open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Iván Fandiño

**Iván Fandiño Barros**, nado en Orduña o 29 de setembro de 1980 e finado en Aire-sur-l'Adour, Landas, Francia o 17 de xuño de 2017, foi un toureiro vasco de orixe galega.

## Traxectoria 
[miniatura| Saía a ombreiros en [Baiona, Francia|Baiona tras estoquear 6 touros.]]
Naceu en Orduña, Biscaia, o 29 de setembro de 1980, sendo fillo de dous galegos: Francisco, natural de Oza dos Ríos, e Charo, de Figueroa, Abegondo. Sen tradición taurina na súa familia, afeccionouse aos touros aos 14 anos despois de destacar na súa mocidade como pelotari.

Vestiu o traxe de luces por primeira vez en Llodio o 16 de agosto de 1999 e debutou con picadores o 2 de xuño de 2002 en Orduña, con novelos propiedade de Javier Pérez Tabernero e compartindo cartel con Julien Lescarret e Javier Lara, cortando tres orellas.

Despois dun intenso percorrido por prazas de touros máis pequenas, o 12 de maio de 2009 confirmou a alternativa con Antonio Ferrera, e Morenito de Aranda como padriño e testemuña, ante "Catalán", touro da gandería "La Dehesilla". Lucía un traxe lila e dourado e saíu ovacionado.

O 2011 foi o ano do seu lanzamento ao éxito taurino tras catro grandes actuacións na praza de Las Ventas, Madrid, cortando outras tantas orellas, o que lle outorgou numerosos premios, como o de triunfador de San Isidro e da tempada. A pesar de recibir unha grave cornada en Málaga o 20 de agosto, rematou a tempada no máis alto da clasificación. Continuou a súa progresión durante os seguintes anos, con numerosas actuacións en España, Francia, Portugal e América do Sur, converténdose nun dos toureiros máis destacados do mundo.

miniatura

### Morte 
O 17 de xuño de 2017, aos 36 anos, na localidade francesa de Aire-sur-l'Adour, no departamento das Landas, enfrontouse ao touro "Provechito", da gandería española de Baltasar Ibán, durante a corrida de touros que conmemoraba as festas desta vila francesa. Foi derrubado polo touro, que lle asestou unha grave cornada que lle afectou ao fígado, pulmón e ril, cortando a vea cava inferior e provocándolle unha grave hemorraxia. Tras ser atendido na enfermería da praza, e ante a gravidade do contratempo, Fandiño foi trasladado ao Hospital Mont-de-Marsan, falecendo unha vez que chegou alí por unha segunda parada cardíaca que non puido superar. Os médicos que o atenderon só puideron certificar a súa morte.

Foi a segunda morte dun toureiro español nunha praza no século XXI, despois da de Víctor Barrio o 9 de xullo de 2016 en Teruel.

## Notas
Bandeira dos asirios

A **bandeira dos asirios** (en :  ou  ) é a bandeira étnica que representa ao pobo asirio, creada para representar a súa nación e patria, así como á diáspora asiria. Os seus dous compoñentes, a estrela de Utu/Shamash, que era un símbolo do deus Shamash, e que tamén se usaba habitualmente nos postes dende o Imperio Acadio como símbolo da nación, combínase co antigo símbolo do deus Assur.

George Bit Atanus deseñou a bandeira por primeira vez en 1968; a Alianza Asiria Universal, a Federación Nacional Asiria e o Partido Democrático de Bet-Nahrain adoptárona en 1971. A bandeira ten un fondo branco cun círculo dourado no centro, rodeado por un estrela de catro puntas en azul. Catro franxas onduladas de tripla cor (vermello-branco-azul), ensanchadas e onduladas, conectan o centro coas catro esquinas da bandeira. Sobre o centro aparece a figura do deus asirio precristián Assur, coñecido pola iconografía da Idade de Ferro.

## Galería de imaxes 
;Variantes

Ficheiro:Flag of Assyria.svg|A bandeira asiria coa imaxe de Assur en vermello (adoptada en 1971).
Ficheiro:Flag of the Assyrians (gold and blue Assur).svg|A bandeira asiria coa imaxe de Assur con dourado e azul, adoptada pola Alianza Asiria Universal.
Ficheiro:Flag of the Assyrians (gold Assur).svg|A bandeira asiria coa imaxe de Assur en dourado.
Ficheiro:Flag of the Assyrians (no Assur).svg|A bandeira asiria sen a imaxe de Assur. Esta versión é a usada polas Unidades para a Protección da Meseta de Nínive.

;Inspiracións

Ficheiro:Ashur god.jpg|A figura do "arqueiro con túnica de plumas" na bandeira de 1968 está inspirada na iconografía do Imperio Neoasirio.
Ficheiro:Shamash-sun-symbol (3 rays).svg|Unha versión estilizada do símbolo solar de Shamash
Ficheiro:Kawkbo Othuroyo b-'Idto d-Mor Gabriel 1.jpg|Símbolo de estrela no mosteiro de Mor Gabriel

;Outras bandeiras

Ficheiro:Flag of the Syriac-Aramaic People.svg|Bandeira dos arameos.
Ficheiro:Chaldean_flag.svg|Bandeira dos cristiáns caldeos, adoptada a finais de 1999.
Ficheiro:Gozartoflag.svg|Tricolor usado polo Partido da Unión Siríaca e o Consello Militar Siríaco que representa aos asirio-siríacos no norte de Siria controlado polas Forzas Democráticas Sirias
Ficheiro:Flag of Iraq (1959–1963).svg|A bandeira de Iraq 1959-1963 incluía unha estrela de Ishtar vermella que simbolizaba a minoría asiria.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pobo asirio
* Bandeira dos arameos
### Ligazóns externas 
*
Bandeira dos bérberes

A **bandeira dos bérberes** (en lingua bérber: ⴰⴾⴻⵏⵢⴰⵍ ⴰⵎⴰⵣⵉⵗ; *Akenyal Amaziɣ*) é unha bandeira étnica que representa os bérberes, creada para representar a súa nación así como á diáspora, manifestacións culturais e políticas. No presente, é empregada por organización políticas e culturais bérberes de 10 países do norte de África, incluíndo Marrocos, Alxeria, Tunisia, Libia, Mauritania, Malí, Níxer, Burkina Faso, Exipto e as Illas Canarias (España).

