open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aniceto Díaz Pereira

**Aniceto Díaz Pereira**, nado en Meira o 18 de decembro de 1898, foi un xastre e político galego.

## Traxectoria 
Emigrante retornado de Cuba. Logo do triunfo da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936 foi nomeado concelleiro de Meira. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi multado polo gobernador civil de Lugo por negarse a satisfacer a taxa sobre o prato único. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en 1941.

Enlace do guerrilleiro Manuel Castro Tellado dende 1944, a súa filla, América Díaz Pereira, foi detida pola Garda Civil, confesou e como consecuencia rexistraron a casa o 15 de febreiro de 1947 e toparon armas e documentación da guerrilla. Ámbo foron detidos e procesados na causa 99/47 por "encubridores de bandoleros". Xulgado en Lugo o 30 de xaneiro de 1948 xunto con Primitivo Rodríguez Otero, Manuel Cobas Rodríguez, José Coronas Rodríguez, Lino Carrera Falcón, Fidel Díaz Pérez, José María Díaz Cortón, Faílde Fernández Teijeiro, Antonio Freire Sanjurjo, Carmen Freire Sanjurjo, Donato Freire Barja, Anunciación Grandela Novo, Modesto López Rodríguez, Francisco Pacio Rodríguez, Manuel Páxaro Seijas, Darío Peinó Jardín, Manuel Pérez Penelas, David Rico Seivane, Serafín Rico Seivane, Salvador Riopedre Río, José Benito Sanjurjo Onega e Josefa Teijeiro Linares. Foi condenado a dez anos de prisión maior. Foi trasladado ao Reformatorio de Adultos de Ocaña (Toledo) a finais de abril de 1948 para traballar na xastrería no programa de redención de penas polo traballo. Saíu en liberdade condicional o 24 de agosto de 1954.

## Vida persoal 
Casou e tivo dúas fillas.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Expediente procesual de Aniceto Díaz Pereira
Medida de probabilidade

En matemáticas, unha **medida de probabilidade** é unha función con valores reais definida nun conxunto de eventos nunha σ-álxebra que satisfai propiedades de medida como a *aditividade contábel*. A diferenza entre unha medida de probabilidade e a noción máis xeral de medida (que inclúe conceptos como área ou volume) é que unha medida de probabilidade debe asignar o valor 1 a todo o espazo.

As medidas de probabilidade teñen aplicacións en diversos campos, desde a física ata as finanzas e a bioloxía.

## Definición 
miniatura|300x300px| Unha *medida de probabilidade* que mapea a σ-álxebra para 2^3 eventos no intervalo unidade.
Os requisitos para unha función conxunto \mu ser unha medida de probabilidade nunha σ-álxebra son:

* \mu debe devolver resultados no intervalo unidade [0, 1], devolvendo 0 para o conxunto baleiro e 1 para todo o espazo.
* \mu debe satisfacer a propiedade *de aditividade contábel* que para todas as coleccións contabeis E_1, E_2, \ldots de conxuntos disxuntos por pares:  \mu\left(\bigcup_{i \in \N} E_i\right) = \sum_{i \in \N} \mu(E_i).

Por exemplo, dados tres elementos 1, 2 e 3 con probabilidades 1/4, 1/4 e 1/2, o valor asignado \{1, 3\} é 1/4 + 1/2 = 3/4, como no diagrama da dereita.

A probabilidade condicional baseada na intersección de eventos definida como: \mu (B \mid A) = \frac{\mu(A \cap B)}{\mu(A)}.  satisfai os requisitos da medida de probabilidade sempre que \mu(A) non é cero.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos 
* Medida de Borel.
* Medida de Lebesgue.
### Ligazóns externas 
* Distinguishing probability measure, function and distribution, Math Stack Exchange
Función constante

dereita|miniatura|300x300px|Gráfica de tres funcións constantes
En matemáticas chámase **función constante** a aquela función matemática que toma o mesmo valor para calquera variable independente. Represéntase da forma:

:  f(x) = c.

## Funcións reais dunha variábel real 
Como se pode ver é unha recta horizontal no plano cartesiano, na gráfica representámola no plano, mais, como se pode ver a función non depende de **x**, se facemos:

:  y = f(x) temos  y = c \,

que para os tres casos representados na gráfica sería
:  y = 8.
:  y = 4,2.
:  y = -3,6.

Como a variábel dependente **y** non depende de **x** temos que a derivada:
:  \frac{dy}{dx} = 0 .

A integral da función constante:

:  y = c \, sería 

:  
   Y = \int_a^b c\,dx = c \int_a^b dx = c  x \Big ]_a^b = c(b-a).

## A función constante como un polinomio en x 
Se temos un polinomio xeral, que ten a forma:

: f(x) = \sum_{i = 0}^{n} a_{i} x^{i}.

unha función constante cumpre esta expresión con n= 0, é un polinomio de grao 0, que é o mesmo que:
: f(x) = a x^0 = a.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de funcións matemáticas.
Arion vulgaris

Co nome vulgar de **lesma española** denomínase os moluscos gasterópodos da familia Arionidae pertencentes á especie ***Arion vulgaris*** (antes *Arion lusitanicus*).

## Taxonomía 
### Descrición 
Durante aproximadamente 90 anos *A. vulgaris* foi considerada como *Arion lusitanicus* (Mabille, 1868), pensando que se estendeu dende a zona da Península Ibérica (España, Portugal e Azores) a outros países (Simroth 1891; Quick 1952, 1960; van Regteren Altena, 1971; Chevallier 1972). Porén, Castillejo, da Universidade de Santiago de Compostela (1997) demostrou que *A. lusitanicus* estudado fóra de Iberia era moi diferente do *A. lusitanicus* (Mabille 1868) descrito orixinalmente en Portugal en base á morfoloxía interna. Estudos filoxenéticos de Quinteiro et al. (2005) e Hatteland et al. (2015) chegaron á mesma conclusión; así, *A. vulgaris* foi recoñecido como distinto da especie *A. lusitanicus*, como tamén suxire Falkner et al. (2002). Debido ás semellanzas morfolóxicas e á taxonomía confusa dos estudos máis antigos, o nome *A. lusitanicus* refírese a miúdo á chamada lesma praga *A. vulgaris* que se produce habitualmente en Europa. Actualmente, *A. vulgaris* considérase que é común en moitos países europeos, de sur a norte, e ata agora foi reportado en Francia (en 1855), Gran Bretaña (1952), Alemaña (1970), Eslovenia (1970), Italia (1971), Suíza (1971), Austria (1972), Suecia (1975), Bulgaria (1983), Austria (1984), Noruega (1988), Bélxica (1989), Países Baixos (1989), Finlandia (1990) , Dinamarca (1991), Polonia (1993), Islandia (2003–2004), Groenlandia, Letonia, Lituania, Illas Feroe e Romanía (2006).

