Dialeteísmo

O **dialeteísmo** (en ) é unha postura filosófica segundo a cal existen proposicións que son verdadeiras e falsas ao tempo. Máis precisamente, é a crenza de que poden existir enunciados verdadeiros a negación dos cales é tamén verdadeira. Este tipo de proposicións reciben o nome de "contradicións verdadeiras" ou dialéteias (en ).

O termo foi cuñado por Graham Priest e Richard Sylvan. Priest define o dialeteísmo como a posición que defende que existen contradicións verdadeiras. Pola súa banda, Jc Beall difire de Priest ao considerar un deflacionismo metodolóxico respecto dos predicados de verdade.

## Consecuencias formais 
Na lóxica clásica, introducir unha contradición *p ^ ¬p* (en galego, "p e non p") como premisa (é dicir, asumir que tanto *p* como *¬p* son verdadeiras) permite demostrar calquera proposición, *q*. De feito, xa que *p* é verdadeira, a disxunción *p v q* tamén o é. Isto, xunto con *¬p*, permite concluír *q* mediante o siloxismo disxuntivo. Esta característica adoita denominarse "principio de explosión", xa que a verdade dunha contradición fai "estoupar" o número de teoremas do sistema.

## Motivacións 
### Resolución de paradoxos 
O paradoxo do mentireiro e mais o paradoxo de Russell involucran enunciados autocontraditorios da lóxica clásica e a teoría informal de conxuntos, respectivamente. As contradicións supoñen un problema para estas teorías porque producen a súa "explosión" (é dicir, se unha contradición é verdadeira, entón todas as proposicións o son). O xeito habitual de resolver este problema é prohibir este tipo de enunciados revisando os axiomas da lóxica. Os dialeteístas, pola súa banda, responden a esta situación aceptando que estas contradicións son verdadeiras. O dialeteísmo permite o axioma de comprehensión da teoría de conxuntos sen ningún tipo de restricións, xa que afirma que calquera contradición resultante non é máis ca un teorema do sistema.

Secasí, os paradoxos autorreferenciais, como certas versións reforzadas do mentireiro, tamén poden resolverse abandonando o marco da lóxica clásica e aceptando lóxicas con máis de dous valores de verdade, como as lóxicas plurivalentes, a lóxica difusa ou a lóxica de Łukasiewicz.

### Razoamento humano 
Ás veces, as situacións ambiguas poden facer que os seres humanos afirmen tanto unha proposición como a súa negación. Por exemplo, se unha persoa está na porta dunha habitación, pode parecer razoable dicir que está na habitación e que non o está.

Algúns críticos sosteñen que esta situación só reflicte unha ambigüidade da nosa linguaxe, e non unha calidade dos nosos pensamentos. Xa que logo, se substituímos as proposicións contraditorias por unha máis específica ("A persoa está na porta"), a contradición desaparece.

### Doutrinas filosóficas 
Algunhas doutrinas filosóficas históricas, especialmente nas correntes orientais, pódense interpretar dende unha perspectiva dialeteísta. A noción xaina do *anekāntavāda* (en ; "múltiples caras") sostén que todas as proposicións son verdadeiras nun sentido e falsas noutro. Algúns intérpretes pensan que esta teoría implica que as dialéteias son ubicuas. Porén, tecnicamente, unha contradición lóxica é unha proposición que é verdade e falsa no *mesmo* sentido; polo tanto, unha proposición que é verdadeira nun sentido e falsa noutro non constitúe unha contradición.

Por outra banda, o sistema da lóxica budista, o *catuṣkoṭi* (en ), tamén indica que unha afirmación e a súa negación poden coexistir.

O filósofo británico Graham Priest, no seu libro *Beyond the Limits of Thought* (2002), sostivo que as dialéteias xorden no limiar da capacidade da nosa expresión, en moitos contextos tanto filosóficos como da semántica formal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*