open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xunqueira de Espadanedo

**Xunqueira de Espadanedo** é un concello da provincia de Ourense, pertencente á comarca de Allariz - Maceda. Segundo o INE en 2020 tiña 751 habitantes (1.001 no 2006, 1.017 no 2005, 1.033 no 2004, 1.050 no 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «».

## Xeografía 
### Situación
Limita cos concellos de Parada de Sil, Montederramo, Maceda, Esgos e Nogueira de Ramuín. Está situado nun terreo montañoso, entre a serra de Meda, o monte do Rodicio e o monte do Couso.

Abrangue 27,65&nbsp;km² e INE.

## Patrimonio 
Consérvanse edificacións da Idade Media, destacando o mosteiro de Santa María de Xunqueira de Espadanedo, con orixe no século XII, e pertenceu á orde do Císter. En Paradela consérvase un peto de ánimas.

Entre a arquitectura civil destaca o muíño de Reboredo e o de Xunqueira de Espadanedo.

## Economía 
É famosa a cerámica de Niñodaguia, un traballo tradicional e artesán. Esta cerámica resulta moi vistosa polo seu proceso de vidrado.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Mosteiro de Santa María de Xunqueira de Espadañedo.jpg|Mosteiro de Santa María.
Ficheiro:Mosteiro de Santa María de Xunqueira de Espadañedo 02.jpg|Mosteiro de Santa María.
Ficheiro:Xunqueira de Espadañedo.JPG|Claustro.
Ficheiro:Mans e Barro. Alfareiro en Niñodaguia.jpg|Oleiro en Niñodaguia.

## Parroquias 
## Lugares de Xunqueira de Espadanedo 
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Xunqueira de Espadanedo vexa: Lugares de Xunqueira de Espadanedo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Xunqueira de Espadanedo na web de turismo da Ribeira Sacra 
* Web do Concello de Xunqueira de Espadanedo
O Vicedo

**O Vicedo** é un concello da provincia de Lugo, pertencente á comarca da Mariña Occidental. Segundo o IGE en 2014 tiña 1.882 habitantes (2.011 no 2009, 2.146 no 2005, 2.181 no 2004, 2.228 no 2003). O xentilicio é  ou .

## Historia 
O concello naceu coa constitución de 1812. O territorio que abranguía non se correspondía co actual, senón que se dividía en tres concellos: Negradas, Val e Cabanas. En 1835 estableceuse unha nova división municipal segundo un real decreto, onde o territorio do concello se distribuíu nos concellos de Galdo (O Vicedo, San Miguel de Negradas e San Román de Vale) e Viveiro (Suegos, Mosende, Río Barba e Cabanas). Esta división durou só 5 anos e o 18 de outubro de 1840 aparece o concello de Riobarba, no Boletín Oficial da Provincia de Lugo coas parroquias actuais do municipio do Vicedo.

Durante os seguintes anos mantívose certa estabilidade manténdose Río Barba como capital do municipio do mesmo nome, até que no ano 1952, mediante circular do gobernador civil de Lugo, cambiouse a capitalidade e o nome do municipio polo de *Vicedo* (*sic*) o 14 de xullo de 1952, nome dun lugar da parroquia do mesmo nome. En 1983, mediante a Lei de normalización lingüística, o topónimo oficial pasou a ser O Vicedo.

## Patrimonio 
Na parroquia do Vicedo está a igrexa de Santo Estevo do Vicedo.

## Demografía 
Evolución da poboación vicedense desde 1920 ata o ano 2009:

ImageSize = width:600 height:500
PlotArea = width:400 height:350 left:50 bottom:45

DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:5500

TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:500 start:0
Colors= 
  id:AO  value:green
  id:AF  value:red

PlotData=
  width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:7

  bar:1920      from:0 till:4865 color:AO
  bar:1940      from:0 till:5222 color:AO
  bar:1970      from:0 till:3339 color:AO
  bar:1981      from:0 till:2992 color:AO
  bar:1991      from:0 till:2706 color:AO
  bar:2001      from:0 till:2194 color:AO
  bar:2003      from:0 till:2228 color:AO
  bar:2004      from:0 till:2181 color:AO
  bar:2005      from:0 till:2146 color:AO
  bar:2007      from:0 till:2086 color:AO
  bar:2009      from:0 till:2011 color:AF

PlotData=

  bar:2009 at:2011 fontsize:XM text: 2.011 shift:(-17,5)

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Casa concello O Vicedo.jpg|Casa do Concello.
Ficheiro:San Roque negradas.jpg|Portada da capela de San Roque de Negradas.
Ficheiro:Aerogeneradores Bazan Bonus.jpg|Aeroxeradores nos montes do Vicedo.

## Lugares do Vicedo 
Para unha lista completa de todos os lugares do concello do Vicedo vexa: Lugares do Vicedo.

## Parroquias 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do concello do Vicedo  *e* 
* Toponimia do Vicedo
Sociedade de Nacións

A **Sociedade de Nacións** foi concibida ideoloxicamente no decurso da primeira guerra mundial, cando líderes coma o presidente estadounidense Thomas Woodrow Wilson comezaron a defende-la necesidade dunha organización supraestatal responsábel de resolución de potenciais conflitos entre as distintas nacións.

Durante as negociacións de paz de outubro de 1918, Woodrow Wilson propuxo os seus catorce puntos entre os que figuraba a creación dunha *Liga das Nacións*. A liga foi fundada axiña, na conferencia de Paz de París que tivo lugar en 1919, establecéndose a sede xeral en Xenebra (Suíza).  O pacto foi promovido por Wilson e Léon Bourgeois, da delegación francesa, que recibiron por isto o premio Nobel en 1920, ademais doutros 16 representantes de 13 delegacións internacionais.  

Entre os seus propósitos figuraban a promoción de vía diplomática en prol de solucionar os conflitos, de tal xeito que se acordou embargar comercialmente a aqueles países que declarasen guerras.

Porén, a liga endexamais contou con forzas internacionais. Os mesmos EUA negáronse a participar ao negárense a asinar o Tratado de Versalles. Así a todo, cóntanse certos éxitos diplomáticos da liga: a mediación para evitar a guerra entre o Iraq e Turquía, Grecia e Bulgaria e Polonia e Lituania, todos eles conflitos fronteirizos. Porén, nunca foi quen de deter as arelas militaristas de Italia, o Xapón e Alemaña. Durante a segunda guerra mundial estivo inactiva e logo foi substituída polas Nacións Unidas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Diplomacia
* Relacións internacionais

### Ligazóns externas 
* 80 anos dende que Galicia é, oficialmente, nación - Praza Pública, sobre o recoñecemento de Galicia como "nación europea" pola Liga das Nacións.
Covelo

**Covelo** é un concello e localidade da provincia de Pontevedra, que pertence á comarca da Paradanta. Segundo o IGE no 2014 tiña 2719 habitantes. O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «/á» ou «».

