open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aconceyamientu de Xuristes pol Asturianu

**Aconceyamientu de Xuristes pol Asturianu**, ou abreviadamente ***AXA***, é unha asociación fundada o 25 de maio de 2006 constituída formalmente en Oviedo, coa sinatura da acta fundacional e a solicitude de asentamento no Rexistro de Asociacións do Principado de Asturias.

Creouse co obxectivo de traballar de xeito desinteresado pola supresión dos obstáculos que ten o emprego da lingua asturiana para a actividade profesional dos xuristas, partindo dende estes principios:
* A dignidade institucional de Asturias -a dignidade de todos os asturianos-, dende que a lingua reciba o mesmo trato que as linguas propias doutras Comunidades Autónomas españolas.
* Todos os poderes públicos están obrigados a cumprir legalmente cos mandados recollidos nos artigos 3.2, 9.2 e 14 da Constitución Española e no artigo 2 da Declaración Universal dos Dereitos Humanos, á luz dos tratados, convenios, pactos, convencións, resolucións, informes, declaracións e sentenzas que as interpretan.
* Todos os poderes públicos asentados en Asturias están obrigados a cumprir legalmente cos mandados recollidos no artigo 4 do Estatuto de Autonomía e a Lei 1/1998, de 23 de marzo, de Utilización e Promoción do bable ou asturiano.

Realízanse estudos e prepáranse informes sobre *a* situación de respecto ou conciliación dos dereitos lingüísticos en Asturias, presentando ante a sociedade asturiana e ante as institucións asturianas e internacionais, co fin de dar a coñecer a situación de discriminación lingüística que poden padecer os asturianos, organizando modos de presión para que os dereitos fundamentais dos falantes sexan respectados, como é o caso da agonía dunha lingua europea, unha denuncia enviada ó Comité Europeo para as Linguas Rexionais ou Minoritarias do Consello de Europa, en asturiano, inglés e castelán.

Entre os fins de El Escaliu atópanse:

O estudo, divulgación e investigación dos recursos xurídicos de Asturias, comprendendo:
* As Institucións de Dereito Público asturianas e o afondamento e consolidación da autonomía política de Asturias, sosténdose para iso na propia entidade e especificidade xurídico-política do país; mirando de achegarse así ó coñecemento da historia destas Institucións, a súa pervivencia e proxección; procurando o seu desenvolvemento e evolución, encadrando ese estudo no sistema de integración política-administrativa a nivel estatal, europeo e internacional, tendo especial coidado de atender a tradicional vocación atlántica asturiana.
* As Institucións de Dereito Civil asturianas e a posta ao día delas.
* A contribución ó fomento e promoción do desenvolvemento económico, social e cultural de Asturias a través do estudo e a proposta de posta en funcionamento das posibilidades das súas institucións xurídicas.
* A achega de propostas, opinións e iniciativas no eido xurídico que sirvan ó desenvolvemento económico, social ou cultural de Asturias.
* A promoción do diálogo e o intercambio de opinións a través de concellos e debates do eido xurídico.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Xuristes.as Sitio web de AXA con información xurídica.
Celia Brañas

**Celia Brañas Fernández Miranda**, nada na Coruña o 20 de maio de 1880 e finada na mesma cidade o 12 de xuño de 1948, foi unha científica galega.

É considerada unha pioneira na incorporación da muller á cultura científica.

## Traxectoria 
Foi filla de Consuelo Fernández Miranda e do periodista, escritor e farmacéutico Gonzalo Brañas Sánchez-Boado. Comezou a traballar en 1908 como profesora auxiliar na Escola Normal da Coruña. En 1911 converteuse en profesora titular e foi directora da escola en varias ocasións ata a súa xubilación en 1946.

En 1919 participou como poñente no Primeiro Congreso de Estudos Galegos, organizado polo Instituto de Estudios Gallegos da Coruña, no que defendeu o tema da *importancia que para a rexión galega tería a creación dunha estación de bioloxía mariña na Coruña e os medios prácticos para establecela*. Un ano máis tarde logrou que o Museo Nacional de Ciencias Naturais de Madrid organizase un curso de bioloxía mariña na Coruña. Este curso foi o precursor da creación en 1932 da estación biolóxica de Marín.

## Vida persoal 
Foi irmá do tamén científico Gonzalo Brañas Fernández.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* *A ciencia ten nome de muller* (en Wikibooks)

### Ligazóns externas 
* La labor precursora de Celia Brañas Fernández en la incorporación de la mujer a la cultura científica . Consultada o 06-03-2018.
* Xosé A. Fraga: Unha pioneira na incorporación da muller á cultura científica na Coruña *La Opinión. A Coruña*. 08-11-2015. Consultada o 06-03-2018.
Castropol (periódico)

***Castropol***,  foi unha publicación decenal editada en Castropol (Asturias) entre 1904 e 1925.

## Traxectoria 
Subtitulado *Periódico decenal. Defensor de los intereses morales y materiales del partido judicial*, apareceu en 1904. Publicábase os días 10, 20 e 30 da cada mes. Estaba dirixido por Claudio Luanco e o seu administrador era Perfecto Álvarez. Cesou a súa publicación en 1925.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Gran Enciclopedia Asturiana*. Silverio Cañada Editor, Xixón, 1982.
### Ligazóns externas 
* Ficha e exemplares na BVPH.
La pell de brau

***La pell de brau***&nbsp;é un libro de poemas de Salvador Espriu publicado en 1960. 

## Publicación 
Foi escrito entre xuño do 1957 en Arenys de Mar e xullo do 1958 en Barcelona. Finalmente fou publicado por ''Els Llibres de la Lletra d'Or* o mes de abril de 1960. Foi adicado ó escritor Carles Riba, falecido o ano anterior 1959. O libro foi reeditado en numerosas ocasións: no 1968 por *Cuadernos para el diálogo*, no 1977 e no 2010.

## Obra 
O libro iníciase cunha cita da *Crónica do Gran Capitán*. Tras dela atopamos un total 54 poemas. Pechándose o volume cunha cita do Libro de buen amor.

En 2012, foi empregado pola&nbsp;Asemblea Nacional Catalá nun anuncio de vídeo da&nbsp;manifestación "de Cataluña, novo estado en Europa".

