open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
MasterChef (España)

***MasterChef*** é un programa de televisión gastronómico español que busca o mellor cociñeiro afeccionado de España. O formato está baseado nun espazo de televisión británico de cociña co mesmo título. A produción do programa corre a cargo de Televisión Española en colaboración con Shine Iberia. Estreouse en La 1 o 10 de abril de 2013. O *reality* está conducido por Jordi Cruz, mentres que Jordi Cruz, Samantha Vallejo-Nágera e Pepe Rodríguez son os xefes de cociña que xulgan os pratos dos aspirantes.

## Historia 
Só quince elixidos, de entre as 9.000 persoas que se presentaron ao casting da primeira edición, competiron polo título de *MasterChef España*. 

O gañador recibiu un premio de 100.000 euros en metálico, a publicación dun libro coas súas receitas e unha formación na escola de alta cociña en Le Cordon Bleu (durante a primeira e a segunda edición) e no Basque Culinary Center (a partir da terceira edición).

Ás probas de selección, cooordinadas pola directora de casting de Shine Iberia, Esther González, e iniciadas o 4 de febreiro de 2013 en cinco comunidades autónomas do país, presentáronse profesionais de todo tipo, dende altos executivos até amas de casa ou obreiros da construción. A todos os candidatos uníaos a súa paixón por cociñar. Debían ser cociñeiros afeccionados pero «moi cualificados» en todos os casos, aínda que non traballaran no mundo da cociña.

## Produción 
A versión española de *MasterChef* foi filmada nos Estudios Buñuel (nas dúas primeiras edicións) e dende Fuente el Saz de Jarama (onde se graba dende a terceira edición). 

O programa está producido por Televisión Española en colaboración coa produtora Shine Iberia. 
A raíz do éxito colleitado a nivel internacional, este espazo de cociña foi distribuído a diferentes canles de televisión de trinta e sete países dos cales cento cuarenta e cinco emitírono. Contou cunha audiencia de 2.330.000  espectadores e un 13% de cota de pantalla.

## MasterChef 1 (2013) 
### Xurado 
### Concursantes 
## MasterChef 2 (2014) 
### Xurado 
### Concursantes 
## Premios e recoñecementos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial do programa
Arenys

**Arenys** é un topónimo catalán que significa *areais* (terreos formados por area). Pode facer referencia a:
## Municipios 
* **Arenys de Mar**, municipio da comarca do Maresme, na provincia de Barcelona, Cataluña.
* **Arenys de Munt**, municipio da comarca do Maresme, na provincia de Barcelona, Cataluña.
* **Arenys de Lledó** (en castelán: *Arens de Lledó*), municipio da comarca do Matarraña, na provincia de Teruel, Aragón.

## Lugares 
* '''Arenys d'Empordà**, entidade de poboación do municipio de Garrigàs, na comarca do Alt Empordà, na provincia de Xirona, Cataluña.
* **Els Arenys**, entidade de poboación do municipio de El Pont de Bar, na comarca do Alt Urgell, na provincia de Lleida, Cataluña.

## Ríos 
***Riera de Arenys''', curso fluvial do Maresme.
O Candedo, Ourol, Ourol

**O Candedo** é un lugar da parroquia de Ourol no concello lugués de Ourol na comarca da Mariña Occidental. Segundo o IGE en 2013 estaba deshabitado.
## Historia
Neste lugar naceu o empresario e filántropo Vicente Casabella en 1840.

O 16 de abril de 1938 tivo lugar o asasinato de tres mulleres: María Josefa Casabella Fernández, a súa irmá Felicitas Casabella Fernández, e a filla desta, Encarna Casabella Fernández, de trece anos de idade. Foron asasinadas por falanxistas e gardas civís na porta da súa casa por lle prestar axuda ao fuxido Alejandro Temblás Paz. Os falanxistas queimaron a vivenda e mataron o gando e logo festexaron a orxía de sangue ceando uns cabritos confiscados na casa nunha taberna próxima.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Ourol 
### Parroquias de Ourol
José Temblás Paz

**José Temblás Paz**, nado en Merille (Ourol) en 1912 e finado en Monfero o 31 de outubro de 1949, foi un político e guerrilleiro galego.

## Traxectoria 
Carpinteiro e viaxante de comercio, irmán de Alejandro Temblás Paz. Foi vogal fundador Liga Agropecuaria de Labradores. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 escapou ao monte e formou parte dunha partida de fuxidos. Foi detido en marzo de 1940 e saíu en abril do ano seguinte. Retornou á actividade guerrilleira. Foi nomeado secretario xeral do PCE en Lugo en 1944, e formaba parte do Secretariado do Exército Guerrilleiro. Non tomou parte na evasión do Santa Teresa. Foi o líder da III Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia até 1947, cando se integrou na IV Agrupación, no Destacamento Arturo Cortizas liderado por Adolfo Allegue Allegue.

Morreu nun enfrontamento armado coa Garda Civil en Pazos o 31 de outubro de 1949, suicidándose xunto cos compañeiros Juan Freire Barcia e Rogelio Alonso Carral, pois outros catro membros do destacamento, Adolfo Allegue, José Chao Rouco, Antonio López Arias e José Remuiñán Barreiro, xa foran abatidos pola Garda Civil.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Represión franquista en Lugo
Bernard Anício Caldeira Duarte

**Bernard Anício Caldeira Duarte**, máis coñecido como **Bernard**, nado en Belo Horizonte, Minas Xerais, o 8 de setembro de 1992, é un futbolista profesional internacional brasileiro que xoga como extremo para o Everton FC da Premier League inglesa. Coa selección absoluta do Brasil conseguiu a vitoria na Copa das Confederacións 2013.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Conta oficial de Twitter de Bernard
* Conta oficial de Facebook de Bernard
* Perfil en Galo Dixital
‎
Hernanes

**Anderson Hernandes de Carvalho Viana Lima**, máis coñecido como **Hernanes**, nado en Recife, Pernambuco, o 29 de maio de 1985, é un futbolista profesional internacional brasileiro que xoga como centrocampista para o São Paulo FC brasileiro. Coa selección absoluta do Brasil conseguiu o bronce nos Xogos Olímpicos de 2008 en Pequín e a vitoria na Copa das Confederacións 2013.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Conta oficial de Twitter de Bernard
‎
José Paulo Bezerra Maciel Junior

**José Paulo Bezerra Maciel Junior**, máis coñecido como **Paulinho**, nado en São Paulo o 25 de xullo de 1988, é un futbolista profesional  brasileiro que xoga como centrocampista para o Tottenham Hotspur da Premier League inglesa. Paulinho é descendente da tribo indíxena Xucuru.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en Transfermarkt 
* Perfil no sitio web oficial da FIFA  
* Perfil no sitio web oficial do Tottenham 

‎
Stipe Pletikosa

**Stipe Pletikosa**, nado en Split o 8 de xaneiro de 1979, é un exfutbolista profesional croata que xogaba de gardameta. Foi internacional coa selección de Croacia.

