open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Estadio Koshien

O , habitualmente coñecido como **Estadio Koshien** é un parque de béisbol situado nas proximidades de Kōbe, en Nishinomiya, Hyōgo (Xapón). O estadio, inaugurado o 1 de agosto de 1924, foi construído para albergar os torneos nacionais de béisbol entre institutos. No momento da finalización da obra, con 55.000 espectadores era o estadio máis grande de Asia. O nome Kōshien (甲子園) procede do ciclo sexagenario, un sistema numérico cíclico para nomear os días e os anos, de forma que o ano no que foi inaugurado, 1924, foi o primeiro ano kōshi (甲子) do ciclo. O deseño do estadio está fortemente baseado polos Polo Grounds, estadio dos New York Giants entre 1891 e 1957. Desde 1936 é o estadio local dos Hanshin Tigers da Liga Central da Nippon Professional Baseball.

Alén dos xogos dos Tigers, o estadio alberga anualmente o  en agosto, así como o menos importante  en marzo. Normalmente, embos torneos son coñecidos simplemente como "Kōshien de verán" e "Kōshien de primavera". Estes torneos gozan de gran popularidade, sendo o torneo afeccionado máis importante do país. De feito, se os torneos coinciden con encontros dos Tigers, estes pospoñense para outras datas. Tamén alberga cada ano a final do torneo universitario de fútbol americano, máis coñecido como Koshien Bowl. O lendario xogador de béisbol Babe Ruth xogou un partido amigábel no estadio en 1934, sendo este feito conmemorado cunha placa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Hanshin Tigers
* Nankai Hawks

### Ligazóns externas 
* Páxina web do estadio 
* Páxina web do estadio
Misael Pastrana Borrero

**Misael Eduardo Pastrana Borrero**, nado en Neiva o 14 de novembro de 1923, e finado en Bogotá o 21 de agosto de 1997, foi un avogado e político colombiano. Ocupou diversos cargos políticos, entre eles o de presidente da República para o período de 1970 a 1974 polo Partido Conservador. Foi o derradeiro mandatario elixido dentro do acordo da Fronte Nacional.

## Traxectoria 
Misael Pastrana foi bacharel do Colexio Maior de San Bartolomé de Bogotá. En 1938, pouco antes de rematar os seus estudos en devandita institución, sufriu feridas de gravidade durante o accidente aéreo de Santa Ana. Estudou Dereito e Economía na Pontificia Universidade Javeriana dos Xesuítas en Bogotá. Graduouse o 19 de xullo de 1945 cunha tese laureada cuxo tema foi *El fraude Pauliano y Simulación*.

O 25 de febreiro de 1951, contraeu matrimonio con María Cristina Arango Vega, filla do dirixente e excandidato liberal á Presidencia en 1946, Carlos Arango Vélez, con quen tivo catro fillos: Juan Carlos, Andrés, Jaime e Cristina.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Pastrana, Misael, *19 de abril de 1970: El día en que Colombia le dio el adiós definitivo a las dictaduras militares y populistas*, 1975.
* Senado de la República de Colombia *El pensamiento de Misael Pastrana Borrero senado de la República de Colombia 1987 Imprenta Nacional*.
Carlos Lleras Restrepo

**Carlos Alberto Lleras Restrepo**, nado en Bogotá, 12 de abril de 1908 e finado o 27 de setembro de 1994, foi un avogado e político colombiano, que ocupou o cargo de Presidente de Colombia durante o período 1966–1970 polo Partido Liberal. É o avó materno do político Germán Vargas Lleras e de Valerie Calle Vargas.

## Traxectoria 
Estudou no Instituto San Bernardo de La Salle, onde se graduou como bacharel en Filosofía e Letras. En 1930 obtivo o título en Dereito, Ciencias Políticas e Sociais na Universidade Nacional de Colombia en Bogotá. No eido privado, foi avogado de múltiples empresas, nacionais e estranxeiras, reitor do colexio Ximnasio Moderno en 1944, director da Escola de Administración de Empresas e Economía da mesma institución. Foi tamén xerente para Colombia de Celanese. Foi presidente da Xunta Directiva do Banco Francés e Italiano (hoxe Sudameris) do cal foi accionista, asesor de Renault durante o seu exilio en México (1952-1954), fundador dos semanarios "Política y Algo más" (1961) xunto con Juan Lozano y Lozano e "Nueva Frontera" (1975). Tamén salientou como árbitro en numerosos tribunais nacionais, en preitos de dereito comercial. En 1980, a Universidade do Cauca conferiulle o título de Doutor Honoris Causa en Dereito e Ciencias Políticas e Sociais. Foi homenaxeado polo Banco da República no billete de $100.000 pesos que empezou a circular en 2017.

## Presidencia 
Durante o período da Fronte Nacional, resultou elixido Presidente da República para o período do 7 de agosto de 1966 ó 7 de agosto de 1970. O seu goberno, denominado "da transformación nacional", caracterizouse pola estabilización e crecemento económico pola Reforma Constitucional de 1968, que, entre outros aspectos, determinou a descentralización de gran parte da xestión estatal en entidades especializadas como os Institutos Descentralizados.
Alfonso López Pumarejo

**Alfonso López Pumarejo**, nado en Honda o 31 de xaneiro de 1886 e finado en Londres o 20 de novembro de 1959, foi un empresario e político colombiano, presidente de Colombia nos períodos de 1934—1938 e 1942—1945 polo Partido Liberal.

Durante o seu segundo mandato presidencial, a división do Partido Liberal e a tenaz oposición conservadora irrogaron a capacidade de manobra do presidente e incrementaron o descontento xeral, ó momento de que por dous días (10 e 11 de xullo de 1944) fose apresado en Pasto polo coronel rebelde Diógenes Gil. Conseguiu, grazas a Darío Echandía, designado á presidencia, quen asumiu o mando, e ó seu ministro de goberno Alberto Lleras Camargo, desvelar a conspiración e manterse no poder.

## Traxectoria 
Os seus pais foron Pedro A. López Medina e Rosario Pumarejo Cotes, de Valledupar, quen tiveron seis fillos, todos nacidos en Honda. Alfonso foi o terceiro e o maior dos homes. Pedro A. López foi un destacado empresario nos sectores do comercio e as finanzas, oriúndo de Bogotá, onde o seu pai Ambrosio López dedicábase á xastrería e chegara a ser líder do influente gremio de artesáns da cidade na década de 1840; Ambrosio á súa vez foi fillo de Jerónimo López.

