open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xardineiro, xardineira

miniatura|O vello xardineiro (Emile Claus).
Chámase **xardineiro** ou **xardineira** á persoa que ten por ocupación o coidado e mantemento dos xardíns.

Entre as ocupacións dos xardineiros atópanse a conservación de sementes ou bulbos dentro do sementeiro; o cultivo de flores e plantas ata que teñan a idade suficiente para ser transplantadas etc. Estas primeiras actividades adoitan realizarse baixo cuberto, no invernadoiro, pero tamén poden realizarse en terreos habilitados no exterior.
miniatura|*Der Herbst* (Abel Grimmer 1607).
Os xardineiros tamén se ocupan da preparación e o tratamento da terra na que deben ser colocadas, da poda, os enxertos, a retirada de flores e plantas mortas e a súa substitución por outras, a mestura e preparación de insecticidas e outros produtos para o tratamento de pragas ou fertilizante do xardín. No xardín, plantan as flores e outras plantas segundo o programa establecido atendendo a criterios estéticos. Ademais, preparan os terróns ou a herba artificial que deba ser colocada.

Para o seu traballo axúdanse de diferentes ferramentas e maquinaria eléctrica tales como:

* *angazos*, utilizados para preparar o terreo
* *pas*, utilizadas para retirar a terra
* *eixadas*, de diferentes tamaños, serven para remexer a terra
* vasoira *de xardineiro*, úsase para retirar os desperdicios xerados no traballo
* *cortacéspede*, máquina que corta o céspede e almacénao nun recipiente
* *mochilas con tratamentos*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Xardín
* Xardinaría
* Horticultura
* Plantas
* Flores
Anne Vallayer-Coster

miniatura|250px|*Atributos da Pintura, a Escultura e a Arquitectura* (1770).

**Anne Vallayer**, de casada **Coster**, nada en París o 21 de decembro de 1744 e finada no mesmo lugar o 28 de febreiro de 1818, foi unha pintora francesa.

Filla dun ourive, estudou con Madeleine Basseporte e Claude Joseph Vernet. Foi admitida na Academia Real de Pintura e Escultura en 1770 como pintora de bodegóns, e expuxo no Salón do ano seguinte. En 1781 casou con Jean-Pierre-Sylvestre Coster, avogado do Parlamento. Continuou a súa carreira con éxito até a súa morte, converténdose en xefa de gabinete de pintura da raíña María Antonieta e a súa profesora de deseño. Especialista en retratos e bodegóns, tamén se distinguiu na pintura de xénero e nas miniaturas.

## Obras 
* *Instruments de Musique* (1770).
* ''Les Attributs da Peinture, de la Sculpture et de l'Architecture* (1770).
* *Portrait de Joseph-Charles Roettiers* (1777).
* *Nature morte au Homard* (1817).

## Bibliografía 
* Marianne Roland Michel, *Anne Vallayer-Coster, 1744-1818*, París, Comptoir international du livre, 1970.
* Marianne Roland Michel, Eik Kahng, Collectif, *Anne Vallayer-Coster. Peintre à la cour de Marie-Antoinette'', Marseille, Yale University Press, 2003.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
Rosasita

A **rosasita** é un mineral carbonatado usado como mena do cinc e do cobre, pois quimicamente é un hidróxido carbonatado de cobre e cinc, cunha proporción de 3:2, xurdido da zona de oxidación secundaria dos depósitos de cobre e cinc. Foi datado por primeira vez en 1908 na mina de Rosas, na Sardeña, e de aí o nome.

É moi similar á auricalcita, mais poden ser distinguidos pola súa escuridade.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* MinDAT
* Webmineral
* Mineral galleries
Alan MacDiarmid

**Alan Graham MacDiarmid**, nado o 14 de abril de 1927 en Masterton, Nova Zelandia e finado o 7 de febreiro de 2007 en Drexel Hill, Pensilvania (USA), foi un químico e profesor universitario estadounidense de orixe neozelandesa galardoado co Premio Nobel de Química do ano 2000.

## Traxectoria 
Doutor en Química pola Universidade de Wiscosin en 1953 e pola de Cambridge en 1955. Ese mesmo ano ingresou como profesor asociado na Universidade de Pensilvania e, en 1964 obtivo a súa praza de profesor numerario. É titular da cátedra Blanchart de Química nesa mesma universidade, cargo que ocupa desde 1988.

Tivo catro fillos do seu primeiro matrimonio con Marian, falecida en 1990. MacDiarmid casou despois con Gayl Gentile. Faleceu debido a unha síndrome mielodisplásica.

## Investigacións científicas 
Os seus estudos sobre os polímeros orgánicos condutores comezaron en 1975, ano en que contactou co doutor Hideki Shirakawa, do Instituto Tecnolóxico de Tokyo. Desde entón mantivo unha estreita colaboración con el, así como co doutor Alan Heeger, físico da Universidade de Pensilvania.

Nos últimos intres da súa vida os seus intereses científicos céntranse no polímero condutor máis importante desde o punto de vista tecnolóxico, a polianilina, así como nos polímeros orgánicos fotoemisores. Publicou máis de 600 artigos científicos nas máis prestixiosas revistas e é posuidor de máis de vinte patentes no campo dos polímeros orgánicos condutores, especialmente do poliacetileno e a polianilina.

Foi galardoado con numerosos premios, entre os que destacan o Premio en Materiais Químicos outorgado pola American Chemical Society (*Sociedade Americana de Química* ), que obtivo en 1999. No ano 2000 foi galardoado co Premio Nobel de Química pola súa contribución ao desenvolvemento da Ciencia e as aplicacións dos polímeros orgánicos con capacidade para conducir a corrente eléctrica, premio compartido co físico estadounidense Alan J. Heeger e o químico xaponés Hideki Shirakawa.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 2000 
* Autobiografía na páxina do Instituto Nobel 2000
Rudolf Geiger

**Rudolf Oskar Robert Williams Geiger**, nado en Erlangen, Alemaña, o 24 de agosto de 1894 e finado en München, tamén Alemaña, o 22 de xaneiro de 1981, foi un meteorólogo e climatólogo alemán.

## Traxectoria 
Fillo do orientalista Wilhelm Geiger e irmán do físico Hans Geiger, Rudolf foi autor, xunto ao climatólogo ruso Wladimir Köppen do *Handbuch der Klimatoologie*, manual de climatoloxía de cinco volumes escritos entre 1930 e 1943.

