open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Economía de Colombia

O presidente Juan Manuel Santos Calderón definiu 5 puntos principais para estimular o crecemento da economía de Colombia: industrias extractivas, agricultura, infraestrutura, construción de casas e innovación tecnolóxica. O país é o terceiro exportador de petróleo para os Estados Unidos.

## Historia recente 
[miniatura|left|Centro internacional de [Bogotá.]]
Colombia reportou en 1999 o primeiro crecemento negativo desde a década de 1930, rompendo un récord de crecemento sostido envexado polas demais economías da rexión. Esta crise tivo varias causas: un retroceso do consumo privado logo de anos de crecemento desaforado froito da liberalización da economía, incremento sostido do déficit fiscal resultado das novas obrigas creadas pola Constitución de 1991, un sistema de banda cambiaria que se viu afectado pola crise asiática e rusa, a cal perdeu credibilidade despois de varios intentos errados por defendela por parte do Banco da República (banco central) e un avultado déficit en conta corrente.

O primeiro goberno de Álvaro Uribe (2002-2006) enfrontou desafíos económicos moi difíciles, entre eles reformar o sistema de pensións e diminuír a taxa de desemprego. Dous dos principais produtos colombianos, petróleo e café, afrontan un futuro incerto; a produción de petróleo veu diminuíndo nos últimos anos como consecuencia do declive nos principais campos petroleiros do país: Caño Limón e Cusiana. Por outra parte, a produción cafeteira viuse afectada seriamente na última década debido ós baixos prezos internacionais do café xerados polo fracaso do pacto da Organización Internacional do Café que representou á saída do maior consumidor mundial, Estados Unidos.

Estímase que a produción de coca e o tráfico de cocaína moven o equivalente ao 10% do Produto interno bruto do país.

## Notas
Rodrigo Romaní

**Rodrigo Romaní Blanco**, nado en Noia o 16 de xullo de 1957, é un músico galego, membro durante 22 anos do grupo Milladoiro, profesor de música tradicional e director da orquestra folk SonDeSeu até o 2022.

## Traxectoria
Romaní formou parte do grupo Milladoiro durante 22 anos, e a partir do ano 2000 deixou o seu antigo grupo para publicar discos en solitario, nos que acostuma ter colaboracións. Publicou tres discos: *Albeida* (2000), *Cantos Caucanos* (2003) e *As arpas de Breogán* (2012). É profesor de arpa no Conservatorio de Música Tradicional da Escola de Artes e Oficios de Vigo.

É un multi-instrumentalista (arpista, tamén toca a guitarra, o bouzouki e a ocarina), ademais de ser vocalista. Realizou arranxos instrumentais, ademais dalgunhas letras, do dúo Sete Saias. Creou un trío musical chamado Lizgairo, xunto a Anxo Pintos e Xosé Liz.

En 2013 foi elixido para representar a SGAE no consello territorial.

## Vida persoal
Irmán da poeta e xornalista Ana Romaní, vive en Albeida (Outes).

## Discografía
**Albeida* (2000)
**Cantos caucanos* (2003)
**As arpas de Breogán* (2012)

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Chat con Rodrigo Romaní 
*Vídeo musical: Albeida
Cociñeiro, cociñeira

**Cociñeiro** ou **cociñeira** é unha persoa que cociña por profesión. Nun restaurante ou hotel **chef** utilízase para designar o xefe (en francés *chef*) da cociña. Este é normalmente un *chef* executivo que ten ao seu cargo unha serie de persoas que desenvolven tarefas e axudan na elaboración dos pratos, pero que non son totalmente responsables do sabor final destes.
Lixivia

O **hipoclorito de sodio** ou ***hipoclorito sódico***, coñecido popularmente como **lixivia**, **auga lavandina** ou incluso **auga de Javel**, é un composto químico cuxa fórmula é **NaClO**.

Contén o cloro en estado de oxidación +I e polo tanto é un oxidante forte e económico. Debido a esta característica destrúe moitos colorantes, polo que se utiliza como *branquexante*. Ademais, aprovéitanse as súas propiedades desinfectantes.
Restaurante

miniatura|dereita|250px|Fachada dun restaurante

Un **restaurante** é un establecemento onde se elaboran e serven comidas preparadas, para o seu consumo no mesmo establecemento, a cambio do pago do servizo polos clientes. Pode tratarse dun local permanente ou temporal e admite distintas formas de organización; tamén é posible que sirva as comidas para ser consumidas no domicilio do cliente.

## Orixe do termo 
O termo "restaurante" provén do francés *restaurant*, que inicialmente se refería a un caldo nutritivo destinado a revitalizar os clientes. No ano 1765, un empresario francés chamado Boulanger abriu en París un establecemento onde servía estes caldos co obxectivo de "reconfortar o corpo" dos seus clientes. Para promover o seu negocio, Boulanger colocou un cartel á entrada coa frase en latín vulgar: "*Venite ad me omnes qui stomacho laboratis et ego restaurabo vos*" ("Vinde a min, vós que tedes o estómago cansado, e eu vos restaurarei"), un lema que popularizou o termo.

## Tipos 
Cobre unha gran variedade de modalidades de servizo e tipos de cociña. Existen diferentes tipos de restaurantes dependendo do tipo de comida na que se especializan (marisquerías, churrasquerías, arrocerías etc.) ou da cociña que elaboren (restaurantes de comida chinesa, italiana, india etc.).

Unha forma particular da actividade de restauración está constituída polo servizo a colectividades. Neste caso, no canto de servir comidas a todo tipo de clientes particulares, o establecemento dedícase a preparar comidas preparadas destinadas a conxuntos de persoas consumidoras cunhas características comúns, como alumnos dun colexio, empregados dunha empresa, pacientes dun hospital ou dunha residencia, usuarios dun medio de transporte, internos dun presidio, etc. Neste caso, o consumo faise sempre en instalacións alleas ó establecemento que elabora as comidas.

### Locais similares 
Aínda que moitas veces teñen uns servizos en todo semellantes, a lexislación diferencia e esixe requisitos diferentes a restaurantes e furanchos ou *loureiros*, que son (ou deberían ser) locais de tempada (entre febreiro e maio), xeralmente habilitados nunha adega particular, para vender os excedentes do viño que o propietario elabora para o seu consumo particular, xunto cunha carta reducida de tapas que lle sirvan de acompañamento. 

