open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Carmen García Amo

**Carmen García Amo**, nada en Torrecilla de la Orden (Valladolid)  o 11 de xuño de 1905 e finada en Madrid en 1995, foi unha química e farmacéutica.

## Traxectoria 
Estudou Química na Universidade de Santiago de Compostela e licenciouse en 1927. Despois traballou  na Sección de Electroquímica, dirixida por Julio  Guzmán, con quen traballou até 1932 na busca de metais baratos para substituír o platino en electroanálise, e onde coincidirá con María Patrocinio Armesto. Foi responsable da sección de radioactividade do Instituto Español de Fisiología y Bioquímica do CSIC.

Foi  socia da SEFQ desde 1929, e da Sociedad Española de Bioquímica (hoxe  Sociedad Española de Bioquímica y Biología Molecular SEBBM).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Pintos, Xoana (2016): "". Tese de doutoramento. Universidade de Santiago de Compostela.
*Pintos Barral, Xoana (2021). *Tiven a chave, a bicicleta e os catro libros*. Editorial Galaxia.

### Ligazóns externas 
* Carmen García Amo no Dicionario Biográfico da RAH
Doceañistas

***Doceañistas*** era o alcume co que se cualificaba aos partidarios da Constitución de 1812 (chamada popularmente a *Pepa* ou a Constitución de Cádiz, polo que tamén podían ser chamados *gaditanos*).

## Trienio Liberal 
Durante o Trienio liberal, tras o pronunciamento de Rafael del Riego que obrigou a Fernando VII a pór de novo en vigor o texto constitucional que até entón ignorara como rei absoluto, nas Cortes que se convocaron agromaron dúas tendencias entre os liberais: a dos doceañistas que tamén recibiron o nome de *fracción temperada* e a dos constitucionalistas. As dúas correntes serán, posteriormente, a orixe do Partido Moderado e do Partido Progresista, respectivamente.

As Cortes de Cádiz estaban compostas de forma maioritaria por deputados liberais, que se dividiron en dúas tendencias: os doceañistas, máis moderados, eran partidarios de manter un equilibrio de poderes que dese ao rei polo menos as funcións reservadas no texto de 1812, que os máis destacados de entre eles contribuíran a redactar (Conde de Toreno, Agustín Argüelles, Diego Muñoz Torrero). Opúñanselles os radicais ou exaltados, que por propor a redacción dunha nova constitución eran chamados *veinteañistas*.

Os doceañistas ou *moderados* formaron os gobernos da primeira etapa do Trienio liberal, presididos por Evaristo Pérez de Castro, Eusebio Bardají Azara, José Gabriel de Silva e Bazán e Francisco Martínez de la Rosa; sendo desprazados do poder a partir de agosto de 1822.

Conxuntamente cos "veinteañistas", os doceañistas, como liberais, foron obxecto de represión política durante a denominada Década Ominosa (1823-1833) e moitos saíron ao exilio.

Durante os derradeiros anos do reinado de Fernando VII, os doceañistas ou moderados aproximáronse aos elementos menos absolutistas da Corte, partidarios da sucesión de Isabel II fronte á de Carlos María Isidro (fortemente absolutistas e partidarios do Antigo Réxime); moitos se viron favorecidos pola amnistía de 1832 e volveron a España. Tras a morte do rei a maior parte dos antigos *doceañistas* apoiaron a regencia de María Cristina de Borbón-Dúas Sicilias e terminaron por conformar o Partido Moderado que organizou Francisco Martínez de la Rosa en 1834 e que se disputou o poder co Partido Progresista (herdeiro dos exaltados) durante o reinado de Isabel II.

## Principais representantes dos doceañistas 

Ficheiro:Agustín de Argüelles Álvarez (Congreso de los Diputados de España).jpg|Argüelles.
Ficheiro:José María Queipo de Llano, conde de Toreno (Museo del Prado).jpg|O Conde de Toreno.
Ficheiro:Diego Muñoz-Torrero (1761-1829).jpg|Muñoz Torrero.
Ficheiro:Francisco Martínez de la Rosa. (Museo del Prado).jpg|Martínez de la Rosa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Liberalismo español
*Moderantismo
**Veinteañistas*
Éter (homónimos)

**Éter** pode referirse a:

* **Éter**, composto orgánico de fórmula xeral R–O–R'
* **Éter**, unha das deidades primoriais da mitoloxía grega, personificación do ceo superior
* **Éter**, fluído invisible desprovisto de masa
* **Éter de petróleo**, mestura de diversos compostos volatiles, moi inflamables, máis coñecido como bencina.
Mégara

**Mégara** pode referirse a:

***Mégara**, unha cidade da Ática
***Mégara**, a primeira esposa de Heracles
***Mégara**, a nai de Ixión, rei de Tesalia
***Megara**,  guerreiro hispano do século II a. C.
Mégara (esposa de Heracles)

miniatura|300px|Detalle da crátera de Paestum (350-320 a. C.), na que Heracles, no seu momento de loucura, vai botar ó seu fillo ó lume que xa consome os seus mobles. Mégara, a súa esposa, contémplao horrorizada, así como Alcmena, a nai do heroe, e o seu sobriño Iolao (ámbolos dous na galería)

Na mitoloxía grega, **Mégara** (ou **Megara**) foi a primeira esposa de Heracles.

Mégara era a filla máis vella do rei de Tebas, Creonte. Sobre os tebanos pesaba un imposto instaurado por Erxino, rei de Orcómeno, consistente na entrega de cen vacas ó ano. Heracles conseguiu reducir ós mensaxeiros de Erxino cando ían cobrar o imposto e non só librou á cidade do pago, senón que obrigou a Erxino a pagar a Tebas o dobre de gando, durante 20 anos. Como recompensa, Creonte concedeulle a man de Mégara, e a man da súa filla máis nova a Ificles, irmán de Heracles.

Heracles e Mégara tiveron varios fillos: Terímaco, Creontíades e Deicoonte, segundo Pseudo-Apolodoro; Terímaco e Ofites, segundo Hixino; ou ata oito fillos, segundo Píndaro.

Zeus era o pai de Heracles, e a esposa de Zeus, Hera (que perseguía ás amantes e fillos de Zeus), mandoulle un ramo de loucura, a consecuencia do cal Heracles matou os seus fillos, e mais dous dos fillos de Ificles. 

