Catostómidos

**Catostómidos** (**Catostomidae**) é unha familia de peixes da orde Cypriniformes que comprende unhas 78 especies de auga doce. Viven case exclusivamente en América do Norte, coa única excepción do *Catostomus catostomus*, que se atopa tanto en América do Norte coma en Rusia, e do *Myxocyprinus asiaticus*, que só vive na China. Na meseta de Ozark son un alimento común e celébrase un festival anual no que son protagonistas. Algúns teñen unha longa vida, como *Ictiobus cyprinellus*, que pode chegar a vivir 127 anos, o que o converte no teleósteo de auga doce máis lonxevo coñecido.

## Descrición e bioloxía 
A boca destes peixes está normalmente situada na parte baixa da cabeza (subterminal), e ten beizos carnosos e grosos. A maioría das especies son de menos de 60 cm de lonxitude, pero as especies máis grandes (*Ictiobus* e *Myxocyprinus*) poden superar os 100 cm. Distínguense dos peixes relacionados por teren un longo óso farínxeo na gorxa, que contén unha soa ringleira de dentes.

Atópanse normalmente en ríos, pero tamén poden vivir noutros ambientes de auga doce. O seu alimento vai desde detritos e organismos que viven no fondo (como crustáceos e vermes), a insectos da superficie, cangrexos de río, pequenos vertebrados terrestres e outros peixes.

## Rexistro fósil 
Os Catastomidae fósiles basais datan do Eoceno medio de Colorado e Utah. Os fósiles de tipo catostomino máis antigos son os *Pantosteus* do Mioceno medio de Oregón.

## Como alimento 
miniatura|250px|*Hypentelium nigricans*.
Poden pescarse de varias maneiras, como con pesca con cana e arpón. A miúdo, especies como *Catostomus commersonii* e *Hypentelium nigricans* son os preferidos como comida. Poden ser enlatados, afumados ou fritidos, pero xeralmente hai que facerlles pequenos cortes na carne antes de fritilos para facer que os ósos internos sexan saborosos. Foron unha importante fonte de alimento para os indíxenas americanos. Os indíxenas empregaban moitos métodos de pesca, sendo o máis elaborado as trampas para peixes feitas de pedra construídas nos ríos onde desovaban, restos das cales poden verse hoxe no Parque Estatal de Ahjumawi Lava Springs onde o pobo achomawi atrapaba os *Catostomus occidentalis*. No oeste estas relacións cos peixes fixéronse aínda máis importantes despois do declive da migración río arriba do salmón debido aos danos e destrución do hábitat, cando algúns grupos de pobos nativos dependeron da migración estacional dos catostómidos como parte significativa da súa alimentación ata a década de 1950.

Na China hai unha significativa industria de acuicultura dedicada á crianza de *Myxocyprinus asiaticus* para alimento. Historicamente, eran un importante compoñente das pesquerías silvestres no río Yangtzé, pero as poboacións salvaxes están baixo presión debido á contaminación, destrución do hábitat e proxectos de encoros hidroeléctricos.

## Pesca deportiva 
Algúns catastómidos, especialmente os *Ictiobus* e *Moxostoma*, son cobizados na pesca deportiva, aínda que a maioría das outras especies son tamén pescadas en menor medida. Na maioría da súa área de distribución son considerados peixes sen interese. Historicamente os catastómidos foron os chibos expiatorios da destrución ambiental causada polos humanos que afectaba a peixes populares como o *Oncorhynchus* (salmón do Pacífico) e o *Micropterus dolomieu* (un tipo de black bass), do que se lles botaba a culpa. Isto levou a unha estendida e innecesaria destrución a mans de pescadores de cana ignorantes.

## Subfamilias e xéneros 
miniatura|*Moxostoma robustum*
miniatura|*Ictiobus bubalus*
[miniatura|Espécime fósil de *[Amyzon (peixe)|Amyzon aggregatum*]]
Os Catostomidae clasifícanse nas seguintes subfamilias e xéneros:
** Xénero †*Plesiomyxocyprinus* Liu & Chang, 2009
** Xénero †*Vasnetzovia* Sytchevskaya, 1986
** Xénero †*Wilsonium* Liu, 2021
O xénero fósil *Jianghanichthys* fora anteriormente situado en Catastomidae, mais agora está situado na súa propia familia, Jianghanichthyidae.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
*