open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alfred Steele

**Alfred Nu Steele**, coñecido como **Alfred Steele**, nado en  Nashville, Tennessee, o 24 de abril de 1900 e finado en Nova York o 19 de abril de 1959, foi un empresario estadounidense famoso por ser director executivo (CEO) de Pepsi.

## Traxectoria 
Graduouse na Universidade Northwestern de Illinois en 1923. O seu primeiro traballo foi en Coca-Cola como vicepresidente de mercadotecnia.

En 1949 converteuse en CEO de Pepsi-Cola. Baixo a súa dirección, as vendas triplicáronse entre 1955 e 1957. Reduciu o contido de azucre dos produtos Pepsi. Finou por un ataque cardíaco en abril de 1959.

Foi o cuarto e derradeiro marido da actriz Joan Crawford (casaron o 10 de maio de 1955 en Las Vegas). Despois da súa morte, o novo director de Pepsi, escollido por Steele, nomeou a Crawford membro do Consello de Administración, onde permanece até a súa xubilación forzosa en 1973. A actriz colaborou na promoción da bebida en varias películas, como *Strait-Jacket* (1964) ou *Berserk!* (1967), e xestionou o patrocinio dun pabillón de animatrónicos na Exposición de Nova York con Walt Disney.

Tanto Alfred como Crawford están enterrados no cemiterio de Ferncliff en Nova York. O seu nome na cripta indica incorrectamente a súa inicial do medio como "M" en vez de "N" sen razón explicada.

## Na cultura popular 
Foi interpretado por Harry Goz no filme *Mommie Dearest* de 1981. 

## Notas
Ardentía

O termo **Ardentía** pode referirse a:

* **Ardentía**, en medicina, pirose ou acidez;
* **Mar de ardora**, unha bioluminescencia;
* ***Nova Ardentía***, revista galega;
* **Ardentía**, grupo musical galego.
Wikipedia en pidgin nixeriano

A **Wikipedia en pidgin nixeriano** é a edición da enciclopedia libre Wikipedia en pidgin nixeriano. Foi creada o 17 de agosto de 2022.

Esta versión da enciclopedia contén  artigos e  usuarios, dos cales  son activos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Wikipedia en pidgin nixeriano
* Wikipedia en pidgin nixeriano (móbil)
Adolf Heinrich-Hansen

**Adolf Heinrich Claus Hansen** nado o 29 de novembro de 1859 Copenhague, Dinamarca, e finado o 28 de outubro de 1925, coñecido como **Adolf Heinrich-Hansen**, foi un pintor arquitectónico danés. O seu pai, Heinrich Hansen, tamén era pintor de arquitectura. Ao final da súa vida, recorreu á pintura de animais.

## Historia 
Era fillo do pintor de arquitectura e máis tarde profesor Heinrich Hansen e Margrethe Elisabeth Burmeister. Estudou teoloxía durante catro anos na Universidade de Copenhague antes de decidir seguir os pasos do seu pai.

Daquela probabelmente xa tiña traballado como axudante do seu pai. Estudou na escola de debuxo de CF Andersens e na Real Academia Danesa de Belas Artes de 1883 a 1886. Recibiu unha bolsa de viaxe da Fundación Carlsberg en 1890. Tivera o seu debut na Exposición de Charlottenborg en 1885 e alí expuxo até 1909. Tamén estivo representado na Exposición Nórdica en 1888 e nas Exposicións Universais de París en 1889 e Chicago en 1893 e expuxo en Berlín e Múnic entre 1883 e 1899. 'Den Frie Udstilling' acolleu unha exposición especial das súas obras en 1911.

Na década de 1890, ensinou perspectiva tanto na Escola de Arte para Mulleres como na Academia. Visitou o Imperio Alemán, Bélxica, Italia e Normandía.

## Obras 
As obras de Heinrich-Hansen inclúen pinturas arquitectónicas de igrexas e castelos, especialmente os seus interiores. Tamén pintou paisaxes urbanas, especialmente dos centros históricos de Herman. Tamén traballou na illa de Fanø, pintando interiores con mulleres con roupa tradicional. Tamén pintou algúns retratos. Ao final da súa vida, recorreu á pintura animal, especializándose en cabalos e cans.

## Vida persoal 
Heinrich-Hansen casou con Karen Margrethe Leuning, filla do posterior ministro de Xustiza Carl Peter Gram Leuning. Divorciáronse en 1917 e máis tarde casou con Ellen Marie Irene Kretzschmer.

## Galería 

Ficheiro:Adolf Heinrich-Hansen - women playing billiards.png|*Mulleres xogando ao billar*(1895)
Ficheiro:Adolf Heinrich-Hansen - Arranging Summer blooms.jpg|*Arranxando ramos de verán* (1899)
Ficheiro:Adolf Heinrich-Hansen - A Woman Reading in an Interior.jpg|*Muller lendo en interior*
Ficheiro:Adolf Heinrich-Hansen painting 04.jpg
Ficheiro:Adolf Heinrich-Hansen painting 03.jpg
Ficheiro:Adolf Heinrich-Hansen painting 02.jpg|*Paisaxe urbano alemán*
Ficheiro:Adolf Heinrich-Hansen - Interior.jpg|*Interior*
Ficheiro:Adolf Heinrich-Hansen - Italian doorway.jpg|*Interior*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Adolf Heinrich-Hansen en Kunstindeks Danmark
* Adolf Heinrich-Hansen en artnet
Dryophytes

***Dryophytes*** é un xénero de ras arbóreas norteamericanas e asiáticas da familia Hylidae. A maior parte das especies encóntranse en  América do Norte, pero tamén hai algunhas especies deste xénero no leste de Asia. Durante moito tempo clasificáronse no xénero *Hyla*.

## Descrición 
*Dryophytes* está formado por especies de ras que viven normalmente nas árbores, xeralmente de cor verde ou gris. Teñen dedos que acaban en discos expandidos, o que lles permite agarrarse ben ás superficies das árbores.

## Hábitat 
Estas ras arbóreas encóntranse en zonas húmidas dentro do seu rango e en bosques temperados tanto en terra coma nas árbores.

## Taxonomía 
O xénero describiuno primeiramente Fitzinger en 1843.

As diferenzas que separan *Dryophytes* de *Hyla* son soamente xeográficas, máis que morfolóxicas. *Hyla* resérvase para especies que só viven no Vello Mundo, mentres que *Dryophytes* está distribuído en América do Norte, con tres especies adicionais na Asia do leste temperada, que son: *D. immaculata*, *D. japonica* e *D. suweonensis*.
thumb|*Dryophytes andersonii*
miniatura|*Dryophytes cinereus*
miniatura|*Dryophytes eximius*, en Tamaulipas, México (27 de maio de 2005).

