O morcego na cultura popular galega

miniatura|300px|Morcego común
Os **morcegos**, aínda que de hábitos nocturnos e moi esquivos, non deixaron de estar presentes na **cultura popular galega**, na etnografía e na literatura de transmisión oral.

Un dos xogos de rapaces de hai anos era cazar morcegos. Para iso lanzábase ó aire unha pucha na liña de voo dun morcego, de xeito que este entrase na pucha e caese ó chan; tamén abonda con lanzar un farrapo ou cerello calquera. Unha vez apreixado era vítima de falcatruadas tales como obrigalo a fumar meténdolle un cigarro na boca ou mesmo crucificalo nunha porta.

En Ardán (Marín) intentan collelos mediante un pau untado con touciño, mentres din: *Morceguiño, date a pau, que ten sebiño* (RIVAS QUINTAS).

En Melide crese que se se ata un morcego á man dereita dun home, este non durmirá en toda a noite. Aínda máis: se se lle dá a beber sangue de morcego, non durmirá nunca máis (*Terra de Melide*:452) .

Sobre os efectos de beber sangue de morcego hai discrepancias: mentres unhas fontes aseguran que o sangue de morcego é mortal: se se bota no viño e se lle dá a beber a alguén, este morre ou tolea (CURT); outros etnógrafos recollen o seu uso como soado bebedizo para namorar, útil para calquera dos dous sexos (RISCO).

Crese que os morcegos beben o aceite das lámpadas das igrexas e que é moi mal agoiro que entren na casa. En realidade, o seu único interese son os insectos que voan ó redor das luces.

## Sinonimia
Nomes populares do morcego son os seguintes: *abrenoite*, *busabello*, *espertello*, *moncego*, *monicego*, *morcexo*, *moricego*, *morricego*, *morxego*, *municego*, *muracego*, *murcego*, *muricego*, *murocego*, *murucego*, *musabello*.

## Cantigueiro
* Tes un corpo medio torto/ i unha cara de morcego;/ pensaches que che quería,/ sabe que negras non quero.

## Adiviñas
* Estudiante de Santiago/ que estudás na estudaría:/ ¿cal é a ave do ar/ que con leite seus fillos cría? 
* Estudiante que estudias/ por de noite e por de día,/ dime: ¿que ave é aquela/ que ten peitos e cría? 
* Estudiante que estudias/ por de noite e por de día,/ dime: ¿cal é aquela/ que ten peitos e cría?
* Veña acá señor doutor/ que aprende na doutoría,/ ¿cal é o paxaro no ar/ que dá leite cando cría?

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* CURT MARTÍNEZ, José: *Galicia viva: la fauna gallega y algo más*. Autoedición 1978.
* GARCÍA GONZÁLEZ, Constantino: *Glosario de voces galegas de hoxe*. Universidade de Santiago (VERBA, anexo 27), Compostela 1985. 
* GÁRFER, J.L. e FERNÁNDEZ, C.: *Adivinancero popular gallego*. Taurus Ediciones, Madrid 1984.
* LORENZO FERNÁNDEZ, Xaquín: *Cantigueiro popular da Limia Baixa*. Galaxia, Vigo 1973.
* MARIÑO FERRO, Xosé Ramón: *Cultura popular 1*. Museo do Pobo Galego, Sada 1985.
* RISCO, Vicente: "Creencias gallegas: Tradiciones referentes a algunos animales" en *Revista de Dialectología y Tradiciones Populares* III, 1947. 
* RISCO, Vicente: "Etnografía: cultura espiritual", en *Historia de Galiza* I, 472 (dirixida por Ramón Otero Pedrayo). Ed. Nós, Bos Aires 1962.
* RIVAS QUINTAS, Eligio: *Frampas. Contribución al Diccionario Gallego*. Ed. Ceme, Salamanca 1978.
* RODRÍGUEZ GONZÁLEZ, Eladio: *Diccionario enciclopédico gallego-castellano*. Galaxia, Vigo 1958-1961.
* VARIOS: *Terra de Melide*. Seminario de Estudos Galegos, Santiago de Compostela 1933, 452.