open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pontón

O topónimo **Pontón** pode referirse a:

;En Galiza
***Pontón**, lugar da parroquia de Pinza, no concello de Viana do Bolo;
***O Pontón**, lugar da parroquia de Barbadás, no concello de Barbadás;
***O Pontón**, lugar da parroquia de Cangas, no concello de Pantón.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* **Pontón**, apelido galego.
Catoira (homónimos)

Como topónimo **Catoira** pode referirse a:

;En Galiza
***Catoira**, concello da comarca de Caldas;
****Catoira**, parroquia de dito concello;
*****Catoira**, lugar de dita parroquia.
Pasaporte de Palau

O **pasaporte de Palau** é o documento usado polos cidadáns palauanos para viaxar internacionalmente, pódense obter na *Passport Office* en Meyuns, en Palau.

## Historia
A emisión do pasaporte de Palau comezou o 8 de decembro de 1994, mentres que os pasaportes diplomáticos foron emitidos o 9 de decembro de 1994.

De acordo coa lei RPPL7-3, posta o 31 de decembro de 2006, todos os pasaportes que non poden ser lido electronicamente expiraban o 1 de xaneiro de 2007, soamente os que poden ser lidos electronicamente son documentos de viaxe válidos, aínda que os pasaportes que non poden ser lidos aínda non alcanzaron a súa data de vencemento.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Palau
Mercury Rising

***Mercury Rising*** é un filme estadounidense dirixido por Harold Becker que se estreou en 1998. Está protagonizado por Bruce Willis e Alec Baldwin. O argumento baséase nunha novela de Ryne Douglas Pearson titulada *Simple Simon*. Willis interpreta a Art Jeffries, un axente do FBI que protexe un neno de nove anos con autismo que é perseguido por asasinos do goberno por ter descifrado un código secreto.

## Sinopse 
Art Jeffries é un axente do FBI bastante insolente cos seus superiores, razón pola cal lle asignan as escoitas telefónicas. Un día, encárganlle a investigación do caso dun neno desaparecido, cuxos pais foron asasinados. Cando o atopa, resulta ser un autista de nove anos que ten unha prodixiosa capacidade para interpretar códigos do goberno teoricamente indescifrables.

## Personaxes 
* Bruce Willis como Axente Especial Art Jeffries
* Alec Baldwin como Tenente Coronel Nick Kudrow
* Miko Hughes como Simon Lynch
* Chi McBride como Axente do FBI Tommy Jordan
* Kim Dickens como Stacey Siebring
* John Carroll Lynch como Martin Lynch
* Kelley Hazen como Jenny Lynch
* L.L. Ginter como Peter Burrell
* Robert Stanton como Dean Crandell
* Bodhi Elfman como Leo Pedranski
* Kevin Conway como Axente Especial Joe Lomax
* Carrie Preston como Emily Lang
* Peter Stormare como Shayes
* John Doman como Hartley
* Richard Riehle como Edgar Halstrom
* Jack Conley como Detective Jack Nichols

## Galardóns e nomeamentos 
* 1998: Premio Razzie ó peor actor (Bruce Willis, tamén por *Armageddon* e *The Siege*).

## Recadación 
A película tivo un orzamento duns 60.000.000$, e conseguiu uns 10.104.715$ na súa primeira fin de semana en 2.386 salas. En total, a película recadou en total  93.107.289$, dos que 32.935.289 foron nos Estados Unidos e 60.172.000 no resto do mundo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes
Chamartín

***Chamartín, Madrid**, un distrito da cidade de Madrid.
***Chamartín, Ávila**, un concello da provincia de Ávila, Castela e León.
***Estación de Madrid - Chamartín**, unha das estacións de tren da cidade de Madrid, situada no distrito de Chamartín.
Severiano Aguiar Moirón

**Severiano Aguiar Moirón**, nado cara a 1872 e finado en Mondoñedo en maio de 1934, foi un agrarista galego.

## Traxectoria 
Emigrado en Cuba. En 1908 regresou a Riotorto. Asistiu á II Asemblea Agraria de Galicia con Venancio Gavín Gallo. Foi presidente da Sociedad de Labradores de Riotorto en 1911 e 1913.

## Vida persoal 
Casou con Pilar Álvarez e foi pai de Josefa, Ángela, Pilar, Severiano e Raimundo Aguiar Álvarez.
## Véxase tamén 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Elías Santomé Santamarina

**Elías Santomé Santamarina**, nado en Meilán (Riotorto) e finado en 1940, foi un agrarista, agrimensor e xornalista galego.

## Traxectoria 
Vicepresidente da Sociedad de Labradores y Agricultores de Riotorto. Foi fundador e director do periódico *El Agricultor*. Foi elixido concelleiro de Riotorto en 1909. Formou parte da xunta directiva da Federación Agropecuaria del Norte Galaico. Foi Xuíz municipal de Riotorto (1916-1919). Na ditadura de Primo de Rivera foi presidente da Unión Patriótica de Riotorto.

Casou con Rosalía Rico Castro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Manuel María García Castro

**Manuel María García Castro**, nado na Órrea (Riotorto) en 1873 e finado no mesmo concello en 1949, foi un agrarista, escritor e xornalista galego.

## Traxectoria 
Estudou no Seminario de Mondoñedo. Labrego propietario. Foi redactor e colaborador do periódico *El Agricultor* onde escribiu versos en galego e castelán utilizando os pseudónimos **Feliciano** e **Xan Paga**. Foi concelleiro de Riotorto dende 1912. Foi Xuíz municipal suplente de Riotorto (1916-1919). Foi de novo concelleiro e 2º Tenente alcalde en 1923.

Das súas relacións con Antonia Díaz Díaz naceu Avelino Díaz, aínda que non recoñeceu ao neno. Casou en 1912 con Dominica Carballeira Ramallal. Viúvo, casou en segundas nupcias con María Rivas López.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Virus Taï Forest

O **virus Taï Forest** ou virus Bosque Taï (Taï Forest virus, **TAFV**) é un ebolavirus pertencente á especie ***Ebolavirus Taï Forest*** (*Taï Forest ebolavirus*) clasificado no xénero *Ebolavirus*, familia *Filoviridae*, orde *Mononegavirales*. O TAFV é o único "virus" incluído nesa "especie". Está emparentado co máis común e coñecido virus Ebola (EBOV), e igual ca el pode producir unha febre hemorráxica viral que afecta a primates. O TAFV considérase un axente selecto, un patóxeno do grupo de risco 4 da Organización Mundial da Saúde que require un nivel de bioseguridade 4, un patóxeno prioritario de categoría A dos Institutos Nacionais da Saúde/Instituto Nacional da Alerxia e Enfermidades Infecciosas dos Estados Unidos, un axente de bioterrorismo de categoría A dos CDC dos Estados Unidos, e está na lista de axentes biolóxicos para o control da exportación do grupo Australia.

