open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
673

## Acontecementos 
### Asia 
* O príncipe Oama inicia o reinado e toma o nome de Temmu, emperador do Xapón (até 686). Consonte á tradición foi o reorganizador do Estado segundo o modelo chinés. Pon a capital en Asuka.

### Europa 
* A frota do califa de Bagdad asedia Constantinopla, mais debe retirarse ante a resistencia bizantina.
* Hlothhere é novo rei de Kent como sucesor Ecgberht I.
* Maelduin é o novo soberano de Dalriada ao suceder a Domangart II.
* O rei visigodo, Vamba, toma a cidade de Nemausus (Nimes), na Septimania, onde resistían o conde *Hilderico* e o duque *Paulo* (este autoproclamado rei). O monarca perdóalles a vida, condenándoos a reclusión perpetua e facéndoos tonsurar.

## Nacementos 
* Beda, historiador e filósofo británico (m. 735).

## Mortes 
* Clotario III, rei franco.
* Ecgberht I, rei de Kent, Gran Bretaña.
* Domangart II mac Domnaill, rei de Dalriada, en Gran Bretaña.
* 14 de novembro - Yan Liben (Yen-Li Pen), pintor chinés durante a dinastía Tang (n. ca. 600).

## Outros 
*

Historia ano a ano
560

## Acontecementos 
## Nacementos 
* Constantina, emperatriz bizantina.
* Isidoro de Sevilla, teólogo e erudito hispano (m. 636).

## Mortes 
* Abraha, vicerrei de Himiar.

## Outros 
*

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Historia ano a ano
Vodevil

miniatura|Póster de "O'Brien & Havel", unha obra de vodevil.

O **vodevil** é un subxénero dramático consistente nunha comedia frívola, lixeira e picante que dá lugar a equívocos e situacións cómicas, na que se alternan partes cantadas con números musicais. O seu nome deriva do francés **vaudeville**.

## Orixe 
Os xograres deron orixe ó vodevil ó ir percorrendo as poboacións cantando e representando farsas. O nome non aparece ata mediados do século XV, cando un bataneiro de Vire chamado Olivier Basselin, se fixo célebre coas súas cancións en Normandía, cancións que recibían o nome de **vaux de Vire**. Basselin foi morto na batalla de Formigny en abril de 1450.

Posteriormente Jean le Houx, poeta e avogado de Vire, recolleu as cancións de Basselin. Traduciunas á lingua vulgar da súa época e fixéronse varias edicións.

O nome de **Vaux de Vire** foise desfigurando, e Chardavoine mandou imprimir as cancións como **voix de ville**. Por último Caillere ideou a palabra **vaudeville** que logrou prevalecer.

## Outro significado 
Deuse tamén este nome á canción satírica e política, e tamén a certas pezas dramáticas nas que non se cantaba, como as comedias de circunstancias de Dancourt.

Pero as pezas que hoxe se coñecen con este nome naceron nas feiras de Saint Germain e Saint Laurent cara ao 1700, sendo os seus primeiros autores Lesage, Fuselier e Dorneval.

## Evolución posterior 
Este novidoso xénero de composicións sufriu ó principio unha persecución, e os farsantes da lingua acudiron ó subterfuxio de facer cantar as coplas a cantores de oficio situados fóra do escenario mentres que eles só actuaban, xa que ós actores se lles prohibira a palabra.

Por último, os empresarios víronse obrigados a facer contratos co teatro privilexiado da Ópera para obter o permiso de cantar dos seus actores.

Naceu entón a ópera cómica, tamén coñecida como opereta, con grande éxito de público. Correu moitas vicisitudes ata a época da revolución, en que desapareceron os privilexios por decreto da Asemblea Constituínte en 1791. Entón fundouse en París o famoso teatro do Vaudeville, sendo a súa primeira función o 12 de xaneiro de 1792, xa cos actores cantando e recitando.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
*Cabaré
The Thirty-nine Steps

Co título ***The 39 Steps*** (*Os 39 chanzos*) podemos referirnos a:

* *The Thirty-nine Steps*, unha novela do escocés John Buchan.

Ou unha destas adaptacións cinematográficas:
* *The 39 Steps*, filme de 1935 dirixido por Alfred Hitchcock.
* *The 39 Steps*, filme de 1959 dirixido por Ralph Thomas.
* *The Thirty-nine Steps*, filme de 1978 dirixido por Don Sharp.

ou teatrais:
* *The 39 Steps*, obra de teatro de 2007, adaptada por Patrick Barlow.

e mais a:
*39 Steps, unha banda de rock que aparece no filme de Woody Allen *Hannah e as súas irmás*.
686

## Acontecementos 
### Asia 
* A emperatriz Jitō sobe, primeiro como rexente, ao trono do Xapón (até 697).

### Europa 
* 21 de outubro - Conón é o novo papa (até 687), sucedendo a Xoán V.

## Nacementos 
* Carlos Martel, mordomo de palacio franco (m. 741).
* XVIII Jog, soberano da cidade maia de Copán desde 702 (m. 748).

## Mortes 
* Temmu, emperador do Xapón (desde 673). Consonte á tradición foi o reorganizador do Estado segundo o modelo chinés.
* 2 de agosto - Xoán V, papa.
* agosto - Eadric, rei do Reino de Kent, na Inglaterra anglosaxoa.

## Outros 
*

Historia ano a ano
Domiz

Como topónimo **Domiz** pode referirse a:

;En Galiza
***Domiz**, parroquia do concello de Carballeda de Valdeorras;
****Domiz**, lugar de dita parroquia;
***Domiz**, lugar da parroquia de Salcedo, no concello da Pobra do Brollón;
***Domiz**, lugar da parroquia de Trasestrada, no concello de Riós;
***Domiz**, lugar da parroquia de Meixente, no concello de Sarria.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Torre de Domiz**, castelo situado no concello de Sarria.
858

## Acontecementos 
* Os varegos, so a dirección de Askold e Dir, chegan até Kíiv. Seguindo o curso do río Dnieper alcanzarán mesmo Bizancio.
* Inicio do pontificado de Nicolao I (até 867).

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Montoku, 55º emperador xaponés (n. 827).
* 13 de xaneiro - Aethelwulf, rei de Wessex, na Inglaterra anglosaxoa (n. 806).
* 7 de abril - Bieito III, papa da Igrexa católica.

## Outros 
*

Historia ano a ano
Lista de illas de España

Esta é unha lista das illas pertencentes a España.

:A superficie das illas virá dada en hectáreas salvo a das maiores illas dos arquipélagos canario e balear, así como as Prazas de Soberanía.

