open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
SOCATA Horizon

O **GY-80 Horizon** é unha avioneta francesa de catro prazas dos anos 60 deseñada por Yves Gardan e fabricado baixo licenza primeiro por Sud Aviation, e posteriormente pola súa filial SOCATA.

## Deseño e desenvolvemento 
O avión foi deseñado polo famoso deseñador francés Yves Gardan durante os anos 50. En 1960 Sud Aviation mercoulle a Gardan unha licenza para construír o avión. O prototipo voou por vez primeira o 21 de xullo de 1960 e o avión foi producido inicialmente por Sud Aviation en Nantes e Rochefort. Sud Aviation posteriormente mercou a compañía Morane-Saulnier en bancarrota, e en 1966, formou a filial SOCATA para continuar coa produción do Morane-Saulnier Rallye; porén, Sud Aviation transfería ao pouco tempo a produción dos seus avións de aviación xeral tamén a SOCATA. Sud-Aviation e a súa filial SOCATA fabricaron 267 unidades (pouco máis da metade das rodas quedaban expostas). O primeiro prototipo usaba un motor de refrixeración por aire Avco Lycoming O-320 de 150 cabalos que impulsaba unha hélice metálica de paso fixo, usando os avións de produción ese motor ou unha versión do mesmo de 160 cabalos, e tiñan como opción usar unha héice de velocidade constante. En 1966 estivo dispoñible o Lycoming O-360 de 180 cabalos, e a opción de 150 retirouse en 1967.

A meirande parte dos Horizon foron comprados por pilotos franceses, pero algúns exemplares exportáronse a varios países como Alemaña, Suíza e o Reino Unido.

Unha variante mellorada foi desenvolvida orixinalmente como o **Super Horizon 200** e posteriormente entrou en produción como o ST 10 Diplomate.

## Notas 
## Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Rhodeus sericeus

***Rhodeus sericeus*** é unha especie de peixe da familia Cyprinidae da orde dos Cypriniformes .

## Morfoloxía 
Os machos poden chegar aos 11 anos&nbsp;cm de lonxitude total.

## Hábitat 
É un peixe de auga doce.

## Distribución xeográfica 
Atópase en Eurasia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Eschmeyer, William N., ed. 1998. Catálogo de Peixes. Publicación Especial do Centro de Investigación e Información da Biodiversidade, núm. 1, vol. 1-3. Academia de Ciencias de California. San Francisco, California, Estados Unidos . 2905. ISBN 0-940228-47-5 .
* Fenner, Robert M.: *The Conscientious Marine Aquarist* . Neptune City, Nova Jersey, Estados Unidos : Publicacións T.F.H., 2001.
* Helfman, G., B. Collette e D. Facey: *The diversity of fishes*. Blackwell Science, Malden, Massachusetts, Estados Unidos, 1997.
* Moyle, P. e J. Cech.: *Fishes: An Introduction to Ichthyology*, 4a. edición, Upper Saddle River, Nova Jersey, Estados Unidos : Prentice-Hall. Ano 2000 .
* Nelson, J.: *Fishes of the World.* (Peixes do mundo), 3ª. edición. Nova York, EUA : John Wiley and Sons. Ano 1994.
* Wheeler, A.: *The World Encyclopedia of Fishes*, 2a. Edición, Londres : Macdonald. Ano 1985.
Escudo de Praga

miniatura|
O **Escudo da cidade de Praga** (en checo: *Znak hlavního města Prahy*) está inspirado no escudo de armas do Cidade Vella. A versión actual data de 1918, sufriu algunhas modificacións en 1964. O deseño actual é de 1991.

## Deseño 
Hai 12 bandeiras a cada lado do escudo de armas, que representan os distritos de Praga.

No centro do escudo está escrita unha inscrición en cor amarela:  *PRAGA CAPUT REI PUBLICAE*, (que en latín significa "Praga Capital da República").

## Historia
O brazo que suxeita a espada na porta da cidade apareceu por primeira vez no emblema da Cidade Vella de Praga en 1648. Foi un agasallo do emperador Fernando III de Habsburgo para celebrar a vitoria sobre os suecos durante a Guerra dos Trinta Anos.

Ficheiro:Coat of arms of Prague in Austria.png|Escudo de Praga durante o Imperio Austrohúngaro. (1649–1918)
Ficheiro:Coat of arms of Prague (before 1960).jpg|Escudo de Praga durante Checoslovaquia. (1927-1941, 1945-1964)
Ficheiro:Coat of arms of socialist Prague.png|Escudo de Praga durante Checoslovaquia. (1964–1991)
Gran Premio de Miami de 2022

O **Gran Premio de Miami 2022** (coñecido oficialmente como **Formula 1 Crypto.com Miami Grand Prix 2022**) é unha carreira de motor de Fórmula Un que se celebrou o 8 de maio de 2022 no Autódromo Internacional de Miami en Miami Gardens, Florida, Estados Unidos. É a primeira edición do Gran Premio de Miami e a quinta proba do Campionato Mundial de Fórmula 1 de 2022.

## Antecedentes 
### Clasificación do campionato antes da carreira 
Charles Leclerc é o líder do Campionato de Pilotos despois da cuarta rolda na Emilia-Romaña con 86 puntos, 27 por diante de Max Verstappen segundo, con Sergio Pérez Mendoza en terceiro lugar, a cinco puntos do seu compañeiro. No Campionato de Construtores, Ferrari lidera por diante de Red Bull Racing por 11 puntos e Mercedes por 47.

## Pneus dispoñibles 
## Practica 
Houbo tres sesións de adestramento cada unha dunha hora de duración. As dúas primeiras sesións de adestramento tiveron lugar o venres 6 de maio ás 14:30 e 17:30 hora local (UTC−04:00) e a terceira sesión tivo lugar ás 13:00 do 7 de maio.

## Cualificación 
A cualificación tivo lugar o 7 de maio ás 16:00 hora local e tivo unha duración dunha hora. A carreira interrompeuse na volta 41, xa que o pneumático traseiro dereito de Norris tocou coa parte frontal esquerda de Gasly, provocando un coche de seguridade virtual e despois un coche de seguridade durante cinco voltas. Verstappen foi coaccionado por Leclerc na reanudación e defendeu a súa posición para facerse co triunfo. Na volta 52, o seu compañeiro Pérez tentou adiantar a Sainz na curva 1 pero cometeu un erro e bloqueou. Vettel e Schumacher chocaron na volta 53, pero non se tomou ningunha medida. Leclerc e Sainz terminaron segundo e terceiro, respectivamente, mentres que Pérez, que sufriu problemas de motor que lle custaron uns 30 cabalos de potencia, e Russell figuraban entre os 5 primeiros. Despois da carreira, Alonso recibiu dúas penalizacións separadas de cinco segundos. Magnussen tivo dous incidentes separados tras o reinicio con Stroll, retirándose na última volta; clasificouse 16º xa que completou máis do 90 % da distancia da carreira.

