Real Academia Española

A **Real Academia Española** (**RAE**) é o organismo responsable de resgarda-lo bo uso da lingua española. A súa sede está en Madrid (España), pero ten afiliacións coas academias nacionais de 21 países castelanfalantes. O seu director é Santiago Muñoz Machado.

## Historia 
O seu emblema está formado por un crisol ó lume. Acompáñao a lenda «Limpa, fixa e dá esplendor». O obxectivo era fixa-lo idioma no estado de plenitude que alcanzara durante o século XVI e que se consolidara no XVII.

A Real Academia Española foi fundada en 1713 por iniciativa de Juan Manuel Fernández Pacheco, marqués de Villena e duque de Escalona, co propósito de «fixa-las voces e vocábulos da lingua castelá na súa maior propiedade, elegancia e pureza».

Tomaron como modelo para a súa creación á Accademia della Crusca italiana (1582) e á Académie française (1635). A súa creación foi aprobada o 3 de outubro de 1714 por Real Cédula de Filipe V, quen a acolleu baixo o seu «amparo e Real Protección». Ó longo da súa historia estivo integrada case exclusivamente por homes, ata o nomeamento de Carmen Conde en 1978, de Elena Quiroga en 1983 e de Ana María Matute en 1995.

Dende 1870 establécense en América e en Filipinas academias correspondentes da lingua española. Estas na actualidade teñen o mesmo rango e condicións cá RAE. Xunto á Asociación de Academias de la Lengua Española, á que pertencen, foron galardoadas co Premio Príncipe de Asturias da Concordia en 2000.

O 20 de outubro de 1993 constituíuse a **Fundación Pro Real Academia Española**, entidade que ten como finalidade achegar recursos económicos para o financiamento das empresas da Academia. Está rexida por un padroado do que ostenta a presidencia de honor o rei Xoán Carlos I, a presidencia o gobernador do Banco de España e a vicepresidencia o director da Real Academia Española. As vogalías osténtanas outros académicos, os presidentes das comunidades autónomas e de empresas privadas, como socios fundadores.

A Fundación está aberta á participación de particulares mediante a correspondente cota económica, membros benfeitores, e entre as actividades subvencionadas atópanse a realización do banco de datos, o *Diccionario del estudiante*, o *Diccionario panhispánico de dudas* e outras obras en proxecto ou desenvolvemento coma a *Gramática normativa*.

## Funcións 
O artigo primeiro dos estatutos da RAE di:
: *«[...] ten como misión principal velar por que as mudanzas que experimente a lingua española na súa constante adaptación ás necesidades dos seus falantes non creben a esencial unidade que mantén en todo o ámbito hispánico. Debe coidar igualmente de que esta evolución conserve o xenio propio da lingua, tal como foi consolidándose co correr dos séculos, así coma de establecer e difundi-los criterios de propiedade e corrección, e de contribuír ó seu esplendor. Para alcanzar ditos fins, estudará e impulsará os estudos sobre a historia e sobre o presente do español, divulgará os escritos literarios, especialmente clásicos, e non literarios, que xulgue importantes para o coñecemento de tales cuestións, e procurará manter vivo a lembranza de quen, en España ou en América, cultivaron con gloria a lingua española. Coma membro da Asociación de Academias de la Lengua Española, manterá especial relación coas Academias Correspondentes e Asociadas.»*

A RAE é considerada frecuentemente coma unha organización conservadora, pois entre as súas metas está a preservación da lingua española. Porén caracterízase así mesmo por exercer unha influencia progresista, ó se esforzar en mante-la linguaxe formal en sintonía coa actualidade. Un exemplo disto último aconteceu en 1994 cando ditaminou que os dígrafos *ch* e *ll* (que a academia consideraba letras por unha tradición que se remontaba a Nebrija) serían alfabetizadas xunto co *c* e o *l* e non como letras separadas, coma no pasado. A RAE segue un proceso formal para a admisión de novas palabras.

