Célula de Sertoli

[miniatura|dereita|Epitelio xerminal do testículo. 1: [lámina basal2: espermatogonia3: espermatocito primario4: espermatocito secundario5: espermátida6: espermátida madura**7: célula de Sertoli**8: unión hermética (barreira hematotesticular)]]
[miniatura|dereita|Sección histolóxica a través do [parénquima testicular do porco.1 lumen do túbulo seminífero contorto2 espermátidas3 espermatocitos4 espermatogonias5 célula de Sertoli6 miofibroblastos7 células de Leydig8 capilares.]]

As **células de Sertoli** son un tipo de células que dan soporte estrutural e metabólico ás células dos túbulos seminíferos dos testículos. 
Encóntranse no interior dos túbulos seminíferos, envolvendo as células xerminais e formando a barreira hematotesticular. As súas funcións coñecidas inclúen a fagocitose dos restos celulares producidos durante a diferenciación das células xerminais, sustento físico do proceso de diferenciación, formación da mencionada barreira hematotesticular e mantemento do microambiente tubular para a axeitada proliferación e diferenciación das espermatogonias primitivas e para a produción de espermatozoides.

A célula é activada pola hormona estimulante dos folículos (FSH), xa que ten na súa membrana o receptor FSH.

As células de Sertoli levan o nome do seu descubridor, o fisiólogo italiano Enrico Sertoli,

## Funcións 
A súa principal misión é a nutrición das células espermáticas en desenvolvemento que están experimentando a espermatoxénese. Durante a fase de maduración da espermioxénese, as células de Sertoli actúan tamén como fagocitos consumindo as porcións citoplasmáticas residuais innecesarias dos espermatozoides en maduración. O desprazamento das células xerminais desde a base ao lume dos túbulos seminíferos ten lugar grazas a cambios conformacionais das marxes laterais das células de Sertoli. As células de Sertoli únense ás espermatogonias por medio de N-cadherinas.

As células de Sertoli secretan tamén varias proteínas.

### Función secretora 
As células de Sertoli secretan as seguintes substancias:

* Hormona antimülleriana (AMH). Secretada durante as fases iniciais da vida fetal.
* Inhibina e activinas. Secretadas despois da puberdade, que traballan conxuntamente regulando a secreción de FSH.
* Proteína de unión aos andróxenos (tamén chamada proteína de unión á testosterona). Incrementa a concentración de testosterona nos túbulos seminíferos para estimular a espermioxénese.
* Estradiol - aromatase. Converte a testosterona en 17 beta-estradiol para dirixir a espermatoxénese.
* Factor neurotrófico derivado da liña celular glial (GDNF). Funciona como promotor de espermatogonias indiferenciadas, o que asegura a autorrenovación das células troncais durante o período perinatal.
* Factor de transcrición ERM. É un factor de transcrición necesario para o mantemento das células troncais espermatogoniais no testículo adulto.
* Transferrina, unha proteína do plasma sanguíneo dedicada ao transporte do ión ferro 

### Barreira hematotesticular 
A barreira hematotesticular está formada por unións herméticas de células de Sertoli que illan inmunoloxicamente os compartimentos nos que ten lugar a espermatoxénese. Esta barreira é dinámica, xa que se remodela, e permite a migración de espermatocitos desde a zona basal á adluminal, e non pode ser atravesada por células pertencentes ao sistema inmunitario como os linfocitos. Os complexos de unión que forman parte desta barreira empezan a aparecer na puberdade, cando as células de Sertoli deixaron de se dividir e comezaron a actividade meiótica, o que inclúe a aparición dos antíxenos específicos de células meióticas e haploides que o sistema inmunitario pode recoñecer, polo que cómpre o seu illamento. O túbulo queda dividido en dous compartimentos: un basal coas espermatogonias e espermatocitos preleptoteno (de leptoteno, fase da meiose) e outro adluminal coas células xerminais postmeióticas. Como a barreira é dinámica, as células xerminais poden migrar. Ademais estas van depender unicamente das células de Sertoli para a súa nutrición, debido ao seu illamento.

O proceso de diferenciación dunha espermatogonia en espermatozoide tarda aproximadamente 74 días. Durante este tempo as células de Sertoli verten nutrientes e metabolitos ao lume dos cales dependen as células xerminais, xa que non teñen contacto ningún con vasos sanguíneos e intersticios debido ao seu illamento pola barreira hematotesticular. 
As células de Sertoli controlan a entrada e saída dos túbulos do testículo de nutrientes, hormonas e outras substancias, ademais de illar inmunoloxicamente a zona.

## Orixe 
Suxeriuse que as células de Sertoli poden derivar do mesonefros.

Unha vez completamente diferenciadas, as células de Sertoli xa non poden proliferar. Por tanto, cando empeza a espermatoxénese non se poden formar máis células de Sertoli.

Porén, atopouse recentemente un modo de cultivar estas células fóra do corpo. Isto pode dar lugar á posibilidade de reparar algúns defectos que causan infertilidade masculina.

## Histoloxía 
miniatura|dereita|Sección transversal dun túbulo seminífero do testículo de rata a 250 aumentos.
Nas preparacións con tinguiduras estándar, é fácil confundir as células de Sertoli coas outras células do epitelio xerminal. A característica máis distintiva das células de Sertoli é o seu nucléolo intensamente tinguido.

A célula de Sertoli apoia na lámina basal e esténdese ao longo de todo o epitelio do túbulo seminífero ata a superficie do mesmo. Presenta moitas prolongacións delgadas laterais que rodean as células espermáticas e enchen os intersticios entre elas. Núcleo ovoide ás veces con pregamentos e nucléolo moi grande. Citoplasma con numerosas mitocondrias alongadas, retículo endoplasmático liso grande en posición basal e o rugoso é menor, aparato de Golgi grande e lisosomas e algunhas gotas lipídicas ou gránulos de lipofuscina. Filamentos e microtúbulos do citoesqueleto abundantes. As células de Sertoli humanas presentan unhas inclusións características chamadas cristaloides de Charcot-Böttcher, que son estruturas finas fusiformes formadas por filamentos densos .

## Patoloxía 
Existe un tipo de tumor chamado tumor de células de Sertoli-Leydig.

## Historia 
As células de Sertoli reciben ese nome polo seu descubridor o fisiólogo italiano Enrico Sertoli, que as describiu en 1865 cando estaba estudando medicina na Universidade de Pavia, Italia.

Na súa publicación de 1865, utilizou o termo "células arbóreas" ou "células fibrosas" e describiunas como células nutritivas. A utilización por outros científicos do nome "célula de Sertoli" en publicacións comezou en 1888.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* BUHistology - 17805loa http://www.bu.edu/histology/p/17805loa.htm
* BUHistology - 17806loa http://www.bu.edu/histology/p/17806loa.htm