Cristino García Granda

**Cristino García Granda**, nado en Gozón (Asturias) o 3 de xuño de 1913 e finado en Madrid o 21 de febreiro de 1946, foi un sindicalista, militante comunista, guerrilleiro antifranquista e membro da resistencia francesa español.

## Traxectoria 
Nado en Ferrero, unha aldea da parroquia de Viodo no concello asturiano de Gozón, residiu despois en Castrillón. Mineiro, ingresou no Sindicato Mineiro de UGT e na Juventud Comunista en 1930. Na Segunda República participou na revolución de Asturias en 1934. En 1936 traballaba como fogueiro no buque Luis Adaro. Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estaba en Sevilla. A tripulación do barco amotinouse, fíxose co mando e dirixiuó o rumbo a Xixón, na zona republicana. Durante a guerra participou en varios combates, alcanzando polos seus méritos o grao de tenente no XIV Corpo de Exército Guerrilleiro. Ao remate da guerra exiliouse en Francia, onde foi recluído nun campo de internamento. Durante a segunda guerra mundial participou na resistencia francesa á fronte da 158ª División da Agrupación de Guerrilleiros Españois, co grao de tenente coronel. Participou na liberación de presos políticos en Nimes, a toma de Foix e a Batalla de La Madeleine, e en diferentes emboscadas ás tropas alemás, sabotaxes e destrución de campos minados. Na súa última incursión, xunto con 28 compañeiros, case todos republicanos españois, aprehenderon canóns e blindados e 1.400 prisioneiros alemáns que se dirixían a París para enfrontarse ás tropas do xeneral Leclerc e a súa 2.ª División Blindada. En recoñecemento por estas accións, o Goberno francés concedeulle o grao de Heroe Nacional de Francia.

En 1944, integrouse nos guerrilleiros españois que participaron na operación Reconquista de España. Santiago Carrillo reuniuse con eles para reorganizar o PCE e ordenar o asasinato dun compañeiro de partido, Gabriel León Trilla. Cristino negouse, pero envíou a dous homes do seu equipo a facer o traballo. Na primavera de 1945, a partir da detención e fusilamento en Madrid de José Vitini e os seus compañeiros dos "cazadores da cidade", marchou a capital para crear e organizar o Centro Xeral de Resistencia e a Agrupación Guerrilleira da Zona Centro. Logo de varios enfrontamentos e golpes contra intereses do réxime, foi detido pola policía franquista o 18 de outubro de 1945 con Manuel Castro Rodríguez e varios dos seus homes.

Xulgados en xaneiro de 1926 en consello de guerra sumarísimo, durante o xuízo declarou o 22 de xaneiro:

Foi condenado a morte o 8 de febreiro xunto con Manuel Castro, Antonio Medina Vega, Francisco Esteve, Luis Ávila Núñez, Francisco Carranque Muñoz, Eduardo González, Gonzalo González, Joaquín Almazán e Eduardo Fuertes. A sentenza xerou un escándalo político en varios países, sobre todo en Francia, cuxo Ministro de Interior interpelou á ONU solicitando a súa liberación. Porén, Charles de Gaulle, na altura presidente da República Francesa, e simpatizante de Franco, non fixo nada para deter a execución. Foi fusilado na madrugada do 21 de febreiro de 1946 con Manuel Castro Rodríguez nas tapias do cemiterio municipal de Carabanchel Bajo, onde foi soterrado.

A Asemblea Nacional Constituínte fixo unha declaración por unanimidade, na que se afirmaba que os guerrilleiros foran fusilados polo odio á libertad que deferan en Francia, e invitaba ao Goberno francés a romper co réxime de Franco: "A Asemblea traduce a protesta da conciencia francesa ante esta nova aplicación de métodos de represión condenados polo mundo civilizado".

## Recoñecementos 
En setembro de 1946, na localidade francesa de La Madeleine, puxeron unha lápida na súa honra coa inscrición: «Honneur a Cristino García, chef de maquis».

O 25 de outubro de 1946 en Francia, o Estado Maior da IX Rexión Militar concedeulle a título póstumo a Cruz de Guerra con estrela de prata por: «"Resistente desde a primera hora, dotado dun alto espírito de organización e de combate. Concédeselle a este xefe de elite a atribución da Cruz de Guerra con estrela de prata"».

As localidades francesas de Saint-Denis, Nimes, París, Drancy, Eaubonne, La Courneuve, Le Perreux-sur-Marne e Raismes deron o nome de Cristino García a unha das súas rúas.

Con motivo do 50 aniversario da súa morte, o 21 de febreiro de 1996, o pleno do Concello de Alcalá de Henares púxolle o seu nome a unha rúa da cidade.

En 2005 o ministro de Traballo e Asuntos Sociais de España, Jesús Caldera, inaugurou na comuna francesa de Saint-Denis no departamento de Sena-San Denis un centro social para inmigrantes que leva o seu nome.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*

### Ligazóns externas 
* , por Carlos Fernández. Historia del PCE: I. Congreso, 1920-1977, coord por Manuel Bueno, José Hinojosa, Carmen García, Vol. 2, 2007. pags. 721-736.

* Cristino García Granda: comunista hasta el final por Xavier Lacosta.