Caso climático de Irlanda

***Amigos da Contorna irlandesa vs Goberno de Irlanda***, en inglés ***Friends of the Irish Environment v Government of Ireland***, coñecido como o **Caso climático  de Irlanda**, en inglés **Climate Case Ireland**, é un litixio sobre cambio climático na Corte Suprema de Irlanda. No caso, a Corte Suprema anulou o Plan Nacional de Mitigación de 2017 do Goberno de Irlanda alegando que carecía da especificidade requirida pola Lei de Acción Climática e Desenvolvemento Baixo en Carbono de 2015 (a Lei do Clima de 2015). A Corte Suprema ordenou ao goberno que crease un novo plan que cumprise coa Lei do Clima de 2015.

## Antecedentes 
thumb|Departamento de Medio Ambiente, Clima e Comunicacións de Irlanda.
[thumb|[Acantilados de Moher, Irlanda.]]
O caso referíase ao Plan Nacional de Mitigación (o Plan), que se publicou o 19 de xullo de 2017. A Lei do Clima de 2015 proporciona un marco para o establecemento de "unha economía baixa en carbono, resiliente ao clima e ambientalmente sustentable para fins do ano 2050" (o obxectivo de transición nacional). A Lei do Clima de 2015 require que, para que o Estado poida perseguir o obxectivo de transición nacional, o goberno elabore e aprobe un plan nacional de mitigación que especifique "a maneira en que se propón lograr o obxectivo de transición nacional".

En 2015, Irlanda tiña a terceira maior cantidade de emisións de gases de efecto invernadoiro per cápita da UE. En 2017, o Consello Asesor de Cambio Climático, un organismo legal independente en Irlanda, presentou o seu informe ao goberno. Proxectou que Irlanda non alcanzaría os seus obxectivos para 2020 "por unha marxe substancial". Informou que as políticas e medidas adicionais eran "esenciais" para que Irlanda cumprise os seus obxectivos para 2030 e que a aplicación de "políticas adicionais efectivas" era "urxentemente" necesaria para o obxectivo de Irlanda para 2050. O presidente do Consello, o profesor John Fitzgerald, comentou que o Plan contiña "poucas decisións" e non sería suficiente para cumprir co obxectivo de transición nacional de Irlanda.

O caso foi presentado polo grupo de activistas ambientais Friends of the Irish Environment (FIE), unha empresa sen fins de lucro limitada por garantía e unha organización benéfica rexistrada en Irlanda. A FIE inspirouse para emprender a acción noutros casos climáticos globais, incluído o caso Urgenda e Juliana contra os Estados Unidos de América. A FIE dixo que esperaba que o litixio provocase unha acción gobernamental máis ambiciosa sobre o cambio climático. Houbo un apoio público considerable á decisión de FIE de tomar o caso, xa que unha petición de apoio aos demandantes obtivo máis de 20.000 firmas.

## Tribunal supremo 
No Tribunal Superior, a FIE argumentou que o Plan era *ultra vires* da Lei do Clima de 2015 e que o Plan violaba os dereitos establecidos no CEDH e a Constitución de Irlanda (a Constitución). Sostivo que o goberno, ao aprobar o Plan, non actuou para asegurar que as emisións se reducisen no curto e medio prazo e, por tanto, non lograría as metas consideradas necesarias pola comunidade internacional. Baseouse no feito de que, a pesar do consello do Grupo intergobernamental sobre o cambio climático de que as emisións terían que caer polo menos nun 25-40% entre 1990-2020 para axudar a limitar o quecemento global a 2&nbsp;°C por encima dos niveis preindustriais, o plan prevía un aumento das emisións do 10% nese período. FIE sinalou que sería necesaria unha redución aínda maior para cumprir o obxectivo do Acordo de París de limitar o quecemento global a 1,5&nbsp;°C por encima dos niveis preindustriais. FIE buscou que se anulase a decisión do goberno de aprobar o Plan e solicitou unha orde para que o Plan sexa revisado de acordo cos requisitos da Lei do Clima de 2015.

