Certame Literario Musical de O'Galiciano

O '''Certame Literario Musical de O'Galiciano'*, foron uns xogos florais que tiveron lugar no verán do ano 1886 en Pontevedra, coincidindo coas festas da Peregrina. Estivo organizado por *O Galiciano*, o primeiro periódico escrito enteiramente en galego. Este certame, celebrado estritamente en galego, tiña un gran significado no ámbito cultural, xa que tanto os literatos como os poetas e compositores poñían a proba a súa valía, sendo estimulados por un premio.

## O certame 
Este certame foi creado pola revista galega, *O Galiciano'', propiedade de Rufino Rivera Losada, co fin de brindar instrución e cultura, poñendo a proba a valía de todos aqueles escritores e literatos en lingua galega. Estes xogos tiñan un carácter esencialmente rexionalista xa que, o principal requisito para poder participar era que tanto as composicións como os discursos ou composicións musicais debían estar en lingua galega.

O presidente deste certame foi Manuel Murguía, quen pronunciou o discurso en defensa do idioma galego en idioma castelá, debido á súa excelente cualificación  sobre a historia e a lingua galega deste mesmo. Así mesmo, o presidente do xurado da parte musical foi Rafael Hernando, acompañado do xurado literario formado por Indalecio Armesto, Luis da Riega e Emilio Álvarez Giménez.

Os organizadores puideron dárense por moi satisfeitos cos froitos do Certame, xa que con el se iniciou un novo camiño para a literatura galega, xa que uns setenta escritores presentaron os seus traballos en dito certame. Os escritores acudían, mesmo, ao traballo de formas en que o galego era pouco empregado.
Estes xogos brindaban instrución e benestar. A primeira porque, como xa é sabido, os certames son torneos da cultura que representan un paso ou camiño cara o progreso, onde poetas, literatos e compositores empregan o seu enxeño estimulados por un premio; a segunda, porque carrexan milleiros de persoas desexosas de asistir a eses espectáculos.

## Bases do Certame
As bases do Certame Literario e Musical de O'Galiciano eran as seguintes:
# A primeira base deste certame era que o xurado era quen debía realizar a entrega de premios.
# A segunda base era que o xurado se reservaba o dereito de adxudicar unha mención honorífica en cada tema.
# Todas as composicións debían ser orixinais e inéditas
# Era condición estrita que todos os escritos estivesen en lingua galega
# O director d'O Galiciano era quen facilitaba as partituras dos catro primeiros premios da execución, en caso de seren solicitadas.
# Todos os traballos debían ir acompañados dun prego cerrado e lacrado que contivera o nome, apelido e domicilio do autor; e no sobre, un lema igual ó que debía ser escrito na cabeceira de cada un dos ditos traballos.
# No auto da adxudicación de premios, debían queimarse á vista do público os prego correspondentes ás composicións non laureadas.
# O prazo para a admisión das composicións remataba o día 1 de agosto. Estas eran dirixidas ó director d'O Galiciano, rúa Real, número 26.
# O Galiciano reservaba a propiedade dos traballos premiados, durante medio ano, a contar dende o día do Certame.
# Os gaiteiros e tamborileiros, así como as parellas de baile, presentaríanse ó Certame en traxe do país.
# As bandas de música e orfeóns terían que tocar e cantar unha peza de libre elección.
# Os que tocasen parte na dita actuación musical debían avisar con cinco días de anticipación como mínimo.

## Memoria 
O Certame Literario Musical de O’Galiciano non era tan só un acto solemne no cal se axudicaron premios e se deu lectura ás publicacións premiadas, senón  que ditas composicións, discursos e memorias reuníronse e publicáronse nun mesmo tomo, quedando como recordo e mostra da literatura da época e contribuíndo ó inicio do renacemento da literatura galega. Esta memoria contén as seguintes pezas de traballo: "Biografía de don Manoel Ventura Figueroa", por Roberto García Feixó; unha serie de descricións de fillos de Galicia que cultivaban a lingua galega naquel tempo, de Rodríguez de Cea; unha das primeiras novelas galegas *Xuana* de Manuel Amor Meilán etc.

## Os premios 
Os premios foron concedidos por:
* O concello de Pontevedra
* O Liceo Casino 
* O Recreio de Artesáns 
* Eduardo Vincenti 
* Filiberto Abelardo Díaz, que era Gobernador
* Eduardo Cea Naharro
* A prensa da capital
* Prudencio Otero
* Rodríguez de Cea.

As producións premiadas máis destacadas foron:
* "Probe gaiteiro de Baio" de Enrique Labarta Pose
* "Canto a Pontevedra" de Labarta Pose
* "A Víspora de San Xuán" de Alfredo Brañas
* "Os feitizos ou Meigallos" do caldense Adolfo Mosquera
* "As festas do Corpus", unha longa e ben anotada refenda de Heliodoro Cid.

Ademais, conseguiron premios Enrique Labarta Posse, Eladio Rodríguez González, Adolfo Mosquera, Manuel Amor Meilán, Xoán Manoel Rodrigues Cea, Xosé Herraiz Ruibal, Roxelio Civeira e Heliodoro Cid e Rozo.

