Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2024

As **eleccións ao Parlamento de Galicia de 2024** celebráronse o 18 de febreiro de 2024 para elixir os 75 membros da 12ª lexislatura do Parlamento da comunidade autónoma de Galicia.

O partido no goberno, o Partido Popular de Galicia de Alfonso Rueda mantivo o seu dominio respecto das eleccións anteriores, aínda que perdeu dous escanos en relación ás eleccións de 2020. O Bloque Nacionalista Galego (BNG) mantívose no segundo posto e sumou 6 escanos máis dos 19 que xa tiña, o cal o situou no seu mellor resultado histórico. O Partido dos Socialistas de Galicia (PSdeG–PSOE) mantívose no terceiro posto, perdendo 5 escanos e colleitando o seu peor resultado histórico. O partido localista Democracia Ourensana conseguiu entrar no Parlamento cun escano pola circunscrición electoral de Ourense. O apoio aos partidos de Podemos Galicia e Sumar Galicia, que se presentaron ás eleccións por separado, caeu de forma significativa, sen conseguir ningún deles superar o limiar electoral. O partido de extrema dereita Vox tampouco acadou ningún representante.

## Visión xeral 
miniatura|Logo das eleccións nas páxinas da Xunta de Galicia.
### Movementos previos á convocatoria electoral 
En maio de 2022, Alfonso Rueda accedeu á presidencia da Xunta trala renuncia de Alberto Núñez Feijóo, elixido presidente do Partido Popular o mes anterior. Se ben aínda restaban máis de dous anos de lexislatura, desde o inicio do seu mandato especulouse coa posibilidade dun adianto electoral. Cando se coñeceu a convocatoria de eleccións xerais anticipadas para o 23 de xullo de 2023, rumoreouse que unha vitoria do PP podería dar lugar á convocatoria de eleccións galegas en outono. 

Aínda que o PP foi o partido máis votado nesa convocatoria, Feijoo foi incapaz de formar goberno. Deste xeito arrefriou a posibilidade dunhas eleccións galegas inminentes. Con todo, diferentes iniciativas lanzadas polo PPdeG co reinicio do curso político en setembro, como “Galicia non para”, evidenciaron que Rueda buscaría o referendo das urnas antes do remate da lexislatura.

Nese mesmo outono o resto de partidos activaron a maquinaria electoral, presentando as súas cabezas de lista. O BNG referendou a Ana Pontón como candidata pola práctica unanimidade da militancia. O PSdeG non tivo que celebrar primarias ao non se presentaren candidatos alternativos a Xosé Ramón G. Besteiro. Democracia Orensana anunciou que concorrería por Ourense con Armando Ojea como líder. Sumar e Vox anunciaron que tamén se presentarían, sen precisar a cabeza de lista. Finalmente, o 21 de decembro, Rueda anunciou a disolución do parlamento e a convocatoria de eleccións.

### Precampaña 
Os primeiros compases de precampaña estiveron marcados pola presentación, o 27 de decembro, da candidatura de Sumar, encabezada por Marta Lois. A cúpula galega de Podemos asinou con Sumar Galicia un acordo para que ambas formacións concorresen ás eleccións en coalición. Nunha consulta telemática de carácter vinculante realizada xusto despois, máis do 60% dos participantes rexeitaron o acordo. Podemos acabaría por presentar a súa propia lista en coalición con Recortes Cero.

Xa entrado o mes de xaneiro o foco da campaña volveuse sobre un desastre medioambiental, a vertedura de granulado de plástico na costa galega. O 8 de decembro un barco que navegaba á altura de Viana do Castelo perdeu varios contedores cargados con sacos de microplásticos. Os sacos, en moitas ocasións rotos e derramando a carga, comezaron a chegar á costa galega a mediados de decembro, pero non foi até finais de mes que os efectos da vertedura comezaron a ser evidentes en moitas praias galegas e asturianas. 