## Notas
Raúl M. Santos

**Raúl Santos Ageitos**, coñecido como **Raúl M. Santos**, nado en Axeitos (Ribeira) en 1976, é un escritor galego. 

## Traxectoria 
É graduado en Comunicación Audiovisual pola USC e vive entre Ribeira e Santiago.

A súa novela *Cornucopia* foi elixida por unanimidade como gañadora do Premio Torrente Ballester en decembro de 2021.

Escribe en galego porque «É a lingua na que aprendín a falar, na que penso e na que me saen as palabras de forma natural».

## Obra 
* *Cornucopia* (2022). Vigo: Galaxia. 188 páxs. ISBN 978-84-9151-897-6.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha do autor en Galaxia
John Wick (filme)

***John Wick*** é un filme estadounidense de 2014 dirixido por Chad Stahelski e escrito por Derek Kolstad. Está protagonizado por Keanu Reeves, Michael Nyqvist, Alfie Allen, Adrianne Palicki, Bridget Moynahan, Dean Winters, Ian McShane, John Leguizamo e Willem Dafoe. É o primeiro título da franquía cinematográfica *John Wick*. Conta a historia dun exasasino, John Wick, e o seu intento de dar caza aos homes que entraron na súa casa, roubaron o seu coche de época e mataron o seu cadelo, que foi o último agasallo que lle fixo a súa muller recentemente falecida.

O filme recibiu valoracións positivas, sendo considerada polos críticos como unha das mellores interpretacións de Reeves e un dos mellores filmes de acción de 2014. Recadou 86&nbsp;millóns de dólares en todo o mundo sobre un orzamento de 20–30 millóns. A súa secuela, *John Wick: Chapter 2*, estreouse en 2017, e tivo un éxito comercial e de crítica comparable ao primeiro.

## Personaxes 
* Keanu Reeves como John Wick
* Michael Nyqvist como Viggo Tarasov 
* Alfie Allen como Iosef Tarasov
* Adrianne Palicki como Ms. Perkins
* Bridget Moynahan como Helen Wick
* Dean Winters como Avi
* Ian McShane como Winston
* John Leguizamo como Aurelio
* Willem Dafoe como Marcus

## Notas
Concello de Gävle

**Gävle** é un municipio sueco (*kommun*) do condado de Gävleborg. A súa capital é a cidade de Gävle, que tamén é a capital do condado.

O municipio é o 18º con máis poboación de Suecia (2024) e o de máis poboación do condado de Gävleborg con 103 838 habitantes.

## Historia administrativa 
A área do concello correspóndese coa das parroquias de Hamrånge, Hedesunda, Hille e Valbo. Nesas parroquias fundñaronse concellos rurais co mesmo nome coa reforma municipal de 1862. Dentro da zona estaba tamén a cidade de Gävle que en 1863 fundou un concello urbano.

A reforma municipal de 1952 no afectou a ningunha das divisións da zona.

No ano 1969 incorporáronse á cidade os concelos rurais de Hamrånge, Hedesunda e Hille. O municipio de Gävle formouse coa reforma municipal de 1971 a partir da cidade de Gävle e do concello rural de Valbo.

## Xeografía 
Gävle está situado no leste do *landskap* de Gästrikland e esténdese ao longo de toda a costa de Gästrike (*Gästrikekusten*). O concello limita ao sueste cos municipios de Älvkarleby e Tierp, e ao sur co de Heby, os tres no condado de Uppsala. Ao oeste limita cos concellos de Sandviken e Ockelbo, e ao norte co de Söderhamn, no condado de Gävleborg. O río Gavleån, que atravesa Gävle, e o río Dal no sur do concello, flúen en dirección oeste-leste cara a baía de Gävle e o golfo de Botnia.

### Topografía e hidrografía 
O municipio atópase por debaixo da liña de costa máis alta (*högsta kustlinjen*), o nivel ao que o mar alcanzou o seu punto máis alto durante a idade de xeo. O leito rochoso está formado pola cordilleira sueco-carelia e as rochas superficiais consisten en rochas metavolcánicas e metasedimentarias. Na área de Gävle-Sandviken hai un arenito de cor vermelloamarelo a vermello da idade xotniana que é coñecido como *Gävlesandsten*. Dende o río Skärjån ata Gävle a costa é aberta, pero fóra de Gävle hai dúas baías relativamente pouco profundas.

Os cursos de auga Gavleån, que atravesa Gävle, e Dalälven, na parte sur do municipio, desembocan en dirección oeste-leste á baía de Gävle e ao mar de Botnia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
* Páxina de información turística
Nói albínói

***Nói albínói*** é un filme islandés de 2003 dirixido por Dagur Kári. Foi escollido como candidato de Islandia para o Óscar ó mellor filme internacional na 76ª edición dos premios, mais finalmente non foi nomeado.

## Argumento 
Nói, de 17 anos, vive á deriva nun remoto fiorde do norte de Islandia. No inverno, o fiorde atópase separado do mundo, rodeado de montañas e enterrado nun sudario de neve. Nói soña con escapar con Íris, unha moza da cidade, pero os seus torpes intentos de escapar sucédense e fracasan estrepitosamente. Só un desastre natural lle dará unha visión dun futuro prometedor.

## Personaxes 
* Tómas Lemarquis como Nói
* Þröstur Leó Gunnarsson como Kiddi Beikon
* Elín Hansdóttir como Íris
* Anna Fridriksdóttir como Lína
* Hjalti Rognvaldsson como Óskar
* Pétur Einarsson como Prestur
* Kjartan Bjargmundsson como Gylfi
* Greipur Gíslason como Þórarinn Skólastjóri

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Islandia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 76ª edición dos Óscar
### Ligazóns externas 
*
Marta de Mesquita da Câmara

**Marta de Mesquita da Câmara** (tamén escrita **Martha de Mesquita da Câmara**) nada no Porto o 24 de agosto de 1895 e finada no mesmo Porto o 20 de novembro de 1980, foi unha profesora, poeta, xornalista e autora de literatura infantil portuguesa. Tamén usou o pseudónimo de **tía Madalena**.

## Traxectoria 
Marta de Mesquita da Câmara era de orixe azoriana, xa que era filla do escritor e publicista Teotónio Simão da Câmara Lima, e a súa nai era tía do escritor e xornalista Alfredo de Mesquita.

En 1924, publicou o libro de versos *Triste*, que foi moi aceptado pola crítica, consagrándoa como poeta. As obras que seguiron afirmaron esta sona, merecendo de Jaime Cortesão o eloxio de ocupar un lugar entre a mellor poesía portuguesa pola *elevación do sentimento e o vigor da forma,* enxalzando o seu contido sentimentalismo e depuración formal. João Gaspar Simões sitúaa tamén entre os principais poetas portugueses, comparándoa con Florbela Espanca. Tamén foi eloxiada por José Régio na súa crítica literaria.