## A música 
Na parte musical destacaron as actuacións de orfeóns e bandas que rivalizaron na execución das Galegadas, sendo tamén suxestivas e vistosas as interpretacións da melodía de Marcial del Adalid intitulada *Bágoas e sonos*. Concorreron os mellores gaiteiros da provincia e sobre todo da comarca, xa que a estes últimos a revista organizadora abonáballes os gastos de locomoción. Os premios concedéronse ás mellores interpretacións da auténtica muiñeira executadas con gaita timbal ou sexa "composta de rouco, ronquillo e punteiro", acompañada de tamboril. Tamén levaron premios un par de cegos que cos seus lazarillos e as súas zanfonas, foron os mellores intérpretes dos temas requiridos. Así mesmo concedeuse premio de baile a un par de parellas, mellores intérpretes da ribeirana.

Os premios, no apartado de música, foron os seguintes :

### Composición 
I. Unha escribania de plata, de don José Casal e Lois, á mellor «Colección de Música de cantos populares.» (Deserto.)

II. Lira de prata e ouro, ofrecida por D. Baltasar Piñeiro á mellor «composición de Gallegada para canto e orfeón. »—Adxudicada a D. José Areal Rodriguez, organista de Leon; Accésit, a D. Prudencio Piñeiro e a D. Francisco R. Nuñez, de Vigo.

### Execución 
I. —Batuta de prata, ofrecida polo Excmo. Sr. D. Agustin Cobián de Seijas, Presidente da Deputacion provincial, á banda militar que execute e interprete mellor o «Poupurri galego» «Unha festa en Galicia.» por D. Felipe Paz.-Á banda do Rexemento de Luzón, que dirixe D. Manuel Rodríguez

II. -Estandarte de seda e ouro ofrecido por varios entusiastas desta capital ao orfeón que mellor execute e interprete a «Alborada» por ‹ Varela Silvari.›-Ao orfeón El Eco de la Coruña que dirixe o Sr. Chané; Accésit, ao orfeón Valverde, de Santiago.

III. —Coroa de prata, ofrecida por don Miguel Gendra, para la banda popular que, composta canda menos de vinte números, interprete e execute mellor a ‹Galligada, de Milpagheer.›—Á banda da Casa de Beneficencia dsta capital, que dirixe D. Antonio Licer.

IV.—Pensamento de prata, ofrecido por D. Plácido Garcia a quen mellor cante, con acompañamiento de piano; a melodía ‹Bágoas é sonos de D. Marcial de Adaliz. -Accésit, a don José Ramos Luchini, e mención honorífica aos xoves Cordal, Señorans, Vieira, y Saiz.

V.-80 pesetas ofrecidas por 0 Galiciano ao gaiteiro que, con «gaita tumbal, ou sexa composta de ronco, ronquillo, punteiro, e acompañado de tamboril somente, mellor interprete e execute a verdadeira «Muñeira.»—A Juan Miguel de Ventosela.

VI.-20 pesetas, ofrecidas por O Galiciano como segundo premio ao anterior.=A Manuel Rilo, de Betanzos.

VII. - 40 pesetas ofrecidas por 0 Galiciano ao que con máis oportunidade gracia e acerto cante, acompañado de zanfoña, e con lazarillo, según acostuman facelo nas romarías de Galicia.—Ao único opositor que se presentou e cuxo nome non lembramos.

VIII.—10 pesetas, ofrecidas por 0 Galiciano como segundo premio o anterior. -(Deserto concedendo esta cantidade a un dos gaiteiros que maáis se distinguiron.)

IX.-60 pesetas, ofrecidas por O Galiciano á parella que mellor baile a «Riveirana.»

X.-15 pesetas, ofrecidas por 0 Galiciano como segundo premio ao anterior.

Como quera que as dúas únicas parejllas que optaron ao premio recoñecéronse iguales méritos, o Xurado, de acordo cos bailadores, acordou sumar ambas cantidades repartíndoas en iguales partes ás dúas parellas.

## Repercusión 
Coa axuda do carácter rexionalista deste Certame, os periódicos centralistas de Madrid fixeron eco deste certame. Neles víñase a dicir que se leu, cantou e recitou en galego, que galega fora a música, galego o baile e todo rabiosamente galego, de tal forma que aquilo máis parecía un cantón que unha provincia española. Soado foi tamén o discurso de Murguía, por máis que fose lido en castelán, sendo recollido por todos os periódicos de Galicia, comentado, louvado polos rexionalistas, e criticado polos antirrexionalistas.

Por outra banda a comopsición de Prudencio Piñeiro "Que ten o mozo", premiada cun accésit, tivo tan grande acollida que foi publicada en versión de voz e piano e pasou a engrosar o repertorio habitual de canción galega xunto coas obras de Marcial del Adalid, José Baldomir, Juan Montés ou Chané.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Antúnez, José Alfredo. (1886). Produciós premeadas n-o Certáme Gallego Literario que iniciado por O Galiciano celebrouse en Pontevedra n-o día 9 de agosto de 1886. Pontevedra
### Ligazóns externas
* iDIOMA GALEGO; O CERTAME DE "O GALICIANO"( Pontevedra, 1886) 
*