open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Doris (oceánide)

Na mitoloxía grega, **Doris** (en grego antigo: Δωρίς *Dōrís*, "a que regala") era unha oceánide de "fermosos cabelos", filla, por tanto, de Océano e da súa irmá e esposa  Tetis.

Seu nome alude á xenerosidade do mar. Unida con Nereo, o ancián do mar, Doris deu a luz a Glauco e ás nereidas, cincuenta fillas "expertas en obras intachébeis*".

Hesíodo, na *Teogonía*, di que dúas das nereidas, Tetis e Psámate, fixeron a Doris avoa dos heroes Aquiles e Foco. Outra delas, Galatea, refírese á súa nai nunha ocasión.

Curiosamente, unha da súas fillas tamén leva o nome de Doris.

Eliano o Táctico engade que da unión entre Nereo e Doris tamén naceu Nerites, e que este foi o fillo máis novo de Doris.

Adóitase describir a Doris con epítetos como "salobre", "azul" ou "que envolve de espuma as cavernas cristalinas", pero sempre recalcando a súa natureza mariña.

Doris apenas é mencionada nos textos mitográficos, que adoitan facer fincapé no seu papel como nai das nereidas. Nas *Metamorfoses* menciónase até tres veces, pero nunha das pasaxes fálase acerca dos númenes mariños. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*O fío de Ariadna - Doris 
*O Proxecto Theoi - Doris
Nagata Kabi

**Nagata Kabi** (永田カビ *Nagata Kabi*), nada o 28 de maio de 1987, é unha mangaka xaponesa.

Nagata leva debuxando dende que ten uso de razón. Con todo, non comezou a ler manga até mediados da escola primaria, con *Slam Dunk*, de Takehiko Inoue, unha historia ambientada no mundo do baloncesto. Máis adiante seguiu con outras historietas publicadas na revista *Shukan Shōnen Jump*. Xa na escola secundaria, o seu manga favorito era *Rurouni Kenshin*, de temática samurai, do autor Nobuhiro Watsuki. O segundo volume, 一人交換日記2 (*Hitori kōkan nikki 2*) foi publicado en xaponés en 2017. Unha posíbel tradución do título ao galego sería "Diario de intercambio de impresións comigo mesma".

### *Genjitsu tōhi shitetara boroboro ni natta hanashi* 
O cuarto volume da serie autobiográfica de Nagata titúlase 現実逃避してたらボロボロになった話 (*Genjitsu tōhi shitetara boroboro ni natta hanashi*). Esta entrega, en que Nagata fala do seu alcolismo e hospitalización, foi publicada no Xapón en 2019. Podería traducirse como "Como rachei en anacos cando fuxín da realidade".

## Premios 
En 2018, Kabata gañou o Premio Harvey ao mellor manga e o Crunchyroll Anime na mesma categoría pola súa primeira obra, *Sabishisugite Rezu Fūzoku ni Ikimashita Repo*.

## Notas
Telescopio espacial Nancy Grace Roman

O **Telescopio Espacial Nancy Grace** **Roman** (en inglés **Nancy Grace Roman Space Telescope**, antes nomeado Wide Field Infrared Survey Telescope (**WFIRST**)) é un futuro observatorio espacial infravermello recomendado en 2010 polo Comité Decadal Survey do Consello Nacional de Investigación dos Estados Unidos como a máxima prioridade para a próxima década da astronomía. 

## Cronoloxía 
O 17 de febreiro de 2016, WFIRST converteuse formalmente nunha misión da NASA.

O 20 de maio de 2020, a NASA anunciou que o telescopio levaba o nome de Nancy Roman.

O lanzamento está previsto para 2027.

## Configuración 
WFIRST baséase nun telescopio existente de 2,4 metros de diámetro (orixinalmente destinado a un satélite espía da Oficina Nacional de Recoñecemento) e levará dous instrumentos científicos. O Wide Field Instrument é unha cámara de infravermellos próximos multibanda de 288 megapíxeles. O coronógrafo é unha cámara e un espectrómetro de alto contraste cun pequeno campo de visión que cobre lonxitudes de onda visibles e do infravermello próximo.

O deseño de WFIRST baséase nun dos deseños propostos para a "Joint Dark Energy Mission" (Misión Conxunta de Enerxía Escura) entre a NASA e o DOE. WFIRST engade algunhas funcións adicionais á proposta orixinal de JDEM, incluíndo a procura de exoplanetas con microlentes gravitacionais.  

## Obxectivos 
Na súa encarnación actual (2015), unha gran parte da misión principal centrarase en examinar a historia de expansión do universo e o crecemento da estrutura cósmica usando varios métodos en intervalos de desprazamento ao vermello superpostos. O obxectivo é medir con precisión os efectos da enerxía escura, a consistencia da teoría xeral da relatividade e a curvatura do espazo-tempo. Outra parte da misión consiste na procura de planetas extrasolares. 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Telescopio espacial James Webb
* Nancy Roman
Guerras polaco-suecas

Durante o período 1563 - 1721, leváronse seis guerras entre Polonia e Suecia. Un dos motivos das guerras foi a reclamación da dinastía de Vasa polaca sobre a coroa sueca. A expansión de Suecia no Báltico foi outro motivo. 

O himno polaco facía referencia a estas guerras. En 2021, un proxecto de lei di que se cambiarán as estrofas segunda e terceira do himno que inclúen estas referencias.

## Notas 
## Véxase tamén 
* Lista de guerras daneses-suecas
* Lista de guerras ruso-suecas
* Lista de acordos de paz suecos
* Polonia
* Suecia
* Lituania
* Países Bálticos
* Rusia

### Bibliografía 
* Sundberg, Ulf (2002). *Svenska krig 1521-1814* (2. uppl.). Estocolomo: Hjalmarson & Högberg. Libris 8815985. ISBN 91-89660-10-2
Tratado de Oliva

miniatura|Cuarto no mosteiro de Oliva onde se asinou o tratado

O **Tratado de Oliva** (ou **Paz de Oliva**; en alemán: *Vertrag von Oliva*, en polaco: *pokój oliwski*, en sueco: *Freden i Oliva*) foi un tratado de paz asinado na cidade de Oliwa (en latín: Oliva) preto de Danzig na Prusia Real, provincia da Mancomunidade Polaco-Lituana (República das Dúas Nacións), o 3 de maio de 1660.

## Sinatura 
[esquerda|miniatura|A [República das Dúas Nacións|Mancomunidade polaco-lituana en 1660, tras as guerras contra suecos e transilvanos.]]
Os signatarios foron o emperador Leopoldo I, o elector Federico Guillerme I de Brandeburgo, o rexente sueco Magnus Gabriel Da Gardie e o rei Xoán II Casimiro de Polonia. A placa conmemorativa rezaba: *PACIS OLIVIENSIS AD GEDANUM IN PRVSSIA*.