## Traxectoria 
### Club 
Pletikosa comezou a súa etapa profesional no Hajduk Split croata, e foi traspasado en 2003, xunto ó seu compañeiro Darijo Srna, ó Shakhtar Donetsk por 2 millóns de euros. Pletikosa non tivo moito éxito no Shakhtar, e foi cedido ó Hajduk Split en 2005.

O 7 de marzo de 2007, Pletikosa fichou polo Spartak de Moscova a cambio de 3 millóns de euros, e asinou un contrato de tres anos co club ruso. Durante a súa etapa no Spartak, foi cedido ó Tottenham Hotspur na tempada 2010-11, onde tan só participou nun partido da Football League Cup.

O 6 de agosto de 2011, asinou un contrato de dous anos co FC Rostov ruso.

### Deportivo
O 2 de marzo de 2016 produciuse o seu debut co Deportivo da Coruña na Liga española, nunha derrota a domicilio fronte o Athletic Club (4–1).

## Palmarés 
### Club 
;Hajduk Split
* Liga croata (1): 2000–01
* Copa croata (2): 1999–00, 2002–03

;Shakhtar Donetsk
* Liga ucraína (1): 2004–05
* Copa ucraína (1): 2003–04
* Supercopa ucraína (1): 2005

;FC Rostov
* Copa rusa (1): 2013–14

### Individual 
* Premio Heart of Hajduk: 2000, 2002
* Xogador do Ano da liga croata: 2001, 2002
* Futbolista croata do ano: 2002

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil de Pletikosa en FIFA.com
Vilassar

**Vilassar** é un topónimo catalán que provén do latín *Villa Azari*. Pode facer referencia a:
***Vilassar de Dalt**, concello do Maresme, na provincia de Barcelona, Cataluña.
***Vilassar de Mar**, concello do Maresme, na provincia de Barcelona, Cataluña.
Pyrodictium

***Pyrodictium*** é un xénero de microorganismos do dominio das arqueas pertencente á familia Pyrodictiaceae. É un xénero de arqueas hipertermófilas submarinas con temperaturas óptimas de crecemento de 80 a 105&nbsp;°C. Forman unha estrutura celular única constituída por unha rede de cánulas e células discoidais planas. Os *Pyrodictium* encóntranse nas paredes porosas das chemineas termais do océano profundo nas que a temperatura interna chega a 400&nbsp;°C, mentres que as contornas mariñas no exterior tipicamente están a 3&nbsp;°C. *Pyrodictium* aparentemente pode adaptarse morfoloxicamente a este tipo de hábitat quente-frío.

## Estrutura celular e metabolismo 
As células de *Pyrodictium* foron estudadas como modelo de estabilidade térmica. A estrutura das células é a dun disco plano, irregular, de 3 a 25 nanómetros de diámetro. As células crecen formando estruturas peculiares con forma laminar que se manteñen xuntas por medio dunha rede de cánulas (túbulos) ocos. As cánulas ramifícanse e conéctanse con outras células, estendéndose bastante. Aínda que se descoñece a razón exacta desta morfoloxía, é probable que o grao de movemento proporcionado polas cánulas permita que as células se movan libremente pola enerxía térmica do extremo calor do ambiente onde vive o organismo. O gran tamaño das células pode facilitar que *Pyrodictium* more nos poros que hai nas paredes das chemineas termais submarinas.

Analizouse a estabilidade térmica dos ARNt de illados de *Pyrodictum occultum*, e atopouse que modificacións nos nucleósidos permiten que o organismo soporte temperaturas por riba dos 100&nbsp;°C.

Estudouse o metabolismo de *Pyrodictium brockii* entre outras especies, o cal crece optimamente a 105&nbsp;°C e é un autótrofo de hidróxeno-xofre, que se caracteriza por oxidar H2 con S0 para producir ATP e H2S.

## Ecoloxía 
Membros de *Pyrodictium* viven nas chemineas termais submarinas profundas, e foron descubertos en 1979. A súa importancia ecolóxica segue a ser un misterio debido á dificultade de recoller mostras que poidan proporcionar datos sobre a abundancia e diversidade destes extremófilos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
;Revistas científicas

* 
* 

;Bases de datos científicas

### Ligazóns externas
Picrophilus

***Picrophilus*** é un xénero de arqueas da familia Picrophilaceae.

*Picrophilus* é un xénero de euriarqueotas acidófilos extremos, que son os organismos máis extremadamente acidófilos coñecidos, que poden vivir a pH 0,06. Son acidófilos obrigados, xa que son incapaces de manter a integridade da súa membrana se o pH é maior de 4. Aínda que están filoxeneticamente relacionados con outros organismos do grupo dos Thermoplasmata, a diferenza de *Thermoplasma* e *Ferroplasma*, *Picrophilus* contén unha parede con capa S.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
;Revistas científicas

* 
* 

;Libros científicos

* 

;Bases de datos científicas

### Ligazóns externas
Río Sarela, río Sar

O río **Sarela**, tamén coñecido como **río dos Sapos**, é un afluente do río Sar pola súa banda dereita (Vidán).

Nace nas abas do monte Pedroso, na parroquia da Peregrina (Santiago de Compostela), e discorre, ao longo duns 10&nbsp;km, bordeando polo oeste a cidade de Santiago, polas parroquias de Vista Alegre, San Paio, e Vidán onde desemboca no río Sar no lugar da Ponte Vella .

