DMC DeLorean

O **DMC DeLorean** é un coche deportivo que foi fabricado por DeLorean Motor Company (DMC) dende 1981 ata 1982. É coñecido simplemente como *o DeLorean*, xa que este foi o único modelo que fabricou dita compañía. O coche tamén é chamado ás veces **DMC-12**, que é a súa designación interna de pre-produción. Porén, o nome DMC-12 nunca se usou en material de vendas ou de mercadotecnia para o modelo de produción.

O primeiro prototipo apareceu en 1976 e a produción empezou oficialmente en 1981 na fábrica que DMC tiña en Dunmurry, en Irlanda do Norte. Durante a súa produción cambiáronse varios aspectos do coche, como o estilo do capó, as rodas e o interior.

Canto menos 8500 exemplares do DeLorean foron fabricados denantes de que a produción rematase a finais de 1982. En 2007 estimábase que aínda existían 6500 deles.

## Historia 
En outubro de 1976 o primeiro prototipo do DeLorean foi completado por William T. Collins, enxeñeiro xefe de DMC (que anteriormente era o enxeñeiro xefe de Pontiac); o prototipo foi coñecido como «DSV-1» ou «DeLorean Safety Vehicle». A medida que o desenvolvemento continuou, o modelo denominouse «DSV-12» e máis tarde «DMC-12», xa que DMC tiña como obxectivo un prezo de venda de $ 12.000 no intre do lanzamento. O prototipo 1 tiña un motor traseiro central de catro cilindros en liña proveniente do Citroën CX, pero foi considerado pouco potente para o DeLorean. Orixinalmente, o motor do modelo de produción ía ser un motor Wankel (tamén de Citroën), mais foi substituído por un deseño francés denominado *PRV* (desenvolvido por Peugeot, Renault e Volvo), un motor V6 de inxección que melloraba a escasa eficiencia do motor Wankel, o cal era un aspecto importante pola escaseza de combustíbeis que estaba sufrindo o mundo enteiro por mor da crise do petróleo de 1973. O motor tivo que ser movido dende a localización central-traseira no prototipo 1 a unha localización traseira no prototipo 2, unha configuración que sería mantida no vehículo de produción.

William Collins e John DeLorean imaxinaron un chasis producido cunha tecnoloxía nova que nunca fora probada denominada *Elastic Reservoir Moulding* (ERM), que podería ter contribuído a reducir o peso do coche e por tanto suponse que tamén reduciría os custos de produción, mais esta tecnoloxía da que DeLorean mercara os dereitos da patente non resultou ser axeitada para a produción en masa. Ademais, considerouse que o deseño do coche requiría unha reenxeñaría case completa, a cal foi encargada ao enxeñeiro inglés Colin Chapman, o fundador de Lotus Cars. Chapman substituíu a maior parte do material non probado e das técnicas de fabricación polas usadas nesa época por Lotus, incluíndo un chasis de aceiro.
thumb|Adhesivo Monroney dun DeLorean fabricado no ano 1982.
A construción da fábrica empezou en outubro de 1978 e foi rematada en 1980, e aínda que o comezo da produción do DeLorean foi planificado para ese ano, cuestións de enxeñería e o exceso no orzamento atrasaron o comezo da produción até xaneiro de 1981. Durante esa época, a taxa de desemprego era moi alta en Irlanda do Norte e os residentes facían cola para pedir emprego na fábrica.

A finais de 1980, DMC abandonou o nome DMC-12 pensado orixinalmente para o seu automóbil, denominándoo finalmente «DeLorean», que acabou custando moito máis do planeado inicialmente. O coche deportivo DeLorean, como se describiu nos anuncios, construíuse finalmente na fábrica de Dunmurry, Irlanda do Norte, a uns poucos quilómetros do centro de Belfast. A man de obra estaba composta por protestantes e católicos que estaban contentos de apartar as súas diferenzas relixiosas para traballar en equipo. Case todo o persoal de produción non tiña experiencia, por iso, varias centenas de unidades do DeLorean foron producidas sen paneis de aceiro inoxidábel para formar aos traballadores, as cales nunca foron comercializadas. e os coches vendéronse cunha garantía de 12 meses e un contrato de servizo de 5 anos e 80000 km. tras o arresto de John DeLorean nese mesmo mes por cargos de tráfico de drogas. Máis tarde DeLorean foi declarado non culpábel en agosto de 1984, pero a súa reputación como empresario ficou arruinada e DMC xa quebrara, facendo imposíbel continuar a produción do coche. Aproximadamente 100 unidades parcialmente ensambladas foron completadas por antigos empregados da fábrica, que foron contratados pola empresa Consolidated International (arestora chamada Big Lots).

