Nellie Melba

dereita|miniatura|323x323px|Melba en Faust
**Dama Nellie Melba** GBE nada en Richmond (Melbourne) o 19 de maio de 1861 e finada en Sydney o 23 de febreiro de 1931, nacida **Helen "Nelie" Porter Mitchell**, foi unha soprano operística australiana. Foi unha das máis famosas cantantes do fin da era vitoriana e do inicio do século XX. Foi a primeira australiana en recibir recoñecemento internacional como unha musicista clásica.

Melba estudou canto en Melbourne e fixo un modesto éxito en actuacións alí. Tras un breve e infeliz casamento, mudouse a Europa na procura dunha carreira no canto. Non encontrando traballos en Londres en 1886, estudou en París e axiña tivo un grande éxito en Bruxelas. Retornando á Londres&nbsp; rapidamente se estabeleceu como unha soprano lírica no Covent Garden, a partir de 1888. Alcanzou o éxito en París e en toda Europa e por último no Metropolitan Opera House de Nova York, debutando alí en 1893. O seu repertorio foi pequeno: en toda a súa carreira non cantou máis que 25 papeis e ficou lembrada con só dez. Foi coñecida polas súas interpretacións nas óperas francesas e italianas, mais tamén cantou ópera alemá.

Durante a primeira guerra mundial, Melba comezou as súas obras de caridade. Volveu a Australia frecuentemente durante o século XX, cantando en óperas e concertos e construíuse unha casa preto de Melbourne.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Melba naceu en Richmond, Victoria, a máis vella dos sete fillos de David Mitchell e a súa esposa, Isabella Mitchell (nada Dorn). Mitchell, un escocés, emigrou a Australia en 1852, comezando unha carreira de éxito como construtor. Melba tivo clases de piano e a súa primeira presentación de canto en público tivo lugar aos seis anos de idade. Foi educada nunha escola local e posteriormente no Colexio Presbiteriano para Mozas. Estudou canto con Mary Ellen Christian (unha alumna formada de Manuel García) e Pietro Cecchi, un tenor italiano que era moi respectado como profesor de canto en Melbourne. Melba continuou a presentarse, na adolescencia, en concertos afeccionados en toda Melbourne e tamén tocou o órgano na igrexa local. O seu pai encoraxouna a continuar os estudos musicais, mais desaprobou que levase o canto como profesión. A nai de Melba morreu repentinamente en 1880 e ela mudouse a Queensland.

En decembro de 1882, Melba casou con Charles Nesbitt Frederick Armstrong (1858-1948), o fillo máis novo de Sir Andrew Armstrong. Tiveron un fillo, George, nacido en 1883. O casamento non tivo éxito; Charles agrediu a súa esposa máis dunha vez. A parella separouse tras un ano e Melba retornou a Melbourne determinada a seguir a carreira de cantante, debutando profesionalmente en concertos en 1884. Cun forte éxito local, viaxou a Londres na procura de oportunidades. A súa estrea no Prince's Hall foi en 1886, tendo pouca expresión, tendo feito un traballo sen éxito dunha obra de Sir Arthur Sullivan, Carl Rosa e Augustus Harris. Entón foi a París, para estudar coa profesora Mathilde Marchsi, que instantaneamente recoñeceu o potencial da moza cantante. Melba fixo un rápido progreso que a permitiu cantar a "Escena triste" de *Hamlet* de Ambroise Thomas no *matinée musicale* na casa de Marchesi en decembro de 1886, na presenza do compositor.

O talento da moza cantante era tan evidente, que só un ano despois de comezar as clases con Marchesi, pechou un contrato de dez anos co empresario Maurice Strakosch. Tras asinalo, recibiu unha oferta mellor do Teatro de La Monnaie, Bruxelas, mais Strakosch non estaba disposto a liberala. Acabou desesperada cando o asunto se resolveu coa morte repentina de Strakosch. Fixo a súa estrea operística como Gilda en *Rigoletto* de Giuseppe Verdi en La Monnaie o día 12 de outubro de 1887. O crítico Herman Klein describiu a súa Gilda como "un triunfo instantáneo do xeito máis enfático, seguido, poucas noites despois, dun éxito igual da súa Violetta en *La traviata*". Foi nesa época, en que Marchesi aconsellou que adoptase o nome de "Melba", unha contracción da súa cidade natal.

