open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Praia

[miniatura|250px|Praia de Carnota ([Lira, Carnota|Lira).]]
Unha **praia** é unha forma xeolóxica consistente na acumulación de sedimentos, por efecto da dinámica local das ondadas. Estes sedimentos son normalmente areas pero tamén hai praias de gravas ou grixos e de croios, seixos ou bolos, chamadas coídos. Existen moitas clases de praias podendo existir varios tipos sobre un mesmo banco de sedimentos, por mor a que nuns metros o tipo de rompente pode variar dando orixe a un tipo de praia distinta.

Unha praia fórmase cando as ondas e as correntes do mar propician a chegada de sedimento á beiramar. Logo unha praia fórmase baixo dous supostos: o primeiro, que a forma da costa sexa tal que haxa unha zona onde se deposite unha determinada cantidade de sedimento e que sexa estábel cos diferentes estados do clima marítimo. O segundo, que exista unha zona na que se ben o sedimento vaise perdendo por algures, haxa unha achega de sedimento por outro que o poida compensar. Unha vez que foron depositados os sedimentos, a praia é modelada segundo o tipo de rompente que lle afecta.

A praia é unha xeoforma dinámica pola cal está en permanente cambio, suxeita en todo momento a acción que cada onda, cada marea e cada temporal lle provoca, con grandes e importantes transportes de propio sedimento que a compoñen.

O termo "praia" tamén ten unha acepción a miúdo empregada nos textos de xeografía e xeoloxía para designar os bordos flutuantes de lagos salobres. Estes lagos salinos acostuman presentarse en cuncas endorreicas ou depresións de escasa profundidade onde a evaporación é moi intensa, polo que se van acumulando os sales, ao precipitarse, no fondo das mesmas.

## A praia como hábitat 
[miniatura|dereita|200px|Praia da Puntilla, no [El Porto de Santa María|Porto de Santa María (Cádiz).]]
Unha praia é algunhas veces un contorno inestábel que expón as plantas e animais que o habitan a condicións sempre cambiantes. Porén, eses patróns cíclicos diarios e estacionais levan a numerosos organismos vexetais e animais, as fontes de alimentación e de sobrevivencia. Algúns pequenos animais furan na area e aliméntanse co material depositado polas ondas. Tamén moran caranguexos, insectos, e pequenos paxaros. As tartarugas de mar depositan os seus ovos nas praias. Os restos de animais mortos e algas depositadas na zona superior da praia e dunas fai posible a aparición dunha tímida vexetación composta por matas e outras flores.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Praias da provincia da Coruña‎
*Praias da provincia de Lugo‎
*Praias da provincia de Pontevedra‎

### Ligazóns externas 
* Páxina da UNESCO sobre a formación e erosión das praias
Banda de música

.]]
Unha **banda de música** é unha agrupación musical composta basicamente por instrumentos de vento e de percusión. Cada vez é máis habitual que se incorporen tamén instrumentos de corda fretada coma violoncellos ou contrabaixos. Á súa fronte sitúase un director/a.

En Galicia existe unha gran tradición de bandas de música, sendo a Banda Artística de Merza a máis antiga da comunidade, que segue en activo. Outras bandas importantes son a banda de música Unión Musical de Valadares, a Banda de Música Cultural de Salceda de Caselas, a banda de música Municipal de Lalín, a Agrupación Musical do Rosal, a Banda Sinfónica Municipal de Ribadeo, a Banda Unión de Guláns ou a Banda Escola de Música de Beade entre as bandas populares e a Banda de Música Municipal da Coruña ou a Banda de Música Municipal de Santiago de Compostela entre as profesionais.

## Instrumentación 
### Familia de vento madeira 
* Frautín 
* Frauta
* Óboe
* Fagot
* Corno inglés*
* Requinto
* Clarinete
* Clarinete Baixo
* Saxofón Soprano*
* Saxofón Alto
* Saxofón Tenor
* Saxofón Barítono

### Familia de vento metal 
* Trompa
* Trompeta
* Fliscorno
* Trombón (e Trombón Baixo)
* Bombardino
* Tuba

### Familia de percusión 
* Timbais
* Láminas: xilófono, lira/glockenspiel, vibráfono ou marimba
* Caixa
* Pratos de choque
* Tam-tam (o mal chamado gong)
* Bombo
* Batería
* Congas
* Campás tubulares
* Pequena percusión: triángulo, castañolas, temple-blocks...

### Familia de cordas 
No caso de ser unha banda sinfónica pode haber instrumentos de corda fretada:

* Violoncello
* Contrabaixo

Corda punteada:

* Arpa

Ou corda punteada:

* Piano

Só no caso de ser unha banda sinfónica

## Véxase tamén 
*Páxina da Federación Galega de Bandas de Música Populares
*Páxina da Artística de Merza
Discoteca

miniatura|Discoteca

Unha **discoteca** é unha sala de baile con música xeralmente non tocada en vivo, senón que provén de discos, que ás veces son mesturados por un disc jockey (DJ).

## Historia e características 
A primeira discoteca do mundo foi o Scotch Club, na cidade alemá de Aquisgrán, que funcionou a partir de 1959. Nos anos sesenta, as discotecas fixéronse populares en toda Europa, e nos setenta tamén nos Estados Unidos, onde en consecuencia se desenvolveu a música disco.

Algunhas discotecas como o Studio 54 de Nova York fixéronse famosas pola súa música, o seu ambiente o pola asistencia de clientes famosos. Outras, como República Cromagnon de Buenos Aires ou Alcalá 20 de Madrid, apareceron nas novas por desastres agravados polo exceso de xente e as dificultades de evacuación.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
*megatrón (efecto megatrón)
*Altofalante
*Foco (iluminación)
*Disc jockey ou DJ.
*Dance
*Bakalao
*Música electrónica
*Música disco
*Disco de vinilo
*Mákina
*Clangor
Síndrome respiratoria aguda grave

A **síndrome respiratoria aguda grave** (**SARS**, siglas en inglés) ou **pneumonía asiática** é unha enfermidade relacionada coa pneumonía, da que se coñecen dous episodios. O axente causante é o coronavirus da SARS.

## Pneumonía asiática I 
A pneumonía asiática fixo a súa aparición na provincia de Guandong en novembro de 2002 e declarouse como finalizada 8 meses despois. Estendeuse a uns 30 países, principalmente de Asia, deixando un saldo de 774 mortos, 349 deles en China e 299 en Hong Kong.

