Moeda de 5 centavos de dólar Liberty Head de 1913

[miniatura|[Anverso dunha moeda de 5 centavos de dólar *Liberty Head* de 1913.|200x200px]]

A '*moeda de 5 centavos de dólar *Liberty*** ***Head*** **de 1913*' é unha moeda de cuproníquel dese valor facial, deseñada por Charles E. Barber e producida en cantidades extremadamente limitadas e non autorizadas pola Casa da Moeda dos Estados Unidos, o que a converte nunha das rarezas máis coñecidas e cobizadas da numismática estadounidense.

En 1972, un exemplar desta moeda foi o primeiro en se vender por máis de 100.000 dólares estadounidenses; en 1996, outro exemplar converteuse no primeiro en superar o millón de dólares. Outro espécime vendeuse por 3 millóns de dólares nunha venda privada en 2004, e logo revendeuse por 3,7 millóns de dólares nunha poxa pública en 2010. O prezo máis caro alcanzado por esta moeda foi catro millóns de dólares, en 2007.

Coñécense unicamente cinco exemplares: dous en coleccións privadas e tres en museos.

## Orixe 
En febreiro de 1913 introduciuse na circulación a moeda de 5 centavos *Buffalo*, en substitución dos anteriores 5 centavos *Liberty Head*, que se viñera producindo desde 1883. A ese novo modelo corresponden xa as primeiras cuñaxes oficiais de 1913, xa que nos rexistros oficiais da Casa da Moeda dos Estados Unidos non figura a cuñaxe de ningunha moeda do tipo *Liberty Head* ese ano. No entanto, en decembro de 1919, nunha reunión do Club de Moedas de Chicago, amosouse unha moeda de 5 centavos *Liberty Head* de 1913 ata entón descoñecida. Logo, en agosto de 1920, a comunidade numismática tivo coñecemento da existencia de cinco exemplares do modelo *Liberty Head* datados en 1913, todos propiedade de Samuel Brown, un numismático que asistiu á convención anual da *American Numismatic Association* e exhibiou as moedas alí. El fora tamén o que presentara a moeda na reunión do Club de Chicago. Previamente publicara un anuncio no número de decembro de 1919 de *The Numismatist* no que solicitaba información sobre estas moedas e ofrecía pagar 500 dólares por cada unha e, aparentemente, debeu adquirilas como resultado dese anuncio. Porén, Brown fora empregado da Casa da Moeda en 1913, e moitos historiadores numismáticos chegaron á conclusión de que puido cuñalas el mesmo —ou encargar subrepticiamente a outros a súa cuñaxe— e sacalas despois da Casa da Moeda. Q. David Bowers postula que Brown podería telas conseguido a través do gravador xefe da Casa da Moeda, George T Morgan, quen xa tiña antecedentes na cuñaxe irregular de moedas para llas vender a comerciantes numismáticos.miniatura|Anuncio publicado por Samuel Brown en revistas numismáticas, ofrecendo comprar moedas de 5 centavos *Liberty* Head de 1913.

De ser certo, non se trataría dun caso único, xa que este tipo de cuñaxes clandestinas foran bastante comúns no século XIX. O exemplo máis coñecido supúñano os dólares de prata de 1804 das clases II e III. Así e todo, outras autoridades numismáticas, entre elas o propio Q. David Bowers, non descartan unha hipótese diferente á da cuñaxe irregular, xa que hai varios motivos polos que as moedas poderían ter sido producidas lexitimamente polo Departamento de Medallas da Casa da Moeda "para fins de gabinete", ou tamén como pezas de proba cuñadas a finais de 1912 para probar os novos cuños de produción do ano seguinte, que non chegaron a ser operativos ao se cambiar o modelo. 

### O espécime Eliasberg 
[miniatura|280x280px|O espécime [Louis E. Eliasberg|Eliasberg. ]]
Dos cinco *Liberty Head* de 1913, dous teñen acabamento *proof* —fondo espello e relevo mate— e os outros tres se produciron con técnicas de cuñaxe estándar. O exemplar de Eliasberg é o mellor dos coñecidos, e NGC.

Esta moeda foi vendida por Newman a Abe Kosoff en 1948, quen logo lla vendeu a Louis E. Eliasberg. Permaneceu na ampla colección de Eliasberg ata despois da súa morte. En 2007, vendeuse novamente a un coleccionista anónimo de California por 5 millóns de dólares.

### O espécime Olsen 
miniatura|280x280px|O espécime Olsen.
Aínda que o exemplar de Eliasberg é o mellor conservado dos cinco existentes, o coñecido como espécime Olsen é case con toda seguridade o máis famoso. Tanto PCGS como NGC o certificaron como Proof-64. Durante algún tempo foi propiedade do rei Faruq de Exipto.

Cando Newman e Johnson desagregaron o xogo inicial de cinco moedas, o exemplar Olsen vendéuselle primeiro a James Kelly e logo a Fred Olsen. Este último vendeulle a moeda ao rei Faruq, pero o seu nome permaneceu unido a ela nos círculos numismáticos desde entón. En 1972, vendeuse novamente, a *World Wide Coin Investments*, por 100.000 dólares, Non se revelou a identidade do último propietario.

### O espécime Norweb 
miniatura|280x280px|O espécime Norweb.
O espécime Norweb é un dos dous exemplares da moeda de 5 centavos *Liberty Head* de 1913 que acabaron en museos. Forma parte da Colección Numismática Nacional dos Estados Unidos, do Instituto Smithsoniano.