## Características 
*Arion vulgaris* está considerada como unha das 100 especies máis invasoras de Europa. O rango de distribución nativo desta especie é incerto, pero dende hai moitos anos considérase a Península Ibérica como a zona de orixe. Porén, estudos recentes indican que *A. vulgaris* probablemente se orixinou en Francia.

Zemanova et al. (2016) centráronse no estado de *A. vulgaris* para verificar se é invasora ou nativa de Europa Central. As súas análises de secuencias de ADNmt (marcadores COI e ND1) e microsatélites, obtidos de poboacións europeas en todo o rango de distribución desta lesma, indicaron que a clasificación de *A. vulgaris* como non invasiva sería prematura.

, xullo de 2024.]]
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Almón, B., Pérez, J. & Caballer, M. (2018): "Expect the unexpected: a new large species of *Marionia* (Heterobranchia: Nudibranchia: Tritoniidae) from western Europe". *Invertebrate Systematics* **32** (4): 892-908.
* Coleman, Neville (2008): *Nudibranchs Encyclopedia: Catalogue of Asia/Indo-Pacific Sea Slugs*. Neville Coleman's Underwater Geographic. ISBN 0-9473-2541-7.

### Outros artigos 
* Heterobranquios
* Opistobranquios
* Lista de gasterópodos de Galicia
Grao dun polinomio

O grao dun termo dunha variábel nun polinomio é o expoñente desa variábel nese termo. E o grao dun polinomio e o grao do termo de maior grao. 

Por exemplo, en 2x^3 + 4x^2 + x + 7, o termo **de maior grao** é 2x^3; dise que este termo e, polo tanto, todo o polinomio, é de *grao 3*.

Nos polinomios de dúas ou máis variábeis, o grao dun termo é a *suma* dos expoñentes das variábeis nese termo; o grao do polinomio, de novo, é o grao maior. Por exemplo, o polinomio x^2y^2 + 3x^3 + 4y ten grao 4, o mesmo grao que o termo x^2y^2.

## Comportamento baixo operacións con polinomios 
### Comportamento baixo a suma 
O grao da suma (ou diferenza) de dous polinomios é menor ou igual ao maior dos dous graos: \deg(P + Q) \leq \max(\deg(P),\deg(Q)).\deg(P - Q) \leq \max(\deg(P),\deg(Q)).

Por exemplo,

* O grao de (x^3+x)+(x^2+1)=x^3+x^2+x+1 é 3. Teña en conta que 3 ≤ máximo (3, 2).
* O grao de (x^3+x)-(x^3+x^2)=-x^2+x é 2. Teña en conta que 2 ≤ máximo (3, 3).

### Comportamento baixo a multiplicación 
O grao do produto dun polinomio por un escalar distinto de cero é igual ao grao do polinomio; é dicir,

:\deg(cP)=\deg(P).

Por exemplo, o grao de 2(x^2+3x-2)=2x^2+6x-4 é 2, que é igual ao grao de x^2+3x- 2.

Así, o conxunto de polinomios (con coeficientes dun corpo dado *F*) cuxos graos son menores ou iguais a un número dado *n* forma un espazo vectorial.

Máis xeralmente, o grao do produto de dous polinomios sobre un corpo ou un dominio de integridade é a suma dos seus graos:
:\deg(PQ) = \deg(P) + \deg(Q).

Por exemplo, o grao de (x^3+x)(x^2+1)=x^5+2x^3+x é 5 = 3 + 2.

Para polinomios sobre un anel arbitrario, as regras anteriores poden non ser válidas, debido á cancelación que pode ocorrer ao multiplicar dúas constantes distintas de cero. Por exemplo, no anel \mathbf{Z}/4\mathbf{Z} de números enteiros módulo 4, temos \deg(2x) = \deg(1+2x) = 1, maos \deg(2x(1+2x)) = \deg(2x) = 1, que non é igual á suma dos graos dos factores.

### Comportamento baixo a composición de funcións 
O grao da composición de dous polinomios non constantes P e Q nun corpo ou dominio de integridade é o produto dos seus graos:
\deg(P \circ Q) = \deg(P)\deg(Q).

Por exemplo, se P = x^3+x ten o grao 3 e Q = x^2 - 1 ten o grao 2, daquela a súa composición é P \circ Q = P \circ (x^2 - 1) = (x^2 - 1)^3+(x^2 - 1) = x^6 - 3x^4+4x^2 - 2, que ten o grao 6.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
*

### Outros artigos 
* Teorema fundamental da álxebra.
Jailson Marques Siqueira

**Jailson Marques Siqueira**, nado en Caçapava do Sul o 7 de setembro de 1995, e  máis coñecido como **Jailson**, é un futbolista profesional brasileiro que xoga como mediocampista. Desde 2024 xoga no Real Club Celta de Vigo da Primeira División de España. Malia a súa posición ser a de mediocampista, neste último club, ás ordes de Claudio Giráldez, xogou en diversas ocasións como defensa central.

## Traxectoria
Debutou no equipo de Grêmio en 2016 no Campionato Gaucho. Posteriormente formou parte do cadro de persoal que gañou a Copa Liberadores 2017. O 31 de agosto de 2018 confirmouse a súa fichaxe polo Fenerbahçe S. K. de Turquía. A operación pechouse en 4 millóns de euros, con contrato ata 2022.

Tras pasar polo fútbol chinés regresou ao Brasil e en xaneiro de 2022 anunciouse a súa fichaxe por S. E. Palmeiras.​ Quedou libre ao finalizar a tempada 2023 e daquela regresou a Europa para xogar no Real Club Celta de Vigo cun contrato ata xuño de 2025 máis outro ano opcional.

## Clubs 
## Notas
All Quiet on the Eastern Esplanade

***All Quiet on the Eastern Esplanade*** é o cuarto álbum de estudio da banda inglesa de garage rock The Libertines, publicado o 5 de abril de 2024 a través do selo EMI no Reino Unido e de Casablanca/Republic Records en América do Norte. É o seu primeiro lanzamento en estudo en case nove anos, despois de *Anthems for Doomed Youth* (2015).