## Notas
Illas Malveiras

As **Illas Malveiras** son un subarquipélago galego na provincia de Pontevedra que forman parte do arquipélago de Cortegada, e con ela integradas no Parque nacional das Illas Atlánticas. Pertencen ó concello de Vilagarcía de Arousa.

Sitúanse a poñente da Illa de Cortegada e están formadas por dúas pequenas illas (*Malveira Grande* e *Malveira Pequena*) e un illote (*Illa das Cabras*); no seu conxunto suman 5,5 hectáreas de superficie. A meirande está arrodeada de area en toda a súa parte sur e é rochosa na súa parte norte; contén vexetación (especialmente toxos *(Ulex europaeus)*, fentos, figueiras bravas e loureiros) e posúe un par de piñeiros na súa cima. Está coroada por unha vella cruz de pedra e tamén pode verse os restos dunha caseta de ladrillo. A *Malveira Pequena* é máis baixa e pedregosa que a anterior, e nela só medra o toxo.

* *Señor San Bartolomeu/ que estás no medio da Ría,/ dunha banda tes Rianxo/ e doutra Vilagarcía* .

## Notas
867

## Acontecementos 
### Asia 
* Yaqûb bin Layth as-Saffar (o «caldeireiro») apodérase de Sistan, toma Shiraz e Fars e funda a dinastía dos Safaridas (**867**-909) en Afganistán.

### Mediterráneo Oriental 
* Novembro - Basilio I accede ao trono imperial bizantino (até 886), fundando a dinastía Macedonia.

### Europa 
* 14 de decembro - Hadrián II é o novo papa, sucedendo a Nicolao I (até 872).

### Relixión 
* Cisma na Igrexa, ao separarse o patriarca bizantino, Focio, de Roma, a causa do proceso emprendido contra el, polo que é deposto, ocupando a cadeira patriarcal Ignacio.

## Nacementos 
* 5 de maio : Uda, emperador do Xapón (m. 931).
* Carlomán II, rei dos francos de 879 a 884.
* Gyeon Hwon, rei de Hubaekje, Corea (m. 936)
* Zhaozong emperador chinés da dinastía Tang.

## Mortes 
* 11 de febreiro - Teodora, esposa do emperador bizantino Teófilo, rexente imperial entre 842 e 856.
* 21 de marzo - Aelle, rei do reino anglosaxón de Northumbria.
* 21 de marzo - Osberht, rei do reino anglosaxón de Northumbria.
* 25 de setembro - Miguel III, emperador bizantino, asasinado (n. 839).
* 13 de novembro - Nicolao I pontífice romano.
* O rei Galindo I Aznárez de Aragón.
* Casia, poeta e compositora bizantina (n. ca. 805 ou 810)

## Outros 
*

Historia ano a ano
845

## Acontecementos 
### Europa 
* Ragnar Lodbrok, xefe viquingo, remonta o río Sena. O 25 de outubro asedia París, que toma e saquea.
* 22 de novembro: O rei da Bretaña, Nominoe, vence o rei franco, Carlos o Calvo, na batalla de Ballon, preto de Redon. A Bretaña deixa de pagarlles tributos aos francos; é un reino independente, que se manterá así durante máis de seis séculos.
* Os viquingos daneses atacan e destrúen Hamburgo.

### Ciencia e tecnoloxía 
* 25 de agosto - Primeiro rexistro da cifra cero nun tratado de cosmoloxía indio, o Lokavibhâga.

## Nacementos 
*Berengario I de Italia, marqués de Friúl, rei de Italia e Emperador do Sacro imperio romano-xermánico (m. 924).

## Mortes 
* Miguel I Rangabé, emperador bizantino.
* Abu Tammam, poeta sirio de orixe cristiá (n. ca. 786).

## Outros 
*

Historia ano a ano
Illas Briñas

As **Illas Briñas** son un subarquipélago galego na provincia de Pontevedra que forma parte do arquipélago de Cortegada, e con ela integradas no Parque nacional das Illas Atlánticas. Sitúanse a poñente das Illas Malveiras, ao oeste da Illa de Cortegada. Son dous illotes que suman no seu conxunto 5,5 hectáreas: A Briña e O Con Branco. A maior é A Briña (4 ha), que é baixa, alargada e alternando area con zonas pedregosas. Está cuberta de vexetación herbácea e carece, como o espido Con Branco, de construcións.
Illas Estelas

:*Non confundir coa Ilhas Estelas, do arquipélago portugués das Berlengas.*

As **Illas Estelas**, ou **As Estelas**, son un arquipélago pontevedrés situado fronte á península de Monteferro, Panxón, en Nigrán. O arquipélago é pequeno pero ten uns fondos mariños ben conservados e é un punto de parada de aves con interese de conservación polo que foi declarado como zona especial de conservación (ZEC).
[miniatura|Baía de Baiona no atlas de [Pedro Teixeira Albernaz|Pedro Teixeira (1634).]]
## Xeografía e xeoloxía
O arquipélago está formado por dúas illas principais: a Estela de Dentro, de 29 metros de altitude e 9,6 hectáreas, e a Estela de Fóra con 20 metros de altitude e 7 hectáreas. Hai ademais un grupo de illotes chamados As Serralleiras, outros illotes menores e varios penedos. As dúas illas maiores son de aparencia achanzada

## Fauna e flora
### Flora
As illas están rodeadas de arrecife. As illas son de rochedos con cubertas de breixos do litoral. Teñen algúns arbustos e árbores baixas de bosques mixtos.

### Fauna
Nelas están presentes aves de interese como *Sterna sandvicensis*, *Sterna hirundo*, *Chlidonias niger*, e aves migratorias como *Phalacrocorax carbo*, *Phalacrocorax carbo sinensis*, a gaivota patiamarela *Larus cachinnans*. 

Arredor delas hai un banco marisqueiro.

## Galería de imaxes
## Notas
Illa de Tourís Novo

A **Illa de Tourís Novo** (ou, simplemente, *Tourís*) é unha illa pertencente ó concello do Grove, situada na Ría de Arousa, ó nordeste do istmo da Lanzada. Ten 15 hectáreas de superficie pero, como outras illas que alí se atopan, chega a quintuplicar o seu tamaño coas baixamares. É case completamente areosa, chaira e baixa, con zonas de lodo e manchas de marisma.

Forma parte do espazo protexido denominado Complexo Intermareal Umia-O Grove.
Illas de San Pedro

As **Illas de San Pedro** son un arquipélago galego da provincia da Coruña, situadas no municipio da Coruña, na parroquia de San Pedro de Visma, ao pé do Monte de San Pedro. Son 5 illotes case chairos moi próximos uns aos outros, separados por unha canle inferior ao quilómetro e a 250 metros da costa. O conxunto das illas suma unha extensión de 15 hectáreas (a maior dela de 4 ha de superficie). Tradicional zona de marisqueo. A súa vexetación é de carácter herbáceo onde se distinguen 14 especies diferentes.