A Xunta foi criticada por banalizar a importancia da vertedura cando aínda non dispuña dun informe sobre a súa toxicidade. Denunciouse opacidade informativa na CRTVG e nos medios privados, así como as explicacións contraditorias sobre o momento en que se recibira na Xunta o aviso do goberno central sobre o sucedido. Así mesmo, foi notoria a lentitude da Xunta en despregar cuadrillas para o control e retirada da vertedura, mentres xa se creaban grupos de voluntarios que interviñan nas praias. 

Nos días seguintes as correntes mariñas acabaron por afastar o groso da vertedura das costas galegas, polo que a crise foi perdendo forza, polo menos desde o punto de vista electoral. Aínda así, deu lugar a que o PPdeG acusase ao BNG de intoxicar as redes sociais con informacións e contas falsas e a unha manifestación moi concorrida en defensa do mar o domingo 21 de xaneiro. 

Outra das novas relevantes da segunda semana de xaneiro foi o anuncio de que Lara Méndez deixaría a alcaldía de Lugo para acompañar a Besteiro como número dous por Lugo. O 10 de xaneiro, Vox fixo pública a candidatura de Álvaro Díaz-Mella, ao tempo que confirmaba que presentaría listaxes en todas as provincias. Así mesmo, o domingo 14 de xaneiro, Anova e o BNG asinaron un acordo polo que o primeiro dos partidos chamaba a concentrar o voto no Bloque e se comprometía a participar na súa campaña. Ademais, anunciaba o principio “*dun proceso de colaboración (...) destinado a redimensionar nos vindeiros anos o soberanismo galego*”. O acordo resultaba tanto máis significativo se temos en conta que a mediados de decembro, Anova rexeitara participar na coalición impulsada por Sumar e Martiño Noriega, líder da formación, desbotase presentarse como o seu candidato á presidencia.

## Calendario electoral 
Aquí se mostra o calendario electoral para as eleccións do domingo 18 de febreiro de 2024:  

* 21 de decembro: Alfonso Rueda fai público o seu desexo de convocar eleccións.
* 26 de decembro: Publicación no DOG do Decreto de disolución do Parlamento de Galicia e de convocatoria de eleccións.
* 27 de decembro a 5 de xaneiro: Prazo para a comunicación á Xunta Electoral da creación de coalicións electorais.
* 10 a 15 de xaneiro: Prazo para a presentación de candidaturas ante as Xuntas Electorais.
* 17 de xaneiro: Publicación no DOG das candidaturas presentadas.
* 22 de xaneiro: Proclamación de candidaturas.
* 23 de xaneiro: Publicación no DOG das candidaturas proclamadas.
* 20 a 24 de xaneiro: Prazo de sorteo para a designación de membros das mesas electorais.
* 21 a 27 de xaneiro: Prazo de notificación das designacións e entrega de manual a membros das mesas electorais.
* 26 de xaneiro a 8 de febreiro: Prazo de solicitude do voto por correo. 
* 29 de xaneiro a 11 de febreiro: Envío ao elector da documentación necesaria para o voto por correo.
* 29 de xaneiro a 14 de febreiro: Prazo para o depósito, por parte do elector, do voto por correo.
* 2 a 16 de febreiro: Campaña electoral.
* 13 a 17 de febreiro: Prohibición de publicación, difusión ou reprodución de sondaxes electorais.
* 17 de febreiro: Xornada de reflexión
* **18 de febreiro: Xornada de votación**

### Sistema electoral 
O Parlamento de Galicia é a institución lexislativa unicameral devolta á comunidade autónoma de Galicia. Ten poderes lexislativos en asuntos propios da autonomía definidos de acordo coa Constitución española e o Estatuto de autonomía de Galicia, así como a habilidade de outorgar e retirar a confianza ao presidente da Xunta.

A votación baseouse no sistema de sufraxio universal, que inclúe tódolos cidadáns maiores de 18 anos rexistrados en Galicia e con pleno exercicio dos seus dereitos políticos. Os 75 membros do Parlamento de Galicia foron elixidos empregando o método D'Hondt e unha lista pechada de representación proporcional, cun limiar mínimo do 5% dos votos válidos (incluídos os votos en branco) aplicado en cada circunscrición. Os partidos que non superaron este limiar non se tiveron en conta para a distribución de asentos. O uso do método D'Hondt pode resultar nun limiar efectivo máis alto dependendo do tamaño da circunscrición electoral.