### Londres, París e Nova York 
Melba fixo súa estrea no Covent Garden en maio de 1888, no papel título en *Lucia di Lammermoor* de Gaetano Donizetti. Ela recibiu unha recepción amable, mais non excitada. *The Musical Times* escribiu, "Madame Melba é unha vocalista fluente e unha representante respectable das partes de soprano leves, mais ela carece dun encanto persoal, necesario para as grandes figuras dos escenarios líricos".  Ela ficou ofendida cando Augustus Harris, entón responsable do Covent Garden, lle ofreceu o seu único papel, o pequeno Oscar de *Un ballo in maschera*, para a temporada seguinte. Ela deixou a Inglaterra e nunca máis volveu. O ano seguinte, presentouse na Opéra de París, no papel de Ophélie en *Hamlet*.
esquerda|miniatura|265x265px
Melba foi persuadida por Lady de Grey a volver a Inglaterra e Harris colocouna en *Romeu e Xulieta*, que foi presentada en xuño de 1889, coprotagonizada con Jean de Reszke. Trala súa presentación, volveu a París como Ophélie, *Lucia di Lammermoor*, Gilda en *Rigoletto*, Marguerite en *Faust* e Julieta*.* En óperas francesas, a súa pronuncia foi pobre, mais o compositor Léo Delibes dixo que non lle importaba se cantaba en francés, italiano, alemán, inglés ou chinés, mentres ela cantase.

No comezo da década de 1890, Melba embarcou nunha relación co príncipe Filipe, Duque de Orleáns. Eles eran vistos xuntos frecuentemente en Londres e as sospeitas eran grandes, mais aumentaron cando Melba viaxou por toda a Europa ata San Petersburgo para cantar para o tsar Nicolao II e o Duque a seguiu de preto e foron vistos xuntos en París, Bruxelas, Viena e San Petersburgo.  Armstrong seguiu os procesos para o divorcio, acusando a Melba de adulterio, nomeando o Duque como correspondente; el foi persuadido a prolongar o caso, mais o Duque decidiu facer un safari de dous anos por África (sen Melba), o que foi apropiado para o momento. El e Melba nunca falaron sobre a súa relación. Nos primeiros anos da década, Melba apareceu nas maiores casas de ópera, incluíndo Milán, Berlín e Viena.

Melba cantou o papel de Nedda en *Pagliacci* no Covent Garden en 1893, logo da première italiana da obra. O compositor estaba presente e dixo que o papel nunca fora cantado tan ben. En decembro do mesmo ano, Melba cantou no Metropolitan Opera House en Nova York por primeira vez. Como no seu debut no Covent Garden, apareceu no Met como *Lucia* e como aconteceu no Covent Garden, tivo un pequeno éxito. A súa interpretación en Romeu e Xulieta, no fin da temporada, foi un triunfo e estabilizouna como unha prima donna, sucedendo a Adelina Patti.

A partir da década de 1890, Melba cantou a maior parte das súas interpretacións no Covent Garden, a maioría delas no repertorio de soprano lírico, mais con papeis máis pesados, tamén. Cantou os papeis de Elaine  de Herman Bemberg e Esmeralda de Arthur Goring Thomas. As súas personaxes italianas incluíron Gilda en *Rigoletto*, *Aida*, Desdemona en *Otello*, Luisa en *I Rantzau* de Pietro Mascagni, Nedda en *Pagliacci*, Rosina en *Il barbiere di Siviglia*, Violetta en *La traviata* e Mimi en *La Bohème*. O seu repertorio francés contaba con Xulieta en *Romeu e Xulieta*, Marguerite en *Faust*, Marguerite en *Les Huguenots*, *Hélène* de Camille Saint-Saëns (que foi escrito para ela ) e Micaëla en *Carmen*.

Melba non foi moi recoñecida como unha cantante wagneriana, cantando ocasionalmente Elsa en *Lohengrin* e Elisabeth en *Tannhäuser*. Ela recibiu un correcto recoñecemento neses papeis. En 1896, no Metropolitan Opera House, ela interpretou o papel de Brünnhilde en *Sigurd*, no cal non tivo moito éxito. O seu papel máis frecuente nesa casa foi Marguerite de *Faust*, de Charles Gounod, papel que ela estudou coa supervisión do propio compositor. Nunca cantou ningunha das óperas de Wolfgang Amadeus Mozart, a pesar de ter a voz ideal para esas óperas.

O seu repertorio en toda a carreira contou con 25 papeis, dos cales, o obituarista do *The Times* escribiu: "só dez desas operas serán lembradas como dela mesma".