Viviu a súa infancia en Honda até 1893 cando a familia se trasladou a Bogotá, onde ocorreu a morte da súa nai, ós 28 anos. A principios de 1901, viaxou a Inglaterra a continuar os seus estudos no London School of Economics and Political Science, enfocándose nos temas financeiros. Posteriormente viaxou ós Estados Unidos onde adiantou estudos de economía e comercio na Packard School de Nova York. Nunca obtivo un título profesional, aínda que a súa preparación no exterior permitiulle ter unha visión máis contemporánea do mundo, da economía e da política; volveu a Bogotá en 1904, empezando a colaborar nos negocios do seu pai (a Casa López), chegando a emprender a fundación do Banco Mercantil Americano en 1918, a Casa Mercantil de Ultramar e o Diario Nacional.
José María Campo Serrano

**José María Campo Serrano**, nado en Santa Marta o 8 de setembro de 1832, e finado ibídem o 24 de febreiro de 1915, foi un político colombiano, presidente de Colombia, representante, senador, gobernador do Estado Soberano de Magdalena e xefe civil e militar de Antioquia durante a revolución de 1885. Xeneral de división o 4 de febreiro de 1885. Ministro durante os gobernos de Francisco Javier Zaldúa, Ezequiel Hurtado e Rafael Núñez. Concorreu por Antioquia ó Consello Nacional de Delegatarios.

## Traxectoria política 
Campo Serrano vinculouse ó exército do xeneral Tomás Cipriano de Mosquera na guerra civil de 1860-1862, contra o goberno de Mariano Ospina Rodríguez.

Foi elixido representante ó Congreso Nacional en 1866 e posteriormente, Senador da República.

No goberno de Francisco Javier Zaldúa ocupou a Secretaría de Instrución Pública; no goberno de Ezequiel Hurtado, a Secretaría de Goberno; e na administración do Rafael Núñez, ocupou varias secretarías.

Como liberal independente, foi partidario do movemento da Rexeneración de Núñez, quen en 1885 nomeouno Secretario de Mariña e Guerra, onde lle correspondeu afrontar a guerra civil de 1885 que levou á derrota do radicalismo, culminou co derrubamento da Constitución de 1863.

Despois foi nomeado Secretario de Facenda e logo delegado do poder executivo en Antioquia, onde gobernou entre o 12 de marzo e o 21 de setembro de 1885. En representación de Antioquia, Campo Serrano participou na redacción da nova Constitución Nacional. O Consello elixiu como presidente a Rafael Núñez, vicepresidente, a Eliseo Payán, e designado, Campo Serrano.

### Presidencia da República 
O 30 de marzo de 1886, o Consello de Delegatarios aceptou a separación do cargo de presidente a Núñez e Campo Serrano, como designado, foi chamado para substituílo. Correspondeulle sancionar a Constitución Nacional de 1886, o 5 de agosto do mesmo ano.

O xeneral Campo Serrano foi Presidente da República até o 6 de xaneiro de 1887. Do seu goberno salientan obras como os contratos de iluminación eléctrica e auga potable para Bogotá e o impulso que deu ós Ferrocarrís da Sabana de Bogotá e o Magdalena.

### Actividade post-presidencial 
Concluído o seu mandato presidencial, Campo Serrano aceptou servir como ministro de Goberno e gobernador do Departamento de Panamá. Posteriormente foi elixido senador polo Departamento do Magdalena, en 1888.

Morreu en Santa Marta o 24 de febreiro de 1915, sendo sepultado no cemiterio de San Miguel na mesma cidade. 

## Notas
Rafael Núñez

**Rafael Wenceslao Núñez Moledo**, nado en Cartaxena de Indias o 28 de setembro de 1825, e finado ibídem o 18 de setembro de 1894, foi un político e escritor colombiano que ocupou en varias ocasións o cargo de presidente de Colombia. Liderou a Rexeneración, coa cal rematou o réxime federal dos Estados Unidos de Colombia, promulgou a Constitución de Colombia de 1886 e foi o autor da letra do himno nacional de Colombia, adoptado oficialmente en 1920.

## Traxectoria 
Rafael Núñez naceu en Cartaxena de Indias o 28 de setembro de 1825, foi o primeiro dos tres fillos de Dolores Moledo García e do coronel Francisco Núñez García, quen eran curmáns irmáns e contraeran matrimonio o 6 de outubro de 1824. Ós 15 anos, foi aceptado polo xeneral Francisco Carmona nas tropas rebeldes para loitar na guerra dos Supremos. Con 18 anos, viaxou co seu pai a Tumaco, onde permaneceu durante algúns meses traballando. Estudou na Universidade de Cartaxena, na que se graduara como bacharel licenciado en 1843. Acabado de graduar, iniciouse no xornalismo e fundou o xornal *La Democracia* na súa cidade natal.

Contraeu matrimonio 2 veces. Primeiro casou en Panamá con Dolores Gallego o 25 de febreiro de 1851, con quen tivo dous fillos e separáronse o 10 de marzo de 1871; a súa segunda cónxuxe foi a cartaxenera Soledad Román con quen contraeu matrimonio civil o 14 de xullo de 1877 en París  e que ratificou mediante o matrimonio católico o 23 de febreiro de 1889.

## Notas
Alfonso López Michelsen

**Alfonso Antonio Lázaro López Michelsen**, nado en Bogotá o 30 de xuño de 1913 e finado en Bogotá o 11 de xullo de 2007, foi un político liberal, avogado, catedrático e columnista colombiano. Fillo do presidente de Colombia Alfonso López Pumarejo, avogado da Universidade do Rosario, foi elixido Presidente de Colombia no período 1974-1978 polo Partido Liberal.

## Traxectoria 
Alfonso López Michelsen estudou a primaria no Ximnasio Moderno de Bogotá, para logo estudar en Europa, en colexios de Bélxica, o Reino Unido e Francia, particularmente en Lille, onde obtivo o seu grao de bacharel. Logo estudou na Universidade do Rosario, obtendo o título de avogado. Posteriormente fixo estudos de especialización na Universidade de Chile e de posgrao en Dereito Público e Constitucional na Universidade de Georgetown, para daquela ser profesor de Dereito constitucional na Universidade Libre (Colombia).

Foi o primeiro dos fillos do dúas veces presidente de Colombia Alfonso López Pumarejo e da súa esposa María Michelsen Lombana, sendo o maior dos homes. Os seus irmáns foron María, Pedro, María Mercedes e Fernando López Michelsen. Foi neto dos empresarios Pedro Aquilino López e Sinforoso Pumarejo Quirós, e tataraneto, polo lado paterno, do artesán e político Ambrosio López Pinzón (1809-1897) e por parte materna de Bernardina Ibáñez, coñecida na historia de Colombia polos seus amores co libertador Simón Bolívar.