En 1961 publicou unha importante revisión da clasificación climática de Köppen.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Mapa da clasificación climática de Köppen-Geiger (Universidade de Viena)
Artegrove

**Artegrove** é unha asociación cultural que naceu no Grove o 26 de febreiro do ano 2002, formada por uns 40 artistas, na súa maioría pintores, aínda que tamén hai escultores, escritores, maquetistas, fotógrafos etc. Inclúe así mesmo socios colaboradores e afeccionados á arte.

Por nacer e desenvolve-lo seu labor no Grove, case tódolos socios que compoñen a asociación son desta localidade, pero tamén hai membros que residen en Caldas, Catoira, Vilagarcía, Pontevedra e outros concellos galegos. Está aberta a todas aquelas persoas que queiran participar, ben por realizar algún tipo de actividade artística, ben *por amor á arte*.

## Obxectivos e actividades
O principal obxectivo desta asociación é o de difundi-la arte nas súas distintas manifestacións, e conseguir que o público en xeral, e sobre todo os nenos, aprendan a coñecelo e amalo. Por ese motivo, a asociación vén realizando desde a súa fundación diversas actividades como exposicións propias, talleres, cursos, visitas a outras exposicións ou concursos de debuxo e pintura para os nenos. Como exemplo das actividades desenvolvidas por Artegrove pódese citar unha exposición itinerante sobre o Camiño de Santiago Portugués, en colaboración coa Escola *Utopía* do Porto, que percorreu durante todo o ano 2010 diferentes localidades portuguesas e galegas ó longo do Camiño, comezando en xaneiro en Porto e rematando en decembro en Santiago de Compostela.

Artegrove colabora co concello do Grove nas actividades que este lle requira, como por exemplo, colaborar na decoración das carrozas da Cabalgata de Reis ou exercer de xurado nos concursos infantís de debuxo que organiza o concello ou outras asociacións sociais. No ano 2006 realizou un mural colectivo no que expresaba todo o horror que provocou a vaga de incendios forestais que asolou boa parte de Galicia no mes de agosto.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina web da Asociación
* *El colectivo de pintores Artegrove expone en el Auditorio* (*La Voz de Galicia* 9.06.2007).
* *Artegrove entregou os premios do Concurso de Debuxo de Contos* (27.12.2009).
* *Alumnos de pintura del colectivo Artegrove inauguran su primera exposición colectiva* (*Faro de Vigo*, 3.03.2010).
* *La asociación Artegrove renueva su junta directiva y nombra presidenta a Ana Lamelas* (*La Voz de Galicia* 3.12.2010).
Pazo de Galegos

O **Pazo de Galegos**, tamén coñecido como **Pazo das Monxas**, é unha casa señorial localizada no lugar do Pazo, na parroquia de Galegos (Frades).

## Características
A vivenda ten planta rectangular cunha capela engadida en 1950, que outorga ao conxunto a planta en forma de L.

## Historia
miniatura|Placa na porta do Pazo de Galegos.
Os primeiros propietarios coñecidos sitúanse en 1664. Os escudos recollen aos Montenegro, Mosquera, Andrade, Bermúdez, Ribera, Salgado e Gayoso. Na fachada consérvase un brasón que alude aos Novoa, Luaces e Enríquez. Entre os seus donos figurou Emilio Folla Jean, que en xuño de 1914 llo cedeu a Maximiliano Linares Rivas, alcalde de Ferrol e A Coruña. Linares Rivas deixoullo á súa filla Rosario Linares-Rivas Amil-España. Esta outorgoullo en xullo de 1966 ás Irmás de Santa Dorotea, que o rexentan na actualidade. Foron as irmás as que construíron a capela e dirixiron unha escola para a zona na década de 1960.

O pazo foi visitado en 1690 pola raíña Mariana de Neoburgo, esposa de Carlos II, segundo pode lerse na inscrición do lintel do portón de entrada: *El 15 de abril de 1690 durmió en esta casa la Reina Nuestra Señora Doña Mariana de Neoburgo, mujer del rey Nuestro Señor don Carlos II, viniendo de La Coruña en Romería a Nuestro Santo Apóstol Santiago*.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Pazos de Galicia
### Ligazóns externas 
* Galegos na páxina web do concello de Frades
Mecenado

[miniatura|[Cosme de Medici, un dos mecenas máis importantes do Renacemento]]
O **mecenado** é o patrocinio financeiro a artistas ou científicos, a fin de permitirlles desenvolver a súa obra sen esixir en **contrapartida** créditos monetarios inmediatos, aínda que esixindo esa remuneración nunha forma máis pracenteira para o mecenado.

Outra acepción podería ser que se trata dun apoio, ben sexa monetario ou en especie, que unha organización presta para o desenvolvemento social, cultural e científico da sociedade, así como para a preservación ambiental da contorna no que se sitúa.

As accións de mecenado axudan a mellorar a reputación das organizacións que as realizan, chegando a converterse nunha acción de relacións públicas.

O mecenado apareceu no renacemento e aínda que os artistas non recibían un pago polo traballo inmediatamente, pero si que podían recibir comida e un lugar para vivir co mecenas, ou ás veces algo de diñeiro.

## Breve historia 
Historicamente representou unha forma importante de sostemento da produción artística, ó permitir o desenvolvemento de obras non orientadas á súa circulación mercantil. Durante o Renacemento foi unha práctica estendida, e familias como os florentinos Médici proporcionaron sustento a moitos dos artistas máis importantes do seu tempo.

Na actualidade, os mecenados son realizados por organizacións, tanto públicas como privadas, para a realización de diversos proxectos.

O mecenado non debe confundirse co patrocinio, aínda que ambas as accións son similares, o que se coñece como *patrocinador* é unha actitude netamente comercial e publicitaria, que se cataloga como un servizo, con fins comerciais concretos.

En conclusión, un «mecenas» é unha persoa poderosa que brinda o seu apoio espiritual e material ós literatos e artistas en calquera das súas obras ou artesanías.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Patrocinio

### Ligazóns externas 
* Qualid  Proxecto de mecenado de artistas de Nokia.
Hideki Shirakawa

, nado o 20 de agosto de 1936 en Tokyo, Xapón, é un químico e profesor universitario xaponés galardoado co Premio Nobel de Química do ano 2000.