## Poboación 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:bar       value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:8000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:white

PlotData=
  color:bar width:20 align:left
  bar:1900 from:0 till:6881
  bar:1910 from:0 till:6728
  bar:1920 from:0 till:6592
  bar:1930 from:0 till:6112
  bar:1940 from:0 till:6861
  bar:1950 from:0 till:6694
  bar:1960 from:0 till:6255
  bar:1970 from:0 till:7738
  bar:1981 from:0 till:6374
  bar:1991 from:0 till:4230
  bar:2001 from:0 till:3968
  bar:2011 from:0 till:3235
  bar:2021 from:0 till:2455

PlotData=
  bar:1900 at: 6881 fontsize:S text:6881 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 6728 fontsize:S text:6728 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 6592 fontsize:S text:6592 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 6112 fontsize:S text:6112 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 6861 fontsize:S text:6861 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 6694 fontsize:S text:6694 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 6255 fontsize:S text:6255 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 7738 fontsize:S text:7738 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 6374 fontsize:S text:6374 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 4230 fontsize:S text:4230 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 3968 fontsize:S text:3968 shift:(-10,5)
  bar:2011 at: 3235 fontsize:S text:3235 shift:(-10,5)
  bar:2021 at: 2455 fontsize:S text:2455 shift:(-10,5)

Limita cos concellos de Avión e Melón (na provincia de Ourense), A Cañiza, Mondariz e Fornelos de Montes.

## Patrimonio 
Conta cun foxo de lobo restaurado en 2013 na parroquia de Campo, con dous funís de entrada e unha profundidade de dous metros.

Na Serra do Suído atópanse os singulares chozos.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Ruinas de la iglesia monasterial de Santo Estevo de Casteláns.jpg|Mosteiro de Santo Estevo de Casteláns.
Ficheiro:Chozo de Barcia Covelo.JPG|Chozo de Barcia na Serra do Suído.

## Parroquias 
## Lugares de Covelo 
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Covelo vexa: Lugares de Covelo.

## Notas 
## Véxase tamén
Vila de Cruces

**Vila de Cruces** é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente á comarca do Deza. Limita cos concellos de Boqueixón, Touro, Arzúa e Santiso (da provincia da Coruña), e Silleda, Agolada e Lalín (provincia de Pontevedra). O concello ten 28 parroquias e 141 núcleos de poboación.

Segundo o IGE no ano 2024 tiña 5.033 habitantes.

O seu xentilicio é  ou .

## Xeografía 
### Demografía 
Segundo o padrón municipal de habitantes a poboación en 2024 era de 5.033 persoas.

## Historia 
### Prehistoria 
A prehistoria local é evidenciada pola presenza de castros e mámoas dispersos polo concello, na súa maior parte xa destruídos.

Destaca a necrópole megalítica de Oirós, un conxunto de máis de quince mámoas que foron escavadas no ano 1973 nunha actuación dirixida polo arqueólogo Xosé Carlos Sierra e impulsado polo sacerdote local Nicolás Alvarellos, no que foi a primeira escavación da arqueoloxía galega contemporánea. Entre os anos 1975 e 1976, arqueólogos da Universidade de Santiago de Compostela descubriron na zona dolmens de planta circular e poligonal. Este campo de mámoas data en torno ao ano 2.300 a.C. e enmárcase no megalitismo final. Entre os restos funerarios atopados no xacemento constan un coitelo de sílex, puntas de frecha, láminas de ouro e fragmentos cerámicos.

### Idade contemporánea 
A redistribución territorial causada pola Constitución de 1812 divide o territorio de Vila de Cruces en cinco concellos: Camanzo, Ferreirós, Piloño, Merza e Cruces. Na división de Galicia en catro provincias en 1822, estes concellos englóbanse na provincia de Vigo, que máis tarde cambiaría a súa capitalidade a Pontevedra.

Na redistribución territorial de 1835 que deixa ao partido xudicial de Lalín con seis concellos, a parroquia de Carbia obtén a capitalidade do municipio, que se denominou concello de Carbia ata o 19 de setembro de 1944, cando o concello inaugurou a súa nova sede en Vila de Cruces, tomando esta denominación oficialmente.

## Cultura 
#### Festas e celebracións 
A Patroa da vila é a Nosa Señora da Piedade e celébrase a súa festa a fin de semana seguinte ó 4 de agosto (agás se é sábado que pasaría a ser o seguinte).

* **Entroido**
Varias parroquias celebran o entroido cos altos dos xenerais.

* **Gastronomía**
Tamén celebra festas gastronómicas como a da Castaña en novembro, a do Chourizo en febreiro e a do Galo de Curral en maio, todas elas con degustación gratuíta de produtos da zona.

Os días de feira na Vila son 4 e o 17 de cada mes.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Vila de Cruces 01-03b.jpg|Monumento en honor á Festa do Galo de Curral
Ficheiro:Vila_de_Cruces_-_Galiza_-_070325_075.JPG|Igrexa
Ficheiro:Vila_de_Cruces_-_Galiza_-_070325_088.jpg|Galería
Ficheiro:Vila_de_Cruces_-_Galiza_-_070325_077.jpg|Cruceiro
Ficheiro:Viladecruces.JPG|Rúa de Vila de Cruces

## Nados en Vila de Cruces 
## Parroquias 
## Lugares de Vila de Cruces 
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Vila de Cruces vexa: Lugares de Vila de Cruces.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais en Vila de Cruces
Historia da República Checa

A **historia da República Checa** abrangue a historia da República Checa e dos seus estados predecesores. 

## Idade Media 
As terras checas emerxeran nos fins do século IX cando foran unificadas polos Premislides (*premyslids*). O reino de Bohemia foi unha potencia rexional con significado, máis conflitos relixiosos como as Guerras Hussitas do século XV e a Guerra dos Trinta Anos do século XVII foran devastadoras. 

## Idade Moderna 
Máis tarde, Bohemia caeu baixo a influencia da casa de Habsburgo e pasou a formar parte do Imperio Austrohúngaro.

