo é de 250 m. No eixo leste-oeste, a lonxitude no interior da coroa é de 55 m e no exterior 90 m. O recinto principal está rodeado por un terraplén cunha altura de 6 m a 7 m no sector oeste da coroa. Cara ao leste e sur, o terraplén ten continuidade coa caída natural do terreo. Presenta parapeto nos sectores suroeste, oeste e norte que acada unha altura máxima de 3 m no sector noroeste. No interior da coroa hai unha zona máis elevada no sector meridional con caída duns 5 m cara ao nordés. Nesta zona remata o parapeto e está o acceso a través dunha rampla en curva.

Na igrexa parroquial consérvanse a portada modificada e a pía bautismal do románico. Ten dous retablos nos laterais do século XVIII e unha imaxe da Virxe, que aparece co Neno Xesús nos brazos.

Preto da igrexa parroquial hai un cruceiro destacable.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Estación de Lalín4.JPG|Edificio da Estación.
Ficheiro:Cruceiro en Botos, Botos, Lalín.JPG|Cruceiro en Botos, Botos.
Ficheiro:Centro social de Botos, Lalín.JPG|Centro social de Botos.
Ficheiro:Lalín, 03-04.JPG|Viaduto da Liña de Alta Velocidade Olmedo-Galicia ao seu paso por Botos.
Ficheiro:Botos.jpg|Vista parcial da aldea do Reguengo.
Ficheiro:RiodoReguengo.jpg|Tosta do río do Reguengo.
Ficheiro:Parroquia de Botos.jpg
Ficheiro:Centro Social.jpg|Centro social da parroquia de Botos.
Ficheiro:Cruceirodebotos.jpg|Monólito de recoñecemento ao artista da parroquia Willy.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Botos 
### Parroquias de Lalín 
## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Lalín

### Ligazóns externas 
* Botos na web do concello de Lalín
Donas, Gondomar

**Santa Baia de Donas** (á espera da oficialización da forma **Santa Baia das Donas**) é unha parroquia que se localiza no concello de Gondomar na comarca de Vigo. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 1.318 habitantes (666 mulleres e 652 homes), distribuídos en 19 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 1.181 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación ascendera ata os 1.469 habitantes, sendo 741 homes e 728 mulleres.

## Patrimonio 
Chan do Cereixo é un xacemento arqueolóxico do Plistoceno Medio. Forma parte do conxunto de achados paleolíticos pertencentes á primeiras poboacións de homínidos en territorios da actual Galicia, cunha antigüidade estimada entre os 300 e 250 mil anos. Ocupa aproximadamente 130 ha situado a 340 msnm no Alto dos Valados. Situado entre as concas do río Miño e do río Miñor, foi ocupado temporalmente e en diversas ocasións por diferentes comunidades de humanos ao longo de centos de miles de anos. Nas diversas campañas arqueolóxicas atopáronse ferramentas paleolíticas, un posible poboamento neolítico, unha pequena estación de arte rupestre, restos do período Calcolítico e da Idade do Bronce, así como vestixios da época de romanización. 

Nesta parroquia estaba o mosteiro de Santa Baia das Donas, convento feminino da orde de San Bieito, construído con autorización de Afonso VII grazas á doazón das terras feita en 1149 por Áurea Bellida. Do mosteiro consérvase a igrexa parroquial.

## División eclesiástica 
Eclesiasticamente, pertence ao arciprestado de Miñor. O lugar de San Cibrán constitúe un anexo desta parroquia.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Capiteis portada occidental igrexa Santa Baia de Donas, Gondomar.jpg|Capiteis na portada occidental da igrexa de Donas.
Ficheiro:Portada sur igrexa Santa Baia de Donas, Gondomar.jpg|Portada sur tapiada da igrexa de Donas.
Ficheiro:Capela de S. Cibrán, Donas, Gondomar.jpg|Capela de San Cibrán.
Ficheiro:Cruceiro de S. Cibrán, Donas, Gondomar.jpg|Cruceiro de San Cibrán.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Donas 
### Parroquias de Gondomar 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Gondomar
### Ligazóns externas 
* Donas na páxina da Diocese de Tui-Vigo.
Lalín, Lalín

**Santa María das Dores de Lalín** é unha parroquia que se localiza no concello de Lalín na comarca do Deza. Segundo o IGE en 2011 tiña 10.462 habitantes (5.129 mulleres e 5.333 homes), distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 7.702 habitantes.

## Historia 
A parroquia de Santa María das Dores de Lalín foi creada na reforma parroquial de 1890, coa fusión da antiga parroquia de San Martiño de Lalín e parte da de San Cristovo da Pena (quedando a outra parte como a nova parroquia de Xaxán). Nesta reforma Santa María de Donramiro deixou de ser parroquia e pasou a ser anexo de Lalín.

En principio a igrexa parroquial era unha capela situada na actual localización da estatua a Loriga. A comezos do século XX iniciáronse as obras para a construción dunha nova igrexa parroquial, no centro da vila, que foi inaugurada en 1919.

En 1962 fundouse a Banda de música de Lalín.

## Patrimonio 
A antiga igrexa parroquial era a **igrexa de San Martiño**, de estilo románico do século XII, construída no lugar onde desde o 980 existía un mosteiro. Cando comezou a construírse a nova igrexa parroquial, este templo, un pouco afastado da poboación, estivo a piques de se derrubar pero a oposición dos veciños impediuno.