Alfonso López Michelsen contraeu matrimonio o 23 de outubro de 1938 en Bojacá (Cundinamarca) con Cecilia Caballero Blanco, filla de Julio Caballero Barrera e de Mary Blanco Barroso. Tivo tres fillos froito do seu matrimonio.

## Notas
Xermán Ancochea Quevedo

**Xermán Ancochea Quevedo**, nado en Córdoba (Arxentina) o 6 de maio de 1908 e finado en Madrid o 12 de marzo de 1981, foi un matemático galego.

## Traxectoria 
Nado no seo dunha familia de emigrantes galegos na Arxentina, regresou, despois do falecemento de seu pai, para A Pobra de Trives, onde súa nai nacera.

Cursou a súa formación académica no Colexio Santa Leonor da vila e no instituto de Ourense. Despois de pasar os anos da súa xuventude na vila trivesa, seguiu estudando na Universidade Central de Madrid, onde obtivo varios premios extraordinarios grazas a estudos de Ciencias Exactas.

Entre 1931 e 1936 foi profesor auxiliar de Xeometría na Universidade de Madrid.

Casou con Guadalupe Blanco. Faleceu o 12 de marzo de 1981 en Madrid, con 72 anos de idade.

## Cátedras 
A súa primeira cátedra obtena no 1936 na Universidade de La Laguna (Tenerife), onde impartiu xeometría analítica. Neste mesmo ano, conseguiu a cátedra de análise matemática na Universidade de Salamanca. En 1947, na Universidade Complutense de Madrid, logrou a cátedra de xeometría descritiva. Neste intre, comezou a formar parte, ata a fin dos seus días laborais, do Departamento de Xeometría e Topoloxía da Facultade de Ciencias Matemáticas. Foi nese ano cando deu conferencias nas Universidades Princeton e Urbana dos Estados Unidos de América. Entre 1959 e 1960 foi catedrático na Universidade de Caracas.

En 1958 foi elixido membro da Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas e Naturais de Madrid e, en 1977, obtivo o Premio Nacional de Investigación, na especialidade de matemáticas.

## Investigacións e traballos científicos 
Ancochea fixo unha serie de investigacións non moi extensas pero de gran calidade, sobre teoremas clásicos, álxebra clásica e estudos dos puntos próximos, que se achegan ó teorema fundamental da xeometría proxectiva.

Ademais, as súas investigacións sobre automorfismos deron un punto de partida ó que na actualidade se coñece como teorema de Ancochea-Hua.

Desde 1946 foi recensor de *Zentralblatt fur Mathematik,* onde publicou traballos de álxebra e xeometría alxébrica e diferencial. En 1951, a revista neerlandesa *Compositio Mathematica* contaba con Ancochea para as súas publicacións.

De tódolos seus traballos cómpre dicir que só seis publicacións están en revistas españolas, as demais publicáronse no eido internacional.

## Recoñecementos 
O instituto da Pobra de Trives leva o seu nome.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*

### Ligazóns externas 
* Académicos históricos Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas e Naturais .

* Germán Ancochea en Documat, Fundación Dialnet.
Hissène Habré

**Hissène Habré**, nado en Faya-Largeau o 13 de agosto de 1942 e finado en Dakar o 24 de agosto de 2021, foi un político chadiano que gobernou o seu país entre 1982 e 1990, cando foi derrocado por unha rebelión encabezada por Idriss Déby Itno. O réxime ditatorial de Habré caracterizouse pola continua violación dos dereitos humanos.

Durante o seu réxime leváronse a cabo todo tipo de violacións aos dereitos humanos, incluíndo asasinatos masivos, desaparicións forzadas, torturas, campos de concentración, violacións e escravitude sexual. A brutalidade das súas accións, moi similares ás cometidas polas ditaduras latinoamericanas, así como a súa estreita alianza cos gobernos occidentais, especialmente os Estados Unidos e Francia, valeulle o alcume do "Pinochet africano". Estímase que durante o seu mandato máis de 40&nbsp;000 persoas, principalmente esquerdistas, foron masacradas e outros centos de miles de disidentes foron torturados e abusados.

## Notas
Gran Torre Santiago

A **Gran Torre Santiago** é un rañaceos de 300 metros de altura que se atopa na cidade de Santiago, en Chile. 

## Descrición 
É parte do complexo Costanera Center, que comprende un centro comercial, dous hoteis e dúas torres de oficinas. Foi deseñada polo arquitecto César Pelli, titular de Pelli Clarke Pelli Architects dos Estados Unidos, quedando o deseño do complexo comercial a cargo de Watt International do Canadá e as oficinas de arquitectos Alemparte Barreda e Asociados de Chile. A enxeñaría estrutural foi desenvolvida pola compañía chilena René Lagos e Asociados Ing. Civiles Ltda. É a primeira edificación chilena en posuír ascensores expresos, que percorren 60&nbsp;metros en 7&nbsp;segundos.

## Comparación con outras torres 
Ten 62&nbsp;pisos e 300&nbsp;metros de altura, situándose como a torre máis alta de Iberoamérica, desprazando ás Torres do Parque Central de Caracas como as máis altas de Suramérica e ao Bahia Grand Panama como o edificio máis alto de América Latina. É a cuarta máis alta do hemisferio sur, despois da Torre de Sydney (309 m), a Queensland Number One (323 m), ámbalas dúas de Australia, e a Sky Tower (328 m) de Nova Zelandia.

É unha das megaestructuras do mundo situadas nun sector de alto risco sísmico (xunto ao Titanium La Portada, que está a só metros de distancia, as torres Latinoamericana, Maior, Executiva Pemex, Torre BBVA Bancomer, Torre Reforma e Chapultepec Uno da Cidade de México, o Taipei 101 de Taipei, o U.S. Bank Tower dos Ánxeles, California, e o Tokyo Skytree de Tokyo).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Santiago de Chile
* Queensland Number One 
* Taipei 101
Alexander Wetmore

**Frank Alexander Wetmore**, nado o 18 de xuño de 1886 en North Freedom (Wisconsin), e finado o 7 de decembro de 1978 en Glen Echo (Maryland), foi un ornitólogo e paleontólogo estadounidense. 

## Traxectoria 
Naceu en North Freedom, Wisconsin, e estudou primeiro na Universidade de Kansas e, posteriormente, na Universidade George Washington.