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Real Decreto 3484/2000, de 29 de decembro, polo que se establecen as normas de hixiene para a elaboración, distribución e comercio de comidas preparadas (BOE nº 11, de 12.01.2001) http://www.boe.es/boe/dias/2001/01/12/pdfs/A01435-01441.pdf.
** Derrogado por Real Decreto 1021/2022, de 13 de decembro (BOE nº 305, de 21.12.2022 https://www.boe.es/buscar/doc.php?id=BOE-A-2022-21681.
Coliflor

A **coliflor** ('''*Brassica oleracea* var. *botrytis*'*) e unha variedade de col (*Brassica oleracea*) da familia das *Brassicaceae*. Outras variedades da mesma planta son o brócoli, o repolo, as verzas ou as coias de Bruxelas, todas elas importantes hortalizas e esenciais na gastronomía galega. Existen en galego algunhas variedades dialectais coma: culliflor, culiflor e coubeflor (en portugués *couve-flor*).

Trátase dunha planta anual pero encóntrase no seu mellor momento entre os meses de setembro e febreiro, aínda que se pode dispor dela durante todo o ano. Parécese ó brócoli e está emparentada con el.

A planta está composta por unha cabeza redondeada, denominada *masa*, que é a única parte comestible, rodeada de grosas follas verdes. A cor da masa pode ser branca amarelada, verde o violeta segundo a variedade cultivada, pero se ten manchas, inflorescencias separadas ou partes brandas na masa, significa que está vella. O seu tamaño pode alcanzar os 30 centímetros de diámetro e pode chegar a pesar máis de 2&nbsp;kg. Ten un sabor suave e, en ocasións, lixeiramente dulzón.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Col
* *Brassica''
Ricardo Bellver

miniatura|*O Anxo Caído* ou *Lucifer*, bronce de 1877

**Ricardo Bellver y Ramón**, nado en Madrid en 1845 e finado na mesma cidade o 20 de decembro de 1924, foi un escultor español.

## Traxectoria 
Neto do escultor valenciano Francisco Bellver y Llop, e fillo de Francisco Bellver (1812-1890), que eran basicamente imaxineiros en madeira, Ricardo creceu nunha familia de artistas, pois os seus tíos Mariano e José Bellver eran tamén escultores. Foi alumno da Real Academia de Belas Artes de San Fernando, acabando a súa formación como escultor en Roma, pensionado polo Estado español, desde onde enviaría, entre outras obras, a dedicada a un anxo caído.

Ricardo comezou a ser recoñecido a raíz de que a súa composición escultórica "O Anxo Caído" ou *Lucifer*, de 1877, fose premiada, primeiro coa Primeira Medalla na Exposición Nacional de Belas Artes (1878) e logo na Exposición Internacional de París (1881). O autor logrou unha estatua de indubidábel orixinalidade, sendo tanto o interese que suscitou nas masas que o Museo Nacional do Prado doouna ao pobo madrileño, ficando instalada na praza del Ángel Caído, no Parque do Retiro, Madrid. Tal éxito levou a que fose nomeado académico, acabando como director da Escola de Artes e Oficios de Madrid.

[miniatura|210px|dereita|Monumento a [Juan Sebastián Elcano|Elcano (1881, Guetaria).]]

Consérvanse outros traballos de Ricardo Bellver en Madrid, na Basílica de San Francisco o Grande, na Igrexa de San Xosé, na Igrexa Pontificia de San Miguel, no edificio do Ministerio de Fomento (Paseo da Infanta Isabel), e no mesmo Parque do Retiro, no interior do Monumento a Afonso XII de España.

## Obra 
* *Enterro de Santa Inés* (baixorrelevo).
* *O Anxo Caído* (1877), estatua situada no Parque do Retiro de Madrid.
* *Morte de Santa Ágata*, baixorrelevo (1888).
* *San Expedito* (1916), talla localizada na igrexa de San Vicente Mártir, Abando (Bilbao).
* *Juan Sebastián Elcano* (1888), estatua na praza do Concello de Getaria (Biscaia).
*  Portas neogóticas da Catedral de Sevilla.
* *San Bartolomeu* e *Santo André*, na igrexa de San Francisco o Grande, Madrid.
* *Fama*, no panteón do poeta Meléndez Valdés 
* *Monumento a Donoso Cortés*, cemiterio de San Isidro, Madrid.
* *Sepulcro do Cardenal Silíceo*.

## Outros datos 
O *Anxo Caído* de Bellver figura como imaxe de pechamento do filme de Álex de la Iglesia, *El día de la Bestia* (1995).

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
O señor Bean

***O señor Bean*** (título orixinal en ) é unha serie de televisión británica creada por Rowan Atkinson e Richard Curtis, producida por Tiger Aspect e protagonizada polo propio Atkinson. A serie componse de 15 episodios que foron escritos por Atkinson xunto con Curtis e Robin Driscoll; o episodio piloto foi escrito xunto con Ben Elton. A serie emitiuse orixinalmente a través de ITV, dende o 1 de xaneiro de 1990 até o 15 de decembro de 1995.

Baseada nun personaxe desenvolvido orixinalmente por Atkinson mentres estudaba para o seu máster na Universidade de Oxford, a serie céntrase no señor Bean, descrito por Atkinson como "un neno no corpo dun home adulto", xa que el resolve diversos problemas que presentan as tarefas cotiás e con frecuencia provoca desordes no proceso. A serie estivo influenciada por actores de comedia física como Jacques Tati e os dos primeiros filmes mudos.

A serie emitiuse en galego a través da TVG.

## Personaxes 
Mr. Bean: É un neno atrapado no corpo dun adulto, algo do que non ten conciencia. A xente non o comprende, e sofre polo rexeitamento que sente por parte dos demais.

Teddy: É un osiño de peluche adaptado por Bean ó mundo real e do que non se separa xamais.

## Longametraxes 
En 1997, estreouse *Bean*, un filme baseado na serie de televisión; e en 2007 estreouse a segunda adaptación cinematográfica chamada ''Mr. Bean's Holiday''.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do Señor Bean
Chave

O termo **Chave** pode referirse a:

***Chave**,  instrumento que serve para abrir e pechar portas;
***Interruptor**, instrumento que se utiliza para acender e apagar a luz;
***Chave**, peza dun instrumento de vento;
***Chave**, ferramenta usada para apertar ou afrouxar porcas e parafusos;
***Xogo da chave**, xogo popular galego;
***Chave**, técnica usada na loita para derrubar a persoa adversaria;
***Chave**, en arquitectura, é a doela principal e a derradeira en ser colocada. 