## Traxectoria 
Doutor en Química polo Instituto Tecnolóxico de Tokyo en 1966. Ese mesmo ano ocupou a praza de profesor asociado no *Instituto de Ciencias dos Materiais* na Universidade de Tsukuba (Xapón). Desde 1982 é profesor numerario desa mesma institución, aínda que actualmente coa cátedra de profesor emérito.

Ademais, é parente de Naoko Takahashi, a gañadora do ouro do maratón feminino dos Xogos Olímpicos de Sidney 2000.

## Investigacións científicas 
As súas investigacións no campo dos polímeros, especialmente do acetileno, leváronlle ao descubrimento, cando ocupaba a praza de investigador asociado no laboratorio de Química do *Instituto Tecnolóxico de Tokyo*, das propiedades condutoras deste material ao ser contaminado con trazas doutras substancias.

Os descubrimentos de Shirakawa interesaron ao químico neozelandés Alan MacDiarmid e ao físico estadounidense Alan J. Heeger, cos que iniciou unha frutífera relación científica e investigadora que deu como resultado a publicación conxunta do artigo *Síntese de polímeros orgánicos condutores da electricidade: derivados halógenos do poliacetileno (CH) n*, no prestixioso *Journal of Chemical Society* no verán de 1977, no cal anunciaban o descubrimento do poliacetileno.

En 2000 recibiu o premio Nobel de Química, galardón que compartiu cos seus compañeiros de investigación Alan J. Heeger e Alan G. MacDiarmid, *polo descubrimento e desenvolvemento dos polímeros condutores*.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 2000 
* Autobiografía na páxina do Instituto Nobel 2000 
* Perfil de Hideki Shirakawa en NNDB
Sublevación de Jaca

A **sublevación de Jaca** do 12 de decembro de 1930 foi un pronunciamento militar contra o goberno do xeneral Berenguer, máis coñecido como "Dictablanda". Aínda que foi sufocada e foron fusilados os capitáns Fermín Galán Rodríguez e Ángel García Hernández os seus efectos foron frutuosos tras a proclamación da Segunda República Española catro meses despois.

Organízase baixo unha empresa de partidos políticos e organizacións republicanas como sindicatos baixo un "Comité Republicano Nacional". Iníciase coa proclamación da República desde os balcóns do concello de Jaca co nomeamento da primeira alcaldía republicana como símbolo do seu carácter estritamente civil. Ao mesmo tempo organízanse dúas columnas dirixidas polo capitán Galán e Sediles que parten cara a Huesca.

O 14 de decembro, baixo consello de guerra condénanse a morrer fusilados aos capitáns Galán e García Hernández. En marzo de 1931, serían xulgados e condenados un número significativo de militares polos feitos. O capitán Sediles, condenado á morte, foi indultado ante as mobilizacións populares. Pouco despois, tras as eleccións do 14 de abril, a monarquía exíliase e proclámase a República e recoñeceráselles como "mártires" pola República.

## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
*Sublevación do 18 de xullo de 1936.
*Pacto de San Sebastián.
Heinrich Wilhelm Dove

**Heinrich Wilhelm Dove**, nado en Liegnitz (Prusia, hoxe Polonia), o 6 de outubro de 1803 e finado en Berlín o 4 de abril de 1879, foi un físico e meteorólogo alemán.

## Traxectoria 
Foi profesor na Universidade de Königsberg (hoxe Kaliningrado, Rusia) e na Universidade Humboldt de Berlín. Foi o primeiro en decatarse de que os ciclóns xiran en sentido horario no Hemisferio Sur e en sentido antihorario no Hemisferio Norte. Tamén estudou o efecto do clima no crecemento das plantas.

A el débese a descuberta da escoita binaural e foi o primeiro en medir a intensidade da corrente eléctrica inducida nun cable por un campo magnético ao se extinguir.

O cráter Dove da lúa débelle o seu nome.
Ignacio García López

**Ignacio García López**, nado en Madrid o 5 de setembro de 1924 e finado na mesma cidade o 20 de decembro de 2017, foi un político español.

## Traxectoria 
Empregado de banca, e licenciado en Ciencias Políticas e Económicas, foi xefe central da Organización Juvenil Española, secretario xeral do SEU e secretario nacional de Juventudes. As súas responsabilidades nas mocidades franquistas permitíronlle acceder ao posto de gobernador civil de Pontevedra en 1970, destino ao que seguiron os gobernos civís de Asturias (1973) e Biscaia, cargos que simultaneou co de procurador en Cortes.

En decembro de 1975, cando Adolfo Suárez era Secretario Xeral do Movemento, con rango de ministro, García López foi nomeado vicesecretario xeral. Sete meses máis tarde, o 7 de xullo de 1976 Suárez pasou a ocupar a Presidencia do Goberno de España e Ignacio García converteuse no último Secretario Xeral do Movemento. En abril de 1977 suprimiuse a Secretaría Xeral do Movemento e Ignacio García López continuou no executivo como ministro Secretario Xeral do Goberno, onde permaneceu ata as eleccións de xullo.

O 15 de xullo de 1977 o rei Xoán Carlos desígnao senador, e pasa a integrar o grupo de senadores da UCD. Despois de traballar algún tempo na UCD como coordinador do partido en Madrid abandonou a política. Foi un dos membros fundadores da Asociación para la Defensa de la Transición, unha organización de recuperación da memoria da Transición Española.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha no Senado
Club Ciclista Riazor

O **Club Ciclista Riazor** é unha asociación deportiva da Coruña, creada en decembro de 1995 e integrada na Federación Galega de Ciclismo.

## Características
Ten por obxectivos o fomento da práctica do ciclismo, desenvolvendo actividades e apoiando iniciativas que axuden á práctica deste deporte. Acolle a persoas socias de diferentes idades, a maioría delas de categoría afeccionada, se ben tamén ten algunha licenza para a competición deportiva desde o ano 2000. No ano 2006 constituíuse a sección de BTT.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina do club.
Universidade Humboldt de Berlín

A **Universidade Humboldt de Berlín** é a universidade máis antiga da capital alemá. Foi fundada en 1810 polo liberal prusiano Wilhelm von Humboldt.

O seu actual nome, na honra do fundador, foi adoptado en 1949.

