Teorías acerca da orixe da vida

[dereita|miniatura|294x294px| [Estromatólito|Estromatólitos de Bolivia, do Proterozoico (hai 2.300 millóns de anos). Sección vertical pulida.]]
[dereita|miniatura|230x230px| Estromatólitos crecendo no Parque Nacional Yalgorup en [Australia]]
A **orixe da vida** ou **abioxénese** na Terra é un problema científico que aínda non está resolto. Hai moitas ideas e hipóteses sobre a mesma, pero poucos feitos claros e concluíntes. A maioría dos expertos coinciden en que toda a vida actual evolucionou por descendencia común dunha única forma de vida primitiva. Non se sabe como evolucionou esta primeira forma de vida, pero os científicos cren que foi un proceso natural que ocorreu hai uns 3.900 millóns de anos.

Non se sabe se o metabolismo foi primeiro ou a xenética; a hipótese principal que apoia primeiro a xenética é a **hipótese do mundo do ARN**, e a que apoia primeiro o metabolismo é a **hipótese do mundo das proteínas**.

Outro gran problema é como se desenvolveron as células. Melvin Calvin, gañador do Premio Nobel de Química, escribiu un libro sobre o tema, e tamén o fixo Alexander Oparin. O que vincula a maior parte dos primeiros traballos sobre a orixe da vida é a idea de que antes de comezar a vida debeu haber un proceso de cambio químico. Outra cuestión que foi discutida por JD Bernal e outros é a orixe da membrana celular. Ao concentrar os produtos químicos nun só lugar, a membrana celular realiza unha función vital.

O que chamamos vida só se comprobou en *cousas* que inclúen ARN, mecanismos para codificar e decodificar ARN e mecanismos para construír proteínas a partir de aminoácidos. A procura dunha teoría verificábel da bioxénese é un campo de investigación separado.

## Rexistro fósil 
### A vida máis antiga na Terra 
As primeiras formas de vida reivindicadas como tal son os microorganismos fosilizados (ou microfósiles). Foron atopados en rochas ricas en ferro e sílice que antes foron fontes hidrotermais no cinto de pedras verdes de Nuvvuagittuq de Quebec, Canadá.

Estas rochas teñen 4.280 millóns de anos. As formas tubulares que conteñen móstranse nun informe. Se este é o rexistro de vida máis antigo na Terra, suxire "unha aparición case instantánea de vida" despois de que os océanos se formaran hai 4.400 millóns de anos.   Segundo Stephen Blair Hedges, *"Se a vida xurdiu relativamente rápido na Terra... entón podería ser común no universo ".*

### As primeiras formas previas 
Un estudo científico de 2002 demostrou que as formacións xeolóxicas de estromatólitos de 3.450 millóns de anos conteñen cianobacterias fosilizadas.  Nese momento estaba moi acordado que os estromatólitos eran as formas de vida máis antigas coñecidas na Terra que deixaran constancia da súa existencia. Polo tanto, se a vida se orixinou na Terra, isto ocorreu nalgún momento entre hai 4.400 millóns de anos, cando o vapor de auga se licuou por primeira vez, e hai 3.500 millóns de anos. Estes son os antecedentes do último descubrimento comentado anteriormente.

As primeiras evidencias de vida proceden do cinto supercrustal de Isua, no oeste de Groenlandia, e de formacións similares nas illas Akilia próximas. Isto débese a que alí se atopa un alto nivel do isótopo máis lixeiro do carbono. Os seres vivos ocupan isótopos máis lixeiros porque isto leva menos enerxía. O carbono que entra nas formacións rochosas ten unha concentración de δ 13 C elemental de aproximadamente -5,5. de 12 C, a biomasa ten un δ 13 C de entre -20 e -30. Estas pegadas isotópicas consérvanse nas rochas. Con esta evidencia, Mojzis suxeriu que xa existía vida no planeta hai 3.850 millóns de anos. Contra esa visión está a evidencia de que o noso Sistema solar é moi infrecuente en varios aspectos. Por exemplo, está claro que a maioría dos sistemas estelares teñen o seu planeta máis grande preto da súa estrela.

