open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Robur Carolinum

350px|miniatura|Robur Carolinum e Argo Navis.
**Robur Carolinum**, o carballo de Carlos, é unha constelación obsoleta creada por Edmund Halley no 1679 con estrelas da Argo Navis. Halley creouna na honra do seu patrón Carlos II de Inglaterra, para conmemora-lo carballo no que o rei Carlos se agochara durante 24 horas despois da súa derrota provocada por Oliver Cromwell a mans das forzas republicanas na batalla de Worcester.

En [1676]], Halley navegou á illa de Santa Helena, no sur do océano Atlántico, para observa-las estrelas do sur. El presentou os seus resultados á Royal Society de Londres ó seu regreso no 1678 e o ano seguinte publicou o seu catálogo de estrelas do sur, *Catalogus Stellarum Australium*, acompañados dun mapa. Halley describiu a súa nova constelación coma unha "perpetua memoria" do Rei, pero resultou ser menos permanente do que a calquera deles lles gustaría. Robur Carolinum foi rexeitada polo astrónomo francés Nicolas Louis de Lacaille, quen realizou un mapa das estrelas do sur moito máis completo 75 anos despois de Halley, e a meirande parte dos astrónomos seguiron o seu exemplo, aínda que Johann Elert Bode incluíuna no seu atlas de 1801 coma Robur Caroli II.

Hoxe en día Robur Carolinum forma parte das constelacións de Carina e Vela, e estaba situada na parte oriental das mesmas. A Vía Láctea atravesaba esta antiga constelación que contiña algunhas estrelas brillantes coma μ Velorum (magnitude aparente 2,69), θ Carinae (magnitude 2,74) e ω Carinae (magnitude 3,29).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Robur Carolinum. Obsolete constellations (Shane Horvatin)  
* Robur Carolinum. Star Tales (Ian Ridpath)
Cozido à portuguesa

O **Cozido à portuguesa** é un cocido tradicional da cociña portuguesa, composto de diferentes vexetais e legumes cocidos xunto con algunhas carnes: principalmente de tenreira e porco. É un prato invernal de gran contundencia e moi enerxético que se serve quente.

## Características 
Realízase como calquera cocido dos existentes na cociña e entre os vexetais empregados están os feixóns (*feijões*), patacas (*batatas*), cenorias (*cenouras*), nabos, coles (*couves*) e arroz. Entre os produtos cárnicos inclúese galiña (ou polo, *frango*), entrecosto de porco afumado (*entrecosto de porco*), orella de porco etc. Entre os embutidos está a tradicional *farinheira*, o chourizo (*chouriço*), a morcilla (*morcela*), o *chouriço de sangue* etc., todos eles dun profundo sabor afumado, sabor e aroma que o caracteriza fronte a outros cocidos da Península Ibérica.

## Véxase tamén 
### Outros artigos
* Cocido galego

### Ligazóns externas 
* Receita de cozido à portuguesa en páxinas gastronómicas
* Receita do cozido à portuguesa beirão
Sceptrum Brandenburgicum

250px|miniatura|Sceptrum Brandenburgicum e Harpa Geogii.
**Sceptrum Brandenburgicum**, o cetro de Brandeburgo, é unha antiga constelación creada polo astrónomo alemán Gottfried Kirch con estrelas que se atopan entre Eridanus e Lepus no 1688 para honra-la provincia prusiana de Brandeburgo e a súa familia real (de aí o nome da constelación). Moi poucos astrónomos incluíron esta constelación nos seus atlas celestes, dos cales cabe destacar ó tamén alemán Johann Elert Bode e ó astrónomo norteamericano Elijah Burritt. A partir de mediados do século XVII deixouse de usar.

As súas estrelas pertencen na actualidade a Eridanus, aínda que o seu nome foi parcialmente herdado por unha das súas estrelas máis brillantes, Sceptrum, que na actualidade leva a designación 53 Eridani. O nome Sceptrum para esta estrela está en uso aínda hoxe en día.

## Ligazóns externas 
* Sceptrum Brandenburgicum. Obsolete constellations (Shane Horvatin)  
* Sceptrum Brandenburgicum. Star Tales (Ian Ridpath)
Corno de África

O **Corno de África** é unha zona xeográfica da África oriental, situada na desembocadura do Mar Vermello co océano Índico, na parte meridional do golfo de Adén, fronte á península de Arabia. Cobre aproximadamente 2000000 de km² e nela viven uns 100 millóns de persoas. É unha das rexións máis pobres do mundo, onde a fame levou e segue levando á morte de millóns de persoas.
Península de San Francisco

miniatura|dereita|250px|A península de San Francisco.
A **Península de San Francisco** separa a Baía de San Francisco e a  ponte Golden Gate que conduce as ourelas do norte. A maior parte da península está no Condado de San Mateo.

A beira leste da península atópase urbanizada na súa maior parte.

Tres pontes cruzan a baía de San Francisco dende a península: a ponte de Dumbarton, ponte de San Mateo e a ponte de San Francisco-Oakland Bay.

Polo centro da península transcorre a metade norte das montañas de Santa Cruz, formadas pola acción das placas tectónicas ao longo da falla de San Andrés.
Golden Gate

**Golden Gate** son dúas verbas inglesas que significarían **porta dourada** e emprégase para designar diferentes realidades estadounidenses:

* **Golden Gate**, estreito que conecta a baía de San Francisco co océano Pacífico en California, Estados Unidos.
* **Golden Gate**, ponte que une a península de San Francisco co condado de Marin a través do estreito Golden Gate.
* **Golden Gate, Illinois**
* **Golden Gate, Florida**
* **Golden Gate**, famoso parque en San Francisco (Estados Unidos).
* **Golden Gate National Recreation Area**, Parque nacional na baía de San Francisco (Estados Unidos).
* ***Golden Gate***, película de John Madden de 1994.
Rosendo

O termo **Rosendo** pode referirse a:

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza

***Rosendo**, lugar da parroquia de Sobreganade, no concello de Porqueira.

Amais, como antropónimo, pode referirse a:

***Rosendo Mercado**, músico madrileño;
***Rosendo Salvado**, frade beneditino galego;
***Rosendo de Celanova**, nobre e relixioso de Celanova.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Viño do Porto

O **porto** ou **viño do Porto** (portugués: *vinho do porto*) pertence ao xénero de viños coñecido como viños fortificados. Estes viños naceron nos séculos XVI e XVII, como produto da adición de brandy ao viño cando está en proceso de fermentación. Deste xeito conséguese a estabilización do viño, logrando un viño que resistía as variantes temperaturas e humidades do longo traxecto marítimo que o comercio da época impuña.