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *La pell de brau* en elpoderdelapalabra.com
* *La pell de brau'' en nosaltresllegim.com
* Análise de Maria Aurèlia Capmany
Aeroporto internacional de Taiwán Taoyuan

O **aeroporto internacional de Taiwán Taoyuan** (IATA: TPE, ICAO: RCTP) é un aeroporto internacional que serve á capital de Taiwán, Taipei, e á zona norte da illa. Situado a uns 40&nbsp;km ao leste de Taipei, no distrito Dayuan, é o aeroporto máis grande de Taiwán. É un dos cinco do país con voos internacionais regulares, e é de lonxe o máis concorrido deles. Nel están os principais centros de conexión internacionis de China Airlines e EVA Air.

O aeroporto abriu para operacións comerciais en 1979 e é un importante centro de conexión de pasaxeiros e punto de entrada a destinos asiáticos da rexión. O eroporto foi antigamente coñecido como Aeroporto Internacional Chiang Kai-shek ata que o nome foi cambiado o día 6 de setembro de 2006 para o actual.

O aeroporto internacional de Taiwán Taoyuan é un dos dous aeroportos que serven a Taipei e ao norte de Taiwán; o outro, o aeroporto de Taipei Songshan, está situado dentro dos límites da cidade de Taipei e funcionou como aeroporto internacional da cidade ata 1979. No presente dende Songshan só hai principalmente voos chárter, moitos dos cales son cara e dende China, voos domésticos, e algúns voos internacionais cara distintos lugares da China, Seúl e Tokyo.

En 2016 por Taiwán Taoyuan pasaron 38,6 millóns de pasaxeiros e 1 900 millóns de quilos de carga. O aeroporto é o 11º máis concorrido do mundo en termos de pasaxeiros internacionais, e o 6º en termos de tráfico de mercadorías en 2015.

## Aeroliñas e destinos
### Pasaxeiros
### Carga
## Notas
Camael

**Camael** (do , *Ghamuel*, calor divina) é un arcanxo da forza, a coraxe e a forza segundo a anxoloxía das cristiá e xudía.

Camael é coñecido como un dos dez anxos da cábala, asignado á sefirot Geburáh. Tamén é descrito como un dos sete arcanxos xunto con Miguel, Gabriel, Rafael, Uriel, Jofiel e Zadkiel. Nalgunhas tradicións é o anxo que expulsou a Adán e Eva do xardín do Edén cunha espada ardente, pero é representado a miúdo sostendo un cáliz. Polo tanto, é chamado o anxo do .

## Notas 
:a.  Outras grafías posibles son **Camiel**, ** Samuel**, **Kamiel**, **Khamuel**.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bamberger, Bernard Jacob, (March 15, 2006). ''Fallen Angels: Soldiers of Satan's Realm.* Jewish Publication Society of America. 
* Briggs, Constance Victoria, 1997. *The Encyclopedia of Angels : An A-to-Z Guide with Nearly 4,000 Entries.* Plume. .
* Bunson, Matthew, (1996). *Angels A to Z : A Who's Who of the Heavenly Host.*  Three Rivers Press. .
* Cruz, Joan C. 1999. *Angels and Devils.* Tan Books & Publishers. .
* Davidson, Gustav (1967) *A Dictionary of Angels: Including the Fallen Angels*. Free Press. 
* Graham, Billy, 1994. *Angels: God's Secret Agents.* W Pub Group; Minibook edition. 
* Guiley, Rosemary, 1996. *Encyclopedia of Angels.* 
* Kreeft, Peter J. 1995. *Angels and Demons: What Do We Really Know About Them?* Ignatius Press. 
* Lewis, James R. (1995). *Angels A to Z.* Visible Ink Press. 
* Melville, Francis, 2001. *The Book of Angels: Turn to Your Angels for Guidance, Comfort, and Inspiration.'' Barron's Educational Series; 1st edition. 
* Ronner, John, 1993. *Know Your Angels: The Angel Almanac With Biographies of 100 Prominent Angels in Legend & Folklore-And Much More!* Mamre Press. .
Jacmelina

**Jacmelina** (forma occitana do seu nome *Jacqueline*), finada en 1993, foi unha cantante occitana do século XX que participou na chamada "Nòva Cançon occitana".

## Traxectoria 
Jacmelina foi profesora de inglés en Tolosa. As cancións que interpretou foron escritas por algúns dos escritores occitanos máis célebres como Bernat Manciet, Maurici Andrieu, Joan Pèire Baldit ou Marcèu Esquieu, que cantaba acompañada por ela mesma coa guitarra.

## Discografía 
* *Ai plegadas*, 45 T, *Disc’Òc*, 2 títulos : *Ai plegadas quate pelhas* (Maurice Andrieu), *Dins la plana* (J.-P. Baldit), 1972
* *Cati-Mauca*, 45 T, (con Rosina de Peira e Martina), *Revolum*
* *Te causissi*, 33 T, *Revolum*, 1974
* *Ambe lagremas e solelh*, 33 T, *Revolum*, 1977
* *Cerièras del tems*, 33 T, *Revolum*, 1979

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* A canción *Cavalets de fusta* en Youtube
Thylane Blondeau

**Thylane Léna-Rose Loubry Blondeau**, nada en Costa do Marfil o 5 de abril de 2001 é unha modelo e actriz francesa.

## Biografía 
Thylane é filla do futbolista Patrick Blondeau e de Véronika Loubry, unha actriz e presentadora de televisión. Thylane comezou como modelo con catro anos, desfilando para o deseñador francés Jean Paul Gaultier. Con dez anos, Thylane foi o obxecto da controversia sobre a sexualización dos nenos na publicidade e nos medios de comunicación por mor da súa aparición no suplemento *Vogue Paris* *Vogue Enfants*, no cal aparece con roupa e maquillaxe de mulleres adultas.

## Filmografía 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial
*
Etmopteridae

Os **etmoptéridos** (**Etmopteridae**) son unha familia de elasmobranquios selacimorfos da orde Squaliformes que habitan no Atlántico (polo norte até Islandia), Índico e Pacífico.

## Características 
Son tiburóns pequenos; a maioría das especies miden menos de 90&nbsp;cm de lonxitude. Os dentes teñen unha prominente cúspide central flanqueada por unha ou dúas prominencias máis pequenas. Posúen dúas aletas dorsais con espiñas estriadas; a aleta caudal presenta unha fenda subterminal. Adoitan ter órganos luminosos.

## Historia natural 
Viven en augas tropicais e temperadas, normalmente no noiro continental, e son raros na plataforma continental; uns poucos son oceánicos.