## Consecuencias 
No tratado Xoán II Casimiro renunciaba ás súas pretensións á coroa sueca, que o seu pai, Sexismundo III de Polonia, perdera en 1599. Polonia ademais cedía formalmente Livonia a Suecia xunto coa cidade de Riga, que estivera baixo control sueco desde a década de 1620. O tratado resolvía os conflitos entre Suecia e Polonia que quedaran en pé desde a guerra de 1598-1599 entre o duque Carlos e Sexismundo Vasa (Sexismundo III de Suecia), guerra de 1600-1629 e as guerras do Norte (1655-1660).

Os Hohenzollern de Brandeburgo viron ademais recoñecida a súa independencia e soberanía sobre o Ducado de Prusia; anteriormente dominaran o territorio como feudo do rei de Polonia. No caso de que a familia extinguísese, o territorio revertería á Coroa polaca.

O Tratado de Oliva, xunto co Tratado de Copenhague dese mesmo ano, marcaron o cenit do poderío sueco.

## Notas 
## Véxase tamén
Distancia propia

[miniatura| As coordenadas comóbeis, comórbidas ou propias separan a expansión exactamente proporcional nun universo [Alexander Friedmann|friedmanniano en coordenadas espaciais comórbidas ou comóbeis do factor de escala *a (t)* . Este exemplo é para o modelo &#x39B; CDM.]]
Na cosmoloxía estándar, a medida que o espazo se expande, a distancia é unha cantidade dinámica que cambia co paso do tempo. Existen varias formas diferentes de definir as distancias en cosmoloxía, utilizando varias medidas de distancia cosmolóxica, sendo as máis comúns a distancia **comórbida** ou **comóbel** e **a distancia propia**, que están intimamente relacionadas, sendo a máis utilizada a distancia comóbel. 

A métrica só define a distancia entre os puntos próximos. Para definir arbitrariamente a distancia entre puntos distantes, tes que especificar dous parámetros: os puntos e unha curva específica que os conecta. A distancia entre os puntos pódese atopar pola lonxitude desta curva de conexión. A distancia en movemento define esta curva de conexión como unha curva de tempo cosmolóxico constante. Operativamente, as distancias en movemento non poden ser medidas directamente por un simple observador coas limitacións da Terra. Para determinar a distancia a obxectos distantes, os astrónomos adoitan medir a luminosidade estándar da vela ou o factor de desprazamento ao vermello *z* de galaxias distantes e despois converten estas medidas en base nalgún modelo de espazo-tempo particular, como o Modelo Lambda-CDM. 

## Notas
HD1 (galaxia)

**HD1** é unha suposta galaxia de alto desprazamento ao vermello, e considérase, en abril de 2022, a galaxia coñecida máis antiga e máis distante identificada até agora no universo observábel.

## Descubrimento 
O descubrimento de HD1 ( RA :10:01:51.31 DEC :+02:32:50.0) na constelación de Sextans,  xunto cunha galaxia relacionada, HD2 ( RA :02:18:52.44 DEC :- 05:08:36.1) na constelación de Cetus, foi informado por astrónomos da Universidade de Tokyo o 7 de abril de 2022.

## Propiedades físicas 
HD1 ten un desprazamento espectroscópico ao vermello de , o que significa que a luz da galaxia viaxou durante 13.500 millóns de anos no seu camiño cara á Terra, que debido á expansión do universo, corresponde a unha distancia propia de aproximadamente 33.400 millóns de anos luz (10.200 millóns de parsecs)   A posición observada de HD1 determinouse uns 330 millóns de anos despois do big-bang. Outra galaxia similar de alto desprazamento ao vermello, HD2, determinouse que estaba case tan lonxe como HD1.

A galaxia anterior máis afastada coñecida, GN-z11, cun desprazamento ao vermello de 11, o que suxire que a posición observada da galaxia é uns 420 millóns de anos despois do Big Bang, foi descuberta en 2016. 

O brillo infrecuentemente alto do HD1 foi unha cuestión aberta para os seus descubridores; ten unha emisión ultravioleta significativamente luminosa. Propuxéronse posibles explicacións, unha delas é que se trata dunha galaxia activa de ruptura de Lyman (*Lyman-break galaxy*), ou unha galaxia de explosión estelar máis ben extrema que produce estrelas a un ritmo moi superior ao observado anteriormente. Tamén se considera que pode ter unha poboación significativa de estrelas da Poboación III que son moito máis masivas e luminosas que as estrelas actuais. Outro escenario é que pode ser un quásar que alberga un buraco negro supermasivo; tal escenario poñería restricións aos modelos de crecemento do burato negro nunha etapa tan temperá do universo. Probabelmente, unha resolución sobre a verdadeira natureza da galaxia esperaría confirmacións do telescopio espacial James Webb.

## Consideracións futuras 
Segundo os descubridores de HD1 e HD2, *"Se se confirma espectroscopicamente, estas dúas fontes [é dicir, HD1 e HD2] representarán un laboratorio notábel para estudar o Universo en desprazamentos ao vermello previamente inaccesibles"*.  Os investigadores esperan aínda máis aclaracións dos obxectos astronómicos, incluíndo unha mellor identificación dos obxectos como galaxias, ou, posiblemente, como quásares ou buracos negros, cando os examinarán coidadosamente o próximo telescopio espacial James Webb, o telescopio espacial Nancy Grace Roman e as misións espaciais GREX-PLUS. 

HD1, nun exame detallado, tamén pode revelar as primeiras estrelas visíbeis da Poboación III, debido á súa vellez. Ademais, os investigadores afirman que o uso dos novos telescopios espaciais próximos podería axudar a descubrir máis de 10.000 galaxias nesta primeira época do Universo.
centro|miniatura|800x800px| Os primeiros candidatos a galaxias e a historia do Universo (7 de abril de 2022) 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*
Receptor de monoaminas

[miniatura|200px|O [receptor 5-HT1B|receptor 5-HT1B da serotonina é un exemplo de receptor de monoaminas. Móstrase a súa estrutura cristalográfica na representación de fitas.]]

Un **receptor de monoaminas** é un receptor específico para neurotransmisores monoaminas e aminas traza, pequenas moléculas de sinalización endóxenas con estrutura química de monoamina. Os receptores de monoaminas son case todos receptores acoplados á proteína G, pero coa notable excepción do receptor 5-HT3 da serotonina como canle iónica regulada por ligando. Os receptores de monoaminas son as dianas biolóxicas de moitos fármacos, os cales se denominan fármacos "monoaminérxicos".