## Historia e características 
O *viño do Porto* prodúcese nas vides do Val do río Douro, en Portugal. Antes do século XVII, esta rexión era xa coñecida polos seus viños, tintos e brancos, aínda que eran pouco consumidos fóra de Portugal. En 1678, Inglaterra e Francia entraron en guerra, ocasionando escaseza de viño no reino británico. Para facer fronte á escaseza, Inglaterra recorreu aos viños de Portugal, o seu aliado de tres séculos. O viño do val do Douro comezou a facerse popular en Gran Bretaña, máis que nada pola súa ubicuidade en tempos onde o viño francés era escaso ou inexistente. Unha versión sobre a orixe do viño do porto como se coñece actualmente, di que en 1678, comerciantes de Liverpool adoptaron unha técnica empregada nun mosteiro en Lamego para modificar o viño. Esta técnica consiste en engadir brandy ao viño durante a fermentación, interrompendo así o proceso de fermentado. O resultado é un viño con maior contido de alcol (ata 25 °G.L.), e con sabor máis doce, debido ao azucre remanente que non rematou de fermentarse.

O éxito deste tipo de viño en Gran Bretaña, levou ao establecemento de varias casas vinícolas de orixe británica en Portugal. Para o século XVIII, había un monopolio británico *de facto* sobre a produción de *oporto*. Este monopolio durou ata a fundación da Companhia Velha, que marcou o ingreso dos portugueses á produción e comercialización deste viño.

O porto tinto faise a partir de uvas Tinta Roriz, Tinta Barroca, Touriga e Tinta Cão. O porto branco obtense das uvas Malvasía Dourada, Malvasía Fina, Gouveio e Rabigato.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
*Instituto dos Vinhos do Douro e Porto
Usun Yoon

**Usun Yoon** (en ) é unha reporteira e actriz coreana que entre 2006 e 2013 traballou no programa de televisión español *El Intermedio*, de La Sexta.

## Filmografía 
### Cine 
* *La luna en botella*
* *Hotel Tívoli*
* *Torrente 3*
* *Mala uva*
* *Inconscientes*
* *Un corte a su medida* (Curtametraxe)
* *Cosas que hacen que la vida valga la pena*

### Televisión 
* *Odiosas*
* *Motivos personales*
* *Lobos*
* *Manolito Gafotas*
* *La sopa boba*
* *Escenario Madrid*
* Gym Tony

## Modelo 
### Spots TV e cine 
* Verizon
* Airtel
* Ericsson
* Pepsi
* Cortefiel
* Vía Digital
* Movistar
* Goberno Vasco
* Caja Madrid
* Parque Temático Warner

### Videoclips 
* Alejandro Sanz
* The Corrs
* Carlos Jean

## Como reporteira 
* *Punto y Medio* (2003-2004, Canal Sur)
* *Ratones Coloraos* (2004-2006, Canal Sur)
* *El Intermedio* (2006-2013, La Sexta)

## Ligazóns externas 
* Ficha de Usun Yoon na Imdb
Carlos Durán

**Carlos Durán Rodríguez**, coñecido como **Carlos Durão**, nado en Madrid o 5 de xaneiro de 1943 e finado en Vigo o 8 de setembro de 2023, foi un escritor e xornalista galego.

## Traxectoria 
Nado nunha familia galega con tradición emigrante, viviu nos seus primeiros anos en diversas localidades galegas. Estudou bacharelato en Vigo e estudos universitarios en Santiago de Compostela e na Universidade Central de Madrid, onde se licenciou en Filosofía e Letras, ramo de xermánicas en 1968. Residente en Londres, foi un dos fundadores (1970) do Grupo de Traballo Galego de Londres que elaborou un Plan Pedagóxico Galego publicado en *Grial* en 1971. Foi profesor de castelán e francés na St. Giles School of Languages da cidade londiniense e redactor radiofónico para o Servizo Exterior da BBC, e tradutor técnico en organismos da ONU.

Foi membro do Comité de Cultura do Centro Galego de Londres, e colaborador de publicacións como *Grial*, *Teima*, *A Nosa Terra*, *Agália*, *O Ensino*, *Nós*, *Cadernos do Povo* e *Hífen*. Membro das Irmandades da Fala de Galiza e Portugal, *Associação de Amizade Galiza-Portugal*, Associaçom Galega da Língua, Asociación de Escritores en Lingua Galega e académico da Academia Galega da Língua Portuguesa.

Coordinador da Comissão de Lexicologia e Lexicografia da Academia Galega da Língua Portuguesa, foi o propio coordinador da elaboración do Vocabulário Ortográfico da Galiza, publicado pola devandita institución en 2015.

## Obra 
miniatura|Portada do *Vocabulário Ortográfico da Galiza*, 2015.
### Narrativa 
* *A Teima*, 1973, Galaxia, novela psicolóxica.
* *Galegos de Londres*, 1978, Ediciós do Castro, novela baseada na experiencias dos emigrantes galegos.
* *Silêncio, nós*, 1988, Fundação Europeia Viqueira, Cadernos do Povo, novela.

### Poesía 
* *Poemas do Não*, 1987.
* *Focagens - fogagens : de correctione castraporum*, 1991, Irmandades da Fala de Galiza e Portugal.
* *Paralaxes*, 1994, Irmandades da Fala de Galiza e Portugal.

### Obras colectivas 
* *Catro narracións*, 1977, Ediciós do Castro.
* *Prontuário Ortográfico das Irmandades da Fala*, 1984, Irmandades da Fala de Galiza e Portugal.
* *Actas do I Congresso Internacional da Língua Galego-Portuguesa na Galiza, 1984)*, 1986, AGAL.
* *Galiza: língua e sociedade (XIV ensaios)*, 2009, Associação de Amizade Galiza-Portugal.

## Premios 
* Accésit do Premio Modesto R. Figueiredo no 1975, por *O internado*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Dolores Vilavedra (coord.) *Diccionario da Literatura Galega*, vol. 1, Galaxia, 1995
Montuïri

**Montuïri** é un concello das Illas Baleares. Esténdese por unha área de 41.09&nbsp;km² onde no ano 2007 vivían 2.619 habitantes. Encóntrase na illa de Mallorca.

