Lista de froitas

[miniatura|300px|dereita|O [figo, aínda que non sexa, en termos botánicos, un froito, (trátase dun sicono ou inflorescencia), é considerado un froito na linguaxe corrente]]

A presente lista pretende enumerar varios tipos de froitas, consideradas comestibles en diversas partes do mundo. Nótese que moitas *froitas* (dende o punto de vista biolóxico) son consideradas verduras no sentido culinario (por exemplo, o tomate), e non aparecen neste artigo por esa razón. Por outro lado, existen algunhas "froitas", como o amorodo ou o ananás (ou piña) que non son froitos en termos botánicos. Resumindo: aquí faise unha listaxe das "froitas" na acepción corrente da palabra e non na acepción científica.

Algunhas familias teñen un maior número de especies cuxos froitos son comestibles: Myrtaceae, Sapotaceae son algunhas delas.

## Froitas de clima temperado 
[miniatura|dereita|250px|Pintura de froitas brasileiras ([Albert Eckhout)]]

As froitas de clima temperado crecen case todas en árbores ou arbustos leñosos ou lianas. Con todo elas non se desenvolven adecuadamente nas rexións tropicais (de clima quente), precipitación atmosférica regular e temperatura media anual superior a 22&nbsp;°C. Isto é porque existe a necesidade fisiolóxica de ter algúns días de baixas temperaturas (**chilling requirement**), cerca de 5 a 15&nbsp;°C, en cada ano anterior á floración. Como se pode percibir, todas as plantas dese grupo son especies que esixen para o seu crecemento normal e a súa posterior frutificación un clima tipicamente frío para un período de repouso fisiolóxico (repouso vexetativo) no que presentan gran resistencia ao frío. As principais froitas de clima temperado son a ameixa ou cirola, a cereixa doce, o albaricoque, a framboesa, a mazá, a noz, a pera e a uva, porque elas son amplamente cultivadas e tamén consumidas globalmente, debido a súa enorme adaptación a moitos lugares diferentes. Porén, existen outras froitas de grande importancia local, non figurando entre as especies producidas basicamente para o comercio. Estas son frecuentemente extraídas da natureza como acontecía durante o Neolítico.

### Familia *Rosaceae* 
A familia *Rosaceae* predomina entre as principais plantas produtoras de froito de clima temperado pola súa importancia e tamén polo gran número de especies. Os pomoideos, drupas, amoras, nésperas, amorodos, e o froito da roseira son exemplos de froitas desta familia.

#### Pseudofroitos Pomoideos 
* Pseudofroitos do xénero *Amelanchier* (en inglés: *Juneberry* ou *saskatoon*);
* Pseudofroitos do xénero Aronia (en inglés: como *chokeberry*)
* Froitos do espiño (*Crataegus* spp.)
* Mazá e mazás bravas (*Malus* spp.)
* Marmelo (*Cydonia oblonga* e *Chaenomeles* spp.)
* Néspera, da nespereira europea (*Mespilus germanica*) ou da nespereira do Xapón (*Eriobotrya japonica*) 
* Pera (cultivada) e pero (brava); especies europeas e asiáticas (*Pyrus* spp.)
* *Prunus virginiana* (coñecida en inglés como *chokecherry*)
* Pseudofroito das plantas do xénero *Rosa* spp, froito da roseira ou pero de can (brava).
* Sorba, froito da sorbeira (*Sorbus domestica*);

#### Froitos con carabuña (drupas) 
Xénero *Prunus*:

* Albaricoque (*Prunus armeniaca* ou *Armeniaca vulgaris*)
* Cereixa, guinda, e as variedades bravas (*Prunus avium*, *P. cerasus*, e outras)
* Ameixa, do cal existen diversas especies domésticas: os fatóns, e bravas: os abruños;
* Pexego (variedade normal e branca), a súa variante glabra, a nectarina, *Prunus persica* var. *nucipersica*)

### Bagas 
O termo **baga** non vai ser usado neste artigo tecnicamente, ou nun sentido botánico. Aquí significa calquera pequena froita, que pode ser totalmente consumida e que, eventualmente, non posúe sementes.