## Século XX 
Despois do colapso do Imperio Austrohúngaro os checos e os seus veciños eslovacos xuntáronse e formaron a república independente de Checoslovaquia en 1918. Este xove país contiña unha minoría alemá de grandes dimensións, o que iría levar á disolución de Checoslovaquia cando Alemaña anexou a minoría por vía do Acordo de Múnic en 1938, e Eslovaquia tamén se separou. O resto do estado checo foi ocupado polos alemáns en 1939.

Despois da segunda guerra mundial, Checoslovaquia caeu na esfera de influencia soviética. En 1968, a invasión de tropas do Pacto de Varsovia puxo fin aos esforzos dos líderes do país para liberalizar o réxime e crear un "socialismo de rostro humano", durante a Primavera de Praga.

En 1989, Checoslovaquia recuperou a liberdade por vía dunha "Revolución de Veludo" pacífica. A 1 de xaneiro de 1993, o país dividiuse en dous pacificamente, conformando as repúblicas independentes checa e eslovaca.

A República Checa adheriuse á OTAN en 1999 e á Unión Europea no 2004.

## Véxase tamén
Economía da República Checa

A economía da República Checa está baseada en industrias siderúrxicas, de automóbiles, bebidas e cristais (o coñecido cristal de Bohemia). O país mantén unha agricultura baseada na produción de trigo para a exportación.

Tralo abandono da economía socialista, a comezos dos 1990, como outros países da súa contorna, Chequia comezou a ter un maior investimento estranxeiro en bens de consumo. As reestruturacións das industrias pesadas remataron en tan só unha década co sector terciario como o maioritario (59%).

As principais industrias son as do tratamento do aceiro, o ferro e de construción de maquinaria que están a pasar un custoso proceso de modernización. As exportacións trocaron nos últimos quince anos de Europa oriental cara ás economías tradicionalmente de mercado de Europa occidental. Trala crise de 1997 provocada por un importante aumento do déficit por conta corrente e déficit público; nos anos 2000 e 2001, o crecemento arredor do 10% levou o país a ingresar na Unión Europea cunha boa carta de presentación.

As reformas aínda están lonxe de finalizar, estando pendentes a transformación do sector inmobiliario, a privatización do sistema de saúde e do sector bancario e cuestións de tipo medioambiental.

Os maiores vendedores de créditos son Alemaña, Países Baixos e Estados Unidos. Os maiores socios comerciais son Alemaña e Eslovaquia.

A República Checa ingresou na Unión Europea o 1 de maio de 2004 e non se espera que adopte o euro antes de 2020 .

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Casa da Moeda da República Checa
Rodrigo

**Rodrigo** ou **Roderico** foi o derradeiro rei visigodo de Toledo, que perdeu e morreu contra os musulmáns na batalla de Guadalete no 711. Don Rodrigo foi antes de rei duque da Bética, pero foi elixido rei trala morte de Vitiza, o seu antecesor.

Os fillos de Vitiza non estiveron de acordo coa decisión, apoiando ó seu irmán Akhila II, e pactaron cos musulmáns a entrada na península dun continxente destinado a usurpa-lo título de Don Rodrigo, pero que finalmente se convertería nun exército de invasión.

Cando os musulmáns desembarcaron na Península, Don Rodrigo foi á súa loita, atopándose daquela no norte, segundo as crónicas ou ben loitando contra unha revolta vascoa ou contra os vitizianos.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Reino visigodo
*Lista dos reis visigodos
*Galicia na monarquía visigoda
*Historia de España
*Moeda visigoda
Lingua oficial

Unha **lingua oficial** é a lingua consagrada na constitución ou no ordenamento xurídico dun país, estado ou outro territorio como a lingua adoptada oficialmente nese país, estado ou territorio.

## Características 
Con todo moitos países que non teñen recoñecida lingua oficial si contan con linguas oficiais de feito, é o caso dos Estados Unidos de América que pese a non contar con lingua oficial ten o inglés como lingua habitual da administración, da xustiza ou da educación. Noutros países as linguas oficiais do estado e dos territorios poden diferir, é o caso de Bélxica que ten como linguas oficiais o alemán, francés e holandés para as institucións estatais pero non todas son oficiais en cada un dos territorios nos que se divide Bélxica, ou o caso de Finlandia no que o finés e sueco son oficiais para as institucións estatais pero logo cada concello segundo o número de falantes ten dúas ou unha soa lingua oficial, constituíndo o arquipélago das Aland un caso especial con só o sueco como lingua oficial.

Só cerca de metade dos países do mundo teñen linguas oficiais. Algúns teñen só unha lingua oficial, caso de Portugal, do Brasil e dos PALOPs, outros teñen máis dunha, casos de Timor-Leste, país no que son oficiais o portugués e o tetum, ou, fora do espazo lusófono, de países como a Bélxica, Suíza, Suráfrica ou Paraguai, entre outros.

Algúns países atribúen aínda estatuto de lingua oficial a certas linguas en partes do seu territorio. Esas linguas son linguas oficiais nesas áreas, coexistindo alí coa(s) lingua(s) oficial(is) do estado. É o caso en España, do galego (en Galiza), do éuscaro (en Euskadi e en Navarra) e do catalán (na Cataluña, Baleares e Comunidade Valenciana), é o caso do portugués e do inglés na República Popular da China, co-oficiais, respectivamente, en Macau e Hong Kong, e é o caso do mirandés en Portugal, co-oficial na Terra de Miranda.

Tamén moitas organizacións supraestatais contan con lingua ou linguas oficiais como é o caso da ONU ou a Unión Europea.
Lusitania (homónimos)

Coñecemos co nome de **Lusitania**:
* a provincia romana de **Lusitania**, que abranguía o que na actualidade é Portugal (excluíndo o norte de Portugal, que pertencía á provincia de Gallaecia), e incluíndo o que na actualidade é a comunidade autónoma de Estremadura (España).
* o barco **RMS Lusitania**, afundido por un torpedo alemán o 7 de maio de 1915, o que provocou a entrada dos Estados Unidos de América na primeira guerra mundial.
*o hidroavión **Lusitania**, protagonista da primeira travesía aérea do Atlántico sur.
Bernard Law Montgomery

**Bernard Law Montgomery**, primeiro viceconde de El Alamein, nado en Londres o 17 de novembro de 1887 e finado o 24 de marzo de 1976, foi un mariscal de campo do Reino Unido, coñecido pola súa participación na segunda guerra mundial.

## Traxectoria 
Alcumado Monty, foi nomeado comandante en xefe do oitavo exército británico, no norte de África, onde obrigou ó mariscal alemán Rommel a retirarse de Exipto trala Segunda Batalla de El Alamein.