Os illotes tamén teñen nomes de seu: Illa Vendaval ou Cetárea, Illa do Pé, Aguión, As Tres Illas e Os Fernandiños.

En 2009 o arquipélago foi declarado espazo natural de interese local de xeito provisorio durante dous anos, mais non se prorrogou. En 2016 o concello aprobou por unanimidade o procedemento para a súa declaración definitiva e a declaración provisional foi aprobada pola Xunta o 16 de novembro de 2017. O 7 de abril de 2020 aprobouse a declaración definitiva.

## Toponimia 
Segundo Nicandro Ares *San Pedro* deriva do antropónimo latino relacionado con  (pedra). É un nome de santo, haxiotopónimo.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Illas de San Pedro 1.JPG|
Ficheiro:Illas de San Pedro 2.JPG|
Ficheiro:Illas de San Pedro 3.JPG|

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Illas de San Pedro
Illa de Vionta

A **Illa de Vionta** (*A Vionta*) é unha illa galega da provincia da Coruña, situada ao Nordés da Illa de Sálvora, da que a separa a canle coñecida como Paso Interior de Sálvora, a un quilómetro e medio desa illa. É alongada e baixa, conformándose como unha das illas máis senlleiras de Galicia debido á gran praia que se forma en toda a metade Sur do seu pequeno territorio insular (11,5 hectáreas). Esta praia achega areas que cobren case toda a illa, agás a súa parte norte, que é rochosa, creando dunas que superan os 10 metros de altura. Na illa cría un importante número de aves mariñas. Abundan as ratas e as lagartas. Forma parte do Parque nacional das Illas Atlánticas en Galicia.
Illas Sagres

As **Illas Sagres** son un arquipélago galego da provincia da Coruña, situado na costa da parroquia de Aguiño, concello de Ribeira, fronte ao Cabo Falcoeiro, no último extremo da península do Barbanza. Forma parte do Parque nacional das Illas Atlánticas en Galicia.

O arquipélago, de 13,5 hectáreas en total, está formado por máis dunha ducia de pequenas illas e illotes, dos que soamente dous alcanzan certa envergadura (a maior ten 5,4 hectáreas). Son illas totalmente rochosas, ata a maior, aproveitadas para un rico marisqueo e pesca superficial. Posúe tamén unha importante colonia de aves mariñas, especialmente de corvo mariño e gaivota patiamarela.

O lugar está infestado de historias de naufraxios, por estar rodeado de arrecifes superficiais e outros que velan e desvelan coa marea.
Illa de Toralla

**Toralla** é unha pequena illa situada na costa sur da ría de Vigo, a uns 200 metros da praia do Vao. Pertence ao concello de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 148 habitantes (79 homes e 69 mulleres).

## Historia 
Na illa hai un castro da Idade de Ferro, con evidencias de comercio mediterráneo, e unha necrópole romana.

Pertenceu ao bispado de Tui e coa desamortización pasou a ser propiedade de Francisco Javier Martínez Enríquez, Marqués de Valladares. A cadea de propietarios desde entón foiː María Dolores Elduayen Martínez (por herdanza), Enrique Lameiro Sarachaga (por venda rexistrada no catastro o 4 de xullo de 1895), Martín Echegaray Olañeta (por venda en outubro de 1910), herdada e vendida a José Manuel Kowalski Fernández e Mercedes Peyrona Díez de Güemes (1965), tamén en 1965 constituíuse a compañía mercantil Toralla S.A. cunha concesión sobre a illa até o ano 2064..

Na illa desenvólvese parte da trama do libro *Ollos de auga*, do autor Domingo Villar.

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Vila Galaico-Romana de Toralla
Illa da Marma

A **Illa de Marma**  é unha illa pertencente ó concello do Grove, situada na Ría de Arousa, ó leste da península do Grove.

Ten 10 hectáreas de superficie pero, como outras illas que alí se atopan, chega a quintuplicar o seu tamaño coas baixamares. É baixa e completamente chaira, cunha praia na súa parte norte. A súa superficie está cuberta de marismas e herbazal.

É un importante pousadoiro de aves mariñas e forma parte da zona protexida do Complexo Intermareal Umia-O Grove.
Illa da Toxa Pequena

A **Illa da Toxa Pequena** é unha illa pertencente ó concello do Grove, situada a levante da Illa da Toxa, da que a separa unha canle de medio quilómetro de ancho.

Ten 10 hectáreas de superficie e é moi estreita e alongada (875 metros de norte a sur). Trátase dun illote baixo pero agreste, rochoso e cuberto de vexetación arbustiva. Importante banco marisqueiro e antigo lugar de pasto de gando. Aínda hoxe percórrena varios carreiros abertos polos mariscadores. Durante a Guerra Civil española foi lugar de refuxio dos perseguidos republicanos.
Illa Ansarón

A **Illa Ansarón**, **Illa do Ansarón** ou **Illa de Sarón** é unha illa da provincia de Lugo, situada no concello de Xove. Coas súas 10 hectáreas de extensión é unha das maiores illas da costa lucense. É alta (acada os 80 metros de altitude) e abrupta, con cantís produtores de percebe e áreas de cría de aves mariñas.

O instituto de ensinanza secundaria de Xove denomínase I.E.S. Illa de Sarón.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* https://turismo.xove.es/miradores-puntos-singulares/
Xallas

Como topónimo **Xallas** pode referirse a:

;En Galiza
***Comarca do Xallas**, comarca da provincia da Coruña;
***Xallas**, parroquia do concello de Negreira;
****Xallas de Abaixo**, lugar de dita parroquia;
***Xallas de Castriz**, parroquia do concello de Santa Comba;
****Xallas**, lugar de dita parroquia;
***Xallas**, lugar da parroquia de Cee no concello de Cee;
***Xallas**, lugar da parroquia de Urdilde no concello de Rois;
***Xallas**, lugar da parroquia de Serramo no concello de Vimianzo.

;Río de Galiza
***Río Xallas**, río galego que desemboca no océano Atlántico.
Illa de Beiro

A **Illa de Beiro** é un illote deshabitado galego da Ría de Arousa, a medio camiño entre a Illa da Toxa e a costa do municipio de Cambados. Ten 6 hectáreas de superficie e é totalmente chaira, e baixa, cunha praia na súa costa norte e roquedal cara ao sur e oeste. Cóbrea vexetación halófila e cando as mareas son baixas pode chegar a quintuplicar o seu tamaño. Atópase situada dentro da área protexida *Complexo Intermareal Umia-Grove-A Lanzada*.
Illas Farallóns

As **Illas Farallóns** (*Illas dos Farallóns*) son un pequeno arquipélago do concello de Cervo (Provincia de Lugo), situado na costa cantábrica de Galicia, que xa eran coñecidas como Trileucos no século II a. C. polos gregos.