### Clasificación da carreira 
## Posicións logo da carreira
;Clasificación no campionato de pilotos

;Clasificación do campionato de construtores

* **Nota**: Só están incluídos os cinco primeiros postos da clasificación.

## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén
Mikoyan-Gurevich MiG-9

O **Mikoyan-Gurevich MiG-9** (ruso: Микоян и Гуревич МиГ-9, designación USAF: **Type 1**, designación OTAN: **Fargo**) foi o primeiro caza turborreactor desenvolvido por Mikoyan-Gurevich nos anos inmediatamente posteriores á segunda guerra mundial. Usaba motores alemáns BMW 003 desenvolvidos con enxeñería inversa. Categorizado como un caza a reacción de primeira xeración, tivo un éxito moderado, pero sufriu problemas persistentes con apagamentos de motor cando disparaba os seus canóns a grandes altitudes debido a inxestión de gases das armas. Probáronse varias configuracións de armamento, pero ningunha solucionou o problema. Avaliáronse tamén outros motores, pero non chegou a probarse ningún en voo debido a que o prototipo do Mikoyan-Gurevich MiG-15 prometía un rendemento superior.

Fabricáronse un total de 610 avións, incluídos prototipos, e o tipo entrou en servizo en 1948 coa Forza Aérea Soviética. Polo menos  372 avións transferíronse ás Forza Aérea do Exército Popular de Liberación en 1950 para defender as cidades chinesas contra os ataques aéreos de Taiwán e para adestrar a pilotos chineses en reactores. O MiG-9 foi rapidamente substituído polo MiG-15. 

## Notas
Universidade de Harderwijk

A **Universidade de Harderwijk**, tamén chamada *Academia Guelders* (  ), foi unha universidade holandesa que operaba na cidade de Harderwijk, na República das Sete Provincias Unidas (hoxe Países Baixos), na provincia do Ducado de Gelderland. Estivo activa entre 1648 e 1811.

## Historia 
A Universidade foi pechada, xunto coas de Franeker e Utrecht, por un decreto de Napoleón en 1811, durante a ocupación francesa dos Países Baixos. Poucos anos despois, o rei Guillerme I tentou sen éxito restaurala. Na cidade, con todo, aínda sobreviven algúns dos antigos edificios universitarios, como o salón anatómico, o *Hortus* ou xardín botánico, e a famosa Torreta Linneo (*Linnaeustorentje*), que no seu día serviu de prisión para estudantes rebeldes e onde se colocou en 1869 un busto en homenaxe ao gran botánico sueco.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* http://www.destentor.nl/regio/veluwewest/932420/Pedel-regeert-weer-op-universiteit.ece (en holandés)
Quezaltepeque

**Quezaltepeque** é un topónimo de dúas localidades de Centroamérica:

* **Quezaltepeque, Guatemala**: municipio do departamento de Chiquimula;
* **Quezaltepeque, O Salvador**: municipio do departamento de La Libertad.
Departamento de La Libertad

**Departamento de La Libertad** pode facer referencia a:
* **Departamento de La Libertad**, no Salvador.
* **Departamento de La Libertad**, no Perú.
Zacapa

**Zacapa** é unha cidade e capital do departamento homónimo lozalizada a 148 km da Cidade de Guatemala ao leste da República de Guatemala, a beiras do Río Grande de Zacapa. É coñecido localmente pola súa elaboración manual de puros, queixo, e dun pastel feito con sabor a queixo.

O 22 de novembro de 1896 inaugurouse o tramo de Zacapa a Puerto Barrios do Ferrocarril do Norte. Daquelas o norte de Guatemala era unha rexión pouco explorada e a construción da liña ferroviaria iniciou a explotación industrial e comercial da rexión.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ubicación del Municipio
Rutilus rutilus

O ***Rutilus rutilus***, coñecido en galego como **vermella** é un peixe pertencente á familia dos Ciprinidos e á orde dos Cipriniformes.

## Distribución e hábitat 
]]
A especie poboa toda Europa agás a Península Ibérica, Grecia e Irlanda. Introduciuse en moitos países, incluíndo o norte de Italia (conca do río Po ) e o centro de Italia, que tampouco era o seu hábitat orixinario. Vive en augas tranquilas ou con moi pouca corrente, rica en plantas acuáticas, incluso lamacendas. Algunhas poboacións das zonas do Báltico e do Mar Negro son migrantes anádromos.

## Dieta 
Omnívoro, aliméntase principalmente de larvas de insectos e outros pequenos animais e de detritos vexetais.
[miniatura|esquerda|Rutilus en [Kivijärvi|Kilijärvi, a uns 100 km ao norte do Círculo Polar Ártico]]

## Reprodución 
Reprodúcese nos meses de abril, maio e xuño en augas ricas en vexetación.

## Características distintivas 
Moi parecido ao *Rutilus rubilio* pero de corpo aplanado lateralmente (moito máis que o *Rutilus rubilio* ), dorso moi arqueado, aletas vermellas brillantes (personaxe que pode estar máis ou menos acentuada), iris avermellado. As dimensións máximas son de 50 cm por 1,8 kg de peso, pero normalmente son moito máis baixas.

## Efectos biolóxicos da súa introdución fóra do seu hábitat
En moitos lugares a súa introdución provocou a rarefacción de especies autóctonas; por exemplo en Italia danou as poboacións de *Leucos aula* e *Rutilus aula* no norte e de *Rutulis rubilio* no centro-sur. Nos lagos Maggiore e Lugano provocou a desaparición ou a notable rarefacción do *alburnus arborella*, unha especie de peixe dotada anteriormente dun considerable interese para a pesca profesional.

## Pesca 
Apreciado como peixe de competición. As carnes, de boa calidade, son apreciadas principalmente nas rexións do leste de Europa a pesar da gran cantidade de espiñas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* (*en italiano*) Stefano Porcellotti, ''Pesci d'Italia, Ittiofauna delle acque dolci* , Ed. PLAN, 2005. (Fauna de peixes de auga doce)
* (*en italiano*) S. Zeruniano,  *Condannati all'estinzione? Biodiversità, biologia, minacce e strategie di conservazione dei Pesci d'acqua dolce indigeni in Italia*, Edagricole, 2002. (Condenado á extinción? Biodiversidade, bioloxía, ameazas e estratexias de conservación dos peixes autóctonos de auga doce en Italia)
* (*en italiano*) S. Bruno e S. Maugeri, *Pesci d'acqua dolce, atlante d'Europa.* Mondadori, 1992. (Peixes de auga doce, atlas de Europa).
*    M. Kottelat & J. Freyhof, *Handbook of European Freshwater Fishes'', Pub. Kottelat, Cornol (CH), 2007. (Manual europeo de peixes de auga doce).