Cunha grande rivalidade co xeneral americano Patton, liberou Sicilia (Italia) no 1943 e continuou a invasión de Italia ata que foi chamado para participar no Desembarco de Normandía. Tralo desembarco e ata a chegada de Eisenhower á Europa continental, foi o comandante en xefe de tódalas forzas aliadas. Foi nomeado vizconde de El Alamein en 1946.
Capital

[miniatura|dereita|300px|[Pazo de Raxoi en Santiago de Compostela, capital de Galiza.]]

Unha **capital** é unha cidade que desempeña un papel relevante na condución da política dun país. Na maioría dos casos a capital é a cidade onde está a sede do goberno, habendo no entanto excepcións. Algúns dos factores que determinan que unha cidade sexa considerada capital inclúen:
* A cidade é sede do goberno ou da residencia do xefe de Estado.
* A cidade é a sede do poder xudicial.
* A cidade é sede do parlamento.
* Nunha monarquía é frecuente que a capital sexa o lugar onde o monarca ten a corte, sendo normal que acuda con relativa frecuencia.
* A cidade é un importante centro de actividade para o país.
* Existencia de leis que determinen a localización da capital.

Un país (ou entidade política equivalente) pode ter máis que unha capital oficial ao mesmo tempo. Pode ser ou non a sede do goberno e pode mesmo mudarse periodicamente.

En Suráfrica, por exemplo, a capital administrativa é Pretoria, a capital lexislativa é a Cidade do Cabo e a capital xudicial é Bloemfontein. Esta é unha herdanza deixada polo compromiso acordado entre a maioría das diferentes provincias cando foi creada a Unión de Suráfrica en 1910. Fronte a isto, unha forte cidade economicamente é Xohanesburgo, e turisticamente Durban xunto a Cidade do Cabo.

En Chile, o congreso nacional mudouse para a cidade de Valparaíso, manténdose no entanto Santiago de Chile como capital. Nos Países Baixos, o goberno, xefe de Estado e supremo tribunal están situados na Haia, mais a constitución determina que a capital oficial sexa Ámsterdan. Outro país con capitalidade múltiple é o Canadá, con Ottawa e Montreal.

Outras cidades poden ser consideradas capitais económicas ou culturais, pola súa enorme forza fronte á capital política, pero non ter recoñecemento oficial: é o caso do Río de Xaneiro ou São Paulo fronte a Brasilia ou Barcelona fronte a Madrid.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Distrito Federal
* Lista de capitais nacionais
1996

**1996** (**MCMXCVI**) foi un ano bisesto comezado en luns no calendario gregoriano.

## Acontecementos 
* 8 de xaneiro - Pérdese contacto co barco pesqueiro de orixe galega Carreira, e base na localidade gipuscoana de Pasaia, mentres faenaba no Canal da Mancha. Desapareceron dez persoas .
* 27 de febreiro - Lánzase no Xapón o primeiro par de xogos de Pokémon: *Pocket Monsters Green* e *Pocket Monsters Red*.
* 3 de marzo - O PP gaña as eleccións xerais de España. José María Aznar, presidente do goberno español.
* 16 de maio - Lanzamento do primeiro satélite de comunicacións israelí, AMOS 1.
* 30 de decembro - Reformado o estatuto de autonomía das Illas Canarias.
* Celébrase a Eurocopa de Inglaterra. Gaña na final Alemaña á República Checa.
* Xogos Olímpicos de Atlanta.
* Manuel Rivas obtén o Premio Nacional de Narrativa coa obra *Que me queres, amor?*.
* Fórmase a banda galega de Rock Ruxe Ruxe

## Nacementos 
* 26 de xaneiro: María Pedraza, actriz española.
*14 de abril: Abigail Breslin, actriz estadounidense.
* 14 de maio: Martin Garrix, DJ holandés.
* 15 de maio: Birdy, cantante británica.
* 9 de setembro: Bersant Celina, futbolista noruegués-kosovar.
*18 de outubro: Anna Gas i Serra, escritora catalá.
* 7 de novembro: Lorde, cantante e compositora neozelandesa.

## Mortes 
* 4 de xaneiro - Tino Bianchi, actor italiano.
* 28 de xaneiro - Joseph Brodsky, poeta ruso-estadounidense, premio Nobel de Literatura en 1987.
* 30 de xaneiro - José Gómez Posada-Curros, xornalista e escritor galego (n. 1900).
* 3 de marzo - Marguerite Duras, escritora francesa.
* 15 de marzo - Armando Fernández Mazas, mestre, xornalista e escritor galego (n. 1905).
* 24 de maio - Lois Pereiro, poeta galego.
* 15 de xuño - Ella Fitzgerald, cantante estadounidense (n. 1917).

* 17 de xuño - Thomas Kuhn, filósofo da ciencia estadounidense.
* 18 de xuño - Gino Bramieri, actor e cómico italiano (n. 1928).
* 21 de xullo - Xosé Otero Abeledo *Laxeiro*, pintor lalinense (n. 1908).
* 12 de agosto - Viktor Amazaspovich Ambartsumian, astrónomo armenio.
* 26 de agosto - Marcial Suárez, escritor galego (n. 1918).
* 13 de setembro - Xosé Filgueira Valverde, escritor galego (n. 1906).
* 30 de setembro - Xosé Lodeiro, pintor galego (n. 1930).
* 29 de outubro - Maximino Romero de Lema, bispo galego (n. 1911).
* 10 de novembro - Ricardo Palmás Casal, xornalista, escritor e galeguista da Arxentina (n. 1940).
* 22 de novembro - María Casares, actriz coruñesa que triunfou no exilio en Francia
* 20 de decembro - Carl Sagan astrónomo e divulgador científico estadounidense (n. 1934).

* 22 de decembro - Carmen Sierra, profesora e política galega (n. 1906).

## Premios Nobel 
* Física - David Morris Lee, Douglas D. Osheroff, Robert C. Richardson.
* Química - Robert Curl, Sir Harold Kroto, Richard Smalley.
* Medicina - Peter C. Doherty, Rolf M. Zinkernagel.
* Literatura - Wislawa Szymborska.
* Paz - Carlos Filipe Ximenes Belo e José Ramos-Horta.
* Economía - James A. Mirrlees, William Vickrey

## Día das Letras Galegas dedicado a: 
* Xesús Ferro Couselo

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
12 de novembro

O **12 de novembro** é o 316º día do ano do calendario gregoriano (317ºnos anos bisestos). Quedan 49 días para finalizar o ano.

