João Gaspar Simões

**João Gaspar Simões**, nado en Figueira da Foz o 25 de febreiro de 1903 e finado en Lisboa o 6 de xaneiro de 1987, foi un novelista, dramaturgo, biógrafo, historiador da literatura portuguesa, ensaísta, memorialista, crítico literario, editor e tradutor portugués.

## Biografía 
João Gaspar Simões naceu o 25 de febreiro de 1903 en San Julião, Figueira da Foz, distrito de Coímbra.

Fillo de João Simões, gran comerciante da Figueira da Foz, e de Constança Neto Gaspar, doméstica, foi bautizado o 18 de xullo de 1903. Fixo a instrución básica na súa terra natal, a Figueira da Foz e a partir dos 11 anos frecuentou como interno o Colexio Lyceu Figueirense (1914), terminando o ensino secundario en Coímbra, no Liceu José Falcão.

En 1921 matriculouse na Facultade de Dereito de Coímbra mais interrompeu por diversas veces a carreira, que só concluíu no ano 1932. Nunca exerceu a profesión na área xurídica, mais tiña o soño de ser diplomático.

Durante os seus anos de estudo fundou algunhas revistas literarias de grande importancia para a cultura portuguesa: de 1924 a 1925 a revista *Tríptico*, con Branquinho da Fonseca (o seu condiscípulo dos tempos do instituto) e Vitorino Nemésio, entre outros; nos seus 9 números colaboraron tamén Aquilino Ribeiro, José Régio, Alberto de Serpa, Raul Brandão e Teixeira de Pascoaes; e de 1927 a 1940 foi un dos fundadores e dirixiu até o seu último número (56) a revista *Presença*, con José Régio, Adolfo Casais Monteiro e Branquinho da Fonseca, que estaría na orixe do movemento literario do mesmo nome, tamén chamado Segundo Modernismo, que viría a ter enorme influencia na literatura portuguesa.  (1930) e *Sudoeste* (1935) e aínda na  revista  *Mundo Literario* (1946-1948) na cal se encontran algúns ensaios, contos e críticas literarias da súa autoría.

Presentouse para Conservador do Museo Machado de Castro en Coímbra e nesa calidade trasladou para ese Museo a valiosa colección de antigüidades chinesas doada polo poeta Camilo Pessanha e que se encontraba en depósito no Museu das Janelas Verdes, en Lisboa. Foi Presidente da Asociación Académica de Coímbra en 1930-31. A partir de 1935 foi revisor da Imprensa Nacional pasando para a Biblioteca desta institución en 1940. Entre 1942 e 1945 dirixiu o programa de traducións da casa editora Portugália, en Lisboa.

Unha das facetas máis importantes da súa obra de crítico e de editor foi a de ser o primeiro biógrafo e tamén o primeiro editor (con Luís de Montalvor) de Fernando Persoa, de quen fora amigo e correspondente. Foi socio correspondente da Academia Brasileira de Letras e colaborador da Enciclopedia Británica. De 1954 a 1968 foi a súa compañeira de vida e de traballos literarios a escritora Isabel da Nóbrega.

João Gaspar Simões morreu o 6 de xaneiro de 1987, en Lisboa.

En homenaxe á importancia da súa obra foi o seu nome atribuído a diversas rúas en Portugal: na Figueira da Foz onde naceu e en Foros de Amora (Seixal), na Aldea de Juzo (Cascais), en Leça da Palmeira (Matosinhos) e en Albufeira (Algarve); e no Brasil, no Barrio Diadema, distrito de Jabaquara, cidade de São Paulo (SP). O Prémio Literário João Gaspar Simões foi instituído en 2009 pola Câmara Municipal da Figueira da Foz (CMFF).