## Xeografía
Está situado a unha milla en fronte da vila de San Cibrao (concello de Cervo). As tres illas (**A Sombriza**, **A Baixa** e **O Pé**) que o conforman suman en conxunto 6 hectáreas de terreo. A Sombriza, a maior das illas, ten unha extensión de 3'5 hectáreas. Son moi abruptas e rochosas, e unha delas presenta unha característica forma piramidal, moi elevada.

## Historia
As illas son un tradicional punto de naufraxio de barcos: o vapor *María del Carmen F*, afundido en 1931; o cargueiro *Castillo Moncada*, que quedou sentado na canle que separa as illas en 1945, o pesqueiro Maryfran en 1957  e o cargueiro *Carebeka VIII*, afundido en 1982.

Na Illa da Sombriza, na cova de Xan Vello garda a Maruxaina a súa morada, todos os segundos sábados de agosto celébrase a festa desta máxica lenda.

## Véxase tamén
### Bibliografía
*Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada
Illa Guidoiro Pedregoso

A **Illa Guidoiro Pedregoso** (*Illa do Guidoiro Pedregoso*) é unha unha illa galega da provincia de Pontevedra a poñente da Illa de Arousa (concello ao que pertence) e a un quilómetro ao oeste da Illa Guidoiro Areoso. 

## Xeografía e ecoloxía 
esquerda|miniatura|O Guidoiro Pedregoso, xunto aos outros illotes e o parque Carreirón no sur da Arousa, incluídos nos complexo Intermareais de Punta Carreirón e de Umia-O Grove, na parte sur da Ría de Arousa (cartel sito na praia da Mexilloeira, no Grove).
Ten unha superficie de 5,6 hectáreas e está constituída de penedos e salpicada de manchas de area, sobre todo na súa parte oeste. É máis alta que a veciña *Guidoiro Areoso* e posúe máis vexetación, sobre todo herbácea. Abundan as ratas e é un lugar de aniñamento para as gaivotas, entre outras aves acuáticas e mariñas.

Xunto ao sur da Arousa (parque Carreirón), o Areoso e outros illotes do concello da illa de Arousa e outras zonas do concello do Grove, forma parte do complexo intermareal Punta Carreirón e no complexo intermareal Umia-O Grove.
Illas Centoleiras

As **illas Centoleiras** son un arquipélago galego da provincia da Coruña. O total do arquipélago suma algo máis de 9 hectáreas de superficie (sen contar a importante extensión de arrecifes).

Esténdense en prolongada cadea a levante do porto de Aguiño (municipio de Ribeira) e son un total dunha ducia de illas e sobre todo illotes e arrecifes moi perigosos para a navegación. O maior dos illotes é a illa do Carreiro, que conta con 6,5 hectáreas de extensión, a pesar do cal é enteiramente rochoso, como o resto dos illotes. O nome do arquipélago venlle dado por ser unha importante zona de pesca de centola e outros crustáceos, e considérase a estas illas como un dos *viveiros naturais da Ría de Arousa* (Álvaro Cunqueiro).
Illa de Noro

A **Illa de Noro** (*Illa de Ñoro*) é unha illa galega da provincia da Coruña, situada ao leste da 
Illa de Sálvora, da que a separa a canle coñecida como Paso Interior de Sálvora, a 1,2 quilómetros desa illa. É unha mole de 4 hectáreas de superficie conformada por bolos graníticos que se elevan ata os 42 metros de altitude, polo que a illa ten unha destacada forma de peñón resquebraxado. A parte sur é chaira e cuberta de pradería, e na norte álzase o peñón. É lugar de nidificación tanto de aves mariñas como terrestres. Forma parte do Parque nacional das Illas Atlánticas en Galicia.
Illa da Rúa

A **Illa da Rúa** é unha illa galega da provincia da Coruña, situada case no centro da Ría de Arousa, a 4 quilómetros ao sueste do porto de Ribeira, concello ó que pertence.

É unha das illas máis illadas da ría de Arousa, e unha das máis destacadas a pesar das súas escasas 4 hectáreas de superficie. É enteiramente rochosa, formada por grandes birlos de granito e de abordaxe difícil. Posúe un faro importante para o balizamento da ría, que é xemelgo do da Illa de Ons, construído polo mesmo arquitecto, Rafael de la Cerda, en 1864. A pesar do inhóspito da illa, estivo habitada por fareiros ata a automatización do faro.

A illa é lugar onde aniñan gaivotas. Ten un pozo, o que a converte nunha das poucas illas con subministración de auga.

* *Vexo Rúa, vexo Rúa/ e de paso vexo España./ As mociñas de Palmeira/ xa teñen palabra dada* 

## Notas
Illa dos Forcados

A **Illa dos Forcados** é unha illa galega da provincia da Coruña, situada na parroquia de Lira, concello de Carnota. É unha illa baixa e completamente pedregosa. A pesar da súa extensión relativamente grande (5 hectáreas) carece e careceu de calquera tipo de construción ou actividade humana (fóra da pesca superficial), debido a ser completamente pétrea e imposible de abordar.
Illa de Area

A **Illa de Area** (*Illa da Insua da Area*) é un illote de Lugo situado en plena ría de Viveiro, municipio ao que pertence. Ten unha característica orografía intricada cuberta de verde e cun arboredo de vellos piñeiros e eucaliptos. No pasado era moi frecuentada por campistas, actividade hoxe prohibida. Chegou a estar habitada estacionalmente durante o verán (a pesar do seu reducido tamaño), por iso consérvanse aínda as ruínas dalgunhas casas. O illote despoboouse a mediados do século XX.
Illa de Pombeiro

A **Illa de Pombeiro** (*Illa do Pombeiro*) é unha illa galega da provincia de Pontevedra situada ao Oeste da península do Grove, preto da costa. Conta con 2 hectáreas de superficie rochosa e áspera, case sen vexetación (que se reduce á herbácea). Está atravesada por grandes gretas aproveitadas polas aves mariñas para aniñar (antigamente debérono de facer as pombas tamén, como indica o seu nome, que significa *lugar de pombas*). Banco marisqueiro.
Illa do Penedo da Insua

A **illa Penedo da Insua** (*Illa da Insua, Illa do Penedo da Insua*) é unha illa galega situada na provincia de Lugo, na costa de Ribadeo, non lonxe da coñecida Illa Pancha. Mide 1,9 hectáreas. É abrupta e inhóspita, de cima chaira e cuberta de herba, separada de terra firme por unha estreita canle de fortes correntes, accesible con dificultade en marea baixa dende terra firme.

