open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Usman dan Fodio

**Usman dan Fodio**, nado arredor de 1754 en Maratta (actual Nixeria) e finado en Sokoto en 1817, foi un líder relixioso e político da etnia peul que creou un Estado en África occidental, en territorios do que hoxe é Nixeria e o Chad, no curso do río Níxer.

## Traxectoria 
*Dan Fodio* na etnia hausa dos peul. Desde novo colleu sona polo seu coñecemento da relixión islámica e pola súa vida exemplar consonte os principios da mesma. Predicou no medio do seu pobo, conseguindo un gran número de adeptos e simpatizantes, que formaron un numeroso séquito ao seu arredor, parte deles estudosos da lei musulmá (*talibán*, plural de *talib* "estudoso da lei relixiosa"). Este labor chamou a atención do soberano do Estado haussa de Gobir, Yunfa, que a considera perigosa, tentando asasinalo en 1802. *Dan Fodio*, en resposta aos ataques, declara a guerra santa ou *jihad* en 1804.

Á cabeza dos seus seguidores, derrota os haussas e destrúe Gobir en 1808, sometendo diversos territorios próximos, até alcanzar o norte do actual Camerún. Proclámase entón emir dos crentes (*amir al-muminin*). En 1810, nunha nova campaña, somete ao Estado de Liptako, no Alto Níxer, mais fracasa no intento de ataque (1808-1810) no leste sobre o antigo sultanato de Bornú (beiras do lago Chad): as súas tropas son vencidas por Mohamed El-Kanemi, valido do sultán.

Estabelece a súa capital en Sokoto, onde reside. Designou a un letrado islámico, Adama, para que espallase a súa reforma cara a rexión do río Benué, no sueste da actual Nixeria. Adama fundará aí un Estado que tomará do fundador o nome de Adamaua.

No mesmo ano da súa morte, *Dan Fodio* designa como sheik a outro líder relixioso: Amadú Sekú (1775-1844), que dirixía a expansión dos peúis da cabeceira do río Níxer, na rexión de Macina.

En conxunto, o imán estabeleceu o seu dominio directo sobre un extenso territorio, dun medio millón de km², que ocupaba a maior parte da conca media do río Níxer, onde foron impostos os principios islámicos. Á morte de *Dan Fodio*, en 1817 en Sokoto, o seu Estado ficou dividido entre seu irmán, Abdulahi, que gobernou a parte oeste, e o seu fillo, Mohamed Bello, que recibe a oriental, mais o primeiro recoñecía a primacía do segundo. Ambos foran os verdadeiros xefes militares das campañas do imán, cuxo papel era máis ben relixioso.
Illa Enderbury

**A illa Enderbury**, tamén coñecida como **Illa Ederbury** ou **Illa Guano**, é un pequeno atol deshabitado situado a 63 km ao leste da Illa Kanton no océano Pacífico a . Ten aproximadamente 1,6 km. de ancho e 4,8 km. de longo, cun arrecife que se estende entre 60 e 200 metros. Formando parte do condominio das Illas Canton e Enderbury de 1939 a 1979, a illa forma parte do conxunto de illas Fénix é agora unha posesión da República de Kiribati. A illa é plana e espida, con arbustos baixos e uns poucos grupos de árbores. A diferenza doutros atois, existe unha soa lagoa, a maior parte do atol é terra.

Kiribati declarou a Área Protexida das Illas Phoenix en 2006, e o parque ampliouse en 2008. A reserva mariña, de 425 300 quilómetros cadrados, contén oito atois de coral, incluído Kanton.

## Historia
A illa foi descuberta en 1823 por unha expedición baleeira, e recibiu o seu nome (cun erro ortográfico) en honra a Samuel Enderby, dono dunha compañía baleeira británica. O primeiro interese en Enderbury foi en 1860, debido ao descubrimento dunha mina de guano. O Acta de Illas Guaneras de 1856 permitiu aos estadounidenses reclamar as illas con depósitos de guano; Enderbury foi unha delas.

Ao comezo, a extracción de guano foi un proceso lento, aínda que en 1870 alcanzou o seu punto máis alto, debido a que a Compañía Fénix de Guano tomou cartas no asunto. En 64 días, extraian e exportaban 6000 toneladas de guano. Os estadounidenses deixaron a illa en 1877, a cal foi ocupada na década de 1880 por unha empresa británica de guano, aínda que a produción foi máis pobre que a anterior.

Moi pouco ocorreu en Enderbury ata 1938, cando o presidente de Estados Unidos, Franklin Roosevelt, declarou as illas preto de Kanton, Enderbury inclusive, xurisdicións do Departamento do Interior dos Estados Unidos.

Estas illas foron consideradas como bos puntos estratéxicos para paradas de voos da aeroliña Pan Am entre Australia e Nova Zelandia, aínda que Enderbury nunca foi utilizada con este propósito. Reino Unido tamén reclamou as illas, e en 1939, asinouse un trato que establecía que as illas ían ser compartidas polos Estados Unidos e o Reino Unido nun condominio.

En 1938, catro colonos establecéronse na illa, para apoiar o dereito de soberanía sobre a illa que reclamaba os Estados Unidos, pero foron evacuados en 1942 durante a segunda guerra mundial. Todas as construcións das illas foron destruídas para previr que fosen utilizadas polos xaponeses.

Enderbury é o fogar de diversas especies de aves mariñas.

## Galería de imaxes

Ficheiro:Enderbury Island Coast AKK.jpg|Vista da illa desde o océano
Ficheiro:Enderbury Lagoon AKK.jpg|Lagoa interior
Ficheiro:Enderbury Dry Lagoon AKK.jpg|A lagoa seca
Ficheiro:Enderbury Masked Booby AKK.jpg|Exemplar de Sula no seu niño
Ficheiro:Enderbury Map.jpg|Mapa de Enderbury
Illa Birnie

A **illa Birnie** é unha pequena illa de coral de 20 hectáreas. Forma parte do grupo de illas Fénix, pertencentes a Kiribati. Está situada 100&nbsp;km SE da Illa Kanton e 90&nbsp;km ONO da Illa Rawaki. Birnie é unha illa deshabitada, mide 1,2&nbsp;km de longo e 0.5&nbsp;km de ancho.

A Illa Birnie é unha illa seca, cuberta por máis arbustos baixos que vexetación alta e posúe unha lagoa seca. Debido á natureza imperturbada da illa, vexetación e grandes colonias de aves de mar, as cales nidifican no territorio, a Illa Birnie foi declarada un santuario natural en 1975.