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Chave**, parroquia do concello do Saviñao;
****Chave**, lugar de dita parroquia;
***Chaveán**, parroquia do concello de Chandrexa de Queixa;
****Chaveán**, lugar de dita parroquia;
****Chaveanciños**, lugar de dita parroquia;
***Chave**, lugar da parroquia de Lousame, no concello de Lousame;
***Chave de Carballo**, lugar da parroquia de Bastavales, no concello de Brión;
***Chave de Ponte**, lugar da parroquia de Bastavales, no concello de Brión;
***Chavella**, lugar da parroquia de Oia, no concello de Oia;
***A Chavella**, lugar da parroquia de Dormeá, no concello de Boimorto;
***Agruchave**, lugar da parroquia de Donramiro, no concello de v;
***Vilachave**, lugar da parroquia de Labacengos, no concello de Moeche;
***Vilachave**, lugar da parroquia de Somozas, no concello das Somozas.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Hotel

[miniatura|dereita|O hotel de 4 estrelas Manor House Hotel en Castle Combe, [Wiltshire, Inglaterra. Construído no século XIV, o hotel ten 48 habitacións e 1.5 km&sup2; de xardíns.]]
miniatura|dereita|Entrada dun dos hoteis Ritz-Carlton
Un **hotel** é un edificio planificado e acondicionado para albergar as persoas temporalmente, e que permite aos viaxeiros aloxarse durante os seus desprazamentos. Os hoteis tamén poden proporcionar aos hóspedes servizos adicionais como restaurante, piscina ou gardería. Algúns hoteis teñen servizos de conferencias e posibilitan organizar convencións e reunións no seu establecemento.
## Métodos de clasificación 
* Estrelas (de 1 a 5)
* Letras (de E a A)
* Clases (da cuarta a primeira)
* Diamantes e "World Tourism".
## Notas
## Véxase tamén
Chave (pechadura)

dereita|miniatura|Chave común (moderna).
Unha **chave** é un instrumento ou operador técnico que é usado para abrir e pechar portas que leven incorporada unha pechadura.

## Historia 
Cando se inventaron as primeiras pechaduras, estas consistían en grandes caixas metálicas que necesitaban chaves de ferro moi grandes e pesadas para ser abertas. Porén, no século XX houbo unha evolución moi grande no deseño de novos sistemas de peche de portas que ocasionaron unha gama actual de tipos de chaves moi ampla e variada.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Car keys.jpg|Diferentes chaves para automóbiles.
Ficheiro:Clef saint-colomban.jpg|Un exemplo de chave antiga.
Ficheiro:Xogos de chaves.JPG|Diversos xogos de chaves.
Nemetatos

Os **nemetatos** (latín: *nemetati*) eran un pobo galaico da Gallaecia.

## Fontes 
Apenas son coñecidos senón por unha cita de Tolomeo, II, 6. 41, que os nomea, en grego, como *Nemetatoi*, dentro do convento xurídico bracarense. Indica tamén que *Volóbriga* era a súa capital ou centro. Unha inscrición atopada en Delães (Vila Nova de Famalicão) fai mención a *Valabricensis* .

## Identificación 
Desde que Nicolás Tenorio Cerero, identificara *Volóbriga* coa localidade actual do Bolo, ao leste da actual provincia de Ourense, son numerosos os autores que repiten tal redución xeográfica, e consecuentemente sitúan os Nemetatos na denominada Terra do Bolo, nun xeito amplo (especialmente os concellos do mesmo Bolo e Viana do Bolo).

Porén, esa teoría esquece que *Volóbriga* non pode dar *O Bolo*, pois o -l- intervocálico desaparecería nunha evolución fonética normal. De maneira, que Tenorio só tivo en conta a semellanza fonética do primeiro elemento de Volóbriga para realizar a súa identificación. En segundo lugar, ha terse en conta que os Nemetatos están clasificados como un pobo bracarense, mentres que O Bolo, debeu estar incluído no convento xurídico asturicense, é dicir, dependían de Asturica Augusta, do mesmo xeito que tanto O Bolo como Viana do Bolo, dependen aínda na actualidade, relixiosamente, da diocese de Astorga, a antiga Astúrica, e, practicamente, a maioría dos historiadores admiten unha continuidade xeral, entre o bispado e o antigo convento xurídico, dentro do territorio galego.

Non queda senón recoñecermos que descoñecemos a situación exacta do antigo pobo.

## Nome 
O nome dos Nemetatos, debeu construírse sobre a raíz céltica *nemeton* "santuario; bosque sagrado", que aparece noutras denominacións da antiga Gallaecia, sendo o máis coñecido o da capital dos tiburos, Nemetobriga; e mesmo, xa en período altomedieval, no do territorio de Nemitos ou Nemetos, que daría lugar ao do arciprestado de Nendos, ao leste da cidade da Coruña.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Coutinhas, José Manuel (2006), *Aproximação à identidade etno-cultural dos Callaici Bracari*, Porto.
*Queiroga, Francisco (1992), *War and Castros*, Oxford.
*Silva, Armando Coelho Ferreira da (1986), *A Cultura Castreja*, Porto.
### Outros artigos 
* Lista de tribos celtas
### Ligazóns externas 
*Mapa detallado dos pobos prerromanos da península (circa -200)
Pingüíns

Os **pingüíns** son un grupo de aves mariñas non voadoras que habitan no hemisferio sur. Todos pertencen a unha mesma familia: **Spheniscidae**. Contrariamente á crenza popular, os pingüíns non habitan unicamente en climas fríos e moitas especies habitan tanto no norte como nas illas Galápagos cerca da liña ecuatorial. A maioría dos pingüíns aliméntanse de krill, peixe, luras e outras criaturas mariñas.

A especie máis grande é o pingüín emperador (*Aptenodytes forsteri*): os adultos teñen unha altura media de 110&nbsp;cm e pesan 30&nbsp;kg ou máis. A especie máis pequena é o pingüín azul (*Eudyptula minor*), que ten tipicamente unha estatura de entre 35 e 40&nbsp;cm e pesan arredor de 1&nbsp;kg. Xeralmente os pingüíns máis grandes reteñen mellor a calor e polo tanto habitan rexións máis frías, mentres que as especies máis pequenas se encontran en climas temperados e incluso tropicais.

Cada 25 de abril celébrase o *Día Mundial dos Pingüíns* co obxectivo de concienciar á poboación da importancia destas aves na biodiversidade e as ameazas sobre a súa supervivencia: dez das dezaoito especies existentes están consideradas como vulnerables ou en perigo de extinción.