Algúns científicos pensan que a vida puido ser transportada dun planeta a outro mediante o transporte de esporas. Esta idea, agora coñecida como **panspermia**, foi presentada por primeira vez por Arrhenius.

## Historia dos estudos sobre a orixe da vida 
Até principios do século XIX moitas persoas crían na xeración espontánea regular de vida a partir de materia non viva. Isto chamouse teoría da xeración espontánea, e foi desmentido por Louis Pasteur. Demostrou que sen esporas non crecían bacterias nin virus en material estéril.

### Darwin 
Nunha carta a Joseph Dalton Hooker o 11 de febreiro de 1871, Charles Darwin propuxo un *proceso natural* para a abioxénese.

Suxeriu que a faísca orixinal da vida puido comezar nun "pequeno estanque cálido, con todo tipo de amoníaco e sales fosfóricas, luces, calor, electricidade, etc. A continuación formouse quimicamente un composto proteico preparado para sufrir cambios aínda máis complexos". Continuou explicando que "na actualidade tal materia sería devorada ou absorbida ao instante, o que non tería sido o caso antes de que se formasen os seres vivos".

### Haldane e Oparin 
Non se fixo ningún progreso real até 1924 cando Alexander Oparin razoou que o osíxeno atmosférico impedía a síntese das moléculas orgánicas. As moléculas orgánicas son os bloques de construción necesarios para a evolución da vida. No seu *A orixe da vida*,  Oparin argumentou que unha "sopa primordial" de moléculas orgánicas podería crearse nunha atmosfera sen osíxeno mediante a acción da luz solar. Estes combinaríanse de xeitos cada vez máis complexos até formar pingas ou pequenas gotas. Estas gotículas "crecerían" por fusión con outras gotas, e "reproduciranse" mediante fisión en "gotiñas fillas", tendo así un metabolismo primitivo no que sobreviven aqueles factores que promoven a "integridade celular", os que non se extinguen. Moitas teorías modernas sobre a orixe da vida aínda toman as ideas de Oparin como punto de partida.

Ao mesmo tempo, JBS Haldane tamén suxeriu que os océanos prebióticos da Terra, que eran moi diferentes dos que son os océanos agora, terían formado unha "sopa quente diluída". Nesta sopa poderían terse formado compostos orgánicos, os bloques de construción da vida. Esta idea chamouse *biopoiese*, o proceso de evolución da materia viva a partir de moléculas autorreplicantes pero non vivas.

## Condicións temperás na Terra 
Case non hai rexistro xeolóxico de antes de hai 3.800 millóns de anos. O ambiente que existía na época hadeana era hostil á vida, pero non se sabe canto. Houbo un tempo, hai entre 3.800 e 4.100 millóns de anos, que se coñece como o Late Heavy Bombardement. Chámase así porque se cre que se formaron moitos cráteres lunares. A situación noutros planetas, como a Terra, Venus, Mercurio e Marte debeu ser similar. Estes impactos probabelmente esterilizarían a Terra (matarían toda a vida), se existise nese momento.

Varias persoas suxeriron que os produtos químicos da célula dan pistas sobre como debían ser os primeiros mares. En 1926, Macallum sinalou que a composición inorgánica do citosol celular difiere drasticamente da da auga do mar moderna: "a célula... ten dotes transmitidas desde un pasado case tan remoto como a orixe da vida na Terra". Por exemplo: "Todas as células conteñen moito máis potasio, fosfato e metais de transición que os modernos... océanos, lagos ou ríos". "Baixo a atmosfera primordial anóxica, dominada polo CO2, a química das concas interiores nos campos xeotérmicos sería [como a química dentro] das células modernas".

Lazcano e Miller (1994) suxiren que o ritmo da evolución molecular foi ditado pola taxa de recirculación da auga a través dos respiradoiros submarinos no medio oceánico. A recirculación completa leva 10 millóns de anos, polo que calquera composto orgánico producido para entón sería alterado ou destruído por temperaturas superiores a 300&nbsp;°C. Estiman que o desenvolvemento dun xenoma de 100 quilobases dun heterótrofo primitivo de ADN/proteína nunha cianobacteria filamentosa de 7000 xenes tería requirido só 7 millóns de anos.