## Historia
A illa foi nomeada Illa Birnie en 1823 polo Capitán Emment, aínda que o nome orixinal non é totalmente coñecido. Na década de 1860, a illa foi reclamada polo Acta de Illas Guaneras para os Estados Unidos. En 1889, as illas foron declaradas un protectorado británico. Foi pensado establecer unha colonia, pero desestimouse.

A illa Birnie converteuse en parte do protectorado das illas Gilbert e Ellice en 1937. En 1979, a illa pasou a ser parte da República de Kiribati, cando este país se independizou. Os Estados Unidos levantaron o seu reclamo en 1979 grazas ao Tratado de Tarawa. Aínda está deshabitada e de cando en cando é visitada.

Ficheiro:Birnie Island Beach.jpg|Illa Birnie, Praia
Ficheiro:Birnie Island Day Beacon.jpg|Faro da illa Birnie coa lagoa ao fondo
Ficheiro:Birnie Island Lagoon.jpg|Lagoa da illa Birnie en agosto 2008
Ficheiro:Birnie Island US Survey Mark.jpg|Corpo de Enxeñeiros-US Army Survey Mark na illa Birnie
Illas Trobriand

O **Arquipélago das Illas Trobriand** chamadas oficialmente **Illas Kiriwina** é un arquipélago de atois de coral localizados ao oriente da costa da illa de Nova Guinea. Forman parte da provincia de Milne Bay (Papúa-Nova Guinea). A maior parte dos seus doce mil habitantes están asentados na illa de Kiriwina, a maior delas, onde se sitúa a cabeceira do goberno local, o poboado de Losuia. Outras illas importantes no arquipélago son Kaileuna, Vakuta e Kitava. O grupo é considerado como unha importante zona de selva tropical que necesita de conservación.

## Sociedade e cultura
Os trobriandeses son principalmente agricultores de subsistencia, e están organizados en poboados tradicionais. A estrutura está baseada en grupos de parentesco ou clans matrilineales, mesmos que controlan o acceso á terra e aos recursos naturais. Os homes participan dun circuíto de intercambio chamado *Kula*, razón pola cal con frecuencia embarcar para visitar os seus compañeiros noutras illas e cumprir coas obrigas cerimoniais que adquiriron pola súa participación no circuíto. Nas postrimerías do século XX, movementos autonómicos culturalistas e anticoloniais chegaron a recrutar seguidores nas illas Trobriand. Cando as autoridades coloniais prohibiron a guerra interétnica, os trobriandeses desenvolveron unha particular forma de crícket, que se caracteriza pola súa extrema agresividade.

Aínda na actualidade, os trobriandeses refusan crer que existe unha relación entre a sexualidade e o embarazo, e sosteñen que a muller é fecundada por espíritos da illa veciña de Tuma, onde viven os espíritos das persoas mortas.

## Historia
O primeiro visitante europeo das Trobriand foi o barco francés *Espérance*, que chegou ao arquipélago en 1793. As illas foron nomeadas por Bruni d'Entrecasteaux en honra do seu primeiro lugartenente, Denis de Trobriand. Nos primeiros anos do século XX, cbjbjbjia, que se convertería nun centro importante para os oficiais da policía colonial, mercadores e misioneiros.

Cando iniciou a primeira guerra mundial, Bronislaw Malinowski chegou a Papúa, de onde se dirixiu ás Trobriand para realizar un estudo antropolóxico sobre os seus habitantes. As súas descricións do sistema de intercambio *kula*, da relixión e a maxia, a agricultura e as prámjjbbdigma da etnografía moderna. En 1943 desembarcaron nas Trobriand algunhas tropas aliadas, como parte da Operación Cartwheel na súa campaña a Rabaul. Na década de 1970, algúns pobos nativos formaron organizacións anticolonialistas.
Ducado de Ceneda

O **Ducado de Ceneda** foi un dos ducados instituídos polos longobardos en Italia. Son escasas as informacións sobre as súas vicisitudes internas; durante o reino longobardo tivo un papel estratéxico rexional dun certo relevo, como testemuña a mesma erección a ducado, pola proximidade á cidade de Oderzo, que permaneceu longo tempo baixo control bizantino, pero xa non volveu ter un peso político relevante, encerrado como estaba entre os veciños e ben máis potentes ducados de Treviso, Vicenza e, sobre todo, do Friúl.

É incerta mesmo a data da institución do ducado; é posíbel que se remonte tanto no momento da conquista longobarda da zona, que tivo lugar nas primeiras fases da invasión guiada por Alboíno no 568, como en ocasión da destrución de Oderzo por parte de Grimoaldo (667), que repartiu as terras entre os habitantes Cividale, Treviso e, precisamente Ceneda. Na súa *Historia Langobardorum* (VI, 24), Paulo Diácono menciona só un duque de Ceneda: Orso, irmán do duque de Cividale Pedro e fillo de Muniquio, valoroso combatente que se distinguira na batalla perdida contra os eslavos polos longobardos liderados por Ferdulfo.

Ulterior proba da substancial marxinalidade do ducado é a relativamente tardía institución da correspondente diocese, establecida por Ceneda só na época do rei Liutprando (712-744) por transferencia da sede episcopal de Heraclea (outrora diocese de Oderzo)..
## Véxase tamén
### Bibliografía
*Paulo Diácono, *Historia Langobardorum* (*Storia dei Longobardi*, Lorenzo Valla/Mondadori, Milán 1992).
* Jörg Jarnut. *Storia dei Longobardi*. Torino, Einaudi, 2002. ISBN 8846440854

### Outros artigos
* Ceneda.
* Ducados longobardos.
* Longobardos.
* Véneto. 
* Historia de Oderzo
Nova Bretaña

**Nova Bretaña** (*New Britain* en inglés, antigo nome:*New*Pomerania) é a maior illa do arquipélago Bismarck, en Papúa-Nova Guinea. As súas cidades máis poboadas son Kimbe e Rabaul.

## Xeografía 
Nova Bretaña atópase no oeste do océano Pacífico no mar de Salomón. Atópase entre a Illa de Nova Guinea e Nova Irlanda. De 600&nbsp;km largo e unha anchura de 80&nbsp;km como máximo, ten unha área é 36.520&nbsp;km². No seu extremo norte-oriental, está a Península de Gazelle. A illa ten dúas provincias, a West New Britain, capital Kimbe e o East New Britain, capital Rabaul, que tamén inclúe as Illas Duke of York.

Nova Bretaña é unha illa moi montañosa. Na illa hai cinco volcáns activos e dezaseis extinguidos ou latentes.