O virus describiuse en 1995 como unha "cepa" do virus Ebola e o seu nome procede do *Parque Nacional de Taï* en Costa do Marfil, onde foi descuberto.

## Designacións previas 
Inicialmente o virus Taï Forest foi introducido como unha nova "cepa" do virus Ebola en 1995. e en 2002 o nome cambiouse a Cote d'Ivoire ebolavirus [sic] (en ambos os casos escribindo sen acento "Côte"). Outros nomes que circularon na literatura foron os correctamente ortografados Côte d'Ivoire Ebola virus e Côte d'Ivoire ebolavirus, e o termo informal Costa do Marfil Ebola virus e Costa do Marfil ebolavirus (en inglés Ivory Coast ebolavirus). As abreviacións iniciais que se usaron para este virus foron EBOV-CI (para Ebola virus Cote d'Ivoire ou Ebola virus Côte d'Ivoire), EBOV-IC (para Ebola virus Ivory Coast), ICEBOV (para Ivory Coast Ebola virus ou Ivory Coast ebolavirus) e máis recentemente CIEBOV (para Cote d'Ivoire Ebola virus, Côte d'Ivoire Ebola virus, Cote d'Ivoire ebolavirus ou Côte d'Ivoire ebolavirus). O virus recibiu a súa actual designación en 2010, que é Taï Forest virus (virus Taï Forest ou Bosque Taï) coa abreviación oficial TAFV.
Os morcegos pasarían os virus a outros monos, e probablemente os chimpancés se contaxiaron ao depredar monos colobos infectados.

## Bioloxía molecular 
O TAFV está practicamente sen caracterizar a nivel molecular, mais crese que as súas características xenéticas e as súas proteínas son similares ás do, mellor coñecido, virus Ebola (EBOV). A súa secuencia e organización xenómica e a conservación de marcos abertos de lectura son similares aos dos outros ebolavirus.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficheiros e discusións do ICTV
André Lotterer

**André Lotterer**, nado en Duisburgo o 19 de novembro de 1981, é un piloto de carreiras de automóbiles alemán. É coñecido polo seu éxito nas carreiras de resistencia, incluíndo tres vitorias nas 24 Horas de Le Mans (2011, 2012 e 2014) e o título de pilotos da FIA World Endurance Championship co equipo oficial Audi, tamén competeu na serie xaponesa Fórmula Súper durante máis dunha década, gañando en 2011.

Lotterer foi piloto de probas do equipo Jaguar de Fórmula 1 , pero isto non lle proporcionou un posto de carreira. Doce anos máis tarde, uniuse a Caterham, en substitución de Kamui Kobayashi no Gran Premio de Bélxica de 2014.

## Traxectoria 
### Inicios e ascenso (1989-2002) 
Lotterer é fillo de pai peruano e nai alemá, e criouse en Bélxica. Competiu en karting desde 1989 ata 1997 en Bélxica, Alemaña e Países Baixos, época na que logrou varios subcampionatos alemáns. En 1998 pasou aos monoprazas ao disputar a Fórmula Júnior BMW Alemá, onde se coroou campión. En 1999 repetiu éxito pero na Fórmula BMW Alemá, e ademais terminou quinto na Fórmula Renault Europea. En 2000 rematou cuarto na Fórmula 3 alemá. Jaguar Racing contratouno en 2001 para disputar a Fórmula 3 Británica, que culminou en sétima posición. Ese ano tamén chegou segundo no Masters de Fórmula 3.

En 2002 foi o piloto de probas de Jaguar na Fórmula 1. Por outra banda, chegou terceiro na clase N-GT e quinto absoluto nas 24 Horas de Spa nun Porsche 911 de Freisinger xunto a Marc Lieb, Georges Forgeoisy e Bert Longin, e disputou a carreira final da serie CART para o equipo de Dale Coyne.

## Resultados 
### Sumario 
 Tempada en progreso.
### Resultados Completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas 
## Ligazóns externas 
* oficial de André Lotterer
*
Banco de Galicia

**Banco de Galicia** pode facer referencia a:

***Banco de Galicia**, un monte submarino no océano Atlántico, a uns 200&nbsp;km ao oeste da costa de Fisterra;
***Banco de Galicia**, unha entidade financeira de Galicia;
***Banco de Galicia**, un banco privado da República Arxentina.
****Banco de Galicia***, un boletín editado en Montevideo de 1956 a 1966.
Xinzo de Limia (homónimos)

Como topónimo **Xinzo de Limia**, pode referirse a:

;En Galiza
***Xinzo de Limia**, concello da comarca da Limia;
****Xinzo de Limia**, parroquia de dito concello;
*****Xinzo de Limia**, lugar de dita parroquia.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Pasaporte de Portugal

O **pasaporte de Portugal** é usado polos cidadáns portugueses para viaxar internacionalmente. Non obstante, a *bilhete de indentidade* e a *cartão de cidadão* poden servir para viaxar dentro da Unión Europea, Islandia, Liechtenstein, Noruega, Macedonia do Norte, Serbia e Suíza.

## Pasaporte electrónico
A partir do día 28 de agosto de 2006, os novos pasaportes emitidos polo goberno portugués son dotados dun chip que almacena os datos identificativos do seu titular. Outro nome dado ao pasaporte electrónico é *pasaporte biomético*, pois contén, alén das xeneralidades xa contidas no pasaporte normal, os datos biométricos.

## Véxase tamén
* Pasaporte
* Portugal
Luís Pérez González

miniatura|Busto con placa na casa do concello de Riotorto.
**Luís Pérez González**, nado na Augaxosa (A Muxueira, Riotorto) en 1825 e finado no mesmo concello en 1905, foi un político galego.
## Traxectoria 
Foi alcalde de Riotorto entre os anos 1868 e 1875. Promoveu a construción da actual casa consistorial, onde se situaron as escolas públicas, o xulgado e o cárcere.
## Distincións
Recibiu a Cruz do Mérito Militar de primeira clase polos servizos prestados como xefe da columna de voluntarios que perseguiu os carlistas.

A sociedade Hijos del Ayuntamiento de Riotorto promoveu a elaboración dun busto de bronce que na súa honra, que preside a casa do concello. Hai unha placa coa inscrición:

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Luís Pérez González en Riotorto no tempo
Virus Sudán

O **virus Sudán** (Sudan virus, **SUDV**) é un ebolavirus pertencente á especie ***Ebolavirus Sudán*** (Sudan ebolavirus), clasificado no xénero *Ebolavirus*, familia *Filoviridae*, orde *Mononegavirales*. O SUDV é o único "virus" membro da súa "especie". É un parente próximo do máis coñecido virus Ebola (EBOV). Igual que outros ebolavirus, o SUDV causa unha enfermidade grave en humanos e (experimentalmente) en primates non humanos chamada enfermidade do virus Ebola que é unha febre hemorráxica viral. O SUDV considérase un axente selectivo, un patóxeno do grupo 4 da Organización Mundial da Saúde, que require bioseguridade de nivel 4, un patóxeno prioritario de categoría A dos NIH/Instituto Nacional da Alerxia e Enfermidades Infecciosas dos Estados Unidos, un axente de bioterrorismo de categoría A dos CDC dos Estados Unidos, e está na lista dos axentes biolóxicos para o control da exportación do grupo Australia.

