Tarsius tumpara

***Tarsius tumpara*** é unha especie de mamífero primate haplorrino tarsiiforme da familia dos tarsíidos e xénero *Tarsius*,  coñecido na bibliografía internacional como **tarsio da illa Siau**, endémica das selvas da illa volcánica de Siau, Indonesia, situada a uns 200&nbsp;km ao nordeste da illa de Célebes, e que no ano 2008 foi segregada da especie *Tarsius sangirensis*.

## Descrición
Adolf Bernhard Meyer, en 1897, clasificou un único espécime encomntrado na illa Siau, xunto con varios outros da illa Sangine como *Tarsius sangirensis*.

A súa existencia como un taxon distinto prediciuna unha hipótese bioxeográfica, elaborada por Shekelle e Leksono en 2004 e baseada na descontinuidade xeográfica entre a punta norte da illa Célebes e, consecuentemente, o illamento da poboación de tarsios da illa de Sangir (*Trasius sangirensis*).

O feito de que na descrición orixinal de *T. sangirensis* no Museo de Dresden incluía unha mención dun espécime de Siau, impulsou qa proseguir as investigacións sobre este tarsio, para ver se era taxonomicamente separábel de *T. sangirensis*.

A predición foi confirmada posteriormente, no ano 2008, polos investigadores Myron Shekelle, Colin Groves, Stefan Merker e Jatna Supriatna, que, consecuentemente, describiron a *Tarsius tumpara* como unha nova especie.

Desde o ano 2010 a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN) cualifica o estauts desta especie como *CR* (crítico), debido que se sospeita que houbo unha redución do tamaño da súa poboación de polo menos nun 80 % durante as últimas tres xeracións, sospeita baseada nos niveis reais de explotación e nas observacións directas por xente que vive na proximidade destes tarsios, xunto con diminucións da súa moi reducida área de dispersión, quizais tan só duns 19,4&nbsp;km² e a calidade do hábitat. Hai que ter en conta que, aínda que o hábitat potencial no que podería acharse é de 125&nbsp;km², baseando o cálculo no tamaño da illa de Siau, xunto con dous pequenos illotes onde non se documentou a súa presenza, é en realidade moito menor, de excluírmos o cono do volcán aínda activo.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía
* Groves, Colin P. (2001): *Primate Taxonomy*. Washington, USA e Londres, Reino Unido: Smithsonian Institution Press. ISBN 978-1-5609-8872-X.
* Gursky-Doyen, Sharon & Jatna Suprinata, eds. (2010): *Indonesian Primates*. Nova York / Dordrecht / Heidelberg / Londres: Springler. ISBN 978-1-4419-1559-3 / ISBN 978-1-4419-1559-7.
* Nowak, Ronald M. (1999): ''Walker's Primates of the World*. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-6251-5.
* Parker, Sybil P. (1990): *Grzimek's Encyclopedia of Mammals. Volume 2*. Nova York, NY, USA: McGraw-Hill Publishing Company. ISBN 0-0790-9508-9.
* Shekelle, Myron & Agus Salim (2009): "An acute conservation threat to two tarsier species in the Sangihe Island chain, North Sulawesi, Indonesia" *Oryx* **43** (3): 419-426.
* Vaughan, T. A. (1986): *Mammalogy*. Third Edition. Fort Worth, Texas, USA: Saunders College Publishing.
* Walker, Ernest P. (1975): *Mammals of the World*, Third Edition, Volumes I & II. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-1657-2. 
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M., eds. (2005): *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference*, 3ª ed. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-8221-4.
* Wright, P. (2003): "Are Tarsiers Silently Leaping into Extinction?". pp.&nbsp;296–308 en P. Wright, E. Simons & S. Gursky, eds. *Tarsiers: The Past, Present, and Future*. New Brunswick, New Jersey, USA: Rutgers University Press.

### Outros artigos 
* Primates
* Haplorrinos
* Tarsiiformes
* Tarsios

### Ligazóns externas
* Siau Island tarsier (*Tarsius tumpara*) en ARKive.
* *Tarsius tumpara* na EOL.
* *Tarsius tumpara''  en Fossilworks.
* Situación da illa Siau