A beira continental da canle ocúpaa o Castro das Grobas.
Illa Herbosa

A **Illa Herbosa** é unha illa galega da provincia da Coruña, situada ao Nordés da Illa de Sálvora, da que a separa a canle coñecida como Paso Interior de Sálvora, a 1,1 quilómetros desa illa. Ten 1,6 hectáreas de superficie e está formada por enormes penas graníticas que deixan un escaso espazo para unhas pequenas manchas de vexetación herbácea. Lugar de cría de aves mariñas, especialmente gaivota patiamarela. Abundan os lagartos (que alcanzan dimensións considerables) e as ratas. Forma parte do Parque nacional das Illas Atlánticas en Galicia.
Illa de San Vicente

[miniatura|250px|dereita|A illa desde a parroquia de [Barbos, Ortigueira|Barbos.]]
A **illa de San Vicente** (*illa de San Vicenzo*) é unha illa galega da provincia da Coruña, situada na ría de Ortigueira. Pertence á parroquia ortigueiresa de Luama, e ten 5,7 hectáreas de superficie.

É de forma oval e está cuberta por unha masa arbórea na súa cara sur, protexida dos embates do Atlántico, mentres a cara norte está cuberta de toxeiras e matogueiras propias do litoral. Cando baixa a marea, a illa queda unida a terra mediante un extenso banco de area. Está nunha paraxe de alto interese ecolóxico (sub-rías de Ladrido e Baleo), polo que a illa, xunto coas marismas que a rodean están protexidas. Segundo menciona Julio Dávila Díaz na súa obra *Geografía descriptiva* de lacomarca de Ortigueira (1931), na Idade Media existiu na illa un pequeno mosteiro nun principio ocupado polos templarios e máis tarde polos franciscanos, do que aínda quedan algúns restos.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Ortigueira.jpg
Ficheiro:Illa San Vicente1.jpg
882

## Acontecementos 
* Oleg de Novgorod, unifica Rusia ou reino de Rus, ao axuntar o reino de Novgorod e o de Kíiv. Traslada a capital para Kíiv. Goberna até 912.
* 5 de agosto - Carlos o Gordo, soberano único do reino oriental dos francos, ao iren falecendo os eus irmáns (até 888).
* 16 de decembro - Mariño I, sucede como papa a Xoán VIII (até 884).

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 20 de xaneiro (data probábel) - Lois III de Alemaña, dito Lois o Mozo (n. 835), rei de Xermania, en Frankfurt am Main. 
* 22 de marzo - Carlomán de Baviera, rei de Baviera entre 876 e **882**.
* 5 de agosto - Lois III, rei de Francia (n. 863 ou 864).
* 15 de decembro - Xoán VIII, papa, asasinado.
* Guido II, duque de Spoleto.

## Outros 
*

Historia ano a ano
Derry

**Derry** (denominación nacionalista), **Londonderry** (denominación unionista) ou **Doire** (denominación gaélica) é unha cidade de Irlanda do Norte. 
Está integrada na rexión do Ulster e no departamento de Derry County e constitúe a segunda cidade máis importante de Irlanda do Norte despois da capital Belfast e a cuarta da illa de Irlanda (República de Irlanda e Irlanda do Norte)

## Cidade 
En 2001 a cidade tiña 83.652 habitantes, nunha conurbación de 200.000 persoas. Sitúase preto da costa, na fronteira coa República de Irlanda. A cidade está rexida por un concello chamado Derry City Council e ten un aeroporto, o Derry City Airport, xunto cun porto, o Londonderry Port. A cidade está atravesada polo río Foyle, e nas súas beiras albérgase a cidade. No lado oeste está o centro da cidade ou Foyle Side e na outra banda atópase Waterside. Existen dúas pontes que atravesan o río Foyle.

## Historia 
Durante o reinado de Carlos II, quen tentou restaurar os dereitos dos católicos, os irlandeses trataron de botar aos granxeiro escoceses protestantes que se instalaran nesas terras, pero estes resgardáronse na cidade de Derry ou Londonderry.
Cando Carlos II foi destituído por Gillerme de Orange, os católicos irlandeses foron duramente castigados e privados de dereitos tales coma traballar nun servizo público, ou ter escolas católicas. Nin sequera podían mercar un cabalo que custase máis de 5 libras.

Dende ese momento produciuse na cidade unha división entre católicos defensores da República de Irlanda, e protestantes a favor da monarquía británica.

Así, o 30 de xaneiro de 1972 produciuse o chamado Domingo Sanguento (**Bloody Sunday**).
Ese día morreron na cidade 13 homes e nenos non armados a causa dos disparos da forza paracaidista británica tras unha manifestación a favor dos Dereitos Civís para os católicos de Irlanda do Norte no barrio de Bogside. Na honra destas mortes creouse o Bloody Sunday Museum ou Free Derry Museum, e tamén hai visíbeis murais católicos e protestantes  nas rúas de Derry.
## Cultura popular
A cidade aparece como escenario da acción na novela *It* de Stephen King.

## Clima 
miniatura|dereita|230px|Guildhall

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Páxina oficial de Derry
879

## Acontecementos 
* Comeza o reinado de Oleg de Novgorod (até 912), unificador de Rusia.

## Nacementos 
## Mortes 
* Lois o Tatexo, rei dos francos occidentais (n. 846).
* Anastasio III, antipapa da Igrexa Católica.

## Outros 
*

Historia ano a ano
Illa de San Clemente

A **Illa de San Clemente** (*Illa de San Clemente, Illa de San Cremenzo, Illa do Santo do Mar*) é unha illa galega privada da provincia de Pontevedra situada no litoral do sur do concello de Marín na parroquia de Ardán, situada entre a praias de Lapamán e Loira.

## Características 
É un illote de 1,4 hectáreas moi próxima á costa, con quen chega a unirse nas grandes baixamares mediante un tómbolo areoso; o resto da illa está rodeado de arrecife. Está cuberta de pradería e ela hai un par de piñeiros de bo porte. A illa é un terreo sen urbanizar no que nada se pode construír. Son terreos protexidos e non dispón de zona de atraque para chegar en barco, só se pode fondear na súa costa. 

Consérvanse as ruínas da ermida de San Clemente, na que antigamente se celebraba unha concorrida romaría. A devandita ermida foi cantada na Idade Media polo trobador galego Nuno Treez nunha cantiga de amigo:

:[...]
:*San Clemenço do Mar,*
:''se mi d'el non vingar,*
:*non dormirei,*
:*San Clemenço señor.*
:*Se vingada fôr,*
:*non dormirei.*
:*Se mi d'el non vingar,*
:*do fals' e desleal,
:*non dormirei.*
:*Se vingada non fôr
:*do fals'e traedor
:*non dormirei.*
:[...]

