Le Havre

**Le Havre** (/ləˈɑvʁ/ en francés) é unha cidade e unha comuna do noroeste de Francia, no departamento de Seine-Maritime (Normandía). Está situada na marxe dereita do estuario do río Sena, á beira do canal da Mancha.
O seu porto é o segundo máis importante de Francia despois do de Marsella. Le Havre é unha subprefectura, a máis grande de Francia e a cabeceira (*bureau centralisateur* en francés) de seis cantóns. 

Le Havre foi fortemente bombardeado durante a segunda guerra mundial. Para iso, foi condecorada coa Legion d'Honneur en 1949. A zona destruída foi reconstruída entre 1945 e 1964, segundo o plan dun equipo dirixido polo arquitecto Auguste Perret. acollendo a "explotación novedosa do potencial do formigón". O espazo de 133 hectáreas onde se sitúa representa, segundo a UNESCO, "un exemplo excepcional de arquitectura urbana da posguerra", e é un dos poucos lugares deste tipo rexistrados en Europa.

O seu alcume é *Porta oceánica*. Arquitectonicamente, esta designación baséase na “porta” que forma o edificio ao final da avenida Foch, que desemboca no mar. É o segundo porto francés, a primeira cidade normanda e a segunda área metropolitana da Alta Normandía.

Segundo o censo de 2019 tiña 168.290 habitantes.

## Xeografía 
thumb |550px|center |A praia de Le Havre e unha parte da cidade reconstruída.
### Estado 
Le Havre está situado no suroeste do Pais de Caux. A cidade limita co litoral ao oeste, a ría do Sena ao sur e a costa ao norte. O Sena sempre foi unha fronteira natural entre a Alta Normandía e a Baixa Normandía. Polo tanto, Honfleur está, segundo a expresión dos havreses, "do outro lado da costa da auga". Para facer fronte a esta relativa limitación, multiplicáronse as solucións: a máis prestixiosa é a ponte de Normandía que une as dúas ribeiras do Sena, e sitúa a Honfleur a só un cuarto de hora de Le Havre. Os xeógrafos e funcionarios crearon unha nova entidade ao redor das dúas marxes da ría, xestionada pola "Axencia de Urbanismo da Rexión do Havre e a Ría do Sena".

thumb |Mapa de Le Havre.

### Relevo e xeomorfoloxía 
A cidade de Le Havre está formada por dous conxuntos naturais separados por un cantil ou costa:

A cidade baixa comprende o porto, o centro urbano e os barrios periféricos, e construíuse sobre antigos pantanos que foron desecados dende o século XVI. O solo está formado por aluvións depositados polo Sena. O centro urbano, reconstruído despois da segunda guerra mundial, descansa sobre máis dun metro de entullos rasados.

A cidade alta comprende barrios residenciais ricos, de clase media ou desfavorecidos (Mont-Gaaillard, Caucriauville, Mare Rouge). Son dúas mesetas abertas nos vales secos (vallon d'Ignauval) e campos en socalcos. A parte noroeste da cidade alta (Sainte-Adresse e Dollemard (un distrito de Le Havre) é a máis alta (entre 90 e 115 metros de altitude). O Cap de Héve está situado a uns 100 metros de altitude. 

### Tempo 
Debido á súa situación na costa da Mancha, o clima de Le Havre é oceánico. Os días nos que non hai o máis mínimo vento son excepcionais, os ventos dominantes veñen do suroeste e determinan as influencias marítimas ao longo do ano. Segundo os datos da estación meteorolóxica de Cap de Héve (1970-1999), hai 24 días ao ano nos que a temperatura baixa por debaixo dos 0&nbsp;°C e 14 días nos que supera os 25&nbsp;°C.

thumb|upright=3.5|center|Le Havre, inverno de 1944-1945.

## Historia
thumb|Le Havre a finais do século XIX
Cando se fundou en 1517, a cidade recibiu o nome de *Franciscópole* en honor de Francisco I de Francia. Posteriormente chamárona *Le Havre-de-Grâce* ("Porto de Graza, de aí Havre de Grace, Maryland). Ordenouse a súa construción para substituír os antigos portos de Honfleur e Harfleur, cuxa utilidade diminuíra debido á sedimentación.

A historia da cidade está inextricablemente ligada ao seu porto. No século XVIII, a medida que o comercio das Indias Occidentais se sumaba ao de Francia e Europa, Le Havre comezou a medrar. O 19 de novembro de 1793, a cidade cambiou o seu nome a Hâvre de Marat e máis tarde Hâvre-Marat en honra ao recentemente falecido Jean-Paul Marat, que foi visto como un mártir da Revolución Francesa. A principios de 1795, porén, a memoria de Marat quedou algo empañada, e o 13 de xaneiro de 1795, Hâvre-Marat cambiou o seu nome unha vez máis a simplemente Le Havre, o seu nome moderno. Durante o século XIX converteuse nun centro industrial.

Ao final da primeira guerra mundial, Le Havre xogou un papel importante como porto de tránsito utilizado para resolver os asuntos despois da guerra.

A cidade foi devastada durante a Batalla de Normandía cando 5.000 persoas morreron e 12.000 casas foron totalmente destruídas antes da súa captura na Operación Astonía. O centro reconstruíuse nun estilo modernista por Auguste Perret.

### Toponimia
O nome da cidade testemúñase en 1489 na forma *le Hable de Grace* e despois *Ville de Grace* en 1516, dous anos antes da súa fundación oficial por parte de Francisco I de Francia. Outros nomes que non se impuxeron foron o nome erudito e transitorio de *Franciscopolis* (en homenaxe ao mesmo rei atopado nalgúns documentos) así como o de *Havre Marat* (referíndose a Jean-Paul Marat durante a Revolución Francesa), aínda que este último explica por que o determinante complementario *-de-Grace* tampouco  se restaurase. Unha orixe xermánica pode explicar a "aspiración" do *h* inicial.

Non obstante, as novas investigacións céntranse no feito de que o termo foi testemuñado moi cedo (século XII) e en textos normandos nas formas *Hable*, *hafne*, *havene*, *havne* e *haule* fan improbable unha orixe holandesa. Pola contra, unha etimoloxía do escandinavo é relevante dado o nórdico antigo *höfn* (xenitivo *hafnar*) ou *hafn* que significa "porto natural" ou "refuxio" e a evolución fonética do termo *étrave*, que seguramente é de orixe escandinava, tamén está testemuñada en formas similares como *estable* e probablemente orixinada no antigo *stafn* escandinavo.

## Educación 
* École de management de Normandie

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Le Havre Official website 
* Official tourism website 
* Le Havre Information website (Archive)
*Le Havre on Lion1906
* Slave streets of Le Havre; article on the slave trade here in 17th and 18th century
* Le Havre on Google Maps
*[Le Havre on Géoportail](http://www.geoportail.gouv.fr/accueil?c=0.10,49.49&z=7.92265E-5&l=GEOGRAPHICALGRIDSYSTEMS.MAPS.3D$GEOPORTAIL:OGC:WMTS@aggregate(1)&l=ADMINISTRATIVEUNITS.BOUNDARIES$GEOPORTAIL:OGC:WMTS(1)&permalink=yes), National Geographic Institute (IGN) website 
*Le Havre on the INSEE website 
*INSEE