## Listaxe de cancións 
## Notas
Mihailo Ristić

**Mihailo Ristić**, nado en Bijeljina o 31 de outubro de 1995, é un futbolista serbio que xoga de centrocampista no R. C. Celta de Vigo da Primeira División de España.

## Traxectoria
Comezou a súa carreira deportiva no Estrela Vermella de Belgrado​ en 2013, equipo que abandonou en 2017 para fichar polo FC Krasnodar da liga Premier de Rusia. Durante a súa etapa no Krasnodar estivo cedido no A. C. Sparta Praga. En 2019 fichou polo Montpellier H. S. C. da Ligue 1.

O 26 de maio de 2022 oficializouse a súa fichaxe polo S. L. Benfica para as seguintes catro tempadas unha vez finalizase o seu contrato co equipo francés no mes de xuño. Ao comezo da segunda metade do ano marchou ao R. C. Celta de Vigo, co que asinou ata 2026 por uns 3 millóns de euros, se ben 1,5 millóns non se aboaron ao non se cumpriren os obxectivos de partidos xogados.

## Notas
Anthems for Doomed Youth

***Anthems for Doomed Youth*** é o terceiro álbum de estudio da banda inglesa de garage rock The Libertines, publicado o 11 de stembro de 2015 a través do selo Virgin EMI Records. O álbum contén dúas referencias literarias notables: os temas "Anthem for Doomed Youth" e "Gunga Din", poemas de referencia dos mesmos títulos de Wilfred Owen e Rudyard Kipling, respectivamente. "Gunga Din" foi lanzado como o primeiro sinxelo do álbum o 2 de xullo de 2015. O segundo sinxelo do álbum, "Glasgow Coma Scale Blues", foi lanzado o 20 de agosto de 2015. O éxito do álbum produciu varias xiras europeas entre 2015 e 2019.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Five Nights at Freddy's (filme)

'''''Five Nights at Freddy's''''' é un filme estadounidense de 2023 dirixido por Emma Tammi, quen coescribiu o guión con Scott Cawthon e Seth Cuddeback. Baséase na serie homónima de videoxogos creada por Scott Cawthon. Está protagonizado por Josh Hutcherson, no papel dun garda de seguridade con problemas que comeza un traballo nunha pizzería abandonada onde descobre que as súas mascotas animatrónicas están posuídas polas almas duns nenos asasinados. Elizabeth Lail, Piper Rubio, Mary Stuart Masterson e Matthew Lillard compoñen o resto do elenco.

## Personaxes 
* Josh Hutcherson como Mike Schmidt
** Wyatt Parker como Mike Schmidt de neno
* Piper Rubio como Abby
* Elizabeth Lail como Vanessa
* Matthew Lillard como Steve Raglan / William Afton
* Mary Stuart Masterson como tía Jane
* Kat Conner Sterling como Max
* David Lind como Jeff
* Christian Stokes como Hank 
* Joseph Poliquin como Carl

## Notas
Julio Cachafeiro Carballeira

**Julio Cachafeiro Carballeira**, nado en Meira cara a 1906 e finado no mesmo concello o 28 de novembro de 1966, foi un empresario e político galego.

## Traxectoria 
Na República foi secretario accidental do xulgado de Meira. Foi secretario da Agrupación Municipal de Izquierda Republicana de Meira en 1934. Logo do triunfo da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936 foi nomeado alcalde de Meira. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 abríronlle expediente de responsabilidades políticas en 1941. No franquismo foi oficial do concello de Vilaoudriz, e nos anos cincuenta xefe da Hermandad Sindical de Labradores y Ganaderos de Meira. Finou en Meira o 28 de novembro de 1966 con 60 anos.

## Recoñecementos 
Unha rúa de Meira leva o seu nome.

## Vida persoal 
Casou con María del Carmen Lamas Amor e foi pai de Federico e María del Carmen Cachafeiro Lamas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Represión franquista en Lugo
Lingua marubo

A **lingua marubo** é unha lingua da familia pano falada no Brasil. A lingua marubo considérase ameazada por mor do avance da lingua portuguesa entre os membros do pobo marubo. O marubo está clasificado como "vulnerable" polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Características 
O marubo é unha lingua aglutinante cunha orde de palabras suxeito-obxecto-verbo. Ten un sistema de tempo graduado onde o tempo que se usa está determinado pola distancia no tempo entre o tempo de referencia (xeralmente o tempo de falar) e o tempo no que aconteceu o mencionado.O marubo, a diferenza da maioría das linguas da familia pano, non ten prefixos para referirse a varias partes do corpo.

## Notas
Modesto López Rodríguez

**Modesto López Rodríguez**, coñecido como **Zoqueiro**, nado en Álvare (A Pastoriza) o 3 de novembro de 1894, foi un zoqueiro e político galego.

## Traxectoria 
Zoqueiro veciño da Pena (Meira). Enlace do guerrilleiro Manuel Castro Tellado dende outubro de 1945, logo da súa morte o 13 de xaneiro de 1947 rexistraron a súa casa o 27 de febreiro e foi detido xunto coa súa parella Anunciación Grandela Novo. Procesados na causa 99/47 por "encubridores de bandoleros", foron xulgados en Lugo o 30 de xaneiro de 1948 xunto con Primitivo Rodríguez Otero, Manuel Cobas Rodríguez, José Coronas Rodríguez, Aniceto Díaz Pereira, América Díaz Pereira, Fidel Díaz Pérez, José María Díaz Cortón, Faílde Fernández Teijeiro, Antonio Freire Sanjurjo, Carmen Freire Sanjurjo, Donato Freire Barja, Lino Carrera Falcón, Francisco Pacio Rodríguez, Manuel Páxaro Seijas, Darío Peinó Jardín, Manuel Pérez Penelas, David Rico Seivane, Serafín Rico Seivane, Salvador Riopedre Río, José Benito Sanjurjo Onega e Josefa Teijeiro Linares. Foi condenado a seis anos de prisión menor. Foi trasladado á Prisión Central de Xixón. Saíu en liberdade condicional o 26 de agosto de 1951.

## Vida persoal 
Era parella de Anunciación Grandela Novo, tamén procesada na mesma causa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Expediente procesual de Lino Carrera Falcón
Hvítur, hvítur dagur

***Hvítur, hvítur dagur*** é un filme dramático islandés de 2019 dirixido e escrito por Hlynur Pálmason. Estreouse no Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2019 o 16 de maio. Gañou o premio ao mellor filme no Festival de Cinema de Turín.