## Lista de receptores 
Os receptores de monoaminas comprenden as seguintes clases:

* Receptores adrenérxicos, aos que se une a epinefrina (adrenalina) e a norepinefrina (noradrenalina).
* Receptores de dopamina, aos que se une a dopamina.
* Receptores de histamina, aos que se une histamina.
* Receptores de melatonina, aos que se une a melatonina.
* Receptores de serotonina, aos que se une a serotonina (5-HT)
* Receptores asociados a aminas traza, aos que se unen aminas traza, tironaminas, neurotransmisores monoamina (só o receptor TAAR1), e trimetilamina (só o TAAR5).

## Notas
Kornel Ujejski

**Kornel Ujejski** ( pronunciado: [ˈkɔr.nɛl u.ˈjɛj.skʲi]) nado o 12 de setembro de 1823 en Beremyany, Galicia, Austria e finado o 19 de setembro de 1897 en Pavliv preto de Lviv, Galicia, Austria ), tamén coñecido como **Cornelius Ujejski**, foi un poeta e escritor político polaco do Imperio austríaco e do  Imperio Austrohúngaro.

## Biografía 
miniatura|esquerda|Retrato de K. Ujejski
[miniatura|esquerda|Monumento en [Szczecin, Polonia, mudouse de Lviv en 1946]]
Kornel naceu nunha aldea do Dniéster entre Buchach e Tlumach. Ujejski estivo implicado na loita pola súa independencia despois das particións de Polonia e borrada do mapa de Europa polos países veciños (Imperio Ruso, Prusia e Imperio Austríaco). En 1846, a instancias do Goberno austríaco durante o Alzamento de Cracovia, os campesiños de Galicia masacraron a varios miles da nobreza. A continuación, Ujejski deu expresión ao sentimento de indignación no seu poema *Coral*, que se converteu nunha das cancións patrióticas polacas daquel período.

A situación política na Polonia partida quedou reflectida nos seus poemas e escritos políticos. Os seus escritos transmitiron unha mensaxe patriótica e histórica e pretendían apoiar ao pobo polaco na súa loita pola independencia.

Foi nomeado "o último dos máis grandes poetas polacos do Romanticismo".

## Obras 
* *Maratón* ( *Maratón*, 1845)
* *Pieśni Salomona* ( *As cancións de Salomón*, 1846)
* *Skargi Jeremiego* ( *As queixas de Jeremy*, 1847)
* *Do Moskali* ( *Aos moscovitas*, 1862)
* *Tłumaczenia Szopena* ( *Traducións de Chopin*, 1866)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Literatura polaca
* Lista de poetas polacos
* Historia de Polonia
* Romanticismo

### Ligazóns externas 
* Dr Marek Adamiec: Kornel Ujejski
* Melnyk, I. *O poeta polaco máis famoso de Galicia (Найвідоміший польський поет Галичини).* *Zbruč . 11 de setembro de 2013*
Cohors I Asturum et Callaecorum

**Cohors I Asturum et Callaecorum [civium Romanorum]**  foi unha unidade auxiliar romana documentada por diplomas e inscricións militares .

## Nome 
* *Asturum et Callaecorum*: [os] ástures e galaicos. Cando se constituíu a unidade, recrutáronse os soldados entre os pobos ástures e galaicos, aínda que os ástures constituían a maioría mentres os galaicos eran unha minoría Posiblemente unha vexillatio (destacamento) da cohorte 60 estivo destinada temporalmente na provincia de Illyricum    

## Localizacións 
As localizacións da cohorte en Mauretania Tingitana poden ser:

* Aïn Schkour: Varias inscricións indican a presenza de (partes) da cohorte en Aïn Schkour, John Spaul asume que a unidade estaba estacionada en Ain Schkour ]]
Coñécense os seguintes membros da cohorte  
* Flavius  
* Gaius Julius Longinus  
* Lucius Domitius Dentonianus   
* Nammius Maternus  ,
* Publius Valerius Priscus 

### Outros 
* Ogrigenus,  soldado   
* Runcanius Victor, *optio* 

## Debate historiográfico 
### Mauretania Tingitana e Illyricum 
A cohorte está documentada en toda Mauretania Tingitana mediante diplomas militares do ano 109 ao 162 e non se coñecen inscricións ou diplomas militares deste período que indiquen que a unidade estaba estacionada fóra de Mauretania Tingitana. Non obstante, isto non se aplica ao período que abrangue entre os anos 54 ao 60; pola existencia de inscricións e diplomas militares que poderían indicar que a cohorte estaría estacionada en dúas (ou tres) provincias durante un tempo relativamente curto. A secuencia cronolóxica das inscricións e dos diplomas militares (e, xa que logo, das provincias nas que estaba destinada a cohorte) é a seguinte:

* 54: Noricum : Non hai seguridade da unidade figurar mesmo no diploma 
* 60: Illyricum  

Margaret M. Roxan asume que existían neste momento dúas cohortes diferentes chamadas *Cohors I Asturum et Callaecorum* .

### Xermania 
Malia a non existencia de referencias claras, considérase que o primeiro destino da unidade foi Xermania e a primeira evidencia da cohorte é unha lápida de *Ogrigenus*, que morreu despois de 9 anos de servizo e que se atopou en Zahlbach datada no período xulio-claudio .

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Cohors II Asturum et Callaecorum
Concavidade

miniatura|Espello cóncavo

En xeometría, a **concavidade** dunha curva ou dunha superficie é a parte que se asemella á zona interior dunha circunferencia ou dunha esfera, é dicir, que ten a súa parte afundida dirixida ao observador. É o concepto complementario ao de convexidade.

Non é correcto dicir cóncavo cara a arriba ou cóncavo cara a abaixo, pois isto designa unha dobre realidade inexistente, porén os valores numéricos son similares, posto que a calidade da convexidade depende do punto de vista do observador.

O termo é de aplicación en matemáticas, xeometría, xeografía, demografía, enxeñaría, óptica, arquitectura, etc.
miniatura|Lente cóncavas (plano-cóncava e bicóncava)
## Ángulos cóncavos 
## Figuras xeométricas cóncavas 
Un polígono é cóncavo, se ao atravesalo unha recta pode cortalo en tres ou máis puntos. Posúe polo menos un ángulo interior cóncavo.
Ficheiro:Simple polygon.svg|Polígono simple, cóncavo, irregular.
Ficheiro:Decagon.svg|Polígono convexo, regular (equilátero e equiángulo).

## Funcións alxebraicas cóncavas 
dereita|300x300px
Unha función é cóncava cando dados dous puntos calquera, o segmento que os une queda por baixo da curva. Presenta a súa concavidade cara a abaixo.

A concavidade, como característica do gráfico dunha función, refírese á condición xeométrica da rexión situada baixo unha curva.

Dise que unha función f(x) é cóncava cando a rexión baixo a curva é convexa, en caso que a función sexa dúas veces derivable, esta é cóncava se, e só se f"(x) < 0.