O virus Sudán foi descrito por primeira vez en 1977, e o seu nome deriva de que se atopou no sur do Sudán (desde 2011 esa zona pertence ao Sudán do Sur, despois da partición do Sudán).

## Denominacións previas 
O virus Sudán foi introducido como unha nova "cepa" do virus Ebola en 1977.
 e en 2002 o nome cambiouse a Sudan ebolavirus. As abreviacións que se usaron previamente para el foron EBOV-S (para Ebola virus Sudan) e máis recentemente SEBOV (para Sudan Ebola virus ou Sudan ebolavirus). O virus recibiu a súa denominación actual en 2010, cando foi renomeado como Sudan virus, coa abreviación oficial SUDV.

## Bioloxía molecular 
O SUDV non está caracterizado molecularmente, pero crese que as súas características poden extrapolarse das do mellor coñecido virus Ebola (EBOV). A súa secuencia xenética, organización xenómica e a conservación de marcos abertos de lectura individuais é similar á dos outros ebolabvirus.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficheiros e discusións da ICTV
Astacidae

A dos **astácidos** (*Astacidae*) é unha familia de crustáceos decápodos que comprende os denominados **cangrexos de río**, orixinarios de Europa, oeste de Asia e da costa oeste de Norteamérica. A familia inclúe as seguintes especies:
* *Astacus astacus*
* *Astacus pachypus*
* *Austropotamobius italicus* 
* *Austropotamobius pallipes*
* *Austropotamobius torrentium*
* *Pacifastacus chenoderma*
* *Pacifastacus connectens*
* *Pacifastacus fortis*
* *Pacifastacus gambelii*
* *Pacifastacus leniusculus* 
* *Pacifastacus nigrescens*

## Notas 
## Véxase tamén
Campionato Ibérico de Fútbol Gaélico

dereita|miniatura|Xogadores de equipos galegos no Campionato Ibérico de 2014.
O **Campionato Ibérico de Fútbol Gaélico** é a competición rexional de fútbol gaélico que agrupa os equipos da Península Ibérica. Dende 2006 é considerado polo Comité Europeo de Deportes Gaélicos un campionato rexional que puntúa para o campionato europeo e unha das súas roldas coincide cunha rolda de dito campionato.
## Equipos 
dereita|miniatura|Ártabros de Oleiros vs. Madrid Harps, 2015.
En Galicia: Fillos de Breogán (A Coruña),  Ártabros de Oleiros, Irmandinhos A Estrada, Bráithreachas (A Estrada),  Mecos FG Ogrobe, Pontevedra FG, Estrela Vermelha FG de (Santiago de Compostela), Keltoi GAC (Vigo), Auriense FG (Ourense) e Dorna FG (A Illa de Arousa).
No resto de España: Barcelona Gaels, Madrid Harps, Madrid O'Donnells, Sant Vicent GAA (Valencia), Costa Gaels (Marbella), Eire Og (Sevilla), Granada Gaels, Sitges Eagles e Tres Cantos.

No resto da península: Xibraltar.

Os clubs adoitan estar formados por xogadores irlandeses e unha nutrida representación de xogadores locais, que oscila sobre a metade do cadro de xogadores (exceptuando os equipos galegos, compostos case na súa totalidade por xogadores locais).

O actual campión (2019) do Campionato Ibérico de Fútbol Gaélico masculino é o Madrid Harps, e na competición feminina o Filhas de Breogán, da Coruña.

## Palmarés masculino 
9 Madrid Harps: 15px 2005, 15px 2008, 15px 2010, 15px2012, 15px 2014, 15px 2015, 15px 2016, 15px 2017, 15px 2018

3 Barcelona Gaels: 15px 2007, 15px 2009, 15px 2013

1 Marbella-Costa del Sol GAA: 15px 2011

1 Sant Vicent Valencia GAA: 15px 2006

## Palmarés feminino 
6 Madrid Harpettes: 15px 2009, 15px 2010, 15px 2011, 15px2012, 15px 2014 15px 2015

3 A Coruña Fillas de Breogán: 15px 2016, 15px 2017, 15px 2018

2 Barcelona Gaelettes: 15px 2008, 15px 2013

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Fútbol gaélico
* GAA
* Asociación Galega de Fútbol Gaélico
Xosé Iglesias

**Xosé Iglesias Lamela**, nado en Cee en 1974, é un poeta galego.

## Traxectoria 
Patrón de pesca de altura pola Universidade Laboral da Coruña e capitán de pesca pola Universidade Laboral de Vigo. Traballou como patrón de costa durante varios anos e como patrón de pesca no caladoiro de Rockall, ao noroeste de Escocia. É patrón e armador do buque *Primero Villar* na Coruña. No 2011 fíxose famoso en YouTube por gravarse mentres botaba ao mar caixas de peixe protestando pola marxinación a Galicia nas cotas de peixe da Unión Europea.

Pertence aos colectivos literarios In Nave Civitas e A Porta Verde do Sétimo Andar.

En 2018 presentou *NaciónMar*; acuarelas mariñas de pesqueiros da Costa da Morte que se transforman en baleas, para reivindicar o pasado, presente e futuro como unha nación atlántico-mariñeira; proxecto que se converteu en álbum ilustrado.

## Obras 
### Ilustracións 
* *Nación Mar* (2021). Ed. Bululú. 80 páxs. ISBN 978-84-18667-01-5.
* *Nao cetácea* (2025). Ed. Canela. 122 páxs. ISBN 9788409695867.

### Poesía 
* *Transfusión oceánica* (2014). A. C. Caldeirón. 96 páxs. ISBN 9788461705795.
* *A relixión do mar* (2016). Instituto de Estudos Miñoranos. ISBN 978-84-617-6685-7. En 2020 Editorial Caldeirón, ISBN 978-84-120762-3-3, 128 páxs.
* *Atlántico Norte, chamádeme Ismael* (2022). Editorial Caldeirón. 80 páxs. ISBN 978-84-124849-5-3.

### Obras colectivas 
* *Actas da VI Xornada de Literatura Oral. Historias, mitos e monstros do mar de Galicia* (2013). AELG.
* *Un feixe de poesía na porta* (2013). A porta verde do sétimo andar.
* *Versus cianuro* (2013). A. C. Caldeirón.
* *Historias, mitos e monstruos do mar de Galicia* (2013).
* *Alén do silencio* (2014). Autoedición.
* *Dez anos na porta* (2015). A porta verde do sétimo andar.
* *O desexo* (2016). A. C. Caldeirón.
* *Aldeas sen voz* (2016). Canela.

