Michel Houellebecq

dereita|miniatura|Michel Houellebecq, en Varsovia, xuño de 2008.
dereita|miniatura|Michel Houellebecq (2008).

**Michel Thomas Houellebecq**, nado en Saint Pierre (Departamento de Reunión) o 26 de febreiro de 1955, é un escritor contemporáneo francés. As súas novelas *Les Particules élémentaires* e *Plateforme* son verdadeiras insignias da nova narrativa francesa de finais do século XX e comezos do XXI. Tanto unha coma a outra valéronlle fama de provocador pero tamén a aclamación literaria internacional.

## Traxectoria 
O seu pai, guía de alta montaña con varios outros empregos pouco remunerados, e a súa nai, médica anestesista e muller dinámica e de conviccións, resultan pais atípicos, pois aparentemente desentendéronse del desde case un meniño. Con moi poucos anos trasládano a Alxer, onde vivirá coa súa avoa materna ata cumprir os cinco. Repatriado a Francia, é a súa avoa paterna Henriette, comunista, a que se fará cargo del. Dela adoptará o seu apelido como pseudónimo.

Vive en Dicy dans l'Yonne e despois en Crécy-la-Chapelle (no Departamento do Sena e Marne). Internado no liceo Henri Moissan de Meaux, descobre a Lovecraft con 16 anos. En 1975 matricúlase no Institut National Agronomique Paris-Grignon, de onde sae diplomado en 1978 cunha especialización en "Posta en valor do medio natural e ecoloxía". A súa avoa morre ese mesmo ano. En 1980 casa cunha irmá dun amigo e recibe o diploma de enxeñeiro agrónomo. Será alumno da École Nationale Supérieure Louis Lumière, na sección de cinematografía, de onde sairá diplomado en 1981. Este mesmo ano nace o seu fillo Étienne. O divorcio e unha depresión profunda condúceno a unha estancia nun psiquiátrico.

En 1985 encóntrase e simpatiza con Michel Bulteau, director da *Nouvelle Revue de París*, quen o inicia en autores raros coma o Barón Corvo, en quen Houellebecq recoñece hoxe un dos seus escritores fetiche. En 1991 publica a biografía de Howard P. Lovecraft, *Contra o mundo, contra a vida* (*Contre le monde, contre la vie*) e comeza a traballar na Asemblea Nacional Francesa como técnico informático. Este mesmo ano aparece *Seguir vivo*, ("Rester vivant") e ó seguinte a primeira recolla dos seus poemas *A persecución da felicidade* ("La poursuite du bonheur"), que pasan desapercibidos. Os seus temas anticipan o que será tratado nas súas novelas: a soidade existencial, a denuncia do liberalismo, o amor e a intimidade dos individuos.

En 1998 casou con Marie-Pierre Gauthier, a quen coñecera en 1992. Ademais de vivir en Francia, Michel Houellebecq, residiu en Irlanda, no condado de Cork, e en España, en Lanzarote (Illas Canarias) e no parque natural de Cabo de Gata (provincia de Almería), onde escribiu a súa última novela *A posibilidade dunha illa* (2005).

## Obra 
A súa primeira novela, *Extension du domaine de la lutte*, publicouna Maurice Nadeau en 1994 despois de que fora rexeitada por varios editores. Nela Houellebecq fócase na miseria afectiva do home contemporáneo. Sen publicidade, o libro promóvese boca a boca. Será adaptada ó cine en Francia por Philippe Harel en 1999 e á televisión dinamarquesa por Jens Albinus en 2002.

*Les Particules élémentaires*, a súa novela seguinte, provoca unha ampla cobertura nos medios debido á expulsión do autor da revista literaria de tendencia esquerdista *Perpendiculaire* á que pertencía acusado de ideas "douteuses" ('dubidosas, erróneas, pouco ortodoxas'). A réplica do autor en Le monde daralle ampla publicidade.