## Organización e operación 
Segundo os seus estatutos a RAE está composta por:
* Académicos de número (46 en total)
* Académicos correspondentes españois (ata un máximo de 60)
* Académicos correspondentes estranxeiros
* Académicos de número das academias americanas (que por dereito son académicos correspondentes)
* Académicos honorarios

Unha xunta de goberno rexe a Academia e supervisa tódolos asuntos relativos á súa boa operación, tanto no relacionado co seu funcionamento interno coma coas súas relacións cos organismos do estado, e as demais Academias. Esta xunta é presidida polo director da Academia e está constituída polo vicedirector, o secretario, o censor, o bibliotecario, o tesoureiro, o vicesecretario e dous vogais adxuntos. Todos estes cargos son electivos e, a excepción dos vogais, que se elixen cada dous anos, pódese exercer durante catro anos, prorrogables só unha vez.

A Academia funciona en Pleno e en Comisións que se reúnen semanalmente. As Comisións teñen a misión de elabora-las propostas que posteriormente examinará o Pleno para decidir sobre a súa aprobación. Na actualidade existen as seguintes comisións: Delegada do Pleno, de Dicionario usual, de Dicionario histórico, de Gramática, de Información lingüística, de Vocabulario científico e técnico, de Ciencias humanas, de Publicacións e de Premios. Ademais, existe unha Comisión encargada da conservación da casa do Museo de Lope de Vega.

O Pleno, formado por tódolos académicos, reúnese durante o curso académico os xoves pola tarde. Unha vez aprobada as actas da sesión anterior e de debater calquera tema xeral, os asistentes presentan emendas e adicións ó Dicionario. Acto seguido examínanse as propostas formuladas polas diversas Comisións. As resolucións, no caso de que se produza disparidade de criterio, adóptanse mediante votación.

Ó servizo dos traballos que a Academia desenvolve en pleno ou en comisións, funciona o Instituto de Lexicografía, integrado por filólogos e lexicógrafos que realizan as tarefas de apoio para a elaboración dos dicionarios académicos.

## Académicos de número 
Os membros da Academia son elixidos de por vida polo resto dos académicos e coñéceselles coma *Inmortais*. Cada académico ten unha cadeira de brazos asignado á súa persoa, e distinguido cunha letra do alfabeto (tanto maiúsculas coma minúsculas). Os académicos de número son, por orde de ingreso:

* **(H)** Martín de Riquer Morera, conde de Casa Dávalos (1965)
* **(g)** Antonio Colino López (1972)
* **(M)** Carlos Bousoño Prieto (1980)
* **(A)** Manuel Seco Reymundo (1980)
* **(Z)** Francisco Ayala y García Duarte (1984)
* **(n)** Valentín García Yebra (1985)
* **(O)** Pere Gimferrer Torrens (1985)
* **(q)** Gregorio Salvador Caja (1987)
* **(p)** Francisco Rico Manrique (1987)
* **(r)** Antonio Mingote Barrachina (1988)
* **(s)** José Luis Pinillos Díaz (1988)
* **(J)** Francisco Morales Nieva (1990)
* **(d)** Francisco Rodríguez Adrados (1991)
* **(F)** José Luis Sampedro Sáez (1991)
* **(c)** Víctor García de la Concha (1992)
* **(U)** Eduardo García de Enterría y Martínez-Carande (1994)
* **(l)** Emilio Lledó Íñigo (1994)
* **(C)** Luis Goytisolo Gay (1995)
* **(L)** Mario Vargas Llosa (1996)
* **(b)** Eliseo Álvarez-Arenas Pacheco (1996)
* **(u)** Antonio Muñoz Molina (1996)
* **(P)** Ángel González Muñiz (1997)
* **(V)** Juan Luis Cebrián (1997)
* **(t)** Ignacio Bosque Muñoz (1997)
* **(K)** Ana María Matute (1998)
* **(ñ)** Luis María Anson Oliart (1998)
* **(B)** Fernando Fernán Gómez (2000)
* **(I)** Luis Mateo Díez (2001)
* **(N)** Guillermo Rojo (2001)
* **(k)** José Antonio Pascual (2002)
* **(E)** María del Carmen Iglesias Cano (2002)
* **(m)** Claudio Guillén (2003)
* **(f)** Luis Ángel Rojo (2003)
* **(i)** Margarita Salas Falgueras (2003)
* **(T)** Arturo Pérez-Reverte (2003)
* **(G)** José Manuel Sánchez Ron (2003)
* **(Q)** Carlos Castilla del Pino (2004)
* **(j)** Álvaro Pombo y García de los Ríos (2004)
* **(D)** Darío Villanueva Prieto (2007)