### Ligazóns externas 
* Rutilus rutilus na Encyclopaedia Britannica
Blackburn Buccaneer

O **Blackburn Buccaneer** é un avión de ataque embarcado británico deseñado nos anos 60 para a Royal Navy (RN). Deseñado e inicialmente producido por Blackburn Aircraft en Brough, posteriormente foi coñecido como o Hawker Siddeley Buccaneer cando Blackburn converteuse en parte do Hawker Siddeley Group, aínda que este nome é raramente usado.

O Buccaneer deseñouse orixinalmente en resposta ao programa de construción do cruceiro soviético da clase Sverdlov. En vez de construír unha nova frota propia, a Royal Navy podería usar o Buccaneer para atacar eses buques achegándose a baixa cota por debaixo do horizonte dos seus radares. O Buccaneer podería atacar usando unha bomba nuclear ou armas convencionais. Máis tarde pretendeuse que levase mísiles antibuque de curto alcance para mellorar a súa supervivencia contra armas antiaéreas baseadas en buques máis modernas.

O Buccaneer entrou en servizo coa Royal Navy en 1962. Os primeiros avións de produción sufriron unha serie de accidentes debido a unha potencia insuficiente do motor, que foi rapidamente solucionada no Buccaneer S.2, equipado con motores Rolls-Royce Spey máis potentes. O Buccaneer tamén foi ofrecido como unha posible solución ao requirimento da Royal Air Force para un interdictor supersónico que levase armas nucleares. Foi rexeitado ao non cumprir coa especificación en favor do máis avanzado BAC TSR-2, pero o custo do programa TSR-2 levou á súa cancelación, cancelándose despois a compra do seu substituto, o General Dynamics F-111K. A RAF mercou Buccaneer e Phantom II estadounidenses como substitutos do TSR-2, entrando en servizo o Buccaneer en 1969.

A Royal Navy retirou o derradeiro dos seus grandes portaavións en 1978, movendo o seu rol de ataque ao British Aerospace Sea Harrier, e pasando os seus Buccaneer á RAF. Tras un accidente en 1980 reveláronse problemas coa fatiga do metal e a frota da RAF reduciuse ata os 60 avións, sendo o resto despezados. O final da guerra fría levou a unha redución na forza da RAF, e ao retiro acelerado do resto da frota, sendo os derradeiros Buccaneer da RAF retirados en 1994 en favor do Panavia Tornado. A Forza Aérea de Suráfrica (SAAF) tamén mercou o modelo. Os Buccaneer combateron na primeira guerra do Golfo en 1991, e na guerra na fronteira de Suráfrica.

## Notas
Rubén García

O nome **Rubén García** pode referirse a:
***Manuel Rubén García Álvarez**, médico e historiador galego (1915-1980);
***Rubén García Fernández**, promotor cultural galego (1951-2008);
***Rubén García Martínez**, futbolista galego (n. 1981).
***Rubén García Freije**, exfutbolista e político galego (n.
A Saínza

Como topónimo **A Saínza** pode referirse a:

;En Galiza
***A Saínza de Abaixo**, lugar da parroquia de Rairiz de Veiga, no concello de Rairiz de Veiga;
***A Saínza de Arriba**, lugar da parroquia de Rairiz de Veiga, no concello de Rairiz de Veiga.

;Castelo de Galiza
***Castelo da Saínza**, na parroquia de Rairiz de Veiga, no concello de Rairiz de Veiga.
John Gerard

**John Gerard** ou **John Gerarde** nado en Nantwich en 1545 e finado en 1611 ou 1612, foi un botánico inglés. En 1597 publicou unha extensa obra ilustrada, *Herball, ou Historia xeral das plantas*, que foi o libro de botánica inglés máis difundido do século XVII. Esencialmente, a obra é unha tradución da de Rembert Dodoens en 1554.

## Biografía 
Gerard naceu en Nantwich, onde recibiu a única educación da súa vida. En 1577 comezou a supervisar os xardíns de William Cecil, Lord Burghley. Gerard era un práctico, non un intelectual. Gerard é considerado un dos fundadores da botánica en lingua inglesa, pero non tiña unha formación completa nin os coñecementos botánicos que xa existían nesa época.

## Obras 
En 1596, Gerard publicou unha lista de plantas raras que el mesmo cultivou en Holborn, onde introduciu plantas exóticas do Novo Mundo, incluíndo plantas que identificou (erroneamente) como pertencentes ao xénero iuca.

En 1597, Gerard publicou o seu famoso *Great Herball or Generall Historie of Plantes*. A edición de 1597 reutilizou gravados en madeira dos libros *Eicones Plantarum* (1590) de Jacobus Theodorus, que tamén foran reutilizados a partir de obras de botánicos anteriores como Mattioli, Dodoens, Clusius e Lobelius.

Linneo honrouno co xénero *Gerardia*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Pódese atopar unha lista de nomes de plantas en GerardsHerbal.com  .
* A descrición do cánabo segundo Gerard en AntiqueCannabisBook.com .
* Un dicionario botánico do século XV, coñecida como *Alphita* en Archive.org publicado en 1887 por Clarendon Press. As notas ao pé desta publicación conteñen moitas citas do *Herbal* de 1633 de Gerarde.
* Facsmilie do *Herball* de 1597
Fernando III de Habsburgo

**Fernando III** (Graz, 13 de xullo de 1608 – Viena, 2 de abril de 1657) foi o Emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico e Arquiduque de Austria desde 1637 ata a súa morte, así como Rei de Hungría, Bohemia e Croacia. Era fillo do emperador Fernando II e da súa primeira esposa María Ana de Baviera.

## Biografía
### Infancia e xuventude
Fernando III foi o terceiro fillo de Fernando II e María Ana de Baviera. Educado polos xesuítas en Ingolstadt, foi un bo músico e un notable erudito. Johann Jakob von Dhaun, un Orde dos Hospitalarios, tamén tivo unha grande influencia na educación do príncipe.

Arquiduque de Austria, en decembro de 1625, foi coroado, en 8 de decembro de 1626, Rei de Hungría e Rei de Croacia e, en 21 de novembro de 1627, Rei de Bohemia. Despois diso, esixiu o mando supremo das tropas imperiais e a participación nas campañas de Albrecht von Wallenstein, uníndose aos inimigos de Wallenstein e contribuíndo á súa expulsión.