O pico máis alto alcanza 2.438 m.. A superficie da illa está cuberta principalmente de selva.

## Demografía 
Nova Bretaña está poboada por máis de 400 000 habitantes. A tribo máis importante da illa é a dos *Tolai*. Outros grupos étnicos que habitan a illa son os *Baininger*, os *Kilenge*, os *Lakalai* e * os *Sulka.

## Historia 
Nova Bretaña xa estaba ocupado polos homes durante a Paleolítico como demostraron os descubrimentos arqueolóxicos realizados en Yombon.

A illa foi descuberta por primeira vez polos europeos en 1700, polo explorador Inglés William Dampier que deu o nome latino de *Nova Britannia*. Durante os anos 1884-1914, Nova Bretaña foi parte dunha colonia alemá. Ao comezo da Guerra Mundial, as tropas australianas ocuparon todo o arquipélago.

En 1994, a cidade de Rabaul e os seus arredores, foron case totalmente destruídos por unha erupción volcánica do volcán Rabaul.

330px|dereita|Mapa de nova Bretaña

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
### Outros artigos
* Arquipélago Bismarck

### Ligazóns externas
* Nationsonline.org: Solomon Islands
* Ethnologue.com: Map of languages of New Britain
* Australian War Memorial, Operations against German Pacific territories — *(6 August−6 November 1914)*.
Ducado de Vicenza

O **Ducado de Vicenza** foi un dos ducados instituídos polos longobardos en Italia. Son escasas as informacións sobre as súas vicisitudes internas; durante o reino longobardo tivo un papel estratéxico rexional dun certo relevo,

## Historia e características 
Vicenza estivo entre as primeiras cidades en caer baixo o dominio longobardo, durante a primeira fase da invasión guiada por Alboíno no outono do 568, e foi probabelmente elevada inmediatamente a sede ducal. No 688-690 o ducado viuse envolto na rebelión de Alachis, duque de Trento. O rebelde deu reunido ao seu redor toda a área oriental da *Langobardia Maior* (a *Austria*), onde máis fortes eran as tendencias autonomistas, filo-arianas e militaristas entre os duques longobardos. Paulo Diácono precisa que Alachis someteu as varias sedes ducais "en parte con promesas, en parte coa forza" e, no caso de Vicenza, narra que cando o usurpador se presentou ás portas da cidade os cidadáns presentaron batalla contra el. Con todo, vencéronos rapidamente, e pregáronse á alianza con el (*Historia Langobardorum* V, 39). A revolta foi reprimida en pouco tempo, no 690, polo rei Cuniperto, quen venceu e matou o usurpador en batalla.

Entre as personalidades máis relevantes ligadas ao ducado contamos con Vechtari, duque de Friúl do 663 ao 671, e sobre todo o duque Pedro, que no  732, durante o reinado de Liutprando e xunto co herdeiro ao trono Hildeprando, ten éxito na empresa de conquistar a capital dos bizantinos en Italia, Rávena. Logo da caída do reino longobardo, o duque de Vicenza Gaido estivo entre os promotores da revolta contra Carlos Magno liderada polo duque de Friúl, Rotgaudo (776); o rei franco, con todo, sufocou doadamente a rebelión.

## Véxase tamén
### Bibliografía
*Paulo Diácono, *Historia Langobardorum* (*Storia dei Longobardi*, Lorenzo Valla/Mondadori, Milán, 1992).
* Jörg Jarnut. *Storia dei Longobardi*. Turín, Einaudi,  2002. ISBN 8846440854
### Outros artigos 
* Vicenza
* Ducados longobardos
* Véneto
Heráclito

O antropónimo **Heráclito** levárono as seguintes persoas da Antigüidade:
* Heráclito de Cime, soldado etolio.
* Heráclito de Halicarnaso, poeta elexíaco grego.
* Heráclito, filósofo peripatético grego.
* Heráclito de Tiro, filósofo académico grego.
* Heráclito, escritor grego.
* Heráclito, poeta cómico grego.
* Heráclito de Éfeso, filósofo grego.
Ducado de Verona

O **Ducado de Verona** foi un dos ducados instituídos polos longobardos en Italia. Verona estivo entre as primeiras cidades en caer, no outono do 568, baixo o dominio dos longobardos guiados por Alboíno, que fixo dela o seu cuartel xeral. Preto de Verona Alboíno morreu, no 572, pola conxura urdida pola muller Rosmunda. A constitución do ducado xorde, con toda probabilidade, nestes mesmos anos, quizais xa a finais do 568.
## Historia
Xa sede do palacio real de Teodorico o Grande e cruzamento de camiños das comunicacións entre a *Langobardia Maior* e o ducado de Baviera, Verona estivo entre as principais cidades do reino longobardo. No 589 a rexión foi convulsionada por unha catastrófica inundación, tanto que Paulo Diácono fala dun "diluvio cal se cre que xa non tivera lugar desde os tempos de Noé". A enchente destruíron terreos agrícolas e vilas e destruíron estradas e camiños, mentres o 17 de outubro o río Adige rebordou e mergullou a cidade, derrubándose en parte os muros. Só se salvou, segundo o que refire o papa Gregorio I e o mesmo Paulo Diácono, a basílica de San Zeno, onde a auga non daría entrado malia acadar a altura das fiestras superiores. Dous meses máis tarde, a cidade foi novamente devastada por un incendio.

No 590 Verona acolleu a decisiva voda entre o rei Autario e a princesa bávara Teodelinda, pero xusto despois o territorio do ducado ficou devastado por unha incursión de guerreiros francos enviados polo seu rei Khildeberto II. O sucesor de Autario, Axilulfo, debeu desde os primeiros anos do seu reinado afrontar a rebelión de diversos duques. Entre estes, destacou o de Verona, Zangrulfo, que morreu a mans do rei ao redor do 594. Poucos meses despois, ao redor de 595, o ducado foi novamente convulsionado por unha calamidade natural: unha violenta epidemia.