## Obra 
### Novela 
* *Elói ou Romance numa Cabeça (*1932). "Premio da Prensa" ese ano.
* *Uma História de Província*: I parte — *Amores Infelizes* (1934); II parte — *Vida Conjugal* (1936). 
* *Pântano* (1940).
* *Amigos Sinceros (*1941).
* *A Unha Quebrada* (1941).
* *Eduarda* 
* *O Marido Fiel (*1942).
* *Internato* (1946.)
* *As Mãos e as Luvas (Retrato em Corpo Inteiro)* (1975).

### Teatro 
* *O Vestido de Noiva* (1952).
* *Teatro (Jantar de Família, Tem a Palavra o Diabo, Uma Mulher sem Passado)* (1953).
* *Pedido de Casamento* (inédita).
* *Marcha Nupcial* (1964).

### Ensaio e Crítica 
* *Temas*,1929
* *O Mistério da Poesia*, 1931
* *Tendências do Romance Contemporâneo*, 1933
* *António Nobre, Precursor da Poesia Moderna* (cunha breve antoloxía),1939
* *Crítica I – A Prosa e o Romance Contemporâneos*, 1942
* *Caderno de um Romancista*, 1942
* *Perspectiva da Literatura Portuguesa do século XIX*( Dirección, Prefacio e Notas Bibiográficas de J.G.S.) – Vol. I, 1947; Vol II, 1948
* *A Arte de Escrever Romances*, 1947
* *Liberdade do Espírito*, 1948
* *Natureza e Função da Literatura*, 1948
* *Garrett* (Homenaxe do Ateneu Comercial do Porto, contendo catro conferencias de João Gaspar Simões) 1954
* *Garrett -* Biografía, exame crítico e antoloxía (na colección «Poetas de Ontem e de Hoje»), 1954
* *História da Poesia Portuguesa* (das Origens aos nossos Dias), acompañada dunha Antoloxía, *Volume I*, 1955; *Volume II*, 1956; *Volume III*, 1959
* *História do Movimento da «Presença»* (seguida dunha Antoloxía), 1958
* *Interpretações Literárias* (seis ensaios acerca de Balzac, Tolstoi, Jorge de Lima, Júlio Dinis, Afonso Duarte e James Joyce), 1961
* *Crítica II* – Poetas Contemporâneos (1938 – 1961) – Vol. I, s/d [1961]
* *Crítica II* – Poetas Contemporâneos (1946 – 1961) – Vol. II, s/d, [1962?]
* *Antero de Quental*, col. «Biografia de Bolso», Lisboa, 1962
* *Júlio Dinis*, na colección «A Obra e o Homem», s/d [1963?]
* *Literatura, Literatura, Literatura...* (de Sá de Miranda ao Concretismo Brasileiro)., 1964
* *Itinerário Histórico da Poesia Portuguesa de 1189 a 1964*, 1964
* *50 Anos de Poesia Portuguesa: do Simbolismo ao Surrealismo*, 1967
* *História do Romance Português* – *Volume I*: 1969; *Vol. II*: 1972; *Vol. III*: 1978
* *Camilo Pessanha*, Colecciçon «A Obra e o Homem», 1967
* *Novos Temas, Velhos Temas* (Ensaios de Literatura e estética Literária), 1967
* *Crítica III* – Novelistas Contemporáneos (1942 – 1961), s/d [1969?]
* *A Geração de 70* (Alguns Tópicos para a sua História, s/d [1971?]
* *Heteropisicografia de Fernando Pessoa*, 1973
* *Retratos de Poetas que Conheci*, 1974
* *Perspectiva Histórica da Poesia Portuguesa* (Dos simbolistas aos Novíssimos), 1976
* *José Régio e a História do Movimento da «Presença»*, 1977
* *Crítica IV* – Contistas, Novelistas e Outros Prosadores Contemporâneos (1942 – 1979), 1981
* *Crítica V* – Críticos e Ensaístas Contemporâneos (1942 – 1979), 1983
* *Crítica VI* – O Teatro Contemporâneo (1942 – 1982), 1985.

## Notas