## Personalidades da universidade 
miniatura|Entrada á Universidade

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Universidade Libre de Berlín
* Universidade Técnica de Berlín

### Ligazóns externas 
* Páxina web da Universidade
Lorenzo Ghiberti

**Lorenzo Ghiberti**, nado en Florencia no 1378 e finado na mesma cidade o 1 de decembro de 1455, foi un escultor, ourive, arquitecto e escritor de arte italiano do Quattrocento.
## Traxectoria 
Comezou a súa actividade artística como ourive. Con todo, non gañou fama até 1401, cando participou no concurso para decorar as segundas portas do baptisterio da catedral de Florencia, resultando gañador, ó renunciar ó premio *ex aequo* (con igual mérito) Brunelleschi, o outro finalista.

O seu triunfo no concurso resultou decisivo para a súa vida, posto que a magnitude da tarefa requiriu a creación dun taller de gran tamaño, que se convertería no principal da cidade durante medio século. Nel formáronse figuras destacadas do Renacemento, como Donatello, Michelozzo, Uccello, Masolino e Filarete.

O traballo nestas portas (*Porta do Paraíso*) durou máis de vinte anos (de 1403 a 1424), e incluíronse vinte episodios da vida de Cristo e oito tallas de santos, dun estilo minucioso, próximo ó gótico.

[esquerda|miniatura|200px|[Porta do Paraíso. Baptisterio da Catedral de Florencia.]]

A súa obra tivo tanto éxito que posteriormente o gremio de comerciantes de Florencia encomendoulle o encargo de executar para o mesmo baptisterio unha terceira dobre porta, que acabou en 1452. Está decorada con dez baixorelevos de bronce dourado que representan escenas do Antigo Testamento, nun estilo totalmente diferente ó anterior, no que se aplican consecuentemente as regras da perspectiva renacentista. Miguel Anxo bautizou esta porta como «Porta do Paraíso», nome co que se segue coñecendo actualmente.

Resultou tamén finalista xunto a Brunelleschi no concurso para a construción da cúpula da catedral (Santa María das Flores), pero esta vez o traballo foille encargado a Brunelleschi.

Ghiberti esculpiu tamén algunhas estatuas de bronce para a igrexa florentina de Orsanmichele. Nos seus últimos anos escribiu os tres tomos de «*I Commentarii*» ( *Os Comentarios*), no que se incluían valiosas referencias a pintores e escultores italianos, así como unha autobiografía, que é a primeira que se conserva dun artista.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía de Ghiberti. Traducida das Vidas de Vasari Edición Torrentina de 1550.
Eiffel 65

**Eiffel 65** é un grupo italiano de música electrónica dance formado no ano 1998 na cidade de Turín. O nome de “Eiffel” foi escollido á sorte por un programa informático e o “65” apareceu publicado xunto ao nome do grupo porque, por erro, alguén non reparou que eses números facían parte dun número de teléfono que ía adxunto á demo, fixando así o nome definitivo do grupo. Os seus temas son cantados en inglés, en italiano e, por veces, nos dous idiomas.

## Biografía 
### Comezos 
A canción que lles deu a fama en 1999 foi “Blue (Da Ba Dee)”, coa que conseguiron un nomeamento aos “Grammys” por mellor gravación dance do ano. Os seus outros primeiros éxitos foron “Move Your Body” e “Too Much of Heaven”. Estes temas e outros apareceron no seu primeiro disco *Europop*, no ano 1999, do que venderon máis dun millón de copias e realizaron unha xira mundial de dous anos con máis de 600 concertos.

### Traballo posterior 
Tralo éxito conseguido sacaron dous álbums máis, *Contact!* en 2001 e *Eiffel 65* en 2003, mais non acadaron o éxito do primeiro disco.

Eiffel 65 tamén fixo varios *remixes* de cancións doutros artistas, como o éxito de Nek "*La vita è*" e o de S Club 7 "*Reach*", principalmente entre 1999 e 2002.

En marzo de 2005, Gabry Ponte, DJ do grupo, abandonou a formación para emprender unha carreira en solitario. O 16 de maio do mesmo ano, os outros dous membros do grupo, Maurizio Lobina e Jeffrey Jey, deixaron a Bliss Corporation para continuar en por eles coa súa propia produtora. Como o nome "Eiffel 65" era propiedade da Bliss Corporation, o dúo decidiu continuar con outro nome, Bloom 06.

En xuño de 2006 naceu o grupo “Bloom 06”, formado por Maurizio e Jeffrey. No seu primeiro álbum “Crash Test 01”, utilizaron moitas das maquetas que estiveran realizando para o malogrado seguinte disco de Eiffel 65. Deste disco sacáronse os *singles* *In The City*, e *Per Sempre*.

Bliss Corporation confirmou que unha nova formación de Eiffel 65 faría o seu debut no verán de 2007 pero o debut foi posposto.

En xuño de 2010 publicouse na páxina web de Bloom 06 que Eiffel 65 se reuniría de novo para producir novos traballos.

## Compoñentes 
*Jeffrey Jey (nome real: **Gianfranco Randone**), nado o 5 de xaneiro de 1970 en Lentini, Sicilia – voz, baixo.
*Maury Lobina (previamente coñecido como *Apollo*, nome real: **Maurizio Lobina**), nado o 30 de outubro de 1973 en Asti, Piemonte – teclado, guitarra.
*Gabry Ponte (nome real: **Gabriele Ponte**), nado o 20 de abril de 1973 en Turín, Piemonte – produtor.

## Discografía
### Álbums de estudio
### Singles
### EPs
*Episode I (2000)
*Episode II (2001)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial de Eiffel 
* Sitio oficial de Bloom 06
Protágoras (diálogo)

***Protágoras*** é un dos diálogos de mocidade de Platón, nos que intervén activamente o seu mestre Sócrates. O tema é a natureza da virtude.
## Introdución 
Sócrates dialoga cun amigo, cuxo nome non aparece. Este, coñecedor da súa afección por Alcibíades, pregúntalle por el. A resposta é que se acababan de ver, pero que apenas puido prestarlle atención, porque coñecera a un estranxeiro máis fermoso. Asombrado da resposta, o amigo pide máis detalles. Sócrates explícalle que a sabedoría é superior á beleza, e neste caso, o seu novo coñecido, Protágoras, supera ó belo Alcibíades. A continuación cóntalle como o coñeceu.