## Demografía 
Evolución da poboación de Montuïri dende a década dos 50 ata agora:

ImageSize = width:500 height:400
PlotArea = width:400 height:350 left:50 bottom:45

DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:4000

TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:1000 start:0
Colors= 
  id:AO  value:purple
  id:AA  value:green
  id:AB  value:purple
  id:AC  value:green
  id:AD  value:purple
  id:AE  value:green
  id:AF  value:purple
PlotData=
  width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:7

  bar:1950      from:0 till:3066 color:AO
  bar:1960      from:0 till:2882 color:AA
  bar:1970      from:0 till:2581 color:AB
  bar:1981      from:0 till:2210 color:AC
  bar:1991      from:0 till:2045 color:AD
  bar:2001      from:0 till:2344 color:AE
  bar:2007      from:0 till:2619 color:AF

## Política 
A repartición de escanos quedou deste xeito:

PSOE
PP
Outros
Total

**2007**
2
6
3
**11**
Sceptrum et Manus Iustitiae

**Sceptrum et Manus Iustitiae**, cetro e man da xustiza, tamén chamada ás veces **Sceptrum Imperiale**, **Stellio** ou **Scettro** é unha constelación moderna, xa en desuso, creada polo astrónomo francés Augustin Royer coa intención de honrar ó rei Lois XIV de Francia. Compoñíase principalmente das estrelas que hoxe en día forman Lacerta (o lagarto) e en menor medida de estrelas da parte occidental de Andrómeda. Nunca fora amplamente aceptada e ás súas estrelas foron divididas por Johannes Hevelius entre Lacerta e a parte final da cadea da apreixada Andrómeda.

A relación de Sceptrum et Manus Iustitiae coa constelación Frederici Honores, inserida máis tarde, é incerto, salvo que ambas representan un tributo a diferentes rexentes.

## Ligazóns externas 
* Sceptrum et Manus Iustitiae. Obsolete constellations (Shane Horvatin)
Solarium (constelación)

[miniatura|Imaxe que mostra a situación da constelación de Solarium nun [carta celeste|atlas de 1838.]]
**Solarium** (o reloxo solar) foi unha constelación definida por un autor descoñecido, situada entre as constelacións de Horologium, Hydrus e Dorado.

Apareceu por primeira vez en 1822 no *Celestial Atlas* de Alexander Jamieson, que o substituíu pola constelación Reticulum inventada por Nicolas Louis de Lacaille. Dez anos despois foi recollida no mapa estelar de 1835 do norteamericano Elijah Burritt, a quen ás veces se atribúe. Nunca foi popular e considérase obsoleta.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Solarium
Tarandus vel Rangifer

dereita|200px|miniatura|A constelación de Tarandus vel Rangifer.
**Tarandus vel Rangifer**, coñecida tamén coma **Tarandus** ou **Rangifer** (o Cervo) foi unha pequena constelación localizada entre as constelacións de Cassiopeia e Camelopardalis. Foi creada polo astrónomo francés Pierre Charles Lemonnier no 1743 en conmemoración da expedición do señor Pierre Louis Moreau de Maupertuis cara a Laponia, no norte de Europa. As observacións xeodésicas desta expedición confirmaron ó achatamento do globo terrestre. A constelación xa non está en uso.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Tarandus. Obsolete constellations (Shane Horvatin)  
* Tarandus vel Rangifer. Star Tales (Ian Ridpath)
Taurus Poniatovii

250px|miniatura|Representación do Taurus Poniatovii.
**Taurus Poniatovii**, o touro de Poniatowski, é unha rara constelación, xa en desuso, inserida polo director do Observatorio Real de Vilna (Lituania) Martin Poczobut no 1777 na honra ó rei de Polonia Estanislau II Poniatowski. A constelación estaba formada por estrelas que hoxe en día forman parte de Ophiuchus e Aquila. 70 Ophiuchi, un sistema estelar de magnitude aparente 4,02 situado a só 16,6 anos luz da Terra, era a estrela principal desta constelación.

As estrelas que se tomaron de Ophiuchus teñen unha semellanza coa V que forma o grupo de estrelas das Híades que conforman a faciana de Taurus. Antes de Taurus Poniatovii, algunhas destas estrelas eran parte da tamén obsoleta constelación do río Tigris. Porén, ambas constelacións xa non son recoñecidas polos astrónomos e ás súas estrelas, unha vez máis, volveron a Ophiuchus e Aquila.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Taurus Poniatovii. Obsolete constellations (Shane Horvatin)  
* Taurus Poniatovii. Star Tales (Ian Ridpath)
Telescopium Herschelii

dereita|250px|miniatura|Constelación de Telescopium Herschelii.

**Telescopium Herschelii** (latín para *Telescopio de Herschel*) é o nome dunha constelación, hoxe en día en desuso, creada por Maximilian Hell no 1781 na honra do famoso astrónomo William Herschel. Estaba situada entre as actuais constelacións de Lynx, Auriga e Xémini.

Existiron inicialmente dúas destas constelacións, ambas inseridas no 1789 polo astrónomo húngaro de nacemento Maximilian Hell, director do Observatorio de Viena, en conmemoración do descubrimento de Urano por William Herschel. As dúa constelacións flanqueaban a zona na que o novo planeta fora atopado. **Tubus Herschelii Major**, coma a chamou Hell, representaba o telescopio Herschel de 20 pés de longo (6 m) e ficaba entre Xémini e Auriga. **Tubus Herschelii Menor**, que estaba entre Orión e Taurus, representaba o telescopio reflector de Herschel de 7 pés (2 m).

Johann Elert Bode reduciu estas constelacións a unha no seu atlas *Uranographia* de 1801 baixo o nome Telescopium Herschelii. Bode situou esta constelación onde Hell situara Tubus Herschelii Major, e describiuna coma o telescopio Herschel de 7 pés có que en realidade se fixera o descubrimento de Urano.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Telescopium Herschelii. Obsolete constellations (Shane Horvatin)  
* Telescopium Herschelii. Star Tales (Ian Ridpath)
Testudo

**Testudo**, a tartaruga, é unha raramente mencionada constelación cunhas orixes incertas, aínda que é atribuída á súa creación ó astrónomo William Henry Smyth no século XVIII . A constelación de estrelas atopábase entre a cola de Cetus e Pisces, formada polas estrelas 20, 27, 29, 30 e 33 Piscium, que conforman un asterismo natural pero de brillo apagado  . A estrela 20 Piscium era tomada coma a cabeza da tartaruga. Testudo nunca atopou aceptación, polo que raramente é mencionada polos astrónomos.

## Notas
Tigris (constelación)

**Tigris** ou **Fluvius Tigris** é unha antiga constelación creada no século XVII cunha orixe atribuída a Jakob Bartsch ou a Petrus Plancius. Representa o río Tigris, e estendíase dende Ophiucus entre as constelacións de Aquila, Hércules, Cygnus, Sagitta e Equuleus, para rematar preto de Pegasus. As estrelas máis brillantes desta constelación eran 72 Ophiuchi (de magnitude aparente +3,71), 109 Herculis e 1 Pegasi. Rara vez mencionada, nunca tivo moita aceptación e foi esquecida axiña.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* River Tigris. Obsolete constellations (Shane Horvatin)  
* Tigris. Star Tales (Ian Ridpath)
Triangulum Minor

250px|miniatura|As constelacións de Triangulus Minor e Musca Borealis.