### Século XX 
dereita|miniatura|351x351px
Xa estabelecida como estrela líder na Gran Bretaña e nos Estados Unidos, Melba fixo súa primeira visita a Australia en 1902-03 para unha xira de concertos, tamén facendo xiros en Nova Zelandia. Os lucros foron tantos, que ela volveu para catro xiras máis durante súa carreira. En Gran Bretaña, Melba fixo unha campaña da ópera *La Bohème* de Giacomo Puccini. Cantou a parte de Mimi por primeira vez en 1899, estudando co propio compositor. O entusiasmo do público foi tal, que a peza volveu ser representada en 1902, cando actuou con Enrico Caruso por primeira vez no Covent Garden, primeira de varias. Ela cantou Mimi para Oscar Hammerstein I na súa casa de ópera de Nova York en 1907. Tralo seu éxito inicial en Bruxelas e París na década de 1880, Melba cantou sen frecuencia no continente europeo.

Mesmo con ela chamando o Covent Garden a "miña casa artística", as súas aparicións na casa volvéronse menos frecuentes no século XX. Unha das razóns para que iso acontecese foi polos seus desentendementos con Sir Thomas Beecham, que estaba no control da casa de ópera a partir de 1910 ata a súa xubilación. Ela comentou: "Non me gusta Beecham nin os seus métodos". Outro factor que contribuíu para a redución das súas aparicións no Covent Garden foi a aparición da soprano Luisa Tetrazzini, unha soprano dez anos máis nova, que se converteu nun grande éxito en Londres e posteriormente en Nova York, nos mesmo papeis relacionados con Melba. A terceira razón foi que tomou a decisión de pasar máis tempo na Australia. En 1909, realizou a chamada "Xira sentimental", onde viaxou dezaseis mil quilómetros, atinxindo ata territorios remotos. En 1911, coa compañía J. C. Williamson, apareceu nunha temporada de ópera.

En 1909, Melba comprou unha propiedade en Coldstream, unha cidade pequena próxima a Melbourne e en 1912 construíu o Coombe Cottage. Ela tamén creou unha escola de música en Richmond, que máis tarde se converteu no Conservatorio de Melbourne. Ela estaba en Australia cando comezou a primeira guerra mundial e así comezou a axudar na guerra, doando 100&nbsp;000 libras. En recoñecemento diso, foi nomeada Dama Comandante da Orde do Imperio Británico en marzo de 1918.

En 1922 Melba volveu a Australia, onde  cantou os seus inmensos éxitos "Concertos para o Pobo" en Melbourne e Sydney, con entradas accesibles, atraendo 70&nbsp;000 persoas. En 1926 fixo a súa presentación de despedida no Covent Garden, cantando escenas de *Romeu e Xulieta*, *Otello* e *La Bohème*.

En 1929 volveu a Europa por última vez e entón visitou Exipto. A súa última actuación foi en Londres, nun concerto de caridade o día 10 de xuño de 1930. Volveu a Australia, mais faleceu no Hospital Saint Vincent, en Sydney, en 1931, aos 69 anos de idade, de sepse, que desenvolveu tras unha cirurxía facial feita na Europa. A morte marcou a primeira páxina da maioría dos xornais de Australia, o Reino Unido, Nova Zelandia e Europa. Os titulares de moitos países simplemente dixeron: "Melba morreu".

A súa lápida ten as palabras de Mimi: "Addio, senza rancor" (Adeus, sen rancor).

## Honores e legado 
[miniatura|Estatua de Melba en Waterfront City, [Melbourne Docklands]]
Melba foi nomeada Dama Comandante da Orde do Imperio Británico en 1918 xunto con May Whitty, primeira actriz que recibiu esta orde, polas súas obras de caridade durante a primeira guerra mundial, e recibiu a Gran Cruz da Orde do Imperio Británico en 1927. É unha das só dúas cantantes cun busto de mármore na grande escaleira da Royal Opera House, Covent Garden. A outra é Adelina Patti.

O conservatorio de Melbourne foi renomeado Melba Memorial Conservatorium of Music na súa honra en 1956. A sala de música da Universidade de Melbourne coñécese como Melba Hall. O suburbio de Canberra Melba denomínase así por ela. O billete de cen dólares australianos leva a imaxe da súa cara, e tamén apareceu nun selo australiano.
* Salsa Melba, puré doce de framboesas e froitos vermellos
* Torrada Melba, unha torrada seca crocante
* Melba Garniture, polo, trufas e cogomelos recheados con tomates e salsa velouté.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Links to recordings, images and information about Melba
* Nellie Melba – link to 1906 recording of the aubade from the opera ''Le roi d'Ys*
* 1902 portrait *Madame Melba*, painted by Rupert Bunny
* Photo of Melba, her father and niece (1903), Library of Congress
* Biography; photo of dress worn by Dame Nellie Melba
* Dame Nellie Melba in Queensland – John Oxley Library blog, State Library of Queensland
* Melba, Nellie in *The Encyclopedia of Women and Leadership in Twentieth-Century Australia''
* Nellie Melba Collection at the Performing Arts Collection, Arts Centre Melbourne