### Comandante militar
Despois da morte de Wallenstein converteuse, o 2 de maio de 1634, en comandante en xefe e co apoio dos xenerais Matthias Gallas e Octavio Piccolomini, tomou Donauwörth e Regensburg, gañou a Batalla de Nördlingen en setembro de 1634 e expulsou os suecos do sur de Alemaña. Debido ás súas conquistas tamén adquiriu influencia política. Líder do partido da corte pacifista, axudou a negociar a Paz de Praga cos estados protestantes, especialmente Saxonia en 1635. Despois seguiu as estratexias bélicas do seu irmán, o arquiduque Leopoldo Guillerme de Habsburgo.

### Emperador
En 30 de decembro de 1636 converteuse en Rei dos Romanos. En 15 de febreiro de 1637, despois da morte do seu pai, converteuse no Sacro Emperador Xermánico. Herdando a situación creada pola Guerra dos Trinta Anos, procurou incansablemente establecer negociacións de paz, que comezaron en 1644 pero que non concluíron ata 1648 coa Paz de Westfalia (Tratado de Münster con Francia e Tratado de Osnabrück con Suecia). A firme negativa de Fernando a permitir a liberdade de culto nos seus territorios e a reanudación da expulsión dos rebeldes (Contrarreforma) contribuíron enormemente ao atraso na consecución dos acordos de paz.

Despois de que Fernando conseguise que a Dieta de Ratisbona elixise ao seu fillo Fernando IV, Rei dos Romanos en 1653, a pesar de morrer antes que el o 9 de xullo de 1654 e de ter forxado unha alianza cos polacos contra os suecos, morreu o 2 de abril, 1657.
Fernando IV de Habsburgo

**Fernando IV** da Casa de Habsburgo, nado en Viena o 8 de setembro de 1633 e finado o 9 de xullo de 1654, foi coroado rei de Bohemia en 1646, rei de Hungría e Croacia en 1647 e Rei de Romanos o 31 de maio de 1653. 

Foi o primoxénito do emperador Fernando III de Habsburgo e da súa primeira esposa María Ana de Austria. Os seus avós maternos foron Filipe III de España e Margarida de Austria. Era o irmán máis vello de Mariana de Austria e Leopoldo I.

## Traxectoria 
Cando era novo, Fernando IV tomou o papel do seu pai como arquiduque de Austria. En 1646, Fernando IV converteuse en rei de Bohemia, compartindo o papel co de duque de Cieszyn e co seu pai, o emperador Fernando III. Foi coroado o 5 de agosto de 1646. Fernando IV tamén compartiu o papel de rei de Hungría e Croacia co seu pai; a súa coroación tivo lugar o 16 de xuño de 1647 en Pressburg, na actual Eslovaquia. Porén, Fernando IV morreu inesperadamente de varíola en Viena o 9 de xullo de 1654. Antes da súa morte, estaba previsto que casase coa filla de Filipe IV de España, María Teresa de España, a súa curmá. Á morte de Fernando III, Leopoldo I foi elixido emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico.

## Notas
Sikorsky R-6

O **Sikorsky R-6** é un helicóptero lixeiro bipraza estadounidense dos anos 40. No servizo coa Royal Air Force e Royal Navy foi chamado **Hoverfly II**.

## Desenvolvemento 
O R-6/Hoverfly II desenvolveuse para mellorar o exitoso Sikorsky R-4. Co fin de mellorar o rendemento deseñouse unha fuselaxe aerodinámica completamente nova e a cola do rotor de traseiro alongouse e enderezouse. Mantívose o rotor principal e o sistema de transmisión do R-4. Sikorsky asignou a designación **Model 49** ao novo deseño. Posteriormente Doman Helicopters Inc realizou modificacións de equilibrio dinámico no rotos. O novo helicóptero podía acadar os 160 km/h en comparación cos 132 km/hdo anterior deseño.

A produción inicial foi realizada por Sikorsky, pero a meirande parte das unidades foron fabricadas por Nash-Kelvinator. Algúns dos últimos exemplares estaban equipados con motores máis potentes.

## Historial operacional 
Os primeiros R-6 foron entregados ás Forzas Aéreas do Exército dos Estados Unidos (USAAF) a finais de 1944 e algúns transferíronse á Armada (USN). Inicialmente pretendíase pasar 150 R-6 á Royal Air Force (RAF), pero os atrasos causados por cambiar a produción da fábrica de Sikorsky en Stratford, Connecticut á de Nash-Kelvinator en Detroit, Míchigan significaron que só only 27 R-6A fosen realmente entregados á RAF como o **Hoverfly II**. 15 deles operaron coa Fleet Air Arm (FAA) da Royal Navy.

Algúns dos exemplares da RAF foron asignados ao 657 Squadron RAF para probar o uso de helicópteros no rol de cooperación co Exército, e podíanselle instalar dúas padiolas no exterior da fuselaxe. O 657 Squadron operou os seus Hoverfly II como postos de observación aérea, observando para unidades de artillaría do Exército. Os Hoverfly II estiveron operativos ata abril de 1951, e un exemplar so escuadrón mostrouse no Farnborough Air Show de setembro de 1950.

A FAA usou os seus Hoverfly II nos roles de adestramento e ligazón. Entre as unidades navais que usaron o tipo inclúense o 771 Squadron dende decembro de 1945, seguido polo 705 Squadron.

A USAAF operou os seus R-6 en roles secundarios e os superviventes foron redesignados **H-6A** en 1948. Os exempares da Armada disignáronse **HOS-1** e 64 máis ían transferirse da USAAF, aínda que finalmente isto non pasou.

Houbo vendas de excedentes militares de S-49 no mercado civil a finais dos anos 40, pero ningún deles está operativo. Existen catro exemplares expostos en museos estadounidenses.

## Notas 
## Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
*
Santiago Manuel Rabadán

**Santiago Manuel Rabadán Villares**, nado en León o 23 de maio de 1931 e finado na mesma cidade o 4 de novembro de 1984, foi un futbolista español, que xogaba habitualmente de interior dereito.

## Traxectoria 
Comezou a súa carreira como futbolista na Cultural Leonesa, coa que xogou ata 1952, cando fichou polo Atlético de Madrid. O 11 de xaneiro de 1953 debutou na Primeira División da man do adestrador Helenio Herrera, caendo goleado ante o Deportivo da Coruña en Riazor (5-1). Apenas dispuxo de minutos no equipo madrileño e na tempada 1953/54 saíu cedido ao Valladolid, da mesma categoría. Disputou só 12 encontros co equipo de Lluís Miró pero anotou 8 goles, entre eles un ante o FC Barcelona e dous na vitoria por 4-3 sobre o Real Madrid. Na seguinte tempada volveu saír cedido, desta vez ao Avilés, de Segunda División, co que acabou descendendo a Terceira.