Eurípides escribiu unha traxedia sobre este tema, baixo o título *Heracles furioso* . Conta que, mentres Heracles descendía ó Hades en cumprimento dun dos seus Traballos, un tal Lico veu a Tebas e matou a Creonte. A seguir ía dar morte a Mégara e ós fillos, pero nese momento regresou Heracles e matou a Lico. Foi entón cando Hera fixo que louqueara, e cando, segundo Eurípides, matou os fillos e a Mégara coas súas frechas. Aínda louco, intentou matar a Anfitrión (o pai humano de Heracles) pero Atenea impediullo botando sobre el un profundo sono. 

Esta versión dramatizada choca coa da maioría dos mitógrafos, que non contemplan a morte de Mégara senón que, recuperada a razón, Heracles exiliouse de Tebas e entregou a Mégara ó seu sobriño Iolao . A seguir, foi ó Delfos a consultar ó oráculo como expiar o crime cometido.

Na cidade de Mégara (na Ática) tributábase culto ós fillos de Mégara.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* GRIMAL, Pierre: *Diccionario de mitología griega y romana*. Ed. Paidós, 1981.
* Hixino: *Fábulas mitológicas*. Tradución, introdución e notas de Francisco Miguel del Rincón Sánchez. Alianza Editorial 2009.
* PSEUDO-APOLODORO: *Biblioteca mitológica*. Tradución e notas de Julia García Moreno. Alianza Editorial 3ª ed. 2016 [a numeración segue a utilizada neste texto].
José Búa Carou

**José Búa Carou**, finado na Coruña  o 9 de xaneiro de 1944, foi un médico e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de José Búa Pintos e irmán de Francisco Búa Carou. Foi coronel de Sanidade Militar. Foi presidente da Reunión Recreativa e Instructiva de Artesanos da Coruña. Militante do Partido Republicano Radical Socialista, foi elixido vicepresidente do grupo da Coruña en setembro de 1931. Despois pasou a Izquierda Republicana e foi presidente do grupo local da Coruña en 1934. Participou no acto de homenaxe ás mulleres organizado polo semanario *La Calle* o 3 de marzo de 1936 no Teatro Rosalía Castro con Manuel Fernández, Ramón Suárez Picallo e José Villaverde. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi represaliado. Finou na Coruña o 9 de xaneiro de 1944.

## Vida persoal 
Casou con María de los Dolores Nine Fraga e foi pai de María de los Dolores, Mercedes, Guillermina, Victoria, Carmen, Angeles e José Miguel Búa Nine.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Bua en Xenealoxía.org
Pula (moeda)

: *Para outros usos da palabra, véxase a páxina de homónimos **Pula***

**Pula** é a unidade monetaria oficial da República de Botswana desde 1976, dividido en 100 thebe. 

O seu código ISO 4217 é BWP e o seu símbolo monetario é P. 

## Denominación 
"Pula" é unha palabra do idioma setswana que significa, literalmente, "choiva". O feito de recorrer a este termo para designar a moeda débese a que a choiva é un ben moi escaso en Botswana e, xa que logo, é moi valiosa. A palabra "pula" é tamén o lema nacional do país.

Tanto esta denominación como a da súa moeda divisionaria, o thebe (que significa "escudo"), foron escollidas mediante consulta popluar.

En 1991 actualizouse o deseño das moedas de 5 thebe (aceiro bañado en bronce), das de 10, 25 e 50 thebe (agora de aceiro bañado en níquel), e tamén da de 1 pula, que pasou a ser máis pequena, de aliaxe de níquel-latón e de forma equilátera con sete caras curvadas. En 1994 engadíuselle a esta segunda serie o valor de 2 pula, de níquel-latón e cunha forma similar, e en 2004 cambiou a súa composición polo aceiro revestido de latón, e cun tamaño lixeiramente máis pequeno.

## Billetes 
O 23 de agosto de 1976, o Banco de Botswana puxo en circulación billetes cos valores de 1, 2, 5 e 10 pula,

A serie en circulación foi introducida o 23 de agosto de 2009 e inclúe por primeira vez un billete de 200 pula. Do mesmo xeito que os billetes emitidos anteriormente, os billetes foron impresos no Reino Unido pola compañía *Thomas de la Rue*.

## Uso en Zimbabwe 
Por mor da hiperinflación en Zimbabwe a partir de 2006, o Goberno de Botswana permitiu a circulación de moeda estranxeira no seu territorio a partir de setembro de 2008. O dólar de Zimbabwe declarouse obsoleto o 12 de abril de 2009 e varias divisas, entre elas o rand surafricano e o pula de Botswana, circularon en Zimbabwe, xunto cos billetes e as moedas bono cimbabuenses.

Porén, en setembro de 2019 o Goberno de Zimbabwe anunciou que o pula de Botswana e o resto das divisas estranxeiras deixaban de ter curso legal no país, que adoptaba novamente o dólar cimbabuense como única moeda ofical, en forma de bonos, coñecido tamén como dólar RTGS.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Krause, C. L.; Mishler, C. (1991). *Standard Catalog of World Coins: 1801-1991. (18ª ed.)*. Krause Publications. ISBN 0-87341-150-1
* Pick, A. (1994). *Standard Catalog of World Paper Money: General Issues. (7th ed.)*. Krause Publications. ISBN 0-87341-207-9

### Outros artigos 
* Economía de Botswana
Pula

O termo **Pula** pode referirse a:

***Pula**, unidade monetaria de Botswana.

Como topónimo, pode referirse a:

;Fóra de Galiza

;En Croacia
***Pula**, cidade croata en Istria;
****Aeroporto de Pula**, aeroporto croata na dita cidade.

;En Hungría
***Pula**, cidade húngara en Veszprém.

;En Italia
***Pula**, cidade italiana en Sardeña.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Galicia por diante

***Galicia por diante*** é un programa matinal de actualidade da Radio Galega presentado por Kiko Novoa e Xosé Valiñas. Emítese de luns a venres de 06:00 a 14:00.

## Notas
César Mosquera

:*Non confundir con Cesáreo Mosquera Chousal, libreiro natural de Ribadavia.*

**Xosé Cesáreo Mosquera Lorenzo**, máis coñecido como **César Mosquera**, nado en Xanza (Valga) o 14 de agosto de 1954, é un profesor e político galego.