Os asentos asignáronse a distritos electorais, correspondentes ás provincias da Coruña, Lugo, Ourense e Pontevedra, cada unha con 10 escanos mínimos iniciais e os 35 restantes distribuídos de xeito proporcional ós seus habitantes. Ao igual ca nas anteriores eleccións autonómicas de 2020, nestes comicios á Coruña correspondéronlle 25 escanos; a Lugo e mais a Ourense, 14; e a Pontevedra, 22.

## Candidaturas 
A continuación, móstrase unha lista dos principais partidos e alianzas electorais que concorren ás eleccións, ordenados de maior a menor número de escanos na lexislatura previa á convocatoria de eleccións.

## Listas electorais por provincia 

Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta de PP provincia da Coruña.png|Lista do PP
Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta de BNG provincia da Coruña.png|Lista do BNG
Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta de PSdeG-PSOE provincia da Coruña.png|Lista do PSdeG
Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta de SUMAR GALICIA provincia da Coruña.png|Lista de Sumar
Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta de VOX provincia da Coruña.png|Lista de VOX
Ficheiro:Podemos A Coruña-2024.pdf|Lista de Podemos
Ficheiro:Pacma-A Coruña-2024.pdf|Lista de PACMA
Ficheiro:Escanos en branco-A Coruña-2024.pdf|Lista de Escanos en Branco
Ficheiro:M J-A Coruña-2024.pdf|Lista de PUM+J
Ficheiro:ECG-A coruña-2024.pdf|Lista de ECG

Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta de PP provincia da Lugo.jpg|Lista do PP
Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta do BNG provincia da Lugo.jpg|Lista do BNG
Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta de PSdeG-PSOE provincia da Lugo.jpg|Lista do PSdeG
Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta de Sumar provincia da Lugo.jpg|Lista de SUMAR
Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta de Vox provincia da Lugo.jpg|Lista de VOX
Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta de Podemos provincia da Lugo.jpg|Lista de Podemos
Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta do PACMA provincia da Lugo.jpg|Lista de PACMA
Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta de Escanos en Branco provincia da Lugo.jpg|Lista de Escanos en Branco
Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta de PUM+J provincia da Lugo.jpg|Lista de PUM+J
Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta de ECG provincia da Lugo.jpg|Lista de ECG

Ficheiro:Ourense 2024-PP.pdf|Lista do PP
Ficheiro:Ourense 2024-BNG.pdf|Lista do BNG
Ficheiro:Ourense 2024-PSdeG.pdf|Lista do PSdeG
Ficheiro:Ourense 2024-SUMAR.pdf|Lista de SUMAR
Ficheiro:Ourense 2024-vox.pdf|Lista de VOX
Ficheiro:Ourense 2024-podemos.pdf|Lista de Podemos
Ficheiro:Ourense 2024-DO.pdf|Lista de DO
Ficheiro:Ourense 2024-PACMA.pdf|Lista de PACMA
Ficheiro:Ourense 2024-Escanos.pdf|Lista de Escanos en Branco
Ficheiro:OURENSE 2024-pum J.pdf|Lista de PUM+J
Ficheiro:Ourense 2024-ecg.pdf|Lista de ECG

Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta do PP provincia de Pontevedra.jpg|Lista do PP
Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta de BNG provincia de Pontevedra.jpg|Lista do BNG
Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta do PSdG-PSOE provincia de Pontevedra.jpg|Lista do PSdeG
Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta de Sumar provincia de Pontevedra.jpg|Lista de SUMAR
Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta de Vox provincia de Pontevedra.jpg|Lista de VOX
Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta de Podemos provincia de Pontevedra.jpg|Lista de Podemos
Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta de PACMA provincia de Pontevedra.jpg|Lista de PACMA
Ficheiro:Eleccións Autonómicas 2024, Escanos en Branco.jpg|Lista de Escanos en Branco
Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta de PUM+J provincia de Pontevedra.jpg|Lista de PUM+J
Ficheiro:Eleccións ao Parlamento de Galicia 2024 - papeleta de ECG provincia de Pontevedra.jpg|Lista de ECG