## Histórico de académicos de número galegos 

* Juan Armada Losada
* Ramón Cabanillas
* Joaquín Calvo Sotelo
* José Canalejas Méndez
* Camilo José Cela
* Miguel Colmeiro
* Armando Cotarelo Valledor
* Nicomedes Pastor Díaz
* Leopoldo Eijo Garay
* Rafael Estrada Arnáiz
* Wenceslao Fernández Flórez
* Andrés González Barcia Carballido y Zúñiga
* Augusto González Besada
* Manuel Linares Rivas
* Salvador de Madariaga
* Ramón Menéndez Pidal
* José María Merino
* Eugenio Montes
* Cándido Nocedal
* Elena Quiroga
* José Rodríguez Carracido
*Juan Rof Carballo
* Guillermo Rojo
* Francisco Javier Sánchez Cantón
* Manuel de Saralegui y Medina
* José B. Terceiro Lomba
* Gonzalo Torrente Ballester
* Darío Villanueva

## Histórico de académicos correspondentes galegos 

* Ángel Amor Ruibal
* Erasmo Buceta
* Salvador Cabeza de León
*Eugenio Carré Aldao
* Narciso Correal
*José Fernando Filgueira Valverde
* Dionisio Gamallo
* Constantino García
* Victoriano García Martí
*Luis Iglesias Feijoo
* Manuel Lago González
* Gumersindo Laverde Ruiz
* Pedro Lemus y Rubio
* Marcelo Macías
* Andrés Martínez Salazar
* Gaspar Massó García
* Enrique Moreno Báez
* Ramón Otero Pedrayo
* Jesús Pena Seijas
* José Luis Pensado
* José Ignacio Pérez Pascual
* Salustiano Portela Pazos
* Álvaro Porto Dapena
* Juan Antonio Saco y Arce
* Marcial Valladares
* José Luis Varela Iglesias

## Principais publicacións 
Entre as súas principais publicacións destacan:
* *Diccionario de Autoridades* (Dicionario da lingua castelá, no que se explica o verdadeiro sentido das voces, a súa natureza e calidade, coas frases ou motivos de falar, os proverbios ou refráns e outras cosas convenientes do uso da lingua*, 1726-1793, en 6 volumes)
* *Diccionario de la lengua española* (1ª edición 1780, 21ª edición 1992, 22ª edición 2001)
* *Ortografía de la lengua española* (1ª edición 1741). A edición máis recente é a de 1999, elaborada entre a RAE e as academias correspondentes, polo cal é considerada unha ortografía panhispánica. Substitúe ás *Novas normas de prosodia e ortografía* de 1959.
* *Gramática de la lengua española* (1ª edición 1771). A súa revisión máis recente é *Esbozo de una nueva gramática de la lengua española* (1973), aínda que a Academia publicou tamén unha gramática de autor, non propiamente institucional: a de Emilio Alarcos (1994). Existe na actualidade un proxecto entre a RAE e as academias correspondentes en redactar unha nova gramática.
* *Boletín de la Real Academia Española* (dende 1914)
* *Diccionario manual e ilustrado de la lengua española* (1ª edición 1927, 4ª edición 1989)
* *Diccionario histórico de la lengua española* (primeiro volume 1933, incompleto)
* *Diccionario escolar de la RAE* (1ª edición 1996, 2ª edición 1997)
* *Diccionario panhispánico de dudas*. Elaborado entre a RAE e as academias correspondentes (1ª edición 2005).

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* A *Grammatica''
* Antonio de Nebrija
* Asociación de Academias de la Lengua Española

### Ligazóns externas 
* Sitio web da Real Academia Española 
* Edicións dixitais de varias obras da RAE. Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes. Clásicos na Biblioteca Nacional. Ministerio de Cultura.