## Traxectoria 
Licenciado en matemáticas e pedagoxía pola USC, foi profesor de ensino secundario e da UNED. É membro do Bloque Nacionalista Galego, concelleiro do Concello de Pontevedra desde 1991, vicepresidente da Deputación de Pontevedra desde 2015 (institución que, segundo el, debería ser suprimida) e responsable do Museo Provincial de Pontevedra.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* "Vicepresidente da Deputación de Pontevedra e responsable do Museo de Pontevedra…"  depo.gal.
Reloeira, A Illa, Entrimo

**A Reloeira** foi unha aldea da parroquia da Illa no concello ourensán de Entrimo na comarca da Baixa Limia. Desapareceu asolagada polo encoro de Lindoso (Portugal) en xaneiro de 1992, xunto con Aceredo, Buscalque e O Vao, estas tres aldeas no concello de Lobios.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da Illa 
### Parroquias de Entrimo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía
* Suso Díaz (2021):  *ASULAGADAS*. Á memoria do val do Limia: Aceredo, Buscalque, O Vao, Reloeira. Edicións Positivas. ISBN 978-84-124754-7-0
Cesáreo Mosquera

O nome **Cesáreo Mosquera** pode referirse a:
* **Cesáreo Mosquera Chousal** (Ribadavia), libreiro do século XX.
* **Cesáreo Mosquera Lorenzo** (Valga) político galego do BNG.
Cartografía dos apelidos de Galicia

A **Cartografía dos apelidos de Galicia** é un proxecto do Instituto da Lingua Galega da Universidade de Santiago de Compostela. Ofrece información da difusión territorial dos apelidos de Galicia combinando estatística e análise espacial. Toma como base os datos do Censo de poboación de 2001 proporcionados polo Instituto Nacional de Estadística.

Está coordinado por Ana Isabel Boullón Agrelo e Xulio Sousa Fernández.

A súa consulta pode facerse en aberto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web
Catábase

A **catábase** ou ***katabasis*** (do grego κατὰ, 'abaixo' βαίνω 'avance') é un descenso dalgún tipo, como baixar unha aba, o sol ao solpor unha retirada nunha campaña militar, unha expedición aos infernos ou unha viaxe desde o interior cara á costa. Existe unha gran cantidade de significados e interpretacións para este termo en poesía, retórica e na psicoloxía moderna.

Como imaxe retórica refire un descenso aos propios horrores a fin de enfrontalos, velos, volvelos conscientes e logo ascender purificado polo horror e a conmiseración.

A fin de representalo en literatura, usáronse lugares como o inframundo, o inferno, etc., mais noutros casos pódese usar un pozo de auga, ingreso a unha cova, caverna, agocho, ou mesmo mergullarse nunha pía. Estas imaxes, a miúdo utilizadas polo cinema, refiren ao mesmo tempo un illamento coa soidade como ferramenta de reflexión, así como a un regreso á placenta. 

## Arte 
Tanto na poesía como na retórica, o termo *katabasis* refírese a un "descenso gradual" da énfase sobre un tema nunha sentenza ou nun parágrafo, mentres que *anabase* refírese a un ascenso gradual na devandita énfase.

## Psicoloxía moderna 
Na psicoloxía moderna, o termo de catábase tamén se utiliza ás veces para describir a depresión que experimentan algúns mozos. O autor Robert Bly propón no seu libro "Iron John: A Book About Men" varias razóns para o "fenómeno da catábase ", entre eles a falta dos ritos de iniciación en Occidente e a falta dunha forte figura paterna e de modelos a seguir.

## Viaxe ao inframundo 
A catábase é a convención épica da viaxe do heroe ao inframundo. Na mitoloxía grega, por exemplo, Orfeo entra ao inframundo para traer a Eurídice de volta ao mundo dos vivos.

A maioría das catábases terán lugar nun inframundo sobrenatural, como o Hades ou o Inferno, como na Nekyia, no libro 11 da Odisea, que describe o descenso de *Odiseo* ao inframundo. Con todo, a catábase tamén pode referirse a unha viaxe a través doutras áreas distópicas, como os encontros de Odiseo na súa viaxe de regreso de 10 anos de Troia a Ítaca. Pilar Serrano permite que o termo catábase englobe tamén estancias breves ou crónicas no inframundo, incluíndo os casos de Lázaro e Cástor e Pólux. Neste caso, con todo, a catábase debe ir seguida dunha anábase ou resurrección para que poida ser considerada unha verdadeira catábase no lugar dunha simple morte.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía adicional 
* Rachel Falconer, *Hell in Contemporary Literature: Western Descent Narratives since 1945*, EUP, 2005. Exemplos modernos de catábase ou descenso ao inferno.

### Ligazóns externas 
* *A catábase na *Eneida* por Alejandra Crespin en lapequenagrecia.com.*
Mostraxe polarizada

A **mostraxe polarizada**, ás veces tamén chamada **nesgo de mostraxe** ou **erro de mostraxe**, é unha distorsión que se introduce debido á forma de seleccionar a mostra. Refírese á distorsión dunha análise estatística, debido ao método de recollida de mostras. Se non se ten en conta o nesgo da mostraxe, é posíbel que algunhas conclusións propostas sexan erróneas. En estatística, o nesgo de mostraxe é un nesgo no que se recolle unha mostra de tal xeito que algúns membros da poboación prevista teñen unha probabilidade de mostraxe menor ou maior que outros. Resulta unha mostra nesgada, unha mostra non aleatoria, dunha poboación (ou factores non humanos) na que non todos os individuos, ou casos, tiñan a mesma probabilidade de seren seleccionados. Se isto non se ten en conta, os resultados poden atribuírse erroneamente ao fenómeno estudado en lugar do método de mostraxe.

Un exemplo é dicir que "o comunismo é o réxime máis aceptado", cando a enquisa só se realiza entre membros dos partidos comunistas. O resultado non ten ningunha base e, polo tanto, é falso. As enquisas efectuadas en varios sitios de Internet son outro exemplo de investigación que corre o risco de polarizarse. As persoas que responden a estas enquisas son principalmente persoas que estaban interesadas no tema e decidiron responder, e non unha cantidade significativa da poboación total.

Outro exemplo. En medicina, un erro na elección dos individuos ou grupos para participaren nun estudo. O ideal sería que os suxeitos dun estudo sexan moi similares entre si e coa poboación máis numerosa da que se derivan (por exemplo, todos os individuos coa mesma enfermidade ou condición). Se hai diferenzas importantes, é posible que os resultados do estudo non sexan válidos. 

## Notas
Antón Cancelas

**Antón Cancelas Padín**, nado en Vigo en 1955, e finado ibídem o 9 de xaneiro de 2021, foi un actor de dobraxe galego.

## Traxectoria 
Comezou a traballar en dobraxe en 1986, Ao longo dunha carreira de máis de 30 anos puxo a voz en galego de numerosos personaxes de cinema e televisión, sendo a voz habitual de Clint Eastwood, Jack Nicholson, Arnold Schwarzenegger ou Anthony Hopkins, e traballou na dobraxe da saga de *Harry Potter* ou *As bólas máxicas*.