## Pneumonía asiática II 
(datos de comezos de 2004)

### Repunta da enfermidade 
As autoridades chinesas, confirman o segundo caso de síndrome respiratoria aguda grave (xaneiro 2004), coñecido como pneumonía asiática. Mentres, a Organización Mundial da Saúde (OMS), envía ó país asiático a un equipo de expertos para identificar a fonte de contaxio do último caso. A alarma saltou en Pequín, onde unha muller ingresou cos síntomas desta epidemia.

### A primeira afectada 
Unha rapaza de 20 anos, atópase en corentena e sometida a tratamento no hospital de Guangzhou. Os primeiros síntomas de febre producíronse o 26 de decembro (2003). Ata 48 persoas que tiveron contacto estreito coa paciente foron illadas e sometidas a un proceso de desinfección da zona onde residía. Outras 52 persoas que tamén estiveron en contacto con ela foron sometidas a estreita vixilancia médica.

### Segundo afectado 
Un produtor de televisión de 32 anos protagonizou o segundo caso da síndrome respiratoria. Foi declarado sospeitoso polas autoridades da provincia de Guangdong, o sábado 27 de decembro e o luns 29, confirmouse que se trataba dun caso de pneumonía asiática. Ningunha das 81 persoas que estiveron en contacto con este paciente amosaron síntomas da enfermidade e a última delas debería saír de corentena  o 28 de xaneiro de 2004.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Coronavirus
Corentena

A **corentena** é un período de tempo no que se mantén privada de comunicación unha persoa ou animal para comprobar a posibilidade de enfermidade (ou evolución da mesma) para evitar contaxios. A palabra "corentena" orixínase na frase *quaranta giorni* ("corenta días"), o número de días que  segundo a Biblia pasou Xesús Cristo no deserto, se ben pode ter outra duración, segundo a gravidade da doenza e o lugar.

## Historia
O xeito de illamento efectivo máis antigo é o que se sinala no Pentateuco (Biblia) hai máis de 3400 anos. De alí seguiuse o consello, como no caso da lepra. Para evitar a propagación da enfermidade entre os antigos israelís baixo a lei de Moisés, as persoas infectadas foron separadas, como manifestan gravados no Antigo Testamento.
A partir dos séculos XIII e XIV tórnase máis común. A República de Venecia tomou o liderado en medidas sanitarias para controlar a propagación de pragas, nomeando tres gardiáns da saúde pública nos primeiros anos da peste negra (1348).

Na época actual, o temor á contaminación ó regreso da Lúa (contaminación interplanetaria) foi o principal motivo dos procedementos de corentena adoptados para o programa da primeira misión Apollo. Os astronautas e as mostras lunares puxéronse en corentena no Laboratorio de Recepción Lunar. Para as mostras dunha futura misión de retorno de Marte, existe o protocolo de corentena, que se levaría a cabo nun laboratorio de bioseguridade de nivel 4, coñecido como 'Mars Sample Return Receiving Facility (MSRRF)".

O 14 de marzo de 2020 impúxose en España o estado de alarma pola pandemia da COVID-19, que implica unha corentena para a poboación.

## Arte e cultura 
* Destaca como feito na novela de José Saramago *Ensaio sobre a cegueira*, que logo se rodou como película co título *Blindness*, dirixida por Fernando Meirelles.
* Aparece tamén na novela de ciencia ficción *Quarantine* (1992) de Greg Egan, mestura de metafísica con física cuántica.
* A novela *Inferno* de Dan Brown (2013) refire no resumo a orixe da palabra: "O número corenta —quaranta en italiano— servía de sombría lembranza das orixes da palabra «corentena»."

## Outros usos 
Por extensión, úsase en informática para a acción dos antivirus de denegar toda clase de permisos a un arquivo para evitar danos no ordenador pero sen borralo.

Tamén se lle chama "corentena" ó posparto ou puerperio.

## Notas 
## Véxase tamén
1867

[miniatura|O [Monte do Castro na primeira fotografía coñecida de Vigo, de 1867.]]
## Nacementos 
* 8 de xaneiro - Emily Greene Balch, escritora e pacifista estadounidense, Premio Nobel da Paz (m. 1961)
* 18 de xaneiro - Rubén Darío, poeta nicaraguano (m. 1916)
* 29 de xaneiro - Vicente Blasco Ibáñez, escritor español.
* 31 de xaneiro - Manuel Amor Meilán, escritor e antropólogo galego.
* 31 de xaneiro - Manuel Portela Valladares, xornalista e político galego.
* 3 de febreiro - Manuel Linares Rivas, escritor galego en lingua castelá (m. 1938).
* 28 de febreiro - José Barreras Massó, enxeñeiro, empresario e político galego (m. 1950).
* 25 de marzo - Arturo Toscanini, músico italiano (m. 1957)
* 9 de abril - Chris Watson, primeiro ministro da Australia (m. 1941)
* 23 de abril - Johannes Andreas Grib Fibiger, científico dinamarqués, Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina (m. 1928)
* 7 de maio - Władysław Reymont, novelista polaco, Premio Nobel de Literatura (M. 1925)
* 4 de xuño - Carl Gustaf Emil Mannerheim, militar e presidente de Finlandia (m. 1951)
* 8 de xuño - Frank Lloyd Wright, arquitecto estadounidense (m. 1959)
* 28 de xuño - Luigi Pirandello, escritor italiano, premio Nobel de Literatura en 1934 (m. 1936)
* 27 de xullo - Enrique Granados, compositor español.
* 7 de agosto - Emil Nolde, pintor expresionista alemán.
* 14 de agosto - John Galsworthy, novelista e dramaturgo británico, premio Nobel de Literatura en 1932 (m. 1933).
* 17 de agosto - Manuel Casás Fernández, avogado e escritor galego (m. 1960).
* 12 de setembro - Carlos Eugenio Restrepo, presidente de Colombia (m. 1937).
* 2 de outubro - Nilo Peçanha, presidente do Brasil (m. 1924).
* 7 de novembro - Marie Curie, científica francesa, Premio Nobel de Física e de Química (m. 1934).
* 26 de novembro - Xosé Baldomir, músico galego.
* 1 de decembro - Ignacy Mościcki, químico e político polonés. Presidente de Polonia entre 1926 e 1939 (m. 1946).
* 5 de decembro - Józef Piłsudski, xefe de estado de Polonia (m. 1935).