**Triangulum Minor** ou **Triangulum Minus** (latín para *triángulo menor*) é o nome dunha constelación, hoxe en día en desuso, creada por Johannes Hevelius a cal estaba formada polas estrelas da parte sur da actual constelación de Triangulum. O triángulo estaba definido polas seguintes estrelas de quinta magnitude: 6 Trianguli (tamén coñecida polo seu nome de variable TZ Trianguli), 10 Trianguli e 12 Trianguli . Apareceu pouco nos seguintes mapas estelares, e para finais do século XIX estaba en desuso.

### Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Triangulum
* Triangulum Australe

### Ligazóns externas 
* Triangulum Minor. Obsolete constellations (Shane Horvatin)  
* Triangulum Minus. Star Tales (Ian Ridpath)
Un home que xaceu aquí

***Un home que xaceu aquí*** é unha novela negra escrita por Aníbal Malvar, publicada en 1993 por Sotelo Blanco. Ambientada en novembro de 1992, ten por protagonista a Xosé María Bernal, profesor na Universidade de Compostela.

## Trama 
Xosé María Bernal é un catedrático de literatura duns 35 anos. Divorciado, vive só nun ático en Santiago de Compostela. Consome con frecuencia whisky e cocaína, e bota en falta a vida en parella.

O seu ex-sogro é un escritor mediocre e pretensioso, pero que acadou fama coa súa última novela, *Xacer aquí*. Un día desaparece o manuscrito da novela, que estaba en poder da editorial. Ana, Unha compañeira da facultade moi interesada en demostrar que a novela non era orixinal, senón copiada dun autor case descoñecido, pídelle axuda para atopar o manuscrito. Coa axuda dun amigo xornalista e co apoio do seu veciño, tras viaxar ata A Guarda, Ourense, León e Lisboa, descobre que foi utilizado por Ana para atopar o autor orixinal da novela.

O libro está narrado en primeira persoa, pero non é unha novela negra ó uso, pois o protagonista non é un detective, senón que se ve inmerso na investigación. Non ten demasiada acción, agás unha pelexa ó final. Porén, o estilo narrativo ten moitos trazos propios dunha historia detectivesca de novela negra: un home solitario, alcóholico, amigo da ironía e o escepticismo.

Malia desenvolverse a acción principalmente en Compostela, non se dedica demasiado texto á ambientación na cidade, algo que si se fai coa visita a Lisboa e á Guarda.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha na páxina da editorial
Musca Borealis

350px|miniatura|Localización da constelación de Musca Borealis.
**Musca Borealis**, a Mosca Boreal, foi unha pequena e feble constelación situada entre Aries, Triangulum e Perseus. Actualmente xa non forma parte das constelacións oficiais e as súas estrelas volveron á constelación de Aries. A súa estrela máis brillante era Bharani (41 Arietis), de magnitude aparente 3,61.

A historia e a orixe de Musca Borealis son confusos; o primeiro en introducila foi Petrus Plancius no 1612 baixo o nome de **Apis**, a abella. Máis tarde Jakob Bartsch cambioullo por **Vespa** (a avéspora) no seu atlas de 1624, nome que tamén lle foi dado nos seus comezos á actual Musca, a cal se atopa ó sur de Crux. O astrónomo Johannes Hevelius rebautizouna coma Musca no seu atlas de 1690, se ben despois engadiulle o termo Borealis para distinguila da *Musca Australis*.

Musca Borealis foi rexeitada no século XVIII pola meirande parte dos astrónomos debido á confusión de nomes que orixinaba xunto con Musca (Australis), aínda que non por isto deixaron de aparecer asterismos coas mesmas estrelas. Por exemplo, as mesmas estrelas foron utilizadas no 1674 polo francés Ignace-Gaston Pardies para formar **Lilium**, a flor de lis de Francia, pero este asterismo nunca chegou a ser unha constelación.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Apis
* Lilium

### Ligazóns externas 
* Musca Borealis. Obsolete constellations (Shane Horvatin)
* Musca Borealis. Star Tales (Ian Ridpath)
Fórneas, Martín, Baleira

**Fórneas** é un lugar da parroquia de Martín, no concello lugués de Baleira. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 estaba deshabitado. Iso supón unha diminución da poboación respecto a 2007 cando tiña 5 habitantes (2 homes e 3 mulleres), e dous habitantes menos que en 2006. Na década de 1950 había censados 11 veciños, cun total duns 70 habitantes.

## Patrimonio
No lugar están as minas de Casalusío, explotadas na segunda metade do século XIX. Na Serra está o Forno dos Mouros, aparentemente sen restos arqueolóxicos. Nas súas proximidades está o Pozo dos Lobos, unha trampa para cazar lobos. Na Valiña hai augas férreas.

## Festas
A festa era o primeiro domingo de xuño, á que adoitaba ir a banda de música da Muíña ou a de Bolaño.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Martín
### Parroquias de Baleira
## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Baleira
Caldeirada

miniatura|250px|Caldeirada de raia.
miniatura|250px|Caldeirada de raia.
A **caldeirada de peixe** (ou simplemente **caldeirada**) é un cocido tradicional da cociña portuguesa e galega elaborado con diferentes peixes cocidos xuntos nun caldeiro (de aquí o seu nome). É un prato que se serve quente e sinxelo de preparación, é típico alimento dos pescadores da zona costeira do Atlántico tanto de Portugal como de Galicia.

## Características 
O ingrediente principal é unha variada oferta de peixes, xeralmente emprégase rodaballo, congro, pescada, raia etc é dicir *peixes de rocha* que aguantan ben unha cocción, e patacas cortadas en *panadeira* xunto con cebola, a cocción realízase nuns vinte minutos e adoita aromatizarse con follas de loureiro e pementa negra e un pouco vinagre. Antigamente os pescadores empregaban na caldeirada os peixes de menor valor, ou aqueles que rompían nas redes de pescar, ás veces para sazonar o peixe engadíaselle algo de auga do mar ao caldeiro.

## Servir 
A caldeirada pode ser máis ou menos líquida dependendo da cantidade de peixe empregada, nalgúns casos é unha sopa con gran sabor concentrado de peixe, noutros casos é un prato cheo de anacos de peixe cocido. En calquera caso sérvese sempre quente, ás veces adoita acompañarse cuns anacos de pan torrado para poder aproveitar a sopa. Adóitase acompañar ben cun albariño ou un ribeiro.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Ranchos de a bordo. Cocina de nuestros pescadores*, Cristino Álvarez, 2ª Ed. 1995.

### Outros artigos 
* Bouillabaisse, variante da cociña francesa.
Paraboloide hiperbólico

miniatura|240px|Paraboloide hiperbólico
Un **paraboloide hiperbólico** é unha superficie reglada, alabeada, triaxial e de plano director.