A frase *A rañala, raparigo* pronunciada por Cancelas en *Terminator 2: O xuízo final* nunha escena na que Terminator acaba co T-1000, está considerada como a frase máis popular da historia da dobraxe en galego da TVG. Na versión orixinal (inglés) a frase é: *Hasta la vista, baby*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina en ElDoblaje.com
Universidade Pontificia da Santa Cruz

A **Universidade Pontificia da Santa Cruz** é unha institución universitaria situada en Roma, inaugurada o 15 de outubro de 1984. Está a cargo da Prelatura da Santa Cruz e Opus Dei. 

O 9 de xaneiro de 1990, foi creado o Ateneo Romano da Santa Cruz, autorizado para impartir os estudos en teoloxía e filosofía. En 1998, tras cumprir os requisitos, o papa Xoán Paulo II outorgoulle o título de *universidade pontificia*. En 2021 ofertaba tamén as licenciaturas de Dereito canónico e *Comunicazione istituzionale* (en galego, Comunicación institucional). Os graos académicos de licenciatura e doutoramento teñen validez canónica completa.

O Instituto Superior de Ciencias Relixiosas de Apolinar (ISSRA), creado en 1986 e que depende da Facultade de Teoloxía, concede o título de Licenciado en Ciencias Relixiosas co primeiro ciclo, e de Licenciado Maxistral en Ciencias Relixiosas cando se acaba o bienio da especialidade. Ten tamén un Centro de Formación Sacerdotal e un Departamento de Idiomas. 

En 2005 tiña 1 400 estudantes de 97 países e en 2009, 7 000 estudantes de 102 procedencias. Algúns deles reciben anualmente sostemento económico por parte do Centro Académico Romano Fundación (CARF) para realizar os seus estudos eclesiásticos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial da universidade 
* Instituto Superior de Ciencias Relixiosas de Apolinar
Gran Zimbabwe

**Gran Zimbabwe** foi unha cidade epicentro dunha civilización da idade de Ferro (1100-1500 e.c.) coñecida como Reino de Zimbabwe, situada sobre a meseta que domina o curso alto do río Sabi, na actual Zimbabwe. Estaba composta por unha cidade situada sobre un outeiro, denominada polos arqueólogos como *A Acrópole* ou *Gran Recinto*, e arrodeada por unha muralla de 250 metros de lonxitude, 10 metros de altura e uns 5 metros de espesor. Estímase que chegaron a habitar a cidade até unhas 20&nbsp;000 persoas. A extensión total estímase en 722 hectáreas.

O conxunto arquitectónico é uns dos mellor conservados da África subsahariana. Desde 1986 é Patrimonio da humanidade pola UNESCO.

O gran Zimbabwe é considerado o santuario nacional da actual Zimbabwe, onde se atopou o paxaro de Zimbabwe, símbolo nacional do país e que forma parte do escudo da bandeira. 

## Galería de imaxes 
## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Faulkner, Neil (2018). Unha historia radical do mundo. ISBN 978-84-948208-9-2.
### Outros artigos
* Reino de Zimbabwe
### Ligazóns externas 
* Ruínas do Gran Zimbabwe. Artehistoria.com
Decúbito

250px|miniatura|dereita|Individuo deitado en posición de decúbito prono.
**Decúbito** é un termo médico que fai referencia á posición corporal no que o paciente fica deitado. Deriva da palabra latina *decumbere* (deitarse, xacer). Dentro da posición de decúbito, existen variacións en función da posición específica.

## Tipos de posición 
As formas de decúbito inclúen:
* Decúbito supino: o individuo atópase deitado coa boca cara enriba, isto é, o peso do corpo recae sobre a rexión dorsal. Tamén pode denominarse decúbito dorsal.
* Decúbito prono: o individuo atópase deitado coa boca cara a abaixo, isto é, o peso do corpo recae sobre a rexión ventral.
* Decúbito lateral: o individuo atópase deitado lateralmente, de xeito que o peso do corpo recae sobre os ombros e o cadrís. Dentro desta categoría distinguimos entre:
** Decúbito lateral dereito.
** Decúbito lateral esquerdo.
** Posición lateral de seguridade, empregado como medida de seguridade ante pacientes inconscientes ou con baixo nivel de consciencia.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Ortopnea
### Ligazóns externas
* Dicionario médico CUN. Posición decúbito.
Cicno (fillo de Ares)

thumb|Detalle dunha ánfora na que se representa o combate entre Heracles (segundo pola esquerda, e tras el, Atenea) e Cicno (segundo pola dereita, apoiado por Ares). No centro, Zeus (cerámica de figuras negras atopada en Rodas, c. 550 – 530 a. C.

Entre os diferentes personaxes mitolóxicos que levan o nome de **Cicno**, o máis afamado  foi o fillo de Ares e de Pelopia, filla de Pelias. Para Pseudo-Apolodoro era fillo de Ares e de Pirene .

Cando Heracles se dirixía ó Xardín das Hespérides para cumprir o último traballo que lle ordenara o seu primo Euristeo, foi detido por Cicno ó seu paso por Macedonia. Era este Cicno un home extremadamente violento, pois mataba os viaxeiros e cortáballes a cabeza para construír cos cranios un santuario en honor do seu pai, especialmente ós peregrinos que ían camiño de Delfos, motivo polo que se alporizou Apolo, titular nese momento do oráculo e fundador do santuario do lugar . Por este motivo, Apolo fixo a Cicno obxectivo de Heracles.

Cicno retou a Heracles a un combate singular, como adoitaba facer cos estranxeiros, pero Heracles matouno sen problemas. Ares converteuno na constelación de Cygnus e, para vingar a súa morte, atacou a Heracles; este lanzoulle a súa xavelina, pero foi desviada por Atenea e Ares só resultou ferido, na coxa, tralo cal refuxiouse no Olimpo. O combate de Heracles fronte a Cicno e Ares foi descrito con detemento por Hesíodo en *Escudo* (57-481).

Na narración de Pseudo-Apolodoro foi o propio Zeus quen separou a Ares e Heracles lanzando un raio entre ámbolos dous. 