O xénero botánico *Rubus*, vulgarmente designados como *silvas* ou *framboeseiros*, fornece as chamadas pseudobagas. As máis coñecidas froitas dese grupo son as *amoras bravas* e as *framboesas*, máis outras, híbridas, como as *amora negra* e *amoras framboesas* son tamén moi populares. Hai varias especies e variedades de froitos bravos, que poden provir de silvas (con espiñas) ou non.

As seguintes froitas son consideradas como froitos bravos (froitos do bosque):
* Amoras, nome que inclúe moitas especies e híbridos:
** Amora brava - nome común ás amoras das especies do xénero *Rubus*
** amoras-framboesas; 
** Amora negra (*Rubus brasiliensis*);
** Amoras brancas bravas;
** Framboesa, froito da framboeseira, que posúe diversas especies;

As verdadeiras bagas predominan na familia Ericaceae, estando moitas adaptadas ao subártico:

* Especies do xénero *Vaccinium*, entre as cales se conta:
** Arando, froito da Arandeira (*Vaccinium myrtillus*)
* Bagas de especies do xénero ''Arctostaphylos' (como *Arctostaphylos manzanita* ou *Arctostaphylos uva-ursi*)
* Froitos dos érbedos (*Arbutus unedo*)

Outras bagas que non son das familias Rosaceae nin Ericaceae:

* Amoras de moreira, *Morus* spp.; Moraceae)
* Froitos do xénero *Berberis* (familia das Berberidaceae)
* Froitos do xénero *Empetrum* (familia das Empetraceae)
* Grosellas; das groselleiras (xénero *Ribes* spp.; Grossulariaceae), con variedades vermella, negra e branca.
* Bagas dos chuchameles (xénero *Lonicera* spp.; Caprifoliaceae), algunhas especies son comestíbeies, outras son velenosas
* Bagas do viburno (xénero *Viburnum*; Caprifoliaceae)
* Bagas do sabugueiro (xénero *Sambucus*; Caprifoliaceae)
* Bagas do espiño amarelo (*Hippophae rhamnoides*)
* Bagas de sinforina (*Lycium barbarum*, *Lycium* spp.; Solanaceae)
* Amorodo; das amorodeiras (xénero *Fragaria* spp.; Rosaceae) Incluídos aquí a pesar de non seren froitos nin bagas (son pseudofroitos), aínda que poden considerarse así para efectos comerciais.

## Froitas orixinarias de Asia 
[miniatura|[Caqui en Bastavales]]
Algunhas froitas nativas da Asia, que non eran moi coñecidas noutros lugares até o século XX:
* Arhat ou siraitia (*Siraitia grosvenorii*; Cucurbitaceae) 
* Caqui ou pausanto (*Diospyros kaki*; Ebenaceae)
* Che *(Cudrania tricuspidata)*
* Durián (*Durio zibethinus*)
* Goumi (*Elaeagnus multiflora ovata*; Elaeagnaceae)
* Kiwi (*Actinidia* spp.; Actinidiaceae)
* Kiwai (*Actinidia arguta*)
* Manga (*Mangifera Indica*)
* Noni (*Morinda citrifolia*) 
* Lapsi (*Choerospondias axillaris Roxb.*)
* Nungu (*Borassus flabellifer*)
* Ruibarbo (*Rheum rhaponticum*; Polygonaceae)
* Sageretia (*Sageretia theezans*; Rhamnaceae)

## Froitas orixinarias de América do Norte 
Algunhas froitas nativas da América do Norte, que son habitualmente pouco consumidas:

* Asimina (*Asimina triloba*; Annonaceae).
* *Astragalus caryocarpus*; Fabaceae
* Arando (*Vaccinium, sect. Cyanococcus*; Ericaceae)
* Arando vermello (*Vaccinium oxycoccus*; Ericaceae)
* Caqui americano (*Diospyros virginiana* e *Diospyros texana*; Ebenaceae)
* Capulín (*Prunus virginiana*; Rosaceae)
* (*Coccoloba diversifolia*; Polygonaceae)
* Guajuru (*Chrysobalanus icaco*; Chrysobalanaceae)
* (*Heteromeles arbutifolia*; Rosaceae)
* (*Mastichodendron foetidissimum*; Sapotaceae)
* (*Podophyllum peltatum*); Berberidaceae)
* (*Prunus maritima* Rosaceae)
* Salal (*Gaultheria shallon*; Ericaceae)
* Serenoa (*Serenoa repens*; Ericaceae)
* (*Shepherdia argenta*; Elaeagnaceae), que crece naturalmente nas pradeiras do Canadá.
* (*Rubus parviflorus*; Rosaceae)
* (*Rubus spectabilis*; Rosaceae)
* Uva americana: especies de América do Norte (ex.: *Vitis labrusca*; Vitaceae) e da uva americana europea híbrida son cultivadas onde *Vitis vinifera* non se adapta as condicións ambientais e son usadas para facer enxertos.

## Cactos e outras plantas suculentas 
Diversos cactos producen froitos comestibles, que son unha importante e tradicional fonte de comida para algúns pobos nativos de América:

* Cardón (*Pachycereus pringlei*; Cactaceae)
* (*Hylocereus undatus*; Cactaceae), ás veces chamado pitaya
* Opuntia (*Opuntia* spp.; Cactaceae)
* Saguaro (*Carnegiea gigantea*; Cactaceae)
* Verguita (*Carnegiea gigantea*; Cactaceae)
* e outras numerosas especies de cactos

## Podocarpos 
Podocarpos son coníferas da familia Podocarpaceae. Entre eles temos:
* Kahikatea (*Dacrycarpus dacrydioides*)
* Manoao (*Manoao colensoi*)
* Nageia (*Nageia* spp.)
* Podocarpus (*Podocarpus* spp.)
* Prumnopitys (*Prumnopitys* spp.)
* Rimu (*Dacrydium cupressinum*)

## Froitas herbáceas anuais 
#### Melóns e outros membros das familias Cucurbitaceae e Solanaceae 
Algunhas froitas de clima temperado, que excepcionalmente non se desenvolven en árbores perennes son::

* Cabaza, incluíndo entre outras:
** (*Cucurbita moschata*)
** (*Cucurbita mixta*)
** (*Cucurbita maxima*)
** (*Cucurbita pepo*varieties)
* Kiwano ou (*Cucumis metuliferus*) 
* Melón (*Cucumis melo*)

#### Hortalizas 
Unhas poucas hortalizas son ás veces coloquialmente, aínda que incorrectamente, denominadas como "froitas" na mundo culinario:

* *Angelica spp.*; Apiaceae
* Ruibarbo (*Rheum spp.*; Polygonaceae)

### Infrutescencias 
As infrutescencias son o resultado da fecundación dunha inflorescencia, aínda que non son, dende un punto de vista botánico, verdadeiros froitos. Entre eles temos:
* *Hovenia dulcis*, Rhamnaceae 
* Amorodo (*Fragaria* spp.; Rosaceae)

## Froitas subtropicais e do Mediterráneo 
miniatura|Uvas

Os froitos desta categoría non soportan condicións de temperatura baixa continuada, aínda que poden resistir a episodios de frío intenso e xeada.