A bandeira foi izada orixinalmente en Wadya, unha vila de Cabilia, en Alxeria, polo veterano cabilo alxeriano Youcef Medkour.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Nacionalismo bérber
* Alfabeto tifinagh
### Ligazóns externas 
*
Amandino Neira

**Amandino Neira Fernández**, coñecido como **Neira**, nado en Mera de Arriba (Ortigueira) cara a 1912 e finado en Ortigueira o 1 de xuño de 1939, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Músico, traballou de ferreiro en Cuíña, pertenceu á UGT e foi vocal da Agrupación Socialista de Ortigueira. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu ao monte. O 1 de xuño de 1939 a Garda Civil e tropas do exército procedentes de Ferrol rodearon a cova de Montemeao onde estaba acubillado co seu irmán José e Modesto Villar Ínsua; Amandino e Modesto morreron polos disparos, e José, ferido nunha man, conseguiu saír do cerco grazas a colaboración dun grupo de soldados sitiadores. O 18 de xullo de 1939 os seus pais, dúas irmás (Florinda e Amadora), a súa cuñada e varios veciños foron deportados a Herrera del Pisuerga acusados de colaborar cos fuxidos; Gloria Giz Castro, a súa moza, foi encarcerada na prisión de Ferrol.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
A Cámara, Boal, Boal

**A Cámara** (oficialmente en asturiano **A Cámbara**) é un lugar da parroquia de Boal no concello de Boal que se localiza no occidente de Asturias.

Situado a 398 metros sobre o nivel do mar, a aldea localízase a 2,5 km da vila, e capital do concello, de Boal e en 2021 tiña catro habitantes. 

## Notas
Bandeira dos coptos

A **bandeira dos coptos** (en ) é unha bandeira étnica que foi creada no ano 2005 por activistas de diferentes países para representar ás comunidades coptas de Exipto e da diáspora. Non está recoñecido pola Igrexa Copta Ortodoxa de Alexandría e nin por ningunha organización copta oficial. A única organización copta que recoñeceu a bandeira é a Asociación Copta de Nova Zelandia, que é a mesma asociación que creou a bandeira, así como coptos libres.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pobo copto
* Lingua copta
### Ligazóns externas 
* 
* Dar Akhbar El Yom, April 27, 2006 – Article in Arabic criticizing the flag  
* Google translation into English of the article from Dar Akhbar El Yom. 
* The Coptic Flag, Meanings and Colors 
* The Coptic Flag
Bandeira do Kurdistán

250px|miniatura|Bandeira do Kurdistán.
A **bandeira do Kurdistán** (en ; *Alaya Kurdistanê*) é a bandeira étnica que representa aos kurdos, creada en 1920 pola Sociedade para o Ascenso do Kurdistán. Posteriormente, sería adoptada en diferentes variantes como bandeira nacional de varios estados kurdos, incluíndo a República de Ararat, a República de Mahabad e, máis recentemente, a rexión do Kurdistán iraquí en 1992. Ademais, o Reino de Kurdistán utilizou a bandeira crecente e esta tamén é considerada unha bandeira kurda.

## Día da bandeira da rexión do Kurdistán 
[dereita|miniatura|250px|A bandeira do Kurdistán ondea sobre a disputada cidade de [Kirkuk despois de que fose abandonada polas Forzas iraquís en xuño de 2014 segundo avanzaba o grupo terrorista Estado Islámico.]]
Dende 1993, celébrase o día da bandeira kurda no Kurdistán iraquí cada 17 de decembro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
*
Bandeira dos livonios

A **bandeira dos livonios** (en ; en ) é a bandeira étnica do pobo livonio. A bandeira foi utilizada por primeira vez pola Sociedade de Livonia (en ) no ano 1923, e no presente é usada por varios grupos culturais de Livonia. As proporcións da bandeira son 2:1:2 e a relación entre a altura da bandeira e o seu ancho fíxase en 1:2. A cor verde representa os bosques, o branco representa a costa de Livonia e o azul representa o océano. Estes representan a cultura pesqueira de Livonia, e as cores simbolizan a visión dun pescador cando mira á costa. 

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Livonian flag proportsijid.PNG|Proporcións da bandeira.
Ficheiro:Flag of the Governorate of Livonia.svg|Bandeira histórica da Gobernación de Livonia, unha das gobernacións bálticas do antigo Imperio Ruso.
Ficheiro:Flag of et-Parnu.svg|Bandeira do Reino de Livonia entre 1570-1578, un estado cliente do Tsarato ruso.
Ficheiro:United Baltic Duchy flag.svg|O Ducado Báltico Unido, tamén coñecido como Gran Ducado de Livonia, comprendeu as terras de Estonia e Letonia e incluíu a creación dun Ducado de Curlandia e Semigallia e un Ducado de Estonia e Livonia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pobo livonio
### Ligazóns externas 
*
Torneo feminino de hóckey sobre xeo dos Xogos Olímpicos de Inverno 2022

O **torneo feminino de hóckey sobre xeo nos Xogos Olímpicos de Beijing 2022** estase a celebrar na cidade de Beijing (China). A competición comezou o 2 de febreiro de 2022 e finalizou o 17 de febreiro coa disputa da final. Dez países clasificáronse para o torneo; seis deles de xeito automático de acordo coa clasificación que realiza a Federación Internacional de Hóckey sobre Xeo (coñecida polas súas siglas en inglés IIHF), un, China, clasificado automaticamente como equipo organizador, mentres que os outros tres participaron nun torneo de cualificación.

Ao finalizar a competicón as xogadoras canadenses conquistaron o seu quinto ouro olímpico.

## Sedes 
## Cualificación 
### Grupo A 
----

----

----

----

----

### Grupo B 
----

----

----

----

----

## Rolda de *play-off* 
### Cuartos de final 
----

----

----

### Semifinais 
----

### Partido polo bronce 
### Final 
## Clasificación final 
Do quinto ao oitavo posto os equipos se clasifican de acordo coa súa clasificación na fase de grupos:
Pobo sículo (Transilvania)

Os **sículos** (en ) son un subgrupo dos húngaros que vive maioritariamente no País Sículo, en Romanía. Unha poboación significativa descendente dos sículos de Bucovina vive nos condados de Tolna e Baranya, en Hungría, e en certos distritos de Voivodina, en Serbia.