## Taxonomía 
[miniatura|250px|*[Etmopterus virens*.]]
[miniatura|250px|*[Etmopterus lucifer*.]]
[miniatura|250px|*[Centroscyllium fabricii*.]]
[miniatura|250px|*[Centroscyllium granulatum*.]]

A familia inclúe cinco xéneros e 45 especies:

* *Aculeola nigra*
* *Centroscyllium excelsum*
* *Centroscyllium fabricii*
* *Centroscyllium granulatum*
* *Centroscyllium kamoharai*
* *Centroscyllium nigrum*
* *Centroscyllium ornatum*
* *Centroscyllium ritteri*
* *Etmopterus baxteri*
* *Etmopterus bigelowi*
* *Etmopterus brachyurus*
* *Etmopterus bullisi*
* *Etmopterus burgessi*
* *Etmopterus carteri*
* *Etmopterus caudistigmus*
* *Etmopterus compagnoi*
* *Etmopterus decacuspidatus*
* *Etmopterus dianthus*
* *Etmopterus dislineatus*
* *Etmopterus evansi*
* *Etmopterus fusus*
* *Etmopterus gracilispinis*
* *Etmopterus granulosus*
* *Etmopterus hillianus*
* *Etmopterus litvinovi*
* *Etmopterus lucifer*
* *Etmopterus molleri*
* *Etmopterus perryi*
* *Etmopterus polli*
* *Etmopterus princeps*
* *Etmopterus pseudosqualiolus*
* *Etmopterus pusillus*
* *Etmopterus pycnolepis*
* *Etmopterus robinsi*
* *Etmopterus schultzi*
* *Etmopterus sentosus*
* *Etmopterus spinax*
* *Etmopterus splendidus*
* *Etmopterus tasmaniensis*
* *Etmopterus unicolor*
* *Etmopterus villosus*
* *Etmopterus virens*
* *Miroscyllium sheikoi*
* *Trigonognathus kabeyai*

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos
* As outras seis familias da orde dos escualiformes:
**Centrophoridae
**Dalatiidae
**Echinorhinidae
**Oxynotidae
**Somniosidae
**Squalidae
Dont'a Hightower

'''Qualin Dont'a Hightower''', nado o 12 de marzo de 1990 en Lewisburg, Tennessee, é un xogador profesional estadounidense de fútbol americano que xoga na posición de linebacker para os New England Patriots da National Football League (NFL). Formado na Universidade de Alabama, foi elixido no Draft da NFL de 2012 no posto número 25 polos Patriots. Con equipo de Boston gañou tres Super Bowl (XLI, LI e LIII).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil de Dont'a Hightower na páxina dos New England Patriots  
* Perfil de Dont'a Hightower na páxina dos Alabama Crimson Tide
Regra (instrumento)

dereita|miniatura|265x265px|Regra graduada.
esquerda|miniatura|259x259px|Regra flexible.
miniatura|287x287px|Variedade de regras.
A **regra graduada** é un instrumento de medición con forma plana delgado e rectangular que inclúe unha escala graduada dividida en unidades de lonxitude, por exemplo, centímetros ou polgadas; é un instrumento útil para trazar segmentos rectilíneos coa axuda dun bolígrafo ou lapis, e pode ser ríxido, semirríxido ou moi flexible, elaborado de madeira, metal ou plástico, entre outros.

A súa lonxitude total de cando en cando chega a un metro de lonxitude, sendo a maioría de trinta centímetros. Adoitan vir con gradacións de diversas unidades de medida, como milímetros, centímetros e decímetros, aínda que tamén as hai con gradación en polgadas ou en ambas as escalas.

As regras teñen moitas aplicacións, xa que tanto serven para medir como para axudar ás persoas no seu labor diario no debuxo técnico; as que hai nas oficinas adoitan ser de plástico, pero as dos talleres e carpintarías adoitan ser metálicas, de aceiro flexible e inoxidable. É un instrumento que vén no xogo de xeometría e pódese utilizar igualmente co escuadro. É moi utilizada nos estudos técnicos e materias que teñan que ver co uso de medidas, como arquitectura, enxeñaría, etc.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Vasoira
* Tesoira
* Cartabón
* Escuadro (instrumento)
* Desaparafusador
* Escada
* Forno
* Ferro de pasar
* Papel de lixa
* Cortacéspede
* Engrenaxe
* Bigornia

### Ligazóns externas 
* Regra en liña.
* Simulador de regra en liña
* Instrumentos de debuxo.
* Instrumentos e materiais de debuxo.
* Expresión gráfica.
* FERRAMENTAS DE DEBUXO.
Gata de mar

A **gata** ou **gata de mar** (***Etmopterus spinax***) é un pequeno escualo da familia Etmopteridae.

## Distribución
Esta especie atópase por todo o mar Mediterráneo, onde é común sobre todo na súa conca occidental, e no leste do océano Atlántico entre Islandia e a África subsahariana.

Vive en profundidades de até 2000 metros, mais tamén ten sido capturado a só 70 metros.

## Descrición
Este tiburón é o escualiforme máis pequeno do Mediterráneo (só excepcionalmente alcanza os 50&nbsp;cm). 
Nas zonas onde unicamente existe esta especie do xénero *Etmopterus*, pódese recoñecer facilmente pola súa coloración escura, a ausencia de aleta anal, as aletas dorsais armadas con sendas espiñas (aguzadas e ben visibles), ademais do seu pequeno talle corporal. Os ollos son grandes, verdosos. A parte ventral do corpo presenta numerosos pequenos fotóforos, que producen unha luz intensa nos exemplares vivos e no seu medio.

A cor é negra ou escura, pero non uniforme, e é moito máis escura no ventre e nos dous lóbulos da aleta caudal.

## Alimentación
A especie é moi voraz. Aliméntase de peixes, crustáceos e moluscos.

## Reprodución
É unha especie vivípara, dá nacemento a unhas 15-20 crías no verán.

## Pesca
Captúrase con redes de arrastre e palangres pero considérase unha captura accesoria e normalmente os exemplares son descartados tras a súa captura. Non obstante, é consumido nalgúns portos do Mediterráneo ibérico (p. ex. Sant Carles de la Ràpita (Cataluña), e a miúdo é vendido pelado xunto con exemplares de zapata (*Galeus melastomus*).