## Especies 
* Xénero *Aptenodytes*
** Pingüín emperador (*Aptenodytes forsteri*)
** Pingüín rei (*Aptenodytes patagonicus*)
** Pingüín de Ridgen (*Aptenodytes ridgeni*) (fósil)
* Xénero *Pygoscelis*
** Pingüín de Adelia (*Pygoscelis adeliae*)
** Pingüín gentoo (*Pygoscelis papua*)
** Pingüín de barbicha (*Pygoscelis antarctica*)
* Xénero *Eudyptes*
** Pingüín saltador da rocha (*Eudyptes chrysocome*)
** Pingüín macaroni (*Eudyptes chrysolophus*)
** Pingüín das snares (*Eudyptes robustus*)
** Pingüín real (*Eudyptes schlegeli*)
** *Eudyptes sclateri*
* Xénero *Spheniscus*
** Pingüín de Magallanes (*Spheniscus magellanicus*)
** Pingüín das Galápagos (*Spheniscus mendiculus*)
** Pingüín de Humboldt (*Spheniscus humboldti*)
** Pingüín africano (*Spheniscus demersus*)
* Xénero *Eudyptula*
** Pingüín azul (*Eudyptula minor*)
** *Eudyptula albosignata*)
* Xénero *Megadyptes*
** *Megadyptes antipodes*

**Xéneros extintos**
* *Anthropodyptes*
* *Archaeospheniscus*
* *Chubutodyptes*
* *Pachydyptes*
* *Palaeeudyptes*
* *Palaeospheniscus*
* *Paraptenodytes*
* *Pseudaptenodytes*

## Notas
O Incio, O Incio

**Santa Cruz do Incio** é unha parroquia do concello do Incio, anexa á do Hospital, na provincia de Lugo. Segundo o INE, en 2025 tiña 231 habitantes (108 homes e 123 mulleres), o que supón un aumento en relación a 2011, cando tiña 221 habitantes.Só ten un núcleo de poboación, a aldea da Cruz do Incio, capital do municipio.

Limita ao norte con Sirgueiros, con Óutara (A Pobra do Brollón) ao sur, Hospital ao leste e Eirexalba ao oeste.

Esta freguesía, antes incluída na de Sirgueiros, creouse a finais do século XIX.

## Etimoloxía 
O Incio procede da forma medieval *Onitio*, rexistrada dende o século IX.

## Patrimonio 
Vista do interior da igrexa.|dereita|miniatura

A igrexa da Cruz do Incio é un dos mellores exemplos de templo moderno galego integrado no espazo. O arquitecto foi o madrileño José Luis Fernández del Amo, que dirixiu as obras de construción (1961-1963) desta igrexa que explora as posibilidades poéticas e expresivas dunha modernidade que se adapta ás condicións da contorna. A boa arquitectura non debe verse, comentaba el, e non hai máis que achegarse ao Incio para comprobalo.

O diálogo establecido entre os materiais tradicionais, como os muros de lousa e os pavimentos de pedra das canteiras luguesas, e os de carácter industrial, como as cerchas e os soportes de aceiro, xera un espazo moderno e agradable. O campanario foi concibido como un prisma de lousa cego cunha esfera de reloxio no medio, unha celosía ranurada na esquina superior e unha estilizada agulla como remate. 

As vidreiras, que enchen de luz o tempo, son obra de José Luís Gómez Paredes. O altar, o sagrario e a imaxe das Dores de José Luís Sánchez Fernández.

En 2015 a Real Academia Galega de Belas Artes incluíu a igrexa nunha listaxe de trece obras de arquitectura moderna de Galicia para as que pediu a declaración de ben de interese cultural (BIC). A obra promoveuna o crego Argimiro, que marchou a Arxentina, e rematou os pagos Angel, o seguinte cura, que tamén promoveu a restauración da igrexa do Hospital.

En 2020 rematou a restauración da igrexa financiada pola Consellería de Cultura e Turismo da Xunta de Galicia.

O 8 de abril de 2021 o Consello da Xunta de Galicia declarou a igrexa da Cruz do Incio Ben de Interese Cultural.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa da Cruz do Incio.jpg|Vista lateral da igrexa
Ficheiro:Igrexa da Cruz do Incio1.jpg|Vista frontal da igrexa
Ficheiro:Igrexa da Cruz do Incio2.jpg|Interior, vidreiras da igrexa
Ficheiro:Igrexa da Cruz do Incio3.jpg|Interior, vidreiras da igrexa
Ficheiro:Igrexa da Cruz do Incio4.jpg|Lateral, interior da igrexa
Ficheiro:Igrexa da Cruz do Incio6.jpg|Lateral da igrexa e sancristía
Ficheiro:Igrexa da Cruz do Incio7.jpg|Entrada da igrexa

## Lugares e parroquias
### Lugares do Incio
### Parroquias do Incio
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares do Incio
Burning

**Burning** é un grupo de rock que comezou cantando en inglés, e, xunto a Moris e Tequila, os que normalizaron o uso do castelán neste estilo en España. Un dos referentes na Movida madrileña durante finais dos setenta e principios dos oitenta. Nunca volveron ter un éxito similar, con todo contan cun nutrido grupo de seguidores entre os afeccionados ao rock en España. E non deixaron de facer música nin de saír a dar concertos en máis de trinta anos de carreira.

## Discografía 
**Álbums e sinxelos con cancións inéditas** 
 
* "Estoy ardiendo -I'm Burning-" (Sinxelo, Gong-Movieplay, 1974)
* "Like a shot" (Sinxelo, Gong-Movieplay, 1975)
* *Madrid* (Ocre-Belter, 1978)
* "¿Qué hace una chica como tú en un sitio como este?" (Sinxelo, Ocre-Belter, 1978) -inclúe , na cara B, a primeira versión da canción "Ginebra seca", cantada por Toño, que non está incluída en ningún outro formato- 
* *El fin de la década* (Ocre-Belter, 1979)
* *Bulevar* (Ocre-Belter, 1980)
* *Atrapado en el amor* (Belter, 1982)
* *Noches de Rock & Roll* (Belter, 1984)
* *Hazme gritar* (Victoria, 1985)
* *Cuchillo* (Victoria, 1987)
* *Regalos para "mamá"* (VEMSA-PDI, 1989) 
* *En directo* (Ariola, 1990)
* *No mires atrás* (Don Lucena Discos, 1993)
* *Sin miedo a perder* (Surco, gravado en 1996 - editado en 1998) 
* *Altura* (Avispa, 2002)
* *Dulces dieciséis* (Music Bus, 2005)
Albóndega

miniatura|Albóndegas ao estilo sueco.
miniatura|Prato de albóndegas chinesas.
Unha **albóndega** e unha bóla de carne picada mesturada con ovos e diversos condimentos, tales como perexil, comiño etc. A albóndega é tan popular nas diferentes gastronomías e ten tantas receitas que resulta ser un hiperónimo acerca dun alimento.

## Historia
A palabra albóndega é un termo procedente do árabe *al-bunduqa* = *a bóla*. Os árabes ensinaron aos europeos a preparar este guiso de bólas de carne. O historiador granadino Luis del Mármol documenta o termo na súa *Descrición xeral de África* (1573): *"Venden fideos, *almojábanas* e albóndegas feitas de carne picada con especias e fritas en aceite"*.

## Gastronomías do mundo
[miniatura|Unha variedade de albóndegas de carne e de [peixe]]
miniatura|Un detalle das albóndegas chinesas

### América
* No Brasil, as albóndegas chámanse “almôndegas” e sérvense xeralmente con espagueti. 
* Nos Estados Unidos, as albóndegas sérvense comunmente con espaguete como é o caso dos *"spaghetti and meatballs"*, un prato fundamental na cociña americano-italiana. Neste caso, as albóndegas son xeralmente de gran tamaño.

