Sandro Botticelli

**Sandro Botticelli**, nado en Florencia en 1447 e finado na mesma cidade en 1510, foi un pintor renacentista italiano. O seu nome real era **Allessandro di Mariano Filipepi**, pero chamouse Botticelli debido a que foi aprendiz do pintor e artesán Botticello. Non se coñece demasiado da vida de Botticelli debido á falta de documentación e a que resgardou a súa vida privada. Sábese que foi acollido polos Medici e por outras prominentes familias florentinas entre 1483 e 1500. Botticcelli non asinou a maior parte dos seus cadros, polo que non podemos saber a súa orde cronolóxica máis que pola vellez da tea en que foran plasmadas as súas obras.

## Traxectoria 
Botticelli entrou á idade de quince anos no obradoiro de Fra Filippo Lippi (1406-1469), monxe e pintor florentino, autor de celebradas pinturas de temática relixiosa. Traballou tamén cos pintores Antonio del Pollaiuolo e Andrea del Verrocchio. Con eles fixo a súa aprendizaxe da ourivaría, do gravado e do cicelado, artes que influíron na súa concepción do debuxo. Botticelli traballaba con frecuencia con artesáns, especialmente co seu irman Antonio, que era ourive, e co cal compartía o seu taller.

A partir de 1481, Botticelli foi chamado a Roma polo papa Sisto IV, para que decorase a Capela Sistina, xunto con outros grandes artistas. Porén, a rivalidade existente entre o papa e os Medici, mecenas do artista, fixo que o seu talento non fose recoñecido debidamente.

Alí realizou tres grandes frescos: 
* As probas de Moisés
* As probas de Cristo
* O castigo de Coré

Logo volveu a Florencia, enfurecido pola inxustiza que se fixera coas súas obras, de xeito que decidiu, entón, non abandonar xamais a súa cidade natal. Moi logo reiniciou o traballo, pintando o *Nacemento de Venus* en 1484, unha das súas obras mestras.

A mediados da década de 1480, Botticelli, xunto con Perugino, Ghirlandaio e mais Filippino Lippi, traballou nunha importante serie de frescos para Lourenzo o Magnífico, nunha "vila" preto de Volterra. Neses anos pintaría bastantes outros frescos en igrexas florentinas.

No 1491 Botticelli formou parte dun comité para decidir sobre a fachada do Duomo de Florencia. No 1502 foi acusado de sodomía, aínda que a acusación foi retirada. No 1504 participou noutro comité, neste caso para decidir onde colocar a estatua de *David* de Michelangelo. O seu último traballo foi unha serie sobre a vida de san Cenobio, que lembra o uso non naturalista do pintor Fra Angelico.

Tivo como discípulo máis destacado a Filippino Lippi, fillo do seu mestre Fra Filippo Lippi.