Paulo Diácono recorda como o seu contemporáneo o duque Xiselberto (ou Xiselperto), profanou a tumba de Alboíno - oculta por unha rampla de escaleiras contigua ao palacio real - e a despoxou da espada e do enxoval funerario do grande rei. O historiador estigmatízao, afirmando que "por isto, coa vaidade dos ignorantes", se gloriaba de que vira a Alboíno". Dos tempos de Liutprando (712-744) recorda en cambio ao profeta Teudelapio, orixinario do condado do ducado e capaz de prever o futuro.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
*Paulo Diácono, *Historia Langobardorum* (*Storia dei Longobardi*, Lorenzo Valla/Mondadori, Milán  1992).
* Jörg Jarnut. *Storia dei Longobardi*. Turín, Einaudi,  2002. ISBN 8846440854
### Outros artigos
* Verona.
* Ducados longobardos.
* Longobardos.
* Véneto.
Carlo Collodi

***Carlo Collodi*** é o pseudónimo de **Carlo Lorenzini**, nado o 24 de novembro de 1826 en Florencia e finado na mesma cidade o 26 de outubro de 1890. Foi un escritor italiano. A súa sona provén de ser o autor do relato de literatura infantil *As aventuras de Pinocchio* (*Le avventure di Pinocchio. Storia di un burattino*), mundialmente coñecido de xeito abreviado como *Pinocchio*.

## Traxectoria 
Procedía dunha familia humilde. O seu pai era cociñeiro e a súa nai serventa doméstica. Puido estudar grazas á axuda da familia Gironi Garzoni.

De 1837 até 1842 estivo nun seminario, en Colle di Val d'Elsa, con idea de instruírse e facerse sacerdote. Logo deixouno e recibiu leccións de filosofía. Pasou posteriormente a traballar nunha librería. En 1848, aínda novo, participou na guerra no Piemonte, no Norte de Italia, contra os austro-húngaros

Lorenzini comezou colaborando en xornais humorísticos e xusto logo do regreso da guerra fundou unha modesta revista, *Il Lampione*.

En 1856 escribiu un artigo no que usou por primeira vez o pseudónimo *Collodi*, que corresponde a un lugar de Pescia, da que era orixinaria súa nai. Dese mesmo ano datan as primeiras obras significativas que publicou: *Gli amici di casa* e *Un romanzo in vapore. Da Firenze a Livorno. Guida storico-umoristica*.

Tres anos máis tarde participou na nova loita polo *Risorgimento* ou da independencia italiana en 1859. Fíxose xornalista xa en maio de 1860. Escribiu algunhas novelas e pezas teatrais, que non tiveron grande éxito.

A partir de 1875 Carlo Collodi comezou a escribir literatura infantil, adaptando os *Contos* de Charles Perrault, e outros autores, en italiano.

Premido por débedas de xogo, principiou a escribir *Pinocchio* en 1881, que foi aparecendo como folletín no *Giornale per i bambini* até 1883. O relato abriulle as portas do éxito, mais Collodi non volvería a atopar xamais unha inspiración similar para obras posteriores. En 1877 publicou *Giannettino*, e, en 1878, *Minuzzolo*. En 1883 publicou "Pinocchio" como libro, e no mesmo ano pasou a ser o director do *Giornale per i bambini*. Carlo Collodi faleceu repentinamente; foi sepultado no cemiterio de San Miniato al Monte de Florencia.

Un dos seus sobriños, Paolo Lorenzini, tamén escritor, lograría unha certa celebridade, especialmente nos Estados Unidos, mercé a fama do tío, adoptando o pseudónimo de Collodi Nipote.
Illa Rawaki

A **Illa Rawaki** é unha das Illas Fénix na República de Kiribati, tamén coñecida polo seu nome anterior de **Illa Fénix**. É un pequeno atol deshabitado, de aproximadamente 1,2 por 0,8 km. de tamaño e 65 ha de superficie, cunha lagoa salobre pouco profunda que non está conectada ao mar aberto. Está situada na .

A illa está designada como santuario de vida silvestre. Kiribati declarou a Área Protexida das Illas Fénix en 2006, e o parque ampliouse en 2008. A reserva mariña de 425,000 km² contén oito atois de coral, incluída a illa Rawaki.

## Historia
A diferenza doutras illas do grupo Phoenix, Rawaki non parece que estivese habitada nunca por polinesios prehistóricos nin por outros insulares do Pacífico.

Rawaki descubríuse o 23 de febreiro de 1824 polo capitán John Palmer desde o barco baleeiro londiniense Phoenix. Reclamada polos Estados Unidos en virtude da Lei das Illas Guaneras o 14 de marzo de 1859 por C.A. Williams and Company, máis tarde Phoenix Guano Company. A compañía extraeu guano na illa ata que se esgotou a subministración en agosto de 1871, cando as illas foron abandonadas. Esta reclamación foi posteriormente abandonada no Tratado de Tarawa. O 29 de xuño de 1889, declarouse un protectorado británico e a illa foi inspeccionada. O 18 de marzo de 1937, foi colocada baixo a xurisdición das Illas Gilbert e Ellice. Máis tarde pasou a formar parte de Kiribati.

En 2008, Rawaki colocouse, xunto coas outras Illas Fénix, dentro da Área Protexida das Illas Fénix, unha das maiores áreas mariñas protexidas do mundo.

miniatura|Illa Rawaki. Cortesía do *Image Science and Analysis Laboratory, Johnson Space Center*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Illas Fénix
### Ligazóns externas 
*
Arrecife Carondelet

O **Arrecife Carondelet** é un arrecife de coral submarino con forma de ferradura pertencente ao grupo de Illas Fénix, tamén coñecidas como illas Rawaki, na República de Kiribati. Está mergullado 3 a 4 metros baixo a auga con marea baixa. Está situado a 106 km ao sueste de Nikumaroro, a 0534 km ao suroeste de 173 km ao oeste, e ten unha profundidade mínima de 1,8 m ao sur. Infórmase que ten aproximadamente 1,5 km. de lonxitude. O mar rompe sobre ela ocasionalmente.

O arrecife Carondelet recibiu o nome do buque que o reportou.

É mencionado nun informe da aviadora Amelia Earhart con data do 16 de xullo de 1937. As múltiples posicións do Arrecife Winslow, mencionado por Robert Louis Stevenson, poden confundir a posición do Arrecife Carondelet co Arrecife Winslow.

## Historia
Segundo o Almirante Adam Johann von Krusenstern, un Capitán Kemin dun barco non identificado informou do descubrimento dun arrecife na posición  en 1824, e este puido ser o primeiro avistamento do arrecife Carondelet por un occidental. O seguinte occidental en velo puido ser o capitán Obed Starbuck do baleeiro Nantucket *Loper*, quen informou dun "arrecife de rochas" na posición  o 19 de febreiro de 1826.

Durante unha viaxe desde Puget Sound ata Australia, o capitán Wilder Farley Stetson (1849–1924) do barco *Carondelet* avistou un arrecife o 31 de agosto de 1898, desde a posición . Estaba a 3´7 km. del e considerouno moi perigoso. Chamouno Arrecife Carondelet, polo nome do seu barco.