Máis adiante, e xa cumpridos os doce traballos de Heracles e liberado da súa escravitude, Pseudo-Apolodoro narra un novo encontro con outro Cicno, a quen tamén mata.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* GRIMAL, Pierre: *Diccionario de mitología griega y romana*. Ed. Paidós, 1981.
* HESÍODO: "Escudo", en *Teogonía. Trabajos y días. Escudo. Certamen*, Alianza Editorial, 3ª ed., 2013 [a numeración segue a utilizada neste texto].
* HIGINO: *Fábulas mitológicas*. Tradución, introdución e notas de Francisco Miguel del Rincón Sánchez. Alianza Editorial 2009.
* PSEUDO-APOLODORO: *Biblioteca mitológica*. Tradución e notas de Julia García Moreno. Alianza Editorial 3ª ed. 2016 [a numeración segue a utilizada neste texto].
Calibre (filme)

***Calibre*** é un filme escocés de 2018 escrito e dirixido por Matt Palmer. Logo da súa estrea no Festival Internacional de Cinema de Edimburgo, estreouse o 29 de xuño de 2018 en Netflix. Tamén tivo unha estrea limitada no Reino Unido dende o 21 de outubro até o 16 de novembro de 2018. O filme está ambientado en Escocia e conta a historia dun incidente de caza nunha zona remota nas Highlands. Está protagonizado por Jack Lowden e Martin McCann.

## Personaxes 
* Jack Lowden como Vaughn
* Martin McCann como Marcus
* Tony Curran como Logan McClay
* Ian Pirie como Brian McClay
* Kate Bracken como Iona
* Kitty Lovett como Kara
* Cal MacAninch como Al McClay
* Cameron Jack como Frank McClay
* Donald McLeary como Grant McClay

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Paulus Edward Pieris Deraniyagala

**Paulus** ou **Paul Edward Pieris Deraniyagala**, nado en 1900 en Colombo e finado en 1976, foi un paleontólogo, zoólogo e artista srilankés.

## Traxectoria 
### Familia e formación 
Pieris Deraniyagala naceu en Colombo, e era fillo de Sir Paul Edward Pieris, funcionario e erudito, e de Lady Hilda Obeyesekere Pieris. Tiña un irmán máis novo, o pintor Justin Pieris Deraniyagala e unha irmá, Miriam Pieris Deraniyagala, actriz de teatro. 

Fixo os seus estudos primarios e secundarios no S. Thomas' College, de Mount Lavinia, Colombo. Traladouse ao Reino Unido para estudar no Trinity College de Cambridge, onde obtivo un BA (*Bachelor of Arts*) en 1922 e un MA  (Mestrado en Artes) en 1923. Despois ingresou na Universidade Harvard durante un ano, onde recibiu o MA en 1924.

### Carreira 
P. E. Pieris Deraniyagala especializouse en fauna e en fósiles humanos do subcontinente Indio. De 1939 a 1963 foi o director do Museo Nacional de Ceilán, e de 1961 a 1964 foi decano da Facultade de Artes da Universidade Vidyodaya, situada en Gangodawila, Nugegoda, preto de Sri Jayawardenapura-Kotte, a capital do país.

Describiu varios fósiles e propuxo nomes científicos para especies e subespecies, con varios agora identificados como dubidosos, entre elas:
* *Rhinoceros sinhaleyus*, en 1936, para un rinoceronte extinto encntrado no distrito de Ratnapura.
* *Hexaprotodon sinhaleyus*, en 1937, pata un hipopótamo extinto.
**Leo leo sinhaleyus*, en 1939, unha subespecie de león.
* *Panthera tigris sudanensis*, en 1951, baseándose nunha pel de tigre que viu nun bazar do Cairo. Cando preguntou ao propietario da tenda pola orixe deste exemplar, díxolle que o animal fora cazado no Sudán. Vratislav Mazák pensou que é probable que a pel fose levada de contrabando de Irán ou Turquía a Exipto e comentou "a situación é medio humorística, medio irónica".
* *Elephas maximus sondaicus*, en 1955, un elefante extinto da illa de Xava, baseándose nunha ilustración dunha talla no monumento budista de Borobudur en Xava, tomada da revista *National Geographic*. Considérase un sinónimo do elefante indio (*E. m. indicus*).

Durante as súas viaxes á China, estudou o aligátor da China, e publicou un novo nome de xénero. No campo científico da herpetoloxía describiu moitas novas especies de lagartos e serpes.

Exerceu como presidente da filial de Ceilán da Royal Asiatic Society desde 1952 a 1955.

## Epónimos 
Na honra de Deraniyagala foron nomeadas tres especies de réptiles de Sri Lanka:
* *Aspidura deraniyagalae*, 
* *Lankascincus deraniyagalae*, e 
* *Nessia deraniyagalai*.

## Vida Familiar 
Casou con Prini Molamure. Tiveron un fillo, Siran Upendra Deraniyagala, que é un famoso científico, especializado en arqueoloxía. 

## Abreviaturas 
As abreviaturas  **Deraniyagala** e **P. E. P. Deraniyagala** empréganse pare recoñecer a  como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* India - Sri Lanka: Search for a common past  . Trátanse os traballos do doutor Paul E. P. Deraniyagala e do seu fillo, incluídos dous debuxos do primeiro.
The Forbidden Kingdom

***The Forbidden Kingdom*** (en chinés clásico e simplificado:功夫之王; en *pinyin*: Gōngfu zhī wáng; en cantonés: Gungfu ji wong; lit. "O rei do kung-fu") é un filme chinés-estadounidense de 2008 escrito por John Fusco e dirixido por Rob Minkoff. Está protagonizado por Jackie Chan e Jet Li. Está vagamente baseado na historia do século XVI *Viaxe ao Oeste*, e é o primeiro filme coprotagonizado por Jackie Chan e Jet Li. As escenas de accións foron coreografadas por Yuen Woo-ping.

O filme foi distribuído nos Estados Unidos a través de Lionsgate e The Weinstein Company, e na China a través de The Huayi Brothers Film & Taihe Investment Company. Estreouse en DVD e Blu-ray o 9 de setembro de 2008. O consenso crítico de Rotten Tomatoes eloxiou as escenas de loita pero que o filme contén demasiado recheo. *The Forbidden Kingdom* recadou 128 millóns de dólares sobre un orzamento de 55 millóns.