En 1955 regresou á Cultural Leonesa, coa que disputou a histórica tempada 1955/56, a única da historia do club na Primeira División. Xogou no club da súa cidade ata 1958, cando fichou polo Deportivo da Coruña. Militou durante tres campañas no club galego, sendo un habitual nos once titulares, e acumulou 72 partidos e 6 goles. Deixou o equipo coruñés en maio de 1961, cando rescindiu o seu contrato e regresou a León para atender os negocios de panadaría da súa familia.

## Vida persoal 
Casou con Maris Fernández Abella, coa que tivo tres fillos: María, Manuel e Alberto. Faleceu en León aos 53 anos de idade.

## Notas
Reino de Croacia

O **Reino de Croacia** () foi un reino medieval que abranguía a maior parte dos territorios da Croacia moderna e tamén, de forma intermitente, de Bosnia e Hercegovina, nos Balcáns.

## Historia
Os eslavos chegaron a Europa Oriental a principios do século VII e estableceron varios estados, incluído o Ducado de Croacia. A cristianización dos croatas comezou pouco despois da súa chegada e completouse a principios do século IX. O dominio do ducado alternou entre as dinastías rivais Domagojević e Trpimirović. O ducado rivalizaba coa veciña República de Venecia, loitou e aliouse co Primeiro Imperio Búlgaro e pasou por períodos de vasalaxe co Imperio Carolinxio e co Imperio Bizantino. En 879, o Papa Xoán VIII recoñeceu ao Duque Branimir como un gobernante independente.
Animalia Paradoxa

[miniatura|Imaxe da hidra de Hamburgo, sacada do *Thesaurus* de [Albertus Seba.]]
***Animalia Paradoxa*** é a etiqueta que se outorga a algunhas especies de animais, que figuran nas primeiras edicións de Carl von Linneo de *Systema Naturae*. Linné pensou que estes animais eran *paradoxais.* Hoxe en día, estes animais chámanse normalmente *críptidos*. A sección respectiva enumera as criaturas fantásticas que se atopan nos bestiarios medievais así como as denunciadas por exploradores do estranxeiro e dá explicacións sobre por que están excluídas de *Systema Naturae*. Segundo o historiador sueco Gunnar Broberg, ía ofrecer unha explicación natural e desmitificar o mundo da superstición. *Paradoxa* foi eliminado do sistema de clasificación de Linneo a partir da sexta edición (1748).

## Criaturas críptidas 
Incluídas na 1ª edición (1735):

* Hidra: en 1735 Linneo inspeccionou os supostos restos dunha Hidra en Hamburgo que resultou estar feita de donicelas e peles de cobra.
* Rana-Piscis: unha ra suramericana que é significativamente máis pequena que a súa fase de cullerón; foi así (incorrectamente) informado a Linneo de que a metamorfose nesta especie pasou *"de sapo a peixe".* Na décima edición de *Systema Naturae*, Linneo chamou á especie *Rana paradoxa*, aínda que o seu nome do xénero foi cambiado en 1830 por *Pseudis*.
* Monoceros: o que deu nome á constelación Monoceros, é en realidade *Monodon*.
* Pelecanus (Pelicano): "Linnaeus pensou que [os pelícanos] poderían reflectir a imaxinación excesivamente ferviente dos exploradores do Novo Mundo"
* Sátiro: Linneo escribiu "cun rabo, peludo, barbudo, cun corpo de home, xesticulando moito, moi falaz, é unha especie de mono, se algunha vez se viu".
* Borometz (tamén coñecido como *Cordeiro escita* ): "Linnaeus [...] vira un cordeiro vexetal falso levado de China a Suecia por un viaxeiro"
* Fénix (ave mitolóxica)
* Ganso percebe: Frederick Edward Hulme sinalou: "[O] percebe foi un grande artigo de fe para os nosos antepasados na Idade Media".
* Draco (dragón): Linneo escribiu que ten un "corpo parecido a unha serpe, dous pés, dúas ás, como un morcego, que é unha Lacerta alata ou un raio con forma artificial de monstro e seco".

* Manticora
* Antilope   
* Lamia
* Serea

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Zooloxía
* Taxonomía
* Taxonomía dos mamíferos
* Mitoloxía
* Superstición
* Criptozooloxía

### Ligazóns externas 
*
Plácida

**Plácida** é unha santa venerada en Santa María de Rubiáns (Vilagarcía de Arousa), unha das santas catacumbais máis modernas de Galicia.

## Santuario 
O corpo exhumouse a principios do século XIX no cemiterio de San Ciríaco de Roma de onde pasou a un veciño de Cádiz que nacera en Rubiáns, Bieito Quintana. Este mandoulle a seu pai o corpo santo para que o expuxese na igrexa da parroquia. En 1825 o arcebispo compostelán Rafael de Vélez autorizou o culto das reliquias expostas nunha urna de cristal e madeira, na parede esquerda da igrexa parroquial.

A urna contén un esqueleto recuberto por unha figura de cera, con cara e pelo de muller, roupa de gala antiga e un corte no lado dereito da garganta. Na parte de abaixo da urna hai unha inscrición *S. PLACIDA M*. A carón da figura está un copón de madeira coa inscrición *VAS SANG. S. PLACIDAE VIRG. ET M. (vaso do sangue de Santa Plácida, virxe e mártir).*
Hai unha tradición oral de que Bieito Quintana se fixo co corpo santo nunha rifa celebrada nun porto de Italia ou en Cádiz.

## A lenda de Santa Plácida 
Disque Plácida era unha nena da contorna que estaba fiando na roca na porta da casa cando pasou un descoñecido que se namorou no momento da rapaza e pediulle que marchase con ela. Como se negou o home raptouna, levouna ao monte e tentou vilolala. Ao resistirse, el matouna e escondeu o cadáver debaixo dunhas pólas. Despois dun ano pasou por alí un home cun carro, os bois pararon e negáronse a seguir por máis que os picaba coa aguillada. Asombrado empezou a buscar arredor e deu co corpo incorrupto da moza. A nova estendeuse pola zona ata que o bispo decidiu construír unha capela para acoller o corpo santo. Tamén se conta que a alma do criminal segue vagando polo mundo e cada ano pola festa de Santa Plácida volve á capela pedir perdón e a santa respóndelle: Fóra de aí, cabaleiro, que de min fixeches talleiro.

Nesta lenda repítense feitos comúns a outros santos: os bois que se paran ante o corpo santo, partes do corpo que medran..

## Santa Minia, San Campio, San Pexerto e Santa Plácida 
Santa Minia, San Campio e San Pexerto son os tres santos populares paleocristiáns cuxas reliquias, procedentes das catacumbas romanas de San Calisto, se conservan en Galicia desde a última parte do século XVIII, polo que os santuarios e devoción por eles son relativamente modernos. A eles únese Santa Plácida, restos procedentes de cemiterio de San Ciríaco un pouco máis tarde.

