open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Afonso I, Duque de Braganza

**Afonso I de Braganza**, nado talvez en Veiras (Alentejo) en 1377 e finado en 1461, foi o 8.º conde de Barcelos, 2.º conde de Neiva e o 1.º Duque de Braganza. Foi fillo natural do rei Xoán I e de Inés Pires.

## Traxectoria 
O primitivo estado e patrimonio dos Braganza formouse con bens e terras que dotou á filla o condestábel Nuno Álvares Pereira (1360-1431) 7.° Conde de Barcelos. Foi o fundador da casa de Braganza. O señorío e o Ducado de Braganza solicitounos ao rexente Pedro, con motivo de breve reconciliación entre ambos, que llo concedeu no ano 1442. Os descendentes foron Duques de Guimarães o 23 de novembro de 1470 e de Barcelos o 5 de agosto de 1562.

Durante o reinado de Duarte tivo excelentes relacións co seu medio irmán, pero non o conseguiu demover da tráxica expedición a Tánxer. Despois da morte de Duarte e durante a rexencia da súa viúva dona Leonor e don Pedro, irmán do falecido rei, non foron boas as relacións entre Afonso e Pedro. En 1442 este obtivo do rexente o señorío e Ducado de Braganza. Era o terceiro Ducado de Portugal (os dous primeiros foron creados por Xoán I para os seus dous fillos: o de Coímbra a Pedro e o de Viseu para Henrique)

## Casamento e descendencia 
Casou en Leiria en 8 de novembro de 1401 con Brites ou Beatriz Pereira de Alvim (1380-1412) condesa de Barcelos e condesa de Arraiolos, filla única do condestábel Nuno Álvares Pereira e Leonor Alvim, morta en 1 de novembro de 1401, a herdeira da casa máis opulenta do reino. Dese casamento, tivo tres fillos:

* Afonso, conde de Ourém e marquês de Valença (mercé de Afonso V) que faleceu aínda en vida de seu pai en 1460; 
* Fernando que sucedeuo no ducado de Braganza; 
* Isabel que casou co seu tío o infante Xoán, Infante de Portugal, fillo de Xoán I.

En 1420, casou con Constanza de Noreña, filla de Afonso de Gijón e Noreña, fillo de Henrique II de Castela, pero non tivo fillos.

O seu neto en sexta xeración, Xoán II de Braganza, seria despois o rei Xoán IV de Portugal.
Horace Wells

**Horace Wells**, nado o 21 de xaneiro de 1815 e finado o 24 de xaneiro de 1848, foi un dentista estadounidense que utilizou por primeira vez a anestesia en odontoloxía, concretamente o óxido de nitróxeno.

## Biografía 
Nacido en Hartford, Vermont, Wells asistiu á escola Walpole, en Nova Hampshire antes de estudar odontoloxía en Boston. Unha vez que se graduou, estabeleceu un consultorio en Hartford, Connecticut, cun socio chamado William T. G. Morton, quen sería coñecido pola utilización do éter como anestésico o 18 de outubro de 1846.

Wells experimentou nel mesmo os efectos do óxido de nitróxeno en 1844, cando John Riggs lle extraeu un dente sen sentir ningunha dor. Desde ese momento comezou a utilizala cos seus propios pacientes. Non intentou patentar o descubrimento porque declarou que verse libre de dor tiña que ser "tan gratuíto como o aire".

miniatura|esquerda|135 px|Placa honorífica a Horace Wells.
En 1845, en Boston, realizou unha demostración ante un grupo de estudantes de medicina no Hospital Xeral de Massachusetts, mais o gas non foi ben administrado e o paciente chegou a berrar de dor. Os asistentes fóronse do lugar criticándoo. Despois deste acontecemento, Wells perdeu todo o seu prestixio ante a comunidade médica.

Despois deste feito, Wells abandonou a odontoloxía e dedicouse a ser vendedor durante os dous anos seguintes, viaxando por Connecticut e vendendo diferentes artigos para o fogar. En 1847, mudouse a París.

