Catarina de Lancaster

**Catarina de Lancaster**, ou **Catarina de Lencastre**, nada o 31 de marzo de 1373 no castelo de Hertford (Reino de Inglaterra) e finada o 2 de xuño de 1418 en Valladolid, filla de Xoán de Gante, I duque de Lancaster, e da súa segunda esposa Costanza de Castela, foi raíña consorte de Castela e León polo seu matrimonio co rei Henrique III de Castela.

## Traxectoria 
### Orixes familiares 
Catarina foi filla de Xoán de Gante, primeiro duque de Lancaster e da súa segunda esposa, Costanza de Castela, filla do rei Pedro I de Castela.

Por parte paterna foron os seus avós o rei Eduardo III de Inglaterra e a súa esposa Filipa de Hainaut. Por parte materna foron os seus avós o rei Pedro I de Castela a a súa esposa María de Padilla.

Foi irmá do rei Henrique IV de Inglaterra, e avoa de Isabel a Católica.

### Matrimonio 
Como neta do deposto rei de Castela Pedro I, Catarina foi educada na súa propia casa como herdeira, e entrou na política castelá cando seu pai, Xoán de Gante, reclamou o trono en nome da súa esposa Costanza e da súa filla, organizando unha expedición, co apoio de Ricardo II de Inglaterra. Xoán, Costanza e a súa filla desembarcaron na Coruña en 1386.

Para resolver o conflito, en virtude do tratado de Baiona, Catarina de Lancaster contraeu esponsais en marzo de 1388, na catedral de Palencia, co seu primo Henrique. Henrique era membro da Casa de Trastámara, rama bastarda da Casa de Borgoña. Ao seu esposo Henrique outorgóuselle o título de Príncipe de Asturias, sendo desde entón dicho título usado polos herdeiros da coroa castelá e, posteriormente, polos herdeiros da Coroa española.

miniatura|200px|O castelo de Hertford. 
[miniatura|200px|O rei Henrique III, por José Mª Rodríguez de Losada (1826-1896). Casa do Concello de [León.]]
Este enlace puxo fin ao conflito dinástico entre os descendentes de Pedro I de Castela e Henrique II de Castela, afianzándose a Casa de Trastámara, e establecendo a paz entre Inglaterra e a Coroa de Castela.

O matrimonio formal entre Catarina de Lancaster e o seu esposo consumouse na vila de Madrid en 1393, sendo xa Henrique III, rei de Castela e León.

### Rexencia durante a minoría de idade de Xoán II 
Ao morrer Henrique III aos 18 anos do casamento, o día 25 de decembro de 1406, aos 27 anos de idade, Catarina de Lancaster, xunto co seu cuñado Fernando de Antequera, futuro rei de Aragón, exerceu a rexencia do reino castelán-leonés durante a minoría de idade do seu fillo Xoán (o futuro Xoán II), de apenas un ano de idade. O seu fillo Xoán tomou inmediatamente o poder, sen continuarse a rexencia.

miniatura|Sepulcro de Catarina de Lancaster

Despois da súa defunción, o cadáver da raíña foi trasladado á cidade de Toledo, onde recibiu sepultura na Capela dos Reis Novos da Catedral de Toledo, na que os seus restos mortais repousan na actualidade.

O sepulcro da raíña está colocado no lado do Evanxeo e xunto ao altar de San Hermenexildo. Dous anxos sosteñen un cartel no que aparece esculpido o epitafio da raíña.

É un sepulcro acaroado de estilo plateresco. A raíña aparece vestida con túnica e manto, adornado este último con flores. As súas mans están colocadas sobre o peito, e a esquerda suxeita un devocionario. A cabeza da raíña, que descansa sobre tres almofadas recamadas, está cuberta por unha touca, e cingue a súa fronte unha coroa real.

## Descendencia
Froito do seu matrimonio con Henrique III de Castela naceron tres fillos:

* **María** (1401-1458). Casou con Afonso V de Aragón.
* **Catarina** (1403-1439). Casou con Henrique de Trastamara, fillo do rei Fernando I de Aragón e da raíña Lionor de Alburquerque.
* **Xoán** (1405-1454). Rei de Castela á morte de seu pai, reinando co nome de **Xoán II**.

## Antepasados de Catarina de Lancaster 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* González Dávila, Gil (1638): *Historia de la vida y hechos del rey don Henrique tercero de Castilla*.
* López de Ayala, Pedro (1780): *Crónicas de los Reyes de Castilla Don Pedro, Don Enrique II, Don Juan I, Don Enrique III* Tomo II*. 
* The Treaty of Bayonne (1388) with Preliminary Treaties of Trancoso (1387), ed. J. Palmer e B. Powell. Universidade de Exeter, 1988. ISBN 0-8598-9316-2.
* Echevarria Arsuaga, Ana (2002): Catalina de Lancaster. Editorial Nerea. ISBN 84-8956-979-7.
* Echevarria Arsuaga, Ana (2005): "The Queen and the Master: Catalina of Lancaster and the Military Orders", en *Queenship and Political Power in Medieval and Early Modern Spain*, ed. T. Earenfight. London/New York: Ashgate. ISBN 0-7546-5074-X, pp.&nbsp;91–105. 
* Echevarria Arsuaga, Ana (2012): "Dinastía. Reinas mecenas en los albores del Renacimiento", en *Retrato de la mujer renacentista*. Coord. A. Serrano de Haro Soriano, E. Alegre Carvajal. Madrid: UNED. ISBN 978-84-3626-147-9, pp.&nbsp;67–89.
* Elorza, Juan C.; Lourdes Vaquero, Belén Castillo e Marta Negro (1990): *El Panteón Real de las Huelgas de Burgos. Los enterramientos de los reyes de León y de Castilla*, 2ª ed.  Valladolid: Junta de Castilla y León. Consejería de Cultura y Bienestar Social. Editorial Evergráficas S. A. ISBN 84-2419-999-5.
* Suárez Bilbao, Fernando (1994): *Enrique III*. Palencia: Deputación Provincial de Palencia. ISBN 84-8173-013-0.
* Veas Arteseros, Francisco de Asís (2003): *Itinerario de Enrique III*. Murcia: Ediciones de la Universidad de Murcia. ISBN 84-8371-400-0.
* Mitre Fernández, Emilio (2001): *Una muerte para un rey: Enrique III de Castilla (Navidad de 1406)*. Ámbito Ediciones, S. A. ISBN 84-8183-091-7.
* Mitre Fernández, Emilio (1994): *Los judíos de Castilla en tiempo de Enrique III: el pogrom de 1391*. Valladolid: Universidad de Valladolid. Secretariado de Publicaciones e Intercambio Editorial. ISBN 84-7762-449-6.
* Mitre Fernández, Emilio (1969): *Extensión del régimen de corregidores en el reinado de Enrique III de Castilla*. Valladolid: Universidad de Valladolid. Secretariado de Publicaciones e Intercambio Editorial ISBN 84-600-0218-7.
* Montojo Jiménez, Carlos (2004): *La diplomacia castellana bajo Enrique III: estudio especial de la embajada de Ruy González de Clavijo a la corte de Tamerlán''. Madrid: Ministerio de Asuntos Exteriores. Centro de Publicaciones. ISBN 84-9526-538-9.

### Outros artigos 
* Xoán de Gante
* Costanza de Castela
* Henrique III de Castela
* Fernando de Antequera
* Infantes de Aragón

### Ligazóns externas 
* Xenealogía da raíña Catarina de Lancaster . 
* Programa de RTVE sobre Catalina de Lancaster, serie Mujeres en la Historia .