## Acontecementos 
* -164 - Astrónomos babilonios rexistran o paso do cometa Halley.
* 1894 - A galega Antonia Martínez, máis coñecida como (Titina), é a primeira muller en percorrer as rúas da Habana (Cuba) en bicicleta.
* 1912: en Puerta del Sol (Madrid) é asasinado o presidente do Consello de Ministros, José Canalejas.
* 1932 - Albert Einstein (1879-1955) e a súa familia abandonan Alemaña escapando da persecución nazi contra os xudeus.
* 1936 - Son fusilados na estrada de Campañó (Pontevedra) os republicanos José Adrio Barreiro, Germán Adrio Mañá, Telmo Bernárdez Santomé, Amancio Caamaño Cimadevila, Víctor Casas, Paulo Novás Souto, Ramiro Paz Carbajal, Luis Poza Pastrana, Benigno Rey Pavón e Juan Rico González.
* 2005 - Inicio na ría de Vigo da Volvo Ocean Race. Por primeira vez non se facía nun porto británico.
* 2011 - Presionado pola situación económica, dimite o primeiro ministro italiano Silvio Berlusconi.
* 2019 - Rosalía de Castro dálle nome á estrela anteriormente coñecida como HD 149143.

## Nacementos 
miniatura|100px|dereita|Auguste Rodin.
* 1729 - Louis Antoine de Bougainville, militar e navegante francés (m. 1811).
* 1833 - Alexander Borodin, compositor ruso.
* 1840 - Auguste Rodin, escultor francés (m. 1917).
* 1915 - Roland Barthes, escritor e semiólogo francés (m. 1980).
* 1928 - Grace Kelly, muller do príncipe Rainiero III de Mónaco.
* 1929 - Michael Ende, escritor (m. 1995).
* 1934 - Charles Manson, psicópata asasino.
* 1943 - Ernesto Chao, actor galego.
* 1961 - Nadia Comaneci, ximnasta romanesa.

## Mortes 
miniatura|100px|dereita|Dolores Ibárruri.
* 607 - Bonifacio III, papa.
* 1595 - John Hawkins, pirata inglés (n. 1532).
* 1712 - Domingo de Andrade, arquitecto galego (n. 1639).
* 1936 - Víctor Casas, político e xornalista galego (fusilado).
* 1936 - Amancio Caamaño, médico galego (fusilado).
* 1936 - José Adrio Barreiro, avogado galego (fusilado).
* 1936 - Germán Adrio Mañá, mestre e político galego (fusilado).
* 1936 - Telmo Bernárdez, médico e político galego (fusilado).
* 1936 - Paulo Novás, mestre e político galego (fusilado).
* 1936 - Ramiro Paz Carbajal, tipógrafo e político galego (fusilado).
* 1936 - Luis Poza Pastrana, médico e político galego (fusilado).
* 1936 - Benigno Rey Pavón, mestre e político galego (fusilado).
* 1936 - Juan Rico González, militar galego (fusilado).
* 1942 - Amparo López Jeán, activista galeguista, presidenta da Agrupación Republicana Femenina da Coruña.
* 1956 - Juan Negrín, fisiólogo e político español (n. 1889).
* 1981 - Luís Soto, político e xornalista galego (n. 1902).
* 1989 - Dolores Ibárruri «Pasionaria», dirixente do Partido Comunista de España (n. 1895).
* 2010 - Henryk Mikołaj Górecki, compositor polonés (n. 1933).

## Festas e celebracións 
* Día Mundial contra a Pneumonía 
* Día sagrado para a Fe Bahai, nacemento de Baha'ullah

## Outros 
* Santoral: santo Aurelio; san Bieito de Benevento, mártir; san Cuniberto, bispo; santo Emiliano da Cogolla, dito tamén san Millán, monxe.

Os 366 días do ano

## Notas
Mikail Kalinin

**Mikail Kalinin**, nado en Verkhnyaya Troitsa, Rusia, o 19 de novembro de 1875 e finado en Moscova o 3 de xuño de 1946, foi un líder bolxevique que liderou a revolta de Moscova. A Unión Soviética renomeou a cidade prusiana de Königsberg (tras acada-lo control de Prusia Oriental durante a segunda guerra mundial) a Kaliningrado na súa honra.
La Paz, Colombia

**La Paz** é un municipio do departamento de Santander en Colombia. A distancia a Bucaramanga, a capital do departamento, é 290&nbsp;km. Ten unha poboación de 5&nbsp;152 habitantes (2015).

A base da súa economía é a cana de azucre. A súa patroa é a virxe da Paz, e o día de mercado o xoves.

Limita ao norte con Santa Helena del Opón, ao sur con Chipatá, ao leste con Aguada e El Guacamayo, e ao oeste con Landázuri e Vélez.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Liga Hanseática

[miniatura|Mapa de 1539 que ilustra as rexións bañadas polos mares [Báltico e do Norte, zona de influencia da **Liga Hanseática**.]]
miniatura|Escudo de armas da liga Hanseática
A **Liga Hanseática** ou **Hansa xermánica** foi un dos fenómenos comerciais máis importantes da historia de Europa. Era unha alianza de cidades libres que comerciaban entre si principalmente no mar Báltico pero tamén no mar do Norte. A capital da Hansa estaba en Lübeck, Alemaña.

## Ascensión 
Creouse a mediados do século XIII como unha alianza entre Hamburgo e Lübeck, para protexer os seus intereses comerciais e compartir o control das rutas comerciais. Esta primitiva Hansa firmou, en 1252, uns acordos con Flandres, coa cidade de Bruxas, a maior deste país, e entraba a formar parte da unión de Hamburgo e Bremen.

Outras cidades, Rostock e Wismar tamén concluíron unha alianza con Lübeck en 1259, co obxecto de executaren accións comúns contra os bandidos e os piratas. Máis tarde, os mercadores de Lübeck e Hamburgo estableceron organizacións mercantís en Londres, cidade na que os mercadores da cidade de Colonia, os cales tamén tiña un gran peso comercial, gozaran dun réxime de monopolio.

Bremen e Danzig afiliáronse á asociación **Lübeck-Hamburgo** e foron seguidas por varias ligas, unha das cales agrupaba cidades de Westfalia, a zona do Rin e os Países Baixos, e outra constituíana cidades prusianas, lituanas e estonianas. A federación, denominada **Hansa** en 1343, pronto incluíu arredor de 90 cidades.

En 1362, a liga declara a guerra a Dinamarca en resposta pola ocupación de Visby, na illa de Gotland. Dinamarca foi forzada en 1370 a pagar indemnizacións e ceder territorios, o cal incrementou o poder da Liga.