*Les Particules élémentaires* obterán o Premio *Novembre* dun xurado no que está presente o mesmo Philippe Sollers, a quen ataca na novela. A tradución ó inglés baixo o título de *Atomised* de Frank Wynne foi merecedora do Premio IMPAC 2002.

Houellebecq sempre concedeu un lugar importante á súa obra ensaística. Interveu en *Les Inrockuptibles*, *Perpendiculaire*, ''L'Atelier du Roman* así como na prensa internacional.

Unha mostra importante da súa poesía atópase rexistrada nun CD, *Presence Humaine* (*Presenza Humana*) (Tricatel Records).

En 2004, Houellebecq foi transferido da súa antiga editora, Flammarion, para Éditions Fayard, do puxante grupo Lagardère, que lle asegurou para a súa última novela, *A posibilidade dunha illa* (*La Possibilité d'une île*) un lanzamento pouco habitual en Francia, país onde ocupou unha gran parte das páxinas culturais dos medios no verán do 2005.

Aínda que se daba por descontado que Houellebecq levaría o Premio Goncourt 2005 por *A posibilidade dunha illa*, o premio recaeu en *Trois jours chez ma mere*, a quinta novela do belga François Weyergans (Bruxelas, 1941). Houellebecq non tivo reparos en afirmar que a súa era a mellor novela da temporada literaria francesa.

## Crítica literaria e estilística 
Os personaxes das novelas de Houellebecq levan unha vida gris, non teñen un atractivo nin un encanto especial, non teñen traballos divertidos, pero son mirados polo autor sen maldade e con tenrura. Son "personaxes de clase media, escépticos e desencantados, perdidos nun mundo que idolatra o sexo e que fixo un obxecto de consumo de toda a súa ideoloxía" (Cristina Fanjul).

*Extension du domaine de la lutte* é unha novela sobre o individuo contemporáneo imbuída de filosofía existencialista schopenhaueriana. 
A seguinte, *Les Particules élémentaires*, unha novela de "depresiva lucidez" sobre dous medioirmáns, converteuse nun clásico nihilista que The New York Times cualificou de "unha lectura fondamente repugnante".

*Plateforme*, a terceira, é a crónica da desesperanza dos nosos días: a imposibilidade do paraíso nunha carreira cara a ningures. Foi publicada antes do atentado ás Torres Xemelgas.

*A imposibilidade dunha illa*, a última ata o momento, narra a mutación dos seres humanos a través da historia agónica de Daniel, iniciador dunha nova saga de neohumanos, e de dous dos seus descendentes clónicos, que só deixan entrever unha visión desolada e docemente apática do porvir.

A ficción de Houellebecq, vitalista pero impregnada de pesimismo elexíaco, reflicte á vez unha aguda e despiedada observación da realidade e o fracaso e nihilismo a que son abocados os seus personaxes.
 
Realistamente gráfico, oportunistamente fantástico nos seus desenlaces, lúcido e cáustico no estilo, Houellebecq relátanos con desdén e crueza a cara escura que nos legou o século XX: a vida dominada polo consumismo, o declinio dos primitivos valores cristiáns na sociedade occidental, a ausencia de perspectivas de futuro da man de calquera outra relixión ou filosofía moderna, e a incapacidade do home moderno, só e abandonado á súa sorte, para facer fronte ós retos dun medio cada vez máis alienante e insufrible.

## Influencias e similitudes estilísticas 
Entre os escritores favoritos de Houellebecq están: Howard Phillips Lovecraft, Charles Baudelaire, Frederick Rolfe, Honoré de Balzac, Gustave Flaubert, Georges Perec, Pierre Louys, Thomas Mann, Arthur Rimbaud, Alphonse de Lamartine, Eugène Ionesco, Clifford D. Simak, Xoán o Evanxelista e Paulo de Tarso.

O seu estilo foi considerado por distintos críticos próximo ó de  *Un feliz mundo novo* de Aldous Huxley, *American Psycho* de Bret Easton Ellis, Kurt Vonnegut, Maryse Choisy, Douglas Coupland ou James Graham Ballard.

