open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Luis Gómez Piña

**Luis Antonio Gómez Piña**, nado en Lisboa o 7 de setembro de 1969, é un político galego do PSdeG-PSOE.

## Traxectoria 
### Política municipal 
Nas eleccións municipais de 1991 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE na Cañiza e foi elixido concelleiro na oposición. Nos seguintes comicios foi mellorando progresivamente os seus resultados, pasando de 1 concelleiro a 2 en 1995 e 1999, 4 en 2003, 5 en 2007 e 2011 e 6 en 2015 e 2019. Nesta última convocatoria electoral o PPdeG perdeu a maioría absoluta, polo que foi elixido alcalde grazas a un pacto co único concelleiro de Ciudadanos. Nas eleccións municipais de 2023 revalidou a alcaldía con maioría absoluta ó lograr 7 concelleiros.

### Política nacional e autonómica 
Foi deputado no Congreso dos Deputados dende o 28 de abril de 2009 en substitución de Antón Louro, permanecendo no cargo ata o final da lexislatura en 2011. Trala finalización do seu mandato como parlamentario estatal, accedeu a un escano no Parlamento de Galicia en substitución de Guillermo Meijón a finais de 2011, permanecendo ata o final de dita lexislatura en 2012. 

Foi Secretario de Organización do PSdeG-PSOE na provincia de Pontevedra a partir de outubro de 2009, ata a súa renuncia en xaneiro de 2012. Dende xaneiro de 2018 volveu ocupar dito cargo, no cal se mantivo tralo congreso de febreiro de 2022 e maio de 2025. Trala renuncia de Paula Fernández, volveu ser deputado no Congreso dende febreiro de 2025.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Eleccións municipais na Cañiza
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición
### Ligazóns externas 
* Ficha no Congreso dos Deputados
Tervel

**Tervel** (en búlgaro: Тервел) tamén chamado **Tarvel**, ou **Terval**, ou **Terbelis** nalgunhas fontes bizantinas, foi o khan de Bulgaria durante o Primeiro Imperio Búlgaro a principios do século VIII. En 705 o emperador Xustiniano II nomeouno césar, o primeiro estranxeiro en recibir este título. Foi criado como pagán como o seu avó o Khan Kubrat, pero máis tarde posiblemente foi bautizado polo clero bizantino. Tervel xogou un papel importante na derrota dos árabes durante o cerco de Constantinopla entre 717 e 718.

A Nominalia dos Khanes búlgaros afirma que Tervel pertencía ao clan Dulo e reinou durante 21 anos. Segundo a cronoloxía desenvolvida por Mosko Moskov, Tervel tería reinado entre 695 e 715. Outras cronoloxías sitúan o seu reinado entre 701 e 718 ou entre 700 e 721, pero non se poden conciliar co testemuño dos *Imennik*. O testemuño da fonte e algunhas tradicións posteriores permiten identificar a Tervel como fillo e herdeiro do seu predecesor Asparukh, que quizais morrera na batalla contra os xázaros.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de monarcas de Bulgaria
### Ligazóns externas 
* Gobernantes de Bulgaria - Tervel
Intratecal

miniatura| A inxección intratecal actúa sobre o sistema nervioso
A **inxección intratecal,** **vía** **intratecal** ou **vía** **subaracnoidea**, é unha vía de administración que consiste en inxectar substancias na canle espinal ou raquídeo, directamente no espazo subaracnoide, evitando así a barreira hematoencefálica, actuando así sobre o sistema nervioso. Só se usa se non hai outras rutas dispoñibles porque pode ser moi dolorosa.

Por exemplo, unha inxección na columna vertebral de pacientes con dor neuropática e dor neurogénica crónica. Amplamente utilizado no tratamento de cancros como as leucemias.

A anestesia rexional pódese producir deste xeito, por exemplo usando bupivacaína. O baclofeno úsase para desactivar os espasmos para evitar efectos adversos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Leucemia
* Leucemia linfoblástica aguda
Bandeira do Couto Mixto

A bandeira histórica do desaparecido territorio de Couto Mixto, tal e como a describe o seu penúltimo xefe de Estado Delfín Modesto Brandón nas súas memorias, está formada por dúas franxas verticais, unha branca (lado dereito) e outra azul.

Descoñécese a orixe da bandeira, aínda que se asemella á utilizada por Portugal, entre 1830 e 1910, coas súas cores invertidas. As súas proporcións cadradas poderían indicar unha orixe anterior.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Couto Mixto
* Delfín Modesto Brandón
Ratharsair

**Raasay**, ou  **Ratharsair** en gaélico, é unha illa das Hébridas Interiores que se atopa entre a illa de Skye e a costa de Escocia. Está separada de Skye polo *Sound of Raasay* e da península de Applecross polo *Inner Sound*. A illa case deshabitada (1 habitante) de Rona atópase ao norte de Raasay e a illa de Scalpay fronte á súa costa noroeste.

O topónimo de Raasay/Ratharsair provén do nórdico antigo *ross-oy* e significa illa das cabriolas.

A illa ten 14 millas de longo de norte a sur e 3 millas de leste a oeste no seu punto máis ancho. O punto máis alto (uns 447 metros sobre o nivel do mar) é Dùn Caan, un outeiro estraño cunha cima plana. A aldea de Inverarish está situada na parte sueste da illa. Gran parte da vila foi utilizada durante a Primeira guerra mundial como campo de prisioneiros. Os presos tiveron que traballar na mina da illa, que quedou abandonada tras o fin do conflito.

Hoxe, os residentes viven da pesca, do transbordador ou desprázanse a Portree en Skye para traballar. Hai unha gardería, pero os alumnos maiores deben viaxar en autobús ou en transbordador a Portree.

A illa é, xeoloxicamente falando, moi interesante e por iso é visitada por moitos estudantes que colaboran en diversos proxectos cartográficos.

Os lugares de interese da illa son os restos dun broch, as ruínas do castelo de Brochel, inscricións en pedra da época celta, a antiga casa do señor feudal, a casa de Raasay e os camiños para os excursionistas da illa. Raasay é o fogar do rato de campo Raasay, unha especie que só é endémica desta illa. Ademais, tamén hai moitos tipos de plantas e unha gran poboación de lontras.

Un paseo en ferri de 15 minutos conecta a illa coa cidade de Sconser en Skye. En Inverarish hai un pequeno supermercado e unha oficina de correos. Pódese atopar aloxamento no hotel Isle of Raasay e no Raasay Outdoor Center ou no albergue .

