Fragas do Eume

miniatura|Sinal do parque das fragas do Eume.
As **fragas do Eume** é un parque natural galego creado o 30 de xullo de 1997, ademais de ZEC, que abrangue 9.126 hectáreas nas beiras do río Eume. Son as fragas costeiras mellor conservadas de Europa, e un dos poucos bosques do seu tipo que quedan no continente. Esténdese polos concellos de Cabanas, A Capela, Monfero, Pontedeume e As Pontes de García Rodríguez, todos eles da provincia da Coruña, e nel residen 521 persoas dos cinco concellos anteriormente nomeados. A área declarada zona especial de conservación (ZEC) coincide cos límites do parque natural.

O bosque tradicional atlántico conservouse na zona en todo o seu esplendor, sendo consideradas as fragas como un dos mellores bosques atlánticos termófilos do continente europeo. Malia ser a flora a alfaia das fragas, existindo raras especies de felgos que habitaban a terra hai millóns de anos, tamén destacan algunhas especies animais endémicas e en perigo de extinción, dende pequenos anfibios e réptiles, como a saramaganta, ata especies maiores, como o lobo ibérico ou diversas aves de rapina.

### Hidrografía 
miniatura|250px|esquerda|Bosque de ribeira sobre o río Eume.
O río Eume atravesa o parque atravesando un profundo canón que tamén leva o seu nome. A súa conca ensancha na metade dos seus cursos, e é neste tramo onde recibe ós seus principais afluentes. Pola marxe esquerda os ríos Frei Bermuz (10&nbsp;km) e San Bartolomeu (8&nbsp;km). O caudal deste último foi aproveitado ata non hai moitas décadas para a produción de enerxía hidroeléctrica na Central do Parrote. As concas
destes afluentes, xunto co curso baixo do Eume, constitúen a zona de maior interese ecolóxico.

Ademais, unha morea de caudais de auga máis ou menos longos e caudalosos, verten as súas augas no Eume. Pódense salientar na marxe dereita o rego de Montouto, preto da capitalidade do concello de Muras, e, xa na provincia da Coruña, o río Maciñeira, o máis longo de todos os afluentes (11&nbsp;km) que verte a escasos metros do Parque de Carbóns da Central térmica das Pontes, o río do Pareiro, que desemboca no encoro do Eume formando un profundo entrante, e o río Sesín, que na súa confluencia co Eume, e xunto con el, rodea o outeiro onde se ergue o mosteiro de San Xoán de Caaveiro.

Na marxe esquerda son salientables o rego Felgado, que ten as súas fontes en terras de Xermade, o río Chamoselo, cunha fermosa ponte medieval preto da súa desembocadura no centro urbano das Pontes. Vertendo as súas augas no encoro do Eume despois de 10&nbsp;km de percorrido, está o río Frei Bermuz, sen dúbida o máis caudaloso de todos os afluentes e que forma unha fermosa paraxe natural no lugar da Feira do Dez. Xa no esteiro, desemboca o río de Covés.

## Flora 
esquerda|miniatura|250px|Fragas do Eume dende zona alta de matogueiras.
As fragas do río Eume son un destacado representante da fase clímax da vexetación galega. Dominan as especies propias do clima tépedo e oceánico do suroeste de Europa, que inclúe toda a cornixa cantábrica e o noroeste peninsular. Os bosques de ribeira, dos que o parque é bo exemplo, distínguense polos seus ecosistemas de elevada biodiversidade, particularmente no que respecta á flora, que supera as 500 especies. Tradicionalmente foron moi explotados polo ser humano pola riqueza e fertilidade dos solos, e por iso son ecosistemas pouco frecuentes e conservados unicamente en zonas illadas como estas fragas. As fragas forman un continuo de grande extensión e valor, xa que non existe en toda Galicia unha superficie de bosque autóctono no mesmo grao de conservación.. 
Algunhas destas especies están relacionadas cunha antiga vexetación subtropical que poboou as marxes do mar de Tetis na era terciaria. A calor e a humidade permitiron o desenvolvemento dunha exuberante flora, similar á que na actualidade atopamos no arquipélago neozelandés ou na Florida. Porén, hai dous millóns de anos, os procesos de glaciación nos polos e a desertificación nos trópicos foron recortando a distribución desa flora que, incapaz de adaptarse ós cambios, quedou reducida a zonas pequenas situadas entre os 25º e 40º de latitude: Illas Canarias, Illas dos Azores e Madeira, e en menor extensión nas serras de Alxeciras (provincia de Cádiz) ou o Parque Natural das Fragas do Eume.

### Musgos e liques 
No estrato muscinal está presente case a metade da flora briofítica galega (musgos e hepáticas) particularmente importante nas zonas húmidas e sombrizas, con máis de 220 especies diferentes (136 de musgos e 85 de hepáticas).

A fragmentación de hábitats e o tipo de especie invasora, as do xénero *Eucalyptus*, favorecen a propagación de incendios., das que unhas 350 corresponderon ó Parque.

## Accesos e rutas 
Existen catro entradas ou portais de acceso ó espazo natural: o Portal de Caaveiro, o da Capela, o do encoro do Eume e o de Monfero.

* O itinerario polo Portal de Caaveiro discorre pola estrada LC-151 dende Pontedeume ata as proximidades de Caaveiro. Pódese chegar ata o mosteiro cruzando a ponte colgante de Cal Grande na mesma LC-151 e camiñar río arriba pola "Ruta dos Encomendeiros".
* Dende As Neves accédese ó Portal da Capela, que conduce polo canón do Eume ata conectar co Portal de Monfero no mesmo mosteiro. Tamén é posible facer este percorrido a pé pola ruta de sendeirismo GR-50.

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Xosé M. Penas Patiño, Carlos Pedreira López e Carlos Silvar (2004). *Guía das aves de Galicia*, Baía Edicións, ISBN 84-96129-69-5.
* Ignacio González Rodríguez, Roberto Fernández González e Rafael Salvadores Ramos (1995), *Guía de espacios naturais de Galicia*, Galaxia, ISBN 84-8288-002-0.

### Outros artigos 
* Fraga
* Bosque de ribeira
### Ligazóns externas 
* Fragas do Eume Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas
* Fragas do Eume en Turgalicia.
* Guía de medio rural
* Plan reitor e de uso e xestión do Parque Natural das Fragas do Eume