## Premios 
* 2015: Finalista nos premios da AELG (Asociación de Escritores en Lingua Galega) por *Transfusión Oceánica.*
* 2017: Finalista nos premios da AELG por *A relixión do mar,* tamén premiada na IX edición do premio Victoriano Taibo de poesía (Gondomar). 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil do autor en Youtube
* Perfil en *As escollas electivas*
Substrato (química)

En química o termo **substrato** ten un significado máis amplo que en bioquímica. 

Un substrato é unha especie química baixo observación, que é o obxecto da acción doutros reactivos. Por exemplo, un composto en cuxa transformación intervén un catalizador. 

A IUPAC advirte que o termo se use con coidado, indicando claramente que especie química da reacción é a que se considera o substrato.

## Notas
Substrato

O termo **substrato** pode referirse a:
* O **substrato** en edafoloxía, a capa do solo que está debaixo do subsolo, e que pode ser rochoso ou de sedimentos.
* O **substrato**, en xardinaría, a terra para testos.
* O **substrato**, en ecoloxía, parte do biótopo onde determinados seres vivos realizan as súas funcións vitais.
* O **substrato**, en bioloxía, superficie na que unha planta ou un animal vive.
* O **substrato**, en bioquímica, molécula sobre a que actúa un enzima.
* O **substrato**, en química, especie química que se considera, de forma explícita, obxecto da acción doutros reactivos.
* O **substrato**, en microelectrónica (obleas electrónicas ou *waffers* e electrónica de película delgada), material físico sobre o que se aplica un dispositivo semicondutor (por exemplo, unha célula fotovoltaica ou un circuíto integrado).

Ademais, pode facer referencia a:
* O **substrato lingüístico**, en  lingüística, conxunto das influencias léxicas, fonéticas e gramaticais que exerce a lingua orixinalmente falada nun territorio sobre a lingua que a substitúe.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Substratos do galego
Substrato (edafoloxía)

[miniatura|Perfil dun solo:O — [Materia orgánicaA — SoloB — SubsoloC — Rocha nai ou **substrato**.]]

En edafoloxía o **substrato** é a capa do solo que está debaixo do subsolo, e que pode ser rochoso ou de sedimentos.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*  
* 

### Outros artigos 
* Edafoloxía
* Solo
* Subsolo
Make Mine Music

***Make Mine Music*** é un filme estadounidense de animación de Disney que se estreou en 1946. É o oitavo filme da serie de clásicos de Walt Disney Animated.

## Sinopse 
Antoloxía musical animada composta por 10 fragmentos: 'The Martins and the Coys', 'Blue Bayou', 'All the Cats Join In', 'Without You', 'Casey At the Bat', 'Two Silhouettes', *Peter and the Wolf*, 'After You've Gone', 'Johnny Fedora and Alice Blue Bonnett', 'The Whale Who Wanted To Sing At the Met'.

## Personaxes 
## Galardóns e nomeamentos 
* 1946: Festival de Cannes: Mellor animación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes
Graf Zeppelin

**Graf Zeppelin** pódese referir a:

* O título para dirixirse ao nobre Ferdinand von Zeppelin (xa que *Graf* en alemán significa «conde»).
*Graf Zeppelin LZ 127, dirixible alemán.
*Graf Zeppelin LZ 130, segundo dirixible alemán con ese nome, e a maior nave aérea construída.
*O portaavións alemán da segunda guerra mundial *Graf Zeppelin*, bautizado así tamén na honra do conde.
Estrela branca da secuencia principal

[thumb|[Sirio (estrela)|Sirio A, exemplo de estrela branca da secuencia principal.]]

En astronomía, denomínase **estrela branca da secuencia principal** a unha estrela de tipo espectral A e de clase de luminosidade V.

Este tipo de estrelas non debe confundirse coas ananas brancas, que son remanentes estelares de escasa masa.

## Características físicas 
As estrelas brancas da secuencia principal, como indica o seu nome, son estrelas situadas na secuencia principal no diagrama de Hertzsprung-Russell, o que implica que -ao igual que no Sol- a súa enerxía provén da fusión de hidróxeno en helio.

De tipo A na clasificación de Harvard, o seu espectro posúe liñas bastante intensas de hidróxeno, así como liñas de metais ionizados. A súa temperatura superficial varía entre 7100 e 9750 K e a súa masa está comprendida entre 1,5 e 3 masas solares.

## Estrelas brancas da secuencia principal máis próximas 
Na seguinte táboa recóllense as estrelas brancas da secuencia principal a menos de 77 anos luz da Terra.

Fonte: A stars within 100 light-years (Solstation)

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Clasificación estelar
Sirio (mitoloxía)

**Sirio** é o nome que recibe, na mitoloxía grega, o can de presa do cazador Orión, personaxe relacionado coa deusa Artemisa. A referencia a Sirio podémola encontrar na obra de Hesíodo *Traballos e días*.
O pai da noiva (filme de 1991)

***O pai da noiva*** (en ) é un filme estadounidense dirixido por Charles Shyer que se estreou en 1991. Está protagonizado por Steve Martin, Diane Keaton, Kimberly Williams, George Newbern, Martin Short, BD Wong e Kieran Culkin. É un remake do filme homónimo de 1950.

Estreouse en galego o 11 de outubro de 2004 a través da TVG.

## Sinopse 
George Banks, un home maduro pero mozo de espírito, non acaba de aceptar que a súa filla de 22 anos, para el aínda unha nena, estea a piques de casar. Aínda que todos cren que o noivo é un rapaz estupendo, é iso o que o converte no inimigo do seu futuro sogro, que ten medo a perder a súa filla para sempre.

## Personaxes 
* Steve Martin como George Banks
* Diane Keaton como Nina Banks
* Kimberly Williams como Annie Banks
* George Newbern como Bryan MacKenzie
* Kieran Culkin como Matty Banks
* Martin Short como Franck Eggelhoffer
* BD Wong como Howard Weinstein
* Peter Michael Goetz como John MacKenzie
* Kate McGregor-Stewart como Joanna MacKenzie
* Richard Portnow como Al
* David Pasquesi como Hanck
* Chauncey Leopardi como Cameron
* Eugene Levy como Cantante na audición
* Marissa Lefton como Annie con 3 anos
* Sarah Rose Karr como Annie con 7 anos
* Amy Young como Annie con 12 anos

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en AllMovie 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes
Antonio Alés Reinlein

**Antonio Alés Reinlein**, marqués de Alta Gracia, nado en Madrid o 29 de decembro de 1905 e finado en Ourense en 1980, foi un arquitecto e político galego.