As múltiples posicións do Arrecife Winslow mencionadas por Robert Louis Stevenson poden deberse á confusión da posición do Arrecife Carondelet coa do Arrecife Winslow.

## Estado
O arrecife forma parte da Área Protexida das Illas Fénix, unha reserva natural submarina.

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Illas Fénix

### Ligazóns externas 
*
*
Arrecife Winslow

300px|dereita|Localización do arrecife Winslow
O **arrecife Winslow** é un arrecife de coral submarino pertencente ao grupo de Illas Fénix, na República de Kiribati, localizado a 200&nbsp;km nor-noroeste da Illa McKean a . É a formación máis setentrional e occidental das Illas Fénix, sen contar as illas periféricas Baker e Illa Howland. Ten polo menos unha profundidade de 11 metros, 1,6&nbsp;km de lonxitude de leste para oeste, e 0,8&nbsp;km de ancho. O fondo está cuberto de coral rosa e area vermella.

Frecuentemente, é confundido co Arrecife Winslow das Illas Cook ().

## Historia 
O arrecife Winslow é mencionado por Robert Louis Stevenson, que navegou sobre unha zona que se cre que era o arrecife Winslow a finais de 1889, pero non o atopou.

Durante moito tempo pensouse que Perry Winslow (1815-1890), capitán do baleeiro de Nantucket *Phoenix*, fora o seu descubridor en 1851 e que o nome do seu barco tamén se uniu a todo o grupo de illas. Non obstante, a entrada do 9 de novembro de 1840 no rexistro do baleeiro "Gideon Howland" de New Bedford, capitán Michael Baker (1802-1860)] podería ser suficiente como proba dun avistamento aínda anterior, unha década antes: "Luns 9, con bo tempo, todas as tripulacións estaban moi ocupadas sen facer nada. Ás 11 da mañá pasou sobre un arrecife aparentemente a non máis de... 5 ou 6 brazas de auga nel en Lat 1° 36 S Lonxitude 175° 24 O Lat Meridiano..." 

A etimoloxía que hai detrás do topónimo Illas Fénix probablemente se deba máis ao baleeiro británico «Phœnix» de Londres, o capitán John Palmer, que ao barco de Perry Winslow co mesmo nome, porque o 23 de febreiro de 1824, o antigo capitán avistou unha illa baixa e areosa cuberta de «*aves tropicais, homes de falcóns de guerra e outras aves mariñas na latitude 3° 39′ Sur e lonxitude 170° 30′ Oeste*». Sen dúbida, esta era a moderna Rawaki. Ese día chamouse «''Illa Phoenix», polo barco baleeiro. O «Phœnix» era simplemente un dos moitos barcos propiedade da empresa «Daniel Bennett & Son», o maior comerciante baleeiro da súa época.

Forma parte da Área Protexida das Illas Fénix e, polo tanto, é unha reserva natural protexida.

O arrecife de Winslow limita coa ZEE Howland-Baker dos Estados Unidos.
O PacIOOS menciona que o arrecife Winslow está "na liña límite sueste da ZEE".

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Illas Fénix

### Ligazóns externas 
*
*Seamount Catalog — Winslow Reef Seamount listing
Razón

A **razón** é a facultade ou capacidade humana que permite resolver problemas, fixar os criterios da verdade e o erro, discernir entre o ben e o mal e poñer en marcha os medios en vista dunha fin dada. O pensamento racional permite a abstracción, a asociación de ideas, a autoconciencia e os símbolos, características propias do ser humano fronte aos animais. A razón tamén está ligada á capacidade para decidir entre diversas alternativas de conduta.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Racionalismo
Illa Manra

**Manra** (anteriormente: *Illa Sydney*) é unha das Illas Fénix na República de Kiribati. Ten unha superficie de 4,4 km² e unha altitude de aproximadamente seis metros. Xunto coas outras sete illas Fénix, forma parte da Área protexida das illas Fénix. Charles Darwin visitou a illa durante a súa viaxe de cinco anos (1831-1836), tras a cal en 1842 publicou unha explicación para a creación de atois de coral no Pacífico Sur.

Aínda que foi ocupada en varias ocasións no pasado (incluíndo ata 1963), Manra está actualmente deshabitada.

## Xeografía 
A illa ten forma triangular cunha superficie total de 4,4&nbsp;km ². É un antigo atol coa lagoa interior sen ningunha canle de saída ao mar. Isto fai que a auga se evapore e resulte unha lagoa moi salgada por baixo do nivel do mar, sen vida mariña. Nos arrecifes, en cambio, a fauna é moi diversa. En terra abundan porcos domésticos en estado salvaxe, ratas, lagartas, cangrexos e insectos. Está deshabitada.

## Historia 
thumb|Mataselos da illa de Sydney ca 1945
A diferenza dalgunhas das outras illas Phoenix, Manra contén evidencias definitivas de poboación prehistórica, en forma de polo menos unha ducia de plataformas e restos de recintos nas partes nordeste e noroeste da illa. K.P. Emory, etnólogo do Museo Bishop de Honolulu, estimou que alí había dous grupos de persoas, un procedente da Polinesia oriental e o outro da Micronesia. Tamén se atoparon pozos e fosas destes primeiros habitantes.

Manra foi descuberta en 1823 poldo barco baleeiro londiniense Sydney Packet (1814), do capitán de T. Emmett, e chamouna "Sydney Island". Reclamada polos intereses norteamericanos sobre o guano, parece que non chegou a ser explotada. É o lugar de nacemento de Sydney Aris (1884–1966), nada Arundel, filla de Lillie Arundel e John T. Arundel. Naquel tempo, John T. Arundel & Co. dedicábase á extracción de guano na illa. Manra converteuse nunha plantación de cocos de Burns, Philp & Co a principios do século XX. Máis tarde, en 1938, converteuse nunha das illas implicadas no Esquema de Asentamento das Illas Fénix, a expansión colonial final do Imperio Británico. Importáronse aproximadamente 130 colonos e construíuse unha aldea con radioteléfono, cisterna de cemento e 15 pozos de auga. A cada colono adulto déronlle cincuenta cocos e a cada neno dúas seccións sen plantar, de 80 m cadrados. Finalmente, a colonia fracasou debido á prolongada seca e ao declive do mercado mundial da copra.

A oficina de correos da illa de Sydney abriu o 11 de xaneiro de 1939 e pechou en 1958.
Manra despoboouse entre 1958 e 1963 e permaneceu deshabitada desde entón.