Unha función cóncava, tamén se chama cóncava cara a abaixo, mentres que unha función convexa é chamada cóncava cara a arriba.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Polígono cóncavo
* Función cóncava
* Convexidade
* Función convexa
## Ligazóns externas 
* Concavidade e convexidade en descartes.cnice.mec.es.
Sergio Gori

**Sergio Gori**, alcumado **Bobo**, nado en Milán o 24 de febreiro de 1946 e finado en Sesto San Giovanni o 5 de abril de 2023, foi un futbolista italiano, que xogaba como centrocampista e dianteiro.

É un dos seis únicos futbolistas italianos (xunto con Giovanni Ferrari, Filippo Cavalli, Pierino Fanna, Aldo Serena e Attilio Lombardo) que gañou a liga italiana con tres clubs diferentes. Fíxoo co Inter de Milán, co Cagliari e coa Juventus. Foi internacional coa selección italiana, coa que foi finalista no Mundial de 1970.

## Traxectoria 
Formouse como futbolista na canteira do Inter de Milán, debutando co primeiro equipo en 1964, na época do chamado *Grande Inter*, baixo a batuta do adestrador arxentino Helenio Herrera. Nas súas dúas primeiras tempadas co primeiro equipo interista, gañou dúas ligas, unha Copa de Europa e dúas Copas Intercontinentais, aínda que a súa participación foi escasa, disputando só un total de 14 partidos en dous anos.

En 1966 foi cedido ao Vicenza, como parte do acordo que levou ao máximo goleador do campionato anterior, Luís Vinício, a Milán. Marcou oito goles en cada unha das súas dúas tempadas co club do Véneto, nun total de 56 partidos da Serie A, contribuíndo á salvación do equipo.

De regreso a Milán, xogou só 14 partidos antes de ser traspasado, xunto con Angelo Domenghini ao Cagliari, dentro da operación pola que o dianteiro centro Roberto Boninsegna pasou a ser xogador do Inter.

Na súa primeira campaña en Sardeña conquistou o seu terceiro *scudetto*, desta vez cun papel protagonista, formando un destacado dúo atacante con Gigi Riva, co que compartiría dianteira durante os seguintes anos. Na tempada 1974/75, con Riva lesionado, Gori foi o máximo goleador do equipo.  

Ao ano seguinte fichou pola Juventus, coa que gañou un novo *scudetto*, o cuarto para el, con tres equipos diferentes. Durante a mesma tempada conquistou ademais a Copa da UEFA, despois de derrotar na final ao Athletic de Bilbao. A continuación xogou no Verona e no Sant'Angelo, co que logrou o ascenso á Serie C1.

### Selección italiana 
Foi convocado para a selección italiana no ano no que gañou o *scudetto* co Cagliari. Debutou coa camisola azul durante o Mundial de 1970 en México, no partido de cuartos de final contra o equipo anfitrión, substituíndo na segunda parte ao seu compañeiro Domenghini. A selección italiana alcanzou a final, onde perdeu ante o Brasil de Pelé. Xogou dous partidos internacionais máis ese ano, contra Suíza e Austria.

## Palmarés 
;Inter de Milán
* **Serie A (2):** 1964/65, 1965/66.
* **Copa de Europa (1):** 1964/65.
* **Copa Intercontinental (2):** 1964, 1965.

;Cagliari
* **Serie A (1):** 1969/70.

;Juventus
* **Serie A (1):** 1976/77.
* **Copa da UEFA (1):** 1976/77.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en BDFutbol .
* Datos do xogador en national-football-teams.com .
Topoloxía produto

Chámase **topoloxía produto** a unha topoloxía construída sobre o produto cartesiano de espazos topolóxicos a partir da topoloxía dos factores. Foi introducida en 1930 por Tychonoff, como a topoloxía menos fina que converte ás proxeccións sobre cada factor en aplicacións continuas.

Esta topoloxía coincide no caso de produto dun número finito de factores con outra quizais máis obvia, chamada topoloxía de caixas, introducida previamente por Tietzeen 1923. Pero a topoloxía de caixas presenta propiedades indesexables para un produto de infinitos factores: entre outras, o produto de espazos conexos non é necesariamente conexo, nin o de compactos necesariamente compacto, cousas que si suceden para a topoloxía produto.

Por todo iso, sobreenténdese que nun produto cartesiano, salvo que se especifique o contrario, úsase sempre a topoloxía produto,

## Definición formal 
Sexa \{X_\alpha, T_\alpha\} unha familia arbitraria (talvez infinita) de espazos topolóxicos. Chamemos X ao seu produto cartesiano, i.e. X = \prod_{\alpha \in A} X_\alpha e p_\alpha : X \longrightarrow X_\alpha á proxección sobre o factor correspondente.

Podemos dotar a X da *topoloxía produto*, que é aquela que ten como unha subbase aos conxuntos da forma \{p_\alpha^{-1}(U_\alpha)\} onde cada U_\alpha é un aberto de X_\alpha .

Isto é, a topoloxía produto é a topoloxía xerada polos conxuntos da forma \prod_{\alpha \in B} U_\alpha \times \prod_{\alpha \in A \setminus B} X_\alpha , onde B é algún subconxunto finito de A, e U_\alpha é aberto en X_\alpha para cada \alpha \in B

## Base da topoloxía 
A intersección finita de elementos da subbase dará lugar aos elementos da base, con distinto resultado segundo tratemos cun produto dun número finito ou infinito de espazos

### Produto dun número finito de factores 
Neste caso a topoloxía produto será a que ten por base as caixas abertas, é dicir, o produto cartesiano de abertos\{\prod_\alpha U_\alpha\} 

### Produto de infinitos factores 
Aquí os abertos básicos serán da forma:

: U_{\alpha _1} \times \cdots  U_{\alpha _n} \times \prod \{X_\beta: \beta \neq \alpha_1, \cdots , \alpha_n \}

Isto condicionará a forma dos abertos *V* da topoloxía produto: todo aberto debe verificar que p_\alpha(V)=X_\alpha para todos os índices salvo para un conxunto finito, pois debe conter un aberto básico que se proxecta desta forma.

## Relación con outras propiedades topolóxicas 
* Separación
** Todo produto de espazos T0 é T0
** Todo produto de espazos T1 é T1
** Todo produto de espazos Hausdorff é Hausdorff.
* Compacidade
** Todo produto de compactos é compacto (Teorema de Tychonoff)
** Pero un produto de espazos localmente compactos non ten por que ser localmente compacto.
* Conexión
** Todo produto de espazos conexos é conexo.
** Todo produto de espazos arcoconexos é arcoconexo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
 ***Wikibooks*** ten un manual sobre *Espazos Métricos*, incluíndo un capítulo sobre **topoloxía produto**.
Doridoideos

A dos **doridoideos** (*Doridoidei*) é unha infraorde  de moluscos opistobranquios da orde dos nudibranquios e suborde dos doridinios.