### Historia da atmosfera terrestre 
Orixinalmente, a atmosfera da Terra case non tiña osíxeno libre. Cambiou aos poucos ao que é hoxe, durante moito tempo (ver Gran evento de osixenación). O proceso comezou coas cianobacterias, os primeiros organismos en producir osíxeno libre mediante a fotosíntese. A maioría dos organismos hoxe en día necesitan osíxeno para o seu metabolismo; só algúns poden utilizar outras fontes para a respiración. 

Polo tanto, espérase que os primeiros protoorganismos fosen quimioautótrofos e non utilizasen respiración aeróbica, que fosen 'anaeróbicos'.

## Modelos actuais 
Non existe un "modelo estándar" sobre como comezou a vida. Os modelos máis aceptados baséanse en bioloxía molecular e bioloxía celular:

# Debido a que hai as condicións adecuadas, créanse algunhas pequenas moléculas básicas. Estes chámanse monómeros da vida. Os aminoácidos son un tipo destas moléculas. Isto foi demostrado polo experimento Miller-Urey de Stanley L. Miller e Harold C. Urey en 1953, e agora sabemos que estes bloques básicos son comúns no espazo. A Terra primitiva teríaos todos.
# Os fosfolípidos, que poden formar bicapas lipídicas, un compoñente principal da membrana celular.
# Nucleótidos que poden unirse en moléculas de ARN aleatorias. Isto podería ter como resultado ribozimas autorreplicantes (**hipótese do mundo do ARN**).
# A competencia polos substratos seleccionaría as miniproteínas en encimas. O ribosoma é fundamental para a síntese de proteínas nas células actuais, pero non temos idea de como evolucionou.
# Ao principio, os ácidos ribonucleicos serían catalizadores, pero máis tarde, os ácidos nucleicos están especializados para o seu uso xenómico.

A orixe das biomoléculas básicas, aínda que non está resolta, é menos controvertida que a importancia e a orde dos pasos 2 e 3. As substancias químicas básicas das que se cre que se formou a vida son:

* metano (CH4),
* amoníaco (NH3),
* auga (H2O),
* sulfuro de hidróxeno (H2S),
* dióxido de carbono (CO2) ou monóxido de carbono (CO), e
* fosfato (PO43-).
* cianuro de hidróxeno (HCN)

### Tres etapas 
* Etapa 1: A orixe dos monómeros biolóxicos
* Etapa 2: A orixe dos polímeros biolóxicos
* Etapa 3: A evolución das moléculas ás células

Bernal suxeriu que a evolución puido comezar cedo, nalgún tempo entre a etapa 1 e 2.

## Orixe das moléculas orgánicas 
Hai tres fontes de moléculas orgánicas na Terra primitiva:

# síntese orgánica por fontes de enerxía (como a luz ultravioleta ou as descargas eléctricas).
# entrega por obxectos extraterrestres como meteoritos carbonosos ( condritas);
# síntese orgánica impulsada por choques de impacto.

As estimacións destas fontes suxiren que o forte bombardeo antes de hai 3.500 millóns de anos permitiu dispor de cantidades de orgánicos comparábeis ás producidas por outras fontes de enerxía.

### O experimento de Miller e a sopa primordial 
En 1953, un estudante de posgrao, Stanley Miller, e o seu profesor, Harold Urey, realizaron un experimento que mostraba como as moléculas orgánicas podían formarse na Terra primitiva a partir de precursores inorgánicos.

O xa famoso experimento de Miller-Urey utilizou unha mestura moi reducida de gases (metano, amoníaco e hidróxeno) para formar monómeros orgánicos básicos, como os aminoácidos. Agora sabemos que durante máis da primeira metade da historia da Terra a súa atmosfera case non tiña osíxeno.