Dado que nesta illa todo o mundo garda a tradición de festexar o domingo, neste día todos os servizos están pechados. Desde 2004, o transbordador tampouco circula os domingos.

## Demografía 
Raasay ten a menor porcentaxe de poboación infantil das illas habitadas de Escocia. A densidade de poboación de gaélicofalantes é relativamente alta (36% no censo de 2001 aínda que descendeu desde principios do século XX: nos censos de 1901 e 1921 máis do 75% dos habitantes eran gaélicofalantes).

## Galería 

Dun Caan from Loch na Mna.jpg
Raasay House.jpg|Casa de Raasay
Creag na Bruaich, Raasay - geograph.org.uk - 39970.jpg
Brochel Castle (Euan Nelson).jpg
Raasay Thistle.jpg

## Notas 
## Véxase tamén 
* Sorley MacLean

### Ligazóns externas 
*  Páxina oficial
Aboi, Santo André de Cesar, Caldas de Reis

**Aboi** é un lugar da parroquia de Santo André de Cesar, no concello pontevedrés de Caldas de Reis na comarca de Caldas.

Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 120 habitantes (53 homes e 67 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santo André de Cesar 
### Parroquias de Caldas de Reis 
## Notas
Antonio Fernandes (hacker)

**Antonio Fernandes**, nado en París o 3 de xaneiro de 1981, é un hacker e experto en ciberseguridade galego.
## Traxectoria 
Foi avaliador de proxectos de innovación e ciberseguridade para a Comisión Europea na European Innovation Council ou a European Defense Agency, e membro do subgrupo de expertos Artificial Intelligence (AI), Connected Products and other New Challenges in Product Safety.

Traballou como profesor de ciberseguridade en centros como IESIDE, Centro de Estudos Garrigues, C1b3rWall de Policía Nacional e Mentor da National Cyberleague da Guardia Civil.

Tamén é un destacado cazador de bugs (bug bounty) obtendo recoñecemento público por parte de entidades como Google, Facebook, Twitter, Uber, Microsoft, Intel, Apple, Departamento de Defensa dos Estados Unidos, a Unión Europea, o Goberno dos Países Baixos, Symantec.

É organizador e colaborador de eventos de seguridade da información como ISACA, ISMS Forum,,ViCON e Hack & Beers Vigo.
En 2022 traballa como Cybersecurity Manager en FINSA, empresa multinacional de Galicia.

## Recoñecementos 
**Most Valued Hacker* (HackerOne Madrid Meetup, 2019)
**Chief Security Envoy* (Elevenpaths, 2019)

## Notas
A Cereixeira, Castrelo, Cambados

**A Cereixeira** é un lugar da parroquia de Castrelo, no concello pontevedrés de Cambados na comarca do Salnés.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Castrelo 
### Parroquias de Cambados
Cambados, Cambados, Cambados

**Cambados** é un lugar da parroquia de Cambados, no concello pontevedrés de Cambados na comarca do Salnés. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 6874 habitantes (3316 homes e 3558 mulleres).

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cambados 
### Parroquias de Cambados
Arroto

thumb|Son dos arrotos.
O **arroto** é a liberación de gas a través da boca dende o tracto dixestivo (principalmente do esófago e o estómago) ao ficar atrapado durante a inxesta de alimentos. A miúdo é acompañado dun son característico.

## Causas 
* Os arrotos adoitan ser causados pola inxestión de ar ao comer ou beber e a súa posterior expulsión, nese caso o gas expulsado é principalmente unha mestura de nitróxeno e osíxeno.
* Os arrotos poden ser causados polo consumo de bebidas que conteñen dióxido de carbono, como a cervexa e os refrescos, nese caso o gas expulsado é principalmente dióxido de carbono.
* Os medicamentos para a diabetes como a metformina e a exenatida poden causar arrotos, especialmente en doses máis altas. Isto a miúdo resólvese nunhas poucas semanas.
* Os arrotos combinados con outros síntomas como a dispepsia, as náuseas e a acidez estomacal poden ser un signo dunha úlcera ou dunha hernia de hiato, e deben ser revisados por un médico.
* Outras causas de arrotos son: alerxia aos alimentos, doenzas da vesícula biliar, refluxo esofáxico, H. pylori, enfermidade de refluxo acedo e gastrite.

## Os arrotos dos bebés 
Os bebés están particularmente suxeitos á acumulación do gas no estómago namentres se alimentan. Isto pode causar molestias considerábeis ao neno a menos que arrote. O acto de facer arrotar a un bebé implica o colocalo nunha posición conducente á expulsión do gas (por exemplo sobre o ombreiro, co estómago do lactante reclinándose sobre o peito do adulto) e acariñarlle as costas. É normal que o arroto poida ir acompañado dun pouco de regurxitación.

## Arrotos de "xofre" 
Estes arrotos, polo xeral, adoitan producirse por un alto contido de ácido sulfúrico, sulfuro de hidróxeno ou de xofre obtido do estómago e intestinos pola proliferación de microorganismos como Helicobacter pylori, ou Giardia lamblia, entre outros, causados por mala dixestión, por consumir alimentos danados ou cun alto contido de dietas ricas de proteínas. Outras causas poden ser por prescricións médicas.

## Notas
Lameiro, O Campo, Campo Lameiro

**Lameiro** é un lugar da parroquia do Campo, no concello pontevedrés de Campo Lameiro na Comarca de Pontevedra. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 152 habitantes (74 homes e 78 mulleres).

## Notas 
## Lugares e parroquias
### Lugares do Campo
### Parroquias de Campo Lameiro
Ramón Losada Fernández

**Ramón Elías Losada Fernández**, nado en Chantada, foi un xastre e político galego.

## Traxectoria 
Fillo de Ramón Losada Vázquez e Teresa Fernández Veira. Na ditadura de Primo de Rivera foi nomeado concelleiro de Chantada como agrario en 1924. Foi elixido vogal da directiva da Asociación Republicana de Chantada presidida por Daniel Vázquez Campo en 1930, bibliotecario en 1931, e presidente en 1935. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu e estivo agochado. Abríronlle expediente de responsabilidade civil en 1937 por 25.000 pesetas e foron postos a poxa os seus bens; foille incoado expediente de responsabilidades políticas en 1940.