## Taxonomía 
### Descrición 
A infraorde foi descrita en 1931 polo malacólogo alemán Johannes Thiele.

### Superfamilias 
A infraorde subdivídese seguintes superfamilias:
**Chromodoridoidea* Bergh, 1891
**Doridoidea* Rafinesque, 1815
**Onchidoridoidea* Gray, 1827
**Phyllidioidea* Rafinesque, 1814
**Polyceroidea* Alder & Hancock, 1845

### Sinónimo 
Ademais do seu nome actualmente válido, a infraorde coñeceuse tamén polo sinónimo:
**Eudoridacea* Odhner, 1934  

## Galería 

ChromodorisGeminus.jpg|*Chromodoris geminus*
Halgerda batangas.jpg|*Halgerda batangas*
BEP2 2500-1.jpg|*Okenia elegans*
Phyllidia.jpg|*Phyllidia varicosa*
Polycera capensis, Nelson Bay.jpg|*Polycera capensis*
Triopha catalinae 1.jpg|*Triopha catalinae*
Acanthodoris hudsoni.JPG|*Acanthodoris hudsoni*

## Notas
Doridoidea

A dos ***Doridoidea*** (galeguizado *dorioideos*, non confundir coa infraorde) é unha superfamilia de moluscos opistobranquios da orde dos nudibranquios, suborde dos doridinios e  infraorde dos doridoideos.

## Taxonomía 
### Descrición 
A superfamilia foi descrita en 1815 polo naturalista estadounidense de orixe franco-xermana-Italiana Constantine Samuel Rafinesque.

### Familias 
A superfamilia conta con dúas familias:
**Discodorididae* Bergh, 1891
**Dorididae*  Rafinesque, 1815 

## Notas
Mario Bertini

**Mario Bertini**, nado en Prato o 7 de xaneiro de 1944, é un exfutbolista italiano, que xogaba como centrocampista. Destacou principalmente na Fiorentina e no Inter de Milán e foi subcampión do mundo coa selección italiana no Mundial de 1970.

## Traxectoria 
Formouse como futbolista no Prato da súa cidade natal, co que debutou na Serie C na tempada 1962/63, logrando o ascenso á Serie B. A continuación xogou unha campaña no Empoli, antes de ser traspasado á Fiorentina no verán de 1964.

Co equipo violeta xogou durante catro tempadas na Serie A, e gañou a Copa de Italia en 1966, marcando o gol decisivo nos derradeiros instantes da prórroga. Un mes despois o equipo gañou tamén a Copa Mitropa, derrotando na final ao Jednota Trenčín eslovaco, un ano despois de perder na final contra o Vasas húngaro. 

En 1968 fichou polo Inter de Milán, que estaba vivindo un momento de renovación trala marcha do presidente Moratti, do adestrador Helenio Herrera e de varios xogadores. Converteuse no lanzador de penaltis do conxunto e durante a súa primeira campaña en Milán, foi o máximo goleador do equipo, chegando a anotar un triplete fronte ao Verona. Militou no club durante nove tempadas, ata 1977, e foi un dos protagonistas do título da Serie A que os *nerazzurri* gañaron na 1970/71. En 1971 gravou a canción *Inter spaziale*, escrita por Roberto Vecchioni e Renato Pareti.

Tras deixar o Inter xogou unha última tempada co Rimini na Serie B, antes de retirarse.

### Selección italiana 
Debutou coa selección italiana o 29 de xuño de 1966, nun partido amigable contra México, só uns días antes do comezo do Mundial de 1966. Viaxou coa expedición italiana a Inglaterra, pero sen facer parte oficialmente do cadro de xogadores para a Copa do Mundo, senón que viaxou como reserva adicional, xunto con Gigi Riva.

Xa como titular na *Nazionale*, disputou o seguinte Mundial, en 1970, onde o equipo italiano alcanzou a final. Foi titular en todos os partidos do torneo, e na final tivo a difícil tarefa de marcar a Pelé. O equipo brasileiro acabou gañando 4-1.

Disputou o seu último partido coa selección en 1972, pechando a súa carreira internacional con 25 partidos e 2 goles. 

## Palmarés 
;Prato
* **Serie C (1):** 1962/63.

;Fiorentina
* **Copa de Italia (1):** 1965/66.
* **Copa Mitropa (1):** 1966.

;Inter de Milán
* **Serie A (1):** 1970/71.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en BDFutbol .
* Datos do xogador en Transfermarkt .
* Datos do xogador  en worldfootball.net .
* Datos do xogador en national-football-teams.com .
Neurotransmisor monoamina

[miniatura|180px|[Dopamina]]
[miniatura|180px|[Norepinefrina]]
[miniatura|180px|[Serotonina]]
Os **neurotransmisores monoaminas** son compostos químicos que funcionan como neurotransmisores e neuromoduladores, que conteñen un grupo amino conectado a un anel aromático por medio dunha cadea de dous carbonos (como -CH2-CH2-). Exemplos son a dopamina, a norepinefrina e a serotonina.

Todas as monoaminas derivan de aminoácidos aromáticos como a fenilalanina, tirosina e triptófano pola acción de encimas aminoácido aromático descarboxilases. Son desactivadas no corpo polos encimas monoamino oxidases, que separan o grupo amino.

Sistemas monoaminérxicos, por exemplo as redes neuronais que usan neurotransmisores monoaminas, están implicados na regulación de procesos como a emoción, excitación e certos tipos memoria. Tamén desempeñan un importante papel na secreción e produción de neurotrofina-3 realizada polos astrocitos, un composto químico que mantén a integridade das neuronas e proporciona a estas soporte trófico.

As drogas que incrementan ou reducen o efecto de neurotransmisores monoamina utilízanse para tratar pacientes con trastornos psiquiátricos e neurolóxicos, incluíndo a depresión, ansiedade, esquizofrenia e párkinson.

## Exemplos 
miniatura|500px|Biosíntese de catecolaminas e aminas traza. As aminas traza fenetilaminérxicas e as catecolaminas son derivados da L-fenilalanina. Moléculas da **1ª columna** (de arriba a abaixo): L-fenilalanina, L-tirosina, L-DOPA, epinefrina. Moléculas da **2ª columna**: feniletilamina, *p*-tiramina, dopamina, norepinefrina. Moléculas da **3ª columna**: *N*-metilfenetilamina, *N*-metiltiramina, *p*-octopamina, sinefrina, 3-metoxitiramina.
### Monoaminas clásicas 
* Imidazolaminas:
** Histamina
* Catecolaminas:
** Adrenalina (Ad; Epinefrina, Epi)
** Dopamina (DA)
** Noradrenalina (NAd; Norepinefrina, NE)
* Indolaminas:
**Serotonina (5-HT)
**Melatonina (MT)

### Aminas traza 
Entre as aminas traza humanas están as seguintes:
*Fenetilaminas (relacionadas coas catecolaminas):
** Fenetilamina
** *m*-Tiramina e os transportadores de monoaminas vesiculares (VMAT1 e VMAT2), situados en membranas intracelulares de vesículas.

