Ursula K. Le Guin

**Ursula Kroeber Le Guin**, nada en Berkeley, California, o 21 de outubro de 1929 e finada o 22 de xaneiro de 2018, foi unha escritora estadounidense de ciencia ficción e fantasía.

Escribiu poesía, libros infantís e ensaios, e incluso traduciu obras doutros autores dende o chinés e o español. Así e todo, debe a súa fama ó numeroso caudal de libros e contos de ciencia ficción e fantasía publicados ó longo da súa carreira con varios premios Hugo e Nébula. Foi a única muller que ata a data foi galardoada co título de Gran Mestra pola Asociación de escritores de ciencia ficción e fantasía dos Estados Unidos (SFWA). Considerabase unha feminista anarquista e taoísta.

## Traxectoria 
Naceu en Berkeley, California o 21 de outubro de 1929. O seu pai era o eminente antropólogo Alfred L. Kroeber e a súa nai, Theodora, escritora de literatura infantil. Dende pequena educouse nunha atmosfera de interese académico polos mitos e lendas de tódolos pobos da terra. O seu interese pola literatura é temperán: xa á idade de 11 anos enviou o seu primeiro relato á reputada revista Astounding Science Fiction e, aínda que foi rexeitado, iso non lle fixo desistir.

Foi á Escola Radcliffe da Universidade Harvard, onde se graduou en 1951, e logo pasou un ano na Universidade de Columbia onde fixo o seu posgraduado en linguas romances. A súa tese de mestría relacionaba diversos aspectos da literatura romance da Idade Media e o Renacemento. Tras finalizar o seu curso de posgraduado, obtivo unha bolsa Fulbright para estudar en Francia, onde coñeceu ó que se convertería no seu marido, Charles Le Guin. Casaron en 1953.

Á súa volta aos Estados Unidos ensinou francés en varias universidades antes de se dedicar por completo á literatura. Publicou seis libros de poesía, vinte novelas e máis dun centenar de historias, catro coleccións de ensaios, once libros para nenos e algunhas traducións (entre as que destaca o *Tao Te Ching* de Lao Tse e unha selección de poemas de Gabriela Mistral). Dende 1958 viviu en Portland, Oregón, onde deu a luz os seus tres fillos. Hoxe en día está considerada como un dos mellores autores vivos do xénero; no ano 2003 foi galardoada como "Gran Mestra" da SFWA (a primeira muller en obter esta distinción).

## Obra 
### Primeiras publicacións 
As súas primeiras creacións literarias non foron no terreo da fantasía, pero non obtivo moito interese por parte das editoriais. Entón volveu ó campo da fantasía en busca dun estilo e formas que lle permitisen profundar nos temas que lle interesaban sen perder a capacidade de publicar aquilo que escribía.

A súa primeira publicación dun conto de fantasía foi na revista *Amazing* en 1962, pero o seu debut como novelista non chegaría ata catro anos máis tarde, coa novela ''Rocannon's World* (1966). A historia de Rocannon conta a viaxe dun científico a un mundo poboado por tres especies intelixentes diferentes nun ambiente máis propio da fantasía que da ciencia ficción. En realidade, esta historia enmarcábase xa nas bases do que sería o seu propio universo de creación: o universo Hainish, no que conviven diferentes razas humanoides descendentes dunha única civilización ancestral proveniente do planeta Hain e cuxa diversidade psicolóxica e sociolóxica permiten explorar unha gran diversidade de facetas e valores da nosa propia cultura.

A serie, que nos traslada a 2500 anos no futuro, continuou durante o final dos anos 60 con outras novelas como *Planet of Exile*  en 1966, *City of Illusions* un ano despois, e unha das súas obras mestras, *The Left Hand of Darkness* en 1969, novela premiada tanto cun Hugo como cun Nébula e que a catapultou á fama.

### Terramar 
Ursula K. Le Guin, alén da ciencia ficción, tamén cultivou con moito éxito o xénero fantástico e posiblemente a serie de fantasía lle outorgou tanta fama como as súas obras de ciencia ficción.