## O diálogo 
Sócrates é espertado polo seu amigo Hipócrates, que moi excitado, dille que acaba de chegar á cidade o famoso sofista Protágoras, e comínao a dirixirse inmediatamente á casa en que se aloxa para gozar dos seus ensinos. Sócrates preveno contra a habilidade dos sofistas, que considera perigosa para a alma, e aconséllalle prudencia. Ambos acoden á residencia onde se aloxa Protágoras que se atopa rodeado de varios filósofos e estudantes. A partir deste momento, o diálogo transcorre entre Sócrates e Protágoras, con intervencións puntuais doutros interlocutores.

Sócrates faille preguntas sobre as vantaxes dos seus ensinos. Protágoras contesta que melloran á xente, pero ó primeiro non se conforma coa resposta e pídelle que explique en que a melloran.

O tema principal de discusión é a natureza da virtude. Para Protágoras, a virtude é única, pero ten diversas partes, cada unha coa súa facultade propia, á maneira que o rostro é un, pero ten cinco órganos dos sentidos. Así mesmo, a virtude pódese ensinar, o mesmo que calquera técnica ou habilidade. Os homes poden acceder a algunha das partes, pero non a todas, sendo a principal, a sabedoría. Xustifica o que de pais bos saian fillos malos, ou de pais malos, fillos bos, pola disposición dos fillos, o mesmo que se se lles ensinase a tocar a frauta.

Sócrates non cre que a virtude se poida ensinar e ambos se encerellan nunha discusión con numerosas preguntas, réplicas e contrarréplicas, na que os demais personaxes fan de público e de xuíces. Sócrates reprocha a Protágoras que elude as súas preguntas con respostas demasiado longas, para desviar a atención.

Finalmente, declaran a cuestión como demasiado complexa, declarándose mutua admiración e respecto.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Diálogo platónico
* Platón
* Sócrates

### Ligazóns externas 
* Diálogo completo
Porta do Paraíso

200px|miniatura|A *Porta do Paraíso*
A ***Porta do Paraíso*** é a porta leste do Baptisterio de Florencia, atópase situada fronte á catedral de Santa María do Fiore. Foi realizada polo ourive e escultor Lorenzo Ghiberti en 1452 e é a súa obra cume e unha das obras máis destacadas do Renacemento. Completamente dourada, foille posto o sobrenome de 'o Paraíso' por Miguel Anxo. Despois do aluvión de Florencia os paneis orixinais foron restaurados e conservados no Museo dell'Opera del Duomo que se atopa nas inmediacións.

## Historia 
En 1424, Lorenzo Ghiberti concluíra a porta que se atopa sobre o lado norte, esta porta nacera a consecuencia dun soado concurso do que participara até Filippo Brunelleschi. Despois dunha estancia en Venecia encárgaselle inmediatamente a realización da última porta do baptisterio (a primeira, hoxe ó sur, foi realizada por Andrea Pisano entre o 1330 e o 1336). A xestión da obra foi moi longa, durou 27 anos.

## Galería de imágenes 

Imaxe:PortaaEst.jpg|A Porta, ó completo, coas esculturas de Sansovino e Innocenzo Spinazzi.
Imaxe:Ghiberti.png|Autorretrato de Lorenzo Ghiberti, no lateral do panel.
Imaxe:Formella battistero 1 Adamo ed Eva.JPG|1. Adán e Eva.
Imaxe:Formella battistero 2 Caino e Abele.JPG|2. Caín e Abel.
Imaxe:Detalle en Puerta Paraíso, Baptisterio de San Giovani 2, Florencia.JPG|3. Noé (copia local).
Imaxe:Lorenzo Ghiberti - Esaú e Jacó - Porta do Paraíso.jpg|4. Abraham.
Imaxe:Detalle en Puerta Paraíso, Baptisterio de San Giovani 1, Florencia.JPG|5. Isaac, Esaú e Xacobe (copia local).
Imaxe:Formella battistero 6 Giuseppe.JPG|6. Xosé.
Imaxe:Formella battistero 7 Mosè.JPG|7. Moisés.
Imaxe:Formella battistero 8 Giosuè.JPG|8. Xosué.
Imaxe:Formella battistero 9 Davide.JPG|9. David e Goliat.
Imaxe:Formella battistero 10 Salomone e la regina di Saba.JPG|10. Salomón e a Raíña de Saba.
Xiardíase

::*Para as características do protozoo vexa Giardia intestinalis.*
miniatura|300px|Ciclo biolóxico das *Giardia*.
A **xiardíase** ou **lamblíase** é unha enfermidade parasitaria provocada por un protozoo flaxelado, *Giardia intestinalis* (sin. *Giardia lamblia* ou *Giardia duodenalis*), presente nos alimentos ou na auga de consumo, contaminada por augas residuais humanas.

## Etioloxía
O axente causal da enfermidade é un protozoo de 10-20 micrómetros de longo por 6-10 de ancho, dunha forma que lembra á dunha cometa. Está dotado de varios flaxelos que permiten un movemento activo na auga.

Na súa forma vexetativa, trofozoíto, localízase na superficie da mucosa duodenal e xexunal, adherido ás vilosidades intestinais, onde se alimenta por osmose. Cando é expulsado coas feces convértese en quistes como forma de resistencia fronte ao desecamento. Estes quistes contaminan a auga e os alimentos, forma na que se produce o contaxio dun novo hóspede. Ó chegar ó intestino disólvese a parede do quiste e libérase un individuo tertranucleado que se divide inmediatamente por partición lonxitudinal en dous trofozoitos binucleados, pechándose así o ciclo.

## Cadro clínico
Normalmente é unha enfermidade asintomática, que pode manifestarse con longas fases de enterite crónica interrompidas de cando en vez por crises diarreicas agudas.

Nos casos máis graves pode presentarse unha síndrome de malabsorción, pola destrución masiva das células epiteliais do intestino delgado. Ó non ser quen de absorber ou dixerir certas moléculas, aparece unha malabsorción de lípidos, glícidos e proteínas. Pode aparecer *esteatorrea* (feces graxas e abundantes) e, posteriormente, deficiencias proteínicas e vitamínicas (sobre todo vitaminas liposolubles).