## Vida persoal 
Casou con Concepción Rodríguez Cervelo e foi pai de Ramón, María Teresa, María Pilar, Concepción, Segundo e María Luisa Losada Rodríguez.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Así se forxou o escudo
ETEA

dereita|miniatura|Tapa de rexistro co acrónimo ETEA.

O acrónimo **ETEA** pode referirse a:

***Escola de Transmisións e Electricidade da Armada**, en Teis (Vigo);
***Escuela Superior de Técnica Empresarial Agrícola**, en Córdoba (Andalucía).
Paredes, Moimenta, Campo Lameiro

**Paredes** é un lugar da parroquia de Moimenta, no concello pontevedrés de Campo Lameiro na Comarca de Pontevedra. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 52 habitantes (25 homes e 27 mulleres).

## Patrimonio
Capela de Santa Margarida.

## Notas
## Lugares e parroquias
### Lugares de Moimenta
### Parroquias de Campo Lameiro
Protandrena bachue

***Protandrena bachue*** é unha especie tipo de abella mineira do subxénero *Andinopanurgus*, do xénero *Protandrena*. Foi descrita orixinalmente por Victor H. González e Luisa Ruz en 2007.

## Etimoloxía e hábitat 
O nome do xénero provén dos Andes, referíndose á distribución andina deste grupo de abellas. O epíteto da especie provén da deusa muisca Bachué. O pobo muisca habitou outrora a área onde foi descuberta a especie, nos departamentos de Cundinamarca e Boyacá.

## Descrición 
O corpo é predominantemente marrón escuro a negro con maculacións amarelas reducidas; a anterior con dúas células submarxinais.
As femias son abellas de tamaño pequeno a moderado (4-12 mm de lonxitude). Os machos son máis longos que as femias e teñen unha pubescencia corporal máis escasa.

## Outras especies do subxénero 
* *Protandrena amyae* 
* *Protandrena femoralis*
* *Protandrena guarnensis*
* *Protandrena maximina*
* *Protandrena rangeli*
* *Protandrena wayruronga*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista da flora e fauna que leva o nome dos muiscas
Adryas bochica

***Adryas bochica*** é unha especie de abella do xénero *Adryas* da familia *Trichogrammatidae*. Foi descrita por vez primeira por Pinto e Owen no ano 2004. Os holotipos da especie están almacenados na colección do Departamento de Entomoloxía de Riverside da Universidade de California.

## Etimoloxía 
*Adryas bochica* recibe o seu nome do mitolóxico Bochica, deus mensaxeiro na relixión do pobo muisca.

## Hábitat 
*Adryas bochica* foi descuberta a unha altitude de 50 metros no Parque Nacional Natural Tayrona. A especie tamén foi encontrada en Belize, Costa Rica e Ecuador.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista da flora e fauna que leva o nome dos muiscas
Ora maritima

***Ora maritima*** (en galego: *A costa do mar*) é un poema escrito no século IV por Rufo Festo Avieno dedicado ao seu amigo o cónsul Sexto Petronio Probo. Consiste nun periplo poetizado que relata a viaxe pola costa dende a Punta de Raz, Bretaña ata *Massalia* (Marsella), collendo préstamos do *Periplo massaliota* do século VI a.C. no que hipoteticamente se relataría o mesmo traxecto. 

Só se conserva un fragmento do primeiro capítulo (dos que puideron ser dous) composto de 703 trímetros iámbicos. Consérvase a *editio princeps* publicada en Venecia en 1488.

## Historia e relevancia 
[miniatura|300x300px|Mapa aproximado do traxecto relatado no *Ora maritima* de [Avieno.]]

### Veracidade 
Esta obra é moi relevante por ofrecernos información sobre a Península Ibérica de hai un milenio, época na que hai falta de fontes. De tódalas maneiras este poema deu lugar a un relato anacrónico e mitificado das rexións costeiras descritas. 

*Ora maritima* foi unha obra feita para o lector máis que para o viaxeiro, onde a actualidade do século IV introdúcese na mención de cidades na época xa abandonadas. Os estudosos máis recentes emendaron a credulidade do seu editor, o historiador-arqueólogo Adolf Schulten, na precisión de Avieno.

Un dos editores do manuscrito, André Berthelot, demostrou que as medidas terrestres de Avieno derivaban dos itinerarios romanos pero que invertía algunhas secuencias. Tamén comentou que Avieno busca documentos arcaicos e fai mestura coas súas impresións como poeta do século IV.

### Fontes de Avieno 
O mesmo Avieno afirma, ao comezo da súa narración, que utilizou textos de Hecateo de Mileto, Helánico de Mitilene, Filemón de Atenas, Escílaxe de Carianda, Pausímaco de Samos, Damastes de Sixeo, Bacoris de Rodas, Euctemón de Atenas, Cleón de Sicilia, Heródoto de Turios e o ateniense Tucídides.

Outro texto principal antigo citado por Avieno é o *Periplo de Himilcón*, a descrición dunha expedición púnica polas costas de Europa occidental que tivo lugar ao mesmo tempo da circunnavegación de África relatada no *Periplo de Hannón* (c. 500 a.C.).

### Rexións mencionadas 
Na Galiza Avieno menciona a *Veneris* (descoñécese a que se refire pero é probable que se sexa a estaca de Bares), *insulas duas* (dúas illas inidentificadas, Avieno resalta que son inhóspitas polo seu tamaño) e o *Aryium* (que probablemente sexa o cabo Silleiro, Baiona).

Á Península Ibérica chámalle *Ofiusa*, antigo nome grego que significa "terra das serpes", *óphis* "serpe" en grego.

Inclúe referencias ás illas de Ierne e Albion, (Irlanda e Gran Bretaña), cuxos habitantes presuntamente comerciaban cos oestrimnios da Bretaña.

Tamén menciona a presuntamente mítica cidade de *Cypsela* na costa catalana.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Ora maritima* en castelán

* *Ora maritima* en latín
* ''*
* André Berthelot: *Ora maritima*. Paris, Champion, 1934

### Outros artigos 
* *Periplo massaliota*
* *Periplo de Himilcón*
* *Periplo de Hannón''
Mauro Lomba

**Mauro Lomba Martínez**, nado en 1962 na Guarda, é un arquitecto galego.

## Traxectoria 
É arquitecto titulado pola ETSAC en 1996, especialidade Edificación. Exerce desde 1996 e é Profesor de Proxectos VI en CESUGA.