### Asia
* Na China as albóndegas fanse de porco, e xeralmente cócense ao vapor ou férvense. Pódense comer crúas, ou con salsa de soia. As ditas albóndegas poden variar de tamaño e ser dende de cerca de 5 centímetros de diámetro a uns 10 centímetros. Hai un tipo de albóndegas de forma plana cocidas ao vapor que se denominan *cabeza do león*. As variedades máis pequenas utilízanse en sopas.
* Na Indonesia, as albóndegas  chámanse *“bakso”* e sérvense xeralmente nunha cunca xunto cunha sopa, ou cos *tallaríns*, con queixo de soia, ovos, *“siomay”*, ou carne fritida. 
* No Xapón consómense como un filete de hamburguesa cuxos ingredientes son moi similares ao *"hanbāgu"*.

### Europa
*miniatura|Albóndegas crúas (España)Na gastronomía de Albania existen albóndegas fritidas (*Qofte të fërguara*) que inclúen queixo feta.
* En Alemaña (*Hackbällchen*) son moi coñecidos os ***Frikadelle*** típicos  da cociña alemá, o nome provén de *frittatella*, que en italiano significa *"frito"*.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* albóndegas italianas receita baseada en albóndegas italianas en cooks.com
Galería de imaxes de Maceda

**Galería de imaxes** do concello de Maceda na provincia de Ourense.

## Maceda 

Ficheiro:Situacion Maceda.PNG|Mapa coa localización do concello.
Ficheiro:Concello de Maceda.jpg|Casa do concello.
Ficheiro:Placa altimétrica no concello de Maceda.jpg|Placa altimétrica.
Ficheiro:Centro de Saúde de Maceda.jpg|Centro de saúde.
Ficheiro:Oficina de Correos en Maceda.jpg|Oficina de correos.
Ficheiro:Vaca Galega.jpg|Vaca galega na Fonte do Santo (Serra de San Mamede).
Ficheiro:Felos de Maceda.jpg|Felos de Maceda.

## Parroquias 
### Santiso 

Ficheiro:Pobo2.jpg|Carro baixando cara a encrucillada. 
Ficheiro:Pobo1.jpg|Cabaceiros con neve.
Ficheiro:Pobo3.jpg|Cea e festa popular, 2006.

## Castelo de Maceda 

Ficheiro:Castelo de Maceda.JPG|Castelo
Ficheiro:Castelo de Maceda 2.JPG|Castelo
Ficheiro:Escudo castelo de Maceda.JPG|Escudo do Castelo

## Deporte 

Ficheiro:CampodoMaceda.JPG|Campo do Club Deportivo Maceda
Ficheiro:XogadoresdoMaceda.JPG|Xogadores do CD Maceda no seu partido contra A Manchica
Ficheiro:XogadoresdaManchica.JPG|Xogadores da SDC A Manchica defendendo o saque dunha falta nun partido contra o CD Maceda

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Galicia
*Galería de imaxes da comarca de Allariz - Maceda
*Eleccións municipais en Maceda
*Lugares de Maceda
Californication

**Californication** pódese referir a:

* ***Californication***, un álbum dos Red Hot Chili Peppers.
** **"Californication"**, unha canción do álbum homónimo dos Red Hot Chili Peppers.
* ***Californication***, termo que fai referencia á influencia dos californianos en varios estados occidentais dos Estados Unidos.
* ***Californication***, unha serie de televisión de Showtime.
Nº 4

***No. 4*** é o cuarto álbum da banda estadounidense de rock alternativo Stone Temple Pilots, editado o 26 de outubro de 1999, a través do selo Atlantic Records. O disco foi un regreso ás raíces hard rock do grupo, aínda que tamén mestura elementos de heavy metal, rock psicodélico e rock alternativo.

## Listaxe de cancións
Pilro pequeno

O **pilro pequeno** ou **pilro patimouro** (*Calidris minuta*) é unha ave limícola moi pequena que cría nas zonas árticas de Europa e Asia.

## Descrición 
Mide de 12 a 14&nbsp;cm de lonxitude cunha envergadura de ás de entre 28 e 31&nbsp;cm. o peso vai dos 20 ós 30 gramos. A plumaxe da época de cría é vermelle rosada na parte superior do corpo, cun raiado fino na cabeza e no peito. A parte inferior é branca. As patas son negras, detalle que o diferencia da especie *Calidris temminckii*, moi semellante. A plumaxe invernal é uniformemente gris.

## Notas
María Antonia Pereira

:*Non confundir con María Antonia de Jesús Tirado (Jerez de la Frontera 1740-1810), tamén relixiosa*.

**María Antonia Pereira do Campo** ou **María Antonia Pereira de Andrade**, nada en Baños de Cuntis (Cuntis) o 5 de outubro de 1700 e finada en Santiago de Compostela o 10 de marzo de 1760, foi unha relixiosa e escritora galega, coñecida como a venerable **María Antonia de Xesús**, ou **Monxiña do Penedo**.

## Traxectoria 
Foi a filla primoxénita, de tres irmáns, de Manuel Pereira e María do Campo. Setemesiña, foi bautizada como **Flavia Antonia Pereira do Campo**. Viviu cunha tía paterna, María Pereira, en Caldas de Reis. Despois da morte do pai —M.ª Antonia tiña 14 anos de idade— a familia trasladouse a Baiona, onde a nai traballou de ama de chaves na casa de Fernando de Heras y Miera, abade da Colexiata de Santa María. Despois de cinco anos, Antonia foise para a casa dunha señora de Tui e de alí a unha de Santiago de Compostela. De volta á Baiona, casou en matrimonio organizado pola súa familia con Juan Antonio Valverde, notario eclesiástico, e, tempo despois, tanto o home como os seus dous fillos, Sebastián e Leonor, abrazaron a vida relixiosa en diferentes ordes.

Marchou a Madrid, alí, tras traballar no servizo doméstico, pasou a integrarse nunha comunidade carmelita de Alcalá de Henares. O nome de Flavia Antonia foille trocado polo de María Antonia de Xesús cando entrou na vida relixiosa. En 1728 recibe o mandato divino de fundar un convento. Con importantes apoios eclesiásticos e económicos, volveu a Santiago. Alí, logo de superar as reticencias dos arcebispos Cayetano Gil Taboada, e o seu sucesor Bartolomé de Raxoi, a abrir unha nova orde de clausura, fundou en 1748 o primeiro convento carmelita de Galicia, o convento das Carmelitas Descalzas, chamado convento do Carme de Arriba. En 1753 comezaron as obras do novo edificio do convento, traballos dirixidos polos frades carmelitas José de los Santos e José del Espíritu Santo.