## Personaxes 
* Jackie Chan como Lu Yan / Hop
* Jet Li como the Monkey King / Silent Monk
* Michael Angarano como Jason Tripitikas
* Liu Yifei como Golden Sparrow / rapaza de Chinatown
* Collin Chou como Señor da guerra de Xade
* Li Bingbing como Ni Chang
* Deshun Wang como o Emperador de Xade

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en Metacritic 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en AllMovie
David Lariño Nieto

**David Lariño Nieto**, nado en Esteiro (Muros) o 22 de maio de 1989, é un gran mestre de xadrez galego. Na lista Elo da FIDE para novembro de 2020, tiña un Elo de 2461 puntos, o que o converteu no 44 xogador (activo) de España. O seu máximo Elo foi de 2.521 puntos, na lista de maio de 2013 (posición 700 na clasificación mundial).
## Resultados destacados en competición 
Lariño gañou campionatos estatais españois en practicamente todas as categorías por idades; en 1999 foi campión de España sub-10, en 2000 e 2001 campión de España sub-12, no 2003 campión de España sub-14, en 2004 e en 2005 campión de España sub-16 e en 2006 en Pontevedra foi subcampión de España de xadrez rápido, empatado a puntos co campión, Salvador Gabriel do Río en 2007 foi quinto en Madrid (Torneo de Mestres da Federación Madrileña, o campión foi Renier Vázquez Igarza).

En 2008 foi campión de España absoluto, en Ceuta superando ao GM Julen Arizmendi nunha axustada final, converténdose así o primeiro galego en gañar este título, e o segundo xogador máis novo da historia en facelo, por detrás de Arturo Pomar. Así mesmo gañou o VIII Campionato de España individual aberto, en Logroño en 2008. En 2009 venceu no Aberto de Vitoria-Gasteiz.

En setembro de 2010 foi subcampión do Aberto de Vallfogona de Balaguer con 8½ puntos de 11 (o campión foi Víktor Moskalenko).

En 2013, consegue o título de Gran Mestre.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Xadrez
* Xadrez en España

### Ligazóns externas
* Datos da FIDE de **David Lariño Neto** (en inglés)
* 53 partidas de **David Lariño Neto** en chessgames.com (en inglés)
Kevin Butcher

**Kevin Edward Templar Butcher**, nado en Hereford, Inglaterra, é un historiador e numismático británico especializado na moeda e a economía do Oriente Próximo na época Romana.

## Traxectoria 
Logo de completar a súa educación secundaria en Hereforde, ao oeste de Inglaterra, Kevin Butcher graduouse na Universidade de Bristol en 1983 e posteriormente trasladouse ao *University College* de Londres, onde acadou, no seu *Institute of Archaeology*, o seu doutoramento en 1991 cunha tese acerca das emisións monetarias da Siria romana.

En 1988, ano da publicación do seu primeiro libro, ingresou no Departamento de Moedas e Medallas do Museo Fitzwilliam, da Universidade de Cambridge. Posteriormente, logo dunha etapa como investigador en Inglaterra cunha bolsa *Leverhulme Trust*, trasladouse a Beirut, no Líbano, para exercer como profesor asociado no departamento de Historia e Arqueoloxía na *American University* (1995-2007). Nesa cidade estivo, ademais, moi involucrado nas escavacións internacionais no seu distrito central.

* (1988). *Roman Provincial Coins: an introduction to the Greek Imperials*. Spink & Son, Londres. ISBN  978-1852640101
* (1991). *This is my image: the use of portraits in the World of Greece and Rome* (con D. V. J. Gill). Sutton, Gloucester. ISBN 9780862997748
* (2003). *Roman Syria and the Near East.* Paul Getty Trust Publications. ISBN  978-0892367153
* (2003). *Small Change in Ancient Beirut. The Coin Finds from BEY 006 and BEY 045: Persian, Hellenistic, Roman, and Byzantine Periods.* American University of Beirut.
* (2004). *Coinage in Roman Syria. Northern Syria, 64 BC - AD 253.* Royal Numismatic Society, Londres. Special Publication, 34. ISBN 9780901405586
* (2015). *The Metallurgy of Roman Silver Coinage. From the Reform of Nero to the Reform of Trajan* (con Matthew Ponting). Cambridge University Press. ISBN 9781107027121
* (2017). *Regional History and the Coin Finds from Assur* (con S. Heidemann). Harrassowitz Verlag, Wiesbaden. ISBN  978-3447107617
* (2020). *Debasement: manipulation of coin standards in pre-modern monetary systems*. Oxbow Books, Oxford. ISBN 9781789254013

## Recoñecementos 
* (2018): Jeton de Vermeil, da *Société française de numismatique*, de París.

## Notas
Mulan II

***Mulan II*** é un filme estadounidense de 2004 dirixido por Darrell Rooney e Lynne Southerland. É a secuela do filme de 1998 *Mulan*, e conta coas cancións de Jeanine Tesori e Alexa Junge. A maioría do elenco do filme orixinal regresou para facer a secuela, agás Eddie Murphy (Mushu), Miriam Margolyes (The Matchmaker), James Hong (Chi-Fu), Chris Sanders (Little Brother) e Matthew Wilder (voz de canto de Ling). Murphy e Margolyes foron substituídos por Mark Moseley e April Winchell respectivamente. Ao contrario que o seu predecesor, que obtivo a aclamación da crítica, *Mulan II* tivo unha pobre acollida.

## Personaxes 
* Ming-Na Wen como Fa Mulan
** Lea Salonga como Mulan (voz de canto)
* BD Wong como Xeneral Li Shang
* Lucy Liu como Princesa Mei
** Beth Blankenship como Princesa Mei (voz de canto)
* Sandra Oh como Princesa Ting-Ting
** Judy Kuhn como Princesa Ting-Ting (voz de canto)
* Lauren Tom como Princesa Su
** Mandy Gonzalez como Princesa Su (voz de canto)
* Gedde Watanabe como Ling
* Harvey Fierstein como Yao
* Jerry Tondo como Chien-Po
* Mark Moseley como Mushu
* Pat Morita como Emperador da China
* George Takei como Devanceiro Fa
* June Foray como avoa Fa
* Freda Foh Shen como Fa Li

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes
Louise Stevens Bryant

**Louise Stevens Bryant**, nada en París o 19 de setembro de 1885 e finada o 29 de agosto de 1956, foi unha especialista en saúde pública, escritora, editora e publicista estadounidense. Estivo particularmente implicada nos campos da sexualidade humana e da saúde materna, e foi a secretaria executiva do Comité de Saúde Materna de Robert Latou Dickinson de 1927 a 1935.