*É reglada porque contén infinitas rectas;
*É alabeada porque non é desenvolvible nun plano;
*É triaxial porque ten tres directrices rectas;
*É de plano director porque unha das súas tres directrices é impropia (está no infinito).

O paraboloide hiperbólico tamén se denomina *cadeira de montar* debido á súa peculiar forma.

## Formas de xeración
Existen dous xeitos de xerar un paraboloide hiperbólico:

A primeira é como superficie reglada, trasladando a xeratriz recta sobre as dúas directrices propias.

A segunda é trasladando unha parábola de xeito que o seu vértice percorra unha segunda parábola. As dúas parábolas están situadas en planos perpendiculares entre si e teñen a concavidade en sentidos opostos.

## Cortes con planos
Cortando un paraboloide hipérbólico por un plano vertical (paralelo ao plano OXZ ou ao OYZ) obtense unha parábola. Cortándoo por un plano horizontal (paralelo ao plano OXY) obtense unha hipérbole. Se este plano horizontal pasa xusto polo denominado *punto de cadeira*, entón obtéñense dúas rectas que se cortan no devandito punto.

## Fórmula matemática
:
\left( \frac{x}{a} \right) ^2 - \left( \frac{y}{b} \right) ^2 - z = 0\,\!
Carne de porco à alentejana

**Carne de Porco à Alentejana** é un dos pratos de porco máis tradicionais da cociña portuguesa. Trátase dun prato típico da rexión portuguesa do Alentexo. O prato é unha combinación de carne de porco e ameixas.
Nekane Altzelai

**Nekane Altzelai Uliondo**, nada en Telleriarte (Legazpi) o 30 de agosto de 1966, é unha política vasca, parlamentaria vasca na V, VI, VII e VIII lexislaturas por Eusko Alkartasuna.

## Traxectoria
Foi membro da Comisión de Eusko Alkartasuna de Guipúscoa entre 1996 e 2000, e membro da Comisión de EA entre 2000 e 2004.
Sándwich

miniatura|Club-Sandwich.
O **sándwich** (pl. sándwichs) ou **emparedado** é unha comida, a xeito de aperitivo, que adoita consistir nun anaco de pan aberto en dúas metades (ou dúas rebandas de pan), entre as cales colócase unha ou máis capas de alimentos tales como carne, queixo, verduras ou outros, ás veces con condimentos, mollos ou outros acompañantes. En portugués o termo adaptouse á grafía latina como *sanduíche*.

## Historia 
O termo aparece en Inglaterra, no século XVIII. Disque o conde de Sandwich (vila de Inglaterra), John Montagu, gustaba moito da xogueta, polo que para non perder tempo xantaba simplemente un cacho de carne frío entre dúas rebandas de pan. Outros autores contan que o conde pediu esta comida para non perderen tempo mentres se asinaba a Paz de Aquisgrán en 1748.
O sándwich popularizárono os obreiros durante a industrialización da Gran Bretaña no século XIX.

O día 3 de novembro, conmemorando a data de nacemento de John Montagu, celébrase o ''Día Mundial do Sándwich .

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Sandwicheira

### Ligazóns externas 
* Biografía del Conde de Sandwich Parodia de Woody Allen .
Francesinha

**Este artigo trata sobre un tipo de sándwich, para o cogomelo do xénero "Amanita" véxase o artigo "Francesiña".*

A **Francesinha** é un tipo de sándwich típico da cociña lusa moderna. A máis coñecida é a da cidade de Porto.

miniatura|esquerda|Francesinha con patacas fritidas
[dereita|miniatura|Francesinha en [Vila Nova de Gaia]]
Consiste dunha torrada de pan branco rechea con diversos tipos de embutidos e carne: xamón cocido, chourizo, mortadela, filete de tenreira ou porco, recuberta de lonchas de queixo gratinado e regado por un mollo picante (feito a partir de cervexa e tomate). O bocadillo inventouno supostamente un cociñeiro emigrante que retornou de Francia. Existen moitas variantes acerca da súa orixe. Trátase dun prato contundente e que se adoita tomar antes ou logo dunha noite de esmorga (tanto de cea tardía como de almorzo contundente).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Irmandade da Francesinha
Braunau am Inn

**Braunau am Inn** é unha pequena cidade austríaca, do estado de Alta Austria e que se atopa na fronteira con Alemaña á beira do río Inn. No outro lado do río fica a cidade alemá de Simbach am Inn. A cidade encóntrase a 60 km ao norte de Salzburgo e conta cuns 16.360 habitantes.

## Cidade natal de Adolf Hitler
O 20 de abril de 1889 naceu Adolf Hitler nesta poboación. A que fora a súa casa natal, é actualmente un lugar para a rehabilitación de cativos con problemas mentais. A rocha que se sitúa fronte á casa, trouxérona dende Mauthausen, un campo de concentración próximo, en protesta polo nazismo, e en 1989, o alcalde Gerhard Skiba erixiu un monumento contra a guerra e o fascismo diante da mesma.

A asociación pola historia contemporánea organiza dende 1992 os “Días da historia contemporánea de Braunau” (*Braunauer Zeitgeschichte-Tage*), e dende o 1998, o Servizo Austríaco da Memoria (*Österreichischer Gedenkdienst*) celebra reunións en Braunau. No 2000, o xornal local *Braunauer Rundschau* iniciou a recollida de firmas *Braunau setzt ein Zeichen* (Braunau fai un sinal).

O 16 de abril de 1927 naceu o papa Bieito XVI no lugar de Marktl am Inn, que queda a poucos quilómetros de Branau mesmo.

Ficheiro:Stadtplatz Braunau am Inn.jpg
Ficheiro:Braunau am Inn Rathaus.jpg

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Adolf Hitler, ditador (1889 - 1945)

### Ligazóns externas
*Páxina oficial da cidade
*Información sobre a cidade
Dover (homónimos)

**Dover** pode referirse ao seguinte.
 
## Lugares
*Dover, cidade e o meirande porto marítimo de Inglaterra
*Dover, na illa de Tasmania en Australia
*Dover, na provincia de Nova Escocia no Canadá
*Dover en Singapur
### Nos Estados Unidos
*Dover, Arkansas 
*Dover, Delaware
*Dover, Florida
*Dover, Idaho
*Dover, Illinois
*Dover, Kentucky
*Dover, Massachusetts
*Dover, Minnesota
*Dover, Missouri
*Dover, Nova Hampshire
*Dover, Nova Jersey
*Dover, Nova York
*Dover, Carolina do Norte
*Dover, Ohio
*Dover, Oklahoma
*Dover, Pensilvania
*Dover, Tennessee
*Dover, Vermont
*Dover, Wisconsin
*Dover Plains, Condado de Dutchess, no estado de Nova York 
*Dover, Condado de Buffalo, no estado de Wisconsin
*Dover, Condado de Racine, no estado de Wisconsin
*Dover, Township, no estado de Míchigan

## Música
*Dover, grupo musical español
Filgueira, Castro, Cerdedo-Cotobade

**Filgueira** é un lugar da parroquia de Castro no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2009 tiña 33 habitantes (15 homes e 18 mulleres).