## Actividades da Liga 
No século seguinte a Liga creou novos centros mercantís e de civilización na Europa do norte, desenvolveu a agricultura, as técnicas industriais e construíronse canles e estradas. A Liga era gobernada democraticamente por unha Dieta (a Hansetag), formada por delegados das cidades membros, pero o que non logrou crear foi un goberno centralizado, o que contribuíu ó colapso posterior de Liga.

A frota mercante da **Liga Hanseática** estaba formada por uns barcos chamados cocas hanseáticas (ou cocas, simplemente). Estes robustos barcos podían transportar unha gran cantidade de mercancías e eran moi manobrables.

## A caída 
A desintegración, iniciada a finais do século XV, acelerouse pola consolidación de Estados soberanos en Europa, o descubrimento de América e o desenvolvemento do poderío marítimo holandés e inglés. A confrontación entre a Liga e Inglaterra ocasionou a captura de 61 navíos hanseáticos por este país en 1589. A guerra dos Trinta Anos (que estalou en 1618), foi outro revés da organización.

Cara 1630 só Lübeck, Bremen e Hamburgo seguían integrando a Liga. Esta unión sobreviviu 39 anos, durante os cales as tres cidades conservaron unha independencia política nominal e a denominación de cidades hanseáticas.

Moito despois, co ascenso de Hitler ó poder en Alemaña, os privilexios destas tres cidades foron revogados en 1934.
## Véxase tamén
2 de novembro

O **2 de novembro** é o 306º día do ano do calendario gregoriano (307º nos anos bisestos). Quedan 59 días para finalizar o ano.

## Acontecementos
*676 - Dono convértese en Papa.
*998: en Francia, o frade Odilón ―cuarto abade de Cluny―  instituye este día como o Día dos Defuntos.
*1810 - Afundimento na ría de Viveiro da fragata Santa María Magdalena e o bergantín Palomo, morrendo 550 mariñeiros.
*1917 - Declaración Balfour: os británicos proclaman o seu apoio ás colonias israelís en Palestina.
*1930 - Haile Selassie tórnase emperador de Etiopía.
*1988 - Primeira propagación dun *verme* ou *worm* en Internet.
*2000 - A Expedición 1 chega á Estación Espacial Internacional.
*2004 - George W. Bush é reelixido presidente dos Estados Unidos.

## Nacementos
miniatura|100px|Burt Lancaster
*1755 - María Antonieta, raíña de Francia (m. 1793).
*1763 - José Alonso López y Nobal, mariño, matemático e enxeñeiro galego (m. 1824).
*1795 - James Knox Polk, presidente estadounidense (m. 1849).
*1815 - George Boole, matemático e filósofo británico (m. 1864).
*1840 - Victorino de la Plaza, presidente arxentino (m. 1919).
*1855 - Antonio Garrido Villazán, militar, xornalista e académico galego (m. 1928).
*1866 - José Rodrigues Vale, coñecido pelo pseudónimo de **João Verde**, escritor portugués (m. 1934).
*1886 - Gheorghe Tătărescu, primeiro ministro de Romanía (m. 1957).
*1877 - Teixeira de Pascoaes, escritor portugués (m. 1952).
*1889 - Manuel Abelenda, pintor galego (m. 1957).
*1906 - Luchino Visconti, director de cine italiano (m. 1976).
*1911 - Odysseus Elytis, poeta grego premiado co Nobel de Literatura en 1979 (m. 1996).
*1913 - Burt Lancaster, actor norteamericano (m. 1994).
*1929 - Richard E. Taylor, físico americano-canadense.
*1932 - Melvin Schwartz, físico estadounidense (m. 2006).
*1938 - Sofía de Grecia, raíña de España.
*1939 - Richard Serra, escultor estadounidense.
*1949 - María Isabel Salazar Bello, cirurxiá e política de Lugo.
*1957 - Paulino Martínez Pereiro, músico e escritor galego.
*1967 - Xesús Manuel Marcos, escritor galego.

## Mortes
*1910 - Raimon Casellas, escritor e xornalista catalán (m. 1855).
*1930 - Alfred Wegener, científico alemán (n. 1880).
*1936 - José Estévez Carrera, avogado e político galego (n. 1869).
*1937 - Bernardo Mateo Sagasta, enxeñeiro agrónomo e político galego (n. 1866).
*1938 - Leoncio Virgós Guillén, farmacéutico, médico e político galego (n. 1882).
*1947 - Casimiro Fernández Villagómez, xornalista e escritor galego (n. 1908).
*1950 - George Bernard Shaw, escritor británico.
*1962 - Jesús Andreu Lázaro, enxeñeiro agrónomo español.
*1975 - Pier Paolo Pasolini, director cinematográfico, novelista e poeta italiano; asasinado.
*1975 - Eduardo Rodríguez-Losada Rebellón, arquitecto e compositor musical galego (n. 1886).
*2003 - Xela Arias, poeta e tradutora galega (n. 1962).
*2004 - Theo van Gogh, director cinematográfico holandés, asasinado.

## Festas e celebracións
*Para a Igrexa Católica é o Día de Finados ou Día dos Fieis Defuntos.

## Outros
*Santoral: San Xusto mártir.

Os 366 días do ano
Positivismo

O **positivismo** (a partir de *positivo*, do latín *positivus –a –um* ‘certo’, ‘convencional’ e parece que entrou dende o francés) é unha corrente filosófica caracterizada por adoptar, en xeral,unha actitude cientificista e antimetafísica, confiando plenamente na humanidade e no seu progreso indefinido. Este punto de vista proclama exclusivamente a lexitimidade e validez do coñecemento proporcionado polas ciencias empíricas. Por iso considérase que a filosofía tradicional, entendida principalmente como metafísica ou coñecemento especulativo sen necesidade de comprobación empírica, debe substituírse por outra que teña como único obxectivo entender a natureza e os métodos das ciencias, fundamentalmente as ciencias da natureza (astronomía, física, química e bioloxía). O positivismo enlázase habitualmente cunha ontoloxía materialista.

## Historia e características 
Historicamente a filosofía positivista xorde no século XIX, sendo os seus máximos expoñentes Augusto Comte (1798-1857) e Ernst Mach (1838-1916). O primeiro usou a palabra "positivismo", tomada do filósofo francés Saint-Simon (1760-1825), para designar o seu pensamento. Así mesmo, denominou *estadio positivo*  á etapa do progreso humano na que a ciencia convértese na principal forza social, superando períodos anteriores de carácter metafísico e relixioso nos que dominaban as supersticións e as crenzas infundadas.