En 1925 foi nomeado secretario adxunto da Smithsonian Institution, sendo secretario desta entidade entre 1945 e 1952. 

Entre outras obras, escribiu *A Systematic Classification for the Birds of the World* (1930, revisado en 1951 e 1960). A súa ordenación foi amplamente aceptada, permanecendo en uso até a actualidade.

## Algunhas publicacións 
* *The Book of Birds*, 1932.
* *A check-list of the fossil birds of North America*, 1940.
* *A Checklist of the Fossil and Prehistoric Birds of North America and the West Indies*, 1940, 1956
* *Song and Garden Birds of North America*, 1964.
* *Water Prey and Game Birds of North America*, 1965.
* *The Birds of Panama*, 4 volumes, 1968.

## Abreviatura 
A abreviatura **Wetmore** emprégase para recoñecer a Alexander Wetmore como autoridade na descripión e taxonomía en zooloxía.
 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Beolens, Bo & Michael Watkins (2003): *Whose Bird? Common Bird Names and the People They Commemorate.* New Haven: Yale University Press.
* Debus, Allen G. (dir.) (1968): *World Who’s Who in Science. A Biographical Dictionary of Notable Scientists from Antiquity to the Present.* Chicago: Marquis-Who’s Who.

### Ligazóns externas 
* Alexander Wetmore, 1886-1978. Smithsonian Institution Archichives.
* Biography on the Smithsonian website
* Kurzbiografie
* Biografía 
* Biografía
* In Memoriam: Alexander Wetmore, PDF 531&nbsp;kB
William Newton (político)

[miniatura|250px|Porta que conduce aos xardíns de Elveden Hall, residencia de W. Newton en [Suffolk.]]
**William Newton**, nado contra 1783 e finado o 4 de novembro de 1862 foi un político inglés.  

## Traxectoria 
William Newton era fillo de Samuel (ou James) Newton, un acomodado propietario dono dunha plantación de azucre no Caribe en Saint Kitts, e unha propiedade en Santa Cruz. 

Nacera en Stowey, Somerset, e educouse en Eton e no Pembroke College, da Universidade de Oxford. Instalouse en Suffolk en 1813, despois de que o seu pai comprara Elveden Hall, cerca de Thetford ao 4º Conde de Albemarle.

Foi elixido membro do Parlamento do Reino Unido pola circunscrición de Ipswich, desde 1818 até 1820.

Casou o 13 de decembro de 1811 en Ferry Fryston, Yorkshire. A súa esposa Elizabeth (ou Eliza) era a filla de Richard Slater Milnes, deputado do distrito de York. William e Eliza tiveron dez fillos; o seu quinto fillo, Alfred Newton, chegou a ser un famoso ornitólogo, e o sexto, Edward Newton, un administrador colonial, e tamén ornitólogo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* History of Parliament. Newton, William (1783?-1862) de Elveden, Suffolk 
*
Francisco Igea

**Francisco Igea Arisqueta**, nado en Valladolid o 17 de abril de 1964, é un médico e político español.

## Traxectoria 
Licenciouse en medicina pola Universidade de Valladolid, especializándose posteriormente no aparato dixestivo. Dende 1993 traballou no Hospital Río Carrión de Palencia.

En novembro de 2014 presentouse ás primarias de Unión Progreso y Democracia (UPyD) como candidato á Presidencia da Xunta de Castela e León. Posteriormente abandonou o partido para incorporarse ás filas de Ciudadanos. Tras un proceso de primarias entrou na candidatura do partido ao Congreso por Valladolid, resultado elixido nas eleccións xerais de decembro de 2015 deputado.

En xaneiro de 2017 ao se renovar o Comité Executivo da formación laranxa, Igea entrou a formar parte da directiva do partido, responsabilizándose da área de Sanidade

En febreiro de 2019 anunciou a súa intención de competir contra Silvia Clemente no proceso interno para seleccionar o aspirante do partido á presidencia da Xunta de Castela e León. O 11 de marzo, tras a revisión dos votos telemáticos, Ciudadanos deu a vitoria a Igea fronte á ex-dirixente popular, polo que se proclamou a Igea candidato á Xunta de Castela e León para as autonómicas do 26-M.

## Notas
José Sarrión

**José Sarrión Andaluz**, nado en Cartaxena en 1982 é un político español, procurador de Izquierda Unida nas Cortes de Castela e León.

## Traxectoria 
Doutor en Filosofía, é profesor de antropoloxía na Universidade Pontificia de Salamanca.

Militante de base do PCE e IU en Salamanca desde finais dos anos noventa, en 2015 José Sarrión gañou as primarias abertas de IU para a elección de candidato á presidencia da Xunta de Castela e León, logrando nas eleccións autonómicas de maio de 2015 a acta de procurador nas Cortes autonómicas. Dende setembro de 2016 é o coordinador de IU en Castela e León.

## Notas
Nagoya Dome

O  é un parque de béisbol situado en Nagoia, Aichi (Xapón). O estadio, inaugurado o 15 de marzo de 1997, foi construído para albergar os partidos como local dos Chunichi Dragons, equipo da Liga Central da Nippon Professional Baseball (NPB). O estadio, con capacidade para 36.627 espectadores sentados (oficialmente 40.500), é un exemplo de cúpula xeodésica.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Chunichi Dragons

### Ligazóns externas 
* Páxina web do estadio
Coriolis (satélite)

**Coriolis** é un satélite artificial da Forza Aérea dos Estados Unidos lanzado o 6 de xaneiro de 2003 mediante un foguete Titan-2G desde a base Vandenberg da Forza Aérea para probar novas tecnoloxías e observar a superficie terrestre.

## Características 
Coriolis é un satélite do Programa de Probas Espaciais da Forza Aérea dos Estados Unidos coa finalidade de demostrar a medición remota de ventos na superficie terrestre usando a técnica de radiometría polarimétrica de microondas como maneira de reducir riscos para o uso da tecnoloxía no sistema de satélites meteorolóxicos NPOESS. Tamén se adica a predicir perturbacións xeomagnéticas mediante a observación de eventos de exección de masa coronal do Sol.

O satélite ten unha masa de 395 kg, cun [diámetro de 3,0 m e unha altura de 6,9 m. leva dous instrumentos a bordo:

***WindSat**, do [Laboratorio de Investigación Naval (NRL), un radiómetro de microondas polarimétrico multifrecuencia xiratorio de 305 kg para medir os ventos a nivel de superficie.
***Cámara de Exección de Masa Solar** (SMEI), do Laboratorio de Investigación da Forza Aérea, un instrumento de 35 kg construído pola Universidade de Birmingham (Reino Unido) e a Universidade de California en San Diego para monitorizar a actividade solar.