## Traxectoria 
miniatura|Torre do Hotel San Martín.

Arquitecto. Estableceuse en Ourense. Foi nomeado presidente da Deputación de Ourense o 29 de agosto de 1959. Permaneceu no cargo até abril de 1970. Foi presidente do Consello de Administración da Caixa de Aforros Provincial de Ourense (1959-1970). Foi procurador en Cortes (1959-1970) en representación da Deputación de Ourense. Como arquitecto construíu o edificio A Torre de Ourense (1969).
## Recoñecementos 
Recibiu a Gran Cruz da Orde do Mérito Civil en 1970.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Saturnino Santomé Santamarina

**Saturnino Santomé Santamarina**, nado en Santa Marta de Meilán (Riotorto) en finado na mesma parroquia o 19 de xullo de 1933, foi un agrarista e xornalista galego.

## Traxectoria 
Irmán de Elías Santomé Santamarina. Colaborou en *El Agricultor*. Foi elixido concelleiro de Riotorto pola Candidatura Social da Sociedad de Labradores y Agricultores de Riotorto en maio de 1909. Foi secretario do xulgado de Abadín (1909) e secretario do concello de Riotorto (1923-1929). Morreu en Santa Marta de Meilán aos 61 anos.

Casou con Amalia Gavín Gallo, irmá de Venancio Gavín Gallo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
El Regenerador

***El Regenerador*** foi un periódico editado en Ferreira do Valadouro entre 1906 e 1907.

## Historia e características 
Subtitulado *Defensor de los intereses de Ferreira del Valle del Oro*, apreceu en 1906. Periódico quincenal. Imprimíase na imprenta de César G. Seco Romero de Mondoñedo. Promovido por José Acevedo, José Ramón M. e Leandro Buján.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Lugo
Brisas del Oro

***Brisas del Oro*** foi un periódico editado no Valadouro en 1909.

## Historia e características 
Subtitulado *Defensor de los intereses de Valle de Oro*, apareceu en 1909. Revista quincenal ilustrada que se editaba coa protección da Sociedad de Instrucción, Recreo y Protección El Valle de Oro de emigrados do Valadouro en Cuba. Imprimíase na imprenta de César G. Seco Romero de Mondoñedo. Interrompeu a súa publicación en novembro de 1909, pero reapareceu en decembro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Lugo
Abeledos, Covas, Montederramo

**Abeledos** é un lugar da parroquia de Covas, no concello ourensán de Montederramo na comarca da Terra de Caldelas. Segundo o IGE, en 2022 tiña 1 habitante (1 home).

## Toponimia 
O fitónimo **Abeledos** fai referencia á abundancia de abeleiras.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Covas 
### Parroquias de Montederramo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Montederramo
Abelares

Como topónimo **Abelares** fai referencia á abelá, o froito da abeleira. Pode referirse a:

;En Galiza
***As Abelares**, lugar da parroquia de Requián, no concello de Betanzos;
***As Abelares**, lugar da parroquia de San Pedro das Viñas, no concello de Betanzos;
***Os Abelares**, lugar da parroquia de Lendo, no concello da Laracha.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Ameixas á mariñeira

As **ameixas á mariñeira** son un guiso de ameixas moi típico da gastronomía de Galiza, particularmente da zona das Rías Baixas, sendo tamén moi popular noutras zonas de España coma Cantabria. As ameixas elabóranse cun rustrido de cebola e tomate esmagado, e con viño branco. Todo isto aromatizado e corado con pemento. Este prato sérvese quente, tradicionalmente nunha pota ou cazola de barro.

## Características 
Trátase dunha preparación que polo uso do marisco posúe un característico recendo e sabor a mar, provindo a denominación «á mariñeira» desta característica. Ás veces empréganse as polas doutros marisco co obxecto de elaborar un caldo que acompañe e aromatice o prato. Adóitanse empregar ameixas, aínda que nalgunhas ocasións preséntanse pratos con chirlas (chirlas á mariñeira), que acostuman ter un menor tamaño. Do mesmo xeito pode elaborarse o prato con mexillóns (mexillóns á mariñeira).

O mollo adoita ter unha cor arroibada por mor do uso do pemento doce. Nalgunhas ocasións engádese pemento tipo chile en po, que lle dá un sabor lixeiramente picante.

## Notas
Arnulfo de Chocques

**Arnulfo de Chocques**, coñecido tamén como **Arnulfo de Rœux**, finado en 1118, foi unha figura prominente entre o clero participante na Primeira Cruzada, e foi escollido como patriarca latino de Xerusalén en dúas ocasións, en 1099 e dende 1112 até a súa morte.

## Traxectoria 
### Até a conquista de Xerusalén 
Foi fillo dun sacerdote flamengo, e estudou baixo Lanfranco de Canterbury en Caen. Na década de 1070 Arnulfo foi preceptor de Cecilia, filla de Guillerme I de Inglaterra. Foi tamén mestre de Raúl de Caen, un dos últimos cronistas da Primeira Cruzada. e logo da morte de Ademar en 1098 compartiría a autoridade sobre o clero co outro legado Pedro de Narbona.

Foi un dos maiores escépticos ás afirmacións feitas por Pedro Bartolomeu de ter achado a Santa Lanza en Antioquía, e pola oposición de Arnulfo o mesmo Pedro decidiu aceptar unha ordalía de lume. A oposición de Arnulfo a Pedro enfrontouno con Raimundo de St. Gilles, que cría no relato de Pedro. Para tentar solucionar a crise entre os cruzados, Arnulfo promoveu unha estatua de Cristo que foi colocada nunha das máquinas de asedio durante o asedio de Xerusalén de 1099. Logo da captura da cidade, descubriu a Vera Cruz na Igrexa do Santo Sepulcro, que se convertería na reliquia máis venerada do Reino de Xerusalén.

### Patriarca de Xerusalén 
Logo de que Raimundo deixara Xerusalén, o 1 de agosto de 1099, Arnulfo foi elixido Patriarca de Xerusalén. Foi apoiado por Godofredo de Bouillon, o primeiro rei de Xerusalén; e pola súa parte apoiou a decisión de Godofredo de facer de Xerusalén un reino secular no canto dun estado eclesiástico. Porén, a súa elección foi obxecto de dúbidas sobre a súa canonicidade, xa que aínda non estaba ordenado. Antes de ser ordenado, foi substituído en decembro por Dagoberto de Pisa,

En 1112 foi nomeado patriarca, Foi acusado de varios crimes, como os de manter relacións sexuais cunha muller musulmá, simonía, e especialmente de ter condonado o casamento bígamo do rei Balduíno I con Adelaida del Vasto, cando a súa muller Arda de Armenia seguía viva. Foi brevemente deposto por un legado papal en 1115, mais apelou ao papa Pascual II e foi restaurado na sé en 1116, ao probar que anulara o casamento entre Balduíno e Adelasia.

Foi patriarca até o seu pasamento en 1118.