Curiosamente, nos últimos escritos da súa vida, Comte deriva cara posturas sentimentalistas e irracionais elaborando unha Relixión da Humanidade, na que se rendería culto ós grandes homes de ciencia, así como a toda unha serie disparatada de personalidades moi variadas, entre as que incluso  atópanse amigos persoais seus. Esta relixión positiva gozou dalgunha implantación social en cidades como Londres, París e Río de Xaneiro.

De todas formas, a deriva relixiosa do positivismo non foi secundada por autores posteriores, por exemplo Mach, que se mantivo dentro das marxes dun cientificismo extremo. Baixo a influencia deste último e a do austríaco Ludwig Wittgenstein (1889-1951), o positivismo cientificista transformase no século XX dando lugar ó neopositivismo. O manifesto fundacional deste publicouse en 1929 co nome de *Wissenschaftliche Weltauffassung: Der Wiener Kreis* (*Concepción científica do mundo: Círculo de Viena*). Este caracterízase por presentar un enfoque da metodoloxía científica elaborado de forma precisa por medio da lóxica formal, así como por intentar reducir toda investigación científica ó método e linguaxe da física (fisicalismo). A través deste programa filosófico e científico o neopositivismo contribuíu a impulsar notablemente a filosofía da ciencia durante o século XX.

En dereito, denomínase positivismo xurídico á ciencia xurídica que só admite a existencia de leis positivas. Consisten unicamente en convencións humanas excluíndo que haxa outras leis de maior rango, ben de carácter natural ou ben de carácter teolóxico.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
Antipapa

**Antipapa** é aquela persoa que, en oposición á cabeza da Igrexa católica vista como lexítimo reclama para si o título de Papa de xeito non oficial ou non suxeito ás normas da Igrexa que rexían en cada momento a elección de papa.

## Características 
Non indica unha postura contraria á doutrina católica, senón simplemente un intento de usurpación ou un pór de manifesto o descontento co liderado papal conxuntural. Os antipapas aparecen sobre todo en períodos de turbulencia, coma no Cisma de Occidente.

## Listaxe de antipapas 
* Hipólito (217-235)
* Novaciano (251)
* Fiz II (235-265)
* Ursino (366-367)
* Eulalio (418-419)
* Lourenzo (498; 501-505)
* Dióscoro (530)
* Teodoro II (687)
* Pascual I (687)
* Teofilato 767
* Constantino II (767-769)
* Filipe (768)
* Xoán VIII (844)
* Anastasio III (855)
* Cristovo (903-941)
* León VIII 963-965
* Bonifacio VII (974; 984-985)
* Xoán XVI (997-998)
* Gregorio (1012)
* Bieito X (1058-1059)
* Honorio II (1061-1072)
* Clemente III (1080; 1084-1100)
* Teodorico (1100)
* Alberte (1102)
* Silvestre IV (1105-1111)
* Gregorio VIII (1118-1119)
* Celestino II (1124)
* Anacleto II (1130-1138)
* Víctor IV (1138
* Víctor IV (1159-1164)
* Pascual III (1164-1168)
* Calisto III (1168-1178)
* Inocencio III (1179-1180)
* Nicolao V (1328-1330)

Traslado a Aviñón, Francia

* Clemente VII (1378-1394)
* Bieito XIII (1394-1423)
* Alexandre V (1409-1410)
* Xoán XXIII (1410-1415)
* Bieito XIV 1425-1429
* Bieito XIV 1430-1437
* Fiz V (1440-1449)

## Véxase tamén
Katsuhiro Otomo

[miniatura|300px|dereita|Otomo xunto a [Hermann Huppen no 2016]]

**Katsuhiro Ōtomo** (en caracteres xaponeses **大友 克洋**), nado na prefectura de Miyagi o 14 de abril de 1954, é un historietista, autor de banda deseñada e director de cinema xaponés.

## Traxectoria 
Ten gran consideración tanto en occidente como en oriente. Foi un dos primeiros autores de banda deseñada xaponesa en publicar en occidente. *Domu* (editada en España como *Pesadillas* por Norma Editorial) e *AKIRA* son obras que abriron o mundo da BD en Europa ás producións e sensibilidade xaponesas. As carecterísticas principais da maioría do seu traballo son a procura dun realismo e temáticas adultas tanto no visual como no argumental. Foi un dos autores clave na BD xaponesa dos oitenta, ao axudar a criar un estilo realista propiamente xaponés e a abrir o mercado xaponés ás innovacións e experimentacións visuais da BD francesa e tamén á inversa, levando a occidente o estilo narrativo e visual oriental.

## Domu 童夢 (*Pesadelos*) 
Despois de diferentes relatos curtos e algunha serie inacabada (*Fierball*), debuxou Domu, unha historia de ciencia ficción na que xoga co sobrenatural e os soños infantís. Tivo un grande éxito e gañou o premio literario SF Grand Prix. Isto levantou críticas, xa que nunca este premio fora outorgado a unha BD anteriormente. Nesta obra xa se ve máis claramente o estilo que mostrará na súa obra máis coñecida: AKIRA.

## AKIRA 
Considerado por moitos a súa obra mestra, naceu como BD en 1981, na revista *Young Magazine*. É unha historia de ciencia ficción futurista de tipo ciberpunk. Conta a historia de Kaneda e o seu amigo Tetsuo que adquire estraños poderes despois duns experimentos militares. A historia, chea de acción e narrada dunha forma maxistral e innovadora foi un éxito internacional e levou a banda deseñada xaponesa á atención dos países occidentais, nos que daquela se tiña unha idea vaga sobre a banda deseñada xaponesa. Os fondos feitos cun detalle poucas veces visto na bd daba unha ambientación profunda e fascinante que os autores europeos e americanos admiraron.

A forza visual da obra, a boa construción da trama e a interesante visión do futuro fan de AKIRA unha obra capital para entender a ciencia ficción dentro da banda deseñada.

Grazas ao éxito da obra fíxose unha adaptación cinematográfica de animación da obra, dirixida polo propio Katsuhiro Otomo. Cun orzamento espectacular para unha produción non xaponesa e unha estética completamente nova conseguiu un éxito internacional importante e está considerada filme de culto dentro da animación.