Os seus afluentes son:

* Pola banda esquerda: - o rego dos Vilares, que desemboca na Peregrina, e- o rego ou río Corgo ou Corvo, que desemboca no parque de Galeras.
* Pola banda dereita:- o rego de Bar, que desemboca nas Casas do Rego (San Paio).
miniatura|240px|esquerda|Primeiro muíño do río Sarela, na parroquia da Peregrina, preto do seu nacemento.
[miniatura|240px|esquerda|Río Sarela no punto onde conflúe o [Río Corgo, río Sarela|río Corgo ou rego do Corgo (arriba).]]
Este pequeno río cumpriu antano un papel fundamental no desenvolvemento da zona pola que transcorre, xa que grazas a el obtíñase auga para uso agrario, doméstico ou industrial; ademais, no curso do río houbo varios muíños e establecéronse algúns curtidoiros de coiro nas súas beiras.

Deste uso público como fonte de recursos, de espazos de traballo e de lecer, temos abondosas mostras en todo o seu percorrido. Tamén abasteceu de pesca á poboación e serviu para os xogos e o baño.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artifos 
* Sarela (nome)
Mosteiro de San Xoán de Montealegre

O **mosteiro de San Xoán de Montealegre** foi un centro monástico situado no actual concello leonés de Villagatón, en Castela e León. Foi un dos máis de sesenta mosteiros que formaron a Tebaida berciana. Este edificio está situado entre as localidades de Torre del Bierzo, La Silva e Montealegre. O mosteiro está situado dentro do termo municipal de Montealegre, aldea berciana pertencente ao concello de Villagatón, o cal na súa meirande parte (agás de Montealegre e La Silva que son bercianas.

No século XVI constrúese a singular espadana da igrexa, de muros de máis de tres metros de espesor. Tras a desamortización de Mendizábal, no século XIX, comeza a súa decadencia que levou hoxe só consérvense ruínas da igrexa, que a principios de século se conservaba integra.

## Descrición 
Consérvanse só as ruínas da igrexa, de orixe románica agás a espadana do século XVI. Da súa nave e cruceiro apenas se conservan máis que marcas no terreo. A súa cabeceira compóñena tres ábsidas semicirculares ao interior e ao exterior, agás a central que é poligonal ao exterior e de maior altura cunha ventá conservada integramente. A ábsida esquerda conserva na súa bóveda pinturas murais con motivos xeométricos.

Destacar os restos da decoración axadrezada os arquiños murais con decoración de billetes, as súas mísulas e perpiaños con marcas de ata seis canteiros diferentes. Na súa espadana consérvase parte da escaleira de caracol que daba acceso á súa parte superior.

## Notas
Methanosarcina acetivorans

***Methanosarcina acetivorans*** é unha especie de microorganismos do dominio das arqueas da familia Methanosarcinaceae. É un metanóxeno versátil que se encontra en ambientes tan diferentes como pozos de petróleo, vertedoiros de residuos, fontes hidrotermais abisais e sedimentos non oxixenados baixo leitos de kelp. Só *M. acetivorans* e outras especies do xénero *Methanosarcina* utilizan indistintamente as tres rutas coñecidas da metanoxénese. As *Methanosarcinales*, orde no que está incluída *M. acetivorans*, son, as únicas arqueas que poden formar colonias multicelulares e mesmo mostrar unha certa diferenciación celular. O xenoma de *M. acetivorans* é un dos maiores de todas as arqueas.

En 2006, James G. Ferry e Christopher House descubriron que *M. acetivorans* utiliza unha ruta metabólica descoñecida ata ese momento para metabolizar monóxido de carbono producindo metano e ácido acético para o que usa encimas ben coñecidas como a fosfotransacetilase (PTS) e a acetato quinase (ACK). Esta ruta é moi simple e foi proposta por Ferry e House como a probable primeira ruta metabólica que utilizaron os microorganismos primordiais.

Entre outras teorías sobre o metabolismo primordial están a teoría heterotrófica e a teoría quimioautotrófica, pero ambas as dúas recibiron críticas por ser demasiado complexas para ter xurdido espontaneamente. Porén, en presenza de minerais que conteñen sulfuros de ferro, tal e como se deberon encontrar nos sedimentos dos ambientes primordiais, o acetato sería convertido cataliticamente en acetato de tioéster, que é un derivado que contén xofre. Os microbios primitivos podían obter enerxía bioquímica en forma de adenosín trifosfato (ATP) convertendo novamente os acetatos de tioéster en acetato utilizando a PTS e a ACK, o cal novamente se converterá en acetato de tioéster para completar o proceso. Nun ambiente así, unha "protocélula" primitiva podería doadamente producir enerxía a través desta ruta metabólica, excretando acetato como produto residual. Ademais, a ACK cataliza a síntese de ATP directamente. Outras rutas xerarían enerxía a partir do ATP só a través de complexas reaccións multiencimáticas nas que interveñen bombas e gradientes quimioosmóticos a través da membrana.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Hipótese do mundo de ARN
* Orixe da vida

### Ligazóns externas 
* Resolvendo o puzzle da vida en Astrobiology Magazine (17 de maio de 2006) .
* O xenoma de M. acetivorans revela unha gran diversidade metabólica e fisiolóxica 
* Como comezou a vida: Novas investigacións suxiren un enfoque sinxelo Michael Schirber (LiveScience) 9 de xuño de 2006
Tebaida leonesa

A **Tebaida leonesa** é unha rexión xeográfica situada ao sueste da bisbarra do Bierzo, na provincia de León, na que se estableceron, a partir do século IV, numerosos dos primeiros ermitáns cristiáns buscando o retiro para dedicarse á oración e a meditación. O nome, acuñado na época romántica, provén da similitude cos templos da antiga Tebas exipcia, tanto en cantidade coma en beleza e illamento, aínda que os desta fosen no deserto e estes se encontren rodeados dunha natureza exuberante.

miniatura|Vista sobre o val do río Oza.

## Xeografía 
Abrangue os seguintes vales: Val do Oza, os vales de Compludo, Val de las Tejadas e Paradasolana, Val de Meruelo, Val do Real, Val de Montealegre (mosteiro de San Xoán de Montealegre) e outras aldeas próximas coma San Pedro Castañero no concello de Castropodame e as aldeas do sur do concello de Ponferrada que non atópanse no Val de Oza (Lombillo de Los Barrios, Salas de Los Barrios e Villar de los Barrios, Campo de Ponferrada, Otero de Ponferrada e San Lorenzo del Bierzo).

