Luisa Roldán

[miniatura|*Virxe do leite*, [Museo de Belas Artes de Sevilla]]
miniatura|*Gines de la Jara*
miniatura|Nosa Señora da Soidade, Puerto Real (Cádiz), 1688
**Luisa Ignacia Roldán**, nada en Sevilla o 8 de setembro de 1652 e finada en Madrid o 10 de xaneiro de 1706, foi unha escultora española da época barroca, coñecida tamén como **La Roldana**. Foi a primeira muller escultora documentada en España. Roldán é recoñecida no Museo da Sociedade Hispana por ser "unha das poucas mulleres artistas que mantivo un estudio fóra dos conventos na España do Século de Ouro".

Pola calidade da súa obra, Antonio Palomino considerouna unha escultora tan importante coma o seu pai, Pedro Roldán.

Aínda que Roldán se converteu en escultora de cámara, ou escultora da corte, do rei Carlos II, tivo dificultades económicas. Como moitos artistas da súa época morreu pobre, asinando unha declaración de pobreza pouco antes da súa morte. O día da súa morte, Roldán recibiu o título de "Mérito Académico" da Accademia di San Luca de Roma. O seu pai ensinoulle, igual que aos seus irmáns, a debuxar, dar forma ao barro e finalmente esculpir ou tallar en madeira. Fíxose aprendiz no taller do seu pai.

No obradoiro tamén traballaba Luis Antonio de los Arcos, con quen Roldán casou cando ela tiña dezanove anos. As parellas escollidas por dúas das súas irmás e un irmán tamén sufriron a desaprobación dos pais.

Despois, Roldán traballou en Cádiz de 1686 a 1688. Estableceu o seu propio taller xunto co seu marido e o seu cuñado, Tomás de los Arcos, para realizar esculturas relixiosas en madeira policromada. Roldán era a escultora principal, Tamén se lle chamaba "encarnado", o que significaba que era especialista en pintar tons de carne. e en 1692 recibiu posteriormente o cargo de "escultora de cámara" ou "escultora da corte", servindo a Carlos II e máis tarde a Filipe V como "escultora do rei". Roldán creou unha peza de terracota chamada "Virxe co Neno" e doouno á Accademia di San Luca, na que ingresou ao final da súa vida.

Roldán tivo sete fillos, dous dos cales sobreviviron ata a idade adulta. Dos cinco que morreron, a causa da morte en dous casos foi a desnutrición.

Intentou mellorar a súa situación financeira pedindo axuda á segunda esposa de Carlos II, a raíña María Ana. A raíña respondeu enviando diñeiro, mais resultou insuficiente. O marido de Luisa, Tomás de los Arcos, esperaba mellorar as cousas solicitando un posto na corte, pero non tivo éxito. As mulleres artistas eran vistas como parte dunha esfera "privada" e os homes eran unha esfera "pública". Cando Roldán creou as súas esculturas, fixo pública a súa obra e cambiou a forma en que se percibía a arte no século XVII. Era unha artista feminina coñecida como a escultora española que tiña o seu propio nome.

Grazas ás súas obras de arte, puido gañar un título real como "escultora de cámara". Roldán puido ilustrar a súa propia entrada en *Vidas dos eminentes pintores e escultores españois*. Porén, no século XVIII descubriuse que máis de noventa nomes de mulleres eran artistas activas que contribuían á arte en España e Portugal. Había moitas outras mulleres artistas que se estaban a descubrir no momento en que Roldán publicou a súa obra. Isto creou tensión e polémica coa idea de que Roldán era unha das artistas españolas máis coñecidas. Por outra banda, abriu o camiño para unha nova arte innovadora centrada nas imaxes e esculturas de terracota.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* Hall-van den Elsen, Catherine *Fuerza e Intimismo: Luisa Roldan, escultora*, 2018, Madrid, CSIC. ISBN: 978-84-00-10377-4
* 
* Catherine, Hall-Van den Elsen. *Luisa Roldán*. Los Angeles: Getty Publications, 2021. ISBN 978-1-60606-732-1
### Ligazóns externas 
* Oxford Bibliographies Online: Luisa Roldán 
* Artcyclopedia
* Biography of Luisa Roldán from the J. Paul Getty Museum
* Exhibition: La Roldana's Saint Ginés: The Making of a Polychrome Sculpture
* World Wide Arts bio
* La Roldana  
* Luisa I. Roldán, La Roldana: Breve Reseña Biográfica