Despois da súa liberación na fenda sináptica, a acción dos neurotransmisores monoaminas acaba na recaptación no terminal presináptico.

## Evolución 
[miniatura|350px|[Árbore filoxenética que mostra como están relacionados entre si varios receptores de monoaminas.]]
Os sistemas de neurotransmisores monoaminas aparecen en virtualmente todos os vertebrados, nos cales a evolucionabilidade destes sistemas serviu para promover a adaptabilidade das especies de vertebrados a diferentes ambientes.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Inhibidor da recaptación de monoaminas
* Receptor de monoaminas
* Monoamino oxidase
* Transportador de monoaminas
* Amina bioxénica

### Ligazóns externas 
*
Finn Wolfhard

**Finn Wolfhard**, nado en Vancouver (Columbia Británica) o 23 de decembro de 2002, é un actor e músico canadense.

## Traxectoria
Finn naceu nunha familia de proxenie francesa, alemá e xudía. Asistiu a unha escola católica. Seu pai, Eric Wolfhard, é un investigador sobre reclamacións de terras aborixes. Ten un irmán máis vello, o actor Nick Wolfhard.

Entre os seus papeis interpretativos atopase o de Mike Wheeler na serie de Netflix *Stranger Things* (2016-presente), que lle outorgou o Premio do Sindicato de Actores á «Mellor Interpretación do elenco dunha Serie Dramática» entre tres nomeamentos. Os seus papeis no cinema inclúen a Richie Tozier na adaptación cinematográfica da novela de terror de Stephen King, *It Chapter One* (2017) e na súa secuela *It Chapter Two* (2019), a Boris Pavlikovsky no filme de drama *The Goldfinch* (2019), a voz de Pugsley Addams en *The Addams Family* (2019) e a Trevor no filme sobrenatural *Ghostbusters: Afterlife* (2021). 
Finn estreouse como director coa curtametraxe de comedia *Night Shifts* (2020).

Foi o vocalista e guitarrista principal da banda de rock Calpurnia (2017-2019) e actualmente e membro de The Aubreys.

## Filmografía 
### Cine 
### Televisión 
### Series web 
### Vídeos musicais 
## Premios e nomeamentos 
## Notas
Inhibidor da recaptación de monoaminas

Un **inhibidor da recaptación de monoaminas** (**MRI**) é un fármaco que actúa como un inhibidor da recaptación dun ou varios dos tres neurotransmisoresmonoamina principais (serotonina, norepinefrina e dopamina) ao bloquear a acción dun ou máis dos respectivos transportadores de monoaminas (MATs), os cales son o transportador de serotonina (SERT), o transportador de norepinefrina (NET) e o transportador de dopamina (DAT). Isto á súa vez ten como resultado un incremento na concentración snáptica dun ou máis destes neurotransmisores e, por tanto, un incremento da neurotransmisión monoaminérxica.

## Usos 
A maioría dos antidepresivos aprobados actualmente actúan de forma predominante ou exclusiva como inhibidores da recaptación de monoaminas, incluíndo os inhibidores da recaptación de serotonina selectivos (SSRIs), inhibidores da recaptación de serotonina-epinefrinas (SNRIs) e case todos os antidepresivos tricíclicos (TCAs). Moitos psicoestimulantes usados no tratamento do trastorno por déficit de atención con hiperactividade ou como supresores do apetito no tratamento da obesidade tamén se comportan como inhibidores da recaptación de monoaminas, aínda que en particular a anfetamina (e metanfetamina), que actúan en certa medida como inhibidores da recaptación de monoaminas, exercen os seus efectos principalmente como axentes liberadores. Ademais, psicoestimulantes que actúan como inhibidores da recaptación de monoaminas que afectan á dopamina, como é o caso da cocaína e o metilfenidato son con frecuencia utilizados como drogas de abuso ou recreativas. Como resultado, moitos deles pasaron a ser substancias controladas, o cal á súa vez orixinou a síntese clandestina dunha ampla gama de drogas de deseño co proósito de sortear a prohibición legal; un primeiro exemplo disto é a mestura dun inhibidor da recaptación de monoaminas e o axente liberador de monoaminas  mefedrona (unha droga).

## Tipos de inhibidores da recaptación de monoaminas 
Hai diversos tipos de inhibidores da recaptación de monoaminas, entre os cales están os seguintes:

* Específicos para un transportador de monoaminas:
** Inhibidor da recaptación de serotonina (SRI)
*** Inhibidor da recaptación de serotonina selectivo (SSRI)
** Inhibidor da recaptación de norepinefrina (NRI)
*** Inhibidor da recaptación de norepinefrina selectivo (sNRI)
** Inhibidor da recaptación de dopamina (DRI)
* Non específicos, que se unen a dous ou máis transportadores de monoaminas:
** Inhibidor da recaptación de serotonina-epinefrina (SNRI)
** Inhibidor da recaptación de serotonina-dopamina (SDRI)
** Inhibidor da recaptación de norepinefrina-dopamina (NDRI)
** Inhibidor da recaptación de serotonina-norepinefrina (SNDRI)

## Perfís de unión 
## Notas 
## Véxase tamén
Charles Weibel

**Charles Alexander Weibel** , nado o 28 de outubro de 1950 en Terre Haute, Indiana é un matemático estadounidense especializado en teoría K alxébrica, xeometría alxébrica e álxebra homolóxica.

## Traxectoria 
Weibel estudou física e matemáticas na Universidade de Míchigan con licenciatura en ambas materias en 1972 e na Universidade de Chicago cun máster en 1973 e un doutoramento en 1977 con Richard Swan ( *Homotopy in Algebraic K-Theory* ). De 1970 a 1976 foi *analista de investigación de operacións* en Standard Oil en Indiana e en 1977/78 no Institute for Advanced Study. En 1978 converteuse en profesor asistente na Universidade de Pensilvania e a partir de 1989 en profesor na Universidade de Rutgers.
Estivo implicado con Vladimir Voevodsky, Markus Rost e outros na proba da conxectura (motivativa) de Bloch-Kato (2009). É unha xeneralización da conxectura de Milnor sobre a teoría K alxébrica, que Wojewodski demostrou na década de 1990.

En 1992 foi profesor visitante en París e en 1993 en Estrasburgo. Desde 1983 foi editor do *Journal of Pure and Applied Algebra* É membro da American Mathematical Society .