Na Idade Media, os sículos xogaron un papel importante na defensa do Reino de Hungría fronte o Imperio Otomán como gardiáns da fronteira oriental. Co Tratado de Trianon de 1920, Transilvania (incluíndo o País Sículo) pasou a formar parte de Romanía, e a poboación sícula foi obxecto de esforzos de convertelos en romaneses. En 1952, durante o goberno comunista de Romanía, os antigos condados de Mureș, Odorhei, Ciuc e Trei Scaune (os que tiñan maior concentración de poboación sícula), foron legalmente designados como Rexión Autónoma Maxiar. Esta foi substituída en 1960 pola Rexión Autónoma Mureș-Maxiar, á súa vez dividida en 1968 en dous condados non autónomos, Harghita e Mureș. Estímase que eran uns 860.000 na década de 1970 e son recoñecidos oficialmente como un grupo minoritario distinto polo Goberno romanés.

## Notas 
### Referencias 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Grupos étnicos de Europa
### Bibliografía 
* Makkai, László (2001). *Transylvania in the medieval Hungarian kingdom (896–1526)*, In: Béla Köpeczi, HISTORY OF TRANSYLVANIA Volume I. From the Beginnings to 1606, Columbia University Press, Nova York, 2001,
Mary McDonnell

**Mary Eileen McDonnell**, nada en Wilkes-Barre (Pensilvania), o 28 de abril de 1952, é unha actriz estadounidense.

## Traxectoria 
McDonnell naceu en Wilkes-Barre, Pensilvania, e creceu en Ithaca, Nova York. É filla de Eileen (de solteira Mundy) e John "Jack" McDonnell, asistente informático. Os seus irmáns son Jane, Sally, Judith, Jackie e John. É de ascendencia irlandesa. Tras graduarse da State University of New York at Fredonia, estudou arte dramática e uniuse ao Long Wharf Theatre de New Haven, Connecticut.

McDonnell gañou un premio Obie á mellor actriz en 1981 polo seu traballo na obra *Still Life*. En Broadway, participou en produción de *Execution of Justice*, *The Heidi Chronicles* e *Summer and Smoke*.

Despois de máis de vinte e un anos de traballo no teatro e na televisión, McDonnell revelouse no cinema en 1990 interpretando a filla duns colonos estadounidenses criada polos síux en *Dances with Wolves*, de Kevin Costner. Interpretaba a filla adoptada pola personaxe de Graham Greene con 37 anos, só dez meses máis nova que Greene e menos de dous anos máis nova que Tantoo Cardinal, que interpretaba a súa nai adoptiva. Foi candidata ao Óscar á mellor actriz secundaria por este papel. O seu papel en *Passion Fish* (1992) proporcionoulle outra candidatura ao Óscar, nesta ocasión á mellor actriz.

Na televisión, McDonnell tivo o seu primeiro papel recorrente en 1980 na telenovela *As the World Turns*. Protagonizou en 1984 a comedia médica de pouco éxito *E/R* e por coincidencia tamén apareceu en 2001 na serie médica da NBC do mesmo título *ER*, pola que foi candidata ao Emmy polo seu papel de Eleanor Carter. Interpretou a Dra. Virginia Dixon, cirurxiá con síndrome de Asperger en tres capítulos de ''Grey's Anatomy* en 2008 e 2009. En 2003, McDonnell protagonizou a miniserie *Battlestar Galactica* como Laura Roslin. A miniserie deu lugar a unha serie semanal en que McDonnell volveu interpretar o papel de Laura Roslin. A serie rematou en marzo de 2009. McDonnell participou nunha sesión especial titulada *Battlestar Galactica* no World Science Festival de 2009.

En 2011, interpretou o papel de Kate Roberts, nai de Emma Roberts en *Scream 4*.

De 2009 a 2012, McDonnell tivo un papel recorrente en *The Closer* como capitán Sharon Raydor, capitán de policía na Force Investigation Division, que ás veces se enfronta á personaxe de Kyra Sedgwick. McDonnell recibiu unha candidatura ao Emmy en 2011 por ese papel.

Despois da temporada final de *The Closer* en 2012 a personaxe de McDonnell continuou como protagonista do spin-off, *Major Crimes'', que se estreou o 13 de agosto de 2012 e rematou en xaneiro de 2018.

## Vida persoal 
McDonnell casou co actor Randle Mell e xuntos tiveron dous fillos, Michael e Olivia. En decembro de 2021 a parella rematou a súa relación.

## Filmografía 
## Notas
Elisabetta Fiorini-Mazzanti

**Elisabetta Fiorini-Mazzanti,** nada  en Terracina o 3 de xuño de 1799 e finada en Lindau o 23 de abril de 1879, foi unha condesa, botánica, especialista en algas e musgos, e escritora italiana.

## Traxectoria 
A familia da condesa Elizabetta Fiorini pertencía á nobreza romana. O salón da casa era frecuentado por personalidades famosas e influentes, entre elas tamén estudosos e naturalistas como Charles Lucien Bonaparte (1803-1857) que apreciaron e estimularon o seu interese pola natureza.

Perdeu prematuramente a súa nai, e o seu pai asumiu a formación da única filla á espera das tarefas administrativas que lle puidesen encomendar a unha persoa da súa profesión. Formouse en historia, xeografía, literatura e arte, ademais de latín, francés, inglés e alemán. Na súa primeira infancia, desenvolveu un interese pola botánica, entrando en contacto coas coleccións de plantas, coñecendo a Giambattista Brocchi (1772-1826), o seu primeiro mestre. A través deste, entrou en contacto con outras luces da época, como Giuseppe De Notaris (1805-1877), Vincenzo Cesati (1806-1883), Pietro Savi (1811-1871), Antonio Targioni Tozzetti (1785-1856), Philip Barker Webb (1793-1854), Louis René Tulasne (1815-1885), Augustin-de Pyrame Candolle (1778-1841) e Wilhelm Philipp Schimper (1808-1880). Inspirada en de Notaris en Xénova, lanzou a súa obra mestra de 1831 *Sample Bryologiae Romanae*, a segunda edición apareceu dez anos despois.

Aquela publicación foi moi eficaz para o estudo dos musgos en Italia. Máis tarde dedicouse case exclusivamente ao estudo das algas de auga doce, das que descubriu unha nova especie. Porén, os musgos permaneceron, como na súa obra posterior, publicada pouco antes da súa morte " *Florula del Colosseo* ". Mesmo un pequeno tratado de 1874 ilustra iso, onde describe un novo musgo *Hypnum forbianum*, da provincia de Nápoles. Sempre estivo ansiosa por aumentar o seu herbario de musgos, co apoio de diversos coleccionistas do estranxeiro, recibindo envíos incluso na súa cama de hospital, co último agasallo dunha amiga en Alemaña, consistente nun musgo de Mauricio e Ceilán.