## Obra 
### Historietística 
* *The Gun Report* (1973).
* *Memorias*
* *Highway Star* (1975-1978)
* *Fireball* (1979)
* *Pesadillas* (*Domu*, 童夢) (1980)
* *Sayonara Nippon*
* *Short Peace*
* *Akira* (アキラ)
* *Legend of Mother Sarah*, só como guionista. Debuxos de Takumi Nagayashu.

### Cinematográfica 
* *Jiyu wo wareranai*
* *Genma Daisen*
* *Akira* (アキラ, 1988)
* *World Apartment Horror* (1991)
* *Roujin Z*
* *Robot Carnival*
* *Manie-Manie*
* *Memories*
* *Jiyo wo wareranai*
* *Genma Taisen*
* *Steamboy*
-490

O ano **-490** foi un ano do calendario romano prexuliano. No Imperio romano coñecíase como o **Ano do consulado de Camerino e Flavo** (ou, menos frecuentemente, '*ano 264 *Ab urbe condita'''''). 
## Acontecementos 
### Asia 
* Fundación da cidade india de Paliputra, que será capital de diversos reinos.

### Europa 
* Aristodemo, tirano de Cumas, é derribado do poder e morto.
* Setembro - Batalla de Maratón, vitoria dos atenienses, dirixidos por Milcíades, sobre os persas.
miniatura|dereita|250px|Plano da batalla de Maratón

## Nacementos 
* Empédocles, filósofo grego (m. ca. 430 a.C.)
* Zenón de Elea, filósofo grego (m. ca. 430 a.C.)
* Fidias, escultor grego (data probábel de nac, ; m. -430).

## Mortes 
* Hippias, antigo tirano de Atenas, morto en Lemnos, pelexando nas fileiras persas
* Lao Zi (Lao Tsé, nado ca. -590), filósofo chinés, fundador do taoísmo

## Outros 
Historia ano a ano
Batalla de Maratón

Coñécese como **batalla de Maratón** á que libraron a liga grega e os persas preto de Maratón, Grecia, na que se impediu a invasión de Grecia polo Imperio Persa. Nela, 10&nbsp;000 soldados atenienses venceron a 26&nbsp;000 persas. A nova da vitoria foi levada por un soldado ateniense, Fidípides, que morreu de esgotamento ao chegar a Atenas, dando así orixe á proba olímpica do maratón, na que se percorre a distancia que separaba as dúas cidades.

Milcíades, avisado do desembarque persa, incumbiu os atenienses a facérenlles fronte. Enviaron a Fidípides a Esparta para solicitar axuda, correndo 220 quilómetros nun día a cabalo. Os espartanos prometeron enviar axuda, mais argumentaron que, por razóns relixiosas (xa que se encontraban no nono día do mes lunar), non poderían facelo antes de seis días. Milcíades non podía esperar tanto tempo e lanzouse ao ataque contra os persas cos efectivos de que dispuña.

[miniatura|esquerda|200px|A batalla de Maratón - posicións iniciais das tropas gregas ([azul) e persas (vermello).]]

O número de atenienses flutuaba probabelmente entre dez e quince mil combatentes, e as forzas persas eran uns vinte mil. Heródoto di que os persas tiñan seiscentos barcos, se ben outros autores gregos aumentan as forzas enimigas até un millón de efectivos, dato esaxerado e inverosímil. Os gregos cercaron os persas, que responderon cunha choiva de frechas, levando os gregos a precipitárense contra o inimigo e forzando a disposición en formacións fechadas, impedindo o uso da cabalaría.

miniatura|200px|Batalla de Maratón - O asedio duplo dos gregos.

Esta acción foi determinante, pois os persas non podían facer moito contra as largas lanzas das forzas gregas preparadas para un combate corpo a corpo, xa que os seus arcos non lles servían, e as espadas, puñais e espadas curtas non podían facer grande dano aos gregos protexidos con couraza. Os persas ofereceron grande resistencia, conseguindo romper en determinado momento o cerco grego, mais logo foi reagrupado, e estes fixéronos recuar até o lugar do desembarque, onde se deu a última parte do combate.

Os atenienses capturaron sete barcos, mais eran insuficientes para impedir a retirada do exército inimigo, que foi totalmente masacrado. As tropas persas, derrotadas, regresaron a Asia, mais isto non significou que o problema se solucionase entre persas e gregos, pois logo ocorrería unha nova guerra.

Fidípides, segundo conta a lenda, foi mandado por Milcíades a correr os 42 quilômetros que separaban a Maratón de Atenas para anunciar a vitoria grega. Após anunciala coa frase "Alegrádevos, atenienses, nós vencemos!", caeu morto debido ao esforzo.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Guerras médicas
1066

[miniatura|O [Cometa Halley representado no Tapiz de Bayeux.]]

## Acontecementos 
### Europa 
* O porto viquingo de Hedeby, saqueado por eslavos.
* Iníciase a construción dunha nova igrexa en Monte Cassino.
* Fúndase o priorado de Boxgrove, na Inglaterra.

#### Conquista normanda de Inglaterra 
* 6 de xaneiro - Haroldo II Godwinson é coroado rei de Inglaterra, ao día seguinte da morte de Eduardo o Confesor.
* Haroldo III da Noruega invade a Inglaterra coa axuda de Tostig Godwinson, irmán de Haroldo II.
* 25 de setembro - Batalla da Ponte de Stamford: O exército de Haroldo Godwinson derrota os invasores noruegueses.
* 28 de setembro - Guillerme, Duque de Normandía invade Inglaterra con 7000 homes dando inicio á Conquista Normanda; Haroldo II inicia a marcha forzada para o sur a fin de enfrontar a ameaza.
* 14 de outubro - Batalla de Hastings: Guillerme de Normandía derrota o exército de Haroldo II de Inglaterra, que morre na batalla. Inicio da dinastía normanda en Inglaterra.
* 25 de decembro - Guillerme da Normandía é coroado rei de Inglaterra na Abadía de Westminster

### Asia 
* Iníciase o reinado de Harshavarman III, rei de Camboxa (até 1080).

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 5 de xaneiro - Eduardo o Confesor, rei de Inglaterra.
* 25 de setembro - Tostig Godwinson, conde deposto de Northumbria e irmán de Harold II de Inglaterra.
* 14 de outubro - Haroldo II de Inglaterra, derradeiro rei saxón de Inglaterra, na batalla de Hastings.
* Harald III de Noruega, "o derradeiro viquingo", na batalla da Ponte de Stamford
* Conan II da Bretaña.
*Cresconio, bispo de Iria e Compostela.

## Outros 
* O Cometa Halley é observado durante todo o ano; aparece representado na Tapiz de Bayeux.

Historia ano a ano