## Toponimia 
O fitónimo galego *Filgueira* (do latín FĬLĬCARIA, derivado de FĬLIX, -ĬCIS) refírese a un lugar abondoso en fentos. A súa orixe dáse entre o século X e XIII.

## Características
Destaca polas mostras de arquitectura popular que se poden atopar en tódalas casas. Están construídas con muros de cachotaría e perpiaño de granito e cubertas de tella, aínda que nalgúns casos mantense o sistema de cuberta máis tradicional da zona, a base de laxes superpostas. Moitas das casas constan dunha planta baixa e un primeiro piso, en moitos casos con balcóns e solainas.

A Eira da Ermida é un eirado composto por un conxunto de 12 hórreos que se atopa xunto á capela da Virxe dos Remedios, queimada en 1809 polas tropas de Napoleón durante a guerra da Independencia Española.

Filgueira é terra de moitos ferreiros e fiadeiros e sobre todo destacan famosos canteiros, como Domingo Matías e Tomás Penelas.

O día grande celébrase o 8 de setembro, na honra da Virxe dos Remedios.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Castro 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cerdedo-Cotobade
Xavier López Rodríguez

**Xavier López Rodríguez**, nado en Hermisende en 1956, é un xornalista e escritor das Portelas.

## Traxectoria
Licenciouse en ciencias da información en Madrid e reside en Santiago de Compostela desde 1985. Colaborou en diversos medios escritos de Galicia (*Diario de Galicia*, *Diario 16 de Galicia*) e Castela e León (*El Norte de Castilla*, *El Correo de Zamora*). En 1992 publicou o seu primeiro libro en galego, *O anano enredador*, unha novela curta centrada na Galicia estremeira. En 1993 publicou *Outros heroes*.

## Obras
**O anano enredador*, 1992 (narrativa infantil). Biblioteca de Autores Galegos.
**Outros heroes*, 1993, Positivas (ensaio).
**A citación*, 1995 (narrativa xuvenil). Traducida ao castelán en 1997.
**Como unha pruma liviá*, 1995 (narrativa infantil). Traducida ao castelán polo propio autor en 2001.
**Días de desterro*, 1996 (narrativa xuvenil). Xerais. Colección Fóra de Xogo.
**Brumoso*, 1998 (narrativa xuvenil). Traducida ao castelán polo propio autor en 1999.
**Voces de vacas*, 1998 (narrativa infantil).
**A serea do deserto*, 1998 (narrativa xuvenil).
**O neno que matou a Deus*, 1998 (narrativa infantil). Traducida ao castelán polo propio autor.
**Linguas longas*, 1999 (narrativa xuvenil).
**Noitebra*, 2000 (narrativa xuvenil).
**Catro pitas*, 2000 (narrativa infantil). Traducida ao castelán polo propio autor.
**Un burro hippy*, 2000 (narrativa infantil).
**Amigo Medo*, 2002.
**Castiñeiro e compaña*, 2003 (narrativa infantil).
**A alfombra falsa*, 2003 (narrativa infantil).
**Destrucción*, 2003 (novela).
**O aliado inesperado*, 2005 (narrativa xuvenil).
**O dromedario nadador*, 2005 (narrativa xuvenil).
**A abella na orella da ovella*, 2007 (narrativa infantil).
**Cor gris vida*, 2007 (narrativa xuvenil).
**Os globos de andar*, 2008 (narrativa infantil)
**Cacaborro*, 2009 (narrativa infantil)
**Lixo*, 2009 (narrativa xuvenil)
**Hai que ir morrendo*, 2010.

### Obras colectivas
**E dixo o corvo...*, 1997, Xunta de Galicia.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía
*, Dolores (coord.) (1995). *Diccionario da literatura galega*, vol. 1, Galaxia.
### Ligazóns externas
*Blog de Xavier López
*Ficha do autor na Biblioteca Virtual Galega
*Vídeo de Xavier López nun club de lectura
Jacob Grimm

miniatura|Jacob Grimm, ao fondo á esquerda, co seu irmán Wilhelm
**Jacob Ludwig Karl Grimm**, nado o 4 de xaneiro de 1785 en Hanau (Hesse, Alemaña), morto o 20 de setembro de 1863, foi un lingüista e historiador da mitoloxía alemá.

O gran público coñéceo sobre todo polo seu traballo de recollida de contos realizado co seu irmán Wilhelm, baixo a etiqueta común de irmáns Grimm.

Jacob Grimm figura entre os primeiros lingüistas de importancia: o 1822 describiu a natureza das modificacións fonéticas ou leis relativas ás consoantes das linguas xermánicas que se coñecen como lei de Grimm (primeira mutación consonántica).
Buraco das Araras

**Buraco das Araras** é o nome de dúas dolinas do Brasil:

***Buraco das Araras**, dolina de Goiás;
***Buraco das Araras**, dolina de Mato Groso do Sur.
Xosé Arias Fernández

**Xosé Arias Fernández**, coñecido como **Cristo** ou **Dapena**, nado en Paredes de Arriba (Castro de Rei de Lemos, Paradela) en 1918 e finado no mesmo lugar o 27 de maio de 1954, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

## Traxectoria 
Fillo de Manuel Arias e Florentina Fernández. Próximo ao Partido Comunista de España botouse ao monte e participou en accións contra a Garda Civil como lugartenente de Xosé Castro Veiga *Piloto*. En 1946 foi elixido segundo xefe da III Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia, participou en case todas as súas accións. Procesado na causa 522/47, foi reclamado polo Xulgado Militar Eventual número 1 de Lugo con Adolfo Gregorio Cenitagoya González, Manuel Rodríguez, Xosé Castro Veiga, José Pardo Rodríguez, Francisco López Quinte, Abelardo Gutiérrez Alba e Elías López Armesto en febreiro de 1948. En 1949 dispersáronse os restos da III Agrupación e Xosé volveu ao seu lugar natal, onde se agochou. O 27 de maio de 1954 morreu nun enfrontamento coa Garda Civil mentres se preparaba para marchar ao estranxeiro.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

* Bernardo Máiz (1988). *Galicia na II República e baixo o franquismo.* Vigo*:* Xerais. ISBN&nbsp;84-7507-320-4.
*
Buraco das Araras, Goiás

dereita|miniatura|300px
**Buraco das Araras** é unha dolina do estado brasileiro de Goiás

Con 105 m de profundidade e 295 de ancho é unha das maiores dolinas do Brasil e a segunda maior do Centro-Oeste, tendo no seu medio unha densa foresta húmida con fentos xigantes típicos da idade primitiva, da formación xeolóxica e ecohistoria do lugar.