## Galería de imaxes
Ficheiro:Etmopterus spinax 005.jpg
Ficheiro:Etmopterus spinax 010.jpg

## Notas
Mário de Araújo Cabral

**Mário Manuel Veloso de Araújo Cabral**, tamén coñecido como **Nicha Cabral** nado en Cedofeita (Porto) o 15 de xaneiro de 1934 é un ex-ximnasta olímpico e expiloto de carreiras portugués. Participou en cinco Grandes Premios do Campionato do Mundo (catro saídas), debutou o 23 de agosto de 1959. Non anotou puntos de campionato.

## Historia 
Cabral considerábase un piloto excepcional no Portugal de finais dos anos 50 Competiu nos Grandes Premios de 1959 e no 1960 finalizando décimo e retirándose respectivamente. 
 
No Gran Premio de 1959 no Circuíto de Monsanto, foi o responsable de causar o accidente no que o triplo campión do mundo Jack Brabham deu unha volta de campá da que saíu ileso, que deixou fóra da carreira ao futuro triplo campión do mundo. Chocou co australiano mentres estaba sendo dobrado, facendo que Brabham trompease e logo volcase ao bater contra un poste de telégrafo. Brabham foi lanzado do coche, aterrou no medio do circuíto, pero foi esquivado polos outros pilotos. Cabral terminou a carreira no 10º posto, a 4 voltas do gañador. Foi o primeiro piloto portugués en comezar unha carreira de Fórmula Un.

Cabral non tivo unha andaina nas carreiras a tempo completo pero pilotou para a Scuderia Centro Sud no Gran Premio de Pau de 1961. A súa carreira entón foi interrompida polo Servizo militar que pasou como paracaidista en Angola. Regresou á Fórmula Un con Centro Sud en 1963 e retirouse do Gran Premio de Alemaña. A súa andaina na Fórmula Un terminou cunha retirada do Gran Premio de Italia de 1964 nun Derrington-Francis-ATS.

Cabral resultou gravemente ferido no Gran Premio de Fórmula 2 de 1965 no Circuíto Rouen-Les-Essarts e estivo ausente da competición ata 1968 cando volveu á carreira deportiva e ocasionalmente á Fórmula Dúas antes de retirarse en 1975.

### Resultados completos na Fórmula Un 
(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
;fontes
* Profile at www.grandprix.com
Umbrina

***Umbrina*** é un xénero de peixes da familia Sciaenidae.

## Especies 
* *Umbrina analis*
* *Umbrina broussonnetii*
* *Umbrina bussingi*
* *Umbrina canariensis*
* *Umbrina canosai*
* *Umbrina cirrosa*
* *Umbrina coroides*
* *Umbrina dorsalis*
* *Umbrina galapagorum*
* *Umbrina imberbis*
* *Umbrina milliae*
* *Umbrina reedi*
* *Umbrina roncador*
* *Umbrina ronchus*
* *Umbrina steindachneri*
* *Umbrina wintersteeni*
* *Umbrina xanti*

## Notas
Gato de mar

O **gato de mar** (***Umbrina cirrosa***) é unha especie de peixe perciforme da familia Sciaenidae.

## Distribución e hábitat 
Atópase no mar Mediterráneo, polo mar Negro e o océano Atlántico desde o golfo de Biscaia por Macaronesia até Senegal. Penetra no mar Vermello atravesando a canle de Suez.

Trátase dun peixe de fondos lamacentos, especialmente de area, de profundidades pequenas a moi pequenas, próximas ás praias. Penetra habitualmente nas bocas dos ríos e nos lagos.

## Descrición 
Esta especie ten o ventre plano e o dorso arqueado. A aleta dorsal é dobre: unha máis alta e triangular, outra segunda máis longa. A aleta anal é curta e de forma triangular, a ventral e a pectoral están bastante desenvoltas e a aleta caudal termina truncada. A cabeza é masiva, a boca moi pequena, cun labio superior sobresaínte e unhas características barbas curtas debaixo da barbela.

Pode alcanzar, excepcionalmente, un peso de 12 kg e 1 m de lonxitude.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Tortonese e. *Osteichthyes*, Calderini, 1975
* Costa f. *Atlante dei pesci dei mari italiani* Mursia 1991 ISBN 88-425-1003-3
* Louisy p, e Trainito. (a cura di) ''Guida all'identificazione dei pesci marini d'Europa e del Mediterraneo.* Milán, Il Castello, 2006. ISBN 88-8039-472-X

### Ligazóns externas
* FishBase 1306 *Umbrina cirrosa'', visto o 5 de xaneiro de 2009
Arciprestado de Ferreira de Pantón

miniatura|Mosteiro de Santa María de Ferreira de Pantón.
O **arciprestado de Ferreira de Pantón** é un dos actuais 14 arciprestados da diocese de Lugo, que comprende 77 parroquias de concellos da comarca de Lemos. Ocupa unha superficie de 469,9&nbsp;km².

## Situación 
Situado na parte sur da diocese lucense, engloba practicamente a totalidade do concello de Pantón e a totalidade de Sober e do Saviñao.

## Historia 
Antes da modificación de arciprestados de 2010, tódalas parroquias do Saviñao estaba enmarcadas no seu propio arciprestado, no xa desaparecido arciprestado de Saviñao. Logo case tódalas parroquias de Pantón máis a totalidade de parroquias de Sober, formaban o xa extinto arciprestado de Amandi-Ferreira. O resto de parroquias de Pantón, que eran, Santalla de Toiriz, Santa María de Toiriz, Santo Estevo do Mato, San Vicente de Castillón, Santiago de Castillón e  San Martiño de Tribás integraban o aínda existente arciprestado de Monforte de Lemos.

## Parroquias 
### Sober 
Pertencen todas as parroquias deste concello: Santa María de Amandi, Santo Estevo de Anllo, San Martiño de Arroxo, San Xoán de Barantes, Santa María de Bolmente, Santa Cruz de Brosmos, San Pedro de Bulsos, San Pedro de Canaval, San Martiño de Doade, San Salvador de Figueiroá, Santiago de Gundivós, San Martiño de Liñarán, San Xillao de Lobios, San Nicolao de Xillán, San Salvador de Neiras, San Vicente de Pinol, Santa María de Proendos, Santo Estevo de Refoxo, San Miguel de Rosende, San Martiño de Anllo, San Xurxo de Santiorxo e Santa María de Vilaescura.

