Lei xeral de educación e financiamento da reforma educativa

A **Lei 14/1970, de 4 de agosto, Xeral de Educación e Financiamento da Reforma Educativa** foi a principal lei do sistema educativo do réxime franquista e estivo vixente, aínda que con importantes modificacións, até 1990, ano de aprobación da LOXSE. Tamén se coñece como Lei Xeral de Educación ou Lei de Villar Palasi. Ampliou a educación obrigatoria de 6 a 14 anos coa Educación Xeral Básica, que se organizaba en dúas etapas, de 6 a 11 anos e de 12 a 14 anos, coa posibilidade de estendela até os 16 anos. Tras esta fase obrigatoria, obtíñase o título de Graduado Escolar e podíase acceder ao Bacharelato Unificado Polivalente (BUP). Terminada a escolaridade obrigatoria, se non se obtiña o Graduado Escolar recibíase o Certificado de Escolaridade. Con este certificado, podía accederse á Formación Profesional (FP). O bacharelato, constituído por tres cursos, e o Curso de Orientación Universitaria (COU) daban acceso á universidade.

## Educación preescolar 
[miniatura|alt=fachada dun edificio dun andar con numerosas fiestras rodeado de patio|Centro de Educación Infantil e Primaria Virxe do Carme, [Burela]]
A LXE estabeleceu por primeira vez unha etapa educativa previa á escolaridade obrigatoria que denominou *Educación Preescolar* co obxectivo fundamental de desenvolver de forma harmónica da personalidade dos petís, aínda que de natureza voluntaria, dividíndoa en dúas etapas:

# *Xardín da Infancia*, para meniños e meniñas de dous a tres anos, para a formación semellante á vida no lar.
# *Escola de Párvulos,* para cativos e cativas de catro a cinco anos, para promover as virtualidades dos petís.

O seu artigo 14 define de forma específica a metodoloxía. Obsérvese a referencia rechamante a "se é o caso, lingua nativa" identificándoa cunha lingua diferente á lingua española, dando a entender que esta non pode ser nativa. Aínda así, ademais do enfoque metodolóxico avanzado para o ano 1970, supón un recoñecemento da necesidade da aprendizaxe da lingua materna for a que for esta:

## Educación Xeral Básica 
A Educación Xeral Básica (EXB) consistía en 8 cursos de escolarización obrigatoria, dividida inicialmente en dúas etapas (Primeira etapa de 1º a 5º curso e segunda etapa de 6º a 8º curso). Posteriormente, estruturouse en tres ciclos a partir de 1981:

* Ciclo inicial: 1º e 2º de EXB
* Ciclo medio: 3º, 4º e 5º de EXB
* Ciclo superior: 6º, 7º e 8º de EXB.

As áreas do ciclo superior de EXB eran:

* Área de linguaxe, Lingua Española
* Área de linguaxe, Lingua Estranxeira
* Área matemática e de ciencias da natureza
* Área de Área social
* Área de Educación física e deportes
* Área de Educación estética e pretecnolóxica
* Área de Formación relixiosa

A partir de 1979, en moitos centros, ofreceuse a materia de Ética en lugar da formación relixiosa, aínda que o libro de escolaridade oficial mantivo unicamente a cualificación da segunda.

Unha vez finalizado o ensino obrigatorio, o alumnado que aprobaba recibía o título de Graduado Escolar e o alumnado que suspendía algunha área obtiña o Certificado de escolaridade. O título de Graduado Escolar daba acceso ao BUP ou á FP de primeiro grao, mentres que o Certificado de escolaridade só daba acceso ao segundo itinerario.

## Bacharelato Unificado Polivalente 
[InstitutodaPonteOurense|miniatura|alt=vista do Instituto Eduardo Blanco Amor de Ourense con zona arbórea da dianteira|Instituto Eduardo Blanco Amor, [Ourense]]
O Bacharelato Unificado Polivalente (BUP) duraba tres anos, mais, para acceder á universidade, era preciso realizar o Curso de Orientación Universitaria (COU).

O plan de estudos de 1º BUP incluía:

* Lingua Española
* Matemáticas
* Ciencias Naturais
* Historia das Civilizacións e da arte
* Lingua estranxeira (normalmente inglés ou francés)
* Música e actividades artístico-culturais
* Debuxo
* Relixión (ou Ética a partir de 1979)
* Educación Física.

O plan de estudos de 2º BUP incluía:

## Lingua propia de comunidades autónomas 
A partir da aprobación dos estatutos de autonomía, tanto en EXB como en BUP, as comunidades autónomas bilingües introduciron a lingua propia en todos os cursos ben como materia optativa, ben con posibilidade de pedir a exención, e a literatura propia noutra materia a escoller entre as optativas de letras de 3º de BUP 

No caso de Galiza, a Lei de normalización lingüística de 1983 estabeleceu no Artigo 14 que "A lingua galega é materia de estudo obrigatorio en todos os niveis educativos non universitarios" agregando deste xeito unha materia homóloga á de lingua española en todos os cursos do sistema non universitario.

## Educación permanente de adultos 
A lei integra a Educación permanente de persoas adultas no sistema educativo. O artigo 44 define as funcións deste sector educativo cunha misión dobre. Por unha banda, unha función compensatoria para permitir acadar o nivel educativo ou unha titulación que non se puido realizar anteriormente e, por outra banda, unha función de perfeccionamento para actualizar as competencias xa obtidas na formación anterior:

## Educación especial 
A lei creou o sector da Educación Especial dentro so sistema educativo coa finalidade de 

Tamén prevía unha atención especial aos “escolares superdotados para o debido desenvolvemento das súas aptitudes en beneficio da sociedade e de si mesmos” (artigo 49).