Traballou na rehabilitación de obra pública como as Naves para Laboratorios de Mellora Xenética Vexetal, CSIC, rehabilitación Integral do Pazo de Gandarón na Misión Biolóxica de Galicia, obras no Edificio Cruz Gallástegui, obra do arquitecto Alejandro de la Sota, na contorna do Monumento á Memoria, Obra do Premio Nobel Adolfo Pérez Esquivel e na igrexa do Mosteiro de Armenteira. Tamén é arquitecto en novas vivendas e rehabilitou vivendas tradicionais e urbanas de propiedade privada.

Destaca a rehabilitación de Villa Pilar en Pontevedra onde creou na segunda planta desde o 31 de outubro de 2015 o estudo de arquitectura Nemonon, un espazo creativo multidisciplinar ao redor da arquitectura. Pechou en decembro de 2022.  A Pousada de Ribadumia foi candidata aos premios nacionais de arquitectura.

Participou en varias exposicións como Exposición Arquitectura Emergente en Pontevedra en 2007.

Ten publicado textos no Faro de Vigo, La Voz de Galicia e Diario de Pontevedra. Colaborou e varios programas de *Que casas* da TVG.

Participou en Xiamen xunto a profesionais como Sou Fujimoto (China), Philippe Narbone (Tailandia), Gilles Perraudin (Francia) e Magda Konstantinidou (Grecia) poñendo en valor a pedra galega.

Segundo Iago Valverde na súa obra "a compoñente visual é unha parte importante da arquitectura mais non é a única. Os edificios pódennos emocionar desde o tacto, o ouvido, o olfacto ou mesmo o gusto. Mauro Lomba desenvolve unha obra que, ademais de funcional, busca a compoñente sensorial da arquitectura".

## Premios e distincións 
* Premio Gran De Area 2005 de Aportación á Arquitectura. Xornadas de Arquitectura desde Pontevedra, Consello da Cultura Galega, CAIXANOVA 2007.
* Casa Los Barcos Pasan - Premio Gran De Area´05” de Aportación á Arquitectura.
* Casa El Haz y el Envés - Premio Gran De Area´09 e “Finalista no Premio Juana de Vega 2009.
* Casa Redes - Premio Gran De Area´14.
* Casa Bosque - Finalista Premio Juana de Vega 2014.
* Casa La Noria - Premio Gran De Area´15 de Aportación a la Arquitectura.
* Casa Crisálida – Finalista Premio Arquitectura Sustentable de Galicia 2016 e Premio Gran De Area´16 de Aportación a la Arquitectura.
* Espazo multidisciplinar creativo NEMONON, Premio Gran De Area 2017. 

## Notas
María Dolores Juliano Corregido

**María Dolores Juliano Corregido**, nada en Necochea (provincia de Buenos Aires) o 22 de setembro de 1932 e finada en Barcelona o 26 de novembro de 2022, foi unha antropóloga social arxentina.

## Traxectoria 
María Dores Juliano formouse como mestra, estudou pedagoxía e estudou antropoloxía na Universidade de Mar da Prata, onde se licenciou en 1975. Despois do golpe de estado de 1976 que desembocou na ditadura cívico-militar de Videla viuse obrigada a exiliarse. 

Estableceuse entón en Barcelona, onde realizou o seu doutoramento e a súa tese *Integración e marxinación na cultura rural catalá*. *Análise de endoculturación*. Desde 1977 foi profesora de antropoloxía na Facultade de Xeografía e Historia da Universidade de Barcelona, cargo que ocupou ata que se xubilou o 2001.

Publicou numerosos estudos sobre a antropoloxía da educación, os movementos migratorios, as minorías étnicas, os estudos de xénero e a exclusión social. A súa produción científica sempre estivo acompañada por un compromiso social e feminista relevante.

En 2002, compareceu na Comisión do Senado sobre a prostitución como colaboradora na redacción do informe final da Comisión.

En 2010, recibiu a Creu de Sant Jordi pola súa traxectoria académica e valiosos resultados de investigación.

En 2021, obtivo o premio de LASA/Oxfam America pola súa traxectoria activista a prol dos sectores marginados.

Faleceu en Barcelona o 26 de novembro de 2022 ao noventa anos de idade.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Modelos de sexualización femenina: del estigma al reconocimiento, Emakumeen berdintasunerako eta jabekuntzarako eskola (2014).
* Dolores Juliano: sectores marginales y feminismo
Centroesquerda política

En ciencia política, denomínase **centroesquerda**  ao espectro político onde se sitúa a formacións políticas comprendidas entre o centro e a esquerda revolucionaria ou rupturista. 

A centroesquerda por tanto oponse non soamente á dereita e á extrema dereita, senón tamén ás ideoloxías e posicións de extrema esquerda. 

As ideoloxías de centroesquerda máis comúns en Occidente son o progresismo, a socialdemocracia e o socioliberalismo.

Na maioría de países occidentais, o electorado esencial de centroesquerda compono sectores da clase traballadora urbana, membros da clase media intelectual académica e mesmo a poboación rural en determinados lugares. A diferenza doutros países, nos Estados Unidos os políticos e as propostas políticas de centroesquerda son denominados liberais.

O estudo dos sistemas políticos, mostrou unha tendencia de amplos sectores sociais a autodefinirse no centro ou centroesquerda, xa que ao ser unha posición definida segundo o contexto, a súa ideoloxía varía desde posicións progresistas a outras que algúns consideran neoliberais.

## Referencias
Cedro (foguete)

**Cedro** foi unha familia de foguetes espaciais líbaneses desenvolvidos ao principios dos anos 1960, ao principio de forma afeccionada e posteriormente co apoio do exército do país.

## Historia 
A orixe dos foguetes Cedro está na fundación por parte do profesor armenio-libanés Manoug Manougian dun club de foguetería na Universidade Haigazian en novembro de 1960. Manougian viña de obter un grao en física e matemáticas pola Universidade de Texas, volvendo ao Líbano para exercer de profesor na universidade.

Afeccionado á foguetería, Manougian atopou que o club de foguetes comezou a ter popularidade, proporcionando algúns materiais básicos aos estudantes para comezar con probas rudimentarias e mellorando mediante o sistema de proba e erro. En abril de 1961 o club construíu un foguete que chegou aos 1000 m de altura, co seguinte chegando aos 2000 m. Nese punto o grupo atrouxo a atención dos militares, quen lles ofreceron os servizos do tenente Ioussef Wehebe, especializado en balística, e poder facer os lanzamentos nunha área segura, un antigo campo de tiro sen risco para edificios civís. Baixo a axuda dos militares o grupo tivo acceso a materiais máis adecuados para construír foguetes, con Manougian sempre declarando que a súa finalidade era puramente científica e educativa.