## Ben de Interese Cultural 
miniatura|Cova de San Xenadio, un dos principais ermitáns da Tebaida leonesa.

Segundo o Real Decreto 1244/1969 declarouse «paisaxe pintoresca» á chamada «Teibada leonesa». Posteriormente foi incluído no catálogo de Bens Inmobles de Interese Cultural como «Sitio histórico».

## Notas 
* O contido deste artigo incorpora material publicado no Boletín Oficial do Estado, que se encontra no dominio público de conformidade ao disposto no artigo 13 da Lei de Propiedade Intelectual española.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Turismo de Castilla y León. Valle del Silencio
Staten Island (homónimos)

**Staten Island** pode referirse a.

* **Staten Island** (tradución inglesa do nome orixinal neerlandés *Staaten Eylandt*), illa no océano Atlántico Norte pertencente ao estado de Nova York, Estados Unidos. É un dos cinco *boroughs* ou distritos metropolitanos da cidade de Nova York.
* **Illa dos Estados** (tradución do nome oficial actual español, á súa vez tradución do nome orixinal neerlandés), illa no océano Atlántico Sur, na costa da Terra do Fogo, na Arxentina.
* **Staten Landt**, nome que o explorador holandés Abel Tasman deu á daquela recentemente descuberta **Nova Zelandia**.
* *Staten Island*, filme estadounidense dirixido por James DeMonaco, estreado en 2009.

## Véxase tamén 
* Terras da Xeneralidade, territorios controlados polos Estados Xerais da República das Sete Provincias Unidas (Países Baixos)
Methanopyrus

***Methanopyrus*** é un xénero de microorganismos do dominio das arqueas da familia Methanopyraceae.

*Methanopyrus* é un xénero de metanóxenos, do que só se describiu unha especie, ***Methanopyrus kandleri***. É un hipertermófilo, descuberto na parede dunha cheminea negra no Golfo de California a unha profundidade de 2.000 m, a temperaturas de 84–110&nbsp;°C. A cepa 116 descubriuse no fluído dunha cheminea do campo hidrotermal Kairei; pode sobrevivir a 122&nbsp;°C. Vive nun ambiente rico en hidróxeno e dióxido de carbono, e, como outros metanóxenos, reduce este último a metano. Está situado dentro dos Euryarchaeota na súa propia clase, Methanopyri, e orde, Methanopyrales.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
;Revistas científicas

* 

;Libros científicos

* 

;Bases de datos científicas

### Ligazóns externas
Felicitas Casabella Fernández

**Felicitas Casabella Fernández**, nada en Ourol e finada no mesmo concello o 16 de abril de 1938, foi unha labrega galega.

## Traxectoria 
Na súa casa do Candedo refuxiábase o fuxido Alejandro Temblás Paz. O 16 de abril de 1938 foi recoñecido e denunciado e un grupo de falanxistas e gardas civís rodearon a casa para detelo. Alejandro logrou escapar do cerco saltando por unha fiestra, pero Felicitas morreu polas balas ou pola metralla das granadas. A súa irmá María Josefa Casabella Fernández e a súa filla Encarna Casabella Fernández, de trece anos de idade, saíron á aira co compromiso dos falanxistas de respectar as súas vidas, pero foron asasinadas na porta da casa. Os falanxistas queimaron a vivenda e mataron o gando e logo festexaron a orxía de sangue ceando uns cabritos confiscados na casa nunha taberna próxima.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Vermellas Chamábanlles "Rojas" 
* As tres rosas vermellas do Candedo
* Ficha en Represión franquista en Lugo
A Calle de Ferreiros, Ferreiros, O Pino

**A Calle de Ferreiros** é un lugar da parroquia de Ferreiros, no concello coruñés do Pino, na comarca de Arzúa. Segundo o IGE, en 2013 tiña 86 habitantes (45 homes e 40 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Ferreiros 
### Parroquias do Pino 
## Notas
Dositeo Neira Gayoso

**Dositeo Neira Gayoso**, nado en Rosende (Sober) en 1841 e finado en Lugo o 5 de setembro de 1932, foi un fidalgo e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Ramón Neira Montenegro e Ramona Gayoso Ulloa. Dedicouse á carreira diplomática, foi secretario do duque de Osuna, cando era ministro plenipotenciario de España en Rusia. Elixido senador pola provincia de Lugo en 1893 e 1894, pola provincia de Ourense en 1901 e 1902, novamente pola provincia de Lugo de 1905 a 1907, finalmente foi nomeado senador vitalicio en 1910. Foi concelleiro de Lugo e deputado provincial. Vencellado a *El Progreso*, foi defensor dos perceptores de rendas na campaña antiforal desencadeada polo agrarismo.

## Vida persoal 
Casou con Purificación Pedrosa Ulloa e foi pai de Ramón e Blanca Neira Pedrosa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Pardo de Neyra, Xulio (2001): *Dositeo de Neyra y Gayoso (1841-1932), paradigma da fidalguía galega na política da Galicia Liberal da Restauración*. Traballo de investigación Universidade de Santiago de Compostela.

### Ligazóns externas 
* Ficha no Senado
* Xenealoxía Neira Gayoso (Casa da Olga) Caraño - Pol.
As Barrosas, Arzúa, Arzúa

**As Barrosas** é un lugar da parroquia de Santiago de Arzúa, no concello coruñés de Arzúa, na comarca homónima.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Arzúa
### Parroquias de Arzúa
## Notas
Sofiane Feghouli

**Sofiane Feghouli**, nado en Levallois-Perret (Francia) o 26 de decembro de 1989, é un futbolista profesional alxeriano que xoga de extremo e o seu club actual é o Galatasaray SK. Ademais, é internacional coa selección de Alxeria.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil no sitio web oficial do Valencia CF
Jérôme Boateng

**Jérôme Agyenim Boateng**, nado en Berlín Oeste o 3 de setembro de 1988, é un futbolista profesional alemán que xoga de defensa e actualmente é axente libre. Ademais, é internacional coa selección de Alemaña.

