Gertrudis Gómez de Avellaneda

miniatura|248px|Gertrudis Gómez de Avellaneda.
**Gertrudis Gómez de Avellaneda**, nada en Santa María de Puerto del Príncipe (Cuba) o 23 de marzo de 1814 e finada en Madrid o 1 de febreiro de 1873, chamada agarimosamente «Tula», foi unha escritora e poetisa española do Romanticismo. Instalouse en España con 22 anos, onde comezou a publicar baixo o alcume de **La Peregrina** e deuse a coñecer coa novela *Sab*, considerada a primeira novela antiescravista (anterior incluso a ''Uncle Tom's Cabin*, da escritora norteamericana Harriet Beecher Stowe).

Esá considerada como unha das precursoras da novela hispanoamericana, a carón de Juana Manso, Mercedes Marín, Rosario Orrego, Julia López de Almeida, Clorinda Matto de Turner, Manuela Gorriti e Mercedes Cabello de Carboneda, entre outras. De formación neoclásica, foi valorada na súa época como unha das figuras máis salientables do romanticismo hispanoamericano, e o tratamento que deu ás súas personaxes femininos convertérona nunha das precursoras do feminismo moderno. Entre a súa ampla obra salienta a súa novela indianista *Guatimocín* (1847) e as súas pezas teatrais *Saúl* (1849) e *Baltasar* (1858), considerada esta última unha das obras mestras do teatro romántico.

Referentes como Margarita Nelken fixeron recensións das súas obras e entre os seus coetáneos contou coa admiración do seu amigo Lista e da escritora Fernán Caballero e, aínda que tamén a considerara unha das meirandes poetas de lingua castelá, co rexeitamento de Marcelino Menéndez y Pelayo, quen impediu a súa incorporación á Academia.

## Traxectoria 
Filla dun capitán de navío, Manuel Gómez de Avellaneda e de Felisa de Arteaga, criouse na súa cidade natal, e na súa xuventude, por motivos de saúde, mudouse a Santiago de Cuba despois de opoñerse a contraer matrimonio. En abril de 1836, partiu coa súa familia a España, aínda que estiveron vivindo durante unha tempada en Bordeos, despois pasaron á península, primeiro á Coruña, e máis tarde Sevilla, onde publicou versos en varios xornais baixo o alcume de "La Peregrina". É nesta cidade onde coñeceu en 1839 a Ignacio de Cepeda, un estudante de Leis co que tivo unha inestable relación amorosa, e ó que lle adicaba epístolas.

En 1840 fíxose amiga de literatos e escritores da época na súa estancia en Madrid. En 1841 leu os seus poemas no Liceo, e en 1841 publicou o seu primeiro libro. Comezou a triunfar teatralmente coa estrea de *Munio Alfonso* (1844).

A súa novela *Sab*, supuxo unha ruptura xa que era a primeira novela abolicionista. En 1844 coñece ó poeta Gabriel García Tassara. Avellaneda namórase deste home, o cal a abandonaría estando embarazada e solteira, o que a mediados do século XIX en Madrid era unha desgraza. No ano 1845 tivo a súa filla María que faleceu ós sete meses. Aínda que a escritora intentou que o pai a coñecese, el negouse. No 1846 casou con Pedro Sabater, pero este enfermou e apenas un ano despois de casar quedou viúva.

Realizou unha segunda edición de poesías no ano 1850. Tiña o apoio do público, e da crítica tivo o apoio de José Zorrilla, Fernán Caballero, José de Espronceda, ou Alberto Lista, agás de Marcelino Menéndez Pelayo, quen impediu que entrara na Real Academia Española.

No 1858 estreouse o seu drama *Baltasar*, que superou todos os éxitos anteriores. Casou con Diego Verdugo, político co que marcha a Cuba no 1859, onde viviu cinco anos. Nunha festa no Liceo da Habana foi proclamada poetisa nacional. Dirixiu a revista *Álbum cubano de lo bueno y de lo bello*, pero no ano 1863 falece o seu marido. A morte de dous maridos e o abandono do seu amante, impulsárona cara ó espiritismo e períodos de retiro relixioso.

Escribiu poesía, novela e teatro, e destacou nos tres xéneros ó incorporar as letras españolas de ambiente caribeño, visto en Europa como exótico, en ton melancólico e nostálxico. A crítica actual considéraa unha precursora do feminismo moderno, pola súa actitude vital como pola súa forza que imprimiu ás súas personaxes literarias femininas.

## Bibliografía 
miniatura|248px|Gertrudis Gómez de Avellaneda.
* *Poesías de la señorita Da. Gertrudis Gómez de Avellaneda*, Madrid, 1841.
* *Sab*, Madrid, 1841.
* *Dos mujeres* (sic), Madrid, 1842-43.
* *La baronesa de Joux*, A Habana, 1844.
* *Espatolino*, A Habana, 1844.
* *El príncipe de Viana*, Madrid, 1844.
* *Egilona*, Madrid, 1845.
* *Guatimozin, último emperador de México*, Madrid, 1846.
* *Saúl*, Madrid, 1849.
* *Dolores*, Madrid, 1851.
* *Flavio Recaredo*, Madrid, 1851.
* *El donativo del Diablo o La velada del Helecho*, Madrid, 1852.
* *Errores del corazón*, Madrid, 1852.
* *La hija de las flores; o, Todos están locos*, Madrid, 1852.
* *La verdad vence apariencias*, Madrid, 1852.
* *Errores del corazón*.
* *La aventurera*, Madrid, 1853.
* *La mano de Dios*, Matanzas, 1853.
* *La hija del rey René*, Madrid, 1855.
* *Oráculos de Talía; o, Los duendes en palacio*, Madrid, 1855.
* *Simpatía y antipatía*, Madrid, 1855.
* *La flor del ángel*, A Habana, 1857.
* *Baltasar*, Madrid, 1858.
* *Los tres amores*, Madrid, 1858.
* *El artista barquero; o, Los cuatro cinco de junio*, A Habana, 1861.
* *Catilina*, Sevilla, 1867.
* *Devocionario nuevo y completísimo en prosa y en verso*, Sevilla, 1867.
* *Obras literarias*, Madrid, 1869-1871, 5t.
* *Leyendas, novelas y artículos literarios.*, Madrid, 1877.
* *Obras dramáticas*, Madrid, 1877.
* *Poesías líricas*, Madrid, 1877.
* *La Avellaneda*. Huelva, 1907.
* *Cartas inéditas y documentos relativos a su vida en Cuba de 1839 a 1864*, Matanzas, 1911.
* *Obras de la Avellaneda*. (Edición do centenario).
* *Memorias inéditas de la Avellaneda*, A Habana, 1914.
* *Obras de la Avellaneda*. A Habana, 1914.
* *Leoncia*, Madrid, 1917.
* *El aura blanca*, Matanzas, 1959.
* *Teatro'', A Habana, 1965.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "Gertrudis Gómez de Avellaneda, 200 años retratando el sexismo", en Cimacnoticias 
* "Primer sello conmemorativo cubano, dedicado a Gertrudis Gómez" , en Cimacnoticias