## Obras (selección) 
[miniatura|269x269px|Home coa medalla de [Còsimo de Médicis]]
* *Madonna co Neno e anxo* (1465-67) -Témpera sobre táboa, 87 x 60&nbsp;cm, Spedale degli Innocenti, Florencia 
* *Adoración dos Magos* (1465-67) -Témpera sobre táboa, 50 x 136&nbsp;cm, National Gallery, Londres
* *Adoración dos Magos* (1465-67) -Témpera sobre táboa, diámetro 131,5&nbsp;cm, National Gallery, Londres
* *Madonna e Neno con dous anxos e san Xoán neno* (1465-70) - Témpera sobre táboa, 85 x 62&nbsp;cm, Galleria dell Accademia, Florencia
* *Madonna con Neno e anxo* (post. 1465) - Témpera sobre táboa, 110 x 70&nbsp;cm, Musée Fesch, Ajaccio
* *Madonna con Neno* (h. 1467) - Témpera sobre táboa, 71,6 x 51&nbsp;cm, Musée du Petit Palais, Aviñón 
* *Madonna da galería* (1467) - Temple sobre táboa, 72 x 50&nbsp;cm, Galería Uffizi, Florencia
* *Madonna con Neno e dous anxos* (1468-70), - Témpera sobre táboa, 100 x 71&nbsp;cm, Museo de Capodimonte, Nápoles
* *A Virxe na Gloria con serafíns* (1469-70) - Témpera sobre táboa, 120 x 65&nbsp;cm, Galería Uffizi, Florencia
* *Madonna da roseira* (1469-70) - Témpera sobre panel, 124 x 65&nbsp;cm, Galería Uffizi, Florencia
* *Historias da Madalena: Comuñón e Asunción* (1470), - Témpera sobre táboa, 18 x 42&nbsp;cm, Museo de Arte de Filadelfia, a colección Johnson, Filadelfia
* *A Fortaleza* (1470) - Témpera sobre táboa, 167 x 87&nbsp;cm, Galería Uffizi, Florencia
* *Retrato dun mozo* (ca. 1470) - Témpera sobre táboa, 51 x 33,7&nbsp;cm, Pazo Pitti, Florencia
* ''A Virxe e o Neno con seis santos (Retablo de sant'Ambrogio)* (ca. 1470) - Témpera sobre táboa, 170 x 194&nbsp;cm, Galería Uffizi,Florencia 
* *Madonna da Eucaristía* (1470-1472) - Témpera sobre táboa, 84 x 64,5&nbsp;cm, Museo Isabella Stewart Gardner, Boston
* Díptico das *Historias de Xudit* (1470-72), Galería Uffizi, Florencia:
** *Regreso de Xudit a Betulia* - Témpera sobre táboa, 31 x 25&nbsp;cm
** *Descubrimento do cadáver de Holofernes* - Témpera sobre madeira, 31 x 25&nbsp;cm
* *San Sebastián* (1474) - Témpera sobre táboa, 195 x 175&nbsp;cm, Staatliche Museen, Berlín
* *Adoración dos Reis Magos* (1475) -Témpera sobre táboa, 111 x 134&nbsp;cm, Galería Uffizi, Florencia
* *Retrato de hombe con a medalla de Còsimo o Vello* (1475) - Témpera sobre táboa, 57,5 x 44&nbsp;cm, Galería Uffizi, Florencia
* *Adoración dos Magos* (1475), Galería Uffizi, Florencia
* *Retrato de Esmeralda Brandini* (ca. 1475) - Témpera sobre táboa, 65,7 x 41&nbsp;cm, Victoria and Albert Museum, Londres
* *Retrato dunha moza* (ca. 1475) - Témpera sobre táboa, 61 x 40&nbsp;cm, Palacio Pitti, Florencia
* *Retrato de Giuliano de Medici* (ca. 1475) - Témpera sobre táboa, 54 x 36&nbsp;cm, Accademia Carrara, Bérgamo
* *Virgen e Neno* (h. 1475) - Témpera sobre táboa, Art Institute, Chicago
* *Catalina de Alexandría*, retrato de Caterina Sforza (ca. 1475) - Lindenau-Museum, Altenburg
* *Retrato de Giuliano de Medici* (1476-77) - Témpera sobre táboa, 75,6 x 36&nbsp;cm, Galería Nacional de Arte, Washington
* *Nacemento de Cristo*, (1476-77) - Fresco, 200 x 300&nbsp;cm, Santa Maria Novella, Florencia
* *Retrato de Giuliano de Medici* (1478) - Táboa, 54 x 36&nbsp;cm, Gemäldegalerie, Berlín
* *Anunciación* (ca. 1479) - Témpera sobre táboa, 19 x 30&nbsp;cm. Colección Hyde, Glens Falls
* *Santo Agostiño no seu gabinete* (1480) - Fresco, pintura mural desprendida, 152 x 112&nbsp;cm, Igrexa de Ognissanti, Florencia
* *Madonna do libro* (1480-81) - Témpera sobre táboa, 58 x 39,5&nbsp;cm, Museo Poldi Pezzoli, Milán
* *Retrato dunha moza* (1480-85) - Témpera sobre madeira, 82 x 54&nbsp;cm, Instituto Städel, Frankfurt am Main
* *Madonna do Magnificat* (1481) - Témpera sobre táboa, diámetro 118&nbsp;cm, Galería Uffizi, Florencia
* *Alegoría da Primavera* (1481-82) - Témpera sobre táboa, 203 x 314&nbsp;cm, Galería Uffizi, Florencia
miniatura|dereita|250px|*Adoración dos Magos*, 1481-1482, Washington DC
* *Adoración dos Magos* (1481-82) - Témpera sobre táboa, 70 x 103&nbsp;cm, Galería Nacional de Arte, Washington DC.
* Frescos nos muros laterais da Capela Sistina, Cidade do Vaticano (1481-82): 
** *Probas de Moisés* - Pintura mural, 348,5 x 558&nbsp;cm
** *Castigo dos rebeldes* - Pintura mural, 348,5 x 570&nbsp;cm
** *Probas de Cristo* - Pintura mural, 345,5 x 555&nbsp;cm
* *Palas e o Centauro* (1482-83) - Témpera sobre lenzo, 207 x 148&nbsp;cm, Galería Uffizi, Florencia