## Mortes 
* 14 de xaneiro - Jean Auguste Dominique Ingres, pintor francés.
* 1 de abril - Domingo Díaz de Robles, militar e escritor galego (n. 1812).
* 23 de maio - Archibald Alison, historiador inglés (n. 1792).
* 19 de xuño - Arquiduque Maximiliano de Austria (Maximiliano I de México), fusilado por orde de Benito Juárez.
* 25 de agosto - Michael Faraday, químico e físico británico.
* 31 de agosto - Charles Baudelaire, escritor francés.
* 5 de novembro - Leopoldo O'Donnell, militar e político español.
* 22 de decembro - Théodore Rousseau, pintor francés.

## Notas 
## Outros 
Historia ano a ano
1706

## Acontecementos 
* 23 de maio: Guerra de sucesión española - Batalla de Ramillies: o exército inglés de John Churchill, derrota as tropas francesas do duque de Villeroy, en Ramillies (Flandres). As tropas galas vense obrigadas a abandonar a Flandres, mentres os ingleses ocupan varias cidades do país. 
** Un exército anglo-portugués logra ocupar Madrid, proclamando rei o arquiduque Carlos, como *Carlos III*. A posterior vitoria de Almansa polas tropas franco-españolas quitaríalle transcendencia á acción.

## Nacementos 
* 17 de xaneiro - Benjamin Franklin, pensador, científico e político estadounidense (m. 1790)
* 18 de outubro - Baldassare Galuppi, compositor italiano (m. 1784)
* 17 de decembro - Émilie de Breteuil, física francesa (m. 1749)

## Mortes 
* 3 de xaneiro - Luca Giordano, pintor italiano.
* 3 de marzo - Johann Pachelbel, organista e compositor alemán.
* 28 de decembro - Pierre Bayle, filósofo e escritor francés.

## Outros 
*

Historia ano a ano
1790

**1790** (**MDCCXC**) foi un ano común comezado en venres segundo o calendario gregoriano.

## Acontecementos 
* 4 de xaneiro, as provincias belgas, excepto Luxemburgo, proclaman a súa independencia.
* Comezo do reinado de Leopoldo II, emperador romano-xermánico (ata 1792).
* O astrónomo británico William Herschel descobre a primeira nebulosa planetaria.
* O enxeñeiro inglés Edmund Cartwright construe unha máquina para carda-la lá.
* O enxeñeiro francés Claude Chappe inventa o seu telégrafo visual (semáforo).

#### Revolución francesa 
* 15 de xaneiro, Creación dos departamentos franceses (seguindo un decreto do 22 de decembro de 1789), pola asemblea constituínte que define o plano e fixa o número en 83.
* 13 de febreiro, Supresión das ordes monásticas pola asemblea nacional.
* 22 de abril, A Constituínte repudia o dereito de conquista.
* En xuño, Aviñón reclama a súa reinserción en Francia.
* 12 de xullo, Voto da constitución civil do clero.
* 14 de xullo, Festa da federación en París.
* 22 de outubro, Adopción da bandeira tricolor por decisión da asemblea constituínte.
* 27 de novembro, O clero debe prestar preitesía.
* En novembro, a Constituínte faise coas posesións da alta nobreza, principalmente alemá.
* O Flandres francés é integrado no departamento do Norte.
* O doutor Joseph-Ignace Guillotin presenta á asemblea a **guillotina**.
* Reincorporación de Aviñón a Francia.

## Nacementos 
* 29 de marzo - John Tyler, presidente dos Estados Unidos.
* 30 de marzo - José María Chao Rodríguez, farmacéutico e político galego (m. 1858).
* 23 de maio - Jean-Jacques Pradier (James Pradier) escultor suízo.
* 21 de outubro - Alphonse de Lamartine, poeta francés.
* 23 de decembro - Jean-François Champollion, exiptólogo francés (m. 1832).

## Mortes 
* 17 de abril - Benjamin Franklin, diplomático e inventor.
* 17 de xullo - Adam Smith, economista.
* 2 de decembro - Pedro González de Ulloa, crego e ilustrado galego (n. 1714).
* 24 de decembro - Juan Francisco de Castro Fernández, sacerdote e avogado ilustrado galego (n. 1721).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Historia ano a ano
Olimpíadas do rap

As **Olimpíadas do rap** foi unha competición de freestyle rap que se desenvolveu nos Ánxeles en 1997 por iniciativa de Wendy Day. O gañador foi Otherwize que venceu a Eminem, que entón estaba dando os seus primeiros pasos no mundo da música. A segunda edición celebrouse en Miami en 2005.
1818

## Acontecementos 
### España 
* Fundase o Museo do Prado en Madrid.
### África 
* Amadú Sekú, morabito de Masina, derrota os exércitos coaligados dos peúis e os bambaras na batalla de Nukuma.

### América 
* 12 de febreiro - Chile alcanza a independencia.

### Europa 
* 1 de xaneiro - Publícase Frankestein ou o moderno Prometeo de Mary Shelley.

## Nacementos 
* 1 de xaneiro - Manuel Colmeiro Penido, historiador, economista e xurista galego.
* 13 de febreiro - Vicente Manuel Cociña Vizoso, político e xornalista galego.
* 5 de maio - Karl Marx, filósofo e economista alemán.
* 30 de xullo - Emily Brontë, escritora británica.
* 8 de agosto - Joseph Roumanille, poeta francés en occitano.
*13 de setembro - Gustave Aimard, pintor francés (m.1883)
* 9 de outubro - Francisco Navarro Villoslada, escritor e ideólogo español.
* 9 de novembro - Iván Turguiéñef, escritor ruso.
* 24 de decembro - James Prescott Joule, físico inglés.

## Mortes 
* 8 de abril - Fusilamento dos irmáns Juan José e Luis Carrera en Mendoza.
* 26 de maio - Asasinato de Manuel Rodríguez Erdoiza, un dos próceres da independencia de Chile en Til-Til.

Historia ano a ano
1858

[miniatura|Primeira fotografía coñecida da [A Coruña|Coruña, de 1858.]]
[miniatura|[Praza do Obradoiro, de terra, fotografada por Andrés Cisneros Pereiro en 1858.]]

## Acontecementos 
* O explorador británico Richard Francis Burke alcanza o lago Tanganika.
* Publícase en Madrid o primeiro dicionario galego coñecido, o *Diccionario del dialecto gallego*, do escritor e poeta Luís Aguirre del Río.
* Ten lugar en Santiago de Compostela a Exposición Rexional de 1858.
*Julius Plücker produciu raios catódicos.