## Traxectoria 
Louise Stevens Bryant naceu en París (Francia) de pais estadounidenses en 1885. Asistiu ao Smith College e graduouse cun Bachelor en ciencias en 1908. Traballou na Fundación Russell Sage, na área de reforma escolar, e posteriormente na Universidade de Pensilvania, onde traballou na clínica de psicoloxía clínica infantil de Lightner Witmer mentres estudaba para obter un doutoramento en ciencias médicas que logrouen 1914. Despois de completar o doutoramento,  traballou no Tribunal Municipal de Filadelfia, primeiro como xefa da división do departamento criminal de mulleres, e despois, durante a guerra, como estatística para o xefe de gabinete. De 1919 a 1923, traballou para as Girl Scouts.dos Estados Unidos como secretaria de educación e publicacións.

En 1923, Bryant uniuse ao campo da saúde pública como empregada do comité de desenvolvemento farmacéutico con base en Nova York. En 1927 foi contratada por Robert Latou Dickinson como secretaria executiva do Comité Nacional de Saúde Materna (CMH). Durante o tempo en que foi secretaria, editou numerosas publicacións do CMH, incluíndo *Control of Conception*, un manual de técnicas anticonceptivas de 1931, e outros estudos académicos sobre sexoloxía, contracepción, aborto e esterilidade. Deixou o CMH en 1935 tras un desacordo con Dickinson. Traballou como publicista para a American Association of University Women de 1938 a 1952.

Faleceu dunha doenza cardíaca no hospital de Bronxville o 19 de agosto de 1956 aos 70 anos. Coñecéronse na década de 1920, mentres ambas traballaban para o CMH. Trala morte de Bryant en 1956, Beam publicou unha biografía sobre ela titulada *Bequest From a Life; a Biography of Louise Stevens Bryant* (1963).

## Obras 
Entre as obras publicadas por Bryant están:
* *School Feeding, Its History and Practice at Home and Abroad* (1913) Philadelphia e Londres: J.B. Lippincott Co. [con Philander Priestly Claxton]
* *The Game* (1916) Alexandria, Va.: Alexander Street Press
* *Educational Work of Girl Scouts* (1921) Washington, D.C.: United States Government Printing Office
* *Better Doctoring, Less Dependency* (1927) Nova York
* *Control of Contraception* (1932) Londres: Baillière & Co [with Robert Latou Dickinson]

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Louise Stevens Bryant papers at the Sophia Smith Collection, Smith College Special Collections
Sonda espacial

[miniatura|170px|[Voyager 1, aínda en actividade fóra do Sistema Solar, 43 anos despois do seu lanzamento.]]
miniatura|450px|Diagrama das misións do Sistema Solar.
Unha **sonda espacial** é unha nave espacial non tripulada, utilizada para a exploración remota doutros planetas, satélites, asteroides ou cometas. Normalmente as sondas teñen recursos de telemetría, que permiten estudar á distancia as súas características físico-químicas, tirar fotografías e por veces tamén o seu medio natural. Algunhas sondas, como *Landers* ou *Rovers*, pousan na superficie dos astros celestes, para estudos da súa xeoloxía e do seu clima. As primeiras sondas para estudar outros astros lanzáronse a finais da década de 1950 pola Unión Soviética e os Estados Unidos, no inicio da exploración espacial, e axudaron moito a desvelar os misterios do Universo. En anos posteriores, a Axencia Espacial Europea, o Xapón, a República Popular da China e a India tamén lanzaron as súas sondas.

## Tipos de sondas 
* Sobrevoo (*flyby*): sonda que pasa próxima a un astro e o analiza cos seus instrumentos.
* Orbitador (*orbiter*): sonda que entra en órbita dun astro, pasando a funcionar como  un satélite artificial do mesmo.
* Impacto: sonda que colisiona contra un astro, facendo análises durante a aproximación ou a colisión.
* Aterradora (*lander*): sonda que pousa nun astro analizándoo *in loco*, moitas veces levando consigo unha sonda vehicular.
* Veicular (*rover*): sonda con capacidade de locomoción para analizar unha área maior dun astro.
* Observatorio: sonda con capacidade telescópica, que pode actuar nunha ou máis faixas do espectro eletromagnético, para efectuar observacións astronómicas, xeofísicas e espectrais, sen as distorsións provocadas pola atmosfera terrestre.

## Traxectorias interplanetarias 
Unha vez unha sonda abandonou a veciñanza da Terra, a súa traxectoria probablemente tome unha órbita arredor do Sol semellante á da Terra. Para chegar a outro planeta, o método máis simple é unha órbita de tranferencia de Hohmann. Técnicas máis complexas, como a asistencia gravitacional poden ser máis eficientes para o combustible, aínda que poden requirir que a sonda pase máis tempo de viaxe. Unha técnica que emprega moi pouca propulsión, aínda que require unha cantidade de tempo considerable, é seguir unha traxectoria na Interplanetary Transport Network.

## Notas 
## Véxase tamán 
### Bibliografía 
**Deep Space: The NASA Mission Reports*. edited by Robert Godwin (2005). 
### Ligazóns externas 
* Páxina da NASA sobre a exploración do sistema solar
* Sondas Espaciais
* JPL – What Is a Space Probe? (2010)
Mesoplodon stejnegeri

***Mesoplodon stejnegeri***, coñecido vulgarmente na bibliografía internacional cos nomes de **zifio de Stejneger** e **zifio do mar de  Bering**, é unha especie de mamífero cetáceo odontoceto da familia dos zifíidos e subfamilia dos zifioideos, unha das quince integradas no xénero *Mesoplodon*.

Durante moito tempo foi un membro moi pouco coñecido do xénero *Mesoplodon*. O seu descubrimento fíxose en 1885 por Leonhard Hess Stejneger a partir dos restos dun cranio, sendo isto o único que se sabía desta especie durante case un século, xa que non foi até 1994 cando a aparencia externa puido ser coñecida a partir de mostras frescas provenientes de espécimes varados. A descrición formal fíxoa True a partir das notas de Stejneger. 

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1885 polo mastozoólogo estadounidense Frederick William True, no seu traballo "Contributions to the history of the Commander Islands". *Proceedings of the United States National Museum* ** 1885**: 584-585. chegando polo sur a Monterey, California, e polo norte até o mar de Okhotsk. Tamén se encontra ao redor das illas do Comandante, ao leste de Kamchatka, e en todas as illas Aleutianas. 

O zifo de Stejneger parece ser principalmente unha especie subártica e de augas frías e temperadas, e é o único zifio que se encontra nas augus de Alasca. Os varamentos prodúcense con maior frecuencia aí, en Alasca, especialmente nas illas Aleutianas e tamén na costa oeste do Xapón. Pode haber unha subpoboación residente no mar do Xapón e no sur do mar de Okhotsk.