## Galería de imaxes

Ficheiro:Illa do Santo do Mar (Marin) 0063.jpg|alt=Capela de San Clemente coas paredes sen teito na Illa do Santo do Mar, Marín|Capela de San Clemente, Illa do Santo do Mar, Marín
Ficheiro:Illa do Santo do Mar (Marin) 055.jpg|alt=Vista xeral da Illa do Santo do Mar (Marín) coa súa praia, vexetación e pedras|Vista xeral da Illa do Santo do Mar (Marín) desde a súa praia

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Illas de Galicia
### Bibliografía
*
*

### Ligazóns externas 
*
Montemaior

Como topónimo **Montemaior** pode referirse a:

;En Galiza
***Montemaior**, parroquia do concello da Laracha;
***Montemaior**, lugar da parroquia de Ameixenda, no concello de Ames;
***Montemaior**, lugar da parroquia de San Fiz de Paz, no concello de Outeiro de Rei;
***Montemaior**, lugar da parroquia de Buxán, no concello de Val do Dubra.

## Véxase tamén
### Outros artigos
526

## Acontecementos 
* 12 de xullo: Fiz III é elixido como novo pontífice romano.
* Amalasunta, filla de Teodorico o Grande, asume a rexencia do reino ostrogodo, pola morte do seu pai (até 535).

### Arte e cultura 
* Comeza a construción da basílica de San Vidal de Rávena (**526**-546).
* Iníciase a edificación da tumba de Teodorico, tamén en Rávena.

## Nacementos 
## Mortes 
* 18 de maio — Xoán I, papa
* 30 de agosto - Teodorico o Grande, rei dos ostrogodos, en Rávena (n. 454).
* Quinto Aurelio Memmio Símaco, estadista e filósofo romano.

## Outros 
* 20 de maio - Un terremoto destrúe Antioquía, Siria. Calcúlanse uns 300&nbsp;000 mortos.

Historia ano a ano
Perugia

**Perugia** é unha cidade de Italia de 161.944 habitantes, capital da provincia homónima e da rexión da Umbría. Cidade de arte, Perugia é meta de numerosos turistas e é sede dunha antiga universidade fundada no 1308. O turismo e a actividade arredor da vida académica son os motores da economía local desta cidade italiana.

### Cidades irmás 
Perugia está irmandada con:

*  Bratislava, desde 1962
*  Aix en Provence, desde 1979
*  Tubinga, desde 1984
*  Potsdam, desde 1990
*  Grand Rapids, desde 1993
*  Seattle, desde 1993
816

## Acontecementos 
* 22 de xuño: Estevo V sobe ao trono pontificio (até 817).
* 5 de outubro: Estevo V coroa emperador a Lois I o Piadoso (tamén coñecido como *Ludovico Pío*), rei dos francos.

### Ciencia e tecnoloxía 
* O matemático árabe Al-Khuwarizmi propaga a numeración posicional inventada na India.

## Nacementos 
* Formoso, futuro papa (data aproximada) († 896).
## Mortes 
* 12 de xuño: León III, papa.
* Li He (en transcrición wade, Li Ho) poeta chinés (n. 790).

## Outros 
*

Historia ano a ano
Filipe

**Filipe** é un nome propio masculino galego e portugués. A súa orixe é o grego *Philippos*, de *philo* "amor" e *hippos* "cabalo" significando "amante dos cabalos". En galego tamén ten os hipocorísticos **Chelipe** e **Filucho**.

## Filipe noutras linguas 
* Alemán: Philipp	
* Aragonés: Felip, Felipe
* Castelán: Felipe
* Catalán: Felip
* Éuscaro: Felipe / Filipe
* Francés: Philippe
* Inglés: Philip
* Italiano: Pippo (hip.) / Filippo	
* Portugués: Filipe
* Romanés: Filip
* Ruso: Filip

## Personalidades 
**Filipe** é o nome de varios personaxes históricos notables, comezando polo apóstolo Filipe:

* Filipe de Alemaña
* Filipe I de Castela, *O Fermoso*
* Filipe II de España, *o Prudente*
* Filipe III, *o Piadoso*
* Filipe IV de España, *o Grande* ou *o Rei Planeta* ("plaxio" de *o Rei Sol*, sobrenome de Lois XIV, rei de Francia)
* Filipe V de España, *o Animoso*
* Filipe VI de España, actual rei de España.
* Filipe de Francia (1116-1131), fillo de Lois VI de Francia
* Filipe de Francia (1640-1701), segundo fillo de Lois XIII de Francia e Navarra.
* Filipe I de Francia
* Filipe II de Francia
* Filipe III de Francia, *o Atrevido*
* Filipe IV de Francia, *o Fermoso*
* Filipe V de Francia, *o Alto*
* Filipe VI de Francia, *o Afortunado*
* Filipe I de Savoia
* Filipe II de Savoia

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de nomes masculinos en galego
* Lista de nomes masculinos galegos máis comúns
### Ligazóns externas 
* Guía de nomes galegos. Nomes masculinos Real Academia Galega
829

## Acontecementos 
### Galiza 
* O rei de Galiza Afonso II outorga ao bispado de Santiago o señorío do territorio comprendido nun radio de tres millas arredor da igrexa apostólica.

### Europa 
* Lois I o Piadoso, rei dos francos, crea o reino de Alamania, para o seu fillo Carlos o Calvo, contravindo a *Ordinatio Imperii* aprobada en 817.
* Teófilo sucede a Miguel II Psellos como emperador de Bizancio (até 842).
** Os sarracenos saquean a costa de Dalmacia, e atacan Sicilia.
* Ecgberht conquista Mercia.

### Asia 
* O reino de Bai de Nanzhao toma a cidade de Chengdu, en Sichuan provincia da China.

### Arte e cultura 
* Nicéforo I de Constantinopla, patriarca de Bizancio, publica unha cronoloxía da historia do mundo.

### Ciencia e tecnoloxía 
* O califa Al-Ma'mun funda un observatorio astronómico en Bagdad.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 2 de xuño : Nicéforo I de Constantinopla, patriarca de Bizancio, no exilio.
* Outubro : Miguel II Psellos, emperador bizantino.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
361

## Acontecementos 
* Proclamado augusto polo exército da Galia, iníciase o goberno do emperador romano Xuliano (até 363).
## Nacementos 
*
## Mortes 
* Constancio II, emperador de Roma.

