Space opera

[miniatura|230px|Portada da [Revistas de ciencia ficción|revista de ciencia ficción *Imagination* de agosto de 1954.]]
A ***space opera*** é un subxénero de ciencia ficción onde se resaltan historias de guerra espacial, aventura melodramática, batallas interplanetarias, situacións arriscadas e romance cabaleiresco. Establecido principalmente ou completamente no espazo exterior, xeralmente involucra conflitos entre adversarios que destacan polas súas habilidades, armas futuristas e outras tecnoloxías sofisticadas. A denominación *space opera* non alude a ópera ou opereta senón que fai referencia ou deriva de "*soap opera*" e de "*horse opera*", sendo este último termo acuñado durante a década de 1930 para designar *westerrns* estereotipados ou tópicos. As *space operas* xurdiron na década de 1930 e seguen aínda vixentes, producindose literatura, cine, cómics, televisión e videoxogos deste subxenero.

*Flash Gordon* (1936) foi un dos primeiros seriais cinematográficos inspirados nas tiras cómicas de *space opera* do personaxe creado por Alex Raymond. A finais da década de 1970 a saga de A guerra das galaxias creada por George Lucas atraeu o interese do público polo subxénero. Tralo enorme éxito da innovadora serie de filmes de *A guerra das galaxias* a *space opera* converteuse novamente nun subxénero recoñecido. Entre o ano 1982 e 2002 o premio Hugo á mellor novela de ciencia ficción foi a miúdo concedido a obras de *space opera*.

## Definición
[miniatura|250px|Contraportada da revista *[Galaxy Science Fiction|Galaxy* nº1, outubro de 1950.]]
A  *space opera* defínese como unha historia de aventuras de ciencia ficción.

O termo "*space opera*" foi acuñado en 1941 polo escritor e autor afeccionado a ciencia ficción Wilson Tucker como algo pexorativo nun artigo no número 36 do fanzine de ciencia ficción *Le Zombie*. Nese momento, os seriais dramáticos da radio nos Estados Unidos coñecíanse popularmente como *soap operas* porque moitos estaban patrocinados por fabricantes de xabón. Tucker defineu a *space opera* como o equivalente no ámbito da ciencia ficción. Previmente xa se empregaba "*horse opera*" para definir os westerns estereotipados. Os fans e os críticos decataranse de que as tramas das *space operas* de cando en cando adaptaban as tramas das *horse operas* simplemente trasladando a acción ó espazo exterior, como parodiou a revista *Galaxy Science Fiction* na contraportada do seu primeiro número. A finais da década de 1920 e comezos da década de 1930, cando as historias se publicaban nas revistas de ciencia ficción, eran denominadas a miúdo "superciencia épica".

A partir da década de 1960 e durante a década de 1970 a *space opera* foi redefinida tomando como referencia a obra de Brian Aldiss *Space Opera* (1974). No entanto, o xénero axiña comezou a cambiar, por exemplo, coa práctica editorial e mercadotecnia de Judy-Lynn del Rey e do seu marido e colega Lester del Rey, discutindo as afirmacións de que as *space operas* estaban obsoletas. Del Rey Books fixo reedicións da obra de Leigh Brackett adscribíndoa á *space opera*. A principios da década de 1980 a *space opera* redefínese novamente incluíndo importantes obras da cultura popular como A guerra das galaxias. O termo empezou a ser considerado como un subxénero lexítimo da ciencia ficción só a principios da década de 1990. As primeiras obras deste estilo foron escritas por diversos autores franceses do século XIX, por exemplo, *Les Posthumes* (1802) de Nicolas-Edme Rétif, ''Star ou Psi de Cassiopée: Histoire Merveilleuse de l'un des Mondes de l'Espace* ( 1854) de C.I. Defontenay e *Lumen* (1872) de Camille Flammarion. Non obstante escribíronse ocasionalmente *proto-space operas* non moi populares de ciencia ficción durante a época vitoriana e eduardiana, pódedense encontrar exemplos nas obras de Percy Greg, Garrett P. Serviss, George Griffith e Robert Cromie. Un crítico cita *The Struggle for Empire: A Story of the Year 2236* de Robert William Cole como a primeira *space opera*;