Despois dunha recepción na que o presidente Fuad Chehab asegurou fondos limitados para o proxecto, o club foi renomeado Sociedade de Foguetes Libanesa, e os foguetes comezaron a usar o nome de Cedro. En abril de 1963 o foguete Cedro IV chegou a unha altura de 145 km, rebasando a fronteira do espazo. Nese punto o exército tiña un interese máis práctico nos foguetes de Manougian, quen comezou a recibir algunhas ofertas doutros países veciños, declinando sempre ao sospeitar unha intención militar tras os intentos de contratalo. O proxecto comezou a declinar en xullo de 1964, tras un accidente no que dous estudantes resultaron feridos ao tratar un deles de preparar un foguete sen a supervisión de Manougian. O último lanzamento dun Cedro tivo lugar en 1966 e case acaba en accidente ao estar a punto de impactar nun buque británico que monitorizaba o lanzamento.

Coa Guerra dos Seis Días de 1967 e a posterior guerra civil no Líbano o proxecto finalizou e caeu no esquecemento, sen ter ningún tipo de continuidade.

## Historial de lanzamentos 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Líbano
*Manoug Manougian
Mohabbatein

***Mohabbatein*** (en ) é un filme indio de 2000 escrito e dirixido por Aditya Chopra e producido por Yash Chopra de Yash Raj Films. Está protagonizado por Amitabh Bachchan, Shah Rukh Khan e Aishwarya Rai, xunto con Uday Chopra, Shamita Shetty, Jugal Hansraj, Kim Sharma, Jimmy Sheirgill e Preeti Jhangiani. Narra a historia de Narayan, o estrito director da facultade Gurukul, cuxa filla Megha se suicida despois de que se opoña á súa relación con Raj, un profesor de música da facultade. A historia segue a Raj que axuda a tres estudantes de Gurukul e aos seus intereses amorosos a rebelarse contra a intolerancia amorosa de Narayan.

## Personaxes 
Os membros do elenco son:

* Amitabh Bachchan como Narayan Shankar
* Shah Rukh Khan como Raj Aryan Malhotra
* Aishwarya Rai as Megha Shankar
* Uday Chopra as Vikram “Vicky” Kapoor
* Jugal Hansraj as Sameer Sharma
* Jimmy Sheirgill as Karan Choudhry
* Shamita Shetty as Ishika Dhanrajgir
* Kim Sharma as Sanjana Paul
* Preeti Jhangiani as Kiran Khanna
* Amrish Puri as Major General Khanna (special appearance)
* Shefali Shah as Nandini Khanna (special appearance)
* Anupam Kher as Kakke
* Archana Puran Singh as Preeto
* Helen como Miss Monica
* Parzan Dastur como Ayush Khanna
* Saurabh Shukla como Tom Paul
* Ram Mohan como Khan Baba
* Meghna Patel como amiga de Ishika

## Notas
Cneo Bebio Tánfilo

**Cneo** ou **Gneo Bebio Tánfilo** (en latín, **Cn. Baebius Q. f. Cn. n. Tamphilus**) foi un político e militar da Antiga Roma. Pertencía á gens Bebia e era fillo de Quinto Bebio Tánfilo. foi o primeiro membro da gens en se chegar a cónsul no 182 a. C.; seu irmán Marco Bebio Tánfilo, tamén o foi no ano seguinte. 

## Traxectoria 
### Carreira política 
Foi tribuno da plebe no ano 204 a.C. cando someteu a xuízo político aos censores saíntes Marco Livio Salinátor e Caio Claudio Nerón polo xeito irregular en que cumpriran os deberes do seu cargo; o Senado, a pesar de que non estaba contento cos acusados, obrigouno a retirar a acusación polo principio de non responsabilidade dos censores.

No 200 a. C., actuou como edil plebeo e no 199 a.C. foi pretor. Recibiu o mando das lexións do cónsul do ano anterior, Caio Aurelio Cota, estacionadas nas proximidades de Ariminium, con instrucións de esperar a chegada do novo cónsul Lucio Cornelio Léntulo; pero Tánfilo, ansioso por obter gloria, fixo unha incursión no país dos ínsubros e foi derrotado con grandes perdas. Cando chegou Léntulo pouco despois, ordenóuselle saír da provincia e foi enviado a Roma en desgraza.

No 186 a.C. foi un dos triunviros designados (*coloniis deducendis*) para fundar as colonias de Sipontum e Buxentum e no ano 182 a.C. chegou ao cume do seu *cursus honorum* cando foi cónsul con Lucio Emilio Paulo e, xuntos, loitaron contra os ligures con éxito.

A derradeira noticia sobre el foi no ano seguinte cando é mencionado como procónsul na provincia de Liguria.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Marco Bebio Tánfilo
* Cónsules romanos na República

### Ligazóns externas 
* VALERI MAXIMI FACTORVM ET DICTORVM MEMORABILIVM, en The Latin Library
Bosque secundario

[miniatura|250px|Bosque secundario no Parque Stanley. [Vancouver, Canadá.Xeralmente considérase que ten características de segundo e terceiro crecemento. Esta foto mostra a rexeneración, unha árbore que crece do toco doutra árbore que foi talada en 1962 polos restos do tifón Freda]]

Un **bosque secundario** (ou **bosque de segundo crecemento**) é un bosque ou superficie arborada que volveu crecer despois dunha colleita de madeira ou desbroce para a agricultura, até que transcorre un período suficientemente longo de tempo para que os efectos da perturbación xa non sexan evidentes.

Distínguese dun bosque primario, que non sufriu recentemente tal perturbación, así como dos bosques de terceiro crecemento, que resultan da colleita en bosques de segundo crecemento. 

O recrecemento dos bosques secundarios despois da colleita de madeira difire do recrecemento dos bosques despois de perturbacións naturais como incendios, infestacións de insectos ou ventos, porque as árbores mortas permanecen para subministrar nutrientes, estrutura e retención de auga despois das perturbacións naturais.