Foi escollido como candidato de Islandia para o Óscar ó mellor filme internacional na 92ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Personaxes 
* Ingvar Eggert Sigurðsson como Ingimundur
* Ída Mekkín Hlynsdóttir como Salka
* Hilmir Snær Guðnason como Olgeir
* Sara Dögg Ásgeirsdóttir como muller de Ingimundur

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Islandia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 92ª edición dos Óscar
Paola Cavalieri

**Paola Cavalieri**, nada en Roma o 26 de outubro de 1950, é unha filósofa italiana coñecida polo seu traballo a favor dos dereitos dos grandes simios e outros animais. Autora de varios libros, foi ademais editora de *Etica & Animali*, unha revista académica internacional de filosofía, entre 1988 e 1998.

## Obra 
O seu traballo teórico centrouse na cuestión dos dereitos dos animais. Superando a contraposición entre utilitarismo e deontoloxía, Cavalieri sostivo que a doutrina dos dereitos humanos debe incluír tamén ao resto dos animais. En concreto, refírese a dereitos fundamentais como o dereito a vivir en liberdade ou a non sufrir innecesariamente. Neste sentido, o termo dereito posúe un sentido tanto moral como legal. A súa postura é, xa que logo, máis específica que a doutros animalistas, como os defensores do benestar dos animais (en inglés, *animal welfare*).

En específico, Cavalieri defendeu a causa dos dereitos dos grandes simios. Sobre este tema, publicou o libro *The Great Ape Project* (1994), xunto co filósofo australiano Peter Singer, de onde xurdiu o Proxecto Gran Simio.

## Premios 
* Premio de Ética da Fundación Giordano Bruno (2011), xunto con Peter Singer.

## Publicacións 
* *The Great Ape Project: Equality Beyond Humanity* (1994), coeditado con Peter Singer. 
* *La questione animale: per una teoria allargata dei diritti umani* (1999). 
* *The Death of the Animal: A Dialogue* (2009). 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Reflecting on the Politics of Animal Liberation (conferencia)
Pobo marubo

O **pobo marubo** é pobo indíxena que vive principalmente na selva tropical do Amazonas, no oeste do Brasil, especificamente no Territorio Indíxena do val do río Yavarí.

## Historia 
As orixes do pobo marubo non están definitivamente documentadas, pero segundo a súa propia tradición, a súa lingua marubo orixinouse entre os chaináwavo, un subgrupo hoxe extinto dos marubos. Isto suxire unha interacción cultural significativa entre os chaináwavo e outros subgrupos de marubos no pasado, e implica que os marubos poden terse desenvolvido a partir de varias tribos que converxían culturalmente ou unha tribo que se dispersou e diversificou ao longo do tempo.

## Relixión 
Arredor do 70% dos membros do pobo marubo son animistas, o 29,6% son católicos e o 0,4% son cristiáns evanxélicos.

## Actividades económicas 
Os marúbos adoitan cazar con armas de fogo monos araña, *Lagothrix lagothricha*, pecarís de colar e, ocasionalmente, tapires e pecarís de barba branca. Tamén practican pesca con anzol e cana.

Na sociedade marubo, as mulleres teñen diversas responsabilidades como atender as parcelas agrícolas, cociñar, recoller plátanos e mandioca e dedicarse á pintura corporal. Tamén elaboran contas, hamacas e roupa. De maio a setembro, os marubo colleitan látex das árbores, mentres que o resto do ano dedícase á colleita de madeira. Estes produtos véndense ben aos comerciantes fluviais con ánimo de lucro ou directamente ás cidades locais. Os marubos compran bens nunha tenda que operan misioneiros dentro da súa comunidade.

## Notas
David García Torné

**David García Torné**, nado en Tarragona o 4 de agosto de 1997, é un deportista español que compite en judo baixo licenza galega. Foi subcampión de Europa en 2023, na categoría de menos de 66 kg, e participou nos Xogos Olímpicos de 2024.

## Traxectoria 
Membro da AD Famu de Judo de Vigo, en 2021 proclamouse campión de España e en 2023 foi subcampión de Europa na categoría de menos de 66 kg, despois de perder na final contra o moldovo Denis Vieru. Participou nos Xogos Olímpicos de 2024, caendo na primeira rolda ante o kazako Ğusman Kirğizbaev.

## Notas
Ester Navarrete

**Ester Navarrete Santana**, nada en Vigo o 16 de marzo de 1990, é unha atleta galega, que compite en maratón. Foi campioa de España de maratón e participou nesta disciplina nos Xogos Olímpicos de 2024. Anteriormente fora sete veces campioa de Galicia en diferentes modalidades (campo a través, 1500 metros, 3000 metros e 5000 metros), e é a actual posuidora dos récords de Galicia de 10 km ruta (32), medio maratón (1h59). 

## Traxectoria 
Nada en Vigo, corría en campionatos escolares durante a súa infancia, pero non foi ata á súa chegada á Universidade de Santiago de Compostela cando comezou a competir en atletismo de xeito máis serio. Coa camiseta do Celta de Vigo, iniciouse en probas sub-23 e no 2010 conseguiu os seus primeiros éxitos, proclamándose por primeira vez campioa de Galicia sub-23, na proba de 1500 metros. Ese mesmo ano disputou o Campionato de Europa de campo a través, celebrado na cidade portuguesa de Albufeira. No 2011 gañou catro títulos diferentes de campioa galega sub-23; nas probas de campo a través, 10 km ruta, 1500 metros e 800 metros; e ao ano seguinte revalidou os títulos de campioa de 10 km ruta e 1500 m.

En 2012 proclamouse en Ribeira campioa galega absoluta por primeira vez na súa carreira, nos 10 km ruta, e nos seguintes anos gañou tamén os títulos de 3000 metros (2014), campo a través (2015, 2017 e 2022), 5000 metros (2015 e 2017) e 1500 metros (2022).

Nos Campionatos de España conseguiu subir catro veces ao podio, todas na modalidade de 5000 metros. En 2016 foi terceira por detrás de Trihas Gebre e Zulema Fuentes-Pila, mentres que tanto no 2018 como no 2019 obtivo a medalla de prata por detrás de Maitane Melero. En 2023, dous anos despois de ser nai,

En febreiro de 2024 comezou a competir en maratón, e no seu debut en Sevilla proclamouse campioa de España cun tempo de 2h24, conseguindo ademais a clasificación para os Xogos Olímpicos. Xa nos Xogos Olímpicos de 2024, conseguiu rematar a proba na 42ª posición, tras unha carreira con condicións extremas na que chegou a vomitar.