A illa declarouse santuario de aves en 1938 e santuario de vida silvestre en 1975. Kiribati declarou a Área Protexida das Illas Phoenix en 2006, e o parque ampliouse en 2008. A reserva mariña, de 425.300 quilómetros cadrados, contén oito atois de coral, incluído Manra.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Manra Lagoon AKK.jpg|Lagoa interior de Manra
Ficheiro:Manra.jpg|Localización de Manra
Ficheiro:ISS008-E-18284Sydney.jpg|Illa Manra, imaxe cortesía do Image Science and Analysis Laboratory, Johnson Space Center
Perlita

miniatura|300px|Diagrama metaestábel Ferro-Cementita
A **perlita** é un microconstituínte presente en aliaxes de ferro formado por lamelas de ferrita e cementita. Ten aspecto de madreperla, de aí o seu nome.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Comprehensive information on pearlite
Cementita

miniatura
**Cementita** ou carburo de ferro é un composto químico de fórmula Fe3C e estrutura en forma de cristal ortorrómbico. Contén 6,67% de carbono e 93,33% de ferro. É un material duro e quebradizo e, a pesar de ser comumente clasificado como cerámica na súa forma pura, é mais utilizado na metalurxia. Fórmase a partir da austenita arrefriada ou da martensita por temperado. Combinada con ferrita forma parte da bainita e martensita. É un material duro e fráxil e a súa presenza tende a evitarse nas aliaxes que teñen que soportar esforzos.
Partido Socialista Popular (Arxentina)

O **Partido Socialista Popular (Arxentina)** (**PSP**) foi un partido político arxentino fundado en 1972 como consecuencia da fusión do Partido Socialista Arxentino (PSA), o Movemento de Acción Popular Arxentino (MAPA) e outros grupos menores.
O PSP tivo un desenvolvemento especialmente importante na provincia de Santa Fe. En 1987 Guillermo Estévez Boero resultou electo deputado nacional por Santa Fe, constituíndose no primeiro parlamentario socialista electo desde a morte de Alfredo Palacios en 1965. En 1989 o PSP gañou na cidade de Rosario, a segunda cidade do país, gobernando ininterrompidamente desde entón os intendentes socialistas Héctor Cavallero (1989-1995), Hermes Binner (1995-2003) e Miguel Lifschitz (2003-2007).

O brazo universitario do PSP, o Movemento Nacional Reformista (MNR), foi unha das organizacións estudantís máis representativas desde a década de 1970, habendo alcanzado varias veces a presidencia ou a secretaría xeral da Federación Universitaria Arxentina (FUA), e de varias federacións universitarias locais.

O PSP tiña a representación do socialismo arxentino na Internacional Socialista e na Coordinación Socialista Latinoamericana.

En 2002 o Partido Socialista Popular (PSP) fusionouse co Partido Socialista Democrático (PSD), dando lugar á refundación do Partido Socialista.
Austenita

[miniatura|Estrutura cristalina da austenita. O [ferro (en gris) está disposto nun retículo cúbico e nos centros das caras, mentres que o carbono (en azul) está presente como defecto instersticial.]]
miniatura|250px|Diagrama de fase de ferro-carbono

A **austenita**, tamén coñecida como **aceiro gamma (γ)** é unha aliaxe metálica non magnética de átomos de ferro e carbono. Esta é a forma estable do ferro puro a temperaturas que oscilan entre os 900&nbsp;°C a 1400&nbsp;°C. Está formado por unha disolución sólida do carbono en ferro, o que supón unha porcentaxe máxima de C do 2,11% (este valor debe tomarse como referencia, xa que a porcentaxe real varía en función doutros elementos de aliaxe presentes no aceiro). A austenita é dúctil, branda e tenaz. É a forma cúbica centrada nas caras (FCC) do ferro.

No plano aceiro-carbono, a austenita existe por riba da temperatura crítica eutectoide de 1000 K (727 °C); outras ligas de aceiro posúen temperaturas eutectoides diferentes. A austenita é considerada a fase matriz ou punto de partida para a transformación noutras fases, como a ferrita (ferro α), cementita (Fe3C) e grafita.

A estrutura cristalina da austenita é do tipo cúbica, de caras centradas, onde se dilúen en solución sólida os átomos de carbono nos intersticios, ata un máximo tal como mostra o diagrama de fase Fe-C. Esta estrutura permite unha mellor difusión co carbono, acelerando así o proceso de carburación do aceiro. A solubilidade máxima é só do 2,11%. Hai que lembrar que por definición os aceiros son aquelas aliaxes do diagrama Fe-Fe3C nas que, á suficiente temperatura, todo o carbono queda disolto en ferro γ. Por iso a porcentaxe máxima de carbono nun aceiro, para ser considerado como tal é do 2,11%.

A austenita non é estable a temperatura ambiente excepto nalgúns aceiros inoxidables con altos contidos de manganeso (12%) e aceiros inoxidables austeníticos con contidos en níquel de ao redor do 8%, xa que o níquel ten o efecto de agrandar a rexión austenítica no diagrama de fase de ferro ao carbono, o que a fai estable a temperatura ambiente. A austenita é branda e dúctil e, en xeral, a maioría das operacións de forxa e laminado de aceiros efectúase a aproximadamente os 1100&nbsp;°C, cando a fase austenítica é estable.

Finalmente, a diferenza da ferrita, a austenita non é ferromagnética a ningunha temperatura.

A austenita recibe o seu nome de sir William Chandler Roberts-Austen, metalúrxico inglés. Roberts-Austen, que morreu en Londres en 1902 á idade de 59 anos, estudou impurezas en metais puros. A súa investigación e melloras foron utilizadas nunha variedade de usos e afectaron cumpridamente o mundo industrializado.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Siderurgia
* Diagrama Hierro-Carbono
### Bibliografía 
* 

* 

* 

* 

*
Lijepa naša domovino

**Lijepa naša domovino** (*A nosa benquerida patria*) é o himno nacional croata. Xa fora himno oficial da República Socialista Croata na ex-Iugoslavia e pasou a ser himno do novo Estado soberano tras obter a independencia en 1991.

A letra é de Antun Mihanović (1835) e a música de Josif Runjanin (1846).

## Letra 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina sobre o himno do Ministerio de Asuntos Exteriores e Integración Europea croata
Ferrita

miniatura|300px|Diagrama metaestábel Ferro-Cementita
A **ferrita** é unha aliaxe de ferro con cantidades moi pequenas de carbono. Na metalurxia denomínase ferro alfa. Cristaliza no sistema cúbico e emprégase na fabricación de: imáns permanentes aleados con cobalto e bario; en núcleos de indutancias e transformadores con níquel, cinc ou manganeso, xa que neles quedan eliminadas practicamente as Correntes de Foucault.