## Notas
Glicoforina E

A **glicoforina E** ou **GYPE** é unha proteína que en humanos está codificada polo xene *GYPE* do cromosoma 4.

A proteína codificada neste xene é unha sialoglicoproteína e unha proteína de membrana de tipo I. É un membro da familia xénica dos xenes GYPA e GYPB. Esta proteína pode levar antíxenos do grupo sanguíneo M. Os tres xenes GYPA, GYPB e GYPE están dispostos en tándem no cromosoma 4. Este xene puido derivar dun xene ancestral común co xene GPB por medio de duplicación xénica. Neste xene describíronse dous transcritos variantes de empalme alternativo que codifican esta mesma proteína.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Glicoforina

### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
Mexicana de Aviación

**Compañía Mexicana de Aviación, S.A. de C.V.** (comunmente coñecida como **Mexicana**) foi unha aeroliña de México. Fundada en 1921, era a aeroliña máis antiga do país e unha das aeroliña de marca única continua máis antigas do mundo (despois de KLM, Avianca e Qantas). Antes do cesamento das súas operacións en agosto de 2010 trátábase da aeroliña insignia e a máis grande de México. O peche do grupo foi anunciado polo novo equipo directivo da compañía pouco tempo despois de que se declarara en suspensión de pagos. O 4 de abril de 2014 un xuíz declarou a bancarrota de Mexicana e ordenou comezar a vender todos os activos da compañía para pagar as obrigas da aeroliña. A súa sede atopábase na Torre Mexicana de Aviación (hoxe Torre AXA) da Cidade de México.

Ademais de servizos domésticos, Mexicana operaba voos a varios destinos internacionais en América do Norte, Centroamérica, o Caribe, Suramérica e Europa. O seu principal centro de conexións era o aeroporto internacional da Cidade de México, con centros secundarios no aeroporto de Cancún e no aeroporto de Guadalaxara.

Os principais competidores de Mexicana eran Aeroméxico (aínda que as dúas compañían tiñan código compartido nalgunhas rutas), e aeroliñas de baixo custo como Volaris e Interjet. Mexicana era a aeroliña máis antiga de Norteamérica e a curta máis antiga do mundo operando baixo o mesmo nome.

En 2009 o grupo de aeroliñas Mexicana (que incluía a Mexicana Click e a Mexicana Link) transportou máis de 11 millóns de pasaxeiros (6,6 millóns en rutas domésticas e 4,5 en rutas internacionais), usando unha frota duns 110 avións.

Durante os tres anos anteriores ao seu peche, o grupo Mexicana incrementara a súa participación nun florecente mercado doméstico, pasando dun 22% a principios de 2007 a case un 30% no seu último ano de vida. Isto acadouse reducindo o tamaño das operacións principais de Mexicana mentres se intensificaban as actividades de Mexicana Click (orixinalmente planeada como unha aeroliña de baixo custo) e de Mexicana Link (a subsidiaria operadora de CRJ con base en Guadalaxara). Mexicana solicitou un concurso mercantil en agosto de 2010 nun intento de reestruturar as súas operacións. O 27 de agosto de 2010 Mexicana anunciou que suspendería as súas operacións indefinidamente na medianoite do día seguinte. As súas filiais Click e Link tamén pararon as súas operacións.

## Notas
Timor portugués

**Timor Portugués** era o nome de Timor Leste cando estaba baixo administración portuguesa (1596-1975). Durante ese período, Portugal compartiu a illa de Timor coas Indias Orientais Neerlandesas, e desde 1949 con Indonesia.

## Historia 
miniatura|Monumento a Nosa Senhora en Dili, co brasón do Timor Portugués
O primeiro documento europeo coñecido que se refire á illa é unha carta de Rui de Brito Patalim a Manuel I de Portugal, datada o 6 de xaneiro de 1514 en que se indican os navíos que partiran cara a Timor. Atraídos inicialmente polos recursos naturais, os portugueses levaron con eles misioneiros e a relixión católica. Coa chegada do primeiro gobernador en 1702, deuse inicio á organización colonial do territorio, creándose o chamado Timor Portugués.

O Tratado de Lisboa, celebrado o 20 de abril de 1859 entre os reinos de Portugal e dos Países Baixos conduciu á demarcación das posesións portuguesas e neerlandesas en Timor e nas illas adxacentes. Segundo os termos dese tratado, Portugal cedeu Larantuca, Sicca e Payas, na illa das Flores, Wouré, na illa de Adonara, e Pamung Kaju, na illa de Solor. En contrapartida, os Países Baixos cederon o reino de Maubara e renunciaron a Ambeno, na illa de Timor, así como renunciaron a Ataúro e pagaron unha compensacións de 200&nbsp;000 floríns.

A pesar de que Portugal foi neutral durante a segunda guerra mundial, en decembro de 1941 o Timor Portugués foi ocupado por forzas australianas e neerlandesas, que esperaban unha invasión por parte do Imperio xaponés. Cando os xaponeses ocuparon Timor, en febreiro de 1942, os Aliados, xunto con voluntarios timorenses, enfrontáronselles nunha guerrilla durante a chamada batalla de Timor. O enfrontamento deu como resultado a morte dun número indeterminado de timorenses (entre 40&nbsp;000 e 70&nbsp;000) e de 81 portugueses.

Tras 1949, as Indias Orientais Neerlandesas independizáronse baixo o nome de Indonesia. En 1960, a Asemblea Xeral das Nacións Unidas, mediante a Resolución do 14 de decembro de 1960, considerou o Timor Portugués un territorio non autónomo baixo administración portuguesa. Isto nunca foi aceptado polos presidentes do consello António de Oliveira Salazar e Marcelo Caetano nin pola Constitución de 1933, e continuaron a considerar o territorio parte integrante de Portugal. Porén, a resolución foi aceptada pola Lei 7/1974 de 27 de xullo do Conselho da Revolução que mostrou a aceptación da independencia de todos os territorios ultramarinos.

En 1975, como consecuencia da Revolución dos Carabeis en Portugal e a decisión de proceder á rápida autodeterminación de todas as provincias ultramarinas, Timor Portugués declarou unilateralmente a súa independencia e cambiou o seu nome a Timor Leste. Esta acción foi seguida dunha invasión e anexión por parte de Indonesia, que nunca foi recoñecida polas Nacións Unidas.