## Palmarés 
;Campo a través
* **Campionato de Galicia (3):** 2015, 2017, 2022.
* **Campionato de Galicia sub-23 (1):** 2011.

;800 m
* **Campionato de Galicia sub-23 ao aire libre (1):** 2011.

;1500 m
* **Campionato de Galicia (1):** 2022.
* **Campionato de Galicia sub-23 (2):** 2010, 2011.

;3000 m
* **Campionato de Galicia (1):** 2014.

;5000 m
* **Campionato de Galicia (2):** 2015, 2017.

;10 km ruta
* **Campionato de Galicia sub-23 (1):** 2011.

;Maratón
* **Campionato de España (1):** 2023.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galegos nos Xogos Olímpicos de 2024
Thirteen Tales from Urban Bohemia

***Thirteen Tales from Urban Bohemia*** é o terceiro álbum de estudio da banda estadounidense de rock The Dandy Warhols, publicado o 12 de xuño de 2000 a través do selo Capitol Records.

É o álbum que os fixo famosos, en gran parte grazas á canción "Bohemian Like You" que apareceu nun anuncio de Vodafone. Do álbum lanzaron catro sinxelos: "Get Off", "Bohemian Like You", "Godless" e "Horse Pills" (o último só en Australia).

Este é o primeiro álbum da banda que conta co seu novo batería Brent DeBoer, curmán de Taylor-Taylor, que se uniu á banda tras a marcha do batería orixinal, Eric Hedford, durante a xira do seu anterior álbum de estudio.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Interplay

***Interplay*** é o sétimo álbum de estudio da banda inglesa de rock Ride, publicado o 29 de marzo de 2024 a través do selo Wichita Recordings. Foi escrito e gravado durante a pandemia de COVID-19, e producido por Richie Kennedy. O álbum tivo recensións positivas da crítica.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Weather Diaries

***Weather Diaries*** é o quinto álbum de estudio da banda inglesa de rock Ride, publicado o 16 de xuño de 2017 a través dos selos Wichita Recordings e Play It Again Sam. Trátase do primeiro álbum do grupo dende o *Tarantula* de 1996. O álbum foi producido polo DJ inglés Erol Alkan e mesturado polo colaborador da banda Alan Moulder.

## Listaxe de cancións 
## Notas
This Is Not a Safe Place

***This Is Not a Safe Place*** é o sexto álbum de estudio da banda inglesa de rock Ride, publicado o 16 de agosto de 2019 a través dos selos Wichita Recordings e Play It Again Sam. O disco anunciouse o 23 de abril dese ano xunto co lanzamento do seu primeiro sinxelo, "Future Love". É o segundo álbum da banda producido polo DJ inglés Erol Alkan.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Escipión Emiliano

**Publio Cornelio Escipión Emiliano Africano Menor Numantino**, (orixinalmente, en latín ***Publius Cornelius Scipio Aemilianus Africanus minor Numanntinus***) nado o 185 a. C. e finado o 129 a. C., foi un militar e político da República Romana. Exerceu dúas veces como cónsul, nos anos 147 e 134 a. C.

## Traxectoria
Era fillo de Emilio Paulo, pero foi adoptado pola alta familia de Cornelio Escipión por un fillo de Escipión Africano.
No ano 147 a. C. asumiu o mando da Terceira Guerra Púnica (149–146 a. C.) e asediou e destruíu Cartago. No ano 134 a. C. levou a cabo a Guerra Numantina (143–133 a. C.), restaurou a disciplina ao exército romano e derrotou aos numantinos. Foi un destacado mecenas de escritores e filósofos, o máis famoso dos cales foi o historiador grego Polibio.
Fidel Díaz Pérez

**Fidel Díaz Pérez**, nado en Covelas (Ribadeo) cara a 1914, foi un político galego.

## Traxectoria 
Veciño de Piñeira (Ribadeo). Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi mobilizado. Desertou do exército rebelde. Incorporouse ao exército leal nas Brigadas Mixtas de Carabineros. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en outubro de 1937, e como resultado foi sancionado con 2 500 pesetas en marzo de 1940. Ao rematar a guerra foi enlace do guerrilleiro Luís Trigo Chao.

Logo da morte do guerrilleiro Manuel Castro Tellado, o 13 de xaneiro de 1947, foi detido ese mesmo día. No resistro da súa casa atoparon unha copia manustrita das condicións presentadas á Cámara dos Comúns polo Comité de Liberación Española. Procesado na causa 99/47 por "encubridores de bandoleros", foi xulgado en Lugo o 30 de xaneiro de 1948 xunto con Primitivo Rodríguez Otero, Manuel Cobas Rodríguez, José Coronas Rodríguez, Aniceto Díaz Pereira, América Díaz Pereira, Modesto López Rodríguez, José María Díaz Cortón, Faílde Fernández Teijeiro, Antonio Freire Sanjurjo, Carmen Freire Sanjurjo, Donato Freire Barja, Lino Carrera Falcón, Francisco Pacio Rodríguez, Manuel Páxaro Seijas, Darío Peinó Jardín, Manuel Pérez Penelas, David Rico Seivane, Serafín Rico Seivane, Salvador Riopedre Río, José Benito Sanjurjo Onega e Josefa Teijeiro Linares. Foi condenado a cinco anos de prisión menor. Foi trasladado á Prisión Provincial de Huelva o 21 de abril de 1948. Pasou ao Destacamento Penal de Celis (Rionansa, Cantabria), de onde saíu en liberdade condicional en 1950.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Expediente procesual de Fidel Díaz Pérez
Globularia

***Globularia*** é un xénero dunhas 22 especies de plantas florescentes da familia Plantaginaceae, nativas do centro e do sul de Europa, da Macaronesia, do noroeste de África e do suroeste de Asia. Son plantas perennes ou subarbustos densos, baixos e que forman tapetes, con follas coriáceas e ovales de 1-10 cm de longo. As flores prodúcense en densas inflorescencias (capítulos) no alto da planta, nun talo de 1-30 cm de alto; os capítulos teñen 1-3 cm de diámetro, con numerosas numerosas flores púrpuras, violetas, rosas ou brancas firmemente compactadas.

As especies de *Globularia* serven de alimento ás larvas dalgunhas especies de Lepidoptera como *Coleophora virgatella*.

Varios membros do xénero, como *Globularia cordifolia* e *Globularia punctata*, son cultivados e vendidos para o seu cultivo doméstico.

Baixo o antigo sistema de Cronquist para clasificar plantas, conformaban a súa propia familia, **Globulariaceae**, mais probas xenéticas demostraron que o xénero pertence á familia Plantaginaceae.