Características clave de Coriolis son o seu baixo nivel de interferencia electromagnética para o óptimo rendemento do radiómetro e a súa estabilidade de apuntado e control da posición tendo un elemento (WindSat) que rota a 30 revolucións por minuto. O satélite envía datos a terra a velocidades de ata 51,2 Mbps en banda X.

## Notas 
## Véxase tamén
Mabel

**Mabel** (Mabel Alabama Pearl McVey) nada en Alhaurín el Grande, Málaga, 20 de febreiro de 1996 é unha cantante de Rhythm and blues e compositora musical de orixe anglosueca.

## Notas
Central League

A  ou **Liga Central**, tamén coñecida como , é unha das dúas ligas profesionais que constitúen a Nippon Professional Baseball, a máis importante competición de béisbol do Xapón. O gañador desta liga xoga anualmente contra campión da Pacific League nas Nippon Series para decidir o campión nacional. Actualmente está formada por seis equipos de todo o país, sendo o máis laureado os Yomiuri Giants. Ao contrario que na Pacific League, e do mesmo xeito que antigamente na Liga Nacional da MLB, esta liga non permite o uso de bateador designado.

## Historia 
A Liga Central foi fundada en 1949 con oito equipos: catro da antiga Liga de Béisbol do Xapón (Chunichi Dragons, Hanshin Tigers, Yomiuri Giants e Shochiku Robins) e catro novos (Hiroshima Carp, Kokutetsu Swallows, Nishinippon Pirates e Taiyō Whales). Con todo, os Nishinippon Pirates tan só duraron unha temporada, fusionándose o equipo fusionouse cos Nishitetsu Clippers, tamén de Fukuoka, para formar os Nishitetsu Lions na Liga do Pacífico. Isto levou a que a liga ficase reducida a tan só sete franquías.

En 1952, coa chegada á presidencia de Ryuji Suzuki, decidiuse que todo equipo que finalizase a temporada cunha porcentaxe de vitorias inferior ao 30% tería que disolverse ou fusionarse con outros equipos. Finalmente tan só un equipo se vería afectado, os Shochiku Robins, os cales decidiron fusionarse cos Taiyō Whales para formar os Taiyō Shochiku Robins en xaneiro de 1953. Isto levou a que a liga ficase reducida a tan só seis franquías, número que se mantén até a actualidade. A seguinte gran novidade chegou no ano 2007, momento no que se crearon as Climax Series. Estas eliminatorias, inspiradas nas que xa había na Liga do Pacífico, enfrontan aos tres primeiros clasificados da liga para determinar o equipo que disputará as Series do Xapón. Co sistema anterior non había ningún tipo de eliminatoria, clasificándose directamente á final o campión da liga.

## Equipos 
## Estatísticas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pacific League
* Nippon Professional Baseball

### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Torre Colpatria

A **Torre Colpatria** é un rañaceos que se atopa na cidade de Bogotá, na zona norte do barrio Las Nieves. A súa zona comercial constitúe unha prolongación do Centro Internacional da cidade. Cos seus 50 pisos, é o segundo edificio máis alto da cidade así como unha das súas iconas. Foi rematado en 1979 e ten unha altura de 196 m. Nela atópanse as oficinas de diversas compañías, entre as cales están as empresas do Grupo Colpatria, propietario da torre. Na súa azotea hai un miradoiro para apreciar gran parte da cidade e da sabana de Bogotá. En 1998, instaláronse trinta e seis luces de xenon, que a finais de 2012 foron substituídas con luces de tecnoloxía LED.

## Localización 
Atópase na Carreira 7 Nº. 24 – 89, sobre unha das avenidas máis importantes de Bogotá: a Avenida Eldorado, que une o Centro co oeste e co Aeroporto Internacional El Dorado, e a Carreira Sétima, que conecta a zona cos centros financeiros do norte.

## Altura 
[dereita|miniatura|270px|A torre Colpatria, no centro da imaxe, é a segunda construción máis alta de Bogotá e a terceira de Colombia, vista dende o [Edificio Avianca.]]
A torre Colpatria foi un rañaceos de altura relevante no eido continental e rexional. En 1979, superou o Centro de Comercio Internacional como o edificio máis alto de América Latina. Foi superada en 1982 pola Torre Executiva Pemex de Cidade de México, á que á súa vez en 1983 pasaron as Torres de Parque Central en Caracas. Durante a última década, construíronse varios edificios de maior altura en diferentes países de América Latina. En Suramérica ocupa o cuarto lugar e en América Latina ocupa o lugar 26, despois de edificios situados en Cidade de México, Panamá, Caracas e Santiago de Chile.

O 19 de abril de 2015, a estrutura en construción do BD Bacatá, superou en número de pisos á Torre Colpatria, e o 2 de xuño, superouna en altura. A Torre Colpatria foi durante 36 anos o edificio máis alto de Colombia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Emporis.com con fotos do edificio
Pacific League

A  ou **Liga do Pacífico**, tamén coñecida como , é unha das dúas ligas profesionais que constitúen a Nippon Professional Baseball, a máis importante competición de béisbol do Xapón. O gañador desta liga xoga anualmente contra campión da Central League nas Nippon Series para decidir o campión nacional. Actualmente está formada por seis equipos de todo o país, sendo o máis laureado os Seibu Lions. Ao contrario que na Central League, e do mesmo xeito que a Liga Americana da MLB, esta liga permite o uso de bateador designado.

## Historia 
A Liga do Pacífico foi fundada como Taiheiyo Baseball Union en 1949, nome que mantivo até 1980 cando adoptou a actual nomenclatura. O primeiro presidente desta liga foi Masaichi Nagata, propietario dos Daiei Stars. A competición comezou a súa andaina con sete equipos, catro procedentes da anterior Liga Xaponesa de Bésibol (Hankyu Braves, Nankai Hawks, Daiei Stars e Tokyu Flyers) e tres nos novos equipos (Kintetsu Pearls, Mainichi Orions e Nishitetsu Clippers). En 1954 entrou na liga un novo equipo, os Takahashi Unions, incrementando así o número até oito. A pesar de ser un equipo formado con xogadores cos que non contaban o resto de equipos da Liga, os Unions conseguiron unha series de segundos postos consecutivos até a fusión en 1957 cos Daiei Stars para formar os Daiei Unions, reducindo así de novo o número até sete equipos. Con todo, os novos Unions acabaron en último lugar na súa primeira temporada. Na seguinte temporada, fusionanse de novo, esta vez cos Mainichi Orions para formar os Daimai Orion. A liga ficaba así reducida a seis equipos, número que se mantén na actualidade.