Desde o punto de vista portugués, foi tecnicamente o 20 de maio de 2002 cando Timor Portugués deixou de existir, xa que este territorio logrou a súa total independencia naquela data.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Timor Leste
* Historia de Timor Leste
* Lusofonía
* Estado da India portuguesa
Universidade da Paz

A **Universidade da Paz**  (UNPAZ) é unha universidade privada en Dili, a capital do país lusófono de Timor Leste.

UNPAZ foi unha das varias universidades que xurdiron despois da independencia de Timor de Indonesia en 1999. Undil (Universidade Dili) fundouse despois en Masquerinhas por problemas internos sen resolver. Durante os seus primeiros meses funcionou de forma temporal, antes de comprar terreos para construír un novo campus ao suroeste do centro da cidade. (Coordenadas: 8°33'54"S 125°32'52"E). En 2005, a maioría dos edificios principais do campus foron establecidos e varios centos de estudantes asistían a clases, impartidas por expatriados e timorenses locais. A maioría dos estudantes iniciais participaron na loita pola independencia de Timor, incluídos os ex-guerrilleiros de Falintil, aos que se lles tiña negado a educación universitaria durante o conflito anterior a 1999.

## Véxase tamén 
* Educación
* Historia de Timor Leste

## Notas
Salamanca, Nova York

**Salamanca** (en lingua seneca: *Onë:dagö:h*), é unha cidade do condado de Cattaraugus, Estado de Nova York, nos Estados Unidos, situada dentro da reserva india Allegany, unha das dúas gobernadas pola Nación Seneca de Nova York.
Recibiu o seu nome na honra de José de Salamanca, nobre e político español de mediados do século XIX, debido ás xenerosas doazóns que fixo á comunidade indíxena dos indios Seneca.

## Xeografía 
Encóntrase na reserva da tribo Seneca, unha das seis tribos da Confederación Iroquesa. 
ás beiras do río Allegheny, e é adxacente ao Parque Estatal de Alleghany.

Situada a 421 msnm, o municipio ten unha superficie de 16,15 km². 

Segundo o censo de 2020 contaba cunha poboación de 5 929 habitamtes, polo que a súa densidae de poboación nese ano era de 950 hab./km².

### Poboación nativa 
A poboación nativa americana da cidade é aproximadamente un 19 % da total, e non inclúe aos senecas que viven nas aldeas próximas de Jimerson Town (unha das dúas capitais da nación) e Kill Buck.

## Historia 
A cidade de Salamanca —en inglés, *City of Salamanca*— foi incorporada en 1913 á municipalidade de Salamanca —en inglés, *Town of Salamanca*—, que a rodea. 

É a única cidade dos Estados Unidos que foi construída en terreos arrendados a unha reserva india. O arrendamento dos Senecas comezou a mediados do século XIX e é efectivo até 2030.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Hogan, Thomas E. (xaneiro de 1974): "City in a Quandary: Salamanca and the Allegany Leases", *New York History* nº 55.

### Ligazóns externas 
*Salamanca. Cattaraugus County - New York Geographic Names Information System .
*Salamanca Area Chamber of Commerce .
*[Salamanca (New York)](https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Salamanca_(New_York)) na *Encyclopædia Britannica*, Volume 24, 1911 .
Condado de Cattaraugus

O **condado de Cattaraugus** (en inglés: *Cattaraugus County*) é un condado do estado de Nova York, nos Estados Unidos de América, cun lado bordeando o estado de Pensilvania.

## Xeografía 
O condado ocupa unha superficie de 3 420 km² e, segundo o censo de 2020, a súa poboación era de 77 042 habitantes, polo que
a súa densidade de poboación, nese ano, era de 22,7 hab./km².

A capital do condado é Little Valley.

A poboación nativa americana está formada maioritariamente por iroqueses (2,9 % da poboación do condado). 

Dentro dos seus límites atópanse a reserva india Allegany da nación Seneca de Nova York e o parque estatal Allegany. O río Allegheny atravesa o condado.

O condado de Cattaraugus está na parte suroeste do estado de Nova York, inmediatamente ao norte da fronteira con Pensilvania. A parte sur do condado de Cattaraugus é a única área do oeste de Nova York que non foi cuberta pola última glaciación da idade do xeo. É notabelmente máis accidentado que as zonas veciñas que tiñan cumios arredondados e vales cheos polos  glaciares. Toda a área é unha meseta disecada da idade de Pensilvania e Mississippi, pero parece montañosa para o observador.

A meseta é unha extensión da meseta de Allegany desde a próxima Pensilvania. O sur do condado de Cattaraugus forma parte do mesmo campo petrolífero e o petróleo era antigamente un dos recursos principais da zona. Agora séguese extraendo gas natural.

Unha divisoria continental entre as concas hidrográficas do río Mississippi e dos Grandes Lagos atravesa o condado de Cattaraugus.

## Historia 
En tempos antigos o territorio, en gran parte inestábel, era a patria tradicional dos agora extintos indios Wenrohronon. Máis tarde converteuse no territorio do pobo Seneca, unha das cinco Nacións dos indios da Confederación Iroquesa.

Durante a época colonial foi reclamado polo menos por tres territorios dos Estados Unidos: a colonia de Nova York, a colonia da baía de Massachusetts e a colonia de Pensilvania, cada unha das cales estendeu as súas reivindicacións coloniais cara ao oeste até despois da Guerra de Independencia dos Estados Unidos de América. 

O condado foi fundado o 28 de marzo de 1817.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Cattaraugus County, New York, United States na *Encyclopaedia Britannica*.
*Cattaraugus County en *USGS Geographic Names Information System*.
Río Allegheny

O **río Allegheny** é un río do nordeste dos Estados Unidos, o principal afluente do río Ohio. 

## Características 
miniatura|250px|Ponte de Highland Park 
O río Allegheny ten unha lonxitude de 523 km e drena unha conca de 30 000 km². Gran parte do seu curso atravesa bosques montañosos. 

Discorre polos estados de Pensilvania e Nova York.

Nace no condado de Potter, Pensilvania, zigzagueando ao noroeste dentro de Nova York, devolvéndose ao interior de Pensilvania e uníndose co río Monongahela para formar o río Ohio en Pittsburgh.