A maioría das especies son coñecidas como ***margaridas redondas*** ou ***globularias***.

## Especies 
As especies inclúen:

* *Globularia alypum*
* *Globularia amygdafolia*
* *Globularia ascanii*
* *Globularia bisnagarica*
* *Globularia cordifolia*
* *Globularia dumulosa*
* *Globularia greuteri*
* *Globularia incanescens*
* *Globularia meridionalis*
* *Globularia nudicaulis*
* *Globularia orientalis*
* *Globularia repens*
* *Globularia salicina*
* *Globularia sarcophylla*
* *Globularia stygia*
* *Globularia trichosantha*
* *Globularia vulgaris*

## Notas 
Véxase tamén
Only God Was Above Us

***Only God Was Above Us*** é o quinto álbum de estudio da banda estadounidense de indie rock Vampire Weekend, publicado o 5 de abril de 2024 a través do selo Columbia Records. É a terceira colaboración entre o grupo e o produtor Ariel Rechtshaid. Tamén é o primeiro álbum gravado pola banda como un trío formado polo vocalista-guitarrista Ezra Koenig, o baixista Chris Baio e o batería Chris Tomson tras a marcha do teclista Rostam Batmanglij en 2016 (Baio e Tomson non gravaron no álbum *Father of the Bride* de 2019).

## Listaxe de cancións 
## Notas
Tarantula Heart

***Tarantula Heart*** é o 27º álbum de estudio da banda estadounidense de sludge metal Melvins, publicado o 19 de abril de 2024 a través do selo Ipecac Recordings. A primeira sesión de gravación tivo lugar en maio de 2022 co batería/sintetizador Roy Mayorga, e a segunda foi en xaneiro de 2023 co guitarrista Gary Chester.

O álbum usa partes dobres de batería e, segundo o vocalista Buzz Osborne, abordouse de xeito "diferente do que calquera outro álbum de Melvins". Un comunicado de prensa ao redor do álbum opinaba que "o LP é posiblemente o traballo máis pouco convencional, pegadizo e imaxinativo da banda ata agora, continuando un legado celebrado pola súa excéntrica e extraordinaria produción".

## Listaxe de cancións 
## Notas
Shoko Miyata

**Shoko Miyata** () nada en Kyoto o 21 de setembro de 2004 é unha atleta xaponesa que compite en ximnasia artística. 
## Traxectoria 
Gañou unha medalla de bronce no Campionato do Mundo de Ximnasia Artística de 2022, na proba de barra de equilibrio. 
### Expulsión do equipo olímpico 
Seis días antes do comezo dos Xogos Olímpicos de París 2024 foi expulsada do equipo nacional xaponés despois de ser apañada fumando. No Xapón está prohibido para os menores de 20 anos, e nese momento Shoko Miyata tiña 19 anos e 9 meses.
### Premios internacionais 
## Notas 
## Véxase tamén 
* Xapón nos Xogos Olímpicos
Óscar Nevado de Bouza

**Óscar Nevado de Bouza**, nado en Cartaxena o 21 de febreiro de 1879 e finado na Coruña o 29 de outubro de 1948, foi un militar e escritor español.

## Traxectoria 
Fillo de Felipe Nevado Molina, Condestable Maior da Armada, e María de Bouza Dobarro, orixinaria de Vilalba. Ingresou na Academia de Infantería en 1896. Participou na campaña de África. En xaneiro de 1936 asistiu con Francisco Franco aos funerais celebrados en Londres polo rei Xurxo V. Tenente coronel do Rexemento Zamora da Coruña, participou no golpe de Estado do 18 de xullo de 1936. Organizou a Columna Óscar Nevado, coñecida como “Batallón Gallego", que partiu da Coruña o 26 de xullo e operou no sector de Ávila e Guadarrama. Foi Gobernador Militar de Toledo do 22 de outubro ao 26 de novembro de 1936. Recibiu o mando do Rexemento Zamora nº 29 en marzo do 1937, coa habilitación de coronel. Retirouse en 1941 e foi ascendido a xeneral honorario en 1942.

É autor de varios libros. Foi director do Ateneo Cultural e colaborador da Universidade Popular de Cartaxena. Foi membro da Real Academia Galega de Belas Artes, membro correspondente da Real Academia Galega (elixido en decembro de 1940), presidente do Casino da Coruña e da Sociedad Filarmónica da Coruña. Colaborou en *El Correo Gallego*. Finou na Coruña o 29 de outubro de 1948.
## Obras 
* *A mis reclutas* (1912).
* *El ejército ante la invasión napoleónica* (1915).
* *De literatura militar*.
* *Ligeras ideas acerca de la educación e instrucción del recluta*.
* *Ofrenda a mis reyes*.
* *La fortaleza del hombre y el corazón de la mujer*.
* *Clamores* (poesía, 1940).

* *Estados de alma* (poesía, 1940).

* *De la guerra liberadora* (1941).

* *La trágica farsa del paraíso soviético y la terrible realidad de su imperialismo militar* (1944).

* *Incienso y mirra* (poesía, 1944).
## Recoñecementos 
* Gran Cruz de San Hermenegildo.
* Cruz de 1ª Clase do Mérito Militar.
* Cruz de 1ª Clase de María Cristina.

* Unha rúa de Vilalba levou o seu nome dende os anos sesenta ata 2017.
## Vida persoal 
Non casou, sendo a herdeira a súa curmá, Modesta Fernández Bouza.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Oscar Nevado de Bouza
* Óscar Nevado de Bouza, un intelectual en el Gobierno Militar de Toledo
Dark Matter

***Dark Matter*** é o décimo segundo álbum de estudio da banda estadounidense de rock Pearl Jam, publicado o 19 de abril de 2024 a través dos selos Monkeywrench Records e Republic Records. Producido por Andrew Watt, o disco foi precedido polos sinxelos "Dark Matter", "Running" e "Wreckage".

Gravado en Shangri-La en Malibu, California e no estudio caseiro de Watt, o álbum é é o primeiro en presentar contribucións do membro de xira e da sesión Josh Klinghoffer, quen se uniu á banda na súa xira *Gigaton* de 2022-2023. O álbum marcou un regreso á banda traballando xuntos como un quinteto nun ambiente de estudio de ritmo acelerado; en contraste co seu álbum de estudio anterior, *Gigaton* (2020), que foi gravado durante varios anos e sesións individuais.

O álbum foi lanzado con gran aclamación da crítica, e foi acompañado dunha xira mundial.