En 1940 publicou *Conte* *uma História*, un conxunto de contos, poemas e fábulas dirixidos á infancia e á xuventude. Neste mesmo xénero literario, mantivo unha sección permanente no xornal *O Primeiro de Janeiro* e colaborou con outras varias publicacións periódicas, asinando co pseudónimo de *Tia Madalena* . Tamén foi tradutora de autores de literatura infantil.

Pertenceu aos órganos de goberno da Asociación de Xornalistas e Letras do Porto.

A obra poética de Marta de Mesquita da Câmara foi recollida en *Poesias Completas*, publicada en 1960. Porén, coñécense creacións posteriores publicadas en publicacións periódicas.
Foi membro correspondente da Real Academia Galega

## Obras 
### Obras impresas 
* *Arco-Íris* (1925).
* *Pó do teu caminho…* (1926). Lisboa: Edição da "Seara Nova".
* *Relicário*
* *Triste* (1925).
* *Triste: versos* (1934). (2.ª ed. aumentada de moitas poesías inéditas) Porto: Tavares Martins.
* *Conte uma história (contos infantis)* (1940). Porto.
* *Poemas* (1952). Porto: ed. "O Primeiro de Janeiro".
* *Era uma vez…* (1954)*.* (1.ª ). Porto: Liv. Figueirinhas.
* *Era uma vez…* (1957)*.* (2.ª ed.) Porto: Liv. Figueirinhas.
* *Poesias Completas*, (1960)*.*Porto.
* *Recreio (contos)* (1960)*.* Porto: Figueirinhas.
* *Canteiro dos meus amores (contos)* (1958)*.* Porto: Figueirinhas.
* *Canteiro dos meus amores (contos infantis)* (1962)*.* Porto: Figueirinhas.

### Colaboración en publicacións periódicas 
* *O Século*
* *Diário de Notícias*
* *O Primeiro de Janeiro*
* *Mulheres do Norte*
* *Mensário de Arte e Literatura*

## Efeméride 
Marta de Mesquita da Câmara é lembrada na toponimia dunha rúa de Foz do Douro .
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Salvado, António *, Antologia da poesia feminina portuguesa,* Fundão, Edições Jornal do Fundão, 1980 [1ª edición: 1860; reed.: 1970, 1973], pp. 170-173.
John Wick: Chapter 2

***John Wick: Chapter 2*** (tamén coñecido como ***John Wick 2***) é un filme estadounidense de 2017 dirixido por Chad Stahelski e escrito por Derek Kolstad. É o segundo filme da franquía cinematográfica *John Wick* e é a secuela do filme de 2014 *John Wick*. Está protagonizado por Keanu Reeves, xunto con Common, Laurence Fishburne, Riccardo Scamarcio, Ruby Rose, John Leguizamo e Ian McShane. Conta a historia do asasino retirado John Wick (Reeves), que se ve obrigado a volver á súa vella vida para cumprir un xuramento de sangue a un señor do crime italiano. A fotografía principal comezou o 26 de outubro de 2015, na cidade de Nova York.

## Personaxes 
* Keanu Reeves como John Wick
* Common como Cassian
* Laurence Fishburne como "The Bowery King"
* Riccardo Scamarcio como Santino D'Antonio
* Ruby Rose como Ares
* Lance Reddick como Charon
* Peter Stormare como Abram Tarasov
* Bridget Moynahan como Helen Wick
* Franco Nero como Julius
* John Leguizamo como Aurelio
* Ian McShane como Winston
* Claudia Gerini como Gianna D'Antonio
* Wass Stevens como Consiglieri
* Peter Serafinowicz como sommelier
* Luca Mosca como o xastre italiano
* Tobias Segal como Earl
* Thomas Sadoski como Jimmy
* Chuk Iwuji como Mr. Akoni
* Yamamotoyama Ryūta como Rajah
* Erik Frandsen como o numismático

## Notas
A noite

***A noite*** (en ) é un filme franco-italiano de 1961 dirixido por Michelangelo Antonioni e protagonizado por Marcello Mastroianni, Jeanne Moreau e Monica Vitti (con Umberto Eco nun cameo). Foi rodado en Milán, e o filme conta a historia da relación entre un novelista desilusionado e a súa esposa frustrada. O filme continúa a tradición de Antonioni de abandonar a narración tradicional en favor da composición visual.

Recadou 470 millóns de liras e recibiu a aclamación da crítica pola súa exploración de temas modernistas como o illamento. *A noite* gañou o Oso de Ouro na 11ª edición do Festival Internacional de Cinema de Berlín, e tamén o Premio David di Donatello ao mellor director en 1961. *A noite* é considerado o filme central da triloxía que con ''L'avventura* (1960) e rematou con *L'eclisse'' (1962).

## Personaxes 
* Marcello Mastroianni como Giovanni Pontano
* Jeanne Moreau como Lidia
* Monica Vitti como Valentina Gherardini
* Bernhard Wicki como Tommaso Garani
* Maria Pia Luzi como convidado
* Rosy Mazzacurati como Resy
* Guido A. Marsan como Fanti
* Vincenzo Corbella como Mr. Gherardini
* Ugo Fortunati como Cesarino
* Gitt Magrini como Signora Gherardini
* Giorgio Negro como Roberto
* Roberta Speroni como Beatrice

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Filmes de Italia propostos ó Óscar ó mellor filme internacional
* Filmes propostos ó mellor filme internacional na 34ª edición dos Óscar
John Wick: Chapter 3 – Parabellum

***John Wick: Chapter 3 – Parabellum*** (tamén coñecido como ***John Wick: Chapter 3*** ou ***John Wick 3***) é un filme estadounidense de 2019 dirixido por Chad Stahelski e escrito por Derek Kolstad, Shay Hatten, Chris Collins e Marc Abrams, baseándose nunha historia de Kolstad. É a secuela de *John Wick* (2014) e *John Wick: Chapter 2* (2017), e é o terceiro título da franquía cinematográfica de *John Wick*. Está protagonizado por Keanu Reeves, xunto con Halle Berry, Laurence Fishburne, Mark Dacascos, Asia Kate Dillon, Lance Reddick, Anjelica Huston e Ian McShane. No filme, John Wick foxe dunha lexión de asasinos despois de que se fose marcado cunha recompensa polo seu asasinato.

O terceiro filme da franquía foi anunciado en xuño de 2017. A maior parte do elenco e do equipo confirmou a súa participación en febreiro de 2018, e os novos membros uníronse en maio dese mesmo ano. A rodaxe comezou ese mes e durou até novembro, tendo lugar en Nova York, Montreal e Marrocos.