## Notas 
;Notas

;Referencias
Guardians of the Galaxy (filme)

***Guardians of the Galaxy*** é un filme estadounidense de superheroes baseado no equipo de Marvel Comics Guardians of the Galaxy, producido por Marvel Studios e distribuído por Walt Disney Studios Motion Pictures. É o décimo entrega de Marvel Cinematic Universe. O filme está dirixido por James Gunn, que escribiu o guión con Nicole Perlman, e conta entre o seu elenco con Chris Pratt, Zoe Saldana, Dave Bautista, Vin Diesel, Bradley Cooper, Lee Pace, Michael Rooker, Karen Gillan, Djimon Hounsou, John C. Reilly, Glenn Close e Benicio del Toro. En *Guardians of the Galaxy*, Peter Quill forma unha estraña alianza cun grupo inadaptados extraterrestres despois de roubar un cobizado orbe.

O guionista Nicole Perlman comezou a traballar na historia no 2009. O produtor Kevin Feige mencionou publicamente *Guardians of the Galaxy* como filme potencial no ano 2010, e Marvel Studios anunciou que o filme estaba en fase de desenvolvemento activo en xullo de 2012. Gunn foi contratado para escribir e dirixir o filme o mes de setembro dese ano. En febreiro de 2013, Pratt foi seleccionado para interpretar a Peter Quill / Star-Lord, e os actores de elenco foron escollidos nos meses seguintes. A rodaxe comezou en xullo de 2013 en Shepperton Studios, Inglaterra, e continuou en Londres ata outubro de 2013. Os traballos de posprodución remataron o 7 de xullo de 2014.

*Guardians of the Galaxy* estreouse en Hollywood o 21 de xullo de 2014. Foi lanzada nos cines o 1 de agosto de 2014 nos Estados Unidos, en versión 3D e IMAX 3D. O filme converteuse nun éxito da crítica e de recadación, gañando $732 millóns en todo o mundo. As mellores valoracións gabaron o seu humor, a banda sonora, a dirección de Gunn e a interpretación do elenco. Anunciouse que a súa secuela será estreada no 2017.

## Sinopse 
O temerario aventureiro Peter Quill é o obxectivo dun implacable cazarrecompensas despois de roubar unha misteriosa esfera cobizada por Ronan, un poderoso malvado cuxa ambición ameaza todo o universo. Para fuxir do incansable Ronan, Quill vese obrigado a pactar unha enguedellada tregua con catro disparatados inadaptados: Rocket, un mapache armado cun rifle, Groot, un humanoide con forma de árbore, a letal Gamora e o vingativo Drax o destrutor. Pero cando Quill descobre o verdadeiro poder da esfera, deberá facer todo o posible para derrotar ós seus extravagantes rivais nun intento desesperado de salvar o destino da galaxia.

## Personaxes 
* Chris Pratt como Peter Quill / Star-Lord
* Zoe Saldana como Gamora
* Dave Bautista como Drax the Destroyer
* Vin Diesel como Groot
* Bradley Cooper como Rocket
* Lee Pace como Ronan the Accuser
* Michael Rooker como Yondu Udonta
* Karen Gillan como Nebula
* Djimon Hounsou como Korath
* John C. Reilly como Corpsman Rhomann Dey
* Glenn Close como Nova Prime Irani Rael
* Benicio del Toro como Taneleer Tivan / The Collector

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en Metacritic
César González-Seco Romero

**César González-Seco Romero**, nado en Mondoñedo o 20 de decembro de 1877 e finado na mesma vila o 19 de febreiro de 1921, foi un avogado, impresor, xornalista e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Nazario González-Seco Villar. Licenciouse en dereito na Universidade Literaria de Valladolid en 1898. Propietario dunha imprenta en Mondoñedo na que se editaron o *Boletín Oficial del Obispado*, *Heraldo de las Prisiones*, *Galicia Pintoresca*, *El Eco de Villalba*, *El Agricultor* de Riotorto, *El Eco de Puentedeume*, *El Regenerador* de Ferreira do Valadouro e *Brisas del Oro*. Fundou e dirixiu *De Todo un Poco* e *Mondoñedo*. Foi fiscal municipal e en 1915 foi elixido deputado provincial. Reorganizou o Orfeón Pacheco, organizou seccións de declamación e participou en festas populares. Foi organizador da Banda municipal á que achegou donativos. Foi Presidente da Sociedad de Obreros Católicos, reformando o seu regulamento e emprendendo obras de embelecemento. En 1911 montou unha fábrica de chocolates finos, chamada “La Mindoniense”
## Vida persoal 
Casou con Josefa Seoane Hermida en 1905. Unha filla común, Elvira González-Seco Seoane, casou con Álvaro Cunqueiro e outra, Maruxa González-Seco Seoane, con Enrique Cabanela.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Un mindoniense con iniciativa
Morbillivirus

***Morbillivirus*** é un xénero de virus pertencente á familia *Paramyxoviridae*, orde *Mononegavirales*. Moitos virus deste xénero son moi infeccciosos e causan importantes enfermidades en humanos e animais, entre as que destaca o sarampelo e o moquillo do can.

## Especies 
* Virus do moquillo do can
* Morbillivirus de cetáceo
* Morbillivirus felino
* Virus da peste dos pequenos ruminantes (*peste des petits ruminants*)
* Virus do sarampelo
* Virus do moquillo das focas
* Virus da peste bovina

## Notas
Pasaporte de Eslovenia

O **pasaporte de Eslovenia** é usado polos cidadáns eslovenos para viaxar internacionalmente. Para viaxar dentro da UE, os cidadáns eslovenos poden usar o carné de indentidade. O Carné de identidade esloveno tamén é valido para viaxar a outras antigas repúblicas iugoslavas: Bosnia e Hercegovina, Macedonia do Norte, Montenegro, Serbia e Kosovo.

## Requirimento de visado
450px|miniatura|esquerda

## Véxase tamén
### Outros artigos 
*Unión Europea
*Eslovenia
Sociedad de Instrucción, Recreo y Protección El Valle de Oro

A **Sociedad de Instrucción, Recreo y Protección El Valle de Oro** foi unha sociedade de emigrante galegos do concello do Valadouro en Cuba, fundada en 1907.

## Historia e características 
miniatura|Xuntanza da sociedade El Valle de Oro na Habana en 1909.
Fundada na Habana o 1 de setembro de 1907 por Valentín Nécega Rivas, Juan R. Álvarez, Ángel Mandiá Reigosa, José F. Vidal, Antonio Vila Ares, Constantino Romero Cortiñas, Manuel Díaz Lestegás, José Mandiá Reigosa, Generoso Díaz Villar, Francisco Moscoso Febrero e Francisco Janeiro Goás. Francisco Janeiro foi o seu primeiro presidente; Andrés Canoura Palmeiro foi o seu presidente de honra e o seu fillo Ramón Canoura Fernández foi presidente en 1925. Creou escolas no Cadramón, Vilacampa e Bacoi, tamén participou na construción das escolas de Moucide, San Tomé e Santa Cruz e en 1933 grazas á achega da Sociedade puido rematarse a escola de Adelán. Apoiou a edición do periódico *Brisas del Oro* no Valadouro, e editou o boletín mensual *Valle del Oro* (1925-1926).