## Outros 
*

Historia ano a ano
Eslavonia

miniatura|dereita|160px|Mapa da Eslavonia.
miniatura|dereita|160px|Mapa da Eslavonia.
**Eslavonia** (en croata *Slavonija*) é unha rexión xeográfica e histórica da Croacia oriental. Eslavonia está formada na súa maioría por fértiles chairas, delimitadas en parte ao norte polo río Drava, ao sur polo río Sava e no leste polo Danubio.

Eslavonia non é un ente administrativo, estando Croacia subdividida en 20 condados de dimensións menores, pero representa un dos territorios históricos nos que podería ser dividida a República Croata, xunto con Dalmacia, Croacia Central e Istria.

## Xeografía 
A rexión esténdese en sete condados e conta cunha poboación de 781.454 habitantes (2001). O centro de maior poboación é Osijek, cunha poboación de 114.616 habitantes. Outras cidades importantes son:

* Slavonski Brod
* Vinkovci
* Vukovar
* Đakovo
* Požega
* Virovitica
* Nova Gradiška
* Slatina
* Županja
* Našice
* Valpovo 
* Belišće

Aínda que a rexión está formada en gran parte por un baixoplano, Eslavonia presenta unha serie de baixorrelevos. Os principais son Psunj, Papuk, Požeška Gora, Ravna Gora, Krndija e Dilj.

miniatura|800px|centro|Chaira de Eslavonia

## Notas
364

## Acontecementos 
* Á morte de Xoviano, o exército romano de Oriente proclama emperador a Valentiniano I (até 375).
** Valentiniano resérvase o Imperio Romano occidental, cedendo Oriente a seu irmán Valente (até 378).

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 17 de febreiro - Xoviano emperador romano, en Bitinia, por causas naturais (n. 332).

## Outros 
*

Historia ano a ano
877

## Acontecementos 
### Asia 
* Indravarman II sucede a Jayavarman III como monarca do imperio Khmer.

### Europa 
* Os daneses toman Exeter, en Inglaterra.

## Nacementos 
* Wang Kon, emperador de Corea.

## Mortes 
* 6 de outubro - Carlos II o Calvo, rei franco occidental desde 843 (n. 823).
* Constantino I, rei de escoceses e pictos
* Halfdan Ragnarsson, viquingo que gobernou un tempo Londres e Nortumbria.

## Outros 
*

Historia ano a ano
337

## Acontecementos 
* O falecemento de Constantino o Grande leva á partición do Imperio romano entre seus tres fillos:
** Constantino II goberna a Galia, Hispania e Britania (até 340).
** Constancio II impera en Tracia e Oriente (até 361).
** Constante dirixe Iliria, África e Italia (até 350).

## Nacementos 
*

## Mortes 
* Constantino o Grande, emperador romano.

## Outros 
*

Historia ano a ano
Gregorio II

**Gregorio II** pode referirse a:

***Gregorio II**, papa da Igrexa católica entre o 715 e o 731.
***Gregorio II**, catholicos de Cilicia da Igrexa apostólica armenia entre o 1066 e o 1105.
***Gregorio II**, patriarca da Igrexa ortodoxa de Constantinopla entre o 1283 e o 1289.
***Gregorio II**, patriarca da Igrexa ortodoxa de Alexandría entre o 1316 e o 1354.
***Gregorio II**, patriarca de Antioquía da Igrexa Católica Melquita entre o 1864 e o 1897.
Gregorio III

**Gregorio III** pode referirse a:

***Gregorio III**, papa da Igrexa católica entre o 731 e o 741.
***Gregorio III**, catholicos de Cilicia da Igrexa apostólica armenia entre o 1113 e o 1166.
***Gregorio III**, patriarca da Igrexa ortodoxa de Alexandría entre o 1354 e o 1366.
***Gregorio III**, patriarca da Igrexa ortodoxa de Constantinopla entre o 1443 e o 1450.
***Gregorio III**, patriarca de Antioquía da Igrexa Católica Melquita dende o 2000.
362

## Acontecementos 
* 4 de febreiro - Xuliano, emperador romano, promulga un *Edicto de liberdade relixiosa*.
** *Edicto de tolerancia* de Xuliano: ordena reabrir os templos pagáns e indemnizalos polos bens que se lles incautaran con anterioridade; así mesmo outorga o perdón aos bispos que foran despoxados das súas dioceses.
 
## Nacementos 
## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
Illa de Santo Antón, A Coruña

:*Non confundir coa Illa de Santo Antón no municipio de Redondela.* 

A **illa de Santo Antón** (*A Illa do Santo*) ou **illa da Pena Grande** é unha illa galega da Coruña, situada xusto no porto da cidade vella. Trátase dunha das estampas máis coñecidas da cidade herculina.

A pesar do seu reducido tamaño (1,1 hectáreas), está enteiramente fortificada e unida por unha ponte, construída na década de 1940, á cidade.

## Historia 
A finais da idade media existía xa na illa unha pequena ermida dedicada a santo Antón na que se recollían e atendían os navegantes enfermos. Posteriormente converteuse (como outras illas galegas) en lazareto. Coa concesión, por parte de Carlos I, da Casa de Contratación de Especias, o porto da Coruña converteuse nun obxectivo para os inimigos da Coroa, polo que o Rei ordenou unha serie de medidas para reforzar as defensas da cidade, entre elas a construción dunha fortaleza na illa, o castelo de Santo Antón, construción que comezou no ano 1587.

En 1590, durante o ataque de Francis Drake, as novas baterías do castelo mostráronse moi efectivas na defensa da cidade polo que Filipe II ordenou ao seu arquitecto que continuase e finalizase as obras do castelo. A fortaleza foi dada por terminada no ano 1590, coa construción dos aloxamentos para a tropa, o alxibe e a torre.

Tras un ataque francés no século XV, o marqués de Valparaíso propuxo a Filipe IV a reforma da fortificación, que concluíu no século XVIII, cando se construíu a casa do Gobernador coa súa capela neoclásica no eixo da composición do edificio.

Desde comezos do século XVIII e ata o ano 1960, en que o Ministerio do Exército o cedeu ao Concello, perdeu o seu carácter militar e converteuse en prisión. Entre os seus reclusos cabe destacar a Alessandro Malaspina, Melchor Macanaz, o xeneral Villarroel e o mariscal de campo Porlier.

