Acanthus

***Acanthus*** é un xénero de plantas fanerógamas da orde das lamiales, que é o tipo da familia das acantáceas.

As súas especies son nativas das rexións tropicais e temperadas do Vello Mundo, coa maior diversidade na rexión mediterránea e Asia. 

O seu nome vulgar é **acanto**. A súa especie tipo é *Acanthus mollis*, que en Galicia, ademais de como acanto coñécese tamén como **herba cepeira** e **herba da bruxa**.

## Características 
As especies de *Acanthus* son plantas herbáceas perennes de 30 a 70&nbsp;cm de altura, máis ou menos pilosas ou glabras. As follas, basais, miden de 20 a 100 cm de longo e de 5 a 20 cm (algunhas até 30) cm de largo, e son de forma elíptica ou ovada, pinnatífidas, inciso-dentadas, glabras pola face, e pilosas nos nervios dol revés, con pecíolos de 20-60 por 2&nbsp;cm; as superiores teñen 1,5-4 por 1-2,5&nbsp;cm, son ovado-lanceoladas, espiñentas no ápice, e sésiles. A inflorescencia, densa, chega até os 2 m de lonxitude. As brácteas miden 2,5-4 por 2&nbsp;cm, son ovado-oblongas, dentadas, máis ou menos espiñentas, purpúreas no ápice e abrancazadas na base, con 7 nervios, pubescentes; as bractéolas son sublineares, subespiñentas e pubescentes. El cáliz, pulverulento, está formado por sépalos externos de 4-5,5&nbsp;cm, ovado-rómbicos, ciliados, e os internos de 0,6-0,7&nbsp;cm. A corola é abrancazada, con nerviación purpúrea; o labio inferior mide de  3,5–5&nbsp;cm, é trilobulado e pubescente. Os estames, de 3-3,5&nbsp;cm, son arqueadoscon filamentos glabros e anteras de 10-12 por 2–3&nbsp;mm, pilosas na cara interior. O ovario, de 4-5 por 2–3&nbsp;mm, é ovoide, piloso no ápice con estilo de 3–4&nbsp;cm, máis longo que os estames, e coas ramas estigmatíferas de 1-1,5&nbsp;mm. O froito é unha cápsula de 2-3,5&nbsp;cm, ovoide, con sementes de 10–12&nbsp;mm, lisas. O número de cromosomas é de 2n = 56.

## Taxonomía 
### Descrición 
O xénero foi descrito por Linneo e publicado en *Species Plantarum* **2**: 639. 1753. 

### Etimoloxía 
O nome científico *Acanthus* procede do latín *acanthus*, que deriva do grego antigo άκανθα, -ης *ákantha, -ēs* "planta espñenta", probabelmente por composición entre *acer, acris* de *aceo, acies*, "punzante" e *anthos*, "flor", do grego *άκρτς* e *άνθός*. Virxilio emprega este vocábulo nas xeórgicas (4, 123) e Plinio o Vello describe dúas especies na súa *Naturalis historia* (22, XXXIV, 76): as actuais *Acanthus spinosus* L. e *Acanthus mollis* L.;  esta última denominábse tamén *paederos* e *melamphyllos*, e a súa raíz usábase para as queimaduras e as luxacións (*"quod aliqui paederota vocant, alii melamphyllum, huius radices ustis luxatisque mire prosunt"*).

### Especies aceptadas 
**Acanthus arboreus* Forssk. - África central e occidental
**Acanthus austromontanus* Vollesen	
**Acanthus carduaceus* Griff. - Himalaia
**Acanthus caudatus* Lindau - Angola	
**Acanthus dioscoridis* L. - Turquía	
**Acanthus ebracteatus* Vahl] - Sueste Asiático 
**Acanthus eminens* C.B.Clarke - África tropical
**Acanthus flexicaulis* Bremek - Sumatra	
**Acanthus gaed* Lindau - África tropical
**Acanthus greuterianus* Snogerup, B.Snogerup & Strid
**Acanthus guineensis* Heine & P.Taylor - África tropical	
**Acanthus hirsutus* Boiss. - Turquía			
**Acanthus hungaricus* (Borbás) Baen. - Balcáns	
**Acanthus ilicifolius* L. - Asia
**Acanthus kulalensis* Vollesen 	
**Acanthus latisepalus* C.B.Clarke
**Acanthus leucostachyus* Wall. ex Nees - Asia
**Acanthus longibracteatus* Kurz	
**Acanthus mayaccanus* Büttner - Conca do Congo
**Acanthus mollis* L. - Mediterráneo	
**Acanthus montanus* (Nees) T.Anderson - África occidental
**Acanthus polystachyus* Delile - África tropical	
**Acanthus seretii* De Wild. - Congo	
**Acanthus spinosus* L. - Mediterráneo
**Acanthus ueleensis* De Wild. - África tropical	
**Acanthus villaeanus* De Wild. - África tropical	
**Acanthus volubilis* Wall. - Asia	
**Acanthus xiamenensis* R.T.Zhang - China.

## Cultivo e usos 
Varias especies, especialmente *A. spinosus* e *A. mollis*, cultívanse como plantas ornamentais.

As follas de *Acanthus mollis* inspiraron na Grecia antiga a decoración da capitel corintio.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bailey, L. H. & E. Z. Bailey (1976): *Hortus Third* i–xiv, 1–1290. Nova York: MacMillan.
* Flora of China Editorial Committee (2011): *Fl. China* **19**: 1–884. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
* Idárraga-Piedrahíta, A.; R. D. C. Ortiz; R. Callejas Posada & M. Merello (2011): *Flora de Antioquia. Catálogo de las Plantas Vasculares*, vol. 2. Listado de las Plantas Vasculares del Departamento de Antioquia. pp.&nbsp;1–939.
* Nelson, C. H. (2008): *Cat. Pl. Vasc. Honduras*, 1–1576.

### Outros artigos 
* Lamiales
* Acantáceas

### Ligazóns externas 
* Flora Europaea: *Acanthus*.
* Germplasm Resources Information Network: *Acanthus*.
* Imaxes de *Acanthus*.