Coñecida como a *Monxiña do Penedo* polo seu lugar de nacemento, a Igrexa católica considerouna venerable polas súas virtudes. Da súa obra escrita consérvanse manuscritos no convento, entre eles o da súa obra principal, o *Edificio espiritual*,

## Obra 
miniatura|Lenzo da Venerable María Antonia de Xesús.
* *Edificio espiritual*. Santiago de Compostela: Bibliófilos Gallegos, 1954.
* *Notas espirituales* (manuscrito). 1729-1730
* *Autobiografía* (manuscrito). 1737-1738, 1754-1755

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  Con presentación de Filgueira Valverde e prólogo de Julián Barrio.

### Outros artigos 
* Misticismo
### Ligazóns externas 
* Listaxe dalgunha bibliografía
* 
*  I, II, III
Bleed Like Me

***Bleed Like Me*** é o cuarto álbum de estudio da banda de rock alternativo estadounidense Garbage, editado primeiro internacionalmente o 11 de abril do 2005 e un día despois en Norteamérica a través do selo Warner Bros. Records.

## Listaxe de cancións 
## Sinxelos 
* 2005 "Why Do You Love Me" #7 RU #94 EE. UU. #8 EE. UU.[Modern Rock]
* 2005 "Bleed Like Me (single)" # 27 EE. UU. [Modern Rock]
* 2005 "Sex Is Not The Enemy" #24 RU
* 2005 "Run Baby Run" #47 AU
Valentin Kataev

**Valentin Petrovich Kataev** (en ruso *Валентин Петрович Катаев*), nado en Odesa (Ucraína) o 28 de xaneiro de 1897 e finado o 12 de abril de 1986, foi un escritor soviético.

## Traxectoria 
Xa de rapaz publicaba relatos en revistas literarias de Odesa e San Petersburgo, durante a primeira guerra mundial combateu como artilleiro nas frontes de guerra e actúa tamén como correspondente militar, logo da revolución de outubro tamén loitou na guerra civil en Ucraína. Deixou o Exército Vermello en 1920 e estableceuse como xornalista en Odesa, en 1922 marchou para Moscova e pouco despois entrou na redacción de *Гудок* (Gutok) e empezou a escribir relatos breves en 1916. A súa primeira novela popular foi *Rastratchiki* (1926; *O desfalco*), un conto picaresco de dous aventureiros na tradición de Nikolai Gógol. En 1928 represéntase a súa obra teatral, *Kvadratura kruga* (A cuadratura do círculo). Colaborador de *Pravda*, volveu ás frontes na segunda guerra mundial como correspondente de guerra.
Patty Smyth

**Patty Smyth**, nada o 26 de xuño de 1957, é unha cantante norteamericana de rock.

## Traxectoria
Nacida en Nova York, de familia de orixe irlandesa, foi a cantante de Scandal na década dos anos 80. Realizou dous álbums en solitario en 1987 e 1992. O seu grande éxito foi ''Sometimes Love Just Ain't Enough'', un dueto con Don Henley que foi número dous nas listas norteamericanas.
Romualdo II de Benevento

**Romualdo II o Novo**, finado en 732, foi o fillo de Xisulfo I e Winiperga. Sucedeuno como duque de Benevento á súa morte, que aparece datada diferentemente segundo as fontes 698, 706, ou 707.
## Traxectoria 
Segundo Paulo Diácono, Xisulfo reinou dezasete anos, cousa que implicaría que morreu no 698, pero Paulo tamén fai mención de accións que parece que acaeceron certamente sobre o 705. Dálle a Romualdo un reinado de 26 anos, o que sitúa a súa morte en 724, 731, ou 732.

Romualdo entrou en conflito tanto co Ducado de Spoleto como co Ducado de Nápoles durante o seu longo reinado. O conflito con este último levouno a un enfrontamento co papado tamén. Tomoulle o remoto castelo de Cumas a Xoán I de Nápoles en 716 e ignorou as peticións do papa Gregorio II e as súas ofertas de compensacións se o restituía. En 717, o papa apoiou a expedición de Xoán que venceu definitivamente o exército do seu gastaldo e desprazou aos seus homes de Cumas.
[miniatura|[Moeda longobarda (sólido) cuñada a nome de **Romualdo II de Benevento**]]
Romualdo casou dúas veces: primeiro con Guntberga (ou Gumperga), filla de Aurona, irmá do rei Liutprando e despois con Ranigunda, filla do Duque Gaidualdo de Brescia. Sucedeuno o fillo que tivo con Gumperga, Xisulfo II, pero era menor de idade e foi desprazado polo usurpador Adelais, aínda que se lle perdoou a vida. 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Lexikon des Mittelalters*: Romuald II. Herzog von Benevent (698-724).
* Paulo Diácono. *Historia Langobardorum*. Dispoñíbel en Northvegr.
Escolástica

**Escolástica** pode referirse a:

***Escolástica**, un dos períodos nos que se divide a filosofía da época cristiá;
***Escolástica de Nursia**, relixiosa italiana, irmá de Bieito de Nursia venerada como santa por varias igrexas cristiás;
***Escolástica**, antropónimo feminino.
Xisulfo I de Benevento

**Xisulfo I**, finado en 706, foi o duque de Benevento desde 680, cando o seu irmán Grimoaldo morreu. O seu pai foi Romualdo I. A súa nai foi Theodrada (ou Theuderata), filla de Lopo de Friúl, e ostentou a rexencia no seu lugar nos primeiros anos do seu reinado.

## Traxectoria 
Segundo Paulo Diácono, foi durante o seu reinado cando as reliquias de San Bieito de Nursia e Santa Escolástica a súa irmá foron levadas de Monte Cassino polos francos.

Sobre 705, Xisulfo tomou as cidades de Sora, Arpino, e Arce. Chegou ata Horrea, saqueando e queimando, antes de que lle amosasen regalos dos embaixadores do papa Xoán VI, quen rescatou moitos dos seus prisioneiros e o conduciron a volver de onde viñera aos seus propios dominios.

Foi un duque poderoso, como o seu pai e o seu avó. Loitou contra o papa, o rei e os bizantinos. Casou con Winiperga e sucedeuno o seu fillo Romualdo II.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Lexikon des Mittelalters*: Gisulf I. Herzog von Benevent (681-698).
* Paulo Diácono. *Historia Langobardorum*. Dispoñíbel en Northvegr.
Grimoaldo II de Benevento

**Grimoaldo II** (morreu en 680) foi o duque de Benevento desde 677 ata a súa morte. 
## Traxectoria
Foi o fillo e sucesor de Romualdo I de Benevento. Estivo posibelmente baixo a rexencia da súa nai, Theodrada, filla de Lopo de Friúl. O seu reinado de tres anos non rexistra evento ningún: Paulo Diácono só recorda a súa voda e a súa morte. Dise que tivo un opoñente á coroa http://www.genealogie-mittelalter.de/langobarden_fuersten_von_benevent_capua_salerno/Grimoaldo_2_herzog_von_benevent_+_681.html. Sucedeuno o seu irmán Xisulfo. Casou con Wigilinda, filla do rei Perctarito.