Un tempo despois de ter regresado aos Estados Unidos, Wells volveuse adicto ao cloroformo. Nesa época, non se coñecían os efectos de aspirar cloroformo e éter. Un día, en estado de delirio, saíu correndo á rúa e tiroulle ácido sulfúrico a dúas prostitutas. Foi enviado ao cárcere neoiorquino de Tombs. A medida que os efectos da droga se lle foron desvanecendo, e a súa mente aclarándose; xa lúcido, deuse conta do que fixera e suicidouse cortándose unha arteria da perna cunha navalla de afeitar logo de terse metido unha dose analxésica de cloroformo.

Wells atópase soterrado no cemiterio Cedar Hill en Hartford, Connecticut.

## Recoñecementos 
En 1864, de forma póstuma, a Asociación Dental Americana recoñeceulle a Wells a descuberta da anestesia moderna, e a Asociación Médica Americana fixo o propio en 1870.

En Place des États-Unis, París, foi erixido un monumento na súa memoria.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

: *Musto, David F., "They Inhaled", New York Times, 12 de agosto de 2001 (crítica de *Ether Day*)

* 

### Ligazóns externas 
* Dr Horace Wells (1815-1848) 
* Sitio web de Horace Wells  
* Historia de Vermont - Horace Wells
Paul Bazelaire

**Paul Bazelaire**, nado o 4 de marzo de 1886 e finado o 11 de decembro de 1958, foi un violoncelista francés. Tamén gañou moitos premios de literatura e de poesía en Francia e en Bélxica.

## Biografía 
Seu pai era un ilustre escritor, que gañou varios premios de literatura e poesía, en Francia e en Bélxica. Súa nai e seu avó foron quense lle ensinaron teoría e piano.

Comezou a estudar violonchelo á idade de sete anos con H. Clarival, o excelente Director da Compañía Filarmónica de Sedan, a súa cidade natal. Cando tiña dez anos, Bazelaire iniciou os seus estudos na Academia París.

Fixo a súa estrea á idade de once anos na súa cidade natal, Sedan, o 18 de decembro de 1897. Naquel mesmo ano, acada o primeiro premio de violonchelo na Academia. Á idade de 17 anos, como estudante de Xavier Leroux, gañou o primeiro premio de harmonía, e dous anos máis tarde, gañou o primeiro premio de composición e contrapunto.

## Carreira 
Inmediatamente comezou unha carreira como solista, e viaxou por Polonia, Rusia, Alemaña, Austria, Italia, Tunicia, Inglaterra e Bélxica. Tivo un grande éxito nas Academias de Petrogrado e Moscova, e coas sociedades Filharmónicas de Varsovia, Lodz, Cracovia, Prsmysil, Viena, Berlín, Hamburgo etc.

Continuando a súa carreira solística, converteuse tamén un recoñecido profesor. Foi nomeado profesor na Academia Nacional de París en 1918 á idade de 32 anos, onde formou e atraeu a moitos estudantes. Escribiu varias obras importantes sobre a relación entre técnica e interpretación, e deu nova vida á escola francesa de violonchelo.

Entre seus discípulos están Pierre Baker, Bernard Michelin, Reine Flachot, Guy Fallot, Roger Albin, Genevieve Viagem Hammer, Pierre Fournier e moitos outros.

Creou un conxunto de cincuenta violonchelistas, que se fixo famoso en toda Francia, e mesmo en todo o mundo. Este grupo participou no "Farewell Concert" de Pau Casals o 1 de outubro de 1956 na Sorbona. Casals dirixiu unha orquestra de 100 violonchelistas, e Bazelaire e os seus alumnos contribuíron moito para este marabilloso evento.

Bazelaire foi un bo amigo de Pau Casals, que lle confiou a presidencia do concurso internacional Pau Casals. Outros xuíces incluídos A. Fritz, Gaspar Cassado, Pierre Baker, Karel Pravoslav Sadlo e outros grandes violonchelistas. Un dos participantes era un xove Mstislav Rostropovich.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Site sobre Bazelaire
James Callaghan

**Leonard James Callaghan, Baron Callaghan of Cardiff**, nado o 27 de marzo de 1912, finado o 26 de marzo de 2005, foi un político laborista, primeiro ministro británico entre 1976 e 1979, e lord vitalicio dende 1987. Político popular, moderado e optimista, que se gañou o alcume cariñoso de *Sunny Jim* (*Alegre Jim*).