## Demografía 
A poboación de Lalín medra a un ritmo considerable dende finais da década dos noventa:

ImageSize = width:500 height:400
PlotArea = width:400 height:350 left:50 bottom:45

DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:11500

TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:500 start:0
Colors= 
  id:AO  value:black
  id:AA  value:red
  id:AB  value:black
  id:AC  value:red
  id:AD  value:black
  id:AE  value:red
  id:AF  value:black
  id:AG  value:red
PlotData=
  width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:7

  bar:1999      from:0 till:7702 color:AO
  bar:2000      from:0 till:7927 color:AA
  bar:2003      from:0 till:8771 color:AB
  bar:2005      from:0 till:9178 color:AC
  bar:2007      from:0 till:9683 color:AD
  bar:2008      from:0 till:10300 color:AE
  bar:2010      from:0 till:10403 color:AF
  bar:2011      from:0 till:10462 color:AG

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de San Martiño de Lalín, Lalín.JPG|Igrexa de San Martiño de Lalín.
Ficheiro:Fachada da igrexa de San Martiño de Lalín.JPG|Igrexa de San Martiño de Lalín.
Ficheiro:Cruceiro de Lalín de Arriba, Lalín.JPG|Cruceiro de Lalín de Arriba.
Ficheiro:Monumento ao aviador Loriga. Lalín.JPG|Monumento ao aviador Loriga.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Lalín 
### Parroquias de Lalín 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Lalín

### Ligazóns externas 
* Cando Lalín honraba a San Martiño
Anarquía

A **anarquía** é unha doutrina política que se opón a calquera clase de xerarquía ou poder político que goberne á sociedade, tanto como se se consolidou de forma democrática ou se se estableceu de forma ditatorial.

Os anarquistas cren que o maior logro da humanidade é a liberdade do individuo para poder expresarse e actuar sen que llo impida ningunha forma de poder, sexa terreal ou sobrenatural, polo que o seu principal principio é o de abolir calquera tipo de goberno e loitar contra todo tipo de relixións ou seitas xa que isto representa un desprezo pola autonomía dos homes (e mulleres) e a escravitude económica.
Rodís, Lalín

**San Xiao de Rodís** é unha parroquia do concello de Lalín. Segundo o IGE en 2011 tiña 113 habitantes (58 mulleres e 55 homes), 27 menos que en 1999.Ten catro entidades de poboación,

Está situada na confluencia dos ríos Cello e Arnego, linda con Cangas, parroquia da que antes formaba parte.

## Xentilicio 
O seu xentilicio é **rodiseiro**.

## Historia 
Rodís foi parroquia ata o plan de arranxo da diocese lucense de 1890, cando pasou a ser anexo de Santa Mariña de Cangas.

## Patrimonio 
A igrexa de San Xiao de Rodís é románica, e conserva a súa estrutura orixinal: corpo de pedra, ábsida rectangular, porta principal con arco sobre columnas e lateral con lintel pentagonal e arco triunfal. Só o campanario barroco e a sancristía son posteriores. Nos capiteis aparecen representadas cunchas de peregrino.

A mediados do século XIX púxose en marcha na parroquia unha industria papeleira que funcionou até finais do século. O esqueleto da nave segue en pé. Ao seu carón medra unha árbore de incenso.

O **castro de Palio de Riba** ten un recinto principal de planta ovalada irregular cun eixo maior de orientación NL-SO, que mide uns 115 m no exterior e uns 75 no interior. O seu eixo menor ten unhas dimensións no seu punto máis ancho (na zona central) duns 85 m ao interior e uns 60 m ao interior. O recinto está defendido en todo o seu contorno por un terraplén que presenta menor caída na zona sueste, a máis afectada polo labor agrícola. As súas defensas no resto do perímetro son impoñentes polo forte desnivel, cunha caída máxima duns 6 m. Segundo o plano topográfico e o modelo dixital do terreo (extraído dos datos LIDAR) vense tamén o que poderían ser restos dun foxo na zona NL, defendido por un parapeto exterior, mais a densidade da vexetación neste punto dificulta a súa determinación. A coroa na súa beira leste aparece defendida por un parapeto aparentemente de terra que se estende ao longo duns 30 metros cunha anchura de 2 m. O desnivel cara ao interior é de 1 m e 2 m polo exterior. A entrada sitúase no sur-suroeste e vén marcada por unha interrupción do terraplén. Na zona NNO aparecen restos dun foxo, aínda que a densa vexetación neste punto dificulta a súa inspección.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Portada occidental igrexa de San Xiao de Rodís, Lalín.jpg|Portada occidental da igrexa de San Xiao de Rodís.
Ficheiro:Porta lateral igrexa de San Xiao de Rodís, Lalín.jpg|Porta lateral da igrexa.
Ficheiro:Papeleira de Rodís, Lalín.jpg|Papeleira de Rodís.
Ficheiro:Edificio da papeleira de Rodís, Lalín.jpg|Papeleira de Rodís.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Rodís 
### Parroquias de Lalín 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Lalín
* Galería de imaxes da igrexa de San Xiao de Rodís

### Ligazóns externas 
* Rodís na web do concello de Lalín
Tex Avery

miniatura|dereita|Corto dirixido por Avery.
**Frederick Bean "Fred/Tex" Avery**, nado en Taylor (Texas) o 26 de febreiro de 1908 e finado en Burbank (California) o 26 de agosto de 1980, foi animador e director de debuxos animados na época de ouro de Hollywood. Creador dos famosos personaxes Bugs Bunny e o pato Lucas *(Daffy Duck)* na Warner Bros (no edificio Termite Terrace) e logo doutros como **o lobo** e Droopy para a Metro-Goldwyn-Mayer.

