Nacionalismo valenciano

[miniatura|250px|[Bandeira da Comunidade Valenciana|Reial senyera coronada, a Bandeira do País Valencià reivindicada polo nacionalismo valenciano dende a Renaixença.]]
[miniatura|250px|[Estrelada empregada por vez primeira por Acció Nacionalista Valenciana na década de 1930.]]

O **nacionalismo valenciano** é unha corrente social estruturada tanto cultural como politicamente que preserva e promove o recoñecemento da personalidade política, lingüística e cultural do País Valencià ou Nación Valenciana. Como ideoloxía, formou parte da sociedade valenciana durante máis de cen anos, cunha incidencia electoral e social variable, contribuíndo á concepción política do antigo Reino de Valencia e sendo un actor decisivo na reivindicación e consolidación do autogoberno da actual Comunidade Valenciana. Baixo a accepción de **nacionalismo valenciano** a miúdo inclúense grupos que politicamente deberían ser cualificados de *"nacionalistas cataláns"* ou sinxelamente como catalanistas, xa que entenden que a nación dos valencianos son os Países Cataláns.

Historicamente, o valencianismo orixínase no século XIX como un movemento cultural durante a Renaixença valenciana nunha época na que se intentaba recuperar o prestixio social do valenciano e da cultura valenciana despois de séculos de diglosia e da desaparición do reino de Valencia baixo o absolutismo borbónico con iniciativas como a restauración dos Xogos Florais por Lo Rat Penat. Sería no século XX, e como escisións de Lo Rat Penat que xurdirían as primeiras asociacións valencianistas.

Hoxe en día, os académicos valencianos da Acadèmia Valenciana de la Llengua normalizaron o valenciano deixando claro que «valenciano» e «catalán» son dúas denominacións sinónimas e equivalentes para «un mesmo sistema lingüístico», sentenza filolóxica que foi ratificada legalmente por diversas sentencies xudiciais do Tribunal Supremo. O valencianismo político estivo representado nas Cortes Valencianas por Coalició Compromís. Segundo os estatutos aprovados polo principal partido da coalición, o Bloc Nacionalista Valencià, en 2009, un dos seus obxectivos é *"A consecución da plena soberanía nacional do pobo valenciano"*, se ben contempla a posibilidade de asociarse cos territorios cos que Valencia comparte *"unha mesma lingua, cultura ou historia".*

## Historia 
### Orixes 
[250px|miniatura|[Faustí Barberà.]]
Os historiadores sinalan ó doutor Faustí Barberà como pai do valencianismo político, e a lectura en 1902 do seu discurso *De regionalisme i valentinicultura* como unha simbólica data de nacemento para o nacionalismo valenciano, cun texto onde se pedía a autonomía para Valencia, rachando coa liña apolítica da Renaixença cultural valenciana. A Renaixença que precedeu a aparición do valencianismo non destacou por ter implicacións políticas ó ser protagonizada por personaxes como Teodor Llorente que o atoparon innecesario. Malia isto, xa dende aquela xorden algúns grupos valencianistas, a miúdo arredor de Lo Rat Penat, entidade, porén, coa que estivo enfrontada durante boa parte do nacemento do valencianismo por mor das súas tépedas e elitistas posicións.

O primeiro grupo organizado, *València Nova*, convocou e celebrou en 1907 a *Primeira Assemblea Regionalista Valenciana*, tratando de acadar un pacto solidario valenciano, inspirado na Solidaritat Catalana. València Nova converteuse máis tarde no *Centre Regionalista Valencià* que acolleu á "Joventut Valencianista" relacionada coa *Joventut Nacionalista de Castelló* e coa *Joventut Valencianista de Catalunya*. De influencia soviética naceu a Joventut Nacionalista Obrera en 1921, organización de esquerdas que propuña abertamente o Estado valenciano.

A primeira xeración de valencianistas publicaron diversas revistas, sendo Pàtria Nova unha das máis importants pola súa transcendencia. Malia que o fenómeno apareceu na cidade de Valencia, co tempo apareceron grupos valencianistas noutras localidades do país, especialmente nas comarcas centrais e nas comarcas do norte.

Un dos feitos máis destacados daquel incipiente nacionalismo valenciano foi a promulgación da *Declaración Valencianista de 1918*, patrocinada principalmente pola mesma Joventut Valencianista. Naquela declaración recollíanse algunhas das posturas básicas do movemento nacionalista valenciano da época. iso si, nun escenario non exento da confusión propia dun baixo grao de desenvolvemento das ciencias sociais e da filoloxía. Se ben o recoñecemento das ligazóns culturais co resto do dominio lingüístico era evidente nas manifestacións dos valencianistas de preguerra, tampouco se declaraba de xeito explícito. A influencia de Cataluña tamén se vería nalgúns intentos de crear no País Valencià estruturas semellantes ás que se estaban a conseguir nese territorio, como o intento de crear unha Mancomunidade Valenciana, ou a candidatura electoral da Solidaritat Valenciana.
[miniatura|250px|dereita|Integrantes de [Pàtria Nova no primeiro Encontro del Puig, 1915.]]
No tocante ás ideas pancatalanistas propostas por unha parte do nacionalismo de Cataluña, había no valencianismo de preguerra propostas políticas de eido territorial máis amplas que o estritamente valenciano. que propuña ir máis lonxe na concepción dun espazo común con cataláns e baleares. Malia isto, a entidade que puxo o pancatalanismo enriba da mesa do debate valencianista foi Acció Cultural Valenciana, asociación de carácter transversal e orixe universitaria que non recoñecía a Cataluña ou o País Valencià como nacións separadas, senón unidas. Na súa publicación, Acció Valenciana, hai textos a prol dunha nacionalidade catalá integrada polos estados federais de Cataluña, Valencia e Mallorca, considerando que o pobo valenciano constituía unha forte personalidade dentro deste conxunto, e que esta forte personalidade dáballe dereito a constituír un estado soberano diferenciado do de Cataluña, chamado Estado Valenciano.

Porén, as propostas políticas que, dende o valencianismo daban as a posibles territorios máis amplos expresábanse en termos máis ou menos abstractos, ou de colaboración entre territorios irmáns, onde o País ou Nación valenciana eran o marco político de soberanía. Tampouco eran propostas que racharan coa integridade territorial do Estado español, xa que non eran propostas de carácter independentista.

Un caso significativo no tocante ás relacións entre Valencia e Cataluña é o que protagonizou Josep Maria Bayarri, autor dunha normativa propia para o valenciano diferenciada do catalán, ou do libro *El perill català*. Aínda que polo xeral sexa visto como un dos precursores anticatalanistas valencianos, é preciso ter en conta que o texto de Bayarri está escrito dende o aprecio cara ó pobo catalán, e que malia o título rechamante, o seu libro é en realidade un text contrario ó pancatalanismo, como resposta a algunhas propostas de signo contrario que chegaban dende Cataluña. Paradoxicamante, o anticatalanismo era unha das pezas chave do discurs republicano blasquista que acotío instrumentalizaba en contra do mesmo valencianismo ós que acusaba de cómplices da burguesía catalá contemporánea.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* València en la integració de Catalunya port Joan Fuster i Ortells.
* Valencianisme.com, O portal web do Valencianismo de construción.
* Noves glòries a Espanya. Anticatalanisme i identitat valenciana de Vicent Flor.