## Nacementos 
* 2 de xaneiro - José de Santiago Gómez, historiador, avogado e escritor galego (m. 1922).
* 5 de xaneiro - Telesforo Ojea Somoza, xurista, xornalista e político galego (m. 1890).
* 18 de marzo - Rudolf Diesel, enxeñeiro alemán (m. 1913).
* 23 de marzo - Ludwig Quidde, pacifista alemán, Premio Nobel da Paz (m. 1941).
* 15 de abril - Émile Durkheim, sociólogo francés (m. 1917).
* 23 de abril - Max Planck, físico alemán, premio Nobel de Física (m. 1947).
**Ethel Smyth, compositora inglesa e unha das líderes do movemento sufraxista (m. 1944).
* 25 de abril - Víctor de Silva Posada, historiador e xornalista galego (m. 1925).
* 9 de xullo - Franz Boas, antropólogo alemán (m. 1942).
* 5 de agosto - Ernesto Caballero Bellido, micrógrafo castelán (m. 1935).
* 11 de agosto - Christiaan Eijkman, fisiólogo médico holandés, Premio Nobel de Medicina (m. 1930).
* 14 de setembro - Ramón Armada Teixeiro, escritor galego.
* 16 de setembro - Andrew Bonar Law, primeiro ministro británico (m. 1923).
* 13 de outubro - Cleto González Viquez, presidente de Costa Rica (m. 1937).
* 27 de outubro - Theodore Roosevelt, 26º presidente dos Estados Unidos (m. 1919).
* 20 de novembro - Selma Lagerlöf, escritora sueca, premio Nobel de Literatura (m. 1940).
* 4 de decembro - Luis Espada Guntín, avogado e político galego (m. 1937).
* 22 de decembro - Giacomo Puccini, compositor italiano (m. 1924).
* Charles Dixon ornitólogo británico (m. 1926).

## Mortes 
* 29 de xullo - Aurelio Aguirre, poeta galego.
* 12 de outubro - Hiroshige, pintor xaponés (n. 1797).
* 15 de outubro - Carl Gustaf Mosander, químico sueco.
* 1 de novembro - José María Chao Rodríguez, farmacéutico e político galego (n. 1790).
* 17 de novembro - Robert Owen, socialista utópico inglés.

## Notas 
## Outros 
Historia ano a ano
Equilibrio de Nash

Coñécese como **equilibrio de Nash** unha teoría elaborada polo matemático norteamericano John Forbes Nash, Jr. para aplicación na teoría de xogos, que define un equilibrio que marca a óptima estratexia de todos os xogadores dun xogo dado.

Nótase tal equilibrio cando un xogador de dito xogo non pode beneficiarse mudando de estratexia, se se manteñen todas as estratexias dos outros xogadores constantes. Exemplificando, nun xogo de escoller números do 1 a 9, inclusive, xogado por dúas persoas, no que quen escolla o maior número é o vencedor, é posíbel que ocorra só unha situación de equilibrio de Nash: cando ambos xogadores escollan 9. Se o xogo consistise en proclamar vencedores aqueles que escolleran os mesmos números, habería a posibilidade de ter 10 equilibrios de Nash.
Outro caso no que é observado o equilibrio de Nash é no Dilema do Prisioneiro.
1959

**1959** (**MCMLIX**) foi un ano común comezado en xoves segundo o calendario gregoriano.

## Acontecementos 
* 1 de xaneiro: Triunfa a revolución socialista en Cuba. O ditador Fulgencio Batista refúxiase nos Estados Unidos.
* 1 de xaneiro: Entra en vigor o Tratado de Roma, base da CEE.
* 3 de xaneiro: Alasca convértese no estado número 49 dos Estados Unidos.
* 16 de febreiro: Fidel Castro asume o cargo de primeiro ministro de Cuba
* 3 de marzo: Lanzamento da sonda Pioneer 4, a primeira nave estadounidense en entrar en órbita heliocéntrica.
* 9 de marzo: Preséntase á venda a boneca Barbie na Feira Internacional do Xoguete de Nova York.
* 29 de outubro: Aparece por primeira vez o personaxe Astérix, no primeiro número da revista *Pilote*.

## Nacementos 
[miniatura|300px|[Ramón Otero Pedrayo e os membros das Mocidades Galeguistas de Buenos Aires en 1959.]]
* 1 de marzo - Antón Baamonde, filósofo e escritor galego.
* 21 de abril - Robert Smith, músico inglés, líder de The Cure.
* 20 de maio - Israel Kamakawiwoʻole, cantante hawaiano.
* 30 de maio -Claudia Alexander, xeofísica americana.
* 26 de agosto - Piter Wilkens, cantante frisón.
* 28 de setembro - Gerardo Conde Roa, político galego.
* 26 de outubro - Evo Morales, presidente boliviano.
* 29 de decembro - Xosé Cid Cabido, escritor galego.
* 31 de decembro - Val Kilemer, actor estadounidense.

## Mortes 
* 26 de marzo - Raymond Chandler, escritor estadounidense.
* 8 de abril - Frank Lloyd Wright, arquitecto estadounidense.
* 17 de maio - Luís Brage Villar, músico e compositor galego (n. 1886).
* 4 de xuño - Charles Vidor, cineasta norteamericano de orixe húngara.
* 9 de xuño - Adolf Windaus, químico alemán, premio Nobel de Química en 1928.
* 10 de xuño - José María Fernández Colmeiro, médico e político galego (n. 1894).
* 23 de xuño - Boris Vian, escritor francés.
* 6 de xullo - George Grosz, pintor alemán (n. 1893)
* 8 de xullo - Luís Gil de Vicario, pintor, profesor e político español (n. 1898).

* 17 de xullo - Billie Holiday, cantante estadounidense.
* 25 de xullo - Luis Pintos Fonseca, pintor e gravador galego.
* 26 de xullo - Manuel Altolaguirre, poeta español.

* 6 de agosto - Avelino Barrio López, médico galego (n. 1885).
* 3 de setembro - Manuel García Rodríguez, guerrilleiro antifranquista galego, executado.
* 28 de outubro - Camilo Cienfuegos, revolucionario cubano.
* 9 de novembro - Ramón Cabanillas, escritor galego (n. 1876).
* 26 de novembro - Albert Ketèlbey, compositor e pianista británico (n. 1875).
* 28 de novembro - Antonio Pousada Pérez, político galego.
* 30 de decembro - Antonio Taboada Tundidor, avogado e político galego.