### O Saviñao 
Pertencen todas as parroquias deste concello: Santalla de Toiriz, San Xoán de Abuíme, San Tome da Broza,  San Sadurniño de Chave, San Martiño da Cova, San Paio de Diomondi, San Vicente de Eirexafeita, San Lourenzo de Fión, Santa Cecilia de Freán, San Fiz da Laxe, Santalla de Licín, Santiago de Louredo, San María de Marrube, San Xulián de Mourelos, San María de Ousende, San Sadurniño de Piñeiró, Santalla de Rebordaos, Santa María de Reiriz, Santa Mariña de Rosende, San Vitoiro de Ribas de Miño, Santo Estevo de Ribas de Miño, Santa María de Segán, Santa María de Seteventos, San Xoán de Sobreda, San Xulián de Vilacaíz, San Salvador de Vilaesteva, San Salvador de Vilasante, San Xoán de Vilatán, San Martiño de Vilelos e Santiago de Xuvencos.

### Pantón 
Pertencen todas as parroquias deste concello menos: San Román de Moreda: San Romao de Acedre, Santo Estevo de Atán, Santiago de Cangas, Santiago de Castillón, San Vicente de Deade, San Xulián de Eiré, Santo Estevo de Espasantes, Santa María de Ferreira de Pantón, San Xoán de Frontón, San Mamede de Mañente, San Martiño de Pantón, San Vicente de Pombeiro, Santo André de Ribeiras de Miño, San Fiz de Cangas, San Vicente de Castillón, Santo Andrés de Següín, San Xulián de Serode, San Martiño de Siós, Santa María de Toiriz, San Xoán de Toldaos, San Martiño de Tribás, San Cibrao de Vilamelle e Santiago de Vilar de Ortelle.

## Notas
Praia de Cabopino

A **praia de Cabopino**, tamén chamada **praia de Artola**, é unha praia da cidade de Marbella, na Costa do Sol da provincia de Málaga, en Andalucía.

Trátase dunha praia illada de area dourada e ondada moderada, situada nunha zona natural protexida chamada Dunas de Artola e xunto ao porto de Cabopino, no distrito de Las Chapas. Ten uns 1.200 metros de lonxitude e uns 30 metros de anchura media. É unha praia cun grao de ocupación medio e cunha zona nudista.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Información turística
Praia de Calahonda, Málaga

A **praia de Calahonda** é unha praia situada entre os concellos de Mijas e Marbella, na Costa do Sol da provincia de Málaga, en Andalucía.

Trátase dunha praia semiurbana de area dourada situada entre o porto de Cabopino e a praia de El Bombo. Ten uns 4.400 metros de lonxitude e uns 20 metros de anchura media. É unha praia frecuentada no verán e con servizos básicos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Información turística
New wave of American heavy metal

O ***new wave of American heavy metal*** (literalmente ), abreviado comunmente coma **NWOAHM**, é un movemento musical dentro do heavy metal orixinado nos Estados Unidos e no Canadá a comezos e mediados dos anos 1990 e que se espallou principalmente a comezos e mediados da primeira década dos anos 2000. Algúns dos grupos considerados como parte deste movemento formáronse a finais dos anos 1980, pero non foron influentes ou non acadaron popularidade ata a década seguinte. Varios dos grupos incluídos dentre deste movemento foron acreditados coma responsables de traer o heavy metal de novo á corrente principal da música.

## Notas
Praia de Calahonda

**Praia de Calahonda** pode referirse a:
***Praia de Calahonda**, no concello de Motril, provincia de Granada, España.
***Praia de Calahonda**, entre os concellos de Marbella e Mijas, provincia de Málaga, España.
***Praia de Calahonda**, no concello de Nerja, provincia de Málaga, España.
Dietari de la Generalitat

O ***Dietari de la Generalitat***, ou ***Dietari de la Diputació del General***, é unha compilación e rexistro diario de eventos militares, políticos e relixiosos do Principado de Cataluña. Esta práctica administrativa diaria foi feita a partir de 1411 ata 1714, sen interrupcións destacadas.

As anotacións foron agrupados por trienios que comezan o primeiro de agosto e rematan o 31 de xullo. Consérvase en 109 volumes, manuscritos de 1411 até 1711. O derradeiro volume ata 1714 foi destruído na época borbónica. O autor responsable foi o escribán maior da Diputació del General. Nalgúns casos, os autores foron engadindo no texto observacións á marxe, debuxos sobre os feitos máis destacados e documentos cosidos no diario (memoriais, cartas, etc.). Entre os anos 1454 e 1472, con Jaume Safont como escribán, son os máis ricos en información e anotacións.
esquerda|miniatura|150x150px|Diarios encadernados no Arquivo Comarcal del Vallès Occidental
Unha selección de textos foi publicada en 1889 por Josep Coroleu i Inglada. O Institut d'Estudis Cataláns (IEC) realizou unha edición crítica comentada, pero foi destruída en 1939. A Generalitat de Cataluña comezou, en 1994, a edición completa e en xuño de 2007 rematou de publicar os dez volumes previstos de 1411 en 1714. En setembro de 2010, o Goberno de Cataluña puxo o texto completo e publicado en liña e de balde, a disposición de investigadores e todas as persoas interesadas nestes documentos a través do sitio web do *Diari Oficial de la Generalitat de Catalunya*. Hai máis de quince mil páxinas cheas de información, nomes, eventos, etc.

Comeza o 1 de outubro de 1411 con esta nova, escrita en catalán antigo:

O 17 de abril de 1456, Jaume Safonts escribe sobre o festival de Sant Jordi (transcrito en catalán moderno):

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
*
Costa Granadina

A **Costa Granadina** ou **Costa Tropical** é unha comarca española situada no extremo meridional da provincia de Granada, en Andalucía. Limita coas comarcas de Alhama, Valle de Lecrín e Alpujarra Granadina ao norte, co Poniente Almeriense ao leste, con Axarquía-Costa del Sol ao oeste e co mar Mediterráneo ao sur.

Está formada por dezasete municipios. A súa capital tradicional e histórica é a cidade de Motril.