## Personaxes 
* Keanu Reeves como John Wick / Jardani Jovonovich
* Halle Berry como Sofia Al-Azwar
* Ian McShane como Winston
* Laurence Fishburne como "The Bowery King"
* Mark Dacascos como Zero
* Asia Kate Dillon como "The Adjudicator"
* Lance Reddick como Charon
* Tobias Segal como Earl
* Anjelica Huston como "The Director"
* Saïd Taghmaoui como "The Elder"
* Jerome Flynn como Berrada
* Randall Duk Kim como o doutor
* Margaret Daly como Operator
* Robin Lord Taylor como "Administrator"
* Susan Blommaert como "Librarian"
* Jason Mantzoukas como "Tick Tock Man"
* Cecep Arif Rahman como Shinobi #1
* Yayan Ruhian como Shinobi #2
* Roger Yuan como Huang
* Tiger Chen como Triad (sen acreditar)
* Boban Marjanović como Ernest

## Notas
Alexandre Le Roy

**Alexandre Le Roy**, C.S.Sp., nado en Saint-Senier-de-Beuvron, no departamento de Mancha o 19 de xaneiro de 1854 e finado en París o 21 de abril de 1938, foi un relixioso espiritano e arcebispo católico latino francés, vigairo apostólico de Gabón de 1892 a 1896, antes de ser elixido superior xeral da súa congregación.

## Traxectoria 
Naceu nunha familia de granxeiros formada por Jean Le Roy e Victoire Grezel, en Saint-Senier-de-Beuvron (Normandía), o 19 de xaneiro de 1854. Logo de pasar polo seminario de Coutances, foi ordenado sacerdote da Congregación do Espírito Santo o 10 de agosto de 1876.

Foi membro de varias sociedades académicas, como a Sociedade de Xeografía entre 1906 e 1938, a sociedade *Les Amis de l’Éléphant* entre 1905 e 1910, e membro titular da primeira sección da Academia de Ciencias de Ultramar dende a súa fundación en 1922 até 1938. Finou en París o 21 de abril de 1938.

## Obra 
*
*
*
* 
*
*
*

## Notas
José Pereira

Co nome de **José Pereira** podemos referirnos a distintas persoas de sona:
* **José Pereira Álvarez** (1925-2022), armador, propietario de Grupo Pereira.
* **José Pereira Domínguez** (1958 ou 1959), loitador de full contact.
* **José Pereira Míguez** (1884-1956), médico e concelleiro de Redondela, represaliado durante o franquismo.
* **José Pereira Rodríguez** (s. XIX-XX), político que chegou a ser alcalde de Ourense en 1916.
* **José Pereira Troncoso** (XIX-1967), comerciante e político que chegou a ser alcalde de Baiona.

### Véxase tamén 
* **Xosé Pereira Fariña** (1976), estudoso, escritor e profesor de xornalismo na USC.
* **Lois Xosé Pereira** (1965), profesor de bacharelato e escritor.
Haninge

**Haninge** é un municipio arquipélago sueco (*kommun*) do condado de Estocolmo. A súa capital é Handen, que forma parte da área urbana de Estocolmo. En decembro do ano 2024 o concello tiña unha poboación de 100 895 habitantes.

## Nome 
O nome Haninge formouse aparentemente co sufixo *-inge*, para nomear condicións de terreo marcadas, neste caso Hanveden, unha zona de bosque no oeste do concello. Haninge foi probablemente o nome dunha estación postal na parroquia de Österhaninge.

## Xeografía 
O concello está situado na illa de Södertörn, na parte nordés da provincia histórica de Södermanland. Ao leste, o municipio limita co mar Báltico co arquipélago sur de Estocolmo. Ao sueste atópase o concello de Nynäshamn, ao oeste o de Botkyrka, ao noroeste o de Huddinge e ao nordés o de Tyresö, todos eles no condado de Estocolmo.

## Notas
Vaca (filme)

***Vaca*** (en ) é un filme polaco de 2018 dirixido por Małgorzata Szumowska. Foi escollido para competir polo Oso de Ouro na sección de competición principal da 68ª edición do Festival Internacional de Cinema de Berlín. O filme foi galardoado co Gran Premio do Xurado no festival.

Estreouse en galego o 18 de agosto de 2022 na TVG. Foi traducido por Manuel Arca Castro, con revisión de Katrin Ballesteros dende o polaco.

## Sinopse 
Dende o 6 de novembro de 2010, en Świebodzin, no oeste de Polonia, érguese a estatua de Xesucristo máis alta do mundo, a estatua de Cristo Rei de Świebodzin con 36 metros sen contar a base. En 2013, un home de 33 anos, vítima dun accidente laboral, foi sometido ao primeiro transplante facial realizado en Polonia. O filme fusiona estes dous récords nacionais de Polonia na súa historia.

## Elenco 
* Mateusz Kościukiewicz
* Agnieszka Podsiadlik
* Malgorzata Gorol
* Romano Gancarczyk

## Notas
Romolo Alzani

**Romolo Alzani**, nado en Roma o 6 de marzo de 1921 e finado na mesma cidade o 3 de outubro de 2002, foi un futbolista italiano. Xogaba como defensa e centrocampista e desenvolveu a maior parte da súa carreira na Lazio.

## Traxectoria 
### Como xogador 
Formouse como futbolista no Alba da súa Roma natal e durante a Segunda guerra mundial xogou no campionato romano, primeiro nas filas do Ala Littoria e despois no MATER.

Por recomendación de Fulvio Bernardini, foi adquirido pola Lazio no verán de 1945 e debutou co equipo capitolino o 21 de outubro dese ano nun partido na casa ante o Pro Livorno que rematou cun resultado de 0-2. Formou a defensa da Lazio durante os seguintes anos xunto aos irmáns Sentimenti (III e IV), Antonazzi, Furiassi e Malacarne.

Militou durante unha década no club, co que disputou 263 partidos de liga, marcando 7 goles. Retirouse en 1956, despois dunha última campaña no Foligno.

### Como adestrador 
Tras a súa retirada traballou como adestrador e tivo un posto no Sector Técnico Federal, primeiro como seleccionador da selección semiprofesional e despois na de afeccionados.

A finais dos anos sesenta pasou a ser coordinador do sector xuvenil do sector futbolístico do CONI.

## Notas
Filopodio

[180px|miniatura|[Micrografía electrónica que mostra filopodios esaxerados con forma de maza inducidos poLA formina mDia2 en células cultivadas. Estes filopodios están cheos de feixes de filamentos de actina que nacen e converxen nunha rede de lamelipodios.]]

Os **filopodios** (do latín *filopodium*) son delgadas proxeccións citoplasmáticas que se estenden alén do bordo frontal dos lamelipodios en células migrantes animais e tamén se observan en protistas. Dentro dos lamelipodios, as costelas de actina denomínanse **microespiculas** e cando se estenden máis alá dos lamelipodios, denomínanse filopodios. Conteñen microfilamentos da proteína actina que establecen enlaces cruzados formando feixes por medio de proteínas formadoras de feixes de actina, como a fascina e a fimbrina. Os filopodios forman adhesións focais co substrato, que os unen á superficie celular. Moitos tipos de células migrantes presentan filopodios, que se pensa que están implicados na percepción de pistas quimiotrópicas e nos cambios resultantes na locomoción dirixida.