Newman e Johnson venderon o exemplar de Norweb a F.C.C. Boyd, quen á súa vez o revendeu a *Numismatic Gallery*, unha compañía pola que pasaron varios dos cinco exemplares naqueles anos. En 1949, foi adquirida polo rei Faruq de Exipto para substituír o exemplar Olsen, logo da súa venda. Permaneceu na colección de Faruq ata que este monarca foi deposto por Gamal Abdel Nasser en 1952. Dous anos despois, todas as posesións de Faruq foron poxadas no Cairo polo novo réxime, baixo a dirección da oficina de Sotheby's en Londres. A *Numismatic Gallery* recuperou a súa propiedade e logo vendeulla ao embaixador Raymond Henry Norweb e a súa esposa. e alí permanece desde entón. O 9 de marzo de 1962, Walton morreu nun accidente de coche cando se dirixía a unha exposición de moedas.

En xullo de 2003, a *American Numismatic Association* (ANA) preparou unha exposición dos catro exemplares cuxo paradoiro se coñecía daquela. Como recurso publicitario, Donn Pearlman, consultor de relacións públicas e exgobernador da ANA, lanzou unha procura nacional do quinto exemplar desaparecido, e chegou a un acordo coa casa de poxas Bowers and Merena —naquel momento unha división de *Collectors Universe*— para ofrecer un mínimo dun millón de dólares pola súa adquisición ou como garantía por consignala nunha das súas poxas públicas. Ademais, ofrecíase unha recompensa de 10.000 dólares simplemente por deixar que os representantes de Bowers e Merena fosen os primeiros en ver o quinto espécime desaparecido cando este se atopase. Logo de ser sabedores da recompensa, os herdeiros de Walton levaron a súa moeda á convención da ANA en Baltimore, onde expertos autenticadores de *Professional Coin Grading Service* a examinaron detidamente e a compararon cos outros catro exemplares coñecidos. Nese momento, determinouse que o exemplar Walton era auténtico.

A moeda foi vendida en poxa polos herdeiros en abril de 2013 por 3.172.500 dólares, moi por riba do seu valor estimado de 2.500.000 dólares. Os compradores da poxa, Jeff Garrett —expresidente da ANA e propietario de *Mid-American Rare Coin Galleries* en Lexington, Kentucky— xunto co numismático Larry Lee, expuxérona no establecemento comercial de Lee, *Coin & Bullion Reserves* en Panama City, Florida, onde permaneceu exposta durante cinco anos para que os visitantes puidesen contemplala. En xuño de 2018, Garrett e Lee venderon o seu exemplar nunha venda privada que, segundo os informes, oscilaba entre 3 e 4 millóns de dólares, a Martin Burns, un avogado de Las Vegas, e ao seu irmán Ron Firman, de Miami. A continuación, os irmáns organizaron o regreso do espécime Walton en préstamo ao museo da *American Numismatic Association*, onde ficou exposta desde xullo de 2018.

En outubro de 2022, a familia Firman vendeu a moeda a *GreatCollections Coin Auctions* por 4.200.000 dólares.

### O espécime McDermott 
O exemplar de McDermott —tamén coñecido como espécime Bebee—, conservado no Museo do Diñeiro da *American Numismatic Association* en Colorado Springs, Colorado, distínguese por ser o único dos cinco con amosar algunhas marcas de circulación. Johnson e Newman vendéronllo a James Kelly, quen pola súa vez llo vendeu a J.V. McDermott, cuxo nome acabou formando parte da historia da moeda. McDermott adoitaba levar a moeda consigo e amosarlla aos clientes dos bares, facendo alarde da súa rareza e do seu valor extraordinarios. 

Logo da morte de McDermont o 29 de setembro de 1966, a súa viúva sacou a poxa a moeda en 1967 a través de *Paramount Internatuional Coin Corporation*, e esta foille adxudicada a Aubrey Bebee e a súa esposa Adeline por 46.000 dólares, propietarios dun comercio numismático en Omaha. Logo da súa xubilación, o matrimonio decidiu doar este espécime á *American Numismatic Association* en 1989, onde se expón no seu Museo do Diñeiro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bowers, Q. D. (2018). "The Story of the 1913 Liberty Head Nickel: A History and Appreciation". En *The Finest Known 1913 Liberty Head Nickel*. Stacks & Bowers. Páxinas 6-16.
* Garrett, J.; Guth, R. (2003). *100 Greatest U.S. Coins*. Harris & Co., Atlanta. ISBN 978-0-7948-1665-0
* Montgomery, P.; et al. (2005). *Million Dollar Nickels: Mysteries of the 1913 Liberty Head Nickels Revealed*. Zyrus Press, Irnive. ISBN 978-0974237183
* Van Ryzin, R. R. (2020). "New Light Shed on Mysterious Past of 1913 Liberty Head Nickel". En *Numismatic News*. 18 de outubro.
* Wescott, M.; Keck, K. (1991). *The United States Nickel Five-Cent Piece: History and Date-by-Date Analysis*. Bowers and Merena, Wolfeboro. ISBN 978-0943161334

### Outros artigos 
* Moeda de 5 centavos de dólar Liberty Head
* Moeda de prata de 5 centavos de dólar estadounidense
* Moedas do dólar estadounidense
* Casa da Moeda dos Estados Unidos