A pesar deste comezo aparentemente temperán, non foi ata finais da década de 1920 cando a *space opera* comezou a aparecer periodicamente en *pulp magazines* como *Amazing Stories*. A diferencia das historias anteriores de aventuras espaciais, que relacionaban la invasión da Terra por extraterrestres ou se centraban na invención dun vehículo espacial por parte dun xenio inventor, a *space opera* pura simplemente daba por sentado as viaxes espaciais (xeralmente establecendo a historia nun futuro afastado), saltou directamente ós contos de fazañas estelares. As primeiras historias deste estilo inclúen *Invaders from Outside* (*Weird Tales*, xaneiro de 1925) de J. Schlossel, (aínda que a meirande parte dos críticos non británicos tenden a cuestionar a pretensión británica de dominar a nova escena da *space opera*). McAuley e Michael Levy identifican a Iain M. Banks, Stephen Baxter, M. John Harrison, Alastair Reynolds, o propio McAuley, Ken MacLeod, Peter F. Hamilton e Justina Robson como os practicantes máis notables da nova *space opera*. e publica a moitos dos autores mencionados anteriormente, que gañaron o premio Hugo.

## Comparación con outros xéneros
Algúns críticos distinguen entre *space opera* e *planetary romance*. Ambos presentan aventuras en contornos exóticos, porén a *space opera* pon énfase nas viaxes espaciais, mentres que o *planetary romance* céntranse en mundos estraños. Dende este punto de vista, as historias marcianas, venusianas e lunares de Edgar Rice Burroughs serían *planetary romances* (e dos máis antigos), como serían as historias de *Eric John Stark* de Leigh Brackett con influencias de Burroughs.

A *space opera* pode contrastar coa ciencia ficción dura, na cal se fai fincapé nos efectos do progreso tecnolóxico e nas invencións, e onde os axustes se elaboran coidadosamente para obedecer as leis da física, a cosmoloxía, as matemáticas e a bioloxía; pódense atopar algúns exemplos nas obras de Alastair Reynolds ou na película *The Last Starfighter*. Ás veces a *space opera* pode coincidir coa ciencia ficción dura ó centrarse na precisión científica como en *The Risen Empire* de Scott Westerfeld. Noutras ocasións a *space opera* pode situarse nun punto intermedio entre a ciencia ficción dura e a branda, como a serie de precuelas de *Dune* de Kevin J. Anderson e Brian Herbert ou a serie da *Guerra das galaxias* creada por George Lucas.

Algúns tipos de *space opera* solápanse coa ciencia ficción militar, concentrándose nas batallas espaciais a grande escala con armas futuristas; emprégase ocasionalmente o termo "*space opera* militar" para definir este subxénero, como fai por exemplo a crítica Sylvia Kelso para referirse á *Saga Vorkosigan* de Lois McMaster Bujold.

## Parodias
As parodias de *space opera* son a miúdo exemplo da propia *space opera*.

*What Mad Universe* de Fredric Brown ten como protagonista a un editor de revistas de ciencia ficción de cabeza sobria que de súpeto se ve transportado a unha historia alternativa na que tódolos elementos da *space opera* (un heroe espacial extraordinario que loita contra extraterrestres malvados obstinados na destrución da humanidade etc.) se volven reais na súa vida.

Na novela *Bill, the Galactic Hero* Harry Harrison parodia as convencións da *space opera* clásica, de igual modo que en *Star Smashers de los Galaxy Rangers* e no conto *Space Rats of the CCC - the Combat Camel Corps* do propio autor.

*Space Opera* de Jack Vance trata dunha compañía de ópera que vai de xira polo espazo.

A película cómica *Spaceballs*, dirixida e coescrita por Mel Brooks, é unha parodia de ciencia ficción con moitas características de *space opera*.

O anime *Space Dandy* do director Shinichirō Watanabe parodia decote outras obras de ciencia ficción do subxénero *space opera''.

## Notas
## Véxase tamén