A activación da familia Rho das GTPases, particularmente cdc42 e os seus intermediarios augas abaixo, ten como resultado a polimerización de fibras de actina por proteínas de homoloxía Ena/Vasp. Os factores de crecemento únense ás tirosina quinases receptoras o que ten como resultado a polimerización de filamentos de actina, que, cando establecen enlaces cruzados, constitúen os elementos de soporte citoesqueléticos dos filopodios. A actividade de Rho tamén orixina a activación por fosforilación das proteínas da familia ezrina-moesina-radixina que liga os filamentos de actina á membrana dos filopodios. Proxeccións similares a filopodios tamén foron ligadas á creación de dendritas cando se forman as novas sinapses no cerebro. En macrófagos os filopodios actúan como tentáculos fagocíticos, empurrando os obxectos unidos a eles cara á célula para fagocitalos.

Os filopodios tamén os usan as bacterias para moverse entre as células e así evadirse do sistema inmunitario do hóspede. As bacterias intracelulares *Ehrlichia* son transportadas entre células a través dos filopodios da célula hóspede inducidos polo patóxeno durante os estadios iniciais da infección. Os virus tamén son transportados ao longo dos filopodios cara ao corpo da célula, o que conduce á infección da célula. Tamén se describiu o transportre dirixido do factor de crecemento epidérmico (EGF) unido a receptor ao longo dos filopodios, o que apoia a proposta función de percepción que teñen os filopodios.

O coronavirus SARS-CoV-2 causante da COVID-19 orixina a formación de fiopodios nas células que infecta.

## En protozoos 
En protozoos son comúns os pseudópodos filiformes (filopodios). Un exemplo son os coanozoos da clase Nucleariida, que son ameboides e con filopodios flexibles e adelgazados no extremo. En antigas clasificacións as amebas filosas eran as que presentaban pseudópodos estreitos e afiados (filopodios); actualmente a maioría están clasificadas como cercozoos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* MBInfo - Filopodia 
* MBInfo - Ensamblaxe de filopodios
Anna Kilponen

**Anna Kilponen**, nada o 16 de maio de 1995 en Orivesi (Finlandia), é unha xogadora finlandesa de hóckey sobre xeo, que xoga na posición de defensa. O seu equipo actual é o Ilves de Tampere, na Naisten Liiga finlandesa. Xogou catro tempadas no hóckey universitario norteamericano na NCAA Division I: dúas tempadas nas North Dakota Fighting Hawks e outras dúas nas Quinnipiac Bobcats. Logo da súa carreira nas ligas colexiais xogou na Svenska damhockeyligan (SDHL) de Suecia nas filas do Linköping HC, na Naisten Liiga finlandesa con Ilves Naiset, e na Zhenskaya Hockey League (ZhHL) coas KRS Vanke Rays. 

Como integrante da selección finlandesa, Kilponen gañou as medallas de bronce nos Campionato do Mundo feminino de hóckey sobre xeo en 2015 e 2017 e representou a Finlandia no torneo feminino nos Xogos Olímpicos de Inverno de 2014.

## Traxectoria 
Anna Kilponen naceu en Orivesi o 16 de maio de 1995,

De Orivesi marchou a Tampere, onde en 2009 comezou a súa carreira sénior na máxima categoría do hóckey sobre xeo finlandés, a SM-sarja, nas filas de Ilves Naiset, club no que permaneceu dúas tempadas.

Antes do inicio da tempada 2015-16 Kilponen mudouse aos Estados Unidos para asistir á Universidade de Dakota do Norte e xogar ao hóckey na NCAA cos North Dakota Fighting Hawks. Xogou dúas tempadas cos Fighting Hawks, exercendo como capitá suplente na tempada 2016-17, ata que a universidade suprimiu o programa de hóckey sobre xeo feminino en 2017. Entón Kilponen foi transferida á Universidade de Quinnipiac e xogou para os Quinnipiac Bobcats ata que se graduou en 2019.

De volta en Europa Kilponen fichou polo Linköping da SDHL sueca, co que debutou na tempada 2019-20 season. O seu rexistro dun gol e dúas asistencias en 36 partidos de tempada supón o seu mínimo.

A finais de novembro de 2023 anunciouse o regreso de Kilponen ao Ilves.

## Coa selección finlandesa 
En 2014 Kilponen foi seleccionada polo combinado nacional de Finlandia para disputar os Xogos Olímpicos de Inverno 2014 celebrados na cidade rusa de Sochi, xogando nos seis partidos que disputou o seu equipo, e realizando dúas asistencias.

Kilponen participou en tres campionatos coa selección finlandesa sub-18, nos Campionatos do Mundo sub-18, sendo a primeira convocatoria en 2011, cando gañou unha medalla de bronce como integrante do equipo.

## Notas
Robert Moses

**Robert Moses**, nado en New Haven o 18 de decembro de 1888 e finado o 29 de xullo de 1981, foi un enxeñeiro estadounidense. 

## Traxectoria 
Durante a década de 1920, enfrontouse con Franklin D. Roosevelt, entón xefe da Comisión de Parques Estatais de Taconic que favorecía a construción dunha estrada a través do Val de Hudson. Moses tivo éxito ao desviar as fontes para os seus proxectos de estradas en Long Island (a Northern State Parkway, a Southern State Parkway e a Wantagh State Parkway), e a Taconic State Parkway tamén se completou máis tarde. Axudou a construír a Meadowbrook State Parkway en Long Island, que foi a primeira estrada totalmente segregada e de acceso limitado do mundo.

Moisés foi unha figura moi influente ao iniciar varias das reformas que reestruturaron o goberno do Estado de Nova York durante os anos 1920. Unha "comisión de reconstrución" dirixida por Moses elaborou varios informes influentes que levaron a recomendacións que foron adoptadas na súa maioría, incluíndo a consolidación de 187 existentes. axencias con menos de 18 departamentos, un novo sistema orzamentario executivo e un límite de catro anos para o gobernador.

Participou con Walt Disney no deseño de pabillóns da Feira Mundial de Nova York de 1964. 

Presentou un proxecto para a construción do Metro de São Paulo.

