Asociación Faceira

A **Asociación Faceira** é unha asociación formada por estudosos e persoas interesadas na cultura leonesa das provincias de León e Zamora adicada ao estudo e á divulgación da lingua e da cultura leonesa e as súas manifestacións culturais e folclóricas.

A sede da Asociación atópase na vila de Veguellina de Órbigo (Veguellina d'Órbigu en leonés), que pertence ao concello de Villarejo de Órbigo (Villareyu d'Órbigu en leonés) na provincia de León.

## Historia 
A Asociación nace en León no ano 2011 trala desaparición doutra asociación cultural tamén adicada ao estudo da lingua leonesa chamada *Facendera pola Llingua*, e que xa tiña un recoñecido prestixio e un longo percorrido no campo do estudo do leonés. Algúns antigos membros desta asociación anterior decidiron continuar aquela tarefa divulgativa e lingüística e decidiron crear a Asociación Faceira.

## O nome 
O nome da asociación provén da palabra leonesa *Faceira* moi usada nos dialectos do leonés das bisbarras occidentais de León e Zamora, e cuxo significado é "conxunto de terras traballadas polos veciños dunha mesma zona", aínda que o seu significado exacto ten matices dependendo das bisbarras zamoranas e leonesas.

## Actividade 
A actividade da asociación dende o seu comezo foi prolífica e abundante nos terreos culturais, lingüísticos e sociais.

No terreo social, a Asociación Faceira sobresae na loita a prol da visibilidade social e o recoñecemento da lingua leonesa por parte do eido institucional da Xunta de Castela e León e as demais institucións políticas, culturais e sociais de León e Zamora, xunto con outras asociacións leonesas e zamoranas. De feito, en setembro do ano 2011 a asociación presentou unha serie de escritos e alegacións perante a Consellería de Cultura e Turismo de Castela e León reclamándolle o cumprimento do artigo 5.2 do Estatuto de autonomía dese territorio, onde se recoñece ao leonés como *obxecto de especial protección polo seu valor dentro do patrimonio cultural da Comunidade autónoma* e amais pedíaselles o desenvolvemento de medidas específicas para cumpriren con este artigo coma a introdución da lingua leonesa no ensino coma materia optativa. Ante a negativa da Xunta de Castela e León, que respondeu cunha carta sen dar resposta á petición feita, a asociación puxo unha demanda á Xunta de Castela e León por violar o artigo 29 da Constitución así como a Lei Orgánica 4/2001, de 12 de xaneiro, reguladora do Dereito de Petición, incoándoselle un procedemento de Dereitos Fundamentais 6/2011 que segue no Xulgado do Contencioso-Administrativo número 1 de Valladolid.

No ano 2013, a asociación participou na creación dunha plataforma de defensa das linguas minoritarias de Castela e León (o leonés e o galego) xunto con outras cinco asociacións de León, Zamora e Salamanca coma *Furmientu*, *La Caleya*,*El Teixu*, *Fala Ceibe* e *Documentación y Estudio del Rebollar*..

A Asociación leva implicada na defensa da figura das *xuntas veciñais* nos concellos leoneses trala reforma da Lei da Administración Local arranxada polo goberno español que as fai perigar. De feito, a asociación participa xunto a outras asociacións, agrupacións e partidos políticos locais e leonesistas en plataformas de defensa desta institución municipal leonesa, amais organizou varias xornadas e encontros para traballar contra a súa abrogación. No ano 2013, produciu un documental titulado *La voz del Concejo* xunto con outras asociacións leonesas para divulgar o funcionamento desta institución e denunciar o risco de desaparición coa nova lei.

No terreo cultural e lingüístico, a Asociación participa de xeito estreito con outras asociacións lingüísticas de León e Zamora coma *El Teixu*, *Furmientu* e *La Caleya* no estudo e a recuperación da lingua leonesa así como a súa divulgación en Castela e León, pero tamén mantén contactos e colaboración coa Academia da Lingua Asturiana. Amais tamén colabora e mantén contactos con outras asociacións culturais leonesas folclóricas coma *El Raigañu*.

A asociación lanzou un curso de aprendizaxe da lingua leonesa por Internet, e alén diso tamén publicou a primeira gramática da lingua leonesa dirixida ao público xeral en forma de pequena guía coa colaboración do prestixioso filólogo e escritor leonés Héctor García Gil, membro da Academia da Lingua Asturiana. A asociación adoita colaborar con diferentes asociación locais leonesas na organización de encontros locais chamados *filandones*.

No 2014, a Asociación Faceira organizou en colaboración co Concello de Astorga o primeiro Certame Literario Astúrica en 2013 para escritores de lingua asturleonesa. Isto xerou unha polémica coa asociación local de Astorga de defensa e estudo do leonés *La Caleya*, pois esta asociación colaborou co Concello de Astorga durante cinco anos para organizaren o Certame de Relato Curto e Poesía en Leonés. Con todo o Concello decidiu unilateralmente trocar de asociación colaboradora e escolleu a Asociación Faceira para levalo a cabo, o cal provocou as protestas de *La Caleya*, que colaborou por última vez na súa organización en 2013.

Malia que a asociación é cultural e declárase desvencellada de calquera movemento ou partido político, algúns dos seus membros están ligados a plataformas leonesistas de tipo cultural coas que colaboran. Amais políticos e membros de partidos locais leonesistas e doutras ideoloxías e asemade as propias formacións políticas adoitan participar nos seus encontros e reunións sociais e culturais. A súa influencia no mundo cultural e social leonés e importante; de feito o partido Esquerda Unida de Astorga iniciou unha campaña en defensa do leonés inspirada no labor desta asociación e outras, conseguindo que o procuradores de Esquerda Unida nas Cortes de Castela e León presentasen unhas preguntas sobre a situación do leonés e o cumprimento do artigo 5.2 do Estatuto autonómico.

## Posición respecto á filiación da lingua leonesa 
A Asociación Faceira defende que o leonés e o asturiano pertencen ao mesmo dominio lingüístico, é dicir que son a mesma lingua. Posición igualmente defendida xunto coas outras asociacións de Castela e León coas cales colabora na defensa, difusión e estudo do leonés como *Furmientu*, *La Caleya* e *El Teixu*. Amais tamén mantén contactos con membros da Academia da Lingua Asturiana e asociacións da defensa da lingua asturiana.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Lingua asturleonesa
### Ligazóns externas 
*Páxina web da Asociación Faceira