:*"In a cartoon you can do anything."* - Tex Avery.
:(nun debuxo animado podes facer o que sexa)

## Estilo 
O estilo único de Avery rompía co realismo establecido por Walt Disney. Foi unha influencia para varios estudos, como a Warner, onde se empezaron a saír do molde e realizaron as máis delirantes situacións nun debuxo animado (ás veces parodiando a Disney).

O seu personaxe *Rede Hot Riding Hood* naceu como unha parodia á carapuchiña vermella de Disney. É unha alporizada e sexy moza. A diferenza da Brancaneves de Disney non foi rotoscopiada, senón que os seus sensuais movementos foron completamente animados a man.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Animación
* Cine de animación
* Looney Toons

### Ligazóns externas 
* Tex Avery na Internet Movie Database.
Terra Nova

:* Este artigo refírese á illa no Océano Atlántico. Para a provincia canadense antigamente (e aínda coloquialmente) coñecida como Terra Nova, vexa Terra Nova e Labrador.

**Terra Nova** (en inglés: *Newfoundland*; en francés: *Terre-Neuve*; en irlandés: *Talamh an Éisc*; en latín: *Terra Nova*) é unha illa situada na costa nororiental de Norteamérica, e a parte máis poboada da provincia canadense de Terra Nova e Labrador. A illa de Newfoundland (orixinalmente chamada *Terra Nova*) foi máis probablemente nomeada por primeira vez polo xenovés Giovanni Caboto en 1497, o que o convertería no máis antigo nome de orixe europea en Norteamérica. A provincia na que a illa está situada chamábase tamén *Terra Nova* ata o ano 2001, cando o seu nome foi cambiado por *Terra Nova e Labrador''.

Terra Nova está separada da Península do Labrador polo Estreito de Belle Isle e polo Estreito Cabot. Bloquea a entrada do río Saint Lawrence, creando o golfo de Saint Lawrence, o máis grande estuario do mundo.

Ten 111,390&nbsp;km² de superficie, o que a converte na décimo quinta illa en tamaño do mundo. A capital da provincia, St. John's, está situada no extremo sueste da illa. O Cabo Spear, ó sur da capital, é o punto máis oriental do Canadá. A illa de Terra Nova ten unha poboación aproximada de 485,000 habitantes.

miniatura|dereita|Pequena comunidade pesqueira de Terra Nova.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Moeda de Terra Nova
Olof Palme

**Sven Olof Joachim Palme**, nado en Estocolmo o 30 de xaneiro de 1927 e asasinado na mesma cidade o 28 de febreiro de 1986, foi un político sueco, líder do Partido Socialdemócrata de Suecia dende 1969. Foi Primeiro ministro de Suecia entre 1969 e 1976, e reelixido en 1982. Foi asasinado o 28 de febreiro de 1986 mentres aínda exercía o cargo de Primeiro ministro: disparoulle supostamente Stig Engström cando paseaba en compaña da súa esposa tras saír do cine, de ver o filme *Bröderna Mozart*.

## Biografía 
Olof Palme, fillo dunha familia acomodada, chegou ao socialismo por convicción persoal logo de pasar uns anos estudando nos Estados Unidos de América.

Como socialdemócrata, Palme ocupou varios postos ministeriais antes de converterse en Primeiro ministro en 1969. Mantivo puntos de vista controvertidos, criticando aos Estados Unidos na guerra de Vietnam, ás armas nucleares e a política do apartheid en Suráfrica, mentres que defendeu á OLP e a Fidel Castro. Pero ante todo, caracterizábao a súa defensa do pacifismo e o universalismo.
miniatura|Lugar onde Olof Palme foi asasinado.

## Asasinato 
O 28 de febreiro de 1986 recibiu un disparo nas costas mentres saía coa súa muller dun cine de Estocolmo. En 1988 foi detido en relación ao caso Christer Pettersson, un alcohólico e toxicómano sueco que foi absolto por falta de probas. O crime prescribiu o 28 de febreiro de 2011, 25 anos despois do asasinato.

Algunhas teorías sinalaron que os autores do asasinato puideran ser os servizos secretos da República Surafricana, xa que por aquel entón Olof foi un decidido loitador contra o apartheid ao que estaba sometida a poboación negra do país africano. Outros apuntaron que puidera ser a CIA ou os servizos secretos ingleses, debido a que o presidente sueco destacou por loitar contra o neoliberalismo (por entón en expansión) que xa estaban executando Ronald Reagan e Margaret Thatcher.