Está enterrado no cemiterio de Woodlawn.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Jan. de Robert A. Caro. 5, 1998 artigo neoiorquino sobre Robert Moses e a escritura de The Power Broker
* Recensión de New Yorker de Paul Goldberger, 5 de febreiro de 2007
* Resposta de Robert Moses a The Power Broker
* Obituario do *New York Times*
* Cartas en liña de Moisés
* Amplos parques públicos, praias e rutas de viaxe creados por Robert Moses para Long Island, Nova York. iLongIsland.com
* Entrevista en audio de 1973 de Robert Moses por Don Swaim de CBS Radio, RealAudio en Wired para Books.org
* Robert A. Caro fala con Richard D. Heffner sobre Robert Moses on the Open Mind, 1998
* Exposición "The Triborough Bridge: Robert Moses and the Automobile Age" no New York Transit Museum (até abril de 2008)
* Exposición "Robert Moses and the Modern City"  de febreiro de 2007 a maio de 2007 en 3 museos da cidade de Nova York
* "Looking Back at Moses", un trío de museos de Nova York explora as voluminosas obras do controvertido urbanista Robert Moses
* Fotografías da exposición do Museo da Cidade de Nova York
Universidade París-Sur

**Universidade París-Sur** (en ) ou simplemente **UPS** - foi unha universidade francesa creada o 1 de xaneiro de 1971. Desapareceu o 1 de xaneiro de 2020 en favor da Universidade París-Saclay tras a publicación no Diario Oficial do decreto de creación da nova universidade o 5 de novembro de 2019.

## Profesor famoso 
* Albert Fert, físico francés

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial do UPS
Đorđe Simeunović

**Đorđe Simeunović**, nado o 26 de abril de 1995 en Kruševac, é un xogador profesional de baloncesto serbio. Cunha estatura de 2,01 metros xoga nas posicións de escolta e ala.

## Traxectoria profesional 
O 17 de agosto de 2022, anunciouse a fichaxe de Simeunović por unha tempada polo Básquet Coruña da Liga LEB Ouro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en Eurobasket.com
Vittorio Sentimenti

**Vittorio Sentimenti**, coñecido como **Sentimenti III**, nado en Bomporto o 18 de agosto de 1918 e finado en Turín o 27 de setembro de 2004, foi un futbolista e adestrador italiano, que xogaba como centrocampista.

Era chamado Sentimenti III por ser o terceiro de cinco irmáns varóns, todos futbolistas, sendo os demais Ennio (I), Arnaldo (II), Lucidio (IV) e Primo (V). Tamén era coñecido co alcume de *Ciccio*.

## Traxectoria 
Comezou a súa carreira cos equipos xuvenís do Modena a comezos da década de 1930, sendo convocado ocasionalmente para algúns partidos do primeiro equipo da Serie B entre 1933 e 1936. Pasou definitivamente ao primeiro equipo para a tempada 1936/37, permanecendo nas súas filas durante cinco anos, tres deles na Serie B e dous na Serie A. Na tempada 1940/41 coroouse como o máximo goleador da Serie B (con 24 goles, empatado co xogador do Brescia Renato Gei). 

En 1941 fichou polo Juventus, na que militou oito anos. Na súa primeira campaña proclamouse campión da Copa Italia, marcando un dos goles da final contra o Milan. Xogou un total de 218 partidos oficias co club piemontés, nos que anotou 69 goles.

En 1949 foi traspasado á Lazio, onde xogou tres tempadas, flanqueado polos seus irmáns Lucidio e Primo.

Na tempada 1952/53 fichou polo Torino, no que xogou catro anos, antes de regresar ao Modena no verán de 1956. Rematou a súa carreira no Aosta, na liga de afeccionados, como xogador-adestrador en 1959, e dirixiu o club ata 1962.

No momento da súa retirada era un dos futbolistas con máis partidos na historia do fútbol italiano, con 421 partidos na máxima categoría, nos que marcou 94 goles, así como 88 encontros na Serie B con 44 goles.

## Palmarés 
;Modena
* **Serie B (1):** 1937/38.

;Juventus
* **Copa Italia (1):** 1941/42.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
* Datos do xogador coa Juventus .
Lotanna Nwogbo

**Lotanna Nwogbo**, nado o 30 de maio de 1993 en Atlanta, Xeorxia, é un xogador profesional de baloncesto estadounidense con pasaporte nixeriano que xoga para o Real Valladolid Baloncesto da Liga LEB Ouro. Cunha estatura de 2,03 metros xoga nas posicións de pivote e ala-pivote.

## Traxectoria profesional 
O 25 de febreiro de 2021, Nwogbo asinou ata final de tempada polo Básquet Coruña da Liga LEB Ouro.

O 27 de xuño de 2021, Nwogbo asinou por unha tempada co Donar Groningen da BNXT League. Co Donar, Nwogbo gañou a copa neerlandesa de baloncesto da tempada 2021/22, e acadou 11.1 puntos e 5.3 rebotes por encontro, antes de mancarse na segunda metade da tempada.

O 23 de agosto de 2022, anunciouse a volta de Nwogbo por unha tempada ó Básquet Coruña da Liga LEB Ouro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en FIBA Basketball
Goran Filipović

**Goran Filipović**, nado o 26 de novembro de 1996 en Split, é un xogador profesional de baloncesto croata. Cunha estatura de 1,83 metros xoga na posición de base.

## Traxectoria profesional 
O 4 de agosto de 2022, anunciouse a fichaxe de Filipović por unha tempada polo Básquet Coruña da Liga LEB Ouro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en FIBA Basketball
Francis Buchanan-Hamilton

**Francis Buchanan-Hamilton**, nado en Callander, Perthshire, Escocia o 15 de febreiro de 1762, e finado na Gran Bretaña o 15 de xuño  de 1829, foi un médico, botánico e zoólogo escocés que viviu na India.

## Traxectoria 
Nacido como **Francis Buchanan**, era fillo de Elizabeth, que vivía na leira de Branziet; seu pai, Thomas, médico, chegou a Spittal e reclamou a xefatura do nome de Buchanan, e era dono dunha propiedade en Lenyi.

Francis Buchanan engadiu "Hamilton" ao seu apelido ao recibir a súa herdanza materna, aínda que non asumiu este nome até tres anos despois da súa retirada da India.

Hamilton estudou Medicina na Universidade de Edimburgo, onde acadou a título de Doutor. Despois de varias viaxes en navíos da mariña mercante a Asia, serviu no Servizo Médico Bengalí desde 1794 a 1815. Durante este tempo foi enviado a varias expedicións de investigaciónen á India e ao Nepal.

De 1803 a 1804 foi o ciruxián oficial do Gobernador Xeneral da India Lord Wellesley en Calcuta, onde incluso organizou un zoolóxico que foi o núcleo do actual "Calcutta Alipore Zoo". Sucedeuó a William Roxburgh no posto de superintendente do Xardín Botánico de Calcuta en 1814, pero tivo que volver á Gran Bretaña en 1815 debido ao seu mal estado de saúde, onde faleceu  o 15 de xuño de 1829. 

En 1822 publicou *An account of the fishes found in the river Ganges and its branches* (onde describiu a especie *Pimelodus arius*, hoxe *Arius arius*). En 1807 escribiu *A Journey from Madras through the Countries of Mysore, Canara and Malabar* e, en 1819, *An Account of the Kingdom of Nepal*.

Tamén recolectou e describiu numerosas novas especies de plantas da rexión.

## Honores 
### Eponimia 
;Animais:
* *Emberiza buchanani*
* *Prinia buchanani*

;Vexetais:
* (Annonaceae) *Monanthotaxis buchananii* (Engl.) Verdc.
* (Asclepiadaceae) *Cryptolepis buchananii* Roem. & Schult.

