Francesco Petrarca

miniatura|dereita|150px|Francesco Petrarca.
**Francesco Petrarca**, nado en Arezzo o 20 de xullo de 1304 e finado en Padua o 19 de xullo de 1374, foi un importante escritor, poeta e humanista italiano.

## Traxectoria 
Petrarca naceu en Arezzo, fillo dun notario, e pasou a súa infancia na pequena cidade de Incisa in Val d'Arno, preto de Florencia. O seu pai, Ser Petracco, exiliárase en Florencia en 1302, xunto con Dante, polos güelfos negros. Petrarca pasou gran parte dos seus primeiros anos en Aviñón e Carpentras, para onde se mudou a súa familia, para seguir ao papa Clemente V, que instalou o papado de Aviñón en 1309.

Inicialmente, estudou en Montpellier (1316–1320) e Boloña (1320–1326), onde o seu pai insistiu que estudase Dereito. Con todo, Petrarca interesábase pola escritura e a literatura latina.

Trala morte do pai, en 1326, volveu a Aviñón, onde traballou en varios e diferentes empregos burocráticos, tendo así máis tempo libre para traballar nos seus escritos. Ao ser lanzada a súa primeira grande obra, *Africa*, un poema épico en latín sobre o xeneral romano Scipio Africanus, Petrarca converteuse nunha celebridade en Europa. En 1341, trouxo de volta a antiga tradición da *laurea poetas* e foi coroado en Roma, sendo o primeiro home, dende a antigüidade, que recibiu esa honra.

Viaxou intensamente por Europa e traballou como embaixador. Gustáballe escribir cartas e tivo a Boccaccio como un dos seus amigos. Durante as súas viaxes coleccionou manuscritos antigos e foi dos primeiros que redescubriu o coñecemento da Roma e a Grecia Antiga. Entre outras realizacións, participou da primeira tradución latina de Homero e en 1345, descubriu persoalmente unha colección inédita de cartas de Cicerón. Desdeñando o que cría ser a ignorancia dos séculos que precederon o seu tempo, dise que Petrarca usou a expresión "Idade das Tebras" para referirse á Idade Media.

Petrarca afirmaba que o 26 de abril de 1336, xunto co seu irmán e dous servos, alcanzou o cumio do Monte Ventoux (1909&nbsp;m) e escribiu un relato ficticio da aventura, composto tempos máis tarde na forma de cartas para o seu amigo Francesco Dionigi. Posteriormente, ese relato converteuse na historia dunha expedición real de alpinismo. Por ese motivo, ese día está considerado o día do nacemento do alpinismo, e Petrarca considérase o "pai do alpinismo". Na última parte da súa vida viaxou bastante polo norte de Italia.

A súa carreira na Igrexa non permitiu que casase, mais considerouse postumamente o pai de dous nenos. En 1367, estableceuse en Padua, onde pasou os seus últimos anos en contemplación relixiosa. Doou a súa notábel biblioteca de manuscritos á cidade de Venecia, onde forman parte do núcleo da Biblioteca Marciana.

Morreu no Véneto o 19 de xullo de 1374.

## Laura e a poesía 
O nome de Petrarca está asociado de maneira indisolúbel ao de Laura, a muller amada que canta en *Rerum vulgarium fragmenta* ("Fragmentos en lingua popular"), máis coñecidos polo nome de *Il Canzoniere* ("O cancioneiro"). Un venres de 1327, a visión dunha muller chamada Laura na igrexa de Santa Clara de Aviñón espertou en Petrarca unha paixón duradeira, celebrada nas *Rime sparse* ("Rimas esparsas"). Máis tarde, poetas renacentistas que copiaron o estilo de Petrarca deron o nome de *Cancioneiro* a esa colección de 366 poemas. Laura puido ser Laura de Noves, esposa de Hugues de Sade (devanceiro do marqués de Sade). Petrarca sempre negou a acusación de que ela fose unha personaxe idealizada ou cun pseudónimo, a pesar de que o nome Laura ten semellanza con *láurea*). A súa descrición realista nos seus poemas contrasta cos estereotipos do trobadorismo e do amor cortés. A súa presenza causou no poeta unha ledicia indescritíbel, mais o seu amor non correspondido creaba desexos instantáneos. Hai pouca información concreta na obra de Petrarca sobre Laura, agás que é bela, ten cabelos claros e é unha moza modesta e digna. Laura e Petrarca tiveron pouco ou ningún contacto persoa. De acordo co seu *Secretum*, ela recusábao porque xa estaba casada con outro home. El canalizou os seus sentimentos nos poemas de amor que eran exclamatorios e escribiu prosa en que mostraba o seu desprezo por homes que buscaban mulleres.