En xuño de 2020 o fiscal xeral de Suecia anunciou que o autor do crime fora o publicista con vínculos coa ultradereita Stig Engström, tamén coñecido como "O home de Skandia". Engström fora unha das vinte persoas que dixeran ser testemuñas do crime e fora considerado como un potencial sospeitoso polo xornalista e Thomas Pettersson. Dado que Engström se suicidou en 2020, as autoridades anunciaron tamén que daban o caso por pechado 34 anos despois.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Anna Lindh
Clifford D. Simak

**Clifford Donald Simak**, nado en Millville (Wisconsin) o 3 de agosto de 1904 e finado en Minneapolis o 25 de abril de 1988, foi un xornalista e escritor de ficción científica estadounidense.

## Traxectoria 
Tras estudar na universidade de Wisconsin, trasladouse a Minneapolis (Minnesota), onde exerceu o xornalismo durante bastante tempo antes de converterse en escritor, traballando para diversos xornais do Medio Oeste , Min. En plena época *pulp* publicou o seu primeiro relato *O mundo do sol vermello* (1935). Non volvería publicar ata a Idade de Ouro, onde formou parte do chamado círculo de Campbell.

A el débense dúas das obras máis significativas do xénero: *Cidade* (1952), coa cal obtivo o *International Fantasy Award*; e *Estación de tránsito* (1963), coa que obtivo un Hugo á mellor novela en 1964.

A partir de mediados dos anos 60, influído pola *nova onda*, a súa obra sofre un progresivo declive. Non obstante, en 1976 recibiu o prestixioso galardón Gran Mestre da SFWA, premio en recoñecemento ao labor de toda unha vida dedicada á ficción científica. Faleceu con 84 anos.

## Características da súa obra 
Simak escribiu ficción científica sociolóxica, pero tamén suscitou nas súas obras os problemas do tempo, da técnica e do futuro.

Nalgunhas das súas obras, Simak resucita dragóns, pantasmas, gnomos e fadas en universos onde loitan terrestres e extraterrestres.

## Obra 
* *Cosmic engineers* (1939)
* *Hobbies* (1946)
* *Time and again*, (1951)
* *Cidade* (*City*, 1952)
* *Ring around the sun*, (1953)
* *Time is the simplest thing*, (1961)
* *Estación de tránsito* (*Way station*, 1963)
* *All flesh is grass*, (1965)
* *Why call them back from heaven?*, (1967)
* ''Our children's children*, (1973)
* *Shakespeare's planet*, (1976)
* *A heritage of stars*, (1977)
* *Highway of eternity'', (1986)
Floriano Peixoto

**Floriano Vieira Peixoto**, nado no barrio de Vila de Ipioca (hoxe barrio Floriano Peixoto) en Alagoas o 30 de abril de 1839 e finado en Barra Mansa o 29 de xuño de 1895, foi un militar (mariscal) e político brasileiro. Foi o primeiro vice-presidente e o segundo presidente do Brasil.

## Traxectoria 
De familia pobre, foi criado polo tío, coronel José Vieira de Araújo Peixoto. Co 16 anos foi para a cidade do Río de Xaneiro. Alí ingresou na Escola Militar e recibiu o posto de primeiro-tenente. Formouse en Ciencias Físicas e Matemáticas.

Floriano ocupou postos inferiores na xerarquía militar ata a Guerra de Paraguai, cando acadou o posto de tenente-coronel. Ingresou na política como presidente da provincia de Mato Groso. En 1889 coa proclamación da República converteuse en vice-presidente de Deodoro da Fonseca.

Recibiu a alcuño de *Mariscal de Ferro* pola violenta forma como reprimiu rebelións durante o seu goberno. Entre elas a *Revolta da Armada* na cidade do Río de Xaneiro, e a *Revolución Federalista* no Rio Grande do Sul. Despois de reprimir violentamente esta revolución, a cidade de Desterro, en Santa Catarina, foi renomeada Florianópolis.

Entregou o poder ao civil Prudente de Morais en 15 de novembro de 1894 e faleceu no ano seguinte.
Prudente de Morais

**Prudente José de Morais e Barros**, nado en Itu (estado de São Paulo) en 4 de outubro de 1841 e finado en 3 de decembro de 1902, foi un avogado e político brasileiro, o primeiro presidente civil do Brasil, de 15 de novembro de 1894 ata 15 de novembro de 1898.

O seu goberno foi marcado polo fin da *Revolución Federalista* no Rio Grande do Sur e pola Guerra de Canudos no *sertao* da Baía. O seu goberno marcou tamén o inicio no Brasil da chamada *política do café con leite*, que durou de 1894 até 1930 e caracterizouse polo predominio de presidentes orixinarios do estado de São Paulo (entón grande produtor de café) e de Minas Xerais (entón grande produtor de gando leiteiro). Estas dúas actividades (cultivo do café e gandería de leite) e estes dous estados eran os máis importantes na economía brasileira da época.
RSA

**RSA** é un sistema criptográfico con clave pública. Recibe este nome pola inicial do apelido dos seus inventores: Ronald **R**ivest, Adi **S**hamir e Leonard **A**dleman.

## Características
O algoritmo deseñárono no 1977 por tres científicos do Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts: Ronald Rivest, Adi Shamir e Len Adleman. Clifford Cocks, un experto en matemáticas que traballaba para Government Communications Headquarters, desenvolvera un algoritmo similar nun documento interno en 1973, mais non chegou a implementarse debido ós altos custos do procesamento de datos da época. Este ensaio foi coñecido en 1997 debido a que se clasificara coma confidencial. O MIT patentou o algoritmo en 1983 nos Estados Unidos coa patente 4.405.829, que expirou no ano 2000.