## Premios Nobel 
* Nobel de Física: Emilio Gino Segrè e Owen Chamberlain
* Nobel de Química: Jaroslav Heyrovský
* Nobel de Medicina: Severo Ochoa e Arthur Kornberg
* Nobel de Literatura: Salvatore Quasimodo
* Nobel da Paz: Philip Noel-Baker

Historia ano a ano
Ebonita

miniatura|250px|Aplicacións de ebonita en obxectos do século XIX.
A **ebonita** é unha resina sintética de natureza plástica, como o PVC, o polietileno e o PET, rica en xofre (aproximadamente o 20 ou o 30% da súa composición) e aceite de liñaza. Foi inventada a partir da contribución concomitante, porén en separado, de científicos estadounidenses e británicos durante a década de 1830, tendo sido Charles Goodyear o primeiro en sintetizala do xeito como a coñecemos hoxe, a través da aplicación do processo de vulcanización de caucho natural. Hoxe obtense a partir de varios cauchos sintéticos. É coñecida popularmente como "caucho duro" e foi chamada polo nome de "vulcanita", durante o século XIX, por causa do seu proceso de fabricación. Como proposta da utilización deste material en troques do ébano gañou o nome que ten hoxe e o termo vulcanita pasou a ser empregado para o mineral.

É utilizada na industria para unha gran variedade de produtos que requiren durabilidade como birlos, o caucho presente nos coches, palletas para instrumentos de vento, peites, plumas estilográficas, tubaxes, botóns, xoiaría e como illamento eléctrico.

## Notas
Sala

**Sala** pódese referir a:

## Cuartos 
*Sala, cuarto principal da casa, destinado ao lecer e a recibir visitas.
*Sala, conxunto de maxistrados ou xuíces ou lugar no cal un tribunal de xustiza se reúne e celebra as súas audiencias.
* Sala, cuarto dun edificio dedicado a diferentes usos: 
**Sala de espera, lugar de descanso destinado á espera dun suceso, 
**Sala de profesores, lugar onde se reúnen e descansan os profesores,
**Sala de conferencias, sala equipada para dar conferencias,
**Sala de reunións, sala destinada a celebrar reunións, sobre todo, de negocios,
**Sala limpa, sala especialmente deseñada para obter baixos niveis de contaminación,
**Sala de lectura, espazo destinado á lectura nunha biblioteca.
*Sala capitular: estancia dun mosteiro construída xeralmente na á leste do claustro.
*Sala de máquinas, local onde se concentra a maquinaria dunha instalación industrial, sala de caldeiras, cuarto de máquinas.
*Sala de exposicións.
*Sala de cinema, local público cuberto destinado a proxección de cinema, sala de proxeccións.
*Sala de concertos, local público cuberto destinado a espectáculos,auditorio.
*Sala de espectáculos,
***Sala Bagdad, local de espectáculos porno de Barcelona.

## Espazos culturais
*Sala de Concertos de Estocolmo
*Sala de Concertos de Lucerna
*Sala São Paulo
*Sala Lavardén
*Sala Kontainer Aretoa
*Sala El Farol
*Sala Rubén Darío
*Sala Polivalenta
*Sala Pleyel
*Sala Razzmatazz

## Salas famosas 
*Sala de Mapas, sala da Casa Branca,
*Sala de Situacións da Casa Branca, centro de conferencias e de control na Casa Branca,
*Sala Oval, despacho do presidente dos Estados Unidos,

## Miscelánea 
#Sala chinesa: experimento mental, proposto orixinalmente por John Searle e popularizado por Roger Penrose, polo que se trata de rebater a validez do Test de Turing.
#A *sala* era unha unidade organizativa menor no reino longobardo de Italia.

## Toponimia 
### Galicia 
* O Coto de Salas, lugar da parroquia das Somozas, no concello coruñés do mesmo nome,
* Couso de Salas, parroquia do concello ourensán de Muíños,
* As Maus de Salas, parroquia do concello ourensán de Muíños.
### Estranxeiro 
*Sala (comuna), comuna de Suecia.
*Sala Comacina, comuna de Italia.
*Šaľa (distrito), distrito de Eslovenia.
*Salas: concello da Comunidade Autónoma do Principado de Asturias.
*Salas de los Infantes: concello situado no val do río Arlanza, no sueste da provincia de Burgos.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Salas
Pavia

*Este artigo trata sobre unha vila, para o froito véxase artigo **pexego**.*

miniatura|dereita|250px|Ponte vella, en Pavia
**Pavia** (en italiano *Pavia)* é unha cidade do suroeste da Lombardía, no norte de Italia, é cruzada polo río Ticino (durante a época romana chamábase *Ticinum*), un pouco ao norte da confluencia co río Po. É capital da provincia de Pavia e en 2001 contaba con 71.074 habitantes. A provincia de Pavia dedícase sobre todo á agricultura (viño, arroz e cereais). As industrias son escasas e están localizadas nos suburbios da cidade.

Foi capital do reino longobardo. Desde a Idade Media foi sede dunha das universidades máis antigas de Italia. A cidade estivo fortificada até 1842, cando os bastións se transformaron en rúas e xardíns públicos. Porén, gran parte dos muros ficou en pé até 1901, cando foron derrubados para construír a estrada de circunvalación.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Batalla de Pavia
* Ceca de Pavia
* Ceca de Ticinum
Illa

[dereita|miniatura|[Cíes, Vigo|Cíes.]]
Unha **illa** ou **insua** é unha extensión de terra rodeada de auga por todas partes, tanto sexa nun mar, nun lago ou mesmo nun río.

## Características 
Tanto *illa* como *insua* proceden do latín *insula*, orixe tamén do adxectivo correspondente: insular. Un grupo de illas máis ou menos próximas constitúen un arquipélago. A noción de illa é ás veces difícil de concretar. Por exemplo, un continente non deixa de ser unha illa enorme, e así atopamos o caso de Australia que segundo como se mire é unha illa ou un continente (o máis pequeno dos continentes, a maior das illas...).

Tendo en conta o antes dito sobre Australia, considérase que a illa máis grande da Terra é Groenlandia, situada no océano Atlántico norte xunto ó Canadá e dependente politicamente de Dinamarca.