A serie de Terramar, na que se narra a historia dun xove aprendiz de mago que ten que loitar contra o seu propios medos e fantasmas, foi iniciada coa novela de 1968, *O feitizeiro de Terramar,* e posteriormente continuada en 1971 con *As Tumbas de Atuan* (1974), obra coa que en 1975 volveu ser considerada tanto pola Sociedade mundial de ciencia ficción como pola SFWA como a mellor escritora de ciencia ficción do ano. Ese mesmo ano, apareceu unha recompilación de contos: *The Wind's Twelve Quarters*, no que se recollen algunhas historias difíciles de atopar, a pesar de ser algunha, como é o caso de "The Day Before the Revolution " galardoada con varios premios (Nébula, Locus e Jupiter, no caso antes mencionado).

Le Guin tamén publicaba constantemente nas revistas de ciencia ficción da época. Daqueles contos saíron recompilacións como *The Compass Rose* (1982), *A Fisherman of the Inland Sea* (1994) e *Four Ways to Forgiveness* (1995). Máis recentemente regresou a este que asemella o seu universo favorito cunha nova recompilación de contos titulada *The Birthday of the World and Other Stories* (2002).

Naqueles anos tamén escribiu outras novelas de ciencia ficción que non ocorren no universo hainish. Tal é o caso de *The Lathe of Heaven* (1971), *The Eye of the Heron* (1984) e *Always Coming Home* (1985).

### Antropoloxía-ficción 
Gran parte da obra de ciencia ficción de Le Guin distínguese polo seu interese nas Ciencias Sociais, entre elas a socioloxía e a antropoloxía. As súas obras adoitan explorar aspectos infrecuentes das culturas alieníxenas que presentan mensaxes e reflexións sobre a nosa propia cultura. É neste sentido que algúns cualifican a súa obra de ciencia ficción como ciencia ficción branda fronte ás correntes moito máis materialistas e fisicistas que se adoitan cualificar como ciencia ficción dura.

Un exemplo desta reflexión é a exploración que se fai en *The Left Hand of Darkness* da nosa identidade sexual e os nosos tabús, mediante a presentación da raza nativa de Gueden, unha raza alieníxena que alterna a súa sexualidade de forma periódica no que asemellaría a un estado de celo *(kemmer)* e a súa reacción ante a existencia de persoas unisexuadas como o protagonista da historia.

A capacidade de Le Guin para crear mundos cribles poboados por personaxes fondamente humanos (con independencia de que poidan ser cualificados tecnicamente como tales) é ben coñecida.

A súa serie de fantasía emprazada no imaxinario mundo de Terramar tamén ten unha lectura social, máis do que autores como J. R. R. Tolkien, a quen Ursula citaba entre os seus referentes.

Por outra parte, moitos expertos adoitan incluír na súa lista de calidades e intereses temas como o taoísmo, o anarquismo, o feminismo, a psicoloxía e a socioloxía. Todas estas cuestións tratounas cun estilo único.

### Contos non fantásticos 
Co tempo, algunhas das historias non relacionadas coa fantasía (aínda que situadas en países ficticios ou imaxinarios) tamén tomaron a forma de antoloxías e apareceron en publicacións como os *Imaginary Countries* (Orsinian Tales)", "Malafrena" e "*Unlocking the Air*".

### Literatura infantil e xuvenil 
Aínda que é moi discutible o tópico que existe sobre a idoneidade da ciencia ficción para o público adulto, as historias de ciencia ficción e de fantasía de Le Guin teñen, se cabe, moito menos de literatura xuvenil que o común da ciencia ficción. A literatura de ciencia ficción posiblemente nunca foi tan adulta e dirixida tanto ós adultos como no caso das súas obras mestras: "A man esquerda da escuridade" e "Os desposuídos". Así e todo, Ursula K. Le Guin si que escribiu libros infantís. Unha lista dos seus libros para nenos incluiría títulos como: *The Catwings Collection* (que inclúe Catwings, Catwings Return, Wonderful Alexander and the Catwings e Jane on her Own), ademais de títulos como *Fish Soup*, *A Ride on the Rede Mare's Back*, *A Visit from Ir. Katz* e *Tom Mouse*. Por outro lado, e destinado a un público máis ben adolescente ou de "mozos adultos" tal e como o define a propia autora, achamos títulos exquisitos como *Very Far Away from Anywhere Else*.

### Publicacións máis recentes 
Recentemente foi traducida a súa penúltima contribución á literatura fantástica e de ciencia ficción: unha colección de contos publicada no ano 2003 titulada *Changing Planes''. Así a todo, aínda está por traducir unha obra de fantasía publicada no ano 2004 titulada Gifts, galardoada co premio premio PEN Center USA.

## Notas