## Antecedentes e gravación 
Despois de traballar con éxito xuntos no álbum de estudio de 2022 de Eddie Vedder *Earthling*, o produtor discográfico Andrew Watt foi contratado para producir o décimo segundo álbum de estudio de Pearl Jam. As primeiras sesións de gravación da banda para *Dark Matter* tiveron lugar en febreiro de 2021 no estudio doméstico de Watt, que produciron os dous primeiros temas, "Scared of Fear" e "React, Respond".

A maior parte de *Dark Matter* gravouse durante tres semanas en 2023 no estudio Shangri-La en Malibu, California e, segundo un comunicado de prensa "canaliza o espírito compartido dun grupo de confidentes creativos e irmáns de toda a vida nunha sala xogando coma se a súa propia vida dependese diso". O 29 de novembro de 2023, o batería Matt Cameron revelou que remataran un disco coa axuda de Andrew Watt e que estaba "masterizado, mesturado, listo para funcionar" nese momento. O 5 de xaneiro de 2024 o guitarrista Mike McCready describiu o álbum como "moito máis pesado" do que se podería esperar, dicindo que a gravación levara menos tempo que o seu anterior disco *Gigaton*, sobre todo grazas á implicación de Watt, de quen se dixo que "pateou [os seus] cus". Máis tarde ese mes, o 31 de xaneiro, a banda e Watt estrearon *Dark Matter* diante dun grupo de fans no Troubadour de West Hollywood, California, sen revelar letras nin títulos das cancións. Durante o evento Eddie Vedder opinou que este é o seu mellor traballo ata a data e como non podería estar máis orgulloso da banda.

A embalaxe do álbum presenta pinturas con luz de Alexandr Gnezdilov. A portada do álbum foi elaborada mediante un gran caleidoscopio feito por si mesmo. Cada letra visible na portada foi capturada individualmente e escrita a man no aire cunha lanterna especialmente deseñada para crear o efecto anacarado.

O 13 de febreiro, Pearl Jam anunciou o álbum xunto co lanzamento da canción título como sinxelo principal. O sinxelo foi o álbum da semana de *Consequence of Sound*.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Can We Please Have Fun

***Can We Please Have Fun*** é o noveno álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo Kings of Leon, publicado o 10 de maio de 2024 a través dos selos LoveTap Records e Capitol Records, sendo o seu primeiro disco non lanzado pola súa discográfica orixinal RCA Records. O álbum foi producido por Kid Harpoon.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Walls

***Walls***  (estilizado como ***WALLS***, un acrónimo der ***We Are Like Love Songs***) é o sétimo álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo Kings of Leon, publicado o 14 de outubro de 2016 a través do selo RCA Records.

## Listaxe de cancións 
## Notas
The Red Thread

***The Red Thread*** é o cuarto álbum de estudio da banda escocesa de indie rock Arab Strap, publicado o 26 de febreiro de 2001 a través do selo Chemikal Underground.

A portada é unha pintura por números coloreada pola nai do cantante Aidan Moffat.

## Listaxe de cancións 
## Notas
When You See Yourself

***When You See Yourself*** é o oitavo álbum de estudio da banda estadounidense de rock alternativo Kings of Leon, publicado o 5 de marzo de 2021 a través do selo RCA Records. O disco foi producido novamente por Markus Dravs. Foi precedido polos sinxelos "The Bandit" e "100,000 People", ámbolos dous lanzados o 7 de xaneiro de 2021. Foi o primeiro álbum da banda en case catro anos e medio, despois de *Walls* de 2016, marcando a súa maior brecha entre álbums de estudio.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Monday at the Hug and Pint

***Monday at the Hug and Pint*** é o quinto álbum de estudio da banda escocesa de indie rock Arab Strap, publicado en Europa o 21 de abril de 2003 a través do selo Chemikal Underground e nos Estados Unidos un día despois por Matador Records. O álbum conta con aparicións de Conor Oberst e Mike Mogis de Bright Eyes e Barry Burns de Mogwai, entre outros.

O título fai referencia ao The Hug & Pint Bar and Club, antigamente situado en Falkirk, Escocia.[1] Un local independente de música en directo, "The Hug and Pint", na Great Western Road de Glasgow, recibiu o nome do álbum máis tarde.

## Listaxe de cancións 
{{tracklist
|todas_escritas=Malcolm Middleton e Aidan Moffat
|title1=The Shy Retirer
|length1=4:21
|title2=Meanwhile, at the Bar, a Drunkard Muses
|length2=2:25
|title3=Fucking Little Bastards
|length3=6:15
|title4=Peep Peep
|length4=3:10
|title5=Flirt
|length5=3:22
|title6=Who Named the Days?
|length6=4:22
|title7={Loch Leven Intro}
|length7=2:28
|title8=Loch Leven
|length8=3:17
|title9=Glue
|length9=3:12
|title10=Act of War
|length10=4:10
|title11=Serenade
|length11=3:50
|title12=The Week Never Starts Round Here
|length12=2:17
|title13=Pica Luna
|length13=2:56
}}

## Notas
Luis Expósito Rodríguez

**Luis Expósito Rodríguez**, nado en Madrid, en 1959, é un xestor de recursos humanos e escritor español.

## Traxectoria 
Con raíces en Extremadura, licenciouse en Dereito  na Universidade Complutense de Madrid, Diplomado en Dirección de Persoal por ICADE e MBA Executive polo Instituto de Empresa.

É membro de AEDIPE e de AEDRH (Asociación Española de Directores de RR.HH). Leva impartidas palestras sobre RR.HH. en diferentes lugares.

En 2023 publicou a novela histórica *Nadie puede cambiar el pasado*, composta por unha variedade de sentimentos orixinados pola guerra e a supervivencia en tempos convulsos. Recupera un episodio pouco coñecido, o primeiro éxodo masivo ante o avance das tropas de Franco.

## Obra 
### Novela 
* [miniatura|Presentación de *Nadie puede cambiar el pasado* en [Bueu con Manuel Villanueva (Libraría Miranda)]]*Nadie puede cambiar el pasado*. *Un destino roto por la guerra* (2023). Ed. Kolima. 512 páxs. ISBN 978-84-19495-65-5. Prólogo de Pedro Piqueras.

### Libros colectivos 
* *Relatos Humanos: ¿cómo ven os empleados y directivos las situaciones que suceden dentro de na empresa? (Acción Empresarial)* (2016). ISBN 978-8416624973.
* *RRetratos HHumanos. Un viaje al corazón de la empresa* (2019). Ed. Kolima. ISBN 978-84-17566-29-6.
* *RRetos HHumanos. Tiempos de pandemia* (2021). Ed. Kolima. ISBN 978-84-18811-24-1.
* *La evaluación del desempeño a examen* (2022). Ed. Kolima. ISBN 978-8418811944.