## Modalidades de ensino 
Uned_informatica|miniatura|dereita|alt=fachada dun edificio de 5 andares co nome da UNED arriba á esquerda|Escola Técnica Superior de Enxeñaría Informática da UNED, sede inicial da UNED en 1972
A LXE previu novas modalidades de ensino para "ofrecer oportunidades de proseguir estudos aos que non poidan asistir regularmente aos centros ordinarios ou seguir os calendarios e horarios regulares" (artigo 47). Para iso, falaba de "modalidades de ensino por correspondencia, radio e televisión e o estabelecemento de cursos nocturnos e en período non lectivo,  así como en Empresas que habiliten locais adecuados" (artigo 47). Ao abeiro deste artigo, creáronse diversos centros a distancia como o CENEBAD (Centro Nacional de Educación Básica a Distancia), o INBAD (Instituto Nacional de Bacharelato a Distancia) e a UNED (Universidade Nacional de Educación a Distancia).

## Profesorado 
O profesorado de todos os niveis foi redefinido nesta lei estabelecendo as titulacións de acceso, os sistemas de formación, o perfeccionamento continuo e mesmo o dereito de asociación (artigos 102 e seguintes).

### Requisitos de acceso 
Un dos cambios substanciais la LXE foi a formación e organización do profesorado no diversos niveis. O artigo 102 estabeleceu a titulación mínima para o profesorado nos seus distintos niveis:

# Profesorado de educación preescolar e de educación xeral básica: título de diplomado universitario, arquitecto técnico ou enxeñeiro técnico, segundo as especialidades.
# Profesorado de bacharelato e agregados de escolas universitarias: título de licenciado, enxeñeiro ou arquitecto.
# Profesorado de centros de educación universitaria: título de doutor, coa excepción do punto anterior e do profesorado axudante.
# Profesorado de formación profesional de primeiro grao: título de formación profesional de segundo grao.
# Profesorado de formación profesional de segundo grao: título de diplomado arquitecto técnico ou enxeñeiro técnico, segundo a súa especialidade.
# Profesorado de formación profesional de terceiro grao: título de licenciado, enxeñeiro ou arquitecto e certificado de especialización.

### Creación dos Institutos de Ciencias da Educación 
Tamén se definiu na lei o papel dos Institutos de Ciencias da Educación (ICE), como centros universitarios, na formación pedagóxica do profesorado (artigo 102):

# Profesorado de educación preescolar e educación xeral básica: formación inicial nas escolas universitarias, coa supervisión dos institutos amentados.
# Profesorado de bacharelato, das escolas universitarias e de formación profesional: titulación científica respectiva e mediante cursos intensivos dados nos ICE coa excepción dos que teñan a especialidade de pedagoxía nos seus estudos universitarios.
# Profesorado de educación universitaria: a través dos ICE.

Os ICE, entre eles o da Universidade de Santiago, foron creados co Decreto 1678/1969. Os ICE e os centros experimentais dependentes da universidade tiveron unha función de orientación e de especial responsabilidade na formación e o perfeccionamento do persoal docente e directivo dos centros de ensino.

Ademais de asignar a formación inicial do profesorado de educación preescolar e educación xeral básica ás escolas universitarias, tamén se estabeleceu a necesidades do Certificado de Aptitude Pedagóxica (CAP) para o exercicio como docentes de Bacharelato e FP a través dos ICE na Orden de 14 de xullo de 1971.

### Tipos de profesorado 
Estabeleceu unha estrutura de profesorado do Estado en catro grupos (artigo 108):

# Profesorado de educación preescolar e educación xeral básica.
# Profesorado de institutos de bacharelato.
# Profesorado de centros de educación universitaria.
# Profesorado de centros de formación profesional de primeiro e segundo graos.

### Corpos estatais de profesorado 
Tamén definiron once corpos estatais de profesorado dependentes do Ministerio de Educación e Ciencia (artigo 108):

# Corpo de profesorado de educación xeral básica.
# Corpo de catedráticos numerarios de bacharelato.
# Corpo de profesorado agregados de bacharelato.
# Corpo de catedráticos numerarios de escolas universitarias.
# Corpo de profesorado agregados de escolas universitarias.
# Corpo de catedráticos numerarios de universidade.
# Corpo de profesorado agregados de universidade.
# Corpo de profesorado adxuntos de universidade.
# Corpo de profesorado de ensinanzas especializadas.
# Corpo de catedráticos numerarios de formación profesional.
# Corpo de profesorado agregados de formación profesional.

## Leis posteriores de educación 
A LXE foi derrogada pola LOXSE en 1990, prolongando a escolarización obrigatoria até os 16 anos, facéndoa coincidir coa idade mínima de acceso ao mundo laboral. Os 6 primeiros anos da EXB pasaron a ser a Educación Primaria mentres o  resto do sistema non universitario sufriu importantes transformacións coa Educación Infantil de 0 a 6 anos, a Educación Secundaria Obrigatoria de 12 a 16 anos, e un bacharelato de 2 anos.

As leis educativas posteriores á LXE foron:

* 1990: Lei orgánica xeral do sistema educativo (LOXSE)
* 2002: Lei orgánica de calidade da educación (LOCE) que non se chegou a implantar.
* 2006: Lei orgánica de educación (LOE). 
* 2013: Lei orgánica para a mellora da calidade educativa (LOMCE).
* 2020: Lei orgánica pola que se modifica a lei orgánica de educación (LOMLOE).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lei de instrución pública
* Educación obrigatoria

### Ligazóns externas 
* Texto íntegro da Lei Xeral de Educación de 1970
* Instituto de Ciencias da Educación (Universidade de Santiago)