## Escolma de artigos 
* O K-Book, unha introdución á teoría K alxébrica
* *An introduction to homological algebra*, Cambridge University Press 1994
* con Rognes: *Two-primary algebraic K-theory of rings of integers in number fields. (K-teoría alxébrica de dúas primarias de aneis de enteiros en campos numéricos).* Apéndice A de Manfred Kolster. J Amer. matemáticas sociedade 13 (2000), no 1, 1-54.
* con Guillermo Cortiñas, Haesemeyer, Schlichting: *Cyclic homology, cdh-cohomology and negative K-theory..* Ann. of Math. (2) 167 (2008), no. 2, 549-573.
* *The norm residue isomorphism theorem (Teorema do isomorfismo de residuos normais).* J Topol. 2 (2009), no. 2, 346-372.
* con Cortiñas, Haesemeyer, Walker: ''Bass' NK groups and cdh-fibrant Hochschild homology.* invent. Math. 181 (2010), no. 2, 421-448.
* *Survey of Non-Desarguesian Planes* (Levantamento de Planos Non Desarguesianos). En: *Notices of the American Mathematical Society'' 54 (Sociedade Americana de Matemáticas, novembro de 2007, páxinas 1294-1303)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina personal na Universidade Rutgers
Henri Cartan

**Henri Cartan**, nado en Nancy o 8 de xullo de 1904 e finado en París o 13 de agosto de 2008, foi un matemático e profesor francés.
## Traxectoria
Fillo de Marie Louise Bianconi e Élie Cartan. Naceu en Nancy, e estudou no Lycée Hoche en Versalles, e máis tarde na Escola Normal Superior de París. Foi profesor en diversas universidades francesas, e viviu a maior parte da súa vida en París.

É famoso polo seu traballo na teoría de feixes, base da moderna xeometría algebraica. Foi membro fundador do grupo Bourbaki, do que foi un dos máis activos membros. Xunto a Samuel Eilenberg publicou *Homological Algebre* (1956).
Ademais é o autor dos libros* Calcul différentiel*, *Formes différentielles*  e ''Theorie Elementaire des Fonctions Analytiques d'une ou Plusieurs Variables Complexes* (1961).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* «Décès du mathématicien français Henri Cartan», Agence France-Presse, 18 de agosto de 2008, arquivado desde o orixinal o 22 de agosto de 2008 (en francés)
* 
* Rehmeyer, Julie (29 de agosto de 2008), *«Founder of the Secret Society of Mathematicians»*, Science News&nbsp;.
### Ligazóns externas 
* Jackson, Allyn (xullo de 1999), "Entrevista con Henri Cartan" (PDF), Avisos da Sociedade Americana de Matemáticas 46 (7): 782-8&nbsp;.
* Illusie, Luc; Cartier, Pierre; Arquivo. *Avisos da Sociedade Americana de Matemáticas*, setembro de 2010.
* Henri Cartan na Académie des Sciences (en francés)
* Henri Cartan. Esbozo biográfico e bibliografía da Société Mathématique de France con motivo do 100º aniversario de Cartan. (en francés) 
* Cerf, Jean (abril de 2004), *"Trois quarts de siècle avec Henri Cartan"'', Gazette des Mathématiciens (100): 7-8, arquivado dende o orixinal o 9 de setembro de 2008 , consultado o 6 de outubro de 2014&nbsp;(en francés)
* Samuel, Pierre (April 2004), "Souvenirs personnels sur H. Cartan", Gazette des Mathématiciens (100): 13-15, arquivado dende o orixinal o 09-09-2008 , consultado o 06-01-2014.&nbsp;(en francés)
* «100th Birthday of Henri Cartan», European Mathematical Society Newsletter (53), setembro de 2004: 20-21&nbsp;. (traducións dos dous artigos anteriores da Gaceta SMF)
* Documentación de Henri Cartan como membro da 'Association européenne des enseignants' (AEDE) e do 'Mouvement fédéraliste européen' (MFE) consérvanse no Arquivo Histórico da Unión Europea en Florencia.
Universidade do Novo México

A **Universidade de Novo México** (**UNM**) (en  , en inglés: University of New Mexico) é unha universidade pública de Albuquerque, Novo México, EUA. Foi fundada en 1889 e ofrece servizos a nivel de grao, posgrao e técnico en diversos campos. O seu campus de Albuquerque ten aproximadamente 2,4 km², con campus adicionais en Gallup, Los Alamos, Rio Rancho, Taos e Los Lunas.

## Historia 
miniatura|250x250px|esquerda|Hodgin Hall, primeiro edificio do campus. A fachada foi reformada e agora é utilizada polos estudantes.
A universidade foi fundada o 28 de febreiro de 1889, coa aprobación da lei número 186 na Asemblea Lexislativa de Novo México, que estipulaba a creación dunha institución nas aforas de Albuquerque, no condado de Bernalillo, a só 3 quilómetros ao norte da estrada. Bernard Shandon Rodey, un xuíz do Territorio de Novo México, meteu presión para que a localización do campus fose en Albuquerque e foi un dos autores do estatuto que creou a universidade.

O galego Ramón Martínez López foi profesor visitante nesta universidade.

Jack Dongarra, matemático premio Turing, formouse na Universidade do Novo México.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio oficial
* Páxina web de UNM Athletics
Dacre Montgomery

**Dacre Kayd Montgomery-Harvey**, nado en Perth (Australia Occidental) o 22 de novembro de 1994, é un actor australiano. É principalmente coñecido por interpretar a Billy Hargrove na serie de Netflix *Stranger Things* e a Jason Scott, no reboot de 2017 *Power Rangers*. O 11 de xullo de 2019, lanzou un podcast titulado "DKMH", o cal presenta a súa propia poesía.

## Traxectoria 
Fillo de nai canadense, Judith Barrett-Lennard, e pai neozelandés, Scott Montgomery-Harvey. Ten unha irmá máis nova, Saskia. Seus pais traballaron na industria do cinema en Australia. Dacre comezou a actuar en pantalla e no teatro con nove anos. Montgomery asistiu á escola Mount Lawley Senior High School na súa cidade natal. Cando Montgomery cursaba o duodécimo curso, os seus compañeiros votaron por el como "O estudante máis probábel de devir unha estrela de Hollywood" no anuario. Montgomery continuou os seus estudos nas artes dramáticas ao longo da súa educación secundaria. Montgomery obtivo o seu título de actor na WAAPA da Edith Cowan University en 2015.

## Filmografía 
### Filmes 
### Televisión 
### Vídeos musicais 
## Notas
Youthsat

**YouthSat** é un satélite artificial colaboración entre o ISRO e a Univesidade M. V. Lomonosov lanzado o 20 de abril de 2011 a bordo dun foguete PSLV desde o Centro Espacial Satish Dhawan.