Todo usuario de dito sistema fai pública unha clave de cifrado e oculta unha clave de descifrado. Unha chave é un número de gran tamaño, que unha persoa pode conceptualizar como unha mensaxe dixital, como un ficheiro binario ou como unha cadea de bits ou bytes. Cando se envía unha mensaxe, o emisor procura a clave pública de cifrado do receptor e unha vez que dita mensaxe chega ó receptor, este ocupase de descifralo usando a súa clave oculta. As mensaxes enviadas usando o algoritmo RSA represéntanse mediante números e o funcionamento baséase no produto de dous números primos grandes (maiores que 10100) elixidos ó azar para conformar a clave de descifrado. A seguridade deste algoritmo radica en que non hai maneiras rápidas de factorizar un número grande nos seus factores primos utilizando ordenadores tradicionais. A computación cuántica podería prover unha solución a este problema de factorización.
## Xeración de claves
*A xeración de claves en RSA levase a cabo da maneira seguinte:
#Selecciónanse dous números primos p \, e q \, de maneira que p \ne q.
#Calcúlase n = p q \,.
#Calcúlase \phi(n) = (p-1)(q-1) \,.
#Selecciónase un enteiro positivo e tal que o 1  tales que e e \phi(n) sexan Primos entre si.
#Calcúlase d tal que d e \equiv 1 \pmod{\phi(n)}.
#A clave privada será d e a clave pública será e. *Adicionalmente o parámetro n debe facerse público.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Criptoloxía
* Teoría da complexidade computacional
* Criptografía asimétrica
* Firma dixital cega

### Ligazóns externas
*Algoritmo RSA
*Ataques RSA I
*Discusión sobre o Algoritmo RSA
* PKCS #1: RSA Cryptography Standard (Sitio oficial de RSA Laboratories )
* A Method for Obtaining Digital Signatures and Public-Key Cryptosystems, O documento da revista Communications of the ACM, Vol. 21 (2), 1978, páxinas 120–126 escrtia por  R. Rivest, A. Shamir e L. Adleman, Posterior ó "Technical Memo" de abril de 1977.
* Unha introdución a RSA, M. Griep, outubro de 2002
Lawrence Durrell

**Lawrence George Durrell**, nado en Jalandhar (na India, daquela colonia británica) o 27 de febreiro de 1912 e finado en Sommières (Francia) o 7 de novembro de 1990, foi un escritor británico, irmán do tamén escritor e zoólogo Gerald Durrell.

## Traxectoria 
Deuse a coñecer como poeta e novelista na década dos trinta e obtivo o primeiro grande éxito de crítica con *The Black Book*, escrito en París en 1938. Así a todo, foi *The Alexandria Quartet*, tetraloxía composta por *Justine* (1957), *Balthazar* (1958), *Mountolive* (1958) e *Clea* (1960), a obra que o converteu nun clásico do noso tempo, debido en boa medida á súa exploración das posibilidades da linguaxe narrativa, e que provocou entusiastas comparacións do autor con Proust e Faulkner. Como boa parte da súa narrativa, procede da súa experiencia persoal como diplomático en Grecia, Iugoslavia, Chipre e Exipto e caracterízase pola experimentación formal en canto ao tratamento do tempo e o espazo. *The Revolt of Aphrodite* está composto por *Tunc* (1968) e *Nunquam* (1970). *The Avignon Quintet* fórmano *Monsieur* (1974), *Livia* (1978), *Constance* (1982), *Sebastian* (1983) e *Quinx* (1985).

É autor tamén de poesía (*Poemas completos, 1931-1974*) e de varias obras a medio camiño entre o ensaio e o libro de viaxes.
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
Nailon

miniatura|Nailon 6 (abaixo) e nailon 6,6, mostrando a dirección dos enlaces peptídicos, única diferenza estrutural entre eles.

O **nailon**  (do inglés: *nylon*) é un polímero artificial que pertence ao grupo das poliamidas. 

## Composición e fabricación 
Xérase formalmente por policondensación dun diácido cunha diamina. A cantidade de átomos de carbono nas cadeas da amina e do ácido pódese indicar detrás das iniciais de **p**oli**a**mida. O máis coñecido, o PA6.6 é polo tanto o produto formal do ácido butandicarboxílico (ácido adipínico) e a hexametilendiamina.

Por razóns prácticas non se utiliza o ácido e a amina senón solucións da amina e do cloruro do diácido. No límite entre as dúas capas fórmase o polímero que pode ser expandido para dar o fío de nailon.

Un polímero parecido é o perlon que se forma por apertura e polimerización dunha lactama, xeralmente a caprolactama. A diferenza reside en que no nailon as cadeas están formadas por polímeros da fórmula xeral (..-NH-C(=O)-(CH2)n-C(=O)-NH-(CH2)m-...) mentres que no perlon as cadeas teñen a secuencia (..-NH-C(=O)-(CH2)n-NH-C(=)O-)-(CH2)n-...).

### Historia 
O descubridor do nailon e quen o patentou primeiramente foi Wallace Hume Carothers. Á morte deste, a empresa DuPont conservou a patente.

