Estreptomicina

[miniatura|dereita|350 px|Estreptomicina. [Nomenclatura da IUPAC|Nome IUPAC: 5-(2,4-diguanidino-3,5,6-trihidroxi-ciclohexoxi)- 4-[4,5-dihidroxi-6-(hidroximetil)-3-metilamino-tetrahidropiran-2-il]-oxi-3-hidroxi-2-metil-tetrahidrofuran-3-carbaldehido.]]

A **estreptomicina** é un antibiótico da clase dos aminoglicósidos. Foi o primeiro antibiótico aminoglicósido descuberto e tamén o primeiro tratamento antibiótico utilizado para tratar a tuberculose. É un antibiótico bactericida producido pola actinobacteria *Streptomyces griseus*. A estreptomicina non pode administrarse oralmente, senón por medio de inxeccións intramusculares regulares. Presenta efectos secundarios adversos sobre os oídos (ototoxicidade).

## Mecanismo de acción 
A estreptomicina é un inhibidor da síntese proteica. Únese ao ARNr 16S da subunidade menor de 30S do ribosoma bacteriano, interferindo coa unión do ARNt que leva o aminoácido *N*-formilmetionina (fMet-ARNt) á subunidade de 30 S. Isto orixina erros na lectura do codón, e finalmente á inhibición da síntese proteica e a morte da célula microbiana por mecanismos que non se comprenden totalmente. Os ribosomas humanos son estruturalmente diferentes dos bacterianos, o que fai que o antibiótico sexa selectivo para as bacterias. Porén, a baixas concentracións a estreptomicina tan só inhibe o crecemento da bacteria debido á incorrecta lectura do ARNm bacteriano durante a súa tradución. A estreptomicina é un antibiótico de amplo espectro que inhibe tanto a bacterias grampositivas coma gramnegativas,.

A estreptomicina distribúese no plasma extracelular e en múltiples tecidos do organismo, excepto o cerebro; acada só concentracións moi baixas no líquido cefalorraquídeo, nas secrecións bronquiais e vaxinais, e pode orixinar un fedor desagradable característico nas feces.

A estreptomicina non penetra ben nas células, polo que é un axente que afecta aos bacilos exclusivamente extracelulares. Como consecuencia, o tratamento da tuberculose require o uso doutros axentes que eliminen as bacterias intracelulares, que son o compoñente principal da infección tuberculosa .

Atravesa a placenta, polo que pode ter un certo efecto sobre o feto. A súa unión a proteínas do plasma sanguíneo é de baixa a moderada e non se metaboliza. Do 80 ao 98 % da estreptomicina é excretada por vía renal en forma inalterada ás 24 horas e o 1 % pola bile.

## Efectos secundarios 
Os efectos secundarios máis relevantes, igual que os doutros aminoglicósidos, son toxicidade renal e toxicidade para os oídos. Pode orixinar unha xordeira transitoria ou permanente. A porión vestibular do nervio cranial VIII (o nervio vestibulocolear) pode quedar afectada, causando tinnitus, vértixe, ataxia, toxicidade renal e potencialmente pode interferir co diagnóstico de enfermidades renais.

Efectos secundarios comúns son vertixe, vómitos, insensibilidade da cara, febre e erupcións cutáneas. A febre e erupcións poden aparecer co uso persistente.

O seu uso non está recomendado durante o embarazo. Informouse de xordeira conxénita en nenos cuxas nais recibiran estreptomicina durante o embarazo.

Non está recomendada en persoas con miastenia gravis. Waksman recibiu o premio Nobel de Medicina de 1952 "polo seu descubrimento da estreptomicina", pero houbo unha grande controversia e litixios xudiciais entre el e Schatz sobre a autoría do descubrimento, ata que chegaron a un acordo extraxudicial que consideraba a ambos coautores. Waksman e o seu laboratorio descubriron varios antibióticos, entre os que están a actinomicina, clavacina, estreptotricina, estreptomicina, griseína, neomicina, fradicina, candicidina e candidina. De todos eles a estreptomicina e a neomicina foron amplamente utilizados no tratamento de numerosas doenzas infecciosas. A estreptomicina foi o primeiro antibiótico que se utilizou para tratar a tuberculose; e inicialmente a produción estivo dominada pola compañía Merck & Co..

O primeiro ensaio aleatorio de dobre cego e placebo do uso da estreptomicina contra a tuberculose pulmonar levouse a cabo en 1946-1947 pola Unidade de Investigación da Tuberculose da MRC presidida por Sir Geoffrey Marshall. Os seus resultados demostraron a súa eficacia contra a tuberculose, aínda que con pouca toxicidade e adquisición de resistencia bacteriana ao fármaco.

## Aplicacións 
### Usos terapéuticos 
A estreptomicina utilízase principalmente no tratamento das seguintes enfermidades:
* endocardites infecciosas causadas por enterococos cando o microorganismo non é sensible á xentamicina.
* Tuberculose en combinación con outros medicamentos antituberculosos. Non é normalmente un tratamento de "primeira liña", excepto en poboacións con deficiente atención sanitaria nas que o custo doutros tratamentos máis caros sería prohibitivo.
* Peste (infección por *Yersinia pestis*). Historicamente utilizouse para o tratamento desta enfermidade.
* En veterinaria a estreptomicina é o antibiótico normalmente prescrito para combater bacterias gramnegativas en animais grandes (cabalos, vacas, ovellas etc.). Xeralmente combínase con procaína penicilina administrada por inxección intramuscular.

A estreptomicina normalmente adminístrase intramuscularmente (e nalgúns países só está permitido facelo desta maneira), pero pode ser administrada tamén por vía intravenosa .

### Pesticida 
A estreptomicina utilízase tamén como pesticida para combater o crecemento de bacterias, fungos e algas. Controla as enfermidades bacterianas e fúnxicas de certas frutas, produtos hortícolas, sementes, e plantas ornamentais, e controla a proliferación de algas en estanques ornamentais e acuarios. Un dos usos principais é o control da enfermidade chamada "fogo bacteriano" das maceiras e pereiras. Como ocorre nos seus usos médicos, a súa aplicación intensiva pode orixinar o desenvolvemento de estirpes bacterianas resistentes.

### Cultivos celulares 
A estreptomicina, en combinación coa penicilina, utilízase nun cóctel antibiótico estándar para impedir a infección por bacterias dos cultivos celulares.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Aminoglicósidos
* Antibióticos

### Bibliografía 
* 
* . The history behind the discovery of streptomycin.
* EPA R.E.D. Facts sheet on use of streptomycin as a pesticide.