## Características 
Youthsat, cunha masa de 92 kg, foi deseñado e contruído pola axencia espacial india ISRO e a universidade rusa M. V. Lomonosov. Os obxectivos da misión de YouthSat son

*Estudar a radiación solar.
*Proporcionar experiencia a estudantes con experimentos espaciais e procesamento de datos.
*Crear unha plataforma mundial común para estudantes de materias aeroespaciais para levar a cabo experimentos conxuntos.

O satélite leva a bordo os seguintes experimentos:

*SolRad para medir os raios X solares no rango entre 10 e 100 keV, os raios gamma entre 0,02 e 5,0 MeV, electróns entre 0,3 e 3,0 MeV e protóns entre 3 e 100 MeV.
*RaBIT, unha radiobaliza para estudar a ionosfera.
*Unha cámara hiperespectral para o estudo do limbo atmosférico no rango visible.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*PSLV
Kimiya Yui

**Kimiya Yui**, nado en Nagano (Xapón) o 30 de xaneiro de 1970, é un astronauta xaponés que formou parte da misión Soiuz TMA-17M e foi membro das expedicións 44 e 45 á Estación Espacial Internacional.

## Traxectoria 
Yui graduouse na escola de ciencia e enxeñaría da Academia de Defensa Nacional do Xapón en 1992, sendo seleccionado como candidato a astronauta pola JAXA en febreiro de 2009, completando o seu adestramento en xullo de 2011. Participou na misión Soiuz TMA-17M e foi membro das expedicións 44 e 45 á Estación Espacial Internacional, pasando un total de 141,67 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Soiuz TMA-17M
*Expedición 44
*Expedición 45
*Estación Espacial Internacional
Paulo Naseiro

**Paulo Naseiro Ramudo**, nado en Vilalba o 4 de abril de 1970, é un escritor galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Ciencias Políticas e Socioloxía, desenvolve a súa actividade profesional no ámbito da xerontoloxía.

Cofundador, xunto con Moncho e Mario Paz González do xornal *A Voz de Vilalba*, editado entre 1983 e 1987, e desde 2008 en formato dixital. Redactor da revista *Albaroque*. Foi correspondente de *A Nosa Terra* na comarca da Terra Chá, e colabora habitualmente en diversos xornais e revistas.
## Obras 
### Narrativa 
* *Magyar Posta*, 2007, Instituto de Estudos Chairegos.
* *Oito horas*, 2008. Dpto.
* *Speechwriter*. 2008. Edición dixital.

### Ensaio 
* *Seis escritores de Vilalba, escolma poética* (coautor), 1986. Deputación de Lugo
* *A Voz de Vilalba: xornal ao servizo do pobo (1983-1986)*. (coautor). 2007. Ed. Dykinson
* *Conversas arredor de Xorima,* 2020, Instituto de Estudos Chairegos.
* *Os catro exilios de Silvia Mistral*. Recollido en *Relatorios das Xornadas 2018 e 2019.* 2021. Instituto de Estudos Chairegos

### Teatro
* *Por favor, agarde a súa quenda*, 1986. Estreada por CDV teatro.

## Premios 
* Premio de xornalismo Manuel Mato Vizoso en 1992, polo artigo "Un instituto para Vilalba no 33" (*El Progreso*, 22 de xullo de 1992).
* Premio de narrativa no Certame Literario do Concello de Vilalba en 2003, por *Magyar Posta*.

## Notas
Fiodor Iurchikhin

**Fiodor Nikolaievich Iurchikhin**, nado en Batumi (Xeorxia) o 3 de xaneiro de 1959, é un astronauta ruso que formou parte das misións STS-112, Soiuz TMA-10, Soiuz TMA-19, Soiuz TMA-09M e Soiuz MS-04 e foi membro das expedicións 15, 24, 25, 36, 37, 51 e 52 á Estación Espacial Internacional.

## Traxectoria
Iurchikhin graduouse en enxeñaría mecánica no Instituto de Aviación de Moscova en 1983. Foi seleccionado como candidato a astronauta en xaneiro de 1998, completando o seu adestramento en novembro de 1999. Participou nas misións STS-112, Soiuz TMA-10, Soiuz TMA-19, Soiuz TMA-09M e Soiuz MS-04 e foi membro das expedicións 15, 24, 25, 36, 37, 51 e 52 á Estación Espacial Internacional, pasando un total de 672,86 días no espazo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*STS-112
*Soiuz TMA-10
*Soiuz TMA-19
*Soiuz TMA-09M
*Soiuz MS-04
*Expedición 15
*Expedición 24
*Expedición 25
*Expedición 36
*Expedición 37
*Expedición 51
*Expedición 52
*Estación Espacial Internacional
Saab 340 AEW&C

**Saab 340 AEW&C** é un avión sueco de alerta temperá e control aerotransportado (AEW&C). Trátase dunha versión do avión de pasaxeiros Saab 340 e é designado S 100B Argus pola Forza Aérea de Suecia.

## Historial operacional 
A Administración de Material da Defensa (FMV) pediu seis exemplares do Saab 340 AEW&C. Os primeiros exemplares do S100B Argus, que usaba o sistema FSR890, entregáronse á Forza Aérea de Suecia no ano 1997. Suecia vendeu catro dos seus avións e os dous restantes substituíron o sistema FSR890 polo ASC890 no ano 2010, pasando a designarse S100C.

## Notas
Lactoferricina

A **lactoferricina** é un péptido catiónico anfipático con propiedades antimicrobianas e anticanceríxena. Pode xerarse pola dixestión proteolítica da lactoferrina realizada pola pepsina.

A lactoferricina é o péptido antimicrobiano (AMP) máis estudado derivado das proteínas do leite. A secuencia completa da lactoferricina corresponde ao fragmento 17-41 da lactoferrina (FKCRRWQWRM KKLGAPSITCVRRAF; LFB0084 ) e secuencias dentro deste fragmento son tamén antimicrobianas. A base de datos MilkAMP contén un total de 111 péptidos (naturais, sintéticos e modificados) comprendidos ou derivados da lactoferricina completa. En humanos a lactoferricina corresponde ao fragmento 1-47 da  lactoferrina pero consta de dúas subunidades, concretamente os fragmentos 1-11 e 12-47 (LFH0009 ), conectados por unha ponte disulfuro.

A lactofericina humana e a bovina son dúas formas moi estudadas da lactoferricina. Entre elas hai grandes diferenzas na secuencia. A lactoferricina  bovina contén 25 residuos, mentres que a humana contén 49 residuos. Ademais, a lactoferricina bovina cando se sitúa en solución forma unha folla β-pregada, mentres que a lactoferricina humana forma unha estrutura enroscada.

## Notas