## Traxectoria 
Boateng comezou a súa carreira no Hertha BSC, onde pasou das categorías inferiores ó primeiro equipo. Tras a súa primeira tempada no Hertha, foi traspasado ó Hamburger SV, e axudou ó equipo a chegar dúas veces consecutivas ás semifinais da UEFA Europa League.

O 5 de xuño de 2010, foi traspasado ó Manchester City a cambio de 10.4 millóns de libras.

O 14 de xullo de 2011, Boateng foi traspasado ó Bayern de Múnic a cambio de 13.5 millóns de euros. O 11 de decembro de 2013, estendeu o seu contrato co Bayern ata o ano 2018.

## Palmarés 
### Club 
;Manchester City
* FA Cup (1): 2011

;Bayern de Múnic
* Bundesliga: 2012–13, 2013–14
* Copa de Alemaña: 2012–13, 2013–14
* Supercopa de Alemaña: 2012
* Liga de Campións da UEFA: 2012–13
* Supercopa de Europa: 2013
* Copa Mundial de Clubs da FIFA: 2013

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial de Jérôme Boateng
Sabugueira

Como topónimo **Sabugueira** pode referirse a:

;En Galiza
***Sabugueira**, parroquia do concello de Santiago de Compostela;
***Sabugueira**, lugar da parroquia de Santa Cruz do Valadouro, no concello do Valadouro;
***A Sabugueira**, lugar da parroquia de Grixalba, no concello de Sobrado;
***A Sabugueira**, lugar da parroquia de Meixonfrío, no concello de Taboada.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***As Sabugueiras**, lugar da parroquia de Aldurfe, no concello de Riotorto.
San Paio, Sabugueira, Santiago de Compostela

**San Paio** é un lugar da parroquia de Sabugueira, no concello coruñés de Santiago de Compostela, na comarca de Santiago. Segundo o IGE, en 2013 tiña 23 habitantes (13 homes e 10 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Sabugueira 
### Parroquias de Santiago de Compostela 
## Notas
As Paredes, Barbadelo, Sarria

**As Paredes** é un lugar da parroquia de Barbadelo, no concello lugués de Sarria, na comarca de Sarria.

## Camiño de Santiago
As Paredes é unha localidade da etapa Sarria-Portomarín do Camiño Francés a Santiago de Compostela.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Barbadelo
### Parroquias de Sarria
## Notas
Ribas, Rosende, Sober

**Ribas** é un lugar da parroquia de Rosende no concello lugués de Sober na comarca de Terra de Lemos. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 11 habitantes (5 homes e 6 mulleres).

## Notas 

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Rosende 
### Parroquias de Sober
Ramón Neira Montenegro

**Ramón Neira Montenegro** foi un fidalgo e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Juan Francisco de Neira Feijoo Gayoso Montenegro e de María Manuela Montenegro Roís. Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Foi alcalde de Lugo. Integrado na Unión Liberal, foi elixido deputado a Cortes por Lugo en 1837, 1839 e 1840, polo distrito da Fonsagrada en 1850 e novamente polo distrito de Lugo en 1858 e 1865. Foi deputado provincial por Monforte de Lemos en 1843.

## Vida persoal 
Casou con Ramona Gayoso Ulloa e foi pai de Dositeo Neira Gayoso.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Xenealoxía Montenegro do Rego do Ameneiro.
The Swan Princess

***The Swan Princess*** é un filme estadounidense estreado en 1994. Baséase no ballet *Lebedínoye óziero*.

## Personaxes 
* Michelle Nicastro como Odette
** Liz Callaway como Odette (cantando)
** Adrian Zahiri e Larisa Oleynik como Odette de nena
* Howard McGillin como Derek
** Adam Wylie e J.D. Daniels como Derek de neno
* Sandy Duncan como Raíña Uberta
* Jack Palance como Rothbart
** Lex de Azevedo como Rothbart (cantando)
* John Cleese como Jean-Bob
** David Zippel como Jean-Bob (cantando)
* Steven Wright como Speed
** Jonathan Hadary como Speed (cantando)
* Steve Vinovich como Puffin
* Dakin Matthews como Rei William
* Mark Harelik como Lord Rogers
* Joel McKinnon Miller como Bromley
** Wes Brewer como Bromley (cantando)
* James Arrington como Chamberlain
** Davis Gaines como Chamberlain (cantando)
* Brian Nissen como narrador

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Medorra de Fanegas

A **medorra de Fanegas** é un túmulo megalítico situado entre as parroquias da Ciadella, no concello de Sobrado, e Vilariño, no concello de Vilasantar.
## Descrición
Localízase nas proximidades do campamento romano da Ciadella, e forma parte dun numeroso grupo de túmulos funerarios do megalitismo galego, emprazados sobre unha vigorosa dorsal topográfica. Tendo en conta a presenza de tégula romana sobre a superficie do túmulo e no cono de violación, así como a situación do monumento ó lado dunha das vías romanas que conducían ó Campamento e nunha localización dende a que se dominaba este, formulouse a hipótese de que o túmulo puido ser reempregado en época romana para construír unha torre ou posto de observación. Con esta idea realizouse a escavación durante o mes de setembro de 1983. A escavación permitiu documentar unha construción rectangular sobre o túmulo feita nun momento contemporáneo á utilización do campamento de Cidadela. Baixo ela atopábase o monumento orixinal. Este estaba formado por un túmulo de terra rodeada dun anel perimetral e cunha coiraza pétrea que cubría a súa parte superior. No interior estaba pechada unha cámara megalítica de pequenas dimensións totalmente destruída por unha violación anterior á construción romana.

## Véxase tamén
### Bibliografía
*
Rosende, Rosende, Sober

**Rosende** é un lugar da parroquia de Rosende no concello lugués de Sober na comarca de Terra de Lemos. Segundo o IGE en 2013 tiña 44 habitantes (23 homes e 21 mulleres), o que supón un aumento respecto do ano 1999 cando tiña 38 habitantes.