As **ferritas** son materiais cerámicos ferromagnéticos, compostos por ferro, boro e bario, estroncio ou molibdeno.

As ferritas teñen unha alta permeabilidade magnética, o cal permítelles almacenar campos magnéticos con máis forza que o ferro. As ferritas prodúcense a miúdo en forma de po, co cal pódense producir pezas de gran resistencia e dureza, previamente moldeadas por presión e logo quentadas, sen chegar á temperatura de fusión, dentro dun proceso coñecido como sinterización. Mediante este procedemento fabrícanse núcleos para transformadores, bobinas e outros elementos eléctricos ou electrónicos.

Os primeiros ordenadores estaban dotados de memorias que almacenaban os seus datos en forma de campo magnético en núcleos de ferrita, os cales estaban ensamblados en conxuntos de núcleos de memoria.

O po de ferrita úsase tamén na fabricación de cintas para gravación; neste caso, o material é trióxido de ferro.

Outra utilización común son os núcleos de ferrita, usados popularmente en multitude de cabos electrónicos para minimizar as interferencias electromagnéticas (EMI). Disponse en aloxamentos de plástico que agarran o cable mediante un sistema de peche. Ao pasar o cabo polo interior do núcleo aumenta a impedancia do sinal sen atenuar as frecuencias máis baixas. A maior número de voltas dentro do núcleo maior aumento, por iso algúns fabricantes presentan cabos con voltas nos núcleos de ferrita.

miniatura|300px|Un toroide feito con ferrita bobinado para uso como transformador de corrente eléctrica

Este po de ferrita é utilizado tamén como tóner magnético de impresoras láser, pigmento dalgunhas clases de pintura, po de inspección magnético (usado en soldadura), tinta magnética para imprimir cheques e códigos de barras e, á súa vez, con devandito po e a adición dun fluído portador (auga, aceite vexetal ou mineral ou de coche) e un surfactante ou tensoactivo (ácido oleico, ácido cítrico, lecitina de soia) é posible fabricar ferrofluído caseiro.
Martensita

miniatura|3200px|Temperaturas de formación de martensita en función do contido de carbono nos aceiros
miniatura|200px|Martensita nun aceiro AISI 4140 austenizado a 850º e temperado con óleo
A **Martensita** é unha fase ou microconstiuínte dunha aliaxe xerado a partir dunha transformación de fases por desprazamento sen difusión.

Por extensión denomínanse martensitas todas as fases que se producen por mor dunha transformación sen difusión en materiais metálicos. Recibe este nome en honra do metalúrxico alemán Adolf Martens (1850-1914).

## Xeneralidades
A transformación martensítica non só ocorre no aceiro, senón que outros sistemas de aliaxe caracterízanse por experimentar transformacións sen difusión.

Xa que a transformación martensítica non implica difusión, ocorre case instantaneamente; os grans martensíticos se nuclean e crecen a velocidade moi alta: a velocidade do son dentro da matriz austenítica. Deste xeito, a efectos prácticos, a velocidade de transformación da austenita é independente do tempo.

Os grans de martensita teñen a aparencia de láminas ou de agullas. A fase branca é austenita que non se transforma durante o temperado rápido.

O arrefriado rápido (ou temperado) do aceiro austenizado, até unha temperatura próxima á ambiental, orixina o microconstituiente denominado **martensita**, que resulta como unha estrutura de non equilibrio da transformación sen difusión da austenita. Pódese considerar un produto de transformación competitivo coa perlita ou a bainita. A transformación martensítica ten lugar a velocidades de temperado moi rápidas que dificultan a difusión do carbono. Se houbese difusión formaríanse as fases ferrita e cementita, aínda que ambas poden coexistir.

A transformación martensítica non é ben coñecida. Con todo, gran número de átomos móvense de modo cooperativo, o que representa pequenos desprazamentos dun átomo respecto dos seus veciños. Esta transformación significa que a austenita CCC experimenta unha transformación polimórfica á martensita tetragonal centrada no corpo (TCC). A cela unidade desta estrutura cristalina é un cubo, alargado nunha das súas tres dimensións, centrado no corpo CC; esta estrutura é diferente da ferrita CC. Todos os átomos de carbono permanecen como solutos intersticiais na martensita e constitúen unha disolución sólida sobresaturada capaz de transformarse rapidamente noutras estruturas se se quenta a temperaturas que implican unha apreciábel velocidade de difusión. A maioría dos aceiros reteñen a estrutura martensítica case indefinidamente a temperatura ambiente.

Cun tratamento mecánico adecuado a estrutura pode presentar unha soa variante. Un caso particular son as aliaxes martensíticas ferromagnéticas, con interesantes propiedades ao aplicarlles un campo magnético (magnetoestricción, *Villary effect*).

## En aceiros
Os aceiros con microestructura martensítica son os máis duros e mecanicamente resistentes, pero tamén os máis fráxiles e menos dúctiles. A dureza destes aceiros depende do contido en carbono; aínda así, son máis tenaces que os aceiros perlíticos.
Témpera (metalurxia)

miniatura
A **témpera** é un arrefecemento brusco dunha peza. É utilizado na química de polímeros e na ciencia dos materiais para evitar procesos que se dan en temperaturas máis baixas, tales como transformacións de fase. Impedindo que o material permaneza moito tempo nas condicións de formación de estruturas non desexadas favorécese a formación das fases procuradas.

En metalurxia, é mais frecuentemente usado no endurecemento de aceiro ao introducir martensita, sometendo ó aceiro a un arrefecemento brusco e obrigándoo a pasar polo seu punto eutectoide, a temperatura onde a austenita se encontra inestábel.

## Procedemento
[miniatura|350px|[Diagrama TTT de procesos de temperado de aceiro dúctil:

   **1** Témpera Martensitica
   **2** Témpera  Bainítica (isotérmica)
   **3** Témpera  Bainítica (non isotérmica)
   **4** Área de formación de Perlita
   **5** Área de formación de Bainita
]]
A témpera ten como obxectivo a obtención dunha microestrutura que proporcione propiedades de tenacidade elevadas.

A peza a ser temperada é aquecida a temperatura de austenitización e en seguida é sometida a un arrefriamento brusco, ocorrendo o aumento de dureza. Durante o arrefriamento, a queda de temperatura promove transformacións estruturais que provocan o xurdimento de tensións residuais internas. Sempre após a témpera, realízase un o revenimento para conseguir a transformación da martensita en martensita revenida.