O Sr. Xuíz MacGrath ditou a decisión ante o Tribunal Superior o 19 de setembro de 2019. O Tribunal Superior determinou que a FIE si tiña capacidade para presentar argumentos baseados ​​en dereitos e aceptou, aos efectos do caso, que existía un dereito constitucional non enumerado a 'unha contorna compatible coa dignidade humana'. Con todo, concluíu que o Plan non infrinxía este dereito nin os dereitos constitucionais á vida ou a integridade física, como afirma a FIE. O Tribunal Superior determinou que o Plan non era *ultra vires* da Lei do Clima de 2015, e sinalou a "considerable marxe de discreción" da que goza o goberno. As compensacións solicitadas foron rexeitadas.

## Corte Suprema 
Despois de que o seu caso fracasase no Tribunal Supremo, a Corte Suprema acordou escoitar o caso directamente, o que permitiu á FIE "dar un salto" na ruta normal cara a Corte Suprema a través do Tribunal de Apelación. Na súa decisión, a Corte Suprema sinalou que o caso era de "importancia xurídica e para o público en xeral" e que non houbo disputa entre as partes en canto á gravidade do cambio climático, a ciencia climática que sustenta o Plan ou o probable aumento das emisións durante a vida do Plan. O caso foi exposto durante dous días. A sentenza, que contou co apoio unánime dos sete xuíces, foi ditada polo presidente do Tribunal Supremo Clarke o 31 de xullo de 2020.

A Corte Suprema ditaminou que o Plan estaba suxeito a revisión xudicial, xa que a Corte non estaba a revisar a adecuación da política do goberno, senón a obriga do goberno de producir un plan de acordo coa Lei do Clima de 2015.

A Corte Suprema anulou o Plan, considerándoo *ultra vires* do goberno porque non cumpría co requisito da Lei do Clima de 2015, xa que non proporcionaba detalles específicos sobre como se lograría o obxectivo de transición nacional. A Corte atopou que o Plan estaba "moi por baixo" do nivel de detalle requirido pola Lei do Clima de 2015. Clarke CJ cualificou partes do Plan como "excesivamente vagas ou aspiracionais". Explicou que o Plan debe ter suficiente información para permitir que un membro do público interesado comprenda e avalíe como o goberno ten a intención de cumprir cos seus obxectivos climáticos. A Corte ordenou que o goberno elaborase un novo plan que cumprise coa Lei do Clima de 2015 e que cubrise o período completo que quedaba até 2050. A Corte tamén ditaminou que non se podía facer un plan idéntico no futuro.

Aínda que a FIE tivo éxito no seu argumento sobre a ilegalidade do Plan, non tivo éxito nos seus argumentos baseados ​​nos dereitos. O Tribunal determinou que a FIE, como entidade corporativa, non gozaba do dereito á vida ou a integridade física e, por tanto, non tiña lexitimación en termos das diversas reclamacións baseadas en dereitos que pretendía presentar en virtude do CEDH e a Constitución. Con todo, Clarke CJ aceptou que os dereitos constitucionais poderían involucrarse nun caso ambiental apropiado no futuro, aínda que expresou a opinión de que o dereito a un medio ambiente saudable non podía derivarse da Constitución.

O ministro irlandés de Acción Climática, Redes de Comunicación e Transporte, Eamon Ryan, dixo que "acolleu con satisfacción" a sentenza da Corte Suprema e felicitou a Amigos do Medio Ambiente por tomar o caso. Dixo que o fallo debe utilizarse para "aumentar a ambición" e "potenciar a acción".

## Impacto 
O caso climático de Irlanda foi o primeiro caso no que os tribunais irlandeses esixiron ao goberno que renda contas pola súa inacción sobre o cambio climático. A sentenza produciuse despois de que a Corte Suprema holandesa confirmase unha decisión similar no caso Urgenda en 2019. Tessa Khan, unha avogada ambiental que traballou nese caso, comentou que a decisión irlandesa aliviou algunhas preocupacións de que a decisión holandesa sería a única. O relator especial da ONU sobre dereitos humanos e medio ambiente, David R. Boyd, cualificou o caso como "unha decisión histórica" ​​que "senta un precedente para que o sigan os tribunais de todo o mundo".

## Notas