M'zab

O '''M'zab**, ou **Mzab'* (mosabita: *Aghlan'', árabe مزاب Mzāb), é unha rexión natural do norte do deserto do Sáhara na provincia de Ghardaïa, Alxeria. Está situada a 600 km. ao sur de Alxer e ten aproximadamente 360.000 habitantes (estimación de 2005).

## Xeoloxía 
O M'zab é unha meseta calcaria, centrada no val do Wad M'zab (*Oued Mzab*).

## Historia 
thumb|Mercado na praza principal de Ghardaïa en 1970
O mozabitas ("Ath Mzab") é unha rama dunha gran tribo dos bérberes, os Iznaten, que vivían en amplas zonas do sur central de Alxeria. Moitas letras e símbolos Tifinagh están gravados arredor do val do Mzab.

Tras a conquista musulmá do Magreb, os mozabitas convertéronse en musulmáns da escola mu'tazili. A poboación cristiá indíxena persistiu ata o século XI. Tras a caída do estado rustamida, a familia real rustamida con algúns dos seus cidadáns elixiu o val do Mzab como refuxio. Non obstante, os rostemíes eran ibadíes e enviaron un predicador (Abu Bakr an-Nafusi) que converteu con éxito os mozabitas indíxenas.

Francia conquistou Alxeria en 1830. O M'zab foi anexionado a Francia só en 1882 e volveu ao dominio indíxena alxeriano no verán de 1962 tras a súa independencia nacional. Ghardaia (Taghardait) é a cidade principal e capital do M'zab, e El Atteuf (Tajnint) é o asentamento máis antigo da rexión. Beni Isguen (At Isgen) é a cidade islámica bérber máis sagrada. Prohíbe a todos os non m'zabitas de varias seccións da cidade e a todos os estranxeiros pasar a noite dentro dos seus muros. Melika (At Mlichet) está poboada por unha cidade cabila chamada Mlikch que ata agora se atopa preto de Bouira, e contén amplos cemiterios e unha mesquita histórica no centro do ksar (aldea amurallada), e Bounoura (At Bounour) é un ksar histórico que contén un palmeiral de Azwil, mentres que El Guerrara (Igraren) e Berriane (Iberguen) forman parte do M'zab desde o século XVII.

## Arquitectura 
[left|thumb|Rotonda de [Bounoura]]
thumb|Ksar de Beni Isguen ksar

Hai cinco *qsur* "aldeas amuralladas" (*ksour*) situadas en afloramentos rochosos ao longo do Wəd Mzab, coñecidas colectivamente como *a Pentápole*, fundadas entre 1012 e 1350. Son: Ghardaïa (*Tagherdayt*), o principal asentamento actual; Beni Isguen (*At Isjen*) (árabe: بني يزقن); Melika (*At Mlishet*); Bounoura (*At Bunur*); e El Atteuf (*Tajnint*), o máis antigo dos cinco asentamentos. Engadindo os asentamentos máis recentes de Bérianne e El Guerrara, complétase a *Heptápole de Mzab*.

A combinación do purismo funcional da fe ibāḍī co modo de vida necesario preto dun oasis levou a unha estrita organización do terreo e do espazo. Cada cidadela ten unha mesquita semellante a unha fortaleza, cuxo minarete servía como torre de vixía. Construíronse casas de tamaño e tipo estándar en círculos concéntricos arredor da mesquita. A arquitectura dos asentamentos de M'zab foi deseñada para unha vida comunitaria igualitaria, con respecto á privacidade familiar. O estilo de construción de M'zab é de tipo libio-fenicio, máis concretamente de estilo bérber e foi replicado noutras partes do Sáhara.

No verán, os M'zabitas migraban a "cidadelas de verán" centradas en oasis de palmeiras. Trátase dun dos principais grupos de oasis do deserto do Sáhara e está delimitado por un territorio árido coñecido como chebka, atravesado por leitos de ríos secos.

O val do M'zab foi declarado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO en 1982, como un exemplo intacto de hábitat humano tradicional perfectamente adaptado ao medio ambiente.

## Persoas notables 
* Moufdi Zakaria, poeta alxeriano, autor do Himno Nacional.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* UNESCO Advisory Body Evaluation