## Premios 
* 2018: Premio Foro de RR. HH. al Mejor Comunicador, outorgado na Gala de Recursos Humanos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ateneo Popular Frexnense, charla coloquio de Luis Expósito, vídeo de junio 2024.
* Conversación en Onda Cero (5 de agosto de 2024)
V milenio a. C.

O **V milenio a. C.** abarcou o período comprendido entre o 5000 a. C. e o 4001 a. C. É imposible datar con precisión os acontecementos que ocorreron arredor deste milenio e todas as datas mencionadas aquí son estimacións baseadas principalmente en análises xeolóxicas e antropolóxicas.

## Sociedades
Crese que o rápido crecemento da poboación mundial do milenio anterior, causado pola Revolución neolítica, ralentizouse e estabilizouse bastante. Estimouse que había uns corenta millóns de persoas en todo o mundo no ano 5000 a. C., cifra que chegou aos 100 millóns na Idade de Bronce Media, arredor do ano 1600 a. C.

### Europa
* A cultura Cucuteni-Trypillia (tamén coñecida como cultura tripiliana) comezou arredor do ano 4800 a. C. Centrouse na Moldova moderna e durou por tres fases definidas ata aproximadamente o ano 3000 a. C.
* Desde aproximadamente o ano 4500 a. C. ata o 2500 a. C., existiu un único dialecto chamado protoindoeuropeo como precursor de todas as linguas indoeuropeas modernas, pero non deixou textos escritos e a súa estrutura é descoñecida.
* A cultura Vinča (5700 a. C. – 4200 a. C.) continúa os trazos culturais do milenio anterior. Tivo a forma máis antiga de protoescritura, o que suxire a necesidade de arquivos astrolóxicos, científicos, astronómicos ou económicos (comerciais). Isto proporciona o exemplo máis antigo coñecido de fundición de cobre no Vello Mundo, estratificación social de tipo imperial con espazos comunais e redes comerciais a grande escala onde as súas figuras distintivas chegan ata Europa Occidental. A cultura remata co abandono e conflitos arredor do 4200 a. C.
* A distribución de figuras de Venus da revolución agrícola anterior consólvese como arte dominante en Europa, continuando desde o VI milenio a. C.
* A cultura Dimini xorde por primeira vez arredor do ano4800 a. C., xunto co período Neolítico tardío de Grecia, onde o aumento das densidades de poboación é máis notable. Durante 400 anos, Dimini expandiuse imperialmente, absorbendo posteriormente a cultura Sesklo por completo antes da invasión e destrución final de Sesklo arredor do ano 4400 a. C. O período Neolítico final chega co período Calcolítico e un aumento da conexión cultural xunto coas rutas comerciais cara a Anatolia.
* As linguas e culturas urálicas continúan expandíndose e migrando. A cultura Lyalovo (arredor do 5000-3650 a. C.) foi equiparada co urheimat protourálico xunto coa relación cultural coa cultura cerámica de peite.
* As construcións megalíticas continúan por toda Europa Occidental, cunha crecente estratificación social e complexidade social. Un dos sitios máis notables son os megálitos de Locmariaquer, o máis alto ten 20,60 metros (67,6 pés) de altura e máis de 330 toneladas, e serviu como lugar de peregrinación e inspiración. A complexa construción destes megálitos por toda Europa é representativa do poder da elite social, do clero relixioso, da comunicación directa a través de vastas distancias de terra e das grandes forzas laborais.

## Notas
Diego Domínguez

**Diego Domínguez Martín**, nado en Madrid o 4 de maio de 2003 é un deportista español que compite en piragüismo na modalidade de augas tranquilas. Conseguiu unha medalla de bronce nos Xogos Olímpicos de 2024, na proba de C2-500 metros.

## Traxectoria 
Nacido en Madrid, en 2020 instalouse en Pontevedra e ingresou no Club Breogán do Grove. Gañou dúas medallas de ouro no Campionato do Mundo Sub-23 de Piragüismo, en 2022 na proba C2-500 m mixto e en 2023 en C2 500 m masculino.

Tamén en C2-500 participou xunto ao catalán Joan Antoni Moreno nos Xogos Olímpicos de 2024. Conseguiron o segundo posto da súa serie e con ela o pase directo ás semifinais, e nestas a cuarta posición da súa manga, o que lles deu acceso á final. Xa na tirada final, conseguiron a medalla de bronce ao cruzaren a meta na terceira posición, só por detrás das embarcacións dos chineses Liu Hao e Ji Bowen e dos italianos Gabriele Casadei e Carlo Tacchini.

## Notas
David Haig (biólogo)

__notoc__
**David Addison Haig**, nado o 28 de xuño de 1958, é un biólogo evolucionista e xenetista australiano e profesor do Departamento de Bioloxía Evolutiva e Organísmica da Universidade Harvard. Está interesado no conflito intraxenómico, impronta xenómica e conflito proxenitores-descendencia. Escribiu o libro *Genomic Imprinting and Kinship*. A súa principal contribución ao campo da teoría evolutiva é a teoría do parentesco da impronta xenómica.

## Artigos máis salientables 
* Haig, D. (1993). *Genetic conflicts in human pregnancy.* Quarterly Review of Biology, 68, 495-532.
* Haig, D. (1997). *The social gene.* In Krebs, J. R. & Davies, N. B. (editors) Behavioural Ecology: an Evolutionary Approach, pp. 284-304. Blackwell Publishers, London.
* Haig, D. (2000). *The kinship theory of genomic imprinting.* Annual Review of Ecology and Systematics, 31, 9-32.
* Wilkins, J. F. & Haig, D. (2003) .*What good is genomic imprinting: the function of parent-specific gene expression.* Nature Reviews Genetics, 4, 359-368. 
* Haig, D. (2004). *Genomic imprinting and kinship: how good is the evidence?* Annual Review of Genetics, 38, 553-585.

## Libros 
* Haig, D. (2002) *Genomic Imprinting and Kinship*. Rutgers University Press, Piscataway, NJ. 
* Haig, D. (2020) *From Darwin to Derrida: Selfish Genes, Social Selves, and the Meanings of Life*. MIT Press, Cambridge, MA. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial da Universidade Harvard
* Noticias de Harvard Gazette sobre David Haig