## Silvicultura 
En silvicultura e ecoloxía forestal, emprégase o termo **renoval** para facer referencia a un bosque xove, normalmente de tipo secundario, cuxas árbores dominantes ou que conforman o dosel superior de dito bosque, son relativamente coetáneas (de idade similar).

Os renovais presentan unha orixe produto de alteracións. Estas poden ser de orixe natural, como deslizamento de terras, erosións glaciares, erosións en riberas de ríos, incendios naturais ou antrópicos (queimas, incendios provocados, desmonte masivo de bosques orixinales e posterior abandono tras un uso silvoagropecuario). 

As especies colonizadoras de árbores poden dominar rapidamente o lugar e constituír estas formacións boscosas en relativamente breves períodos, razón pola cal as idades das árbores que conforman estes renovais están dentro dun rango similar, en contraste cos bosques orixinais, cuxas árbores que os conforman presentan diversos e amplos rangos de idades.

Existen clasificacións de renovais de diversos tipos nos bosques temperados de Suramérica, dependendo das especies de árbores dominantes.

En varios tipos de bosques naturais, os renovais presentan un alto potencial para o desenvolvemento de silvicultura neles.

## Notas
Manuel de las Casas

**Manuel de las Casas Gómez**, nado en Talavera de la Reina en 1940 e finado en Madrid o 8 de febreiro de 2014, foi un arquitecto español.
[miniatura| [Pazo da Cultura de Pontevedra|Pazo de Congresos de Pontevedra.]]
[miniatura| [Pazo da Cultura de Pontevedra|Pazo de Congresos e Recinto Feiral de Pontevedra.]]

## Traxectoria 
Licenciouse na Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid en 1964 e doutorouse na mesma escola en 1966, onde tamén impartiu clases no departamento de proxectos.

Ademais, foi nomeado Inspector Xefe do Servizo de Restauración de Monumentos (Ministerio de Cultura) en 1979, primeiro Subdirector Xeral de Proxectos e Obras, logo Director Xeral da Dirección Xeral de Arquitectura e Construción (Ministerio de Obras Públicas) e Director da Bienal de Arquitectura en 1983.

## Obras 
* Restauración da Catedral de Toledo (Toledo, 1982).
* Pavillón de Castela-A Mancha na Expo. '92, (Sevilla, 1991).
* 198 vivendas sociais (Alcobendas).
* Pazo de Congresos e Auditorio de Pontevedra, 1997.
* Facultade de Ciencias da Saúde (A Coruña), 1998.
* Real Fundación de Toledo (Toledo), 1998.
* Centro Cultural ( Villaviciosa d'Odón).
* Casa Sánchez-Medina (Toledo, 2004).
* Premio de Urbanismo e Arquitectura (Concello de Madrid 1991).
* Medalla de Ouro do Concello de Toledo (Concello de Toledo, 1998).
* I Bienal Iberoamericana de Arquitectura e Enxeñaría Civil (1998).
* Premio á Calidade da Estética (comunidade de Madrid, 1998).
* Premio á Calidade de Solucións de Vivendas (comunidade de Madrid, 1998).
* VIII Edición do Premio COAG de Arquitectura: Mellores edificios de nova planta (Escola Oficial de Arquitectos de Galicia, 1998).
* Premio Nacional de Arquitectura (España, 1999). 
* Premio Antolóxico de Arquitectura Contemporánea ao mellor aloxamento privado (Castela-A Mancha, 2006).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *M. de las Casas.* *Instituto Hispano-Luso Rei Alfonso Enriques* , Ministerio de Fomento, Dirección Xeral de Vivenda, Arquitectura e Urbanismo, 1999. .

### Outros artigos 
* Auditorio e Pazo de Congresos e Exposicións de Pontevedra
* Recinto Feiral de Pontevedra 

### Ligazóns externas 
* Manuel de las Casas en la Biblioteca ETSAM
Óscar García Ramos

**Óscar García Ramos**, nado na Coruña, é un profesor e escritor galego.

## Traxectoria 
Estudou Filoloxía Galego-Portuguesa na Universidade de Santiago de Compostela. Traballa como profesor de Lingua e Literatura no IES Francisco Aguiar de Betanzos. En 2013 gañou o VI Certame de relatos Ciencia que conta, convocado pola Universidade de Vigo.

## Obra 
* *Consecuencias*, 2021.
## Premios 
* V Certame de poesía María Mariño por *Ubicuidade e Ucronía* (2015).
* Premio de poesía Manuel Leiras Pulpeiro, 2º premio (2015).
* Accésit no XXI Certame de poesía Francisco Añón por *O zapato esquerdo de madame Bovary* (2017).
* Premio no XXIV Certame de poesía Francisco Añón por *Inventario de consecuencias* (2020).
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en Urutau
* "Traballo un pouco por acumulación até que sinto a necesidade de pórme a escribir xa", entrevista en *Nós Diario*.
Corremento de terras

[miniatura|250px|Un corremento de terra no departamento de [Cuzco, Perú (2018).]]
Un **corremento de terras** ou **esvaramento de terras** é o desprazamento dunha masa grande de terra, detritos ou rocha que se desprende pola aba dunha montaña abaixo impulsada pola forza da gravidade, e provocada por choivas intensas, terremotos, erupcións volcánicas ou actividade humana que desestabiliza a aba.

Os corrementos de terra poden ser provocados por terremotos, erupcións volcánicas ou inestabilidade nas zonas circundantes, así como explosións causadas polo home para construcións.

Os deslizamentos de barro ou lodo (deslaves) son un tipo especial de corremento cuxo causante é a auga que penetra no terreo por precipitacións fortes, modificándoo e provocando o deslizamento de terra. Isto ocorre con certa regularidade en varios lugares como California durante os períodos de chuvias.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* M. Gascón *et al* (2005): *Vientos, Terremotos, Tsunamis y otras catástrofes naturales. Historia y casos Latinoaméricanos*. Buenos Aires: Editorial Biblos. ISBN 950 786 498 9.
Lingua walmajarri

O **walmajarri** é unha lingua pama-nyungana falada na rexión de Kimberley, en Australia Occidental, polo pobo walmajari e outros grupos relacionados. Segundo datos do censo de 2016 tiña 283 falantes. O walmajarri está considerada como unha lingua definitivamente en perigo pola UNESCO. en base á súa escala de vitalidade lingüística.