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Metamónadas

### Ligazóns externas
* Giardia (CDC)
* *La presencia de protozoos en los alimentos implica un riesgo para el consumidor*  (Consumer.es, 13.03.2002).
Chukotka

**Chukotka** (en ruso Чуко́тский автоно́мный о́круг *Txukotski Avtonomni Ókrug*; Okrug autónomo de Chukotka), e en chukchi Чукоткакэн автономныкэн округ (*Txukotkaken avtonomiken ókrug*)) é un distrito autónomo de Rusia. Atópase no extremo oriental de Siberia, onde vive o pobo dos chukchis, e inclúe a península de Chukotka. Está situada entre o océano Ártico no norte e o océano Pacífico no leste, e está separada de Alasca (América do Norte) polo estreito de Bering. Limita cos territorios rusos seguintes: a república de Iacutia no oeste, o oblast de Magadán no suroeste e o distrito autónomo de Koriakia no sur. Ten unha extensión de 737.700 km² e unha poboación de 48.029 habitantes (2024), cunha densidade de 0,07 hab/km². A capital é Anadir. 

## Xeografía 
Bañada polo mar da Siberia Oriental, o mar de Chukchi e o mar de Bering, o territorio ocupa a península dos Chukchis e a rexión adxacente, e inclúe a illa de Wrangel (*Umqilir*) e outras menores. É unha rexión inhóspita, fría e montañosa, e o río principal é o río Anadir (en chukchi *Jàajwaam*)

## Economía 
A economía de Chukotka está baseada sobre todo na exportación de materias primas (carbón, ouro, prata, platino etc.), a pesca (caviar) e os produtos manufacturados de pel. Porén todos os bens de consumo, alimentarios e industriais son importados de Rusia.

## Poboación 
Hai unha notable variedade étnica na poboación: viven 60 nacionalidades diferentes. Segundo o censo ruso de 2002 a composición nacional é a seguinte: 
* rusos 51,86% 
* chukchis 23,45% 
* ucraínos 9,22% 
* inuit 2,85% 
* evens 2,61% 
* chuvans 1,778% 
* tártaros 0,99% 
* belarusos 0.96% 
* iukaghirs 0,34% 
* chuvaxos 0,30%
* moldovos 0,24%
* buriatos 0,22%
* alemáns étnicos 0,22%
* baxkires 0,22%
* azerís 0,2%
* algúns outros pequenos grupos que non chegan ao centenar de persoas cada un
* o 2.23% dos habitantes non especificaron a que grupo étnico pertencen
 

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial do Distrito Autónomo de Chukotka 
* Web de Chukotka con imaxes
Dick Dale

**Richard Anthony Monsour**, máis coñecido como **Dick Dale**, nado o 4 de maio de 1937 en Boston (Massachusetts) e finado o 17 de marzo de 2019 en Loma Linda (California), é un músico estadounidense, pioneiro do surf rock xunto a The Ventures e líder da banda Dick Dale & The Do-Tones.

## Traxectoria 
Dick Dale é coñecido como o *Rei da guitarra surfeira*, e en 2003 a revista Rolling Stone considerouno como un dos 100 mellores guitarristas de tódolos tempos.

Gravou 12 álbums até a data, sendo o primeiro '' Surfers' Choice*, de 1962, que inclúe a popular canción: *Misirlou*.

*Misirlou* é a súa canción máis coñecida, estando incluída na banda sonora do filme *Pulp Fiction* de Quentin Tarantino de 1994. O reverb empregado nesta canción é unha grande influencia para practicamente todos os músicos de Surf. No seu disco *Monkey Business*, os Black Eyed Peas utilizan o son de Dale para a canción *Pump It'' de 2005.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Surf rock

A **música surf** é un xénero de música popular asociado coa cultura do surf, en particular, do Condado de Orange e outras áreas do sur de California. Foi particularmente popular entre 1961 e 1965, posteriormente recuperouse e foi moi influente na música rock. O surf como xénero, con referencias ao sol e a area, as carreiras de coches trucados e os bólidos e, dun modo menos directo, ao sexo, era unha música californiana para pasar o intre que serviu de banda sonora para as películas de praia da época, así como de documentais como *w:The Longest Wave* ou *w:Crystal Voyager*, que celebraban o surf e o estilo de vida asociado a este deporte.

Pódense considerar dúas tendencias principais: o surf rock, instrumental en gran medida, cunha guitarra eléctrica ou un saxofón tocando a melodía principal, representada por primeira vez por artistas como Dick Dale e The Do-Tones, e o pop surf vocal, que inclúe baladas e música de baile, a miúdo con harmonías fortes que son asociadas principalmente con The Beach Boys. Moitas bandas de surf notables destacaron tanto polo surf instrumental como polo pop surf, de modo que a música surf adóitase considerar como un só xénero a pesar da variedade destes estilos.

## Notas
Congreso Universal de Esperanto

O **Congreso Universal de Esperanto** (en esperanto: ***Universala Kongreso de Esperanto***) ten a máis longa tradición de entre as convencións internacionais de esperanto, levándose a cabo case ininterrompidamente por máis de cen anos. Os congresos organizáronse cada ano desde 1905, excepto durante as Guerras Mundiais. A Asociación Universal de Esperanto estivo organizando estes encontros desde 1920.

Estes congresos organízanse ano a ano e reúnen unha media de 2000 participantes (desde a segunda guerra mundial). A cantidade oscilou entre os 800 e 6000 dependendo do punto de reunión. O número media de países representados é de 60. O Congreso Mundial leva a cabo normalmente entre a última semana de xullo e a primeira de agosto, iniciándose e terminándose un sábado (8 días en total).
right|250px

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web do Universala Kongreso de Esperanto 2006
* Sitio web do Universala Kongreso de Esperanto 2007
Listeriose

A **listeriose** é unha denominación xenérica dun grupo de enfermidades de orixe alimentaria causadas por distintas especies do xénero *Listeria*, sendo a *L. monocytogenes* a máis frecuente e característica.

## Etioloxía 
As listerias son bacterias grampositivas, flaxeladas, anaerobias facultativas. A *L. monocytogenes* está presente no aparato dixestivo humano e non se valorou suficientemente a súa patoxenicidade ata finais do século XX. Tamén está presente habitualmente no medio ambiente (home e animais domésticos e silvestres, auga, vexetais e no chan).

Unha particularidade da *Listeria* que a fai especialmente perigosa é a súa capacidade de crecer a baixas temperaturas (4-6&nbsp;°C), polo que non é inhibida polos sistemas de conservación habituais nos alimentos: sobrevive e multiplícase sen problemas a temperaturas de refrixeración. Polo contrario, os tratamentos térmicos culinarios ou na elaboración de conservas destrúen a bacteria.