Logo da súa cesión ao Concello, no ano 1964 iniciáronse as obras, dirixidas por Pons Sorolla, para convertelo en museo, e que se terminaron no ano 1968. Hoxe en día mantén o seu status como Museo Arqueolóxico Municipal.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Castelo de Santo Antón
* Museo Arqueolóxico e Histórico Castelo de Santo Antón

### Ligazóns externas
* Páxina do Museo na web de turismo do concello da Coruña 
* Páxina do Museo no Consello Galego de Museos 
* Páxina do Museo na web de Turgalicia
* Imaxes antigas da illa
309

## Acontecementos 
### Asia 
* Horzmizd, emperador de Persia, refúxiase no Imperio romano, ao ser deposto por unha conxura.
** Inicia oficialmente o seu reinado Sapor II, emperador persa da dinastía Sasánida, porén a rexencia é exercida pola súa nai, xa que Sapor naceu ese mesmo ano (até 379).
## Nacementos 
* Sapor II, emperador persa desde o seu nacemento (m. 379),
## Mortes 
* 16 de xuño - Marcelo, papa da Igrexa católica.

## Outros 
* Historia ano a ano
860

## Acontecementos 
* Os varegos, seguindo a curso do río Dnieper, atinxen Bizancio, e atácana, sendo rexeitados.

## Nacementos 
* Ludmila de Bohemia, futura gobernante e santa (data aproximada de nacem.; m. 921).
* Xoán X papa da Igrexa católica.

## Mortes 
* Aethelbald - rei de Wessex, na Inglaterra anglosaxoa (n. 834).

## Outros 
*

Historia ano a ano
363

## Acontecementos 
* O emperador romano, Xuliano, ordena reabrir o templo xudeu de Xerusalén, antes de partir na súa campaña contra os persas.
* 29 de maio - Batalla de Ctesifonte: preto da súa mesma capital, derrota dos persas de Sapor II ante as lexións romanas, mandadas por Xuliano. A consecuencia das feridas recibidas na retirada, nun combate menor, o 26 de xuño, falece o emperador Xuliano.
** 26 de xuño - Xoviano é proclamado novo emperador romano (até 364).
** Xullo - Xoviano asina un tratado de paz con Sapor II, emperador persa, polo cal Roma cede cinco satrapías conqueridas no 298, sobre o río Tigris, e renuncia ao protectorado que viña a exercer sobre Armenia.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 26 de xuño - Xuliano, dito o *Apóstata*, emperador romano (n. ca. 331).

## Outros 
* Historia ano a ano
874

## Acontecementos 
* Os noruegueses, conducidos por Igolfur Arnarson, comezan a colonización de Islandia.
* Os daneses invaden Mercia.
* Svatopluk I, rei da Grande Moravia, conquista o territorio do río Vístula.

## Nacementos 
*

## Mortes 
* 25 de xuño - Salomón, rei da Bretaña, asasinado. O reino é dividido entre Gurwant e Pascweten, os seus asasinos.
*1 de xullo - Unroch III, marqués de Friúl.
* Al-Bistami, místico sufí.

## Outros 
*

Historia ano a ano
Marsupilami

O **Marsupilami** é un personaxe de cómic belga creado por André Franquin en 1952 nas páxinas de *Spirou e Fantasio*, e que logo obtivo a súa propia serie de álbums, escritos por Greg e Yann e debuxados por Batem, a finais dos 80. Máis tarde, as súas aventuras convertéronse tamén en dúas series de debuxos animados e un videoxogo para Sega Genesis. O nome *marsupilami* está formado pola xuntanza das palabras *marsupial*, *Pilou-Pilou* (o nome francés de *Eugene* o *Jeep*, un personaxe de Popeye que a Franquin lle gustaba de neno) e *ami*, amigo en francés. As aventuras do Marsupilami, orixinalmente en francés, foron traducidas a varios idiomas, entre eles o castelán, o holandés, o alemán e varios idiomas escandinavos.

## Véxase tamén
### Outros artigos
* *Xabarín Club*
* Banda deseñada

### Ligazóns externas
* Páxina do Marsupilami na TVG
Illa Gavoteira

A **Illa Gavoteira** (*A Gavoteira*) é unha illa galega da provincia da Coruña, situada ao nordés da Illa de Sálvora, da que a separa a canle coñecida como Paso Interior de Sálvora, a 1,2 quilómetros desa illa. A súa hectárea de superficie non é máis que un gran peñón de aspecto esferoidal que descansa sobre un leito de bolos graníticos. A illa está completamente cuberta de guano e carece de vexetación. Forma parte do Parque nacional das Illas Atlánticas en Galicia.
378

## Acontecementos 
### América 
* Guerra entre as cidades-estados maias de Tikal e Uxactún.

### Asia 
* Sapor II reafirma o dominio de Persia sobre os kusana (no actual Afganistán).

### Europa 
* Graciano, emperador romano occidental, derrota os alamáns, que invadiran a Galia, na batalla de Argentovaria (lugar localizábel no hoxe departamento francés de Haut-Rhin).
* 9 de agosto - Batalla de Adrianópole (tamén dita de Andrinópole), en Tracia: os visigodos vencen ao emperador romano Valente que morre no combate.
* O hispano Teodosio I é nomeado emperador do Oriente romano, a seguido da morte de Valentiniano (oficialmente desde 379).

### Arte e cultura 
* O emperador Valente termina o acueduto de Constantinopla, comezado por Constantino o Grande.

## Nacementos 
* Xermano de Auxerre, bispo e prefecto (data aproximada) (m. 448).

## Mortes 
* 9 de agosto - Valente, emperador romano
* Khui Ningomba, rei de Manipur, no nordés da India.
* Priario, xefe alamán.
* Chak Toh Ich'ak, soberano da cidade maia de Tikal, desde 360, posibelmente executado.

## Outros 
*

Historia ano a ano
Perdiz de cara negra

A **perdiz de cara negra** *(Alectoris philbyi)*, é unha ave da familia Phasianidae, moi relacionada coa perdiz chucar *(Alectoris chukar)*. 

## Descrición 
Distínguese doutras especies do xénero *Alectoris* polas meixelas e a gorxa negras.

## Distribución 
Vive no suroeste de Arabia e o norte do Iemen. 

## Nome 
O seu nome conmemora o esxplorador británico John Philby.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Algúns datos sobre a perdiz de Philby
379

## Acontecementos 
### América 
* 13 de setembro - Nun Yax Ayin accede ao goberno da cidade-estado maia de Tikal (até 411).

### Asia 
* Ardashir II sobe ao trono sasánida, sucedendo a Sapor II (até 383).

### Mundo Mediterráneo 
* 19 de xaneiro - Teodosio I é declarado oficialmente emperador romano oriental (até 395). O emperador occidental Graciano outórgalle o título de *augusto*.

### Ciencia e tecnoloxía 
* O sabio coreano Wani introduce a caligrafía chinesa no Xapón.

## Nacementos 
* Gunderico, rei dos vándalos (até 428).

## Mortes 
* 1 de xaneiro - Basilio o Grande, bispo capadocio, un dos Pais da Igrexa.
* Sapor II, emperador da dinastía sasánida de Persia (n. 309).

## Outros 
*

Historia ano a ano