Filosoficamente encóntrase próximo a Friedrich Nietzsche, Arthur Schopenhauer e Louis-Ferdinand Céline.

## Controversias 
A raíz da súa terceira novela e de posteriores declaracións ós medios, Houellebecq foi acusado de misantropía, misoxinia e islamofobia. Axuizado por inxurias á relixión e incitación ó odio racial por diversas asociacións musulmás e pola Liga Francesa polos Dereitos Humanos foi absolto sen cargos ó estimar o tribunal que o xulgou que non existían razóns para seren tomadas por «racismo antimusulmán» como pretendía a acusación e que a crítica ás relixións era un dereito nun estado laico. Adorado por incondicionais e vilipendiado como pornógrafo, misóxino e racista polos seus opoñentes, Houllebecq segue a ser o autor máis polémico e controvertido da última década.

## Premios 
En 1998, recibiu o "Prix Novembre" por *Les Particules Elémentaires* e o "Grand Prix National des Lettres" polo conxunto da súa obra. *As partículas elementais*, traducidas ó inglés como *Atomised* por Frank Wynne, valéronlle o "International IMPAC Dublin Literary Award" en 2002. Deste libro, que o consagrou como escritor, vendéronse 250.000 exemplares nos tres primeiros meses. As recentes vendas dos dereitos cinematográficos das súas novelas tornárono millonario. En marzo de 2004 recibiu en Murcia o Premio Schopenhauer.

Nas entrevistas que concede continúa declarándose indiferente ós premios e honores que recibiu mais non tivo reparos para manifestar o seu desdén con relación á decisión dos membros do Premio Goncourt 2005. En novembro do 2005 foi galardoado en León co Premio Leteo. *A posibilidade dunha illa* foi unha das cinco novelas finalistas do Premio de Novela Europea do Casino de Santiago de Compostela. Esta mesma novela obtivo o Prix Interallié 2005.

## Listaxe de obras 
* *Contre le monde, contre la vie*, ensaio sobre Lovecraft, Éditions du Rocher (1991)
* *Rester vivant*, método, La Différence (1991)
* *La Poursuite du bonheur*, poemas, La Différence (1992)
* *Extension du domaine de la lutte*, novela, Maurice Nadeau (1994)
* *Le Sens du combat*, poemas, Flammarion (1996)
* *Interventions*, recolla de ensaios, Flammarion (1998)
* *Les Particules élémentaires*, novela, Flammarion (1998)
* *Renaissance*, poemas, Flammarion (1999)
* *Lanzarote*, relato breve, Flammarion (2000)
* *Plateforme*, novela, Flammarion (2001)
* *A posibilidade dunha illa* (*La Possibilité d'une île*, novela, 2005). Traducida ó galego por Isabel García Fernández e publicada por Rinoceronte Editora no 2006.

As súas obras están traducidas a máis de 36 linguas.

## Cinematografía 
### Realizacións 
* *La Rivière* (2001) (16 minutos)
* *Déséquilibres* (1982) (12 minutos)
* *Cristal de souffrance* (1978) (30 minutos)

### Guións 
* 1999 : *Extension du domaine de la lutte*, en colaboración con Philippe Harel 
* 2002 : *Monde extérieur* de David Rault e David Warren en colaboración con Loo Hui Phang

### Filmes, curtametraxes sobre a súa obra 
* 1999 : *Extension du domaine de la lutte* de Philippe Harel 
* 2002 : *Plateforme. Une lecture* de Michel Meyer
* 2006 : *Elementarteilchen'' de Oskar Roehler

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* En francés
** Sitio persoal e oficial do autor
** Sitio dos Amigos de Michel Houellebecq
** Michel Houellebecq. Artigos e Infos
** Bibliografía detallada e numerosas citacións de Houellebecq
** Houellebecq e Sollers 
* En inglés
** Michel Houellebecq. Faculty Website European Graduate School
** Michell Houellebecq, un provocador?
** Entrevista na visita a California