## Nomes 
Os nomes desta lingua varían en función de tres dialectos:

* Walmajarri, Walmatjarri, Walmatjari, Walmadjari, Walmatjiri, Walmajiri, Walmatjeri, Walmadjeri, Walmadyeri, Walmaharri, Wolmeri, Wolmera, Wulmari
* Bililuna, Pililuna
* Jiwarliny, Juwaliny, Tjiwaling, Tjiwarlin

## Falantes 
As comunidades con poboación walmajarri son:

* Bayulu
* Djugerari (Cherrabun)
* Junjuwa (Fitzroy Crossing)
* Looma
* Kadjina (Millijidee)
* Mindibungu (Bililuna)
* Mindi Rardi (Fitzroy Crossing)
* Mulan
* Ngumpan
* Wangkajungka (Christmas Creek)
* Yakanarra
* Yungngora

O pobo walmajarri adoitaba vivir no Gran Deserto Areoso. Os efectos de colonialismo fixeron que se trasladasen a ranchos, cidades e misións no norte e espallounos por unha vasta área. A distancia xeográfica explica o feito de que existan varios dialectos, que se polarizaron aínda máis pola falta de contacto e foron influídos polas linguas veciñas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Linguas pama-nyunganas
* Lista de linguas aborixes de Australia
### Bibliografía 
* Hudson, Joyce. (1978). *The Walmatjari: An Introduction to the Language and Culture*. Darwin: Summer Institute of Linguistics
* Hudson, Joyce. (1978). *The core of Walmatjari grammar*. Australian Institute of Aboriginal Studies. New Jersey, U.S.A.: Humanities Press Inc.
* Hudson, Joyce & Richards, Eirlys. (1969). *The phonology of Walmatjari*.
* Hudson, Joyce & Richards, Eirlys. (1990). *Walmajarri–English Dictionary*. Darwin: Summer Institute of Linguistics
### Ligazóns externas 
*Handbook of Western Australian languages South of the Kimberly  (Walmajarri)
Liudmila Rudenko

**Liudmila Vladimirovna Rudenko** (, ) nada en Lubny (RSS de Ucraína) o 27 de xullo de 1904 e finada en Leningrado (RSFS de Rusia) o 4 de marzo de 1986, foi unha xadrecista soviética e a segunda muller en proclamarse campioa mundial de xadrez, desde 1950 até 1953.
A FIDE outorgoulle os títulos de Mestre Internacional (a primeira muller en recibir este título) e Mestra Internacional Feminina en 1950 e Gran Mestra Feminina en 1976. Con 10 anos foi instruída no xadrez polo seu pai, malia que, ao principio, tiña máis interese na natación. Rematada a escola secundaria, marchou a Odesa estudar economía. Foi homenaxeada cun Doodle de Google o 27 de xullo de 2018, o 114º aniversario do seu nacemento.

## Notas
Resende

O topónimo portugués **Resende** pode referirse a:

* **Resende**,  cidade brasileira do Estado do Río de Xaneiro;
* **Resende**, municipio portugués do distrito de Viseu;
** **Resende**, freguesía de dito municipio;
* **Resende**, freguesía portuguesa do concello de Paredes de Coura;

## Véxase tamén
### Outros artigos
* **Resende Futebol Clube**
Los perros

***Los perros*** (tamén coñecido como *Mariana* en Europa) é un filme chileno de 2017. É a segunda longametraxe da directora chilena Marcela Said, e conta cun guión escrito por ela mesma. Estreouse en maio de 2017 durante a Semana da Crítica no Festival de Cannes, e posteriormente presentouse con éxito en varios festivais internacionais, entre eles o Festival de Donostia, onde gañou o Primeiro Premio na sección Horizontes latinos. O 12 de setembro de 2018 foi escollido para representar a Chile na XXXIII edición dos Premios Goya.

## Sinopse 
Mariana é unha muller de clase alta chilena. Afeita ao dominio paterno e do seu esposo, recibe inxeccións para quedar embarazada. Pouco a pouco, esperta nela o desexo por un excoronel convertido no seu mestre de equitación, e descubrirá o rol que a súa familia xogou na ditadura chilena.

## Personaxes 
* Antonia Zegers como Mariana
* Alfredo Castro como Juan, un excoronel
* Alejandro Sieveking como Francisco, pai de Mariana
* Rafael Spregelburd como Pedro, esposo de Mariana
* Elvis Fuentes como un policía

## Notas
Roberto Fernández Álvarez

**Roberto Fernández Álvarez**, nado en Ourense en 1967, é un médico e escritor galego.

## Traxectoria 
Aínda que naceu en Ourense, desde a infancia ata a mocidade viviu en Chantada, onde o seu pai Xilberto exercía de mestre. A súa nai era orixinaria de Maceda. Licenciado en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela, exerce como médico de atención primaria en Allariz.

Con *Enfermos pobres, médicos tristes* gañou en 2017 o Premio Vicente Risco de Ciencias Sociais*.* O xurado destacou “o tratamento” da figura do médico, esencial, na sanidade do medio rural, como a personificación da ciencia no mundo das crenzas tradicionais sobre a enfermidade”. 

Coa súa primeira novela, *A inmoral doutora Cons*, gañou o XLI Premio Blanco Amor de Novela en 2022. A obra ambiéntase en Pazos de Arenteiro, nos anos cincuenta. O narrador testemuña, Nonato González “Golpe”, rememora a chegada ao pobo da doutora África Cons del Valle. 

Con *A arte de non morrer. Antropoloxía da lonxevidade galega* gañou en 2025 o Premio Ramón Piñeiro de Ensaio. O xurado destacou deste ensaio: a "súa capacidade para achegarnos a un tema de innegable actualidade como é o da esperanza media de vida e a lonxevidade social, explicando estas realidades dende un fondo coñecemento médico especializado que afonda no bioquímico, na tecnoloxía dos alimentos e na vida saudable como guieiro procedimental mais sempre servíndose dunha prosa de calidade, fondamente discursiva e con pulo divulgativo".

## Obra 
### Novela 
* *A inmoral doutora Cons* (2023). Allariz: Aira Editorial. 368 páxs. ISBN 978-84-126649-0-4.

### Ensaio 
* *Enfermos pobres, médicos tristes. Historia crítica da medicina rural en terras esquecidas* (2017). Santiago: Urco Ed. 202 páxs. ISBN 978-84-942726-6-0. Achega a figura do médico rural.