Entre 1973 e 1982, a Liga do Pacífico tivo un formato de competición dividido en dúas partes, de forma que o campión da primeira parte se enfrontaba ao campión da segunda para determinar o posuidor do título de Liga. En 1975 a Liga comezou a utilizar a regra do bateador designado, seguindo así a estela da Liga Americana da Major League Baseball (MLB). Cando no ano 2005 se comezaron a xogar partidos entre equipos da Liga do Pacífico e da Liga Central, a regra do bateador designado é utlizada en función da liga na que compita o equipo local. Na temporada 2004 os Orix BlueWave e os Osaka Kintetsu Buffaloes fusionáronse para formar os Orix Buffaloes. Para manter os tradicionais seis equipos, entraron na liga os Tohoku Rakuten Golden Eagles. A partir desa mesma temporada foi introducido un sistema de eliminatorias (as Series de Campionato da Liga do Pacífico) para determinar o campión e participante nas Series do Xapón.

## Equipos 
## Estatísticas 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Central League
* Nippon Professional Baseball

### Ligazóns externas 
* Páxina web oficial
Esther Herranz García

**María Esther Herranz García**, nada en Logroño o 3 de xullo de 1969, é unha política española do Partido Popular que foi membro do Parlamento Europeo.

## Traxectoria 
En 1993, licenciouse en xeografía na Universidade de Zaragoza, especializándose en xeografía física. En 1994, obtivo unha mestría en ordenación territorial e medio ambiente na Universidade de Valencia e en 1998 outro en xestión de residuos. Isto permitiulle traballar como consultora medioambiental. Dende 1999 foi membro do comité executivo do Partido Popular da Rioxa. Entre outros cargos dentro desta sección do partido, foi presidenta da Comisión de Medio Ambiente de 1996 a 2000 e asesora do gabinete do Presidente da Rioxa de 1999 a 2002. Dende 2002 tamén é membro da Xunta Directiva Nacional do PP.

En xaneiro de 2002 conseguiu un escano por substitución no Parlamento Europeo, que renovou nas eleccións ao Parlamento Europeo de 2004 e 2009. É membro da Comisión de Agricultura e Desenvolvemento Rural.

## Notas
Paula Estebas

**Paula Estebas Armas**, nada en Logroño o 21 de febreiro de 1993, é unha xogadora española de baloncesto profesional, que xoga no club Araski AES da liga Feminina española, na tempada 2018-2019.

## Traxectoria 
Mide 1.75 metros, e xoga na posición de Base-Escolta. Dende moza estivo vinculada ó equipo Campus Promete, de Logroño, do que nos últimos anos foi a capitá.

Marchou do Campus Promete tralo descenso do equipo ó acabar a tempada 2017-2018, e descender a L.F.2.

É licenciada en matemáticas, e tamén ten a carreira de violín.

## Notas
Elena Esteban

**Elena Esteban Pinillos**, nada en Murillo de Río Leza, A Rioxa, o 13 de xuño de 1982, é unha xogadora española de voleibol. Internacional coa selección española, 1,80 m de altura, ocupa habitualmente a posición de líbero, aínda que tamén adoita xogar como receptora. Na tempada 2011-2012 xogou no equipo Nuchar Eurochamp Murillo de Superliga.

## Clubs 
* Construcciones Damesa de Burgos (2000-2003)
* Universidad de Burgos (2003-2005)
* C.D.U. Granada (2005-2008)
* Voleibol Asociación Toledo (2008)
* Valeriano Allés Menorca Vóley (2008-2010)
* Nuchar Eurochamp Murillo (2010-2012)
* Nuchar Tramek Murillo (2012-2013)

## Notas
Mariam Budia

**Mariam Budia González**, nada en Logroño o 14 de marzo de 1970, é unha dramaturga e escritora española.

## Traxectoria 
Mariam Budia é doutora en Filoloxía Hispánica, especializada en Teoría, Historia e Práctica do Teatro pola Universidade de Alcalá, ademais de ser licenciada en Arte Dramática pola Real Escola Superior de Arte Dramática de Madrid (RESAD), e Diplomada de Honra en Música polo Conservatorio Profesional de Música de Logroño.

Traballou como docente na Universidade de Corea onde impartiu clases de literatura dramática e recibiu un premio de excelencia docente por elas. Tamén traballou na Universidade de Estudos Estranxeiros de Kobe, no Xapón.

Tamén realiza colaboracións en revistas e xornais de eido nacional, así como en emisoras de radio, e participa como relatora en conferencias internacionais sobre literatura española. Algún dos seus traballos como autora foron traducidos ó inglés e ó coreano.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Rana Plaza

**Rana Plaza** pode refererirse a:

*Rana Plaza (documental) - Un documental dirixido pola artista mexicana Carla Novi.
*Rana Plaza (edificio) - Edificio que se derrubou en Bangladesh en 2013.

## Notas
María Teresa Lamata Jiménez

**María Teresa Lamata Jiménez**, nada en Logroño en 1952, é unha investigadora e catedrática de ciencias da computación e intelixencia artificial da Universidade de Granada. Na súa labor profesional salientaou a súa defensa do papel da muller nas disciplinas TIC, á parte do seu papel destacado como investigadora na área. É licenciada en matemáticas e doutora en ciencias pola Universidade de Granada.

## Traxectoria profesional 
Accedeu á cátedra no ano 2008. Con anterioridade foi profesora titular de universidade en Granada e profesora contratada na Universidade de Málaga. No presente é a directora do Grupo de Investigación sobre Modelos de Decisión e Optimización.

## Traxectoria investigadora 
A súa investigación céntrase na área da toma de decisións. Dirixiu varios proxectos de investigación en convocatorias públicas rexionais e nacionais e ten participado en proxectos docentes e científicos da Unión Europea. Asemade, dirixiu varias teses doutorais na Universidade de Granada, Universidade Politécnica de Cartaxena e Técnica da Habana. É membro habitual dos comités de programa dos congresos científicos da súa especialidade.
Concha Andreu

**Concepción Andreu Rodríguez**, nada en Calahorra, A Rioxa, o 10 de marzo de 1967, é unha enóloga e política española. Dende 2015 é voceira do Grupo Socialista no Parlamento da Rioxa e deputada rexional dende 2011. Dende 2017 forma parte da Executiva Federal do PSOE como Secretaria do Mundo Rural.