Entre xaneiro de 1981 e decembro de 1982 ensambláronse aproximadamente 9.200 unidades entre a DeLorean Motor Company e Consolidated International, aínda que algunhas fontes indican que en total só se construíron 8.975 ou 8.583 coches. Case unha quinta parte dos DeLorean foi producida en outubro de 1981. Entre febreiro e maio de 1982 foron producidas arredor de 1000 unidades xa que se produciu un decaemento na produción, fabricándose moi poucos coches, todos eles co VIN (Vehicle Identification Number) cambiado despois da compra realizada por Consolidated International para facelos aparecer como modelos de 1983. Estes son os VIN 15XXX, 16XXX, e 17XXX que orixinalmente eran os VIN 10XXX, 11XXX e 12XXX. O derradeiro DeLorean foi ensamblado o 24 de decembro de 1982. Os paneis de aceiro inoxidábel foron fixados a unha estrutura monocasco de plástico reforzado con fibra de vidro, que á súa vez se fixa a un chasis con forma de dobre "Y" baseado no do Lotus Esprit. Agás tres coches para unha serie especial con carrozaría chapada en ouro, todos os exemplares que saíron da fábrica non estaban cubertos por pintura ou verniz.

A característica máis rechamante do DeLorean son as súas portas de á de gaivota. O problema común de soster o peso deste tipo de portas foi resolto por outros fabricantes con portas lixeiras no Mercedes-Benz 300 SL e un sistema con bomba de ar no Bricklin SV-1, aínda que estes deseños tivesen algunha que outra desvantaxe estrutural ou de comodidade. As portas do DeLorean teñen unhas barras de torsión que foron desenvolvidas por Grumman Aerospace e construídas no Reino Unido por Unbrako (unha división de SPS Technologies de Jenkintown (Pensilvania, EUA), as cales foron instaladas para soportar o peso das portas. Estas portas necesitan un mínimo espazo para abrilas: só 27,5 cm (11 polgadas). Isto fai que sexa fácil de abrir e pechar o coche nos aparcadoiros en comparación coas portas convencionais. Do mesmo xeito que as portas instaladas no Lamborghini Countach, as portas do DeLorean posúen unhas pequenas fiestras, xa que unhas fiestras do mesmo tamaño do vidro non serían completamente retráctiles dentro dos curvos paneis de cada porta.

### Motor e caixa de cambios 
dereita|thumb|Motor PRV do DeLorean.
O DeLorean é propulsado por un motor PRV atmosférico de 6 cilindros en V nunha disposición a 90 graos, que foi desenvolvido conxuntamente polas marcas Peugeot, Renault e Volvo. Este motor é un desenvolvemento do PRV de 2,7 litros usado no Renault 30, que foi deseñado e construído baixo un contrato especial coa DeLorean Motor Company.

Debido a que o motor está montado na parte traseira do vehículo, a súa distribución de peso é do 35% diante e do 65% detrás.

Dúas caixas de cambios estaban dispoñíbeis para o coche: unha automática de tres velocidades e outra manual de cinco velocidades (a máis utilizada), ambas da marca Renault

A dirección é de cremalleira e piñón, cunha desmultiplicación total de 14.9:1, dando 2,65 xiros de tope a tope e un diámetro de xiro de 10,67 m (35,0 pés). Porén, outras indican que a súa velocidade máxima é de só 175 ou 177 km/h. pero en realidade son 9,5 segundos. unha aceleración que naquela época xa se consideraba demasiado lenta para un deportivo.

## Prezo e equipamento 
[thumb|Interior dun DeLorean con tapizaría de cor [Cinsento|cinsenta e caixa de cambios manual.]]
O coche ía chamarse DMC-12 debido ao prezo que se planeou inicialmente para este modelo; US$ 12.000, Porén, tras a quebra de DMC, os coches non vendidos podíanse adquirir por un prezo inferior ao orixinal.