## Concellos 
*Albondón
*Albuñol
*Almuñécar
*Los Guájares
*Gualchos
*Ítrabo
*Jete
*Lentegí
*Lújar
*Molvízar
*Motril
*Otívar
*Polopos
*Rubite
*Salobreña
*Sorvilán
*Vélez de Benaudalla

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Lista comarcal definida pola Consellería de Turismo e Deporte da Xunta de Andalucía. BOJA núm.. 59, de 27 de marzo de 2003.
Cabo Sacratif

O **cabo Sacratif** é un cabo español pertencente aos termos municipais de Motril e Gualchos, na costa mediterránea da provincia de Granada. Trátase do punto máis meridional de toda a provincia granadina, no que se localizan os núcleos de Torrenueva, Castell de Ferro, Carchuna, Calahonda, Puntalón, La Perla e La Chucha.
O interior do cabo é un pequeno macizo rochoso que se levanta a uns 100 metros sobre o nivel do mar. Está ocupado por unha matogueira de tendencia árida influído polas ventos mariños. Ademais de plantas correntes no Mediterráneo como a palmeira anana ou o romeu, aparecen outras máis raras como a *Anabasis articulata*, a *Lotononis lupinifolia* ou a *Frankenia corymbosa*. Tamén hai elementos seriais como tomiño, cantueso ou esparto.

No litoral do cabo Sacratif destaca o peñón de Jolúcar, a punta de Carchuna, a enseada de Zacatín, a punta do Melonar e a cala de Cambriles.

## Notas
Praia de Calahonda, Motril

A **praia de Calahonda** é unha praia situada na localidade de Calahonda, no concello de Motril, provincia de Granada, Andalucía. Ten a distinción de bandeira azul.

Ten uns 1200 metros de lonxitude e uns 40 metros de anchura media. A súa area é grosa e as súas augas son normalmente tranquilas. Ten servizo de vixilancia e un posto da cruz vermella. É accesible para discapacitados. Nas súas augas abunda a pesca e é frecuentada por mergulladores e amantes doutros deportes náuticos. Hai unha escola de mergullo.

## Notas
Calahonda

250px|miniatura|Vista de Calahonda
**Calahonda** é unha localidade española pertencente á entidade local autónoma de Carchuna-Calahonda, no concello de Motril, provincia de Granada (Andalucía). Tiña en 2016 unha poboación de 1.668 habitantes.

Está situada na parte central da comarca da Costa Granadina en pleno cabo Sacratif, sendo a localidade máis meridional de toda a provincia de Granada. Os núcleos máis próximos son La Perla, Carchuna, La Chucha e Castell de Ferro.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web da entidade local autónoma de Carchuna-Calahonda
* Sitio web de información turística
Luís Fernández Ríos

**Luis Fernández Ríos**, nado no Castelo (Cadrón, Lalín) en 1954, é un psicólogo e profesor galego.

## Traxectoria 
Fixo as primeiras letras na escola unitaria de Cadrón, o bacharelato no seminario de Lugo e estudou na Facultade de Filosofía e Letras da Universidade de Santiago de Compostela. Doutor en Psicoloxía, traballou en Israel. É profesor de Psicoloxía da UNED. Foi coordinador da aula da UNED de Lalín. É profesor de Psicoloxía Clínica e Psicobioloxía da USC.

## Obras 
* *Manual de psicología preventiva*, 1994.
* *Psicología de la corrupción y de los corruptos*, 1999.

## Notas
O conto da princesa Kaguya

é un filme de animación xaponesa producido por Studio Ghibli que se estreou no 2013. Co-escrito e dirixido por Isao Takahata, o filme conta coas voces de dobraxe de Aki Asakura, Kengo Kora, Takeo Chii, Nobuko Miyamoto, Atsuko Takahata, Tomoko Tabata, Tatekawa Shinosuke, Takaya Kamikawa, Hikaru Ijūin, Ryudo Uzaki, Nakamura Shichinosuke II, Isao Hashizume e Tamaki Kojo, e baséase na historia *O conto do cortador de bambú*. É o quinto filme de Takahata para Studio Ghibli. Foi estreado o 23 de novembro de 2013. O filme foi aclamado pola crítica e foi nomeado ó Oscar ó mellor filme de animación na 87ª edición dos premios.

## Voces de dobraxe 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 
* Ficha en BoxOfficeMojo 
* Ficha en RottenTomatoes 
* Ficha en Metacritic
Lingua mohawk

A **lingua mohawk** (en , "[lingua] do lugar de sílex") é unha lingua iroquesa ameazada que no presente falan unhas 3&nbsp;800 persoas (2011-2016) do pobo mohawk, que se atopan principalmente no Canadá (sur de Ontario e Quebec) e nos Estados Unidos de América (oeste e norte do Nova York). O mohawk está clasificado como definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Hoover, M. L. (1992). "The revival of the Mohawk language in Kahnawake." Canadian Journal of Native Studies, 12(2), 269-287.
*McAlpine, L., Eriks-Brophy, A., & Crago, M. (1996). Teaching Beliefs in Mohawk Classrooms: Issues of Language and Culture. Anthropology & Education Quarterly, (3). 390.
*Julian, C. (2011). A history of the Iroquoian languages (Unpublished doctoral dissertation). University of Manitoba, Winnipeg.
*Maracle, B. J. (2002). Adult Mohawk language immersion programming. McGill Journal of Education, 37(3), 387.
*Deering, N., & Harries-Delisle, H. (1976). Mohawk. A Teaching Grammar. Preliminary Version.
*Michelson, G. (1973). A thousand words of Mohawk (No. 5). National Museum of Man.
Jan van Wintelroy

**Jan van Wintelroy** (coñecido tamén como **Joannes Wintelroy**), activo no período entre 1520 e 1576, foi un compositor dos Países Baixos borgoñóns, da época do Renacemento, pertencente á escola francoflamenga.

## Traxectoria 
Desde 1529, Jan van Wintelroy foi cantante, ''* e sacerdote da *Ilustre Confraría de Notre-Dame'' (""), en 's-hertogenbosch (Ppaíses Baixos). O 19 de xullo de 1551 foi nomeado mestre de capela, posto que ocupou ata o 30 de xuño de 1574. A partir desta data seguiu a ter a súa sede na capela da irmandade como '**.