## Traxectoria 
Nada en Calahorra en 1967, en 1990 licenciouse en Ciencias Biolóxicas na Universidade de Salamanca (especialidade de Botánica). Entre 1990 e 1992 cursou un mestrado en Viticultura e Enoloxía pola Universidade de Zaragoza. É enóloga nas Adegas Melquior.

Membro do PSOE, é secretaria de Agricultura e Medio Ambiente da Comisión Executiva Rexional do PSOE da Rioxa.

Deputada do Parlamento da Rioxa dende 2011, foi candidata do PSOE á presidencia da Rioxa nas eleccións autonómicas do 24 de maio de 2015, obtendo 10 deputados fronte a 15 do PP, asumindo o cargo de voceira do Grupo Socialista no Parlamento da Rioxa, liderando a oposición.

En 2017, foi elixida Secretaria do Mundo Rural na Executiva Federal do PSOE liderada por Pedro Sánchez.

En setembro de 2018 foi nomeada candidata socialista á presidencia da Rioxa tras ser a única candidatura que presentou os avais para as primarias.

## Notas
Lucrecia Arana

**Lucrecia López de Arana y Elorza**, coñecida como **Lucrecia Arana**, nada en Haro o 23 de novembro de 1867 e finada en Madrid o 9 de maio de 1927, foi unha cantante soprano-contralto. Fíxose moi popular polas súas actuacións no xénero da zarzuela.

## Traxectoria 
esquerda|miniatura|Retrato de Lucrecia Arana
O seu pai faleceu na terceira guerra carlista cando ela tiña só un ano. Sendo moza trasladouse a Madrid para traballar na sucursal que alí tiña o adegueiro rioxano López Heredia e acudiría a clases de canto cos mellores profesores da época.

En 1887, con dezanove anos, debutou cun papel secundario da obra "*La mascota*" no teatro Price de Madrid. Coa compañía de Julián Romea realizou actuacións por diversos lugares de España. Unha delas foi nas festas de setembro de Haro, a súa localidade natal.

En 1896, actúa no teatro da Zarzuela coa obra "El Gaitero", e o ano seguinte estrea "La viejecita" de Echegaray e o mestre Caballero, interpretando o personaxe de Carlos.

O 29 de novembro de 1898 estreouse no Teatro da Zarzuela de Madrid *Gigantes y cabezudos*, zarzuela cómica nun acto e tres cadros, en verso. Texto de Miguel Echegaray e música de Manuel Fernández Caballero, zarzuela especialmente escrita para Lucrecia no papel protagonista de Pilar.

Abandonou os escenarios en 1908 e casou co escultor valenciano Mariano Benlliure. Tiveron un único fillo, José Luís Mariano Benlliure López de Arana, nado o 5 de xullo de 1898 e finado en 1981.

En 1927 morreu na súa casa por unha embolia cerebral e foi enterrada no cemiterio de San Justo, en Madrid. O seu marido esculpiu unha medalla coa súa imaxe que dende entón se concede como premio á cantante máis destacada no Conservatorio de Madrid.

## Notas
Juan Martínez Fontenla

**Juan Martínez Fontenla**, nado na Coruña o 19 de outubro de 1906, foi un político galego.

## Traxectoria 
Ingresou no PSOE en xuño de 1931 e tamén pertencía a UGT. Secretario da Agrupación Socialista da Coruña en 1936, acudiu ao Congreso da Federación Local da UGT. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou na resistencia ao golpe, e unha vez que triunfou, agochouse. Procesado por roubo de armas no Palacio de Xustiza xunto con José María Galán Becerra e Francisco Naya Mariñas, foi reclamado polo Xulgado de Instrución da Coruña en xuño de 1937. Exiliado en México onde chegou procedente de Portugal en febreiro de 1947. En México pertenceu á Agrupación Socialista Española.

## Notas
Teresa del Riego

miniatura|Teresa del Riego nunha estampa de 1843.
**María Teresa del Riego y Bustillos**, nada en Tinéu, Asturias en 1800 e finada en Londres o 19 de xuño de 1824, foi unha viúva e sobriña do Xeneral Rafael del Riego.

## Traxectoria 
Teresa contraeu matrimonio por poderes co seu tío, 16 anos maior que ela, en Cangas del Narcea, en outubro de 1821. En 1822, o matrimonio estabeleceuse en Madrid onde Rafael del Riego era deputado electo por Asturias. Trala invasión dos Cen Mil Fillos de San Luís en 1823, Teresa fuxiu a Xibraltar e posteriormente exiliaríase en Little Chelsea, preto de Londres, onde tería novas do apresamento, proceso e execución do seu esposo.

Durante o seu exilio, Teresa mantívose cunha pensión de 25 libras anuais que ofrecía o goberno británico ós exiliados españois sempre que demostrasen non dar apoio ós franceses durante a guerra da independencia. 

Faleceu o 19 de xuño de 1824, tras unha penosa doenza, sendo enterrada na capela de Moorsfield en Londres.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Pla, Carlos: *El testamento de la viuda de Riego*  *La Ilustración Liberal*. Libertad Digital .
* Ramírez, Pedro, J. (2014). *La desventura de la libertad: José María Calatrava y la caída del régimen*. La Esfera de los Libros .
Paula Prendes

**Paula Prendes Martínez**, nada en Xixón o 21 de xaneiro de 1983, é unha actriz, presentadora de televisión e xornalista española.

## Traxectoria 
Naceu o 21 de xaneiro de 1983 en Xixón (Asturias). Cursou os seus primeiros estudos no Colexio Público de Cabueñes. Posteriormente pasou a realizar os seus estudos no IES El Piles, tamén na súa cidade natal, Xixón.

Licenciada en Comunicación Audiovisual pola Universidade Pontificia de Salamanca, Paula Prendes foi redactora e locutora de informativos na Cadena Ser de Xixón, de deportes na Cadena Ser de Salamanca, dos informativos de Localia de Madrid e foi reporteira en *El octavo mandamiento*, programa de entretemento dirixido por Javier Cárdenas en Localia de Madrid. Tamén presentou *Electronic Arts*, programa emitido nunha coñecida web de videoxogos e colaborou como reporteira na MTV.

En televisión, protagonizou a serie *Somos cómplices* (Antena 3) e *Becarios* (Telecinco) e participou noutras como *Bicho malo (nunca muere)* (Antena.Neox), *Hermanos y detectives* (Telecinco), así como no derradeiro capítulo de *Los hombres de Paco* (Antena3).