Os Laboratorios Du Pont, en 1938, produciron esta fibra sintética forte e elástica, que substituiría en parte á seda e o raión.

O nailon é unha fibra téxtil elástica e resistente, non a ataca a couza, non require pasarlle o ferro e utilízase na confección de medias, tecidos e teas de punto, tamén porcas e sedelas. O nailon moldeado utilízase como material duro na fabricación de diversos utensilios, como mangos de cepillos, peites, etc.

Con este invento, revolucionouse en 1938 o mercado das medias, coa fabricación das medias de nailon. As primeiras partidas chegaron a Europa en 1945.

### Efectos nos obreiros 
Os traballadores das fábricas de nailon expostos a compostos volátiles poden desenvolver bronquiolite obliterante como consecuencia.

## Etimoloxía 
En contra dalgunhas crenzas o seu nome non é un xogo de palabras, xa que non fai referencia a dúas cidades (Nova York e Londres), que conxugadas en idioma inglés dan como resultado **NyLon**, senón que segundo John W. Eckelberry (DuPont), **"nyl"** é unha sílaba elixida ao chou e **"on"** é en inglés un sufixo de moitas fibras.

Outra versión di que o nome debería ser "non-run", indicando que as medias feitas por este material non se rompían con facilidade pero por razóns xurídicas foi cambiado a Nylon.

Outra lenda atribúe o nome a abreviacións de exclamacións como *Now You Lousy Old Nipponese*? (ou *Now You Look Old Nippon*?) en contra dos xaponeses, ao tratarse dun substituto da seda que se importou da China ocupada polos xaponeses na segunda guerra mundial.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fibra téxtil
* Roupa
* Polimerización
* Bronquiolite obliterante
Hisham I

**Hisham I** (ou **Hiksam I**) pode referirse a:

*Hisham I de Córdoba (Emir Omeia 788-796)
*Hisham I de Damasco. **Hisham de Abd al-Malik**, 724-743. Décimo califa da Dinastía Omeia.
Abd al-Rahman I

miniatura|Estatua de Abderramán I. Almuñécar, España
**Abd al-Rahman I** (**Abderramán**, **Abd ar-Rahman** ou **‘Abd al-Rahmán**), nado en Damasco en 731 e finado en Córdoba en 788, foi un Califa andalusí.

Foi o fundador dunha dinastía musulmá que gobernou al-Andalus por case tres séculos, e membro da dinastía omeia, pois era neto de Hisham ibn Abd al-Malik, o décimo califa Omeia.

## Traxectoria 
Era coñecido como o *emigrante*, tivo que fuxir de Damasco cando os abásidas derrotaron aos omeias e procurou refuxio en Palestina e Siria. A través de Exipto chegou ao norte de África e despois de catro anos refuxiouse entre a tribo bérber dos Nazca (Mauritania) da cal proviña a súa nai. De aí pasa á Península Ibérica, onde contaba cun certo número de partidarios e se sentía máis a salvo da persecución dos axentes ao servizo dos abásidas, que pretendían acabar con todos os membros da dinastía omeia.

Desembarcou no porto de Almuñécar o 14 de agosto do 755, contando co apoio das tribos iemenís e sirias de al-Andalus. En marzo do 756 entrou en Sevilla e o 15 de maio derrotou ao emir Yusuf al-Fihri, entrou en Córdoba e foi proclamado emir.

Durante o seu reinado dedicouse a establecer un estado centralizado. Tivo que facer fronte a sublevacións e revoltas incluída a dalgúns membros da súa familia. Protexeu os artistas e poetas, e foi ele mesmo autor de poesías. Recibiu o alcume de *O Xusto*.

Tamén, baixo o seu reinado, iníciase a construción no ano 785 da Mesquita de Córdoba sobre a localización da Basílica visigoda de San Vicenzo Mártir, que foi construída no século VI. No mesmo terreo iníciase a edificación do oratorio ou *haram* no ano 786.

Morreu após trinta e dous anos de reinado, deixando o trono ao seu fillo Hicham, en detrimento de Solimán e de Abd-Alláh, seus irmáns mais vellos.

## Notas
Douglas Adams

miniatura|dereita|Douglas Adams
**Douglas Noël Adams**, tamén coñecido como *Bop Ad* ou *Bob* pola súa firma ilexíbel ou polas súas iniciais *DNA*, nado en Cambridge o 11 de marzo de 1952 e finado en Santa Barbara, California, o 11 de maio do 2001, foi escritor e guionista para radio. Traballou na Radio BBC, sendo o seu libro *Guía do autostopista galáctico*, un best-séller no Reino Unido en 1984. Faleceu inesperadamente dun ataque cardíaco .

## Traxectoria 
O seu traballo máis coñecido é a *Guía do autostopista galáctico* unha comedia para a radio, que sería transmitida por primeira vez en 1978 por BBC Radio 4 no Reino Unido que despois sería publicada como unha serie de cinco libros nunha versión editada e estendida.

Morreu dun infarto cardíaco nun ximnasio no 2001 e na súa memoria o 25 de maio é coñecido como o Día da Toalla en Londres.