O interior do DeLorean estaba dispoñíbel con tapizarías de cor negra ou cinsenta. Todos os coches viñan de serie con retrovisores e alzavidros eléctricos, un equipo de música estéreo, ar acondicionado, asentos de pel e volante regulábel de coiro.

Ficheiro:Early 1981 De Lorean hood.jpg|Capó de principios de 1981.
Ficheiro:1983 De Lorean hood.jpg|Capó do modelo posterior de 1983.

Aínda que non se fixeron moitos cambios no deseño das pinas do DeLorean, as pinas dos coches fabricados a principios de 1981 estaban pintadas de cor cinsenta. Estas pinas lucían tampas centrais cinsentas a xogo cun logotipo de  DMC en relevo. Poucos meses despois de iniciarse a fabricación en 1981, as pinas cinsentas foron substituídas por unhas con aspecto prateado puído e unha tampa central negra. O logotipo de DMC en relevo das tampas centrais pintouse de cor prateada para engadir contraste.

Ficheiro:Delorean gray wheel.jpg|Pina cinsenta de principios de 1981.
Ficheiro:mid 1981 De Lorean silver wheel.JPG|Pina prateada de mediados de 1981.

## DeLorean especiais 
### Os coches turbo de Legend Industries 
thumb|Motor Legend biturbo do VIN 530.
A DeLorean Motor Company encomendoulle dous DeLorean biturbo a unha empresa chamada Legend Industries (con sede en Hauppauge, Nova York), os cales tiñan os números VIN 502 e VIN 530. Legend Industries instalou dous turbos IHI RHB52 e dous intercoolers no motor V6, aumentando a potencia até os 350 CV. Estes coches aceleraban de 0 a 60 mph (96,5 km/h) en 5,8 segundos e percorrían 1/4 de milla (402 m) nun tempo de 14,7 segundos.

Nunha proba realizada no circuíto Bridgehampton Raceway en 1981, o DeLorean biturbo foi máis rápido ca un Ferrari 308 e un Porsche 928. e planeaba ofrecer un motor turboalimentado como opción de US $ 7.500 en 1984. Denantes de que calquera un dos 5.000 coches puidese ser producido, a DMC declarouse en quebra, o que levou á Legend Industries, así como outros provedores, á quebra tamén.

### DeLorean dourado 
[thumb|Un dos tres exemplares bañados en ouro no [Museo Nacional do Automóbil de Reno, Nevada (Estados Unidos).]]
A DeLorean Motor Company realizou unha pequena serie especial do DeLorean, na cal os paneis de aceiro inoxidábel foron chapados en ouro de 24 quilates. Tíñase planeado fabricar cen unidades desta serie especial, mais finalmente só se construíron tres unidades. Este é o único dos tres DeLorean chapados en ouro que foi equipado cunha transmisión manual, e ten o seu interior de cor bronceada.

O segundo DeLorean dourado (VIN 4301) de American Express foi adquirido por Roger Mize, o presidente do Banco Nacional de Snyder en Snyder, Texas. Ten o interior de cor negra, e está equipado cunha transmisión automática. Está equipado cunha transmisión automática e, ao igual ca o VIN 4300, o seu interior é de cor bronceada.

Outros tres coches co volante á dereita autorizados pola fábrica (coñecidos como «coches AXI») foron construídos. Estes coches foron rexistrados e utilizados pola fábrica en Irlanda do Norte, con matrículas AXI 1697, AXI 1698 e AXI 1699 e teñen pequenas diferenzas en comparación cos coches modificados por Wooler-Hodec.

Despois da quebra de DMC, moitos dos coches que aínda estaban na fábrica foron vendidos en varias poxas no Reino Unido, algúns dos cales foron convertidos por ex-traballadores de Wooler-Hodec e enxeñeiros de DMCL para seren conducidos polo lado esquerdo, o que resultou en oito conversións máis despois da fabricación.