* *Retrato dun mozo* (h. 1482-83) - Témpera sobre táboa, 41 x 31&nbsp;cm, Galería Nacional de Arte, Washington, D.C.
* *Venus e Marte* (1483) - Témpera sobre táboa, 69 x 173&nbsp;cm, National Gallery, Londres
* *Historia de Nastagio degli Onesti* (1483):
** *Nastagio degli Onesti I* - Témpera sobre táboa, 83 x 138&nbsp;cm, Museo do Prado, Madrid
** *Nastagio degli Onesti II* - Témpera sobre táboa, 83 x 138&nbsp;cm, Museo do Prado, Madrid
** *Nastagio degli Onesti III* - Témpera sobre táboa, 83 x 138&nbsp;cm, Museo do Prado, Madrid
** *Nastagio degli Onesti IV* - Témpera sobre táboa, 84 x 142&nbsp;cm, Colección privada
* *Nacemento de Venus* (1484) - Témpera sobre lenzo, 184,5 x 285,5&nbsp;cm, Galería Uffizi, Florencia
* *Madonna da granada* (1487)- Témpera sobre táboa, diámetro 143,5&nbsp;cm, Galería Uffizi, Florencia
* *Madonna co Neno, santa Catalina de Alexandría, santo Agostiño, san Bernabé, san Xoán Bautista, san Ignacio e san Miguel Arcánxo (Pala de San Bernabé)* (1487) - Témpera sobre táboa, 268 x 280&nbsp;cm, Galería Uffizi, Florencia
** Predela con *Cristo muerto* - Temple sobre táboa, 21 x 41&nbsp;cm, Galería Uffizi, Florencia
* *Visión de santo Agostiño* (ca. 1488) - Témpera sobre táboa, 20 x 38&nbsp;cm, Galería Uffizi, Florencia
* *Cristo no sepulcro* (h. 1488) - Témpera sobre táboa, 21 x 41&nbsp;cm, Galería Uffizi, Florencia
* *Salomé con a cabeza do Bautista* (ca. 1488) - Témpera sobre táboa, 21 x 40,5&nbsp;cm, Galería Uffizi, Florencia
* *Extracción do corazón de san Ignacio* (ca. 1488) - Témpera sobre táboa, 21 x 40,5&nbsp;cm, Galería Uffizi, Florencia
* *Coroación da Virxe con san Xoán Bautista, santo Agostiño, san Xerome e san Elixio (Pala de San Marcos)* (1488-1490) - Témpera sobre táboa, 378 x 258&nbsp;cm (pala) e 21 x 269&nbsp;cm (toda la predela) Galería Uffizi, Florencia
* *Retrato de Michelle Marullo* (ca. 1491) - Témpera sobre lenzo transferido de madeira, 49 x 35&nbsp;cm, Colección privada (en préstamo no Museo do Prado, Madrid)
* *Anunciación* (1490-93) - Témpera sobre táboa, 23,9 x 36,5&nbsp;cm, Museo Metropolitano de Arte, Nova York
* *Retrato de Lorenzo di Ser Piero Lorenzi* (1490-95) - Témpera sobre táboa, 50 x 36,5&nbsp;cm, Museo de Arte de Filadelfia, Filadelfia
* *Madonna do pavillón* (h. 1493) - Témpera sobre táboa, diámetro 65&nbsp;cm, Pinacoteca Ambrosiana, Milán
* *A Piedade* (1495) - Témpera sobre táboa, 107 x 71&nbsp;cm, Museo Poldi Pezzoli, Milán
n el Niño y san Juanito]]* (1495) - Temple sobre táboa, 134 x 92 cm, Galería Palatina del Palacio Pitti, Florencia
* *A Calumnia* (1495) - Témpera sobre táboa, 62 x 91 cm, Galería Uffizi, Florencia
* *Última comuñón de san Xerome* (ca. 1495) - Témpera sobre táboa, 34,5 x 25,4 cm, Museo Metropolitano de Arte, Nova York
* *Retrato de Dante* (ca. 1495) - Témpera sobre lenzo, 54,7 x 47,5 cm, Colección privada
* *Xudit abandona a tenda de Holofernes* (1495-1500) - Témpera sobre táboa, 36,5 x 20 cm, Rijksmuseum, Ámsterdan
* *Crucifixión* (h. 1497) - Témpera sobre lenzo, 73,5 x 50,8 cm, Museo de arte Fogg, Universidad de Harvard, Cambridge, Massachusetts
* *Oración no Horto* (1498-1500) - Témpera sobre táboa, 53 x 35 cm, Capela Real, Granada
* Catro cadros sobre a *Vida de san Cenobio* (1500-1505):
** *Bautismo de san Cenobio e ordenación como bispo* - Témpera sobre táboa, 66,5 x 149,5 cm, National Gallery, Londres
** *Tres milagres de san Cenobio* - Témpera sobre táboa, 65 x 139,5 cm, National Gallery, Londres
** *Tres milagres de san Cenobio* - Témpera sobre táboa, 67 x 150,5 cm, Museo Metropolitano de Arte, Nova York
** *Último milagre e morte de san Cenobio* - Témpera sobre táboa, 66 x 182 cm, Gemäldegalerie, Dresde
* *Natividade mística* (1501) - Témpera sobre táboa, 108,5 x 75 cm, National Gallery, Londres

## Galería de imaxes 
;Pinturas

Ficheiro:Sandro Botticelli 061.jpg|*Madonna co Neno e anxos cantores* (1487)
Ficheiro:Venus and Mars.jpg|*Venus e Marte* (1483)
Ficheiro:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|*Nacemento de Venus* (1486)
Ficheiro:Botticelli-primavera.jpg|A Primavera (1485)

;Debuxos

Ficheiro:Pur 01 Botticelli.jpg|
Ficheiro:Pur 30 botticelli.jpg|
Ficheiro:Pur 31 botticelli.jpg|
Ficheiro:Inf. 29 Sandro Botticelli, alchimisti.jpg|Alquimista

## Véxase tamén 
### Bibliografía