Posúe tamén accesos a varias cavernas con estalactitas, estalagmitas e ríos subterráneos apropiados para a práctica da inmersión.
Yesca

**Yesca** é unha organización xuvenil castelanista creada en Burgos no 1992 baixo o nome de *Juventudes Castellanas Revolucionarias*, que cambiarían o 23 de abril do 2006 ao que teñen hoxe en día.

Ten diversas asembleas en Castela e León, Madrid e Castela-A Mancha. A súa loita está centrada na autodeterminación do pobo castelán, o socialismo, a solidariedade internacionalista, o feminismo, o ecoloxismo e o antifascismo, entre outras moitas causas. Yesca forma parte da coalición Izquierda Castellana, como tamén moitas organizacións castelanistas.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de Yesca
Praia de Chamoso

miniatura|200 px|dereita|Vista da praia.
A **praia de Chamoso** é unha cala rochosa situada ao sur da parroquia de San Martiño de Porto, no concello coruñés de Cabanas.

É unha praia de area fina con afloramentos rochosos semellante a outras da ría de Ares, da que forma parte e non conta con ningún servizo agás o dun pequeno aparcadoiro preto do acceso peonil que salva o forte desnivel.
Escola de Barbiana

A **Escola de Barbiana** é un proxecto educativo creado por Lorenzo Milani nos anos 50 no barrio de Barbiana, na vila de Vicchio, na provincia italiana de Florencia. A escola creou e motivou debates pedagóxicos nos anos 60.

## Historia 
Lorenzo Milani foi destinado á igrexa de Barbiana logo dalgunhas desavinzas co cardeal de Florencia. Alí comezou unha experiencia educativa única cos nenos e rapaces da zona que, por razóns xeográficas e socioeconómicas, estaban en clara desvantaxe académica respecto ós seus compañeiros de clase da cidade.

A escola axiña suscitou polémica e críticas tanto desde o mundo da Igrexa Católica (nin Xoán XXIII nin Paulo VI interviñeron ó su favor), como desde o laico. A resposta a estas críticas chegou co libro *Lettera ad una professoressa* (*Carta a unha profesora*), libro escrito por alumnos da escola (como autor aparece a "Scuola di Barbiana"), que explicaba os inicios da Escola ó mesmo tempo que formulaba unha crítica construtiva á escola tradicional italiana, definida como "un ospedale che cura i sani e respinge i malati" (*un hospital que cura ós sans e empeora ós enfermos*). Criticaba a falta de preocupación polos rapaces con dificultades, mentres que se favorecía ós rapaces cunha formación familiar anterior, clase esta personificada en "Pierino del dottore" (un típico rapaz, fillo dun profesional de clase alta, que xa sabía ler ó chegar á escola).

## Características 
A innovación da experiencia de Barbiana parte dalgúns presupostos únicos e orixinais, sintetizados no lema en inglés: **I care**.

Deste lema parte o principio de que a escola debe ser pensada como os labores do campo, ocupando os rapaces practicamente todo o día e os sete días da semana. É unha escola aberta, onde a programación é concordada entre os rapaces e onde eles mesmos son os mestres.

As ideas propostas polo mestre foron consideradas revolucionarias e perigosas na súa época.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* páxina oficial 
* sede en Bolonia do Centro
Rui Veloso

**Rui Manuel Gaudêncio Veloso**, nado en Lisboa o 30 de xullo de 1957, é un cantante, compositor e guitarrista portugués.

## Traxectoria 
Aínda que naceu en Lisboa, o cantante mudouse para o Porto con apenas tres meses. Comezou a tocar a harmónica con 6 anos. Moitos considérano como o *pai* do rock portugués, movemento musical xurdido no inicio da década dos 80. Comezou a súa carreira como intérprete de blues, nunha banda de garaxe chamada Magara Blues.

É apreciador de B.B. King e Eric Clapton, entre outros nomes consagrados. Actuou por dúas veces co primeiro no Coliseu do Porto e no de Lisboa, en concertos aplaudidos pola crítica. É recoñecido internacionalmente como o máis auténtico *bluesman* português.

A súa obra é notábel e foi xa recoñecida polo Estado Portugués na figura do entón Presidente da República, Mário Soares, que lle atribuíu a Gran Cruz da Orde do Infante. É o segundo nome da música portuguesa que máis páxinas ten destinadas na "Enciclopédia da Música Portuguesa", só superado por Amália Rodrigues.

É responsábel de moitas das cancións que fan parte das lembranzas de cada português, como "Chico Fininho", "Porto Sentido", "Não Há Estrelas No Céu", "Sei de Uma Camponesa" ou "A Paixão (Segundo Nicolau da Viola)".

[miniatura|Rui Veloso canta, en [2006, no Porto.]]
Integrou o agrupamento Rio Grande, en 1996, formado por Tim (Xutos & Pontapés), João Gil (Ala dos Namorados), Jorge Palma e Vitorino, nun estilo de música popular con influencias alentexanas que alcanzou unha considerábel popularidade, gravando dous CDs: *Orixinais* en 1996 e *Ao vivo* en 1998. Máis tarde, en 2003 a mesma formación volveu xuntarse, mais desta vez o proxecto chamaríase Cabeças no Ar e o estilo abandonaría o do primeiro para dar lugar a canciónss nostálxicas que remontan aos tempos da escola. De aí saíron temas aclamados polo público e que hoxe Rui Veloso non deixa de cantar nos seus concertos, como é o caso de "O Primeiro Beijo".

O 2 de xuño de 2006 actuou no Rock in Rio en Lisboa, precedendo os concertos de Carlos Santana e de Roger Waters.

Aínda en 2006 cumpre os 25 Anos de Carreira, ocasión que brinda con tres concertos, dous no Coliseu do Porto e un no Pavillón Atlántico. Neses concertos presentou novos e vellos êxitos de "cara lavada".

Recentemente cumpriu o soño de abrir a súa propia editora: o Estúdio de Vale de Lobos.