En galego o termo insua adoita referirse a unha illa na canle dun río.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de illas por superficie
* Illas de Galicia
Península

miniatura|Unha península grande, a Península Ibérica.
Unha **península** é un anaco de terra emerxida rodeada de auga rodeada por todas partes menos por unha que é o istmo, que se une por unha lingua de terra a unha extensión maior.
miniatura|Unha península pequena, a península de Monterreal.
O seu tamaño pode variar, desde unha extensión sumamente grande (como a Península Ibérica, unida ao continente europeo polos Pireneos), relativamente pequena (a península do Barbanza ou a península do Morrazo) ou pequena (península de Monterreal en Baiona).

## Véxase tamén 
### Bibliografía
*AAVV. *Xeomorfoloxía do litoral galego e formacións costeiras*, p.&nbsp;72. Ir Indo, 2007, ISBN 978-84-7680-611-1
### Outros artigos 
* Insua
Maratón (atletismo)

[miniatura|[Paula Radcliffe, corredora de maratón.]]

O **maratón** é unha proba deportiva incluída dentro do atletismo. É unha carreira pedestre cun percorrido de 42 195 m, conmemorativa da vitoria de Maratón dos gregos sobre os persas.

## Historia da proba 
Durante moito tempo, as mulleres foron excluídas, a pesar dalgúns casos como Stamata Revithi (no 1896), que non foron incluídos en resultados oficiais. Marie-Louise Ledru está acreditada como a primeira muller en completar un maratón, en 1918. Violet Piercy é a primeira muller que ten un tempo oficial, conseguido en 1926.

A proba de maratón máis antiga do mundo é a de Boston, que se celebra desde 1897. O estadounidense John A. Kelley completou a proba 61 veces (entre 1928 e 1992), gañándoa en dúas ocasións (1935 e 1945).

## Probas relacionadas
O medio maratón é tamén unha proba recoñecida oficialmente. Así mesmo, gozan de popularidade o ultramaratón e mais o *ironman*.

## Notas
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
Livestrong: Marathon statistics

__NOTOC__
Tecido

O termo **tecido** pode facer referencia:
* A unha **tea**.
* A un material consistente nun conxunto de fíos de fibra téxtil.
* A un **anudado** múltiple de fibras nun plano.
* A calquera material que se obtén tecendo ou unindo as partes que o constitúen (correas, tiras etc.).
* A un **tecido**, un conxunto de células coa mesma constitución física e química e con idéntica función. A ciencia que o estuda é a histoloxía.
:* Aos **tecidos animais**.
:* Aos **tecidos vexetais**.
Casa (xadrez)

miniatura|Taboleiro de xadrez coas súas casas brancas e negras.
No xadrez chámase **casa** a cada un dos sesenta e catro cadros, a metade deles de cor branca e a outra metade de cor negra, en disposición intercalada, chamada coloquialmente arlequín, do seu taboleiro.
Partícula

Unha **partícula** describe algo moi pequeno. Tecnicamente pode referirse a:

* En Química, unha **partícula** pode ser:
** unha partícula (parte moi pequena de materia) dun corpo, a menor porción de materia dese corpo que conserva as súas propiedades químicas. Poden ser átomos, ións, moléculas ou pequenos grupos das anteriores especies químicas.
* En Física e Química
** unha **partícula subatómica**, constituínte da materia que, á súa vez, pode ser:
*** unha **partícula elemental**
*** unha **partícula composta**
** cada un dos compoñentes da *fase dispersa* dunha **suspensión coloidal**.
** as partículas alfa e beta producidas nas desintegracións radiaoctivas.
* En Física, unha **partícula puntual**, a abstracción dun corpo dotado de masa, ou unha parte del, concentrada idealmente nun punto, e agrupadas ás veces formando un sistema de partículas.
* En Lingüística, unha **partícula gramatical**, concepto lingüístico en desuso para certos morfemas.
* Na linguaxe corrente, unha **partícula de po**.
Mundo (homónimos)

O termo **mundo** pode referirse:

* ó **mundo**: o conxunto de tódalas cousas que existen.
* ó **planeta Terra**, ou outro planeta como posible habitación individualizada para a vida.
* ó **universo**, empregado como sinónimo por extensión.
Rock and roll

miniatura|Elvis Presley
O **rock and roll** ou '''rock'n'roll''' é un xénero musical orixinado na década de 1950, a partir do chamado rhythm and blues, música negra estadounidense.

## Historia e características 
As diferenzas do Rock coas músicas das que provén, (Country e Blues, son máis de énfase e de actitude que puramente musicais. A finais dos corenta comezaron a aparecer fusións entre os dous estilos, "Moving all over" (Hank Williams, 1947) e "Rocket 88" (Jackie Brenston, 1951) poden ser consideradas mostras iniciais de Rock, pero até que aparece a rebelión xuvenil, os topetes e o sexo entre adolescentes, a poder ser no asento traseiro dun automóbil, non se pode falar de Rock.

Por primeira vez os mozos non querían levar a vida dos seus pais e facían desta diferenza unha cuestión cultural. O rock canalizouna, deulle nome, serviulle de trilla sonora e moito máis que é difícil de comprender hoxe. Como ben dixo John Lennon, antes de Elvis Presley non había nada. A continuidade vese tamén en que a formación clásica do rock é aquela do Blues eléctrico de Chicago da que evolucionou principalmente: Voz, dúas guitarras, baixo e batería. Pese a tantas cousas en común non se pode falar do rock como un blues tocado por brancos, ao blues faltáballe o carácter explosivo e as gañas de vivir que transmiten desde os primeiros discos de Rockabilly até os Sex Pistols.

A partir de 1955 houbo unha explosión que abaneou os Estados Unidos. O rock invadiu as emisoras, os cines, as salas de baile e indignou á sociedade benpensante que contraatacou co escándalo Payola. A era do rock acabou en 1959, coa morte de Buddy Holly, Chuck Berry, Bo Diddley no caldeiro e Elvis facendo a mili en Alemaña, habería que agardar a que a semente prendese en Inglaterra e volvese no 1964 en forma de British Invasion para que o rock se convertese na plétora de variedades musicais co que o asociamos hoxe.