Nesta lugar está situada a casa de Ribas, o pazo onde naceu o fidalgo e político Dositeo Neira Gayoso.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Rosende 
### Parroquias de Sober
La Antorcha de Vigo

***La Antorcha de Vigo*** foi un semanario editado en Vigo en 1898.

## Historia e características 
Semanario ilustrado que apareceu en novembro de 1898. Dirixido por Vicente Fuster. Só saíron catro ou cinco números.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

* 

### Outros artigos 
* *Industria y Comercio*
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
La Antorcha Galaica del Libre Pensamiento

**La Antorcha Galaica del Libre Pensamiento** foi unha institución cultural fundada en 1896 na Coruña.
## Historia e características
Constituíuse a finais de 1896 e xurdiu coa finalidade de "favorecer el desarrollo de las ideas librepensadoras, difundiendo la instrucción integral y laica". Foi impulsada por elementos republicanos como Eduardo López Budén e José Arias Díaz e simpatizantes anarquistas. Sostivo unha escola laica vencellada á figura do mestre racionalista Constancio Romeo de 1898 a 1922. A escola foi pechada en 1909 por mor da Semana Tráxica de Barcelona, mais abriu pouco despois co nome de Colexio Laico Froebel.

Na II República tiveron moito eco os actos anticlericais e a prol da incautación dos bens das Ordes relixiosas organizados conxuntamente co Centro de Estudios Sociales Germinal.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
*
LEC Refrigeration Racing

**LEC** foi un equipo e construtor de Fórmula 1 do Reino Unido. Participaron en dez Grandes Premios, cun March en . En  construíron o seu propio coche, o LEC CRP1.

## Fórmula Un 
### 1973 
En  David Purley alugou un March 731 e co apoio da empresa de refrixeración da súa familia LEC Refrigeration, intentouno con pouco éxito na Fórmula Un. O equipo de Purley fixo o seu debut en Mónaco, onde rompéuselle o tanque de combustible. Purley non puido saír no GP do Reino Unido logo dun trompo. Foi no Gran Premio dos Países Baixos de 1973, onde pode dicirse que Purley realizou o seu acto máis memorable. Tras ser testemuña dun accidente que deixou ao piloto británico Roger Williamson atrapado no seu coche envorcado e ardendo, Purley abandonou a carreira e tratou de salvar a Williamson, que participaba na súa segunda carreira de Fórmula Un. Purley recorda que ao chegar á escena, oíu a Williamson pedindo axuda cando o lume comezaba a tomar forza. Os esforzos de Purley por extinguir as chamas foron en balde xa que non recibiu ningunha axuda dos comisarios de pista próximas nin das asistencias de urxencias, malia os seus intentos para animalos, o rsto dos pilotos non pararon, para vir na súa axuda; Williamson morreu por asfixia. Desafortunadamente, os comisarios non levaban roupa resistente ao lume e os pilotos que pasaban crían que Purley intentaba extinguir o lume do seu propio coche, logo de escapar ileso dun accidente; non tiñan nin idea de que un segundo piloto estaba involucrado. O equipo acadou a súa primeira meta no GP de Alemaña. Purley tamén finalizou en Italia.

### 1977 
miniatura|right | 250px | O LEC CRP1 de Fórmula Un 
LEC regresou ás carreiras de Fórmula Un en  co seu propio chasis LEC deseñado por Mike Pilbeam e dirixido por Mike Earle. Foi neste coche no que sufriu feridas graves nun accidente durante a pre-cualificación para o Gran Premio de Gran Bretaña dese ano. Sobreviviu a unha desaceleración estimada de 179´8 g cando pasou de 173&nbsp;km/h a 0 en 66&nbsp;cm., logo de que o seu acelerador se atascara pisado a fondo e batera contra o muro. Durante moitos anos, pensouse que era a máis alta forza g a que xamais sobrevivira un ser humano. Sufriu. múltiples fracturas nas pernas, a pelvis e as costelas.

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas 
## Ligazóns externas
El Soplete (Vigo)

***El Soplete*** foi un semanario editado en Vigo en 1897.

## Historia e características 
Publicación festiva que apareceu en febreiro de 1897. Fundado por Arturo Barrientos García e dirixido por Manuel Pardeiro Vayo, editábase na imprenta Barrientos. Só se publicaron tres números.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
Toxibó, Gonzar, Portomarín

**Toxibó** é un lugar da parroquia de Gonzar, no concello lugués de Portomarín, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2013 tiña 7 habitantes (4 homes e 3 mulleres).

## Camiño de Santiago
Toxibó é unha localidade da etapa Portomarín-Palas de Rei do Camiño Francés a Santiago de Compostela.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Gonzar
### Parroquias de Portomarín
## Notas
El Impertinente

***El Impertinente*** foi un periódico editado en Pontevedra en 1897.

## Historia e características 
Apareceu en 1897. Fundado e dirixido por Prudencio Landín Tobío. Entre os seus redactores figuraron Rafael Fuembuena e José Díez de Isla. Dedicaba un amplo espazo ao deporte. A partir do número 5 correspondente ao 15 de febreiro encargouse interinamente da dirección Faustino García Aboal. Imprimíase na imprenta de Rogelio Quintás.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
Castromaior, Castromaior, Portomarín

**Castromaior** é o único lugar da parroquia de Castromaior no concello lucense de Portomarín, na comarca de Lugo. Segundo o IGE, en 2023 tiña 23 habitantes (12 homes e 11 mulleres).

## Toponimia 
A orixe do topónimo é o latín , que fai referencia a unha fortaleza ou poboado fortificado.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Castromaior
### Parroquias de Portomarín
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Portomarín
Eligio Estévez Meleiro

**Eligio Estévez Meleiro**, nado en Crespos (Padrenda) cara a 1899, foi un político galego.

## Traxectoria 
Criouse co seu tío, párroco de Ordes. En 1922 trasladouse a Vigo, empregado da Compañía de ferrocarril de Vigo-Baiona, como auxiliar de Xefe de Estación de Coruxo. Volveu a Ordes e montou un ultramarinos. Afiliado á Sociedad Agrícola Republicana Independiente de Ordes, foi nomeado presidente en 1934. Foi nomeado alcalde de Rairiz de Veiga en marzo de 1936, por designación do Gobernador civil. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 e despois de entregar o concello, cruzou a fronteira e permaneceu en Castro Laboreiro e Alcobaça ata que en xullo de 1939 se presentou ás autoridades franquistas. Encarcerado, foi posto en liberdade ao pouco tempo sen que se lle abrira procedemento xudicial. Fóronlle incautados os bens. En abril de 1940 o Tribunal de Responsabilidades Políticas sancionouno cunha multa de 500 pesetas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
### Ligazóns externas 
* Expediente de responsabilidades políticas de Eligio Estévez Meleiro.
Manuel Gómez Portela

**Manuel Gómez Portela**, nado na Lama en 1890 e finado en Vilar de Barrio o 6 de outubro de 1960, foi un político galego.

