Centauro

Na mitoloxía grega, os **centauros** (en grego Κένταυρος *Kéntauros*, «matador de touros», «cen fortes», plural Κένταυροι *Kéntauroi*; en latín *Centaurus/Centauri*) son unha raza de seres co torso e cabeza de humano e o corpo de cabalo.
Vivían nas montañas de Tesalia e eran fillos de Ixión e Néfele, a nube de chuvia. Alternativamente, considerábanse fillos de Kentauros (o fillo de Ixión e Nefele) e algunhas eguas magnesias, ou de Apolo e Hebe. Ás veces cóntase que Ixión planeaba manter relacións sexuais con Hera, pero Zeus, o seu marido, evitouno moldeando unha nube coa forma de Hera. Posto que Ixión é normalmente considerado o devanceiro dos centauros, pode facerse referencia a eles poeticamente como **Ixiónidas**.

## Características 
Os centauros son coñecidos pola loita que mantiveron cos lápitas, provocada polo seu intento de raptar a Hipodamía o día da súa voda con Pirítoo, rei dos lápitas e tamén fillo de Ixión. A batalla entre uns e outros é unha metáfora do conflito entre os baixos instintos e o comportamento civilizado na humanidade, coa vitoria deste último. Teseo, un heroe e fundador de cidades que estaba presente, axudou a Pirítoo e ós lápitas e inclinou a balanza do lado da orde correcta das cousas. Moitos centauros morreron e o resto fuxiu (Plutarco, *Teseo*, 30; Ovidio, *Metamorfoses* XII. 210-458; Diodoro Siculo IV. 69, 70).

[miniatura|225x225px|Centauro, no Museo Catedralicio da [Catedral de Ourense|esquerda]]

Escenas da batalla entre os lápitas e os centauros foron esculpidas en baixorrelevos no friso do Partenón, que estaba dedicado á deusa Atenea. So esta roupaxe, Fidias, o autor dos relevos, simbolizaba as aínda recentes guerras entre os gregos e os persas, entre civilizados e bárbaros.

O centauro aparece na iconografía cristiá como unha besta infernal, tentadora de doncelas. Ás veces aparece baixo a forma de onocentauro, mestura de home e burro con esaxerados atributos sexuais.

## Centauros famosos 
* Afáreo
* Agrio
* Ámico
* Anquio
* Asbolus
* Biénor
* Dictis 
* Elato
* Equeclo
* Euritión (centauro de Fóloe)
* Euritión (centauro de Hipodamía)

* Euritión (centauro de Óleno)

* Folo
* Grineo
* Hélope 
* Híleo
* Neso
* Oreo
* Petreo
* Quirón
* Tereo
* Tritón, o centauro mariño.

## Interpretación 
[miniatura|200px|dereita|Centauro (sarcófago romano, ca. [230)]]
Se exceptuamos Folo e Quirón (a súa orixe é diferente da dos outros), os centauros simbolizaban para os gregos os apetitos animais (concupiscencia e ebriedade son riscos típicos deles). Así o combate seu contra os lápitas pode ser interpretado como unha parábola do enfrontamento dos estados civilizado e salvaxe.

A orixe da súa creación explícase polo xeral así: o cabalo foi introducido na Grecia antiga desde o século XVI a.C, mais só era utilizado entón como besta de tiro; os centauros representarían entón, nas lendas da Idade heroica, os primeiros xinetes. Porén, pola súa vez, o xinete, o cabaleiro, que domina forzas primixenias pola súa acción, oponse, simbolicamente, aos centauros que están dominados polos instintos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* John W. Philpus, *Catálogo de centauros na cerámica pintada grega e relacionada*, 2000