Os seus principais afluentes son o río Clarion (177 km), o río Kiskiminetas (228 km) e o río French (188 km). 

Ten varios encoros que fan o río navegábel desde Pittsburgh até East Brady.

## Etimoloxía 
O nome Allegheny probabelmente provén da lingua delaware ou lenape, que significa "o mellor río dos outeiros" ou "fermosísimo regato". Hai unha lenda lenape dunha tribo chamada "Allegewi" que adoitaba vivir ao longo do río. Hernando de Soto, en 1540, informou que os "Allegewi" eran os Cherokees.

## Tramos protexidos 
O 20 de abril de 1992 un tramo do río de 139,6 km foi declarado como río salvaxe e paisaxístico nacional, coa consideración de recreativo.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* Schafer, Jim & Mike Sajna (1992): *The Allegheny River: Watershed of the Nation*. University Park, Pennsylvania, US: The Pennsylvania State University Press. ISBN 978-0-271-00836-3.

### Ligazón externa 
*National Water Information System. USGS Water Resources .
Rego de Ansilán

O **rego de Ansilán** é un afluente do río Meiro.

## Percorrido 
O regato nace no lugar de Abredo na parroquia de Folgueiras do concello de Coaña na aba oriental do alto da Vara, na serra de Abredo, a 378 metros sobre o nivel do mar e tras percorrer 3,5 km aboca no río Meiro no lugar de Meiro tamén na parroquia de Folgueiras.
Lingua delaware

A **lingua delaware**, tamén coñecida como **lingua lenape** (*Lënapei èlixsuwakàn* na súa propia lingua), é unha lingua norteamericana que está formada por dous dialectos: a **lingua munsee** e a **lingua unami**, que pertencen ao subgrupo da lingua algonquina oriental, da familia das linguas algonquinas. O munsee e o unami eran falados orixinariamente polo pobo lenape. Este pobo vivía preto da rexión da actual cidade de Nova York, en particular nas illas de Staten Island, Long Island, Manhattan e o próximo val do río Hudson; algúns grupos tamén se estableceran nos actuais estados veciños de Pensilvania e Nova Jersey, e ao longo da costa do de Delaware.

## Historia 
Os munsee e os unami -que á súa vez son grupos lingüísticos- nunca foron grupos unidos política ou lingüísticamente, e os termos *delaware*, *munsee* e *unami* son posteriores ao período de consolidación destas entidades locais.

## Sistema de escritura 
Non existe un sistema de escritura estandarizado nin para a lingua unami nin para a lingua munsee. Por esta razón os lingüistas tenden a facer uso de caracteres que se atopan no alfabeto fonético internacional ou mesmo no alfabeto fonético americano para representar sons que non están suficientemente representados nos sistemas de escritura estándar.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Blalock, Lucy; Bruce Pearson & James Rementer (1994): The Delaware Language. Bartlesville, OK: Delaware Tribe of Indians.
*Brinton, Daniel G. & Albert Seqaqkind Anthony (1888): *A Lenâpé-English dictionary. From an anonymous manuscript in the archives of the Moravian Church at Bethlehem*. Philadelphia: The Historical Society of Pennsylvania.
*Campbell, Lyle (1997): *American Indian languages: The historical linguistics of Native America*. Nova York: Oxford University Press. ISBN 0-19-509427-1.
*Goddard, Ives (1977): "Some early examples of American Indian Pidgin English from New England". *International Journal of American Linguistics* **43**: 37-41.
*Goddard, Ives (1978): "Eastern Algonquian Languages." En Bruce Trigger, ed. *Handbook of North American Indians, Volume 15*, Northeast, pp. 70–77. Washington: Smithsonian Institution.
*Goddard, Ives (1978a): "Delaware". En Bruce Trigger, ed., Handbook of North American Indians, Volume 15*. Northeast, pp. 213–239. Washington: The Smithsonian Institution.
*Kraft, Herbert C. (1986): *The Lenape: Archaeology, History, and Ethnography*. Newark: New Jersey Historical Society. ISBN  978-0-9110-2020-5.

### Ligazóns externas 
**Lingua delaware* en *Ethnologue: Languages of the World''. Ethnologue .
Ricardo Neira Fernández

**Ricardo Neira Fernández**, nado en Fene o 17 de abril de 1878 e finado en Tarbes (Altos Pireneos) o 13 de marzo de 1942, foi un militar e político galego.
## Traxectoria 
Ingresou no corpo administrativo da Armada en xullo de 1897. En 1902 era contador de fragata con destino no Arsenal de Ferrol, en 1911 contador de navío, en 1920 comisario e en 1930 comisario de primeira clase. Falaba francés, inglés, sueco, italiano e alemán e era mestre superior con título de mérito e avogado. Desprazouse en comisión de servizos a Berlín en 1914, Suecia e Suíza en 1916, Estocolmo en 1921 e Fiume en 1925. Dende 1925 foi xefe da Factoría de Subsistencias do Ministerio. O seu último destino en 1929 foi a Escola de Aeronáutica Nacional de Barcelona, onde se retirou en agosto de 1931 co grao de tenente coronel de Intendencia.

Establecido en Barcelona, ingresou na UGT e no PSOE e foi director do semanario *La Internacional* da UGT entre maio e decembro de 1931 e vogal do Comité Executivo da Federación Regional de UGT dende decembro dese ano. Asinaba as súas colaboracións co pseudónimo **Teniente Coronel**. En agosto de 1932 foi presidente da Federación Socialista do PSOE en Barcelona e vogal do Comité Nacional do PSOE representando a Cataluña en 1932 e 1933. Foi delegado ao XIII Congreso do PSOE en outubro de 1932 e candidato do PSOE por Barcelona-capital na candidatura da Fronte Obreira (PSOE e Bloque Obrero y Campesino) nas eleccións de novembro de 1933, pero non resultou elixido. Pertenceu ao sector da dereita do PSOE.

Durante a guerra foi caixeiro da Comisión de Compras de Material de Guerra en París. Finalizada a guerra permaneceu exiliado en Francia, e morreu en Tarbes o 16 de marzo de 1942.

En 1939 apareceu en Barcelona a súa tradución do alemán do libro de Johannes Spiess, *¡Submarinos!: seis años de crucero en submarino*.