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* "El Valle de Oro. Sociedad de instrucción, protección y recreo". Rexistro de autoridade Consello da Cultura Galega.
* "Fondo AE-CU-ValOro - El Valle de Oro. Sociedad de Instrucción, Recreo y Protección Mutua" Consello da Cultura Galega.
* Hijos del Valle de Oro
Dárdano

O antropónimo **Dárdano** pode referirse a:
* **Dárdano**, personaxe da mitoloxía grega;
* **Dárdano**, filósofo estoico grego;
* **Dárdano**, poeta grego;
* **Dárdano Asclepíades**, cuarto descendente de Asclepio (século XI a.C.)

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Dardania
* Dárdanos
* *Dardanus*
Pasaporte de Corea do Norte

O **pasaporte de Corea do Norte** é usado por algúns cidadáns norcoreanos para viaxar internacionalmente.

O privilexio de obter o pasaporte de Corea do Norte é limitado a uns cantos selectos.

## Nota do pasaporte 
O pasaporte contén a seguinte nota:

**Coreano**:

::*"이 려권소지자는 조선민주주의인민공화국의 보호를 받습니다. 이 려권소지자를 지장없이 통과시켜 주며 그에게 필요한 편의와 보호를 베풀어 줄것을 모든 관계자들에게 요청하는 바입니다."*

**Galego:**

::*"O portador deste pasaporte está baixo a protección de Corea do Norte. A todo o aquel ao que lle poida concernir están, pola presente requiridos a permitir ao portador pasar libremente sen estorbar, e proporcionar ao portador asistencia e protección cando sexa necesario."*

## Requirimentos de visado 

700px|miniatura|centro|Requerimentos de visado para os cidadáns norcoreanos

Todos os países do mundo pídenlle visado aos cidadáns norcoreanos a excepción de Dominica, Ecuador, Gambia, Haití, Malaisia, Micronesia, San Vicente e as Granadinas, Singapur e Kirguizistán.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Pasaporte
* Corea do Norte
Dárdano (mitoloxía)

**Dárdano** (en grego Δάρδανος *Dárdanos*; en latín *Dardanus*) foi o fundador da cidade de Dardania, antecesora da mítica cidade de Troia.

Segundo a mitoloxía grega, era fillo de Zeus e Electra, unha das Pléiades, filla de Atlas.

Dárdano era irmán do rei de Arcadia, Iasión, a quen asasinou (segundo algúns), aínda que non puido arrebatarlle o trono, xa que o pobo o expulsou. Tras unha curta estancia na illa de Samotracia trasladouse a Frixia e casou alí con Batía, a filla do rei Teucro. Herdou o trono, e deu aos habitantes do reino o nome de dárdanos, derivándoo do seu. Fillo seu foi Erictonio.

Dárdano foi o fundador da cidade de Dardania, en Asia Menor, ao pé do monte Ida, que máis adiante sería a cidade de Troia. Segundo Diodoro Sículo, gobernou sobre moitos pobos de Asia e enviou como colonos aos dárdanos que habitaban ao norte de Tracia. Como fundador de Troia, é o antepasado da súa casa real e «dardanio» é sinónimo de «troiano» (así o empregan a miúdo Virxilio e Homero, por exemplo "Príamo Dardánida").

Segundo Pseudo-Apolodoro, Dárdano abandonou Samotracia, o seu país de orixe, ou Arcadia, aflixido pola morte do seu irmán Iasión, fulminado por Zeus por seducir a Deméter, ou ben a causa do diluvio de Deucalión, e arribou a Tróade.

Actualmente, o estreito dos Dardanelos recibe o seu nome en honor a Dárdano.
Planet Express

miniatura|dereita|Imaxe da nave no logo da compañía Planet Express.

**Planet Express** é unha empresa de mensaxería ficticia do universo de *Futurama*, propiedade do Profesor Farnsworth e localizada na cidade futurista de Nova Nova York, dende onde todo tipo de repartimentos son enviados por toda a galaxia. A empresa posúe unha única nave á súa disposición.
## Empregados 
### Tripulación da nave 
* Leela é a capitá ciclope da nave de repartimento.
* Fry é o repartidor chegado do pasado ano 2000 até o ano 3000. 
* Bender é un robot que participa nos repartimentos e en ocasións traballa como cociñeiro ou como ferramenta de reparación.

### Persoal na Terra 
* Hermes é o burócrata da empresa.  
* Amy é a bolseira de enxeñaría na empresa.
* Zoidberg é o médico da empresa.
* Scruffy é o conserxe de Planet Express.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Entrada na enciclopedia de Futurama
Mariscada

miniatura|Centola da ría
Unha **mariscada** é unha comida constituída fundamentalmente por marisco. É típico da cociña costeira de Galiza. A súa popularidade pode atoparse noutras zonas peninsulares e estranxeiras (especialmente Francia). A tempada do marisco coincide co inverno. Non é común acompañar os mariscos tradicionalmente con mollos, agás as ostras que son adubadas con limón, as vieiras e as ameixas con diferentes mollos e os lagostinos e lagostas con maionesa. 
É común acompañar a mariscada de arroces caldosos e viños brancos diversos, coma o albariño.

### Mariscos incluídos 
A mariscada consiste nunha gran bandexa con mariscos variados; unha mariscada pode contar, entre outros, con:
* Navallas e longueiróns.
* Lumbrigantes, lagostas, lagostinos ou gambas.
* Centolas, pateiros, nécoras, bois.
* Percebes.
* Vieiras.
* Santiaguiños.
* Cigalas.
* Ostras.
* Ameixas.
* Berberechos.

## *Fruits de mer* 
[miniatura|250px|*Fruits de mer* servidos en [Etretat, Normandía.]]

Un *plateau* de ***fruits de mer*** («froitos do mar» en francés) é o equivalente francés a unha mariscada, e consiste, ao igual que o galego, nun variado de mariscos crus ou cocidos presentados sobre unha fonte.

Os *fruits de mer* inclúen todos os mariscos dispoñíbeis en Francia, e case exclusivamente se serven en frío. Segundo autores anglosaxóns úsanse algúns mollos para acompañalo, polo xeral salsa cóctel ou salsa rosa, salsa mignonette e limón. En Francia acompáñanse tradicionalmente de limón, maionesa e manteiga (doce ou salgada) untada en pan de centeo. Preséntanse nunha bandexa cun leito de xeo e algas. Adoitan ser bandexas moi enfeitadas e elaboradas, contendo múltiples fileiras. Isto é tanto polo efecto visual, como porque os mariscos normalmente sérvense na súa cuncha, ou sobre a metade desta, o que causa que ocupen un grande espazo e só conteñan un ou dous bocados de carne. Acompáñanse cun viño branco seco.

