Himenópteros

A dos **himenópteros**, *Hymenoptera*, é unha grande orde de insectos caracterizados por posuíren ás membranosas, nas cales se poden ver facilmente os vasos sanguíneos. 

O taxon inclúe, entre outros, as abellas, as avespas, o abesouros e as formigas. Probablemente é o terceiro maior grupo de insectos do mundo. 

Hai descritas unhas 153 000 especies, aínda que probablemente o seu número é moito maior, distribuídas en 132 familias con 8 423 xéneros​. 

Tamén se coñecen máis de 2 000 especies extintas.

## Taxonomía 
### Descrición 
A orde foi descrita en 1758 por Linneo na 10ª edición do seu *Systema Naturae*.

### Etimoloxía 
O nome científico *Hymenoptera* está formado pola unión dos elementos do latín científico *hymen*- e -*pter*, derivados, respectivamente, das voces do grego antigo ὐμην *hymēn*, "membrana", e πτερόν *pterón*, "á", coa adición dun -*o*- epentético e do sufixo -*a*, indicando plural.

### Sinónimos 
Ademais de polo nome cuñado por Linneo a orde coñeceuse tamén polos sinónimos:
* Chalcidellia Girault, 1924
* Harpophorus Agassiz, 1846

### Clasificación 
A orde dos himenópteros dividiuse tradicionalmente en dúas subordes:
* Apocrita (apócritos)
* Symphyta (sínfitos) 

Os apócritos presentan cintura (estreitamento que separa o tórax do abdome).

Os sínfitos carecen de cintura, e son un grupo parafilético.

## Características 
miniatura|As formigas viven en comunidades

A maioría dos himenópteros teñen dous pares de ás transparentes, a posterior é máis pequena e únese á primeira cun gancho. As antenas están altamente desenvolvidas e existen múltiples variantes. As partes da boca son amplas e, como regra xeral, está modificadas, en moitos casos, para absorberen o néctar das flores. 

Moitas das especies son parasitas.

As femias presentan ao final do abdome unha estrutura para a posta de ovos, o ovipositor, que se converte nun aguillón velenoso nos grupos máis evolucionados.

As crías desenvólvense a través do holometabolismo (metamorfose completa), é dicir, pasan por unha etapa larval de verme e unha etapa de pupa inactiva antes de maduraren.

### Sexo 
Unha característica especial que se atopa nos himenópteros é que o sexo vén determinado polo número de cromosomas (determinación do sexo por haplodiploidía). Os ovos fecundados teñen dous xogos de cromosomas (de cada un dos gametos respectivos de cada pai) e convértense en femias diploides, mentres que os ovos non fecundados só conteñen un xogo (da nai), polo que dan lugar a machos haploides. O acto da fecundación está baixo o control voluntario da femia, o que lle dá a esta o control do sexo da súa descendencia. Como consecuencia, as femias teñen máis xenes en común coas súas irmás que coa súa descendencia.

William Donald Hamilton formalizou o concepto da selección de parentesco que podería ser unha das orixes da eusociabilidade destas especies.

## Galería 

Ant in amber.jpg|Formiga fósil en ámbar
Hartigia linearis.jpg| *Hartigia linearis*
Arge cyanocrocea 1 beentree.jpg| *Arge cyanocrocea*
Arge pagana 5 beentree.jpg|Larva de  *Arge pagana*  
6467.6.14.10stack.w.jpg|Pupa de *Trypoxylon collinum*
Tenthredo largiflava.jpg|*Tenthredo largiflava* 
Diprion simile 2 beentree.jpg| *Diprion simile*
Chrysis April 2008-1.jpg| *Chrysis ignita*
Aleiodes indiscretus wasp parasitizing gypsy moth caterpillar.jpg| *Aleiodes indiscretus* parasitando a unha larva de *Lymantria dispar*
Cotesia9061.8.15.07.c.jpg| *Cotesia congregata* parasitando a unha eiruga de *Manduca sexta*
Rhyssa persuasoria.jpg| *Rhyssa persuasoria*, femia depositando ovos
2444.7.24.06.w.jpg| *Cerceris* macho
48085134.yellowj.web.jpg| *Vespula maculifrons*
IMG 9948.9.3.07.jpg| *Augochloropsis metallica* femia
Bombus ternarius.jpg| *Bombus ternarius* 
Bullant head detail.jpg|Formiga *Myrmecia* sp.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Hymenoptera na ADW.
* Hymenoptera na EOL.
* Hymenoptera  en *The Tree of Life*.
* Hymenoptera Linnaeus, 1758 en BioLibcz.
* Hymenoptera no ITIS.