A invasión significou moitas cousas, desde unha volta ás raíces negras do rock até unha ampliación da súa base social e unha dignificación como forma artística, despois de discos como o "Revolver" dos Beatles ou o "Pet Sounds" dos Beach Boys o rock transcendeu o seu carácter de revolta xuvenil. Os setenta viron a disgregación da até entón sólida comunidade, por un lado os "dinosauros" (superbandas que facían tours interminábeis e tiñan un grande éxito repetindo o que fixeran nos sesenta) e o Rock sinfónico, por outro a música disco crearon un ambiente para a revolución do punk, que se musicalmente era un regreso á primitiva agresividade e proximidade do R'n'R, estética e politicamente significou unha ruptura que acentuou a división existente: un punk odiaba a un fan do rock comercial, nunha dicotomía que aínda se mantén.
Corrente

Unha **corrente** defínese nun senso xeral como un movemento ou desprazamento dunha serie de elementos.

## Electricidade e electrónica 
* Corrente eléctrica, entre outras:
** Corrente continua (CC), en inglés *Direct Current* (DC)
** Corrente alterna (CA), *Alternating Current* (AC)
** Corrente periódica
** Corrente pulsatoria
** Corrente directa: É a corrente que ten un único sentido de circulación. É a producida polas pilas e polos adaptadores AC-DC. O seu descubrimento remóntase á invención da primeira pila por parte do científico Conde Alessandro Volta.

## Oceanografía 
* Corrente oceánica
* Corrente da marea

## Matemáticas 
* Corrente, en terminoloxía matemática, en particular da análise funcional, da topoloxía diferencial e da teoría de medición xeométrica.

## Outros 
* Tendencia ou movemento social ou artístico:
** corrente política, corrente sindical etc
** Corrente artística: un xeito de pensar, unha tendencia dos artistas a utilizar unha ideoloxía ou un estilo.
Cadeira

Unha **cadeira** pode ser:

* **Cadeira**, un moble que serve para sentar.
* **Cadeira**, a parte do corpo humano correspondente ó cóccix, onde se axuntan as cabezas ou apófises dos fémures.
* **Cadeira eléctrica**, un método de aplicación da pena de morte.
* **Cadeira de rodas**, unha cadeira montada sobre rodas que é utilizada por persoas discapacitadas.
Lago

[miniatura|Lago Nahuel Huapi en Bariloche ([Arxentina).]]
miniatura|Imaxe de satélite do lago Vitoria en África.
miniatura|Imaxe de satélite do lado Valencia en Venezuela.
miniatura|Lago Titicaca no Perú.
Un **lago** (do latín *lacus*) é un accidente xeográfico constituído por unha grande extensión de auga (ou nalgún caso doutro líquido), en xeral auga doce, rodeada de terra e sen movemento fluído (isto é, sen corrente). Esa auga pode provir:
* da choiva;
* dunha nacente local; ou
* de cursos de auga, como ríos que desauguen nesa depresión.

Normalmente, a auga dos lagos é auga doce, mais existen no mundo algúns importantes lagos salgados, como o Gran Lago Salgado da América do Norte ou o Mar Morto no Oriente Medio (Israel e Palestina).

Nalgúns casos, o termo lago úsase para describir unha bacía que, aínda estando baldeira a maior parte do tempo, pode chegar a encherse de auga en condicións estacionais de chuvias fortes.

As dimensións dos lagos son moi variábeis, desde algúns metros ata varias centenas de quilómetros, como son os Grandes Lagos da América do Norte ou os Grandes Lagos Africanos.

Aos lagos de pequenas dimensións chámaselles 'estanques', e os máis pequenos aínda, 'pozas', 'poceiras' ou 'charcas'.

Os lagos maiores, sen saída marítima, son tamén chamados *mares interiores*, como o mar Caspio; regra con moitas excepcións, falando tamén de Mar Morto e do Gran Lago Salgado.

A súa profundidade tamén varía desde algúns centímetros ata varias centenas de metros - o Lago Baikal, na Siberia, é o máis profundo do mundo, con 1743 metros.

A orixe dos lagos é variábel e depende da xeomorfoloxía do terreo. Poden ser de orixe tectónica, ou sexa, teren sido formados por fenómenos xeolóxicos, ou poden ter sido formados pola erosión do terreo, ben por fenómenos climáticos, ou ben pola acción de ríos ou glaciares. En zonas como a Antártida, poden existir lagos sub-glaciares, isto é, debaixo do xeo, como o Lago Vostok.

Un lago pódese formar nun cráter antigo, como a caldeira do 'Cráter Lake', nos Estados Unidos de América.

É importante non confundir un lago cunha planicie de inundación, que ten unha orixe e unha dinámica diferente. Á volta dun lago, porén, pode existir unha planicie de inundación.

O estudo ecolóxico dos lagos é a limnoloxía.

Con moita frecuencia, o lago ten un 'emisario', por onde a auga se coa en sentido ao mar.

## Lagos máis grandes da Terra 
* Mar Caspio (370 000&nbsp;km²)
* Lago Superior (82 000&nbsp;km²)
* Lago Vitoria (69 000&nbsp;km²)
* Lago Huron (60 000&nbsp;km²)
* Lago Michigan (58 000&nbsp;km²)
* Mar de Aral (34 000&nbsp;km²)
* Lago Tanganica (33 000&nbsp;km²)
* Lago Baikal (31 000&nbsp;km²)
* Gran Lago do Oso (31 800&nbsp;km²)
* Gran Lago dos Escravos (29 000&nbsp;km²)

## Lagos fóra da Terra 
Hai probas da existencia de lagos extraterrestres, tales como os lagos de metano que a NASA informou (áo retornar a sonda Cassini) que existían en Titán, unha lúa de Saturno.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de lagos por continente.
* Xeografía física
* Hidrografía
* Lagoa
* *Loch*
Planificación

**Planificación**, no sentido máis universal implica ter un ou varios obxectivos a realizar xunto coas accións requiridas para concluír exitosamente.

Dado que a planificación pode aplicarse en moi diversos ámbitos da acción do home, mencionaremos algúns dos máis populares:

a. Empresas

b. Goberno

c. Demografía

d. Persoal

e. Enxeñaría civil

f. Enxeñaría de Software

g. Contabilidade

Por exemplo:

No ámbito empresarial a *Planificación Estratéxica* axuda a que as empresas teñan claros os seus obxectivos e así poidan definir un programa de accións para realizalos. Dese xeito separan un problemática complexa en porcións pequenas que se han de ir realizando aos poucos.

Asignar os recursos a cada tarefa, xa sexan tempo, diñeiro ou horas/home é responsabilidade dos encargados da planificación. Así como a orde en que se realizará cada tarefa.