## O DeLorean en *Back to the Future* 
dereita|thumb|Réplica dun dos DeLorean utilizados na rodaxe das dúas primeiras películas da triloxía.
thumb|dereita|DeLorean orixinal usado na terceira película.
O DMC DeLorean é moi coñecido pola súa aparición como máquina do tempo na triloxía de *Back to the Future* (*Regreso ó futuro* na dobraxe feita en Galiza), unhas películas de ciencia ficción dirixidas por Robert Zemeckis e protagonizadas por Michael J. Fox e Christopher Lloyd. A razón principal de que fose elixido o DeLorean foi que estaba deseñado de xeito idóneo para incluír a broma sobre a familia de granxeiros que o confunden cunha nave espacial na primeira película. A máquina do tempo foi deseñada por Ron Cobb, Michael Scheffe e Andrew Probert.

Durante a rodaxe da triloxía utilizáronse seis unidades do DeLorean, ademais dun modelo de fibra de vidro a tamaño real para simular o voo no ar e outro a escala para rodar varias tomas. Os DeLorean usados en *Back to the Future* tiñan o motor V6 orixinal (cuxo son na película provén do motor V8 dun Porsche 928). e nunha terceira unidade foron colocados explosivos para destruíla no final da película, cando un tren golpea a máquina do tempo e a esnaquiza. O terceiro coche, usado en *Back to the Future Part III*, foi restaurado e saíu a poxa en novembro de 2011, sendo vendido por US$ 541.200 en decembro dese mesmo ano.

## Xoguetes 
thumb|200px|right|O DeLorean de Playmobil.
Pra o 35º aniversario de *Back to the Future* en 2020, varias marcas, de Playmobil a FunkoPop, lanzaron produtos exclusivos inspirados no DeLorean e os personaxes protagonistas da famosa película dirixida por Robert Zemeckis. Hot Wheels tamén lanzou unha pequena versión de coleccionista do DeLorean pra o 35.º aniversario, así como un DeLorean Elite para o 30.º aniversario de *Back to the Future* en 2015.

A marca Kids Logic lanzou un DeLorean magnético de *Back to the Future Part II* en xuño de 2020, que é capaz de levitar.

## Produción de novos DeLorean 
No ano 1995, o empresario inglés Stephen Wynne fundou unha pequena empresa adicada aos arranxos de coches DeLorean. Nos seus inicios, o seu lugar de traballo era un pequeno garaxe situado en Houston (Texas, Estados Unidos). O negocio foi medrando e a compañía de Wynne estableceu a súa sede en Humble, Condado de Harris (Texas). Wynne comprou a marca rexistrada no logotipo estilizado de DMC, xunto co inventario de pezas restantes da DeLorean Motor Company orixinal.

Tras a aprobación da Lei de fabricación de vehículos de baixo volume en decembro de 2015 (que permitía que as marcas que fabricasen menos de 325 unidades non tiveran que pasar polos trámites reguladores que pasan as grandes empresas) DMC Texas anunciou que planeaba producir réplicas de automóbiles DeLorean. DMC anticipou a fabricación de aproximadamente 50 vehículos por ano durante seis anos cun prezo retallista estimado de US $ 100000. Porén, DMC Texas atopou obstáculos como a reprodución de pezas (xa que non hai máis dispoñíbeis no inventario) e atopar un fornecedor de motores.

Por mor dos atrasos da NHTSA en ratificar a lei, finalmente decidiuse cancelar o plan para construír DeLorean modernizados. Discutiuse sobre a construción dunha versión mellorada do DeLorean orixinal producido por DMC Texas para conmemorar o 40 aniversario, pero non se publicaron detalles.

## Notas 
## Bibliografía 
* John Z. DeLorean, Ted Schwarz, *DeLorean*, Zondervan (setembro de 1985). ISBN 0-310-37940-7.
* R. M. Clarke, *DeLorean: 1977–1995 Gold Portfolio* (28 de decembro de 1995). Cobham: Brooklands. ISBN 1-85520-331-6.
* John Lamm, *DeLorean Stainless Steel Illusion*, 2ª edición (2003). Fort Jones, CA: Red Lion Press. ISBN 0-9744141-0-7.
* James Espey (2014). ''The Illustrated Buyer's Guide to DeLorean Automobiles* (2ª edición). The DeLorean Garage. ISBN 978-0-9856578-1-9.
* Chris Parnham, Andrew Withers (2014). *DeLorean Celebrating the Impossible''. DeLorean Motor Cars (1978) Ltd. ISBN 978-0-9928594-0-4.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* DeLorean Museum  (en inglés).