## Biografía 
Leonard James Callaghan naceu en Portsmouth, cidade costeira do sur de Inglaterra. Na súa autobiografía, *Time and chance*, fala das dificultades económicas da súa nenez e da axuda prestada por un deputado laborista cando faleceu seu pai, James, os seus nove anos. *"Dende aquela sempre fomos laboristas"*, escribiu.

Deixou os estudos aos 16 anos e encontrou traballo como oficinista fiscal antes de alistarse na mariña durante a II guerra mundial.

James Callaghan faleceu na véspera do seu 93° aniversario, once días despois do falecemento da súa muller, Audrey Callaghan, con quen estivo casado durante 67 anos.

## Traxectoria política 
James Callaghan entrou en política, como deputado por Cardiff, o 5 de xullo de 1945. Desempeñou tamén distintos cargos sindicais e optou por primeira vez ao liderado do Partido Laborista ao fenecer Hugh Gaitskell en 1963.

Callaghan chegou ao número 10 de Downing Street trala dimisión de Harold Wilson en 1976 e despois de ter controlado tres carteiras ministeriais importantes: *chancellor* ou ministro de Finanzas, de 1964 até 1967; ministro do Interior, de 1967 até 1970, e xefe da diplomacia, de 1974 até 1976. A súa longa experiencia nas funcións de goberno e o seu perfil como candidato menos propenso a causar divisións no seo do Partido Laborista aseguráronlle a dirección do partido e do Reino Unido en 1976.

A traxectoria política de Callaghan pasou por serias dificultades e decisións polémicas. Á fronte do Ministerio de Facenda, resistiuse a desvalorizar a libra esterlina até que a conxuntura fixo inevitable a caída da moeda, tendo que dimitir por isto no ano 1967.

En Interior, ordenou o despregue de tropas británicas en Irlanda do Norte ao son das primeiras manifestacións pro dereitos civís e os enfrontamentos da maioritaria poboación protestante. Como ministro de Exteriores do Goberno Wilson, Callaghan conduciu as negociacións da entrada do Reino Unido na Comunidade Europea.

Os seus tres anos en Downing Street, como primeiro ministro, concluíron no chamado *inverno do descontento*, co estado practicamente paralizado por continuas folgas sindicais, que lle deron munición á oposición conservadora. Unha moción de censura, que Callaghan perdeu por un voto, precipitou a convocatoria das eleccións xerais de 1979, que selaron o ascenso de Margaret Thatcher.

O ex primeiro ministro ocupou o seu escano na Cámara baixa até 1987, cando entrou na Cámara alta como *Lord Callaghan de Cardiff*.
Lista de episodios de O detective Conan (temporada 1)

Esta é unha **listaxe dos episodios pertencentes á 1ª tempada** do anime *O detective Conan* baseado no manga de nome homónimo creado por Gosho Aoyama. Esta primeira temporada está formada polos episodio do 1 ao 79 segundo a numeración galega.

A primeira tempada do anime de *O detective Conan* foi dirixida por Kenji Kodama e Yasuichiro Yamamoto e producida por TMS Entertainment e Yomiuri Telecasting Corporation. As tramas dos episodios xiran ao redor do detective adolescente Shinichi Kudo, convertido nun cativo por mor dun veleno.

## Desenvolvemento da trama 
A trama da primeira tempada consiste na resolución dos primeiros casos de Shinichi baixo a súa nova identidade, Conan Edogawa, e o transcorrer da súa nova vida. Nela fan a súa primeira aparición algúns dos personaxes principais como Ran Mouri, Kogoro Mouri, Eri Kisaki, Heiji Hattori ou Caco Kid, entre outros.