## Obra 
**' (*"*Aínda que o tempo sexa sombrío"), unha canción en lingua neerlandesa (ou flamenga) a catro voces de Wintelroy, foi incluída nunha antoloxía que o editor Jacob Baethen publicou en Maastricht en 1554, titulada '** ("O primeiro libro de novas cancións neerlandesas"), do que non se conserva copia completa ningunha (falta a parte da soprano). A canción foi inserida no **', unha nova antoloxía de cancións en neerlandés, publicada por Petrus Phalesius en Lovaina, en 1572.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Bonda, Jan Willem. *De meerstemmige Nederlandse liederen van de vijftiende en zestiende eeuw*, Hilversum, Verloren, [de 1996. ISBN 90-6550-545-8] *(En neerlandés)*
*  Vente, Maarten Albert. "De Illustre Lieve Vrouwe Broederschap te `s-Hertogenbosch 1541-1620. II". En ''*. Volume 19 Fascículos 3 e 4. 1962-1963. Páxinas 163-172. *(En neerlandés)''
Megaloceros giganteus

O **alce irlandés** (*Megaloceros giganteus*) ou **cervo xigante irlandés**, é unha especie extinta do xénero *Megaloceros* e un dos meirandes cervos que xamais existiron. A súa distribución abranguía toda Eurasia durante o Plistoceno, dende Irlanda até Siberia e a China. Unha forma relacionada da especie foi atopada na China, onde viviu no Plistoceno tardío. Os restos máis recentes desta especie foron datados hai 7&nbsp;700 anos en Siberia. Malia que moitos dos esqueletos foron atopados en pantanos de Irlanda, o animal non era exclusivo de Irlanda e non estaba relacionado cos actuais alces ou uapitís. Por esta razón, o nome "cervo xigante" é empregado nalgunhas publicacións no canto de "alce irlandés". Un estudo suxeriu que o cervo xigante podería estar relacionado co cervo común (*Cervus elaphus*). Porén, outras análises filoxenéticas sosteñen a idea dunha relación máis achegada co gamo (*Dama dama*).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Juliana, Adelman. "An Insight into Commercial Natural History: Richard Glennon, William Hinchy and the Nineteenth-century Trade in Giant Irish Deer Remains." Archives of Natural History 39.1 (2012): 16-26. Print.
* Larson, Edward J. (2004). Evolution: The Remarkable History of a Scientific Theory
Xosé Manuel Sabucedo

**Xosé Manuel Sabucedo Cameselle**, nado en Vigo o 15 de febreiro de 1954, é un psicólogo galego.

## Traxectoria 
Licenciado e doutor en Psicoloxía pola Universidade de Santiago de Compostela, é catedrático dende 1993. É profesor do Departamento de Psicoloxía Social, Básica e Metodoloxía da Facultade de Psicoloxía, da que foi decano. Traballa sobre autoritarismo e actitudes políticas, participación e movementos sociais e violencia política. Foi premio de Investigación Social da Xunta de Galicia en 2006 e Premio Eugenio Montero Ríos de Investigación Social en 2010. É presidente da Sociedad Científica Española de Psicología Social (SCEPS).

## Obras 
* *Autoritarismo y actitudes socio-políticas*, 1985.
* *Psicología política*, 1996
* *Fundamentos de psicología social*, 1997.
* *Do descontento á acción*, 2004 (con Concha Fernández).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* O profesor Xosé Manuel Sabucedo Cameselle, Premio Eugenio Montero Ríos de Investigación Social
Theodor Evertz

**Theodor Evertz** (fl. c. 1554) foi un compositor dos Países Baixos dos Absburgo, da época do Renacemento, pertencente á escola francoflamenga.

## Traxectoria 
Pouco se coñece hoxe acerca de Evertz. Tres das súas cancións holandesas consérvanse na  antoloxía de cancións holandesas titulada *Dat ierste boeck vanden nieuwe Duijtsche liedekens*, publicada por Jacob Baethen en Maastricht en 1554. Son as seguintes :
* *O Venus jent aensiet toch mijn torment* ("Oh Venus, torturador, ten piedade de min").
* *Ontwaect Van slaep nu wij ghij sijt* ("Esperta, quen queira que sexas").
* *Schoen lief ic mach wel claeghen* ("Miña amada, chora ao ceo").
Non se conserva ningún conxunto completo de partituras da antoloxía de Jacob Baethen (falta a voz de soprano), mais unha das cancións para catro voces foi publicada por Petrus Phalesius na súa obra *Een Duijtsch musijck boeck*, en 1572, da que se conserva polo menos unha copia.

## Notas 
## Véxase tamén   
### Bibliografía 
* Bonda, Jan Willem. *De meerstemmige Nederlandse liederen van de vijftiende en zestiende eeuw*. Hilversum. Verloen, 1996. [ISBN 90-6550-545-8]
AOR

**AOR** pode referirse a:

* Album-oriented rock, formato de radio FM estadounidense.
* AOR – Spirit of The Alarm, grupo musical.
* Arab on Radar, grupo estadounidense de noise rock.
* AOR (actuación), unha actuación de 1971 de Jean Michel Jarre na Ópera de París.
* Aor, a pen name of R. A. Schwaller de Lubicz (1887–1961)
* AOR, código de aeroporto IATA para o Aeroporto Sultán Abdul Halim en Malaisia.
* AOR (empresa) (Authority on Radio Communications, Ltd.), fabricante xaponés de equipamento de radio.
* *Area of responsibility*, acrónimo do Exército dos Estados Unidos que fai referencia á rexión xeográfica asignada a un mando estratéxico militar.
* *Sperata aor*, unha especie do xénero *Sperata*.
Jean Richafort

miniatura|Partitura de *De mon triste déplaisir*, de Jean Richafort
**Jean Richafort**, nado arredor de 1480 e finado arredor de 1547, foi un compositor dos Países Baixos borgoñóns da época do Renacemento, pertencente ás escola francoflamenga.

## Traxectoria 
Crese que Jean Richafort puido nacer en Hainaut, nos Países Baixos, e con máis seguridade sostense que faleceu na cidade de Bruxas. Semella que a súa lingua materna foi o francés.&nbsp;

Segundo Pierre de Ronsard, Richafort estudou con Josquin des Prés, para quen compuxo un requiem en 1532.

Foi mestre de capela da catedral de Saint-Rombaut, en Malines, entre os anos 1507 e 1509, e seguidamente na igrexa de Saint-Gilles, en Bruxas, entre 1542 e 1547, aínda que non se coñece exactamente o que fixo nese intermedio. Parece que traballou para a capela real de Francia durante algún tempo, xa que algunhas das súas composicións están destinadas a cerimonias relacionadas con Lois XII.

Algunhas evidencias suxiren que estivo en Bruxelas en 1531, quizais ao servizo de María de Hungría, daquela gobernadora dos Países Baixos españois.

## Discografía 
* *Christus resurgens*, motete (coa misa de Adrian Willaert baseada nel), CD Naxos 8.553211.
* *Requiem [in memoriam Josquin Desprez]*, interpretado por *The Huelgas Ensemble*, CD Harmonia Mundi HMC 901874.
* *Missa Pro Defunctis*, interpretada por *Cinquecento*, CD Hyperion CDA67959.
* *Requiem.* Na memoria de Josquin Després, interpretado por ''The King's Singers*, CD Signum SIG 326.