Como se ve no gráfico, a peza ten que se manter cando menos 3 minutos a 600º para que comece a formación de perlita, arrefriando máis rápido seguindo a liña 1 obtense como microestrutura final só martensita. Témperas intermedias producen diferentes estruturas finais. As témperas 2 e 3 producen microestrutura bainitíca.

### Tipos
*Témpera por chama
O quecemento provén de chama direccionada á peza, a través de mazarico ou outro instrumento, podendo así ser parcialmente temperada.

*Témpera por indución
O quecemento é obtido por indución eléctrica, seguida dun arrefriamento brusco, normalmente en auga.

*Témpera superficial
Quecemento soamente da superficie a través de indución ou chama até a austenitización, seguida dun arrefriamento rápido.

*Témpera total
Quecemento total da peza até temperatura de austenitización seguida de arrefriamento, en medio predeterminado.

## Véxase tamén
### Bibliografía
* Giambattista della Porta, (1537-1615) "Of Tempering Steel"
Anthony Davidson

**Anthony Davidson**, nado en Hemel Hempstead (Hertfordshire) o 18 de abril de 1979, é un expiloto de Fórmula 1 inglés.

## Traxectoria
Debutou no GP de Hungría de 2002 con British American Racing, e após un breve paso por Minardi, volveu como piloto de probas desa escudería, que máis tarde sería Honda F1. No  asinou con Super Aguri Formula One.
David Coulthard

**David Coulthard Marshall**, OBE, nado en Twynholm (Kirkcudbrightshire)  o 27 de marzo de 1971, é un piloto escocés de Fórmula 1, coñecido como **DC**.

Coulthard, fixo o seu debut na Fórmula Un en  e gañou 13 Grandes Premios na súa carreira de 15 tempadas. Dúas veces gañador en Mónaco, Coulthard foi compañeiro de equipo de Mika Häkkinen nas dúas tempadas nas que o finlandés foi o gañador doCampionato de Pilotos con McLaren Mercedes antes de axudar a establecer o equipo Red Bull.

Coulthard sumou unha notable cantidade de puntos que o colocan undécimo na lista de máximos puntuadores de todos os tempos na Fórmula 1. A súa mellor clasificación no campionato de pilotos foi o segundo posto en .

Coulthard é agora comentarista de televisión na BBC F1 ao mesmo tempo é consultor dos equipos de Red Bull Racing e Toro Rosso.

## Traxectoria
Debutou no GP de España de  coa escudaría Williams, substituíndo a Ayrton Senna, que finara no anterior Gran Premio. Após o seu paso por McLaren, onde ficou dende  até , cando asinou por Red Bull Racing. É o cuarto piloto con máis puntos acadados de toda a historia da categoría, e o primeiro con máis puntos conseguidos de tódolos pilotos británicos.
330

## Acontecementos 
### África 
* O rei de Axum, Ezana, estende a súa autoridade ao Oeste. Combate os nobatas (nubios) ee destrúe o reino de Meroe.

### Asia 
* Chandragupta I tórnase emperador da India (até 375).

### Imperio romano 
* 1 de xaneiro: Flavio Galicano (Flavius Gallicanus) e Aurelio Valerio Tuliano Símaco (Aurelius Valerius Tullianus Symmachus) novos cónsules romanos.
* 11 de maio: Constantino o Grande estabelece unha nova capital do Imperio romano en Bizancio, que rebautiza *Nova Roma*, e será máis tarde, na súa honra, denominada Constantinopla.

## Nacementos 
* Macrina a Nova, ásceta e abadesa († 379).
* Amiano Marcelino, historiador romano (data posíbel de nacemento; m. ca. 397).
* Gregorio Nacianceno, un dos padres da Igrexa (m. 390).

## Mortes 
* Iámblico, filósofo neoplatónico (n. ca. 250 en Calcis).

## Outros 
*
Sakon Yamamoto

**Sakon Yamamoto** (山本左近, nado o 9 de xullo de 1982 en Toyohashi, prefectura de Aichi, Xapón) é un piloto de Fórmula 1. Debutou en  con Super Aguri onde disputa as sete derradeiras carreiras da tempada. No , foi contratado como piloto de probas de Spyker F1, onde foi ascendido a segundo piloto após a marcha de Christijan Albers da escudería, disputando de novo as derradeiras sete carreiras. No  é o piloto de probas da escudería Hispania.

## Rexistro de carreiras 
### Traxectoria profesional 
### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.
Serra da Moura

A **Serra da Moura** ou **Serra de Silvaescura**, está situada entre os concellos de Gomesende, Quintela de Leirado, Ramirás, Celanova e Verea. Ten unha orientación NO-SL, da aba oeste nacen pequenos afluentes ao río Deva e na leste ao río Tuño, polo norte está conectada á Serra da Pena e polo sur á Serra de Laboreiro e á extensión desta, a Serra da Edra.

A máxima altitude é o *Coto da Moura* con 950m entre Quintela de Leirado e Ramirás, aínda que tamén destacan outros cumios como *O Castelo*(819m), a *Pena das Verrugas*(883m) ou *O Cimón*(801m).

A vexetación de matogueira xunto coas amplas pasteiras fan que esta zona se aproveite para a cría de gando vacún e equino. Na cima tamén se sitúan dúas antenas de telecomunicacións.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *As montañas de Galiza*. A Nosa Terra, 2006. ISBN 84-8341-126-1
714

## Acontecementos 
* O rei Radbodo de Frisia derrota o franco Carlos Martel, conservando a independencia do país.
* Fortún (*Fortunus*), gobernador visigodo de Zaragoza, réndese ás tropas musulmás que penetraran na Península Ibérica en 711. Fortún converteríase ao islam.
* Musa ibn Nusayr toma Lugo, capital militar visigoda da Gallaecia.

## Nacementos 
* Pipino III, mordomo do rei franco, pai de Carlomagno (m. 768).
* Khilderico III (714-755) convértese no derradeiro rei franco da dinastía merovinxia. Reinou do 743 ao 751.

## Mortes 
* 16 de decembro - Pipino II, mordomo de palacio de Austrasia.
* Shang, emperador chinés da dinastía Tang.

## Outros 
*

## Véxase tamén 
* Historia ano a ano.
Mawtini

**Mawtini** (árabe: موطني “Miña patria”) é o título dunha coñecida canción patriótica palestina, creada sobre o ano 1934 polo poeta palestino Ibrahim Touqan, de facto himno de Palestina e dende o 2003 o himno oficial de Iraq. Letra de Ibrahim Touqan e música de Muhammad Fuliefil.