## Obras 
* *Journey from Madras through the countries of Mysore, Canara, and Malabar: for the express purpose of investigating the state of agriculture, arts and commerce, the religion, manners, and customs, the history natural and civil, and antiquities. * 3 Volumes. Londres, 1807
* *An Account of the Kingdom of Nepal*, 1819
* *An account of the fishes found in the river Ganges and its branches*. Edimburgo & Londres, 1822

## Abreviaturas 
* A abreviatura **Buch.-Ham.** emprégase para recoñecer a Francis Buchanan-Hamilton como autoridade na descrición e taxonomía en botánica. 

Tamén aparece a súa abreviatura en equipos, como:
:* Buchanan-Hamilton & D. Don
:* Buchanan-Hamilton & de Candolle

* A abreviatura **Hamilton** emprégase para recoñecer a Francis Buchanan-Hamilton como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* D. Prain. ''A sketch of the life of Francis Hamilton (once Buchanan) sometime Superintendent of the Honourable Company's Botanic Garden, Calcutta*. En: *Ann. of the Royal Botanic Garden* **10** (2): I–LXXV, Calcuta 1905.
* Leslie Stephen (ed.) *Dictionary of national Biography''. Vol. VII, pp. 186, Smith, Elder & Co., Londres, 1886.
Autoarpa

**Autoharpa** ou **autoarpa** (en inglés: *autoharp*) é un instrumento musical da familia das cítaras. Ten unha serie de barras de acordes unidas aos amortecedores que, cando se preme, silenciarán as cordas que non formen parte do acorde desexado. Aínda que a palabra *autoharp* era orixinalmente unha marca rexistrada da compañía *Oscar Schmidt*, o termo veu coloquialmente a usarse para calquera sitar de man, independentemente do fabricante.

A autoarpa foi e segue sendo moi utilizada na música tradicional americana, como o antigo country dos Apalaches, o bluegrass e o folk. Tamén se utilizou no rock, como exemplo a banda The Beach Boys no álbum *Today!* en 1965.

Son relativamente fáciles de aprender a tocar como instrumento rítmico. Tamén son utilizados por instrumentistas máis comprometidos como instrumento melódico.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Historia da Autoarpa
Pimelódidos

A dos **pimelódidos** (*Pimelodidae*) é unha familia de peixes actinopterixios da orde dos siluriformes.

## Taxonomía 
### Descrición 
A familia foi descrita en 1835 polo naturalista, político e zoólogo francés Charles Lucien Bonaparte.

### Xéneros 
Na actualidade recoñécense na familia os seguintes xéneros:

**Aguarunichthys* Stewart, 1986
**Bagropsis* Lütken, 1874
**Bergiaria*  & Norris, 1901
**Brachyplatystoma* Bleeker, 1862
**Calophysus* Müller & Troschel, 1843
**Cheirocerus* Eigenmann, 1917
**Duopalatinus* Eigenmann & Eigenmann, 1888
**Exallodontus* Lundberg, Mago-Leccia & Nass, 1991
**Hemisorubim* Bleeker, 1862
**Hypophthalmus* Cuvier, 1829
**Iheringichthys* Eigenmann & Norris, 1900
**Leiarius* Bleeker, 1862
**Luciopimelodus* Eigenmann & Eigenmann, 1888
**Megalonema* Eigenmann, 1912
**Parapimelodus* La Monte, 1933
**Perrunichthys* Schultz, 1944
**Phractocephalus* Agassiz, 1829
**Pimelabditus* Lundberg & Parisi, 2009
**Pimelodina* Steindachner, 1876
**Pimelodus* Lacepède, 1803
**Pinirampus* Bleeker, 1858
**Platynematichthys* Bleeker, 1858
**Platysilurus* Haseman, 1911
**Platystomatichthys* Bleeker, 1862
**Propimelodus* Lundberg & Parisi, 2002
**Pseudoplatystoma* Bleeker, 1862
**Sorubim* Cuvier, 1829
**Sorubimichthys* Bleeker, 1862
**Steindachneridion* Eigenmann & Eigenmann, 1919
**Zungaro* Bleeker, 1858
**Zungaropsis* Steindachner, 1908

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Siluriformes
Tensina

A **tensina** é unha proteína multidominio de 220 kDa localizada en rexións especializadas da membrana plasmática chamadas adhesións focais mediadas por integrinas (que se forman arredor dun núcleo central transmembrana do heterodímero αβ integrina). A secuenciación e comparación do xenoma revelou a existencia de catro xenes de tensina nos humanos. Estes xenes parecen estar relacionados con antigos csos de duplicación xénica.

A tensina únese a filamentos de actina e contén un dominio de unión á fosfotirosina (PTB) no seu C-terminal, que interaccona coa cola citoplasmática de β integrinas. Estas interaccións permiten que a tensina ligue filamentos de actina con receptores integrinas. Varios factores inducen a fosforilación das tirosinas da tensina. Deste xeito, a tensina funciona como unha plataforma para a ensamblaxe e desensamblaxe de complexos de sinalización en adhesións focais ao recrutar moléculas de sinalización con tirosina fosforilada, e tamén ao proporcionar sitios de interacción para outras proteínas. Ao contrario, Haynie, sinala nun traballo de revisión sobre a estrutura da tensina que as evidencias experimentais sobre a asociación específica da tensina con filamentos de actina non é concluínte no mellor dos casos. Porén, do que non hai dúbidas é de que as tensinas 1, 2 e 3 conteñen todas elas un dominio de proteína tirosina fosfatase (PTP) situado preto do 
extremno N-terminal. O dominio PTP é improbable que estea activo na tensina 1, debido á mutación da cisteína nucleófila esencial no motivo sinatura, que cambia a asparaxina.  Non obstante, a fosfatidilinositol-3,4,5-trisfosfato 3-fosfatase, que é o ben estudado supresor de tumores máis coñecido como PTEN, toma o seu nome da homoloxía co PTPs e a tensina 1. Comparacións de estrutura máis detalladas revelaron que as tensinas 1-3, a PTEN, a auxilina Os dominios PTP e C2 integrados formando o superdominio PTP-C2 orixináronse hai uns mil millóns de anos e levan funcionando como unha soa unidade herdable desde entón.

A primeira secuencia de ADNc de tensina illouse dos polos. A análise de ratos knockout demostrou os papeis esenciais que ten a tensina na función renal, rexeneración muscular e migración celular. Hai tamñen evidencias que indican que a tensina é un importante compoñente que liga a matriz extracelular, o citoesqueleto de actina e a transdución de sinais. Por tanto, a tensina e as súas moléculas de sinalización de augas abaixo poden ser dianas para intervencións terapéuticas en doenzas renais, curación de feridas e cancro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* MBInfo - A tensina na adhesión celular
* Traballo de revisión sobre a tensina
* 2014 Tensina
Arius arius

[miniatura|240px|*Arius* sp. á espera do seu procesamento. [Iacarta]].