## Campaña electoral 
A campaña electoral comezou o 2 de febreiro de 2024. En canto aos principais temas de campaña, o PPdeG insistiu en centrar a súa mensaxe en asuntos candentes da política estatal, como a lei de amnistía, o pacto entre o PSOE e os partidos nacionalistas para garantir o goberno tralas eleccións do 23X ou a relación entre o BNG e Bildu. O PPdeG presentouse como garantía de estabilidade fronte dun multipartito caótico. Ao tempo, esforzábase en identificar ao seu candidato como unha persoa próxima e previsíbel, de perfil técnico e afastado de aventuras ideolóxicas. 

O BNG centrou a súa campaña na imaxe da súa candidata, potenciando a súa figura de presidenciable. Procurou afastarse de cuestións relacionadas coa estrutura territorial, insistindo en asuntos clásicos da esquerda como a defensa dos servizos públicos, do emprego de calidade e de valores como o feminismo, sen abandonar reivindicacións clásicas do nacionalismo como a saúde da lingua e da cultura galegas. 

Besteiro, pola súa banda, recibiu un forte apoio do PSOE. Pedro Sánchez protagonizou cinco mitins en Galicia entre a precampaña e a campaña. Tratábase de capitalizar, desta maneira, os investimentos do estado no país, como os relacionados co tren de alta velocidade. Así mesmo, houbo unha grande implicación do alcalde de Vigo, Abel Caballero, que buscaba mobilizar o voto da cidade e da súa área metropolitana. 

En canto a Sumar, a súa candidata esforzouse en facer ver que o voto á súa formación non dividía á esquerda, senón que ampliaba a súa capacidade de mobilización. En todo momento comprometeu os escanos da súa formación ao servizo dun goberno progresista. As demandas de DO centráronse na provincia de Ourense, denunciando unha histórica falta de investimentos que serían a causa do seu declive demográfico e económico. Podemos realizou unha campaña con mensaxes radicais, como a creación dun imposto sobre as grandes fortunas. En tanto, Vox tratou de captar votos entre o electorado desencantado do PPdeG, insistindo en asuntos como a imposición do galego, que os populares tolerarían.

### Enquisas e debates electorais 
#### Enquisas 
A catro semanas das eleccións as máis das enquisas coincidían en sinalar que o PP retería a maioría absoluta, se ben na contorna dos 39 ou 40 deputados. O BNG situábase arredor de 20 deputados e o PSdeG sobre os 15. Case todas as enquisas daban por segura a entrada de DO en Ourense e outorgaban serias posibilidades a Sumar de lograr un deputado pola Coruña. En canto a Vox e Podemos, colocábanos lonxe de obteren representación.

Porén, unha enquisa do Centro de Investigacións Sociolóxicas publicada o 25 de xaneiro prognosticou que o PPdeG estaba a piques de perder a maioría absoluta. Ese mesmo prognóstico repetiuse nunha nova enquisa do CIS publicada o 5 de febreiro, xa en plena campaña. Esta última enquisa situaba o PPdeG nun abano de entre 34 e o 38 escanos, ao BNG entre 22 e 26 e ao PSdeG entre 13 e 15. Así mesmo, outorgaba a DO e a Sumar posibilidades de lograren cadanseu escano. . 

Unha nova enquisa do CIS coñecida o 12 de febreiro volveu repetir o prognóstico de escanos para o PP, ao que outorgaba máis do 42% dos votos, dous puntos menos que na enquisa anterior. O BNG, a quen asignaba un abano entre os 24 e os 31 escanos, superaba o 33% dos votos. O PSdeG, con pouco máis do 18%, ficaba con entre 9 e 14 escanos. De novo situaba a DO e Sumar no limiar de conseguiren representación.