San Campio e san Pexerto eran moi indicados para a protección dos mozos que ían facer o servizo militar por suporse que foran soldados romanos. Nos tres casos coincide que coas reliquias veu de Roma a lápida encontrada na tumba e un vaso co suposto sangue do mártir, que pode ser o vaso de perfumes que se poñía nas tumbas romanas. Santa Plácida tamén conserva o suposto vaso de sangue.

## Notas
Érika Reija

**María Érika Reija López**, nada en Lugo o 13 de maio de 1981, é unha politicóloga, xornalista e correspondente galega.

## Traxectoria 
Érika Reija é licenciada en Ciencias da Información, na especialidade de Xornalismo pola Universidade Complutense de Madrid e en Ciencias políticas e Goberno pola UNED. Ademais é experta no mundo árabe.

Desde setembro de 2004 a xuño de 2015, foi redactora da área de Internacional dos Servizos Informativos de Televisión Española, sendo enviada especial en diversos destinos, desde onde informou sobre a revolución da praza Tahrir ocorrida en 2011 en Exipto, a Guerra de Libia de 2011 e o conflito entre Israel e Palestina pola Franxa de Gaza. Tamén cubriu o rescate dos mineiros chilenos de 2010 na mina San José.

En 2011 traballou en *Buscamundos*, un programa de turismo solidario emitido na 2.

Entre o 1 de xullo de 2015 e o 30 de xuño de 2017, foi correspondente de TVE en Rabat, en substitución de Luis Pérez López. Como correspondente en Marrocos, cubriu a información daquel país e a de todo o continente africano.

Desde o 1 de xullo de 2017 ao 7 de marzo de 2022, pasou á correspondencia en Moscova. Como correspondente de Televisión Española en Rusia, cubriu a información daquel país e dos países que pertencían á Unión Soviética, sendo enviada especial en 2014 durante a anexión rusa de Crimea. Tivo que abandonar a cidade en 2022 durante a invasión de Ucraína debido á aprobación dunha nova lei que sanciona con até 15 anos de cárcere pola difusión de noticias que o goberno ruso considere como falsas.

## Premios e recoñecementos 
* Recibiu en 2015 o premio «Entre Mulleres», outorgado polo concello de Lugo.
* Premio Internacional de Xornalismo á Mellor Correspondente Española en 2018 polo Club Internacional de Prensa e a Asociación de Correspondentes de Prensa Estranxeira.
* Recibiu o Premio José Couso en 2022.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
*
A Sela de Murias, San Cristovo, Vilanova de Ozcos

**A Sela de Murias**  é un lugar da parroquia de San Cristovo do concello de Vilanova de Ozcos que se localiza no occidente de Asturias. En 2021 tiña un habitante.

Situado a 910 metros sobre o nivel do mar, o casarío localízase a 7 km da vila, e capital do concello, de Vilanova de Ozcos.

## Notas
Dólar de prata conmemorativo da Guerra de Corea

O **dólar de prata conmemorativo da Guerra de Corea** é unha moeda conmemorativa, non circulante, emitida pola Casa da Moeda dos Estados Unidos en 1991 e cuñada polas Cecas de Filadelfia e de Denver.

Esta moeda dun dólar foi autorizada pola Lei 101-495, do 31 de outubro de 1990, pola que se creaba unha moeda conmemorativa do 38º aniversario do final da Guerra de Corea e na honra dos que loitaron nela.

## Deseño 
O anverso desta moeda, obra do gravador da *US Mint* John Mercanti, reprodúcese a escena dun soldado subindo un outeiro, con buques militares en primeiro plano e dous cazas F-86 sobrevoando e oito estrelas. As lendas son alusivas ao 38º aniversario do final da Guerra de Corea.

Pola súa banda, no reverso, deseñado e gravado por James Ferrell, reprodúcese un mapa de Corea coa división no paralelo 38 e o símbolo coreano *Taegeuk*, equivalente ao símbolo chinés *Taijitu*, que representa a unidade dos opostos (*yin* e *yang*). Á dereita do mapa aparece unha cabeza de aguia.

A súa produción foi de 213.049 moedas na súa condición estándar e 618.488 en versión *proof*, o que fai un total de 891.537 exemplares, co que non se logrou vender tora a tiraxe autorizada.

A moeda comercializouse aos prezos de 26 dólares en condición estándar e 31 en *versión proof*, e o beneficio conseguido coa súa venda destinouse ao Fondo Conmemorativo dos Veteranos da Guerra de Corea, co fin de ser utilizado na erección e no mantemento dun monumento aos vetreranos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Moeda dun dólar estadounidense
* Moedas do dólar estadounidense
* Casa da Moeda dos Estados Unidos

### Ligazóns externas 
* "1991 Korean War Silver Dollar" (*ModernCommemoratives.com*)
Dólar de prata do presidente do Tribunal Supremo John Marshall

O **dólar de prata do presidente do Tribunal Supremo John Marshall** é unha moeda conmemorativa, non circulante, emitida pola Casa da Moeda dos Estados Unidos en 2005 e cuñada pola Ceca de Filadelfia.

Esta moeda dun dólar foi autorizada pola Lei 108-290, do 6 de agosto de 2004, pola que se creaba unha moeda conmemorativa do 250º aniversario do nacemento de John Marshall (1755-1835), que foi presidente do Tribunal Supremo dos Estados Unidos  (*Chief Justice*), e coa que tamén se pretendía recoñecer a importancia do Poder Xudicial nese país.

## Deseño 
A Casa da Moeda dos Estados Unidos anunciou en febreiro os deseños desta moeda conmemorativa.

No anverso da moeda, deseñado e gravado por John Mercanti, reprodúcese o retrato de perfil de John Marshall, baseado nun cadro realizado en 1808 polo retratista francés Charles Balthazar Julien Févret de Saint-Mémin, con lendas lendas alusivas ao seu período como cuarto presidente do Tribunal supremo dos Estados Unidos: 1801-1835.

[miniatura|160x160px|[Gravado de Charles Balthazar Julien Févret de Saint-Mémin, que J. Mercanti tomou como modelo para o anverso.]]

Pola súa banda, o reverso representa unha vista interior da antiga sala do Tribunal Supremo dos Estados Unidos, no Capitolio, en Washington.

A súa produción foi de 67.096 dólares na súa condición estándar e 196.753 con acabamento especial (*proof*), o que fai un total de 263.849 exemplares, lonxe da tiraxe máxima autorizada. 