## Notas 
## Fontes 
* Paulo Diácono. *Historia Langobardorum*. Dispoñíbel en Northvegr.
Fernando III

O nome de **Fernando III** pode referirse a:

***Fernando III de Castela**, *o Santo*.
***Fernando III de Habsburgo**, Emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico.
***Fernando III de Nápoles**, tamén chamado Fernando II de Aragón ou Fernando V de Castela.
***Fernando III de Sicilia**, tamén coñecido como Fernando I de Borbón; Fernando IV de Nápoles e Fernando I das Dúas Sicilias. 
***Fernando III de Toscana**
Calo

O termo **Calo** pode referirse a:

*Un **calo** é unha dureza da pel que se produce ao rozala ou apertala decote contra algo, particularmente nas mans e nos pés.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Calo**, parroquia do concello de Teo;
****O Vilar de Calo**, lugar de dita parroquia;
***Calo**, parroquia do concello de Vimianzo;
****Calo**, lugar de dita parroquia;
***Calo**, lugar da parroquia de Agrón, no concello de Ames;
***Calo**, lugar da parroquia de Vilastose, no concello de Muxía;
***Calo**, lugar da parroquia de Nebra, no concello de Porto do Son;
***A Calousada**, lugar da parroquia de Roupar, no concello de Xermade;
***Escalo**, lugar da parroquia das Somozas, no concello das Somozas;
***Escalo de Abaixo**, lugar da parroquia do Ermo, no concello de Ortigueira;
***Escalo de Arriba**, lugar da parroquia do Ermo, no concello de Ortigueira.

Amais, como apelido pode referirse a:

***Xosé López Calo**, tamén coñecido como **padre Calo**, musicólogo e crego galego.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Caló**, a xerga dos xitanos en España.
Cereixo

O termo **Cereixo** pode referirse a:

*Un **cereixo** é un crustáceo tamén coñecido como lumbrigante, de nome científico *Homarus gammarus*. 

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Cereixo**, parroquia do concello da Estrada;
***Cereixo**, parroquia do concello de Vimianzo;
****Porto de Cereixo**, lugar de dita parroquia.

;Río de Galiza
***Río Cereixo**, afluente do Miño.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Carantoña

O topónimo **Carantoña** pode referirse a:

;En Galiza
***Carantoña**, parroquia do concello de Miño;
****Breanca de Carantoña**, lugar de dita parroquia;
****O Chao de Carantoña**, lugar de dita parroquia;
***Carantoña**, parroquia do concello de Vimianzo;
****Carantoña**, lugar de dita parroquia;
***Carantoña**, lugar da parroquia de Tállara, no concello de Lousame;
***Carantoña**, lugar da parroquia de Nebra, no concello de Porto do Son.

;Río e encoro de Galiza
***Río Carantoña**, afluente do río do Porto;
***Encoro de Carantoña**, no río do mesmo nome, no concello de Vimianzo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Galería de imaxes de Lousame

**Galería de imaxes** do concello de Lousame na provincia da Coruña.

## Lousame 

Ficheiro:Ayuntamiento de Lousame.png|Casa do concello
Ficheiro:Situacion Lousame.PNG|Mapa coa localización

## Parroquias 
### Toxos Outos 

Ficheiro:San Xusto. Lousame. Galicia 1.jpg|Igrexa da parroquia de San Xusto de Toxos Outos
Ficheiro:San Xusto. Lousame. Galicia 2.jpg|Casa reitoral da parroquia de San Xusto de Toxos Outos, hoxe convertida en Albergue.
Ficheiro:Río_San_Xusto._San_Xusto._Lousame._Galicia_20.jpg|Río San Xusto ó seu paso pola parroquia de San Xusto de Toxos Outos.
Ficheiro:Río_San_Xusto._San_Xusto._Lousame._Galicia_21.jpg|Río San Xusto ó seu paso pola parroquia de San Xusto de Toxos Outos.
Ficheiro:Río_San_Xusto._San_Xusto._Lousame._Galicia_22.jpg|Parroquia de San Xusto de Toxos Outos.
Ficheiro:Fervenza_en_toxosoutos.jpg|Fervenza en Toxos Outos.
Ficheiro:Fervenza do río San Xusto, Lousame.jpg|Fervenza en Toxos Outos.
Ficheiro:Moasdosmuíños.jpg|Moas dos muíños ao carón do río San Xusto de Toxos Outos.
Ficheiro:Restosdomosteiro.jpg|Restos das paredes do antigo Mosteiro de Toxos Outos.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Galería de imaxes de Galicia
*Lugares de Lousame
*Eleccións municipais en Lousame
Armol

miniatura|*Atriplex hortensis*
O **armol** (***Atriplex hortensis***) é unha planta herbácea anual da familia das amaranthaceas, as súas follas son triangulares e engurradas, medra en chans ricos e húmidos. Ten un alto contido en vitamina C e pódese consumir crúa ou cocida.
Castrelo

Como topónimo **Castrelo** (do latín *castellum* e *castrum*, 'cidade alta e fortificada') pode referirse a:

