Vía Aurelia

thumb|right|Trazado da Vía Aurelia (en amarelo)

A **Vía Aurelia,** é unha vía romana en Italia construída aproximadamente no 241 a.C. O proxecto foi asumido por Gaius Aurelius Cotta, que naquel momento era censor. Cotta tiña unha historia na construción de estradas para Roma, xa que supervisara a construción dunha estrada militar en Sicilia (como cónsul no 252 a. C., durante a Primeira Guerra Púnica) que conectaba *Agrigentum* (moderno Agrigento) e *Panormus* (moderno Palermo).

## Antecedentes
Na República media, construíronse unha serie de estradas por toda Italia para atender as necesidades da expansión romana, incluíndo rápidos movementos do exército e unha comunicación razoablemente rápida coas colonias romanas espalladas por toda Italia. Tamén houbo a consecuencia non desexada (pero beneficiosa) dun aumento do comercio entre as cidades italianas e Roma. As estradas estandarizáronse a 4´6 metros de largo permitindo o paso de dous carros, e a distancia marcouse con miliarios. 

A Vía Aurelia construíuse como parte desta campaña de construción de estradas, que comezou no 312 a. C. coa construción da Vía Appia. Outras vías incluídas neste período de construción foron a *Via Amerina* ( 231 a.C.), *Flaminina*, *Clodia*, *Aemilia*, *Cassia*, *Valeria* () e *Cassia* () e *Cacilia* (Ccilia) 283 a.C.).

## Trazado
A Vía Aurelia atravesaba o Tíber pola ponte "Pons Aemilius", e saía de Roma polo seu lado occidental. Despois de que o emperador Aureliano construíse unha muralla arredor de Roma ( 270–273 d.C.), a Vía Aurelia saía pola Porta Aurelia. A estrada discorría despois uns 40 km. ata Alsium na costa do Tirreno, e cara o norte pola costa ata *Vada Volaterrana*, Cosa e *Pisae* (actual Pisa). Alí remataba a lonxitude orixinal da Vía Aurelia. 

Esta foi unha ruta especialmente importante durante a República temperá e media porque unía Roma, *Cosa* e *Pisae*. *Cosa* era unha importante colonia e posto militar en Etruria, e *Pisae* era o único porto entre *Xénova* e Roma. En consecuencia, foi unha importante base naval para os romanos nas súas guerras contra os Ligures, Galos e Cartaxineses.

A Vía Aurelia prolongouse máis tarde en 320 km. no 109 a. C. pola Vía Aemilia Scauri, construída por M. Aemilius Scaurus. Esta estrada levaba a *Dertona* (actual Tortona), *Placentia*, Cremona, *Aquilea* e *Genua*, desde onde os viaxeiros podían continuar a *Gallia Narbonensis* (sur de Francia) a través da Vía Postumia].

Isto sucedeu trala reconstrución parcial da estrada pola mesma persoa durante o seu consulado no 119 a. C..

Na época do alto Imperio, os viaxeiros podían ir desde Roma pola Vía Aurelia a través dos Alpes pola Via Iulia Augusta ata o norte de Francia ou a *Gades* (actual Cádiz, España).

A moderna Strada Statale 1 Aurelia ocupa a mesma ruta, e coloquialmente aínda coñécese como *La Via Aurelia*.

## Pontes romanas
Hai restos de varias ponte romana ao longo da estrada, incluíndo a Cloaca di Porta San Clementino, a Ponte do Diavolo, a Primo Ponte e a Secondo Ponte (as tres últimas en Santa Marinella).

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Lista de vías romanas

### Ligazóns externas
* Samuel Ball Platner, Via Aurelia, from *A Topographical Dictionary of Ancient Rome* (London: Oxford University Press, 1929).
* Joshua Hammer, Via Aurelia: The Roman Empire's Lost Highway, *Smithsonian* magazine, June 2009.
* Omnes Viae: Via Aurelia on the Tabula Peutingeriana