Francisco Mourelle de la Rúa

**Francisco Antonio Mourelle de la Rúa**, nado en Gondomil, Corme Aldea (Ponteceso) o 17 de xullo de 1750 e finado en Cádiz o 24 de maio de 1820, foi un navegante galego, descubridor dalgunhas das illas Tonga. Na documentación francesa e inglesa da época o seu apelido aparece cambiado polo de **Maurelle**.

## Traxectoria 
Ingresou en 1763  na Academia de Pilotos de Ferrol, onde se formou. En 1775 foi nomeado primeiro piloto do porto de San Blas, na costa oeste de México. Participou en dúas expedicións como piloto de Juan Francisco de la Bodega y Quadra, na exploración da costa oeste de América do Norte. Na primeira, a bordo do *Sonora*, tomaron posesión de Puerto Trinidad (Trinidad Bay, en California), Puerto de Bucareli (Bucarili Sound, en Alasca) e Puerto de los Remedios (Sea Lion Bay, tamén en Alasca). Mourelle destacou polas descricións do seu diario, publicado en inglés e utilizado por James Cook e Jean-François de La Pérouse.

En 1779 foi nomeado segundo oficial da Favorita, con de la Bodega, e chegaron xuntos a Illa de Carmen (Kayak Island, en Alasca).

### Illas do Pacífico 
Foi destinado a Manila, onde o gobernador lle confiou a comandancia da fragata *Princesa*. Partiu o 30 de novembro de 1780 cara a México, pero os fortes ventos desviárono da ruta tradicional de Manila a Acapulco, e decidiu ir cara a levante polo Pacífico Sur.

Pasou polas illas Carolinas, o arquipélago Bismarck (illas do Almirantado e Nova Irlanda) e as illas Salomón. Ao norte de Nova Irlanda descubriu diversas illas menores: Illa *Ermitaño* (hoxe Emirau), *San Francisco* (Simberi), *San José* (Mabua) e *San Antonio* (Tabar). Polas illas Salomón pasou por *El Roncador* (Ontong Java).
miniatura|Retrato de Mourelle
O 26 de febreiro de 1781 chegou ás illas Tonga en condicións precarias. Á primeira illa chamouna Amargura (Fonualei), porque nela non atopou avituallamento. Pasou polo volcán Latte (Late) ata chegar a Puerto Refugio (Port of Refuge) da illa Mayorga (Vava'u). Chamou ao grupo de illas Mayorga (hoxe Grupo Vava'u) en honra ao vicerrei de Nova España, o barcelonés Martí de Mayorga.

Logo de dezaseis días seguiron cara ao suroeste, onde descubriron os volcáns Consolación (Toku) e Culebras (Fonuafo'ou), e algunhas illas menores no grupo Ha'apai, que chamou illas Gálvez en honra a José de Gálvez, ministro de Indias.

Chegado aos 30º de latitude sur, regresou a Tonga e seguiu cara ao nordés, descubrindo Illa del Cocal (Nanumaga) e San Agustín (Nanumea) nas illas Ellice, hoxe Tuvalu. Decidiu regresar pola ruta tradicional do Pacífico Norte. Logo de achegarse a Guam, chegou a San Blas o 27 de setembro de 1781.

## Guerras napoleónicas 
Mourelle regresou a España, exercendo desde 1797 como comandante do porto de Alxeciras, desde onde combatiu as naves inglesas durante as guerras napoleónicas. En total participou en 40 combates navais, facéndose con 16 naves inimigas, se ben sufriu a derrota da batalla de Trafalgar.

Descansa no Panteón de Mariñeiros Ilustres de Cádiz.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Illa Maurelle
### Ligazóns externas 
* Biografía 
* Ruta de Mourelle polas illas Salomón 
* "El explorador de la recóndita Alaska", artigo de Santiago Romero en *La Opinión*.