***Arius arius*** é un peixe actinopterixio da orde dos siluriformes que é a especie tipo da familia dos aríidos e da subfamilia dos ariinos.

## Taxonomía 
### Descrición 
A especie foi descrita en 1822 polo médico, botánico e zoólogo escocés Francis Buchanan-Hamilton, baixo no nome de *Pimelodus arius*.

## Hábitat e distribución 
*Arius arius* é unha especie de augas mariñas e salobres tropicais, demersal e anfídromo.

A especie ten unha distribución indo-pacífica, encontrándose en zonas costeiras desde Paquistán até o sur da China (Hainan, Guangdong e Hong Kong, pasando pola India, Sri Lanka, até Bangladesh, Myanmar, Tailandia, Malaisia (peninsular) e o mar da China Meridional (Camboxa e Vietnam).

## Bioloxía 
É común en estuarios, ríos e lagos de auga salobre. Aliméntase principalmente de invertebrados.

## Pesca 
Captúrase principalmente con nasas, e trampas de estacas de bambú, e tamén con anzois en liñas.	

## Estado de conservación 
*Arius arius* é unha especie xeneralizada sen que se coñecen grandes ameazas, polo que, polo de agora, a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN) avalía o seu status como *LC* (de pouco preocupante), aínda que pode ser necesario reavaliar esta especie unha vez que se dispoñan de datos empíricos para mostrar o efecto da pesca comercial na poboación mundial.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Eschmeyer, William N., ed. (1998): *Catalog of Fishes*. Special Publication of the Center for Biodiversity Research and Information, núm. 1, vol. 1-3. California Academy of Sciences. San Francisco, California, Estados Unidos. ISBN 0-940228-47-5. ISBN 978-1-8900-8702-9.
* Fenner, Robert M. (2001): *The Conscientious Marine Aquarist*. Neptune City, Nova Jersey, Estados Unidos: T.F.H. Publications. 
* Helfman, G., B. Collette & D. Facey (1997): *The diversity of fishes*. Blackwell Science: Oxford. ISBN 0-8654-2256-7.
* Moyle, P. & J. Cech (2003): *Fishes: An Introduction to Ichthyology*, 4ª edición. Upper Saddle River, Nova Jersey, Estados Unidos: Prentice-Hall. ISBN 978-0-1310-0847-2.
* Nelson, J. S. (2006): *Fishes of the World* (4ª ed.) Hoboken, Nova Jersey, Estados Unidos: John Wiley & Sons, Inc. ISBN 978-0-4712-5031-9.
* Wheeler, A. (1985): *The World Encyclopedia of Fishes*, Londres: Macdonald. ISBN 0-3561-0715-9.

### Outros artigos 
* Siluriformes
* Aríidos
* Ariinos
* *Arius*

### Ligazóns externas 
* AQUATAB.NET
Pimelodus

miniatura|260px|*Pimelodus albicans*
miniatura|260px|*Pimelodus blochii*
miniatura|260px|*Pimelodus grosskopfii* 
miniatura|260px|*Pimelodus pictus*

***Pimelodus*** é un xénero de peixes actinopterixios da orde dos siluriformes, o tipo da familia dos pimelódidos.

As súas especies son propias de América Central e Suramérica.

## Taxonomía 
### Descrición 
O xénero foi descrito en 1803 polo zoólogo, político e músico francés Bernard-Germain de Lacépède.

### Sinónimos 
Ademais de polo nome actualmenre válido, o xénero coñeceuse tamén polos sinónimos:
* *Pimelodus atrobrunneus* Vidal & C. A. S. de Lucena, 1999 
* *Pimelodus blochii* Valenciennes, 1840 
* *Pimelodus britskii* Garavello & Shibatta, 2007
* *Pimelodus coprophagus* L. P. Schultz, 1944
* *Pimelodus fur* (Lütken, 1874)
* *Pimelodus garciabarrigai* Dahl, 1961
* *Pimelodus grosskopfii* Steindachner, 1879
* *Pimelodus halisodous* F. R. V. Ribeiro, C. A. S. de Lucena & P. H. F. Lucinda, 2008
* *Pimelodus jivaro* C. H. Eigenmann & Pearson, 1942
* *Pimelodus joannis* F. R. V. Ribeiro, C. A. S. de Lucena & P. H. F. Lucinda, 2008
* *Pimelodus luciae* M. S. Rocha & F. R. V. Ribeiro, 2010 
* *Pimelodus maculatus* Lacépède, 1803
* *Pimelodus microstoma* Steindachner, 1877
* *Pimelodus multicratifer* F. R. V. Ribeiro, C. A. S. de Lucena & Oyakawa, 2011 
* *Pimelodus mysteriosus* Azpelicueta, 1998
* *Pimelodus navarroi* L. P. Schultz, 1944
* *Pimelodus ornatus* Kner, 1858
* *Pimelodus ortmanni* Haseman, 1911
* *Pimelodus pantaneiro* Souza-Filho & Shibatta, 2007
* *Pimelodus paranaensis* Britski & Langeani, 1988
* *Pimelodus pictus* Steindachner, 1876 
* *Pimelodus pintado* Azpelicueta, Lundberg & Loureiro, 2008
* *Pimelodus platicirris* Borodin, 1927
* *Pimelodus pohli* F. R. V. Ribeiro & C. A. S. de Lucena, 2006
* *Pimelodus punctatus* (Meek & Hildebrand, 1913)
* *Pimelodus quadratus* P. H. F. Lucinda, F. R. V. Ribeiro & C. A. S. de Lucena, 2016 
* *Pimelodus stewarti* F. R. V. Ribeiro, C. A. S. de Lucena & P. H. F. Lucinda, 2008
* *Pimelodus tetramerus* F. R. V. Ribeiro & C. A. S. de Lucena, 2006

### Nota taxonómica 
*Pimelodus* non é monofilético, e se define por unha serie de caracteres non derivados. A taxonomía das spp. de *Pimelodus* aínde está pobremente coñecida, así como as relacións filoxenéticas dentro e fóra do xénero. O alto número de especies correntemente incluídas en *Pimelodus*, alíase coa gran variabilidade morfolóxica e de patróns de coloración dos taxons, o que dificulta unha completa revisión sistemática do xénero.

Un grupo central dentro de *Pimelodus* foi diagnosticado para incluír a *P. maculatus*, *P. blochii*, *P. coprophagus*, *P. grosskopfii*, *P. jivaro* e *P. pictus*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Nelson, J. S. (2006): *Fishes of the World* (4ª ed.) Hoboken, Nova Jersey: John Wiley & Sons, Inc. ISBN 978-0-4712-5031-9.

### Outros artigos 
* Siluriformes
* Pimelódidos