## Obras 
### Doutor Who 
Antes de escribir a serie da *Guía do autostopista galáctico*, Adams traballou na BBC como guionista e escribiu tres libros para a serie *Doutor Who*:
* *The Pirate Planet*
* *Shada*
* *City Of Death*

### Guía do Autostopista Galáctico 
* Guía do Autostopista Galáctico (1979)
* O Restaurante do Fin do Mundo (1980 - Título orixinal "The Restaurant at the End of the Universe")
* A Vida, o Universo e Todo o Demais (1982 - Título orixinal "Life, the Universe and Everything")
* Ata Logo, e Grazas polo Peixe (1984 - Título orixinal "So Long, and Thanks for All the Fish")
* Informe sobre a Terra: Fundamentalmente inofensiva (1992 - Título orixinal "Mostly Harmless")

### Dirk Gently 
* Dirk Gently - Axencia de Investigacións Holísticas (1987 - Título orixinal "Dirk Gently's Holistic Detective Agency")
* "The Long Dark Teatime of the Soul")
* "The Salmon of Doubt")

### Outras obras 
* *The Meaning of Liff* (1983, con John Lloyd)
* ''The Hitchhiker's Guide to the Galaxy: The Original Radio Scripts* (1985, con Geoffrey Perkins)
* *The Utterly Utterly Merry Comic Relief Christmas Book* (1986, editada por Douglas Adams e Peter Fincham), que inclúe
:* *Young Zaphod Plays it Safe*
:* "The Private Life of Genghis Khan"
:* "A Christmas Fairly Story" (sic) por Douglas Adams e Terry Jones
:* A "Supplement to *The Meaning of Liff*" con John Lloyd e Stephen Fry
* *The Deeper Meaning of Liff* (1990, con John Lloyd; versión estendida de *The Meaning of Liff*)
* *Last Chance to See* (1991, con Mark Carwardine
* *Douglas Adams's Starship Titanic* (escrito por Terry Jones (quen afirma que escribiu todo o libro estando espido), baseado nunha idea de Douglas Adams
* *The Salmon of Doubt'' (2002)
Santiso, Lalín

**San Román de Santiso** é unha parroquia que se localiza no concello de Lalín. Segundo o IGE en 2011 tiña 256 habitantes (128 mulleres e 128 homes), distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 290 habitantes.

Santiso foi a primeira parroquia do concello de Lalín en realizar a concentración parcelaria en 1989 e na que naceron o último alcalde republicano de Lalín, Xesús Golmar, e o actor e director Juan Orol.

## Patrimonio 
O castro de Santiso está no lugar de Eirexe. Pódense distinguir pequenas elevacións do terreo que parecen delimitar o trazado do recinto, do sector norte do xacemento. A estimación das medidas do xacemento sería duns 100 m de diámetro.

A igrexa de San Román de Santiso é barroca, coroada con balaústre sen pináculos. Conserva un anaco de baldaquino.

A Casa de Velón é unha casa grande, con patio central, capela e pombal.

## Festas 
* Santo Domingo e a Virxe do Rosario.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de San Román de Santiso, Lalín.JPG|Igrexa de San Román de Santiso.
Ficheiro:Cruceiro de Santiso, Lalín.JPG|Cruceiro de Santiso.

Ficheiro:Os gaiteiros de Santiso.jpg|Os gaiteiros de Santiso en Compostela (década de 1920).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santiso 
### Parroquias de Lalín 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Lalín

### Ligazóns externas 
* Santiso na web do concello de Lalín
Sello, Lalín

**Santiago de Sello** é unha parroquia que se localiza no concello de Lalín. Segundo IGE, en 2008 tiña 336 habitantes (171 mulleres e 165 homes), distribuídos en 10 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 363 habitantes.

Limita coas parroquias de Filgueira, Erbo, Bermés, Goiás, Palmou e Santiso. A altitude máxima é de 560 metros. Dista 4 quilómetros da vila de Lalín, capital do concello. O seu código postal é 36517.

## Economía 
Unha gran parte dos habitantes da parroquia dedícase á agricultura e á gandería, sendo as explotacións de tamaño medio. Actualmente, a parroquia atópase nos trámites de inicio dunha futura concentración parcelaria.

Entre a década de 1960 e a de 1990 estivo instalada na parroquia de Sello unha importante fábrica de cerámica dedicada á produción de ladrillo.

Antigamente esta parroquia era coñecida pola fabricación de tella de maneira artesanal, en fornos improvisados, como complemento á actividade agraria. Motivo polo cal aos seus habitantes se lles deu en alcumar como *barrosos*, denominación xa en desuso. Aquelas familias dedicadas á produción deste tipo de cerámica cubrían as súas casas con aquelas tellas con pouca saída comercial (enténdase isto, como pouco ou moi cocidas, de tonalidade distinta á habitual etc), polo que ata hai pouco tempo os tellados de moitas casas posuían un aspecto pintoresco.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Sello 
### Parroquias de Lalín 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Lalín

### Ligazóns externas 
* Sello na web do concello de Lalín
Abd al-Rahman II

**Abd al-Rahman II**, **Abderramán II**, **Abderrahman II** ou ''''Abd ar-Rahmān II''', nado en 792 e finado en 852, foi o cuarto emir omeia de Córdoba de 822 ata a súa morte. Coñecido por guerreiro eficaz e tamén como mecenas das artes.