Na maioría das empresas os obxectivos de planificación resúmense en obter beneficios para os seus accionistas, empregados, a sociedade e o medio ambiente.

A planificación divídese en: estratéxica, táctica, operativa e normativa. A primeira realízase a longo prazo, as seguintes a mediano prazo e a última a curto prazo. Dependendo da natureza da organización deberanse aplicar un conxunto de plans aliñados para a súa actuación.

A planificación estratéxica dáse dentro das organizacións no nivel directivo, ou no máis alto nivel de mando. A planificación táctica, adoita chamarse media, dáse en directivos medios. A planificación operativa dáse nos empregados, no nivel máis baixo da organización. A planificación normativa é a encargada de fixar as normas coas cales se rexerá a organización, determinar as regras ou leis dentro do sistema, sexa cal fose a súa natureza.

Para lograr unha adecuada función das organizacións hai que aliñar os tres tipos de planificacións, realizando en cada tramo as adecuacións pertinentes.

A actitude de cada planificación, realizada no nivel desexado, require unha definición, pode ser:

1.- Planificación interactiva.

2.- Planificación reactiva.

3.- Planificación normativa.

A planificación interactiva oriéntase para ter o control sobre o futuro, polo que o presente é moi importante xa que dá pauta a dicir como se vai a ir construíndo o futuro desexable e o reproducilo fielmente como se desexa. Actualmente as empresas máis fortes e de tecnoloxía adoitan empregala.

A planificación reactiva, é simplemente realizar accións encamiñadas a seguir como actualmente se atopa a organización, non se pensa no futuro, se non en manter o que actualmente ten a organización.

### Notas
Ackoff, Russell. "El paradigma de Ackoff".

Miklos, Tello. "Planificación interactiva".

Miklos, Tello. "Planificación prospectiva".

Juárez, Socorro. "Sistema de Administración Integral para a E.B.R.C.E.B.D.F."

### Véxase tamén
*Sistema de planificación de recursos da empresa
POP3

**POP3** ou **Post Office Protocol Version 3** (literalmente *Version 3 do Protocolo de Oficina de Correos*). Protocolo deseñado para a xestión, acceso e transferencia de correo electrónico.

As primeiras versións do protocolo POP, POP1 e POP2 ficaron obsoletas polo POP3. De feito, o termo *POP* é empregado para referirse ao protocolo POP3.
Produtor de contidos web

O **produtor de contidos web** é o buscador e ensamblador de contidos necesarios para unha páxina web. A súa función non é a do deseñador nin a do mantedor, aínda que pode ser a mesma persoa.
Programador, programadora

Un **programador** ou **programadora** é unha persoa que se dedica á programación ou que escribe un código ou programa, xeralmente enténdese no campo da informática e dos ordenadores.

Ada Lovelace considérase a primeira persoa que empregou un algoritmo co propósito de ser introducido nunha computadora en outubro de 1842 e, polo tanto, a primeira programadora da historia.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Código de fonte
* Lista de progamadores famosos
* Linguaxe de programación
* Linguaxe informática
Apollo 13 (homónimos)

**Apollo 13** pode referirse a:
*A nave espacial Apollo 13, lanzada en 1970 dentro da misión Apolo;
*A película *Apollo 13*, baseada no libro *Lost Moon* de Jim Lovell e Jeffrey Kluger.
Apollo 11

miniatura|200px|Engalaxe do Apollo XI.
O **Apollo 11** foi unha misión espacial tripulada dos Estados Unidos cuxo obxectivo foi lograr que un ser humano camiñase na superficie da Lúa. A misión enviouse ao espazo o 16 de xullo de 1969, aluando o 20 de xullo dese mesmo ano e ao día seguinte logrou que 2 astronautas (Armstrong e Aldrin) camiñasen sobre a superficie lunar. O Apollo 11 foi impulsado por un foguete Saturno V desde a plataforma LC 39A e lanzado ás 13:32&nbsp;UTC do complexo de cabo Kennedy, en Florida (Estados Unidos). Oficialmente coñeceuse á misión como AS-506. A misión está considerada como un dos momentos máis significativos da historia da Humanidade e a Tecnoloxía.

## Tripulación 
A tripulación do Apollo 11 estaba composta polo comandante da misión Neil A. Armstrong, de 38 anos; Edwin E. Aldrin Jr., de 39 anos e piloto do LEM, alcumado *Buzz*; e Michael Collins, de 38 anos e piloto do módulo de mando.

## Tecnoloxía de transmisión 
A retransmisión de imaxes dende a superficie da Lúa representou un reto técnico que había que lle sumar ó envío dos sinais de control e coordinación a e dende a Lúa e a e dende o módulo en órbita. Para logralo, necesitouse dende o deseño de novas cámaras para o módulo no chan, a cargo de Westinghouse, e para o módulo en órbita, a cargo de RCA Corporation, para resistir as condicións da viaxe, a máis de reconverter o sinal dende 320 liñas e 10 imaxes por segundo (frames per second, FPS) a 525 e 30 FPS da televisión comercial daquela.

## Outros detalles 
A denominación das naves, privilexio do comandante, foi *Eagle* para o módulo lunar e *Columbia* para o módulo de mando.

O comandante Neil Armstrong foi o primeiro ser humano que pisou a superficie da Lúa, o 20 de xullo de 1969 ás 2:56 (hora internacional UTC) ao sur do Mar da Tranquilidade (*Mare Tranquillitatis*), seis horas e media despois de aluar. Este fito histórico retransmitiuse a todo o planeta desde as instalacións do Observatorio Parkes (Australia). Inicialmente o paseo lunar ía ser retransmitido a partir do sinal que chegase á estación de seguimento de Goldstone (California, Estados Unidos), pertencente á Rede do Espazo Profundo, pero ante a mala recepción do sinal optouse por utilizar o sinal da estación Honeysuckle Creek, próxima a Camberra (Australia). Esta retransmitiu os primeiros minutos do paseo lunar, tralos cales o sinal do observatorio Parkes foi utilizado de novo durante o resto do paseo lunar. As instalacións do MDSCC en Robledo de Chavela (Madrid, España) tamén pertencentes á Rede do Espazo Profundo, serviron de apoio durante toda a viaxe de ida e volta.

O 24 de xullo, os tres astronautas lograron unha perfecta amaraxe en augas do océano Pacífico, pondo fin á misión.

## Notas
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Proxecto Apollo