## Véxase tamén   
### Ligazóns externas 
* Partituras de Jean Richafort. En *The Choral Public Domain Library*.

### Bibliografía 
* Gustave Reese, *Music in the Renaissance''. Nova York. W.W. Norton & Co, 1954. []

## Notas
Julian Edelman

**Julian Francis Edelman**, nado o 22 de maio de 1986 en Redwood City, California, é un xogador profesional estadounidense de fútbol americano que xoga na posición de wide receiver e especialista en retornos para os New England Patriots da National Football League (NFL).Formado nas Universidade de Kent State e San Mateo, onde xogaba na posición de quarterback, foi elixido no posto 232 do Draft da NFL de 2012 polos Patriots. Co equipo de Boston gañou dúas Super Bowl (XLI, LI e LIII), sendo o MVP da edición LIII.

Edelman destaca pola súa personalidade carismática, por ter xogado tanto de wide receiver como de cornerback in 2011 e polas súas devolucións punt. De feito, ten o récord da historia da franquía de retorno de e de máis punts devoltos para touchdown.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Nado en Redwood City, California, Edelmam é fillo de Angela e Francis Edelman. Ten devanceiros xudeus por parte do seu pai, mais foi educado como cristián. Con todo, declarou nunha entrevista da canle NFL Network que é xudeu. Formado no Instituto de Woodside, alí xogou no equipo de fútbol americano na posición de quarterback, liderando no seu último ano ao equipo á un récord 13-0. Durante toda a súa época na educación secundaria fixo 2.237 yardas e 29 touchdowns por vía aérea, ademais de 964 yardas e 13 touchdowns por vía terrestre.

Despois do instituto, pasou un ano na Facultade de San Mateo antes de moverse á Universidade de Kent State, onde se especializou en xestión empresarial. No equipo universitario, Edelman foi titular durante tres anos como quarterback. No seu último ano foi o líder pasador para os "Golden Flashes", completando o 56% dos seus pases (153 de 275 pases para 1.820 yardas), lanzando 13 touchdowns e 11 intercepcións. Tamén foi o líder corredor, gañando 1.370 yardas en 215 intentos (unha media de 6,4 yardas por carrexo) e anotando 13 touchdowns. A súa ofensiva total rompeu o récord da súa universidade nunha soa temporada, superando o rexistro acadada en 2003 por Joshua Cribbs.

Tras acabar o seu periplo universitario, non foi convidado ao Combine da NFL. Con todo, no seu "pro day", correu o "short shuttle" en 3,91 segundos, sendo o tempo máis rápido no Combine dese ano de 3.96 segundos. Os New England Patriots, que realizaran adestramentos privados con Edelman antes do Draft da NFL de 2009, seleccionárono co pick 27 da sétima rolda (pick 232 xeral), por diante do quarterback da universidade de Michigan State, Brian Hoyer, quen se uniu ao equipo como axente libre. Varios analistas suxeriron que os Patriots poderían seleccionar a Edelman polo seu potencial na súa formación Wildcat. O 16 de xullo de 2009n asinou un contrato cos Patriots por catro anos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil de Julian Edelman na páxina dos New England Patriots
Xosé Alberte Suárez Lage

**Xosé Alberte Suárez Lage**, coñecido como **Picho**, nado o 24 de febreiro de 1946 e finado en Salvaterra de Miño o 31 de marzo de 2014, foi un xornalista e político galego.

## Traxectoria 
Funcionario do Concello de Salvaterra de Miño, foi tenente de alcalde de Salvaterra. Foi o organizador dos Encontros
de Humoristas Galegos (1984-1988). Foi director da revista *Can sen Dono* e despois tamén foi fundador e director de *Xó!*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* La segunda edad de oro del humor gráfico gallego (1982-2000)
Fundació Bernat Metge

A **Fundació Bernat Metge** é unha institución fundada en 1922 baixo o patrocinio da editorial Alpha e Francesc Cambó. Hoxe forma parte do Institut Cambó e ten como finalidade o fomento do estudo dos clásicos gregos e latinos en lingua catalá, así como a de crear ó longo dos tempos xeracións de humanistas.

A súa actividade principal foi a publicación da colección Fundació Bernat Metge, en catalán, seguindo o modelo das grandes coleccións clásicas europeas (como a *Collections des universités de France*, coñecida como "la Budé" por ser patrocinada pola Association Guillaume Budé, ou a *Bibliotheca Teubneriana* de Benediktus Gotthelf Teubner). Iniciouse en abril de 1923 co libro *Da natureza das cousas* de Lucrecio, traducido por Joaquim Balcells. Os seus directores foron Joan Estelrich (1923-1958) e Carles Riba (1858-1959), quen formou unha escola de tradutores. Despois foi dirixida por un consello directivo integrado por Josep Alsina, Joan Petit i Montserrat (substituído por Jaume Berenguer), Miquel Dolç, Josep Vergés i Fàbregas e Joan Baptista Solervicens.

## A colección Fundació Bernat Metge 
A *colección Fundació Bernat Metge* recolle a publicación de traducións de autores gregos e latinos ó catalán. As versións, que son publicadas ás veces co texto orixinal, contribuíron a fixar a linguaxe literaria culta en catalán. A colección quedou interrompida entre 1939 e 1946. No presente, dispón de máis de 360 volumes.

A colección, segundo o catálogo editorial, divídese nas seguintes series: 
* Serie Literatura grega
* Serie Literatura latina
* Serie Filosofía grega e latina
* Serie Historia grega
* Serie Historia latina

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*
Les aventures extraordinàries d'en Massagran

'''''Les aventures extraordinàries d'en Massagran'''*&nbsp;é un libro de 1910, o máis coñecido da literatura infantil de Josep Maria Folch. O protagonista é Massagran, un aventureiro que decidiu navegar para vivir experiencias e coñecer outros países.

Foi publicado en forma de folletín a *En Patufet* en 1910 con debuxos de Joan Garcia Junceda (número 9 da Biblioteca Patufet, que continuou ó número 10: *Noves aventures d'en Massagran''). Tivo un grande éxito, que de feito aínda perdura, posto que deu orixe a unha serie publicada en forma de banda deseñada, debuxada por Josep Maria Madorell, e tamén en formato televisivo.

## Notas