En *Periodistas FC* traballaba como presentadora e reporteira do programa xunto aos presentadores Dani Mateo e Ricardo Castella. Dende a cancelación deste programa, incorporouse como reporteira de *Sé lo que hicisteis...*, tamén en La Sexta. En xuño dese mesmo ano acaparou a portada da revista *Primera Línea* e en xullo, da revista masculina *FHM*.

Dende 2011 e até 2013 participou na serie de Antena 3 *Gran Hotel* como Cristina Olmedo, sendo a irmá de Julio Olmedo (Yon González). En 2012 comeza unha nova serie *Imperium*, o spin-off de *Hispania, la leyenda* con Lluís Homar,  Nathalie Poza ou Ángela Cremonte entre outros. En novembro dese mesmo ano, volveu ser portada da revista FHM. En 2013 deu vida a Carolina Jiménez en *Gran Reserva: El origen* para TVE, precuela da serie *Gran Reserva*. Dende 2014 e até 2015 estivo na serie *B&B, de boca en boca* para o prime time de Telecinco na que deu vida a Martina.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Consuelo Álvarez de Toledo

**Consuelo Álvarez de Toledo Saavedra**, nada en Oviedo en 1944, é unha xornalista española.

## Traxectoria 
Licenciada en Dereito e en Xornalismo, as súas primeiras experiencias profesionais foron no eido xurídico, prestando os seus servizos de asesoría en diferentes empresas.

Máis tarde comeza a exercer o xornalismo. Afiliada ó Partido Socialista Obreiro Español, en 1976 é nomeada subdirectora de *El Socialista*, a súa publicación oficial. Un ano máis tarde entra na Axencia EFE e é destinada a cubrir a información parlamentaria en plena transición.

Dende entón, especializouse neste tipo de información e converteuse nunha destacada analista política do país, en tres medios: prensa escrita, radio e televisión.

Así, en 1993 incorpórase ó programa *Hora Cero* que dirixe Javier González Ferrari en Antena 3 Radio.

En 1996-1997 presentou, xunto a Antonio San José, o programa de entrevistas e faladoiro de actualidade de Antena 3 *El primer café.* 

O 2 de decembro de 1997 foi nomeada por esa cadea defensora do espectador, cargo que exerceu até 2000. Durante ese tempo viuse envolta en polémicas co director da cadea, José Manuel Lorenzo por unha emisión do espazo *La parodia nacional* e co xornalista Pepe Navarro, cuxo programa, *La sonrisa del pelícano*, tras ser retirado da programación foi tachado de telelixo por Consuelo Álvarez de Toledo.

Durante ese tempo compaxinou a súa actividade en televisión coa participación en faladoiros políticos en Onda Cero e unha columna diaria de opinión no xornal *El Mundo*. Tamén apareceu en Telecinco (*Día a día*) entre 2001 e 2004 e Antena 3 (*Cada día*), en 2004-2005. 

En xuño de 2000 o Senado desígnaa conselleira de Radiotelevisión Española, a proposta do Partido Popular posto ó que renunciou en xuño de 2004.

## Vida persoal 
Está casada co xornalista e economista Federico Ysart.
Diana Balmori

**Diana Balmori Ling**, nada en Xixón o 4 de xuño de 1932 e finada en Nova York o 14 de novembro de 2016, foi unha arquitecta paisaxista, profesora e deseñadora urbana española, recoñecida internacionalmente. Foi tamén fundadora da empresa de deseño de paisaxes, Balmori Associates.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
miniatura|367x367px|Parque da Campa dos Ingleses, Abandoibarra, Bilbao, Diana Balmori Associates.
Nada en Xixón, pasou a maior parte da súa infancia en España e Inglaterra, antes de que a súa familia se mudase á Arxentina. A súa nai, Dorothy Ling, nada en Inglaterra, foi unha música e musicóloga de sona. O seu pai Clemente Hernando Balmori, era republicano e foi un dos lingüistas españois máis influentes.

Balmori foi unha nena moi creativa e imaxinativa, e sentiuse atraída polas artes dende temperá idade. Ela aprendeu a cantar, bailar, tocar o piano, e os seus pais animárona a explorar unha ampla gama de áreas, literatura, poesía, latín, grego, pintura e música. Á vez que incursionaba no mundo do deseño, o que deixou moitas influencias nela, mostrando amplamente o seu estilo de deseño único e exitoso.

Graduouse na escola secundaria ós 16 anos. En Tucumán, coñeceu a César Pelli con quen casou en 1950 e que posteriormente sería o seu socio.
miniatura|275x275px|Praza Euskadi, Bilbao Diana Balmori Associates.

### Formación 
Diana Balmori ingresou á carreira de arquitectura na Universidade Nacional de Tucumán en 1949 e recibiu o seu título en 1952. Ese mesmo ano viaxou con Pelli ós Estados Unidos, onde naceron os seus dous fillos: Denis en 1953 e Rafael en 1956.

Entre 1964 e 1976 viviron nos Ánxeles, onde ela realizou o seu doutoramento en Historia Urbana na Universidade de California, que finalizou en 1973 con altas honras. O ano seguinte comezou a dar clases na State University of New York en Oswego até 1981.

### Traxectoria profesional 
#### Socia de Pelli and Associates 
En 1977, Balmori e Pelli radicáronse en New Haven, onde xunto a Fred Clarke formaron o estudio César Pelli and Associates. O estudio iniciou cun encargo de gran relevancia: o multipremiado proxecto para a renovación de MoMA de Nova York. Nos anos seguintes o estudo crece co World Financial Center e o Winter Garden en Battery Park. Este consiste en catro torres e unha praza pública aberta. O estudo obtivo a medalla de Ouro da AIA á firma do ano en 1989. Ela foi enfocando as súas achegas cara á arquitectura da paisaxe. Ese mesmo ano, Balmori finalizou os seus estudos de deseño da paisaxe no Radcliffe College. Ela desenvolvera un grande interese polo tema da paisaxe dende o punto de vista teórico e escribira sobre a obra de Beatrix Farrand, a paisaxista que ós 50 anos deseñou o campus de Dumbarton Oaks cuxos edificios eran obra de McKim, Mead & White. 

O interese de Balmori na paisaxe e o deseño urbano xurdiu do seu interese nos espazos públicos, a forma no que son empregados e deseñados, e o seu papel e efecto nunha área máis grande. O seu estilo de deseño é recoñecido pola forma en que se crea unha interface fluída entre a paisaxe e a estrutura no desenvolvemento dos espazos públicos urbanos.

## Notas