### Mariscos incluídos 
Un prato de *fruits de mer* pode incluír algúns ou todos da listaxe a seguir, dependendo das preferencias e a preparación:
* Ostras.
* Camaróns.
* Lagostas.
* Caramuxos
* Bois e nécoras.
* Gambas.
* Lagostinos.
* Mexillóns
* Vieiras.
* Ameixas.

Esta lista non é extensiva e varía ademais en función do marisco apañado ou pescado en cada rexión marítima. Un *plateau de fruits de mer* inclúe tamén frecuentemente:
* Navallas e longueiróns.
* Centolas.
* Caracolas.
* Cigalas.
* Lumbrigantes
* Ourizos de mar
* Percebes.

## Notas
Dardania (Anatolia)

:*Para o antigo pobo indoeuropeo dos Balcáns, véxase Dardania (Europa).*

miniatura|Mapa coa situación de Dardania.
Na mitoloxía grega **Dardania** (en grego antigo Δαρδανία *Dardanía*) é o nome da cidade fundada na aba do monte Ida por Dárdano, de quen tanto a rexión como o pobo tomaron o seu nome.

De Tros, o neto de Dárdano, a xente conseguiu o nome adicional de troianos e a rexión o nome de Tróade. Ilo, o fillo de Tros, fundou unha cidade chamada Ilión (en latín *Ilium*), máis alá da chaira troiana, cidade máis comunmente chamada Troia. O reino foi dividido entre Ilión e Dardania.

Harry Thurston Peck, no ''Harper's Dictionary of Classical Antiquity'' de 1898, define de forma parecida a Dardania «como un distrito da Tróade, estendéndose ao longo do Helesponto, ao sueste de Abidos, e adxacente ao territorio de Ilión».

O seu pobo, os dardanios, aparecen na guerra de Troia baixo o mando de Eneas, en firme alianza cos troianos, cuxos nomes son con frecuencia intercambiados, especialmente polos poetas romanos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Guerra de Troia
* Cabalo de Troia
Sopa de Cabra

**Sopa de Cabra**, tamén coñecido como **els Sopa**, foi un grupo de música xironés que estivo en activo entre os anos 1986 e 2001. Entre as cancións máis populares do grupo destacan ''L'Empordà*, *Camins*, *El Far del Sud* ou *El Boig de la Ciutat*. En setembro de 2011 fixeron un reencontro para facer unha xira e conmemorar os 25 anos da creación do grupo e en 2015 volveron  cun disco con temas novos titulado *Cercles*. En 2020 presentan o álbum *La gran onada*.

## Discografía 
### Álbums 
* *Sopa de Cabra* (1989) 
* *La Roda* (1990) 
* *Ben endins* (1991) (Directo)
* *Girona 83-87 "Somnis de Carrer"* (1992) 
* *Mundo Infierno* (1993)
* *Al·lucinosi* (1994) 
* *Sss...* (1996) 
* *La nit dels anys* (1997) (Directo)
* *Nou* (1998) 
* *Dies de Carretera* (2000) 
* *Plou i fa sol* (2001) 
* *Bona nit, malparits!* (2002) (Directo) 
* *El llarg viatge* (2003)
* *Podré Tornar Enrere. El Tribut a Sopa de Cabra* (2006) (canción "Seguirem somniant")
* *Ben Endins - Re/Ebullició* (2011)
* *El Retorn. Palau Sant Jordi 09/09/2011* (2011)
* *Cercles* (2015)
* *La gran onada* (2020)

### Outros álbums 
* *900 300 100* (Salseta Discos, 1991). Álbum benéfico dedicado á infancia maltratada. Gerard Quintana participa coa canción "Perquè em feu callar".
* *Com un huracà'' (Discmedi, 1996). Álbum homenaxe a Neil Young, onde participan coa canción "Resistint en el món lliure" (versión de "Rockin' in the Free World").
* *Hores bruixes* (BMG-Ariola, 1996). Sinxelo promocional do álbum "Sss..."
* *Concert homenatge a Carles Sabater* (Blanco y Negro Music S.A., 2000). Tocan unha versión, con Dani Nel·lo, da canción *Si un dia he de tornar*, do grupo Sau.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial de Sopa de Cabra
Mikel Urdangarin

**Mikel Urdangarin**, nado en Zornotza (Amorebieta-Etxano, Biscaia) en 1971, é un cantautor vasco.

## Traxectoria 
miniatura|dereita|150px|Mikel Urdangarin no 2009.
Comezou como *bertsolari* e co tempo incorporou a guitarra e xa logo banda estable. As súas letras son tanto de carácter intimista como social, sempre en éuscaro, estando ben comprometido co nacionalismo vasco.

A súa música é maiormente acústica con referencias ao folk, moi pausada e melódica

## Discografía 
# *Haitzetan* (Gaztelupeko Hotsak, 1997).
# *Badira hiru aste* (Gaztelupeko Hotsak, 1998).
# *Espilue* (Gaztelupeko Hotsak, 2000).
# *Bar Puerto* Kirmen Uribe eta Bingen Mendizabalekin batera (Gaztelupeko Hotsak, 2001).
# *Heldu artean* (Gaztelupeko Hotsak, 2002).
# *Lagun artean* (Gaztelupeko Hotsak, DVD, 2002).
# *Zaharregia, txikiegia agian* Kirmen Uribe, Rafa Rueda eta Bingen Mendizabalekin batera (Gaztelupeko Hotsak, 2003).
# *Dana* (Elkar, 2005).
# *Anek idatzi dit zutaz* (Mikel Urdangarin, 2007).
# *Zubia* (Baga-Biga, 2009).
# *Bar Puerto* Kirmen Uribe eta Bingen Mendizabalekin batera (Elkar, DVD, 2010).
# *Zuzenean 2010/12/30* (KAP Produkzioak, 2011).
# *Azula* (KAP Produkzioak, 2012).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Mikel Urdangarin
Andrés Canoura Palmeiro

**Andrés Canoura Palmeiro**, nado en Santa Cruz do Valadouro o 8 de abril de 1852 e finado en Ferreira o 25 de febreiro de 1930, foi un político galego.
## Traxectoria 
Emigrou a Cuba. Na Habana foi propietario da zapataría La Moda. Foi un dos fundadores do Centro Galego da Habana en 1879 e vocal da súa primeira Xunta directiva. Foi presidente de honra da Sociedad de Instrucción, Recreo y Protección El Valle de Oro. Ao seu retorno fundou a Hidroeléctrica e a fábrica de fariñas El Canedo. Foi alcalde do Valadouro nos anos dez.

Casou con Ramona Fernández nunha das súas visitas a Galicia en 1891 e foi pai de Ramón Canoura Fernández.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Hijos del Valle de Oro