Petrarca perfeccionou a coñecida forma do soneto, herdada de Giacomo da Lentini, e que Dante empregou amplamente. Moitos dos poemas de Petrarca, coleccionados no *Cancioneiro* (dedicado a Laura), eran sonetos. O compositor romántico Franz Liszt musicou algúns dos sonetos de Petrarca en *Tre sonetti del Petrarca*.

## Obra 
### Obras latinas 
**Opera Latina*, edición de Sebastian Brant. Basilea: Johann Amerbach, 1496.
*Edizione Nazionale delle Opere di Francesco Petrarca. Florencia, Sansoni, 1926 ss.
*'Petrarca del Centenario'. Florencia, Le Lettere, 2005 ss.

#### En verso 
* *Africa*, escrito entre 1338 e 1339. Poema heroico incompleto sobre a segunda guerra púnica e en particular sobre as xestas de Publio Cornelio Escipión. 
* *Bucolicum carmen*, composto entre 1346 e 1357 e constituído por doce églogas sobre temas amorosos, políticos e morais.
* *Epistole metricae* escritas entre 1333 e 1361, 66 cartas en hexámetros, das que algunhas tratan sobre amor, aínda que a maioría trata sobre política, moral ou materias literarias.
* *Carmina varia*, que recolle poemas dispersos en varios lugares:
:1-6: F. Petrarchae, *Poemata minora quae extant omnia*, vol. III, Medioelani 1834.
:7-24: K. Burdach, *Von Mitteralter zur Reformation*. IV. *Aus Petrarcas Altestem Deutschen Schülerkreise*, Berlin 1929.
:25: E.H. Wilkins, *The Making of the "Canzoniere" and other petrarchan Studies*, Roma, Edizioni di Storia e Letteratura 1951, p. 303.
:26: G. Billanovich, «Un carme ignoto del Petrarca», *Studi petrarcheschi*, V (1989) pp. 101-125.

#### En prosa 
[miniatura|Retrato de Francesco Petrarca. [Altichiero, 1370-1380]]
[miniatura|Estatua de Petrarca, [Galería Uffizi|Galleria degli Uffizi, Florencia]]
* *De viris illustribus* (1337), colección de biografías de homes ilustres redactada a partir de 1337 e dedicada a Francesco da Carrara, señor de Padua en 1358.
* *Rerum memorandarum libri* (1350), colección de exemplos históricos e anécdotas reunidas cun propósito de educación moral.
* *Itinerarium ad sepulcrum Domini*, descrición dos lugares que se vai atopando na viaxe dende Xénova a Xerusalén.
* *Secretum* ou *De secreto conflictu curarum mearum*, composto entre 1347 e 1353, e logo revisado, diálogo imaxinario en prosa latina en tres libros entre o poeta mesmo e santo Agostiño.
* *De vita solitaria* (*circa* 1346-1356), tratado relixioso e moral.
* *De otio religioso* (1346-1356) é un tratado que exalta a vida monástica e o *otium* ou tranquilidade de espírito definida como a mellor condición de vida posible. 
* *De remediis utriusque fortunae* (1360-1366), colección de breves diálogos escritos en prosa latina, composta de 254 escenas de diálogos entre entidades alegóricas.
* *Invectivarum contra medicum quendam libri IV* (1355)
* *De sui ipsius et multorum ignorantia* (1368)
* *Invectiva contra cuiusdam anonimi Galli calumnia* ou *Contra eum qui maledixit Italiam*
* *Epistole* (*Familiares, Seniles, Sine nomine, Variae*)
* *De gestis Cesaris*
* *Psalmi penitentiales*
* *Posteritati*, epístola excluída pola súa propia vontade da colección *Seniles*, en que se describe á posteridade cos atributos que poden ser propios do humanista (recuperación da cidadanía clásica e o amor polo latín)
* *Contra quendam magni status hominem*
* *Collatio laureationis*
* *Collatio coram Johanne rege*
* *Collatio inter Scipionem, Alexandrum, Hannibalem*
* *Arringhe*
* *Orationes*
* *Testamentum*.
* *Vita Terrentii*

### Cartas 
Agrúpanse por títulos como *Familiares*, *Seniles* e *Sine nomine liber*, que conteñen algunhas sobre política e polémicas, e as *Variae*.

### Obras en italiano 
* *Cancioneiro*, orixinariamente, *Francisci Petrarchae laureati poetae Rerum vulgarium fragmenta*, comprende 366 pezas: 317 sonetos, 29 cancións, nove sextinas, sete baladas e catro madrigais.
* *I trionfi*
* *Frammenti e rime extravaganti*
* *Testi del Vaticano latino 3196*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Francesco Petrarca Opera Omnia
* Oregon Petrarch Open Book
* *De viris illustribus* de Petrarca, códice francés do século XV dixitalizado, en Somni