## Patoxenia 
A transmisión prodúcese por contaminación fecal dos alimentos ou dos útiles e superficies empregados na manipulación dos alimentos. Crece tamén nas superficies máis agochadas das máquinas utilizadas na industria alimentaria, nas paredes e esquinas das cámaras de conservación e nos canos de condución de auga.

Entre os alimentos potencialmente susceptibles de estar contaminados por listerias destacan o leite e os produtos lácteos, os peixes e mariscos, as aves de curral (e ovos e derivados), as hortalizas e as verduras.

O consumo de calquera destes alimentos en cru ou tras un cociñado lixeiro, é dicir, sen un tratamento térmico suficiente (superior a 65&nbsp;°C) contribúe á difusión da enfermidade. É o caso dos queixos frescos, os patés ou o peixe cru. Outro factor predispoñente é a limpeza inadecuada dos produtos vexetais.

## Cadro clínico 
A listeriose ten un período de incubación moi irregular, desde unha a varias semanas. A enfermidade maniféstase con febre, dores musculares e, ocasionalmente, náuseas e diarrea. Existe unha forma nerviosa que cursa con cefalea, confusión, alteracións motoras e perda do equilibrio.

No caso das mulleres embarazadas adquire unha especial perigosidade xa que, aínda que elas manifestan normalmente síntomas semellantes ós dunha gripe, a infección do feto pode causar malformacións, un parto prematuro ou a morte do neonato.

A mortalidade global por causa da listeriose en adultos estímase entre o 33 e o 62%.

En 2011 diagnosticáronse 115 casos en España .

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* FAO-OMS: ''Evaluación de riesgos de 'Listeria monocytogenes' en alimentos listos para el consumo*, 2004 
* *Listeriosis, una infección poco frecuente*  (Consumer.es, 21.07.2004) 
* *Listeriosis, síntomas variables y mortalidad elevada*  (Consumer.es, 8.07.2009) 
* European Centre for Disease Prevention and Control: *Annual Epidemiological Report 2011. Reporting on 2009 surveillance data and 2010 epidemic intelligence data''. Stockholm 2011, 97-100.
Mamoela, San Pedro de Ancorados, A Estrada

**Mamoela** é un lugar da parroquia de San Pedro de Ancorados no concello pontevedrés da Estrada na comarca de Tabeirós - Terra de Montes. Segundo o INE en 2010 tiña 14 habitantes dos cales 8 eran homes e 6 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Pedro de Ancorados 
### Parroquias da Estrada 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares da Estrada
### Bibliografía 
*
Mamoela

O topónimo **Mamoela** pode referirse a:

;En Galiza
***Mamoela**, lugar da parroquia de San Pedro de Ancorados, no concello da Estrada;
***Mamoela**, lugar da parroquia de Ribadumia, no concello de Ribadumia;
*Tamén pode referirse ó megálito de Mamoela do concello da Estrada.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Teoría de control

O **control de procesos** ou **teoría de control** é unha disciplina baseada na enxeñaría e as matemáticas que procura manter o estado dun proceso nun rango específico. O estado de referencia é o valor ou o rango de valores desexado dunha ou varias variables que forman parte do proceso. Cando o proceso se desvía do estado de referencia, os controladores manipulan as entradas do proceso para corrixir a desviación. É a rama da teoría de sistemas que trata do xeito de conseguir o cambio de comportamento dun sistema por medio de accións externas.

## Un exemplo 
Quentar unha sala cun radiador é un proceso que ten o obxectivo de achegarse e manter unha temperatura definida. A temperatura sería a **variable controlada**. A temperatura desexada, por exemplo 20&nbsp;°C, sería a referencia ou máis comunmente o *setpoint*. O estado do radiador, por exemplo o grao de apertura da válvula que permite á auga quente fluír a través do radiador, é a **variable manipulada** xa que é a que recibe as accións de control.

### Lazo aberto 
A maneira máis sinxela de levar a cabo o control da temperatura sería simplemente axustar a válvula a un grao de apertura, e polo tanto deixar pasar un caudal de auga quente fixo. Este tipo de control pode abondar se a temperatura do exterior non varía moito. Non obstante, se un día vai moito máis frío ou moito máis calor no exterior a temperatura da sala pode resultar demasiado baixa ou elevada. Este tipo de controlador chámase de **lazo aberto** (ou *open-loop*) xa que a medida da variable a controlar (a temperatura da sala) non inflúe na variable controlada (a válvula que determina o caudal de auga). Malia súa simplicidade, úsase raramente xa que non permite compensar os cambios que poden actuar na sala, como unha variación da temperatura do exterior.

### Lazo pechado 
Nun sistema de **lazo pechado** (ou *closed-loop*), un sensor mide o estado do sistema (a temperatura da sala) e fornece a información ao controlador, que axusta o control (a posición da válvula) para manter a sala no estado desexado (achegar a temperatura da sala á temperatura de referencia). Agora cando a temperatura exterior baixa, a diminución consecuente da temperatura da sala é medida e a posición da válvula ábrese para deixar pasar máis auga quente. A retroalimentación ou **feedback** permite ao controlador compensar os cambios na temperatura da sala. Este *feedback* representa un paradigma central no control de procesos: o control afecta o estado do sistema que, ao mesmo tempo, é medido para alterar o control.

## Lazo pechado e lazo aberto 
Os controladores de lazo pechado presentan as seguintes vantaxes en comparación cos de lazo aberto:
* eliminación de perturbacións
* posibilidade de estabilizar procesos inestables
* sensibilidade reducida ás variacións de parámetros
* máis eficacia para se achegar ao estado de referencia

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Gramiano de controlabilidade
Procesos industriais

[miniatura|300px|Esquema de bloques xeral do proceso de produción de [poliolefinas.]]
Un **proceso de fabricación**, é o conxunto de operacións necesarias para modificar as características das materias primas. Ditas características poden ser de natureza moi variada tales como a forma, a densidade, a resistencia, o tamaño ou a estética. Realízanse no ámbito da industria.

Para a obtención dun determinado produto serán necesarias multitude de operacións individuais de modo que, dependendo da escala de observación, pode denominarse *proceso* tanto ao conxunto de operacións desde a extracción dos recursos naturais necesarios ata a venda do produto como ás realizadas nun posto de traballo cunha determinada máquina-ferramenta.