## Recoñecementos 
Concedéronlle a Placa de San Hermenegildo en 1933 .

## Vida persoal 
Casou con Felicia Suances Maristany.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na Fundación Pablo Iglesias.
Jamie Salter

**Jamie Salter**, nado na década de 1960 (en 1962 ou 1963), é un executivo empresarial canadense. É o fundador, presidente e CEO de Authentic Brands Group, empresa estadounidense de desenvolvemento de marcas e licenzas con sede na cidade de Nova York. Antes foi o CEO de Hilco Consumer Capital.

## Carreira 
Salter é natural de Toronto, Canadá e comezou a súa carreira na comercialización de artigos deportivos na década de 1980. En 1992, cofundou o fabricante de táboas de *snowboard* Ride Inc., que cotizou en bolsa no Nasdaq en 1994. Dimitiu como CEO da compañía en 1996.

Deixou Hilco en 2010 para crear a empresa Authentic Brands Group. A compañía adquire dereitos de marcas e posúe os dereitos de iconas culturais como Marilyn Monroe, Michael Jackson, Muhammad Ali e Elvis Presley e do deporte como Julius Erving ou Sports Illustrated. En seis anos, converteuse nunha empresa de 1.500 millóns de dólares e gañou reputación como experta en marcas. por iniciativa de Shaquille O'Neil.  

En 2018 foi galardoado pola ONG Delivery Goods pola súa axuda á infancia en familias desfavorecidas. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Authentic Brands Group
Abraham González Casanova

**Abraham González Casanova**, coñecido como **Abraham**, nado en Cornellà de Llobregat o 16 de xullo de 1985, é un futbolista catalán que xoga como centrocampista no Ethnikos Achnas da primeira división chipiotra.

## Traxectoria 
Natural de Cornellà de Llobregat, Abraham principiou a súa carreira futbolística no club de fútbol base Fundació Ferran Martorell e de alí pasou á filial do Terrassa FC. Disputou un total de 16 partidos co primeiro equipo, na Segunda División B, durante a tempada 2004-2005.

En xullo de 2007 fichou polo FC Barcelona para reforzar o equipo filial e durante a tempada 2007-08 foi un dos titulares indiscutibles do equipo dirixido por Pep Guardiola que logrou o campionato de terceira división e o ascenso a Segunda B. No verán de 2008 viaxou co primeiro equipo á concentración de pretemporada en Escocia, e alí foi que debutou nun amigable diante do Hibernian FC. Pouco despois chegou o seu debut en partido oficial co FC Barcelona nas semifinais da Copa Cataluña perante a UE Sant Andreu.

O resto da tempada 2008-09 seguiu no FC Barcelona Atlètic, con algunha participación puntual co primeiro equipo azulgrana, que esa campaña logrou unha vitoria tripla. O 10 de outubro de 2008 xogou seis minutos da eliminatoria de dezaseisavos de final da Copa do Rei contra do Benidorm CF. O equipo barcelonista tamén o inscribiu para disputar a Liga de Campións da UEFA e convocárono para un partido, co Shakhtar Donetsk, aínda que á fin non saíu ao campo. Completou a tempada debutando na primeira división na última xornada do campionato co Deportivo da Coruña. Abraham saltou ao terreo de xogo no minuto 76', en substitución de Xavi Hernández.

O 12 de xuño de 2009 fíxose oficial a súa fichaxe polo Cádiz CF da segunda división española onde xogou ao longo de toda a tempada pero o descenso do equipo fixo inevitable a súa marcha.Logo de pasar desapercibido por varios equipos da Segunda División como o Gimnàstic de Tarragona ou o SD Ponferradina en menos dun ano, no verán de 2011 fichou pola Agrupación Deportiva Alcorcón e tras dúas boas tempadas, en xullo de 2013, confirmouse a súa fichaxe polo Real Club Deportivo Espanyol e a súa volta á primeira división española.

O 16 de xuño de 2016 o Club Universidad Nacional da Liga MX mexicana fíxose co xogador e anotou o seu primeiro gol co seu novo equipo o 11 de setembro de 2016 no minuto 85 contra o Querétaro, co que asegurou a vitoria do seu equipo por 4-1. O centrocampista barcelonés xogou tres tempadas co equipo. O 12 de xuño de 2018 anunciouse como reforzo do Club de Fútbol Lobos de la Benemérita Universidad Autónoma de Puebla, tras non anovar o CUN o seu contrato. A venda da franquía en xuño de 2019 a Ciudad Juárez deulle a carta de liberdade, e pasou a Veracruz para xogar co Club Deportivo Veracruz.

En xaneiro de 2020 asinou co AEK Larnaca da primeira división chipriotae o 31 de xaneiro de 2022 mudou de equipo ao pasar ao tamén chipriota Ethnikos Achnas.

## Clubs 
## Palmarés 
### Campionatos nacionais 
### Torneos internacionais 
## Notas
Levante español

:*Non confundir con Levante mediterráneo*

**Levante español**, **Levante peninsular** ou simplemente **Levante** son termos que serven para referirse ao conxunto de comarcas españolas da costa mediterránea, en especial aquelas correspondentes á Comunidade Valenciana e á Rexión de Murcia, sendo máis ou menos coincidente co sector oriental da Península Ibérica. 

O topónimo non se corresponde con ningunha demarcación administrativa que abarque o seu territorio, e solápase no seu uso cos de territorios históricos e comunidades autónomas, existindo un conflito terminolóxico. 

O termo non é sinónimo de Comunidade Valenciana.

Segundo a Real Academia Española o termo *Levante* úsase como «Nome xenérico das comarcas mediterráneas de España, e especialmente as correspondentes aos antigos reinos de Murcia e de Valencia».

## Historia 
Na década de 1930 o político alicantino Lorenzo Carbonell, do Partido Republicano Radical Socialista e daquela alcalde de Alacant, expresouse da seguinte maneira sobre o proxecto de Estatuto Regional Valenciano:

Nun informe de 1996 o Consell Valencià de Cultura –órgano consultivo en materia cultural das Cortes Valencianas– fala sobre a inconveniencia do termo *Levante* para referirse ao territorio da actual Comunidade Valenciana, antigo Reino de Valencia. Este informe argumenta que durante un tempo, xa no século XX, estableceuse este nome para aplacar a personalidade valenciana e evitar movementos nacionalistas, como sucedía noutros territorios. A este respecto o informe cita a Joan Fuster, personace fundamental no nacionalismo valenciano e ideólogo dos denominados Países Cataláns, dicía sobre o tema no seu libro *Nosaltres els Valencians* de 1962:
* O xornal valenciano Levante-EMV, cuxo nome data de 1939.