## Premios 
* [miniatura|Presentando en [Chantada (34/11/2023) *A inmoral doutora Cons*, acompañado de Luís González Tosar, Xosé Manuel Eyré e José Randolfe Vilariño]]2017: XXI edición do premio Vicente Risco de ciencias sociais por *Enfermos pobres, médicos tristes.*
* 2022: XLI Premio de Novela Blanco-Amor por *A inmoral doutora Cons*. 
* 2025:  Premio Ramón Piñeiro de Ensaio por *A arte de non morrer. Antropoloxía da lonxevidade galega*. 

## Notas
A peli do fútbol

***A peli do fútbol*** (orixinalmente en ) é un filme estadounidense de animación de 2022 dirixido por Mitch Schauer. Estreouse o 9 de novembro de 2022 na plataforma Netflix, onde conta con versión dobrada en lingua galega. Converteuse no terceiro filme orixinal de Netflix dobrado nesta lingua, logo dos filmes *O monstro mariño* e *O ascenso das Tartarugas Ninja: A película*.

Conta a historia de catro afeccionados ao fútbol adolescentes que se unen para axudar aos seus ídolos a recuperar as súas habilidades no terreo de xogo, despois de que un científico lles quitase o talento. A animación conta cos futbolistas Zlatan Ibrahimović e Megan Rapinoe, quen tamén dan voz na versión orixinal.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de títulos con versión en galego nas plataformas de streaming
Huitaca bitaco

***Huitaca bitaco*** é unha especie de opilión do xénero *Huitaca* e da familia *Neogoveidae*, descrita por vez primeira por Ligia Benavides e Gonzalo Giribet en 2013.

## Distribución 
Esta especie é endémica do departamento de Valle del Cauca, en Colombia. Atópase preto do concello de La Cumbre..

## Etimoloxía 
O seu nome de especie foille dado en referencia ao lugar do seu descubrimento, a localidade de Bitaco. O nome do xénero provén da deusa muisca Huitaca.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista da flora e fauna que leva o nome dos muiscas
### Bibliografía 
* 
* 
* 
*
Río Valcarce

O **río Valcarce** nace a 1.350 m de altitude en Pedrafita do Cebreiro, moi preto da raia coa provincia de León. Ten unha lonxitude de 29 quilómetros.

## Percorrido 
Nace no Chao da Poza, entre as parroquias de Santo Antón de Pedrafita do Cebreiro e de Santa María do Cebreiro. Entra no Bierzo polo concello da Veiga de Valcarce. Nos primeiros nove quilómetros, até a aldea das Ferrarías, recibe o nome de río das Lamas. Logo atravesa o municipio de Trabadelo e chega a Vilafranca do Bierzo, onde desemboca no río Burbia.

O curso do río Valcarce é paralelo ao trazado da autovía A-6 entre o porto de Pedrafita e Vilafranca.

## Notas 
## Véxase tamén
Trofeo Riikka Nieminen

O **Trofeo Riikka Nieminen** (en finés *Riikka Nieminen -palkinto*) é un galardón individual entregado anualmente pola Federación de Hóckey sobre Xeo de Finlandia. O premio foi outorgado por primeira vez na tempada 2008-09, e recoñece á mellor xogadora da Naisten Liiga, a máxima categoría do hóckey sobre xeo feminino en Finlandia. O trofeo recibe o seu nome en honor da ex xogadora da selección finlandesa Riikka Sallinen (de solteira Nieminen).

Con cinco trofeos conseguidos ao longo da súa carreira, catro deles de xeito consecutivo, Jenni Hiirikoski é a xogadora que máis veces foi considerada a mellor da liga, gañando un deles co Ilves de Tampere e catro co JYP de Jyväskylä.

## Gañadoras 
[miniatura|[Jenni Hiirikoski é a xogadora que máis veces foi recoñecida co trofeo.]]
[miniatura|[Anni Keisala é a única porteira que recibiu o galardón, foi na tempada 2021–22.]]
[miniatura|Con dous trofeos, [Elisa Holopainen é a única xogadora xunto con Hiirikoski que gañou o premio en máis dunha ocasión.]]

### Galardón por xogadora 
### Gañadoras por equipo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Trofeos da Naisten Liiga
Isabella Menin

**Isabella Novaes Menin**, nada en Marília o 2 de xuño de 1996, é unha modelo e raíña de beleza brasileira, gañadora do concurso Miss Grand Internacional 2022.

## Traxectoria 
Menin é de orixe brasileira e italiana, e naceu nunha familia de empresarios en Marília, unha cidade da rexión do medio oeste do estado de São Paulo. A súa nai, Adriana Novaes, é unha antiga gañadora de Miss Marília e candidata a numerosos concursos internacionais. Tamén é bisneta do empresario, Lázaro Ramos Novaes, e neta de Alfredo Novaes, dous dos grandes nomes da primeira industrialización de Marília.

Durante 2015 - 2016, estudou un programa de economía empresarial e de xestión nunha escola independente de sexto curso, David Game College, graduouse con honores de primeira clase nunha licenciatura en Economía pola Universidade de Westminster a principios de 2019 e obtivo un máster en Finanzas pola Universidade College London en 2020. Antes de participar no concurso de Miss Grand Brazil en 2022, traballou como modelo internacional e paraplanificadora para Thomson Tyndall, unha empresa privada de planificación financeira e xestión de investimentos no Reino Unido.

Menin tamén creou unha organización benéfica chamada *"Beyond Project"*, que apoia as asociacións de persoas con discapacidade no Brasil.

## Concurso de beleza 
Menin representou a Alto Cafezal en Miss Grand Brazil 2022, competiu contra outras 30 candidatas e gañou o título nacional. Despois representou ao país en Miss Grand Internacional 2022 e tamén gañou a competición, celebrada o 25 de outubro de 2022 no Sentul International Convention Center en Indonesia, cando foi coroada pola saínte Miss Grand Internacional 2021, Nguyễn Thúc Thùy Tiên de Vietnam. É a primeira titular do Brasil como Miss Grand Internacional.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* missgrandinternational.com
*
Vulcano

O termo **Vulcano** ("volcán" en italiano) pode referirse a:

* **Illa Vulcano**, illa italiana ao norte de Sicilia;

* **Volcán Vulcano**, en dita illa;
* **Vulcano**, deus da mitoloxía romana.
* **Factorías Vulcano**, estaleiro en Teis (Vigo).
## Véxase tamén
### Outros artigos
****A fragua de Vulcano***, cadro de Diego Velázquez;

***CB Vulcano**, club de balonmán galego.