No ámbito industrial adóitanse considerar convencionalmente os procesos elementais que se indican, agrupados en dúas grandes familias:

**Tecnoloxía mecánica**:

* Moldeo
** Fundición
** Pulvimetalurxia
** Moldeo por inxección
** Moldeo por soprado
** Moldeo por compresión
* Conformado ou deformación plástica.
** Laminación
** Forxa
** Extrusión
** Estirado
** Conformado de chapa
** Encogimiento
** Calandrado
* Procesos con arranque de material
** Mecanizado
*** Torneado
*** Fresadora
*** Tradeado
** Electroerosión
* Tratamento térmico
** Tépedo
** Revenido
** Recocido
** Nitruración
** Sinterización
* Tratamentos superficiais; Acabado
** Eléctricos
*** Electropulido
** Abrasivos
*** Puído

**Tecnoloxía química**

* Procesos físicos
* Procesos químicos
** Tratamentos superficiais
*** Pasivación
## Véxase tamén
Electrodoméstico

[miniatura|dereita|Interior dun [frigorífico.]]
[miniatura|dereita|Exposición de [televisores.]]
[miniatura|dereita|Pequeno electrodoméstico: unha [torradora.]]
[miniatura|dereita|Interior dunha [lavalouza.]]
Un **electrodoméstico** é unha máquina que realiza algunhas tarefas domésticas rutineiras, como poden ser cociñar, conservar os alimentos, ou limpar, tanto para un fogar como para institucións, comercios ou industria. Un electrodoméstico diferénciase dun aparello de fontanería en que o electrodoméstico utiliza unha fonte de enerxía para a súa operación distinta á auga (xeralmente, a electricidade).

Dentro da categoría xenérica de electrodomésticos podemos distinguir os seguintes grupos:

## Liña marrón 
Fai referencia ao conxunto de electrodomésticos de vídeo e son. Este tipo de electrodoméstico distribúese nun 44% do total do mercado en comercios afiliados. O comportamento de compra segue as liñas do sector en xeral, seguido por grandes superficies (27%) e hipermercados (22%). O sector está vivindo un auténtico auxe debido á continua aparición de novidades tecnolóxicas que melloran as ofertas anteriores. Así, os maiores crecementos en vendas dos últimos anos producíronse en reprodutores de DVD e 'Home cinema'. A aparición das pantallas de televisión de plasma prometen unha revolución similar nos próximos anos.

Esta categoría inclúe:
*Televisor / Televisión
*Reprodutor de son
*Reprodutor de vídeo
*Cadea de música
*Reprodutor de DVD
*Home cinema
*Teléfono móbil

## Liña branca 
Refírese aos principais electrodomésticos vinculados á cociña e limpeza do fogar. No comercio afiliado é onde máis electrodomésticos son adquiridos cun 48% sobre o total do mercado, seguido das grandes superficies especializadas cun 25% sobre o total.
Inclúe:

*Estufa doméstica
*Forno
*Cociña eléctrica
*Lavadora
*Lavalouza
*Refrixerador /  frigorífico e conxelador)
*Armario adega / Armario climatizado para viño
*Cambota 
*Secadora
*Quentador
*Calefactor
*Aire acondicionado
*Adega climatizada

Os grandes electrodomésticos poden ser divididos, en grandes trazos, en equipos de refrixeración, calefacción, equipamento de lavado e mixtos.

## Pequenas aplicacións de electrodomésticos (PAE) 
Divídese en tres categorías:

***Mantemento da casa**.
**Ferro
**Aspiradora
**Abrillantadora ou brilladora
**Estufa
**Ventilador
***Preparación alimentaria**.
**Microondas
**Sandwicheira
**Licuadora
**Cafeteira
**Torradora
**Frixideira
**Batedor
**Multiprocesadora / robot de cociña
***Hixiene e beleza**.
**Depiladora
**Afeitadora ou máquina
**Secador de pelo
**Moldeador
**Cepillo eléctrico

A venda de pequenos aparellos eléctricos prodúcese nun 35% no comercio afiliado seguido dun 26% en hipermercados. Isto marca unha diferenza coa distribución do sector en xeral e coa liña marrón, en particular.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Domótica
El Correo de Lugo

***El Correo de Lugo*** foi un periódico editado en Lugo en varias etapas: de 1860 a 1861, de 1865 a 1866.

## Historia e características 
### Primeira etapa 
Subtitulado *Periódico de intereses morales y materiales*, apareceu o 20 de maio de 1860. Saía cada cinco días. Impresa por Manuel Soto Freire, tivo como directores a José María Castro Bolaño e Manuel Vázquez de Parga. Entre os redactores figuraban Nicolás Pardo Pimentel, Pedro Rozzi, Teolindo María Romero, Antonio Castro Martínez e Nicandro García Taboada. Publicación de tendencia moderada, a súa primeira época chegou ata o 27 de abril de 1861.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 
* 

### Ligazóns externas
Cesare Ripa

miniatura|dereita|150px|*Alegoría da Dignidade*.
**Cesare Ripa**, nado en Perugia en 1555 e finado probablemente en Roma en 1622, autor italiano do século XVI, estudoso afeccionado da arte e autor de *Iconoloxía* (''Iconologia overo Descrittione dell'Imagini universali*) (Roma, 1593), libro de emblemas moi influente no seu tempo.

## Biografía 
De neno Cesare Ripa entra na corte do cardeal Anton Maria Salviati coa función de escudeiro. Membro da *Academia dei Filomati e Intronati* de Siena (empresas académicas dedicadas ó estudo de obras literarias clásicas e antigas moedas), que tería contactos coa *Accademia degli Incitati* en Roma, onde viviu entre 1611 e 1620.

## Iconoloxía 
En 1593 publicou a colección de alegorías: a obra, que ten por obxecto servir ós poetas, pintores e escultores para representar as virtudes, os vicios, os sentimentos e as paixóns humanas, é unha enciclopedia que se presenta en orde alfabética, como alegorías da paz, a liberdade ou a prudencia, recoñecibles nos atributos e a cor simbólica.

Ficheiro:Ripa- Arte.jpg|*Alegoría da arte*.
Ficheiro:Ripa- Belleza.jpg|*Alegoría da Beleza*.
Ficheiro:Ripa- Poesía.jpg|*Alegoría da Poesía*.
Ficheiro:Ripa- Furor poético.jpg|*Alegoría do Furor poético''.