#### Os experimentos de Fox 
Na década de 1950 e de 1960, Sidney W. Fox estudou a formación espontánea de estruturas peptídicas en condicións que poderían existir no inicio da historia da Terra. Demostrou que os aminoácidos poden formar pequenos péptidos por si só. Estes aminoácidos e pequenos péptidos poderían estimularse a formar membranas esféricas pechadas, chamadas microesferas.

## Condicións especiais 
Algúns científicos suxeriron condicións especiais que poderían facilitar a síntese celular.

### Mundo de barro 
Un modelo de arxila para a orixe da vida foi suxerido por A. Graham Cairns-Smith. A teoría da arxila suxire que as moléculas orgánicas complexas xurdiron gradualmente nunha plataforma non orgánica preexistente, é dicir, cristais de silicato en solución. 

### Modelo de biosfera quente profunda 
Na década de 1970, Thomas Gold propuxo a teoría de que a vida non se desenvolveu na superficie da Terra, senón varios quilómetros por debaixo da superficie. O descubrimento a finais da década de 1990 de nanobios (estruturas filamentosas que son máis pequenas que as bacterias, pero que poden conter ADN en rochas profundas)  podería apoiar a teoría de Gold.

Agora está razoabelmente ben establecido que a vida microbiana é abundante a poucas profundidades da Terra (até cinco quilómetros por debaixo da superficie) 

## Teorías 
### Hipótese do mundo do ARN 
Nesta hipótese, dise que o ARN funciona tanto como encima como como recipiente de xenes. Máis tarde, o ADN asumiu o seu papel xenético.

A hipótese do mundo do ARN propón que a vida baseada no ácido ribonucleico (ARN) é anterior ao actual mundo da vida baseado no ácido desoxirribonucleico (ADN), ARN e proteínas. O ARN é capaz de almacenar información xenética, como o ADN, e de catalizar reaccións químicas, como un encima. Pode ter soportado a vida precelular e ser un paso importante cara á vida celular.

Hai algunhas probas que apoian esta idea:

# Hai algúns ARN que funcionan como encimas.
# Algúns virus usan o ARN para a herdanza.
# Moitas das partes máis fundamentais da célula (as que evolucionan máis lentamente) requiren ARN.

### Metabolismo e proteínas 
Esta idea suxire que as proteínas traballaron primeiro como encimas, producindo o metabolismo. Despois diso, o ADN e o ARN comezaron a funcionar como recipientes de xenes.

Esta idea tamén ten algunhas evidencias que o apoian.

# A proteína como encima é esencial para a vida actual.
# Algúns aminoácidos fórmanse a partir de produtos químicos máis básicos no experimento de Miller-Urey. Algúns negan esta idea porque as proteínas non poden copiarse.

### Lípidos 
Neste esquema as membranas feitas de bicapas lipídicas aparecen cedo. Unha vez que os produtos químicos orgánicos están pechados, entón é posíbel unha bioquímica máis complexa.

## Panspermia 
Esta é a idea suxerida por Arrhenius, e desenvolvida por Fred Hoyle, de que a vida se desenvolveu noutro lugar do universo e chegou á Terra na forma de esporas. Esta non é unha teoría de como comezou a vida, senón unha teoría de como podería terse espallado. Puido espallarse, por exemplo, por medio de meteoritos.

Algúns propoñen que o primeiro Marte era un lugar mellor para comezar a vida que a Terra primitiva. As moléculas que se combinaron para formar material xenético son máis complexas que a "sopa primordial" de produtos químicos orgánicos (a base de carbono) que existía na Terra hai catro mil millóns de anos. Se o ARN fose o primeiro material xenético, entón os minerais que conteñen boro e molibdeno poderían axudar na súa formación. Estes minerais eran moito máis comúns en Marte que na Terra.

## Na relixión 
No cristianismo, algunhas persoas rexeitan a idea de evolución. Cren que a Terra só ten uns poucos miles de anos. Isto é coñecido en inglés como *Young Earth Creationism*. Porén, a Biblia non indica explicitamente a idade da Terra, só que *"No principio, Deus creou os ceos e a terra"*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Antepasado común
* Astrobioloxía