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Fuster, Joan (1979): *Nosaltres, els valencians*. Barcelona: Edicions 62. ISBN 84-2971-294-1.
* Preston, Paul e Saz, Ismael (2001): *De la revolució liberal a la democràcia parlamentària: València (1808-1975)*. València: Universitat de València. ISBN 84-7030-855-6.
* San Martín, Angel, ed. (1999): *Fi de segle. Incerteses davant un nou mil·lenni: X Universitat d’Estiu a Gandia*. Volumen 27 de Col·lecció oberta: Arte. València: Universitat de València. ISBN	978-84-3701-604-7.
Sialoglicoproteína

[miniatura|[Ácido siálico]]
[miniatura|[Glicoforina A, unha sialoglicoproteína]]
Unha **sialoglicoproteína** é unha glicoproteína que contén residuos de ácido siálico unidos a un extremo redutor da cadea polipeptídica. Estas proteínas adoitan conter un ou máis sialil oligosacáridos que están enlazados covalentemente ao resto da molécula.

As glicoforinas C e A son un bo exemplo de sialoglicoproteínas comúns, que se encontran nos glóbulos vermellos. A podocalixina é outra sialoglicoproteína que se encontra nas prolongacións pediculares das células podocitos, que se econtran nos glomérulos renais.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
THEMIS

miniatura|Representación dos satélites THEMIS en órbita.
**Time History of Events and Macroscale Interactions during Substorms** ou **THEMIS** é unha serie de satélites artificiais lanzados para estudar fenómenos xeomagnéticos.

## Características 
THEMIS consta de cinco satélites idénticos coa misión de estudar a inestabilidade das subtormentas magnetosféricas en órbitas con alturas de varios radios terrestres. O uso de varios satélites permite obter datos simultáneos desde diferentes puntos da magnetosfera terrestre, o que permite comprobar a orixe das subtormentas e outros fenómenos en combinación con observacións feitas desde observatorios terrestres.

Cada un dos satélites estabilízase mediante xiro e foron lanzados no mesmo foguete, un Delta 7925, o 17 de febreiro de 2007. Cada satélite leva os seguintes instrumentos:

*Magnetómetros tridimensionais de porta de fluxo e bobina.
*Un detector de campo eléctrico.
*Un analizador electrostático para medir ións e electróns de enerxías entre 5 eV e 30 keV.
*Un telescopio de estado sólido para medir ións e electróns de enerxías entre 20 keV e 1 MeV.

Despois da primeira fase da misión os satélites comezaron a fase denominada *Artemis* na que se adican a estudar subtormentas solares e os cintos de radiación terrestres. Os dous satélites denominados P1 e P2 foron enviados a unha órbita de Lissajous arredor dos puntos de Lagrange L1 e L2 da Lúa para estudar o vento solar, as ondas de choque e a contorna magnética lunar, para posteriormente ser enviados a órbitas elípticas arredor do noso satélite para continuar seus estudos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Delta 7925
Gerhard Thiele

**Gerhard Paul Julius Thiele**, nado en Heidenheim-Brenz, Alemaña, o 2 de setembro de 1953, é un astronauta alemá que formou parte da misión STS-99.

## Traxectoria 
Thiele graduouse en física pola Universidade Ludwig-Maximilians en Múnic en 1982 e doutorouse 1985. Comezou o seu adestramento como astronauta da axencia espacial alemá DLR en 1988, completándoo en 1990. Uniuse ao corpo de astronautas da Axencia Espacial Europea en 1998. Participou na misión STS-99, pasando un total de 11,24 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-99
Unitarismo

O **unitarismo** é unha corrente teolóxica dun sector do cristianismo protestante, que cre nun Deus unipersoal e sostén que Xesucristo non é o mesmo Deus. O unitarismo é estritamente monoteísta e cre que existe só un único Deus, Deus Pai ou Yahveh, conformado por unha soa entidade.
## Historia 
As ideas do unitarismo comprendíanse durante os primeiros anos do cristianismo no que o cristianismo católico chamou herexía ariana ou arianismo, polo nome do seu principal defensor, Ario. Pero o unitarismo moderno fixouse coa Reforma protestante: en Transilvania existiu desde a década de 1560 cando era acaudillado por Férenc David (1510-1579). En Polonia, o unitarismo floreceu durante cen anos como a Igrexa Reformada Menor, ata que a persecución de 1660 forzou aos seus seguidores ao exilio. A figura clave no movemento polaco foi o italiano Fausto Socino (1539-1604) e ao seu movemento chamóuselle socinianismo. Unitarios illados viviron en Inglaterra cara a 1600, sobre todo John Biddle, e logo no século XVIII, pero sempre sendo considerados disidentes da Igrexa de Inglaterra.

No último cuarto do século XVIII o movemento encabezouno e dirixiu a Essex Church fundada por Theophilus Lindsey en Londres (1774), sendo seguido tamén polo importante científico Joseph Priestley. Nos Estados Unidos, William Ellery Channing chegou a formar tamén unha influente congregación de ideas semellantes en Boston, cidade que chegou a constituírse practicamente na capital do unitarismo en América; e a ambos os dous lados do Atlántico as congregacións unitarias organizáronse como denominacións independentes en 1825. Nos seus últimos anos, o escritor español José María Blanco White fíxose unitarista.

Posteriormente, o Unitarismo histórico fusionouse coa igrexa do unitarismo universalista en 1995, constituíndose o Consello Internacional de Unitarios e Universalistas (ICUU) para coordinar as diversas Igrexas e asociacións Unitarias e Universalistas do mundo.

## Relación con outras igrexas 
A igrexa católica e ortodoxa rexeitan o unitarismo por considerar a súa doutrina igual á de Arrio, condenado por herexía no concilio de Nicea, por non crer na divindade de Xesús.

A igrexa protestante (evanxélica) rexeita desde os seus inicios ao movemento, xa que da mesma forma que as outras igrexas nicenas aceptan o concilio de Nicea, moitas igrexas negáronse rotundamente a recoñecer aos unitarios como protestantes debido a que nunca estiveron unidos á igrexa protestante a pesar de que teñan costumes similares, o 1 de marzo de 2006 o bispo evanxélico da catedral de Chester en Inglaterra rexeitou rotundamente o aceptar a unitarios na catedral por consideralos unha relixión herética.

## Notas