## Traxectoria 
Abd al-Rahman naceu en Toledo, fillo do emir al-Hakam I. Na súa mocidade participou no chamado masacre da gabia, cando 72 nobres e centos dos seus asistentes foron masacrados nun banquete por orde de al-Hakam.

Sucedeu ao seu pai como emir de Córdoba en 822 e durante 20 anos participou nunha guerra case continua contra Afonso II, detendo o seu avance cara ao sur. En 825, fixo construír unha nova cidade, Murcia, e procedeu a asentala con musulmáns leais para garantir a súa estabilidade. En 835 enfrontouse aos rebeldes de Mérida facendo construír unha gran fortaleza. En 837, reprimiu unha revolta de cristiáns e xudeus en Toledo con medidas similares. Ditou un decreto polo que se prohibía aos cristiáns buscar o martirio, e mandou un sínodo cristián para prohibilo.

En 839 ou 840, enviou unha embaixada baixo al-Ghazal a Constantinopla para asinar un pacto co Imperio Bizantino contra o Califato Abbásida. Enviouse outra embaixada que puido ir a Irlanda ou Dinamarca, probablemente fomentando o comercio de peles e escravos.

En 844, Abd al-Rahman rexeitou un asalto dos viquingos que desembarcaran en Cádiz, conquistaron Sevilla (a excepción da súa cidadela) e atacaron ata Córdoba. Despois construíu unha frota e un arsenal naval en Sevilla para repeler futuras incursións.

Fixo fronte as revolta dos mozárabes (850-859), e respondeu ás solicitudes de axuda de Guillerme de Septimania na súa loita contra Carlos II o Calvo, quen reclamara as terras que Guillerme consideraba súas.

Abd al-Rahman foi famoso pola súa política de construción pública en Córdoba. Fixo engadidos á Mesquita de Córdoba, continuando o traballo iniciado polo seu avó. Tamén participou na execución dos mártires de Córdoba, e foi mecenas do gran compositor Ziryab. Morreu no ano 852 en Córdoba.

## Notas
Soutolongo, Lalín

**Santa María de Soutolongo** é unha parroquia que se localiza no concello de Lalín. Segundo o IGE en 2011 tiña 290 habitantes (156 mulleres e 134 homes), distribuídos en 11 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 331 habitantes.

Nesta parroquia fundouse a Banda de música de Soutolongo e naceron os políticos Francisco Gil Taboada e Manuel Ferreiro Panadeiro.

## Historia 
A parroquia aparece citada como  nunha doazón feita á igrexa de Compostela en 1108 e crese que xa por entón tiñan aquí o seu castelo residencia os señores de Arias do Deza.

## Patrimonio 
O castro de Vilar está composto por un recinto central, cun amplo antecastro que se desenvolve cara ao sueste. As súas dimensión son: no eixo NL-SO mide 87 m polo interior e uns 100 m ao exterior; contando as estruturas exteriores á coroa chega aos 120 m. No eixo NO-SL mide uns 50 m no interior e 65 m polo exterior. O total do xacemento chega aos 160 m. A coroa está defendida por un terraplén artificial na súa metade leste, mentres que na zona oeste aproveita o terraplén natural cunha forte pendente cara ao río. No sector sueste hai un parapeto de terra defendendo a coroa, cunha altura máxima duns 2 m dende o interior.

O pazo de Des ocupa unha superficie de 1.000 metros cadrados sobre un soar do século XV. No conxunto arquitectónico destaca o edificio central de tres corpos de corte neoclásico. Mandouno construír Francisco Gil Taboada, Vicerrei do Perú e Director Xeral da Armada.

A igrexa parroquial é dun sobrio barroco, no seu interior hai dous sepulcros pegados e outros dous con estatuas xacentes correspondentes aos señores de Des. No muro exterior pódese ver o seu escudo e os seus retratos murais na sancristía.

Outras casas fidalgas son a de Viñoa e a dos Infanzóns, na que naceu Benito Varela Jácome.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Laín, Soutolongo 01-01.JPG|Estatua da Virxe na fachada da igrexa de Soutolongo.
Ficheiro:Escola de Soutolongo, Lalín.JPG|Escola de Soutolongo.
Ficheiro:Pinturas altar esquerda igrexa de Soutolongo, Lalín.JPG|Pinturas murais da igrexa de Soutolongo.
Ficheiro:3 Virrey Francisco Gil de Taboada, Lemus y Villamarín.jpg|Francisco Gil Taboada.
File:Vista parcial da aldea de Vilar.jpg|Aldea de Vilar
File:Vista panorámica de Vistalegre.jpg|Vista panorámica de Vista Alegre
File:Carretera Vistalegre.jpg|Amencer en Vista Alegre
File:Carretera Lalín - Pontevedra.jpg |Amencer en Vista Alegre
File:Horreo de 6 claros.jpg|Hórreo
File:Pilanco da Cal.jpg|Pilanco da Cal
File:Casa de Nogueiras.jpg|Casa de Nogueiras
File:Pazo de Des.jpg|Pazo de Des

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Soutolongo 
### Parroquias de Lalín 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Galería de imaxes da igrexa de Santa María de Soutolongo
* Lugares de Lalín

### Ligazóns externas 
* Soutolongo na web do concello de Lalín