## Estado de conservación 
A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN) cualifica o status da especie como *NT* (case ameazada).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Perrin, William F., Bernd Wursig & J. G. M. Thewissen, eds. (2002): *Encyclopedia of Marine Mammals*. 2ª ed. San Diego, California: Academic Press. ISBN 978-0-12-373553-9.
* Reeves, Randall R. & Leatherwood, S. (1994): *Dolphins, porpoises and whales: 1994–98 Action plan for the conservation of cetaceans*. Gland, Suíza / IUCN. ISBN 2-8317-0189-9.
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M., eds. (2005): *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press, 2 vols. ISBN 978-0-8018-8221-4.

### Outros artigos 
* Zifíidos
* *Mesoplodon*

### Ligazóns externas 
* *Mesoplodon stejnegeri* na ADW. Con abundante información e bibliografía {{en]].
* Bering Sea Beaked Whale, *Mesoplodon stejnegeri* True 1885 na EOL.
Prevalencia

A **prevalencia (P)** é un termo empregado en epidemioloxía para definir a proporción de individuos dunha poboación que presentan un determinado evento con respecto do total de individuos de dita poboación. Adóitase expresar, polo xeral, en porcentaxe, fracción ou número de casos por cada mil, dez mil ou cen mil habitantes. En medicina emprégase para expresar o número de pacientes que presenta unha doenza con respecto do total da poboación ou dun subgrupo de poboación.

Igual que acontece con outros parámetros estatísticos ou epidemiolóxicos, coma a incidencia ou a taxa de incidencia, é unha eiva que permite identificar a frecuencia dun determinado fenómeno de saúde, así como xerar hipóteses que poidan explicar este evento. Son un dos parámetros empregados en Medicina preventiva e en Saúde pública.

## Fórmula
A prevalenza dunha doenza calcúlase dividindo o número total dos individuos que presentan un atributo ou enfermidade nun momento ou durante un período de tempo (evento), entre a poboación nese punto no tempo o na metade do período (número de individuos). Cuantifica a proporción de persoas nunha poboación que teñen unha doenza ou calquera outro tipo de suceso, nun determinado momento. Proporciona unha estimación da proporción de individuos de dita poboación que teñen a doenza nese momento.

P=\frac{n\acute{u}mero\ de\ eventos}{persoas\ totais}

Por exemplo, a prevalenza de obesidade entre os adultos estadounidenses en 2001 foi estimada polos Centros para o Control de Enfermidades dos EE. UU . (CDC) en aproximadamente o 20,9%. Isto é, de cada 100 individuos que habitan nos Estados Unidos, case 21 son obesos.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Estatística
* Epidemioloxía
* Seroprevalencia
* Saúde pública
Balonmán Seis do Nadal-Coia

O **Club Balonmán Seis do Nadal-Coia** (por motivos de patrocinio, **Magope Seis do Nadal**) é unha entidade deportiva galega con sede no barrio vigués de Coia. A súa presidenta é María Consuelo Prelchi. 
## Historia
O club foi fundado en 1983 pola Asociación de Nais e Pais de Alumnos do CEIP Seis do Nadal, e comezou a formar deportistas federados entre o propio alumnado do centro. En 2006 creouse a categoría feminina do club. O equipo masculino xoga na Primeira División Nacional, e o feminino na División de Honra Prata de balonmán feminina. Conta con vinte e dous equipos en todas as categorías.
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Octavio Pilotes Posada
Secundino Couto Solla

**Secundino Couto Solla**, nado en Condesa (Mourente, Pontevedra) o 12 de abril de 1873 e finado en Canedo (Ourense) o 17 de setembro de 1960, foi un canteiro e político galego.

## Traxectoria 
Canteiro e despois contratista de obras. Membro da UGT e afiliado á Agrupación Socialista de Ourense, da que foi secretario en 1899 e despois presidente ata 1904. Presidiu o Centro Obrero de Orense ata 1904. En 1906 foi delegado pola AS de Orense e presidiu o II Congreso de Agrupacións Socialistas de Galicia, celebrado en Ourense. Dende 1909 foi mestre de obras e industrial, dedicándose á actividade empresarial en Canedo.

A finais da ditadura de Primo de Rivera incorporouse á Federación Republicana de Ourense e despois ao Partido Republicano Radical Socialista, sendo elixido alcalde de Canedo o 31 de maio de 1931, logo da repetición das eleccións municipais. En 1932 ingresou na Masonería. Foi presidente do Comité Executivo provincial de Ourense do PRRS. En abril de 1936 foi nomeado presidente da nova sociedade Artística de Costumes d'Aldea de Canedo. En 1936 adquiriu a fábrica de produtos de portland Galicia Industrial da Rúa.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e ingresou na Prisión Provincial de Ourense o 18 de agosto. Despois foi trasladado á Prisión de Celanova. Foi condenado ao pago dunha multa económica polo Tribunal de Responsabilidades Políticas e a 12 anos de reclusión e inhabilitación absoluta, conmutada por 3 anos na mesma sentenza, polo Tribunal Especial de Represión da Masonería e o Comunismo o 14 de decembro de 1953.

## Vida persoal 
Casou con María Domínguez Polin e foi pai de Luis e Justo Couto Domínguez.
## Recoñecementos 
Unha rúa de Ourense leva o seu nome.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Couto Solla, Secundino
* Ourense recuerda a Secundino Couto, el último alcalde de Ponte Canedo
* Expediente de responsabilidades políticas de Secundino Couto Solla.
Subrexión de Kajaani

A **subrexión de Kajaani** (en finés *Kajaanin seutukunta*) é unha das dúas subdivisións da rexión de Kainuu. En 2017 tiña unha poboación de 52&nbsp;606 habitantes.

## Municipios 
## Historia 
* O 1 de xaneiro de 2001 Vaala mudouse da subrexión de Kehys-Kainuu á subrexión de Kajaani.
* O 1 de xaneiro de 2007 Kajaani e Vuolijoki fusionáronse para converterse na cidade de Kajaani.
* O 1 de xaneiro de 2016 Vaala abandonou a rexión de Kainuu para integrarse na rexión de Ostrobotnia do Norte na subrexión de Oulunkaari.

## Poboación 
A seguinte táboa amosa a tendencia demográfica da subrexión cada cinco anos dende 1980.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web da cidade de Kajaani
* Sitio web de Paltamo
* Sitio web de Ristijärvi
* Sitio web de Sotkamo