A moeda comercializouse aos prezos de 35 dólares en condición estándar e 39 en condición *proof*, e o beneficio conseguido coa súa venda destinouse á Sociedade Histórica do Tribunal Supremo (*Supreme Court Historical Society*).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Moeda dun dólar estadounidense
* Moedas do dólar estadounidense
* Casa da Moeda dos Estados Unidos

### Ligazóns externas 
* "2005 John Marshall Silver Dollar" (*ModernCommemoratives.com*)
Rodolfo López Veiga

**Rodolfo J. López-Veiga Ponte**, nado na Habana en 1923 e finado en Santiago de Compostela o 6 de marzo de 1999, foi un autor e director teatral galego.

## Traxectoria 
Fillo de Vicente López-Veiga Ramos e Manuela Ponte Martínez. Cando tiña seis anos veu cos seus pais que regresaron a Santiago de Compostela. Estudou no Instituto da Estrada. Formou parte do cadro artístico de La Salle e colaborou en Radio Galicia como actor de teatro radiofónico. Estudou dereito e incorporouse ao Teatro Universitario como actor e despois como director durante nove anos. En 1958 estreou a versión en galego de *Antígona* de Jean Anouilh, traducida por Xosé Manuel Beiras e Xosé Luís Franco Grande, con grande éxito, o que o animou a dedicarse ao teatro galego. En 1960 creou o grupo de teatro de Cantigas e Agarimos, co que estreou na praza da Quintana *Os vellos non deben de namorarse* de Castelao nas Festas do Apóstolo Santiago de 1961. En 1970 creou o grupo de teatro Rosalía de Castro e en 1979 encargouse da dirección do Seminario de Teatro das Aulas da Terceira Idade. Foi secretario do Patronato Rosalía de Castro. Rexentaba unha camisería na praza de Cervantes. Finou en Santiago de Compostela o 6 de marzo de 1999.

## Obras 
* *Canto para un poeta malencónico*, sobre textos de Rosalía de Castro.
* *Un home chamado Castelao*, montada e dirixida por el en 1980.
Traduciu ao galego obras de Alejandro Casona, Valle Inclán e John Millington Synge.

## Vida persoal 
Casou con Lucila Lojo Formoso.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Ligazóns externas 
* Rodolfo López-Veiga, dez anos esquecido
Gran Premio de España de 2022

O **Gran Premio de España de 2022** (oficialmente o **Formula 1 Pirelli Gran Premio de España 2022**) é unha carreira de Fórmula 1 que se disputou o 20 de maio de 2022 no Circuíto de Cataluña, Montmeló, España. Foi a sexta carreira do Campionato Mundial de Fórmula 1 de 2022 marca a cincuenta e dúas proba do Gran Premio de España como un evento do Campionato Mundial desde a tempada inaugural en  e a trinta e dúas vez que se celebrou unha rolda do Campionato do Mundo no circuíto de Barcelona-Cataluña.

## Pneumáticos dispoñibles 
## Práctica 
Haberá tres sesións prácticas, cada unha dunha hora de duración. As dúas primeiras sesións de prácticas terán lugar o venres 20 de maio ás 14:00 e ás 17:00 hora local (UTC+02:00) e a terceira sesión de adestramentos terá lugar. lugar ás 13:00 horas do 21 de maio.

## Clasificación 
A clasificación tivo lugar o 21 de maio ás 16:00 hora local e tivo unha duración dunha hora.

### Clasificación da cualificación 
## Carreira 
A carreira comezou ás 15:00 hora local do 22 de maio e tivo unha duración de 66 voltas.

## Posicións logo da carreira
;Clasificación no campionato de pilotos

;Clasificación do campionato de construtores

* **Nota**: Só están incluídos os cinco primeiros postos en ambos os grupos de clasificación.

## Notas 
## Véxase tamén
Abu-Saïd Gardezí

Abu- **Saïd** **Abd-al-Hayy ibn ad-Dahhak ibn Mahmud Gardizí** (en persa : ابوسعید عبدالحی بن ضحاک بن محمود گردïed گردïی گرد ید گردید زی دید زی دیحی بن ضحاک بن محمود گرد . Foi autor dun libro de historia xeral chamado *Zayn al-Akhbār* ou *Tarikh-i Gardezi*, de grande importancia para a historia medieval de Afganistán, Persia e Asia Central.
Gardizí adoptou unha visión desapaixonada da historia, bastante notábel para a súa época. Por exemplo, non eloxiou aos Ghaznavids nin a chegada dos selxúcidas. O seu estilo de escritura considérase un exemplo da prosa clásica persa.

## Notas
María Ana de Baviera (1574–1616)

**María Ana de Baviera** (en ), nada en Múnic o 8 de decembro de 1574 e finada en Graz o 8 de marzo de 1616, foi unha princesa alemá, membro da Casa de Wittelsbach por nacemento e arquiduquesa de Austria por matrimonio.
Catai

**Catai** ou **Cataio** ás veces transcrito **Katai**, é un nome alternativo para China, orixinado da palabra ***quitai*** ou ***khitai***  (契丹, *Qìdān* ), nome dun pobo nómade que fundou a dinastía Liao, que dominou a maior parte do norte da China desde 907 até 1125, e que tiña un estado propio (o Khanato de Kara-Khitai) centrado arredor do territorio correspondente ao actual Kirguizistán, durante un século máis.

Orixinalmente "Catai" ou "Cataio" era o nome empregado polos europeos e os asiáticos occidentais e centrais para o norte da China, é dicir, a propia China, onde comezou a civilización chinesa e a etnia Han. O termo estendeuse rapidamente en Europa despois da publicación do libro de Marco Polo que se refería ao sur da China como ***Manji***.

## Historia 
Unha forma do nome *Cathai* aparece nun documento uigur maniqueísta de arredor do ano 1000. O nome rapidamente fíxose igualmente coñecido na Asia Central islámica ; cando, en 1026, a corte dos Ghasnevid (en Gasni, no actual Afganistán), foi visitada por enviados do gobernante Liao e foi descrito como un Qata *Khan* ( *Qatā Ḫan* ), é dicir, o gobernante de Qaha; Cata ou Quita (*Qitā* ) aparece tamén nos escritos de Al Biruni e Abu-said Gardezí nas décadas seguintes. O erudito e administrador persa Nizan Almulque (1018–1092) menciona a *Quita* e a *China* no seu *Libro sobre a Administración do Estado*, ao parecer como dous países distintos,  Os propios mongois, na súa *Historia Secreta* (século XIII), falan tanto de Quitals como de Karakital. Rashidadim de Hamadan, Ibn Batuta e Marco Polo referíanse ao norte da China como Cathay, mentres que a parte sur do territorio chamábase *Mangi*, *Manzi*, *Chin* ou *Sin*.