;En Galiza
***Castrelo**, antigo concello, incluído en 1835 no concello de Riós;
***Castrelo de Miño**, concello da comarca do Ribeiro;
****Castrelo de Miño**, parroquia de dito concello;
****Ponte Castrelo**, parroquia de dito concello;
***Castrelo do Val**, concello da comarca de Verín;
****Castrelo do Val**, parroquia de dito concello;
*****Castrelo do Val**, lugar desta parroquia;
***Castrelo**, parroquia do concello de Cambados;
***Castrelo**, parroquia do concello de Forcarei;
***Castrelo**, parroquia do concello de San Cristovo de Cea;
****Castrelo**, lugar de dita parroquia;
***Castrelo**, parroquia do concello de San Xoán de Río;
***Castrelo**, parroquia do concello de Vimianzo;
***Castrelo de Abaixo**, parroquia do concello de Riós;
***Castrelo de Cima**, parroquia do concello de Riós;
****Castrelo de Cima**, lugar de dita parroquia;
***Castrelo**, lugar da parroquia de San Martiño de Pazó, no concello de Allariz;
***Castrelo**, lugar da parroquia de Cubilledo, no concello de Baleira;
***Castrelo**, lugar da parroquia de Cela, no concello de Bueu;
***Castrelo**, lugar da parroquia de Castro, no concello de Carballedo;
***Castrelo**, lugar da parroquia de Santa Cruz da Retorta, no concello de Guntín;
***Castrelo**, lugar da parroquia de Soesto, no concello de Laxe;
***Castrelo**, lugar da parroquia de Colúns, no concello de Mazaricos;
***Castrelo**, lugar da parroquia de Armariz, no concello de Nogueira de Ramuín;
***Castrelo**, lugar da parroquia de Santa Cruz de Montaos, no concello de Ordes;
***Castrelo**, lugar da parroquia de Ferreira de Negral, no concello de Palas de Rei;
***Castrelo**, lugar da parroquia da Laxe, no concello de Paradela;
***Castrelo**, lugar da parroquia de Piñeiro, no concello da Pobra de Trives;
***Castrelo**, lugar da parroquia de Centroña no concello de Pontedeume;
***Castrelo**, lugar da parroquia de Lampaza, no concello de Rairiz de Veiga;
***Castrelo**, lugar da parroquia de San Cristovo de Lóuzara, no concello de Samos;
***Castrelo**, lugar da parroquia de Santa Mariña do Monte, no concello de San Sadurniño;
***Castrelo**, lugar da parroquia da Ciadella, no concello de Sobrado;
***Castrelo**, lugar da parroquia de San Pedro de Vilanova, no concello de Vedra;
***Castrelo**, lugar da parroquia de Bodaño, no concello de Vila de Cruces;
***Castrelo de Abaixo**, lugar da parroquia de Pardemarín, no concello da Estrada;
***Castrelo de Arriba**, lugar da parroquia de Pardemarín, no concello da Estrada;
***Entrecastrelo**, lugar da parroquia de Ribela, no concello da Estrada;
***Penacastrelo**, lugar da parroquia de Lamas, no concello de San Sadurniño.

;Castros de Galiza
***Castrelo**, poboado castrexo da parroquia de Soesto, no concello de Laxe;
***Castrelo**, poboado castrexo da parroquia de Centroña, no concello de Pontedeume;
***O Castrelo**, poboado castrexo da parroquia de Castrelo de Miño, no concello de Castrelo de Miño.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Castrelos**, lugar da parroquia de Leira, no concello de Ordes.
Gibson Les Paul

A **Gibson Les Paul** é unha das guitarras eléctricas de corpo sólido máis famosas. Desenvolvida a principios da década de 1950, a guitarra converteuse nun dos máis populares instrumentos do mundo. O seu deseño apenas variou ao longo de 50 anos.

## Orixes 
O modelo Les Paul apareceu grazas á colaboración entre a Gibson Guitar Corporation e o guitarrista de jazz e inventor de electrónica Les Paul. En 1950, despois da introdución da Fender Telecaster no mercado, as guitarras eléctricas convertéronse nun obxecto de consumo. O presidente de Gibson Ted McCarthy levou ao guitarrista Les Paul á compañía como asesor. Les Paul foi un respectado innovador que experimentara co deseño de guitarras para a súa propia música. De feito, el construíra artesanalmente un prototipo de corpo sólido chamado "o tronco", un deseño considerado como a primeira guitarra eléctrica de corpo sólido. A pesar de que moitos outros prototipos e producións limitadas de modelos de corpo sólido doutras marcas apareceron, sábese que en 1945-1946, Les Paul achegárase á Gibson co prototipo do "tronco", pero o seu deseño foi rexeitado.

En 1951, o rexeitamento inicial converteuse nunha colaboración entre Gibson e Les Paul. Aínda que hai diferenzas en canto "a quen" contribuíu "en que" no deseño da Les Paul, era evidente que estaba lonxe de ser unha réplica dos modelos Fender. Sábese que dende os anos 30, Gibson ofrecera guitarras de corpo oco eléctricas, e eses modelos estableceron unhas bases para o deseño da nova Gibson de corpo sólido, que incluían unhas formas curvadas máis tradicionais que as Fender, e o mastro pegado ao corpo en contraste cos deseños de Fender que usaban un parafuso.

A contribución de Les Paul ao deseño da guitarra segue sendo controvertida. O libro *50 Years of the Gibson Les Paul* (*50 anos da Gibson Les Paul*) limita a súa contribución a dous feitos: un consello para a ponte, e unha preferencia pola cor (declara que Les Paul prefería cor dourada porque "semellaba máis cara", ou negra como segunda elección porque "así semellaba que os teus dedos se movían máis rápido polo mastro" e "semellaba máis clásico".

Ademais, o presidente de Gibson, Ted McCarty, declara que a compañía sinxelamente usou o nome do músico para aumentar as vendas, e que en 1951, Gibson amosoulle a Les Paul o instrumento case rematado. McCarty tamén afirma que as discusións de deseño con Les Paul limitáronse á ponte e a colocación dunha capa de arce sobre o corpo de caoba para aumentar a densidade, e así o tempo de *sustain* das notas. Porén, segundo Gibson, esa revisión facía moi pesada a guitarra, polo cal a rexeitaron.

## Galería de imaxes
Matt Lucas

**Matthew Richard Lucas**, máis coñecido como **Matt Lucas**, nado en Stanmore o 5 de marzo de 1974, é un actor inglés de comedia.

## Traxectoria
Acadou sona xunto a David Walliams na serie de *sketches* da televisión *Little Britain*, que parodia a vida diaria das persoas que viven en Gran Bretaña.
En maio de 2007, Lucas foi situado no oitavo lugar da lista dos 100 gais e lesbianas máis influentes do Reino Unido, en campos tan diversos como: entretemento, negocios, política e ciencia. A lista foi publicada polo xornal inglés *The Independent*.

## Papeis que interpreta en *Little Britain* 
Estes son algúns dos personaxes que interpreta na serie *Little Britain*:

* Vicky Pollard
* Daffyd Thomas
* Andy Pipkin
* Marjorie Dawes
* Florence
* Jeremy Rent
* Roy
* Bubbles DeVere
* Judy
* Ting Tong Macadangdang
* Kenny Craig
* Dama Sally Markham
David Walliams

**David Walliams**, nado en Surrey o 20 de agosto de 1971, é un actor inglés de comedia.

## Traxectoria
É coñecido polo seu traballo, xunto con Matt Lucas, na serie de *sketches* de televisión *Little Britain*, que parodia a vida diaria das persoas que viven en Gran Bretaña.
## Papeis que interpreta en *Little Britain* 
Estes son algúns dos personaxes que interpreta na serie *Little Britain*:

* Lou Todd
* Edward 'Emily' Howard
* Sebastian Love
* Anne
* Dennis Waterman
* Sr. Mann
* Carol Beer
* Harvey Pincher
* Desiree DeVere
* Maggie
* Dudley Punt
* Ray McCooney
* Kenny Craig
* Linda Flint
* Srta. Grace
* Des Kaye