## Discografía 
[miniatura|dereita|En concerto no [Rock in Rio|Rock in Rio 2006]]

### Ábums de estudio 
* *Ar de Rock* (1980)
* *Fora de Moda* (1982)
* *Guardador de Margens* (1983)
* *Rui Veloso* (1986)
* *Mingos & Os Samurais* (1990)
* *Auto da Pimenta* (1991)
* *Lado Lunar* (1995)
* *Avenidas* (1998)
* *A Espuma das Canções* (2005)
* *Rui Veloso e amigos* (2012)

### En directo 
* *Ao Vivo* (1988)
* *O Concerto Acústico* (2003)
* *Rui Veloso ao Vivo no Pavilhão Atlântico* (2009)

### Recompilacións 
* *O Melhor de Rui Veloso* (2000)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina Oficial de Rui Veloso 
* Vídeo musical: "Nunca me esqueci de ti"
Endesa

**Endesa** (Endesa S.A.) é unha empresa española do sector enerxético, fundada o 18 de novembro de 1938 baixo o nome de *Empresa Nacional de Electricidad, S.A.*

## Historia e características 
Compostilla I foi a súa primeira planta de produción, inaugurada nos cincuenta en Ponferrada. Na década dos sesenta creouse Compostilla II, no concello leonés de Cubillos do Sil.

Agora, cotiza en bolsa sbc, forma parte do ibex 35, e é principal compañía eléctrica do estado español. Os seus principais accionistas son a decembro do 2023 ENEL (70%) e accionistas privados 30%.

A eléctrica tamén opera en Italia, Francia, Portugal, Marrocos, Chile, Arxentina, Colombia, Perú, Brasil e República Dominicana.

Foron famosas as OPAs sobre a empresa por parte de diversas compañías.

## Presenza en Galiza
*Centrais térmicas:
**Central térmica das Pontes (As Pontes de García Rodríguez)
*Centrais hidroeléctricas:
**No río Eume:
***Encoro do Eume : Central do Eume (Monfero)
***Encoro da Ribeira: Central da Ribeira (As Pontes).
**No río Sil:
***Encoro de Penarrubia: Centrais de Quereño I e II e Cornatel (Rubiá).
**No río Bibei:
***Encoro de Santo Agostiño: Central de Santo Agostiño (Viana do Bolo).
**No río Xares, afluente do Bibei:
***Encoro de Prada: Central de Prada (A Veiga do Bolo).
*Parques eólicos:
**Faladoira en Mañón e Ortigueira.
**Couto Teixido en Mañón, Ortigueira e As Pontes.
**Pena Ventosa en Viveiro, O Vicedo e Ourol.
**Chan do Tenón en Viveiro e O Vicedo.
**Leboreiro en Muras.

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial de ENDESA
Dreta de Catalunya

**Dreta de Catalunya** (en galego: *Dereita de Cataluña*) foi unha organización política de Cataluña, de ideoloxía conservadora, constituída en Barcelona o 6 de abril de 1933.

Reuniu membros dos antigos partidos monárquicos como o avogado Santiago Torent e os industriais Joan Campmajó e Damián Mateu Bisa, algúns dos cales militaran na Lliga Regionalista, que nas eleccións ó Parlamento de Cataluña de 1932 se presentara xunto con Comunió Tradicionalista e Renovación Española, pero que só obtiveran 15.500 votos (3,32 %) e ningún deputado.

Presentouse ás eleccións xerais de España de 1936, celebradas o 16 de febreiro de 1936, dentro da Front Català d'Ordre, pero a Lliga Catalana acaparou toda a representación da coalición, polo que non obtivo representación nas Cortes.

## Notas
Pierrefitte

**Pierrefitte** é o topónimo de varias comunas francesas:

*Pierrefitte, no departamento de Corrèze.
*Pierrefitte, no departamento de Creuse.
*Pierrefitte, no departamento de Deux-Sèvres.
*Pierrefitte, no departamento de Vosgos.

Tamén forma parte do nome doutras comunas:
*Pierrefitte-en-Auge, no departamento de Calvados;
*Pierrefitte-en-Beauvaisis, no departamento de Oise;
*Pierrefitte-en-Cinglais, no departamento de Calvados;
*Pierrefitte-ès-Bois, no departamento de Loiret;
*Pierrefitte-Nestalas, no departamento de Hautes-Pyrénées;
*Pierrefitte-sur-Aire, no departamento de Meuse;
*Pierrefitte-sur-Loire, no departamento de Allier;
*Pierrefitte-sur-Sauldre, no departamento de Loir-et-Cher;
*Pierrefitte-sur-Seine, no departamento de Seine-Saint-Denis;
Heterosexismo

O **heterosexismo** (do grego *ἕτερος*, "diferente"; e do latín *sexualis*) denota a suposición de que toda a natureza heterosexual é superior á homosexual e bisexual. Ademais, o heteresexismo implica unha discriminación e prexuízo contra os gai e lesbianas. A pesar diso, está "arraigado e [é] característico das máis importantes institucións sociais, culturais e económicas da soa sociedade."

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Homofobia
* Homofobia liberal
* Heterosexualidade obrigatoria
* Heteronormatividade
* Heteronacionalismo
* Teoría *queer*
Valeria Bertuccelli

**Valeria Bertuccelli**, nada en 1970 en San Nicolás de los Arroyos, na provincia de Buenos Aires, é unha actriz arxentina de cine e televisión.

## Filmografía 
* *1000 boomerangs* (1995)
* *Alma mía* (1999)
* *Silvia Prieto* (1999)
* *Los guantes mágicos* (2003)
* *Extraño* (2003)
* *Boca de fresa* (2003)
* *Próxima salida* (2004)
* *Luna de Avellaneda* (2004)
* *La antena* (2005)
* *Hermanas* (2005)
* *Mientras tanto* (2006)
* *Hotel Tívoli* (2007)
* *XXY* (2007)

## Televisión 
* *Verdad Consecuencia* (1996)
* *Carola Casini* (1997)
* *Gasoleros* (1998)
* *Por ese palpitar* (2000)
* *Tiempofinal* (2000)
* *Cuatro amigas* (2001)
* *Máximo corazón* (2002)
* *Mujeres asesinas* (2005)
* *Vientos de agua* (2006)

## Ligazóns externas 
* CineNacional.com/Personas/Index.php ficha na páxina Cine Nacional
Lingua mapuche

miniatura|Un falante de mapuche.
A **lingua mapuche** ou **mapudungun** (literalmente, *o falar da terra*) é o idioma do pobo mapuche, un grupo amerindio que habita Chile e a Arxentina. Ten preto de 440.000 falantes con diversos graos de competencia lingüística. Influíu o léxico do español na súa área de distribución e, á súa vez, incorporou palabras do español e do quechua. Non foi clasificada satisfactoriamente e, de momento, considérase unha lingua illada. O mapuche está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* Introdución á lingua mapudungun na web *Linguas do mundo e tipoloxía lingüística*, da Universidade de Vigo.
* Dicionario abreviado mapudungun-español da U. Católica de Temuco
* Vocabulario español-mapudungun
* Recursos lingüísticos mapuches
* Dicionario Freelang  - Dicionario mapuche-español/español-mapuche.
* Uso do grafemario Ragileo