* Amora negra (*Morus nigra*; Moraceae)
* Xuxuba (*Ziziphus zizyphus*; Rhamnaceae) (en inglés jujube)
* (*Cornus mas*; Cornaceae) (en inglés:cornellian cherry)
* Dátil (da datileira *Phoenix dactylifera*; Arecaceae)
* Sicómoro (*Ficus sycomorus*. Moraceae) (en inglés: sycomore)
* Figo (*Ficus* spp. Moraceae)
* Milgranda (*Punica granatum*; Punicaceae)
* Oliva (*Olea europea*; Oleaceae)
* Uva, que é chamada pasa cando está deshidratada (*Vitis* spp.; Vitaceae)

Algúns membros do xénero *Citrus* (Rutaceae) son plantas de rexións tropicais, polo tanto intolerantes ás xeadas. Non obstante todas as especies comunmente comercializadas son, en xeral, máis resistentes a este fenómeno climático:
miniatura|Limón

* Cidra (*Citrus medica*) (en castelán cidro ou toronja) Froita orixinaria da Asia
* (*Citrus limetta*, Rutaceae) (en inglés: sweet lemon)
* Kumquat (do xénero “Citrus” e subxénero *Fortunella*)
* Laranxa, das cales :
** *Citrus sinensis*, é unha especie doce
** *Citrus aurantium*, trátase dunha especie amarga
* Lima (*Citrus aurantifolia*)
** (*Citrus aurantifolia x medica*) é un híbrido da Lima (*Citrus aurantifolia*) e da Cidra (*Citrus medica*) 
** (*Citrus x aurantiifolia*) é un híbrido da Lima (en inglés: key lime)
** (*Citrus x hystrix*) é un híbrido da Lima (en inglés: kaffir lime)
** (*Citrus x latifolia* ) é un híbrido da Lima (en inglés: persian lime)
* Limón (*Citrus limon*)
* Mandarina (*Citrus reticulata*), clementina (*Citrus reticulata* var. Clementina)
** Rangpur (froita) ou mandarina-limón, é tamén outro híbrido da mandarina (*Citrus reticulata*) có limón (*Citrus limon*)
** Tangor (*Citrus reticulata x sinensis*) é tamén outro híbrido da mandarina coa laranxa doce
** Ugli (*Citrus reticulata x Citrus paradisi*) é un híbrido da mandarina (*Citrus reticulata*) co *Citrus maxima*.
* Pomelo (*Cítrus paradisi*)
** Tangelo ou mandarina pomelo (*Citrus reticulata x paradisi*) é tamén outro híbrido da mandarina (*Citrus reticulata*) coa *Citrus maxima*.

Outras froitas de clima subtropical son:

* Aguacate (*Persea americana*; Lauraceae, da América Central)
* Alfarrobeira (*Ceratonia siliqua*; Fabaceae)
* (*Annona glabra*; Annonaceae) (en inglés: pond-apple)
* Cacahuete (*Arachis hypogaea*; Fabaceae)
* Caqui (*Diospyros kaki*; Ebenaceae), de Asia
* Pacana (*Carya illinoensis*; Juglandaceae
* Chirimoia (*Annona cherimola*; Annonaceae)
* Feixoa (*Feijoa sellowiana*; Myrtaceae), do sur do Brasil
* Goiaba (*Psidium guajava*; Myrtaceae), do Brasil
* Jabuticaba (*Myrciaría cauliflora ou Plinía trunciflora*; Myrtaceae)
* Kumquat (*Fortunella* spp.; Rutaceae)
* Longan (*Euphorianthus longan*; Sapindaceae)
* Lichi (*Litchi chinensis*; Sapindaceae)
* Lúcuma (*Pouteria lucuma*; Sapotaceae)
* Macadamia (*Macadamia integrifolia*; Proteaceae ), de Australia
* Froitas do Maracuxá (*Passiflora edulis*) e a froita da paixón (*Passiflora caerulea*); e outras especies de *Passiflora* spp.; Passifloraceae
* Marmelo (*Cydonia oblonga* e *Chaenomeles* spp.)
* (*Myrica rubra*; Myricaceae) (en xaponés: yamamomo)
* Néspera (*Mespilus germanica*), de Asia
* (*Psidium litorale*; Myrtaceae) (en inglés:strawberry guava)
* Tamarillo (*Cyphomandra betacea*; Solanaceae)
* Ugni (*Ugni molinae*; Myrtaceae)

## Froitas tropicais 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de árbores froiteiras