#### Debates 
O único debate da campaña coa presenza do candidato popular, amais das cabezas de lista do BNG, PSdeG, Sumar e Podemos, celebrouse o luns 5 de febreiro. O debate, de arredor de dúas horas de duración, emitiuse na TVG en horario de máxima audiencia. A valoración do debate entre os medios de esquerda foi de absoluta vitoria da oposición. Estes mesmos medios destacaron o escaso carisma de Rueda e os seus frecuentes erros. Un dos máis soados foi a mensaxe final, en que cun ton que se pretendía irónico, pedía que non se lle votase e convidaba o electorado a ler o programa do Bloque. 

O seguinte gráfico representa a media das enquisas de diferentes medios sobre o gañador do debate electoral a 5 do día 5 de febreiro de 2024 na CRTVG.  

A media das enquisas analizadas deu como resultado que a candidata do BNG saíu vencedora do debate cun 42,6%. En troques, o candidato do PP, Alfonso Rueda saíu do debate moi debilitado logo de varios choques con Pontón. Os outros dous candidatos que saíron lixeiramente afectados logo do debate foron Xosé Ramón Besteiro (PSdeG) e Marta Lois (Sumar). Pola contra, a candidata de Podemos saíu reforzada polos seus enfrontamentos directos co presidente en funcións da Xunta de Galicia. 

### Debates 
### Lemas de campaña 
* **PPdeG**: *A Galicia que funciona*
* **BNG**: *Agora!*
* **PSdeG**: *Desta vai!*
* **Sumar Galicia**: *Farémolo posible*
* **Vox**: Galicia a mejor*/Galicia a mellor*
* **Podemos Galicia**: *Defende as túas ideas*
* **PACMA**: *Moito por facer*

### Programas electorais 
## Xornada electoral 
### Resultados 
Resultados provisionais (aínda falta o reconto do voto no exterior)

### Resultados por provincias 
### A noite electoral 
As enquisas, en especial a do CIS, o éxito da campaña en redes do Bloque ou a mobilización do voto urbano que prevían as enquisas e foron confirmando os datos de participación durante a xornada electoral, parecían anunciar que se produciría unha remuda do goberno. Con todo, ao peche dos colexios, a TVG difundiu unha enquisa de GAD3 que se acabaría por revelar certeira. Segundo o seu prognóstico, o PP conservaba a maioría con 39 ou 40 escanos, o BNG acadaba 24 ou 25, o PSOE 10 ou 11 e Democracia Ourensana ficaba ao bordo de obter un escano.

Os primeiros resultados provisionais confirmaron que sería difícil que o PP perdese a maioría. Co 20% dos votos escrutados situábase en 45 escanos. Escrutados a metade dos votos, lograba 42. Pasadas as dez da noite, con máis do 70% do voto escrutado, o PP acadaba 40. O resultado só se movería para marcar o vixésimo quinto escano do BNG.

Estes resultados desataron a euforia na sede do PPdeG. Rueda remarcou que conseguira máis de setecentos mil votos. Feijoo considerou que o resultado supuña un referendo das políticas do PP fronte ás de Pedro Sánchez, de quen Isabel Díaz Ayuso chegou a pedir a dimisión ao día seguinte, atribuíndolle a responsabilidade directa nos resultados do PSdeG. 

Desde o BNG resaltouse o crecemento da formación, constituída na única alternativa ao PP. Ao tempo, lamentábase a incapacidade de concretar unha maioría de goberno. Así mesmo, Ana Pontón compareceu ante os medios con ansia de liderar a oposición. Mostrouse disposta a seguir construíndo un proxecto que puidese disputar ao PP a maioría na seguinte convocatoria. Desde o PSOE laiáronse polo pouco tempo que tiveran para presentaren o seu candidato, dando a entender que o respaldarían no liderado do socialismo galego.

Armando Ojea compareceu acompañado de Jácome, o alcalde de Ourense. Este sinalou que os resultados eran históricos e que desde o parlamento galego fiscalizarían sen descanso as actuacións da Xunta na provincia.

## Deputados electos 
## Investidura do presidente da Xunta de Galicia 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2024