## Traxectoria 
Mestre canteiro. Foi detido en Maceda en decembro de 1927 con Joaquín Moreiras Fonseca e Urbano Cid Santos, acusados do derrubamento dun hórreo. Militante do PSOE e afiliado á UGT. Logo do triunfo da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936, foi nomeado alcalde de Vilar de Barrio o 17 de marzo de. Logo da sublevación do 18 de xullo de 1936 foi detido o 26 de xullo e permaneceu en prisión até o 10 de agosto. Despois estivo agochado na Lama até a fin da guerra. Finou en Vilar de Barrio o 6 de outubro de 1960.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Vilar de Barrio dedicará unha sala do Concello ao último alcalde republicano
Thermococcus

***Thermococcus*** é un xénero de microorganismos termófilos extremos do dominio das arqueas pertencente á familia Thermococcaceae.
 Todos os membros deste xénero teñen características termofílicas-hipertermofílicas. Estes microorganismos teñen formas cocoides tipicamente irregulares, con tamaños entre 0,6 e 2,0 μm de diámetro. Algunhas especies de *Thermococcus* son inmóbiles e outras móbiles con flaxelos. Estes flaxelos están situados normalmente nun polo específico do organismo. Nalgunhas especies estes organismos poden agregarse e formar placas de cor gris clara, en chemineas negras hidrotermais mariñas ou en fontes termais de auga doce, en concentracións salinas (NaCl) de 1%-3%. Membros deste xénero encontráronse en moitos sistemas de chemineas hidrotermais por todo o mundo, desde os mares do Xapón, ás costas de California. Sorprendentemente, non requiren sal (NaCl) como substrato, e un estudo mostrou que membros do xénero vivían en sistemas de augas doces quentes en Nova Zelandia, Os membros de *Thermococcus* descríbense como heterótrofos, quimiótrofosc

## Metabolismo 
Metabolicamente, *Thermococcus* ten algunhas peculiaridades; por exemplo, desenvolveu unha forma diferente da habitual de glicólise. Un exemplo de vía metabólica deste organismo é o metabolismo dos péptidos, que non se utiliza no ciclo de Calvin senón no metabolismo de nucleótidos e serve para introducir o azucre dos nucleótidos no metabolismo central do carbono en *Thermococcus kodakarensis*, polo que se consideran organismos modelo para o estudo da fisioloxía e vías moleculares dos extremófilos. *Thermococcus kodakarensis* é un exemplo de especie modelo, un microorganismo do cal se examinou e replicou todo o seu xenoma.

## Ecoloxía 
As especies de *Thermococcus* crecen entre os 60 e os 80&nbsp;°C, o que lles dá unha grande vantaxe ecolóxica ao seren os primeiros organismos que colonizan os novos ambientes hidrotermais. Algunhas das especies producen CO2, H2, e H2S como produtos do seu metabolismo e respiración. o que suxire que os *Thermococcus* interaccionan con outros organismos por medio do intercambio de metabolitos que sostén o crecemento dos autótrofos.

## Mecanismos de transporte 
Os membros de *Thermococcus* son naturalmente competentes para captar ADN e incorporar o ADN doante nos seus xenomas por recombinación homóloga. Estas especies poden producir vesículas de membrana, que poden capturar e obter plásmidos de especies de arqueas veciñas para transferiren o ADN ao seu propio interior ou a outras especies. Ata o momento, só se illaron dous virus de membros de *Thermococcus*, o PAVE1 e o TPV1. A Tk-SP é outro encima de *T. kodakarensis*, que pode degradar proteínas priónicas anormais (PrPSc);

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
;Revistas científicas

* 
* 
* 

;Bases de datos científicas

### Ligazóns externas 
* 
*
Metanobacterias

As **metanobacterias** (**Methanobacteria**) son unha clase taxonómica de microorganismos pertencentes ás arqueas euriarqueotas. É unha das clases de metanóxenos que hai entre os Euryarchaeota. Poden ter forma de bacilo ou esféricas. Adoitan ser termófilos e hipertermófilos que habitan en fontes termais ou mesófilos que viven no sistema dixestivo de animais. A súa única orde é **Methanobacteriales**.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
;Revistas científicas

* 
* 

;Libros científicos
* 
* 
* 

;Bases de datos científicas

### Ligazóns externas
Felisindo Feijoo Blanco

**Felisindo Feijoo Blanco** foi un empresario e político galego.

## Traxectoria 
Nomeado presidente da comisión xestora de Sandiás en abril de 1931, continuou como alcalde ata 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fóronlle incautados os bens.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Industria y Comercio

***Industria y Comercio*** foi un periódico editado en Vigo en 1897 e 1900.

## Historia e características 
Subtitulado *Defensor de los intereses de la producción*, apareceu en novembro de 1897. Fundado e dirixido por Vicente Fuster. Tiña como obxectivo proporcionarlles un vehículo de propaganda e un órgano das súas aspiracións ás diversas actividades mercantís e industriais de Vigo. Suspendeu a súa publicación nese mesmo ano. Reapareceu en 1900 co mesmo subtítulo, a mesma periodicidade e a mesma intención que na primeira época.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
McGuire F1

**McGuire** foi un construtor australiano de coches de carreiras de Fórmula 1. O equipo participou nun Gran Premio do Campionato do Mundo, pero non se cualificou.

O piloto de carreiras Brian McGuire empezou a correr na Shellsport G8 Serie Internacional, con sede en Gran Bretaña en 1976, como un equipo privado cun Williams FW04 coas especificacións de Fórmula Un. Tamén inscribiuse co coche no Gran Premio do Reino Unido de 1976 pero só catalogouse como reserva e non chegou á pista. Para a tempada  McGuire fixo extensas modificacións no Williams e participou no Gran Premio do Reino Unido de 1977 como o McGuire BM1. Pero, o coche non foi competitivo nas sesións especiais de pre-cualificación, foi máis lento que o resto de participantes excepto Mikko Kozarowitzky que tivo un accidente, tampouco puido facelo nas sesións de cualificación normais. Brian McGuire morreu ao volante do coche ese mesmo ano en Brands Hatch.

### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas 
## Ligazóns externas 
* Results from Formula1.com 
* Profile at Grand Prix Encyclopedia
Sergi Gómez Solà

**Sergi Gómez Solà**, nado o 28 de marzo de 1992 en Arenys de Mar, é un futbolista catalán que xoga na demarcación de defensa para o Sevilla FC da Liga Santander.

## Traxectoria 
Procedente do FPE Mataró ingresou nas categorías inferiores do FC Barcelona no ano 2006. Despois de pasar por tódalas categorías do fútbol base debutou co FC Barcelona B aínda en idade xuvenil para suplir a Andreu Fontàs, sendo unha peza importante no ascenso a Segunda División en 2010.

O verán seguinte foi convocado para facer a pretempada co primeiro equipo, adestrador por Pep Guardiola, debutando nun amigábel ante o Vålerenga IF. Ese mesmo verán xogou o seu primeiro partido oficial co Barcelona, na ida da Supercopa de España ante o Sevilla FC.

Aínda en idade xuvenil afianzase no filial xogando encontros amigábeis co primeiro equipo. En xuño de 2014 fichou polo Celta de Vigo despois da gran tempada do FC Barcelona B, na que quedou terceiro na categoría de prata.

## Palmarés 
### Campionatos Estatais 
### Campionatos Nacionais 
## Notas 
## Véxase tamén
Sommelier

**Sommelier** é o profesional da hostalaría encargado da xestión e comercialización do viño nun restaurante, así como de aconsellar á clientela cal é o que máis se axeita aos pratos que van consumir.

Ademais do viño, este profesional pode estar especializado en cervexas, ou outros tipos de bebidas, e de todos os asuntos relacionados ao servizo deste. Adicionalmente, coida da compra, almacenamento e rotación de adegas e elabora cartas de viño en restaurantes.

Na antigüidade, o sommelier era quen botaba o viño nas cuncas dos convidados, nos banquetes.

## Etimoloxía 
A palabra sommelier vén do francés [bête de] somme = [besta de] carga + lier = amarrar, ligar, polo tanto o "amarrador (ou lidador) das cargas". En resumo, o carroceiro dos castelos e palacios, que, por transportar as pipas de viño, acabou sendo o encargado de probar seu contido antes que fose servido aos reis e nobres, para evitar tentativas de envelenamentos durante o transporte.

En portugués tamén se emprega o substantivo *escanção* (escancián) que, o mesmo que o verbo escanciar (servir viño, sidra ou outra bebida), deriva do vocábulo da lingua gótica *skankja*, que significa copeiro (o que lle serve a copa aos reis).miniatura|Sommeliers en acción.|centro
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Viño
Ferroglobus

***Ferroglobus*** é un xénero de microorganismos do dominio das arqueas pertencente á familia Archaeoglobaceae.

*Ferroglobus* é un xénero de euriarqueotas hipertermófilos. Só consta dunha especie, ***Ferroglobus placidus***, illada de sedimentos de fontes hidrotermais mariñas pouco profundas da costa da illa Vulcano, Italia. *F. placidus* crece optimamente a 85&nbsp;°C e a pH neutro. Non pode crecer a temperaturas por debaixo de 65&nbsp;°C nin por riba de 95&nbsp;°C. As súas células teñen parede con capa S e flaxelos.

Metabolicamente, *Ferroglobus* ten características únicas comparado con especies relacionadas como *Archaeoglobus*. *F. placidus* foi o primeiro hipertermófilo descuberto que crece anaerobicamente oxidando compostos aromáticos como benzoato ou fenol acopladamente coa redución de ferro férrico (Fe3+) a ferroso (Fe2+). Pode usar tamén como fontes de enerxía o gas hidróxeno (H2) e o sulfuro de hidróxeno (H2S). Debido á súa forma de vida anaeróbica, usa o nitrato (NO3−) como aceptor final de electróns, o cal se converte en nitrito (NO2-). O tiosulfato (S2O32−) pode usarse tamén como aceptor final de electróns. *F. placidus* pode oxidar anaerobicamente ferro acoplado coa redución de nitrato. fixa o CO2 utilizando o encima monóxido de carbono deshidroxenase. Crese que a presenza de organismos similares a *F. placidus* na Terra primitiva anóxica puido causar a creación das formacións de ferro bandeado que a miúdo se encontran en rochas moi antigas daquela época.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
;Revistas científicas

* 

;Libros científicos

* 
* 

;Bases de datos científicas

### Ligazóns externas
Rita Moreno

**Rosa Dolores Alverío**, nada en Humacao o 11 de decembro de 1931 é unha actriz portorriqueña, coñecida como **Rita Moreno**. É unha das poucas persoas que gañou os catro principais premios estadounidenses do mundo do espectáculo, Oscar, Tony, Emmy e Grammy.

## Traxectoria 
Coñecida cando nena como "Rosita", mudouse coa súa nai a Nova York en 1936, adoptando o apelido do seu primeiro padrasto. Pouco despois comezou as clases de baile con "Paco Cansino", familiar de Rita Hayworth. Con once anos puxo a súa voz en versións en castelán de filmes estadounidenses. Debutou en Broadway con trece anos.

Comezou a actuar no cinema en 1952 e en 1961 interpretou a Anita no filme *West Side Story*, personaxe que interpretara Chita Rivera en Broadway. Por este papel gañou o Oscar á mellor actriz secundaria. A pesar do éxito seguiu recibindo papeis estereotipados de latina.

Entre 1971 e 1977 participou no programa infantil *The Electric Company* interpretando varios personaxes, especialmente Millie the Helper. Ademais de pequenos papeis noutras series, interpretou unha das protagonistas da serie *Nine to Five* a principios da década de 1980.

A mediados da década seguinte foi a voz de Carmen Sandiego na serie animada *Where on Earth is Carmen Sandiego?*.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Vídeo