Nalgunhas linguas, especialmente o ruso, *Cathay* (Китай, *Kitai* ) aínda é o nome moderno de China.

## Progresión etimolóxica 
Esta é a progresión etimolóxica que sufriu o termo ao ser usado en territorios occidentais:

* Mongol / Mongol clásico : *Khyatad* (Хятад) / *Kitad*
* Uigur (China Occidental): خىتاي, *Xitay*
* Kazako : قىتاي, Қытай, *Qıtay*
* Tártaro de Kazán ( Rusia Central): *Qıtay*
* Ruso : *Kitay* (Китай)
* Búlgaro : *Kitay* (Китай)
* Latín medieval : *Cataya*, *Kitai*
* Castelán : *Catay*
* Italiano : *Catai*
* Portugués : Cataio
* Inglés, alemán, holandés, idiomas escandinavos : *Cathay*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Wittfogel, Karl A. e Chia-Sheng, Feng. *History of Chinese Society: Liao (907-1125)*. en *Transactions of the American Philosophical Society* (vol. 36, Part 1, 1946). Dispoñible en Google Books.
Dólar de prata do centenario de Eisenhower

: *Para outras moedas dun dólar dedicadas a Eisenhower, véxase Dólar Eisenhower e Dólar presidencial*

O **dólar de prata do centenario de Eisenhower** é unha moeda conmemorativa, non circulante, emitida pola Casa da Moeda dos Estados Unidos en 1990 e cuñada polas Cecas de Filadelfia e de West Point.

Esta moeda foi autorizada pola Lei 100-467, do 3 de outubro de 1988, pola que se creaba unha moeda conmemorativa do centenario do nacemento de Dwight D. Eisenhower (1890-1969), o 34º presidente dos Estados Unidos de América (1953-1961).

## Deseño 
No anverso da moeda, deseñado e gravado polo gravador da *US Mint* John Mercanti, reprodúcense dous retratos de perfil superpostos de Dwight D. Eisenhower, orientados cara a lados opostos: en primeiro termo e cara á dereita como presidente, e detrás del e cara á esquerda como xeneral de cinco estrelas. A dobre data da moeda, 1890-1990, alude ao mesmo tempo á celebración do centenario e ao ano de emisión.

Pola súa banda, o reverso, obra de Marcel Jovine, representa unha vista exterior da casa de Eisenhower no Sitio Histórico Nacional de Gettysburg, Pensilvania. 

A moeda comercializouse aos prezos de 26 dólares en condición estándar e 29 en *versión proof*, e o beneficio conseguido coa súa venda destinouse en parte á Sociedade Histórica do Tribunal Supremo (*Supreme Court Historical Society*) e tamén á redución da débeda pública.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Moeda dun dólar estadounidense
* Moedas do dólar estadounidense
* Casa da Moeda dos Estados Unidos

### Ligazóns externas 
* "1990 Eisenhower Centennial Silver Dollar" (*ModernCommemoratives.com*)
Río Bandama

O **río Bandama** é un longo río africano que percorre o centro de Costa do Marfil até desembocar no golfo de Guinea. Fórmase pola confluencia de dous ríos: o Bandama Branco e o Bandama Vermello (de 550 km, e cuxo curso superior é coñecido como Marahoué), sendo o Bandama Branco a rama principal e a que se adoita considerar como simplemente río Bandama, que nace preto da cidade de Korhogo.

É o río máis longo deste país, pois ten uns 1050 km de lonxitude. Hai gran disparidade segundo as fontes, que van desde os 800 km, quizais por considerar só o ramal do Bandama Branco como por non considerar a extensión do lago Kossou. O tramo desde a confluencia de ambos os Bandamas até o mar é de 280 km. Entre os seus afluentes destacan o río Solomougou, o río Kan e o río Nzi. O Bandama atravesa o lago artificial Kossou, formado da presa construída en 1973.

## Notas
Korhogo

**Korhogo** é unha cidade da rexión de Poro, Costa do Marfil. En maio de 2014 tiña unha poboación censada de 536&nbsp;851&nbsp;habitantes.
Atópase situado no centro-norte do país, cerca do nacemento do río Bandama e da fronteira con Burkina Faso e Malí.

## Notas 
## Véxase tamén
Presa de Kossou

O **encoro de Kossou** é unha presa que retén o río Bandama que se atopa a 32 quilómetros ao noroeste de Yamoussoukro, en Costa do Marfil. Ten unha capacidade de xeración de 174 megawatts, suficiente para fornecer de enerxía a 118.000 fogares. A presa forma o lago máis grande de Costa de Marfil, o lago Kossou.
## Notas
The In Between (filme de 2022)

***The In Between*** é un filme estadounidense de 2022 dirixido por Arie Posin a partir dun guión de Marc Klein. O filme estreouse o 11 de febreiro de 2022 en Primordial+. Dous meses despois, Netflix incorporouno no seu catálogo internacional.

Estreouse subtitulado en galego en abril de 2022 a través de Netflix, traducido por Abraham Díaz.

## Personaxes 
* Joey King como Tessa
* Kyle Allen como Skylar
* Kim Dickens como Vickie
* John Ortiz como Mel
* Celeste O'Connor como Shannon
* Donna Biscoe como Doris
* April Parker Jones como Jasmine

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Molécula de adhesión celular 1

A **molécula de adhesión celular 1** é unha proteína que nos hbumanos está codificada no xene ***CADM1*** do cromosoma 11, tamén chamada SYNCAM, IGSF4 ou Nect-2, entre outros nomes.

## Organismos modelo 
Utilizáronse organismos modelo no estudo da función da CADM1. Xerouse a liña de rato knockout condicional chamada *Cadm1tm1.2Brd*. Os machos e femias foron sometidos a un cribado fenotípico estandarizado para determinar os efectos das delecións. Realizáronse 26 tests en ratos homocigotos mutantes e observouse unha anormalidade significativa: os machos eran estériles.

## Estudos de asociación 
Estudos de asociación en todo o xenoma (GWAS polas súas siglas en inglés) identificaron unha asociación entre o índice de masa corporal e dous loci situados preto dos xenes *CADM1* e *CADM2*.  Os resultados experimentais doutro estudo mostraron que os ratos obesos presentaban sobreexpresión dos xenes *CADM1* e *CADM2* e que a perda de *CADM1* protexía os ratos da obesidade promovendo un balance de enerxía negativo e unha perda de peso. 
Ademais, un estudo de asociación en todo o xenoma de 2017 revelou unha asociación entre a anorexia nerviosa e o xene *CADM1*.
No cerebro estes xenes son mediadores na ensamblaxe sináptica, e as mutacións en *CADM1* están tamén asociadas co trastorno do espectro autista.  

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Molécula de adhesión celular
* Nectina

### Bibliografía 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*