## Episodios 
## Notas
Eduard Buchner

**Eduard Buchner**, nado o 20 de maio de 1860 en Múnic e finado o 12 de agosto de 1917 en Focsani (Romanía), foi un químico alemán, galardoado co premio Nobel de Química en 1907.
## Traxectoria 
Fillo dun médico e profesor de medicamento forense, comezou os seus estudos de química en 1884 con Adolf von Baeyer e botánica con Karl Wilhelm von Nägeli no Instituto de Botánica de Múnic. Tras un período en que traballou con Otto Fischer en Erlangen, obtivo o doutoramento pola Universidade de Múnic en 1888. Desde 1893 foi sucesivamente profesor das de Kiel, Tubinga, Berlín, Breslau e Würzburg.

Casou con Lotte Stahl en 1900.

Durante a primeira guerra mundial serviu nun hospital de campaña en primeira liña. Foi ferido o 3 de agosto de 1917 e morreu a consecuencia de ditas feridas nove días despois.

En 1897, Eduard descubriu que os extractos de lévedo podían fermentar o azucre ata alcohol e probou que os enzimas implicados na fermentación alcóholica continuaban a funcionar mesmo cando se eliminaban as células vivas.

## Investigacións científicas 
En 1907 recibiu o premio Nobel de Química polo seu descubrimento da fermentación (en concreto sobre a fermentación alcohólica) en ausencia de células vivas. Con este experimento demostrou que a fermentación alcohólica débese á acción dunhas encimas chamadas cimasas e non á simple acción fisiológica das células do fermento.

Escribiu sobre os seus descubrimentos acerca da fermentación na obra *Die Zymasegährung* (1903), escrita en colaboración co seu irmán Hans.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina web do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1907 
* Biografía na páxina do Instituto Nobel 1907 
* Perfil de Eduard Buchner en NNDB
Jordi Solé Tura

**Jordi Solé Tura**, nado en Mollet del Vallès o 23 de maio de 1930 e finado en Barcelona o 4 de decembro de 2009, foi un político e xurista catalán, un dos sete Pais da Constitución Española de 1978.

## Traxectoria 
Foi elixido deputado por Barcelona en xuño de 1977 e marzo de 1979. Foi un dos dous cataláns dun total de sete relatores da Constitución Española de 1978. En 1985 foi elixido Decano da Facultade de Dereito da Universidade de Barcelona. Foi de novo elixido deputado por Barcelona en 1989, 1993 e 1996.

Foi Ministro de Cultura nos gobernos de Felipe González. Durante o seu mandato como ministro, executáronse as obras de remodelación da Biblioteca Nacional de España e comezáronse as do Teatro Real de Madrid, que non finalizaron durante o seu mandato. Inaugurouse en 1992 o Museo Thyssen-Bornemisza.

Faleceu o 4 de decembro do 2009, dous días antes do 31º aniversario da Constitución.

## Obra publicada 
Columnista en diversos diarios, especialmente *El País*, *El Periódico de Catalunya* e *La Vanguardia*. Publicou as seguintes obras:

* 1970: *Catalanismo y revolución burguesa*
* 1974: *Ideari de Valentí Almirall*
* 1974: *Política internacional y conflictos de clase*
* 1977: *Diccionario del comunismo*
* 1996: *Història social de la filosofia*, 3 volumes. Tradución da obra *A History of Western Philoshophy* de Bertrand Russell
* 1999: *Una història optimista*. Autobiografía.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
Congreso dos Deputados, ficha.
Fernando I, Duque de Bragança

**Fernando I**, nado en 1403 e finado en Vila Viçosa en 1478, foi o segundo Duque de Bragança, segundo fillo do primeiro duque Afonso I. Sucedeu no ducado por morte do seu pai, en 1464.

## Traxectoria
Sendo neno, o avó cedeulle o condado de Arraiolos, e recibiu despois os títulos de conde de Barcelos, conde de Neiva, fronteiro-mor do Reino, e aínda Afonso V nomeouno marqués de Vila Viçosa (1455). Tomou parte na expedición de Tánxer, para ser máis tarde gobernador de Ceuta por dúas veces.

Acompañou a Afonso V en expedicións ao norte de África, con tanta gallardía que o soberano lle fixo a honra de elevar Braganza á categoría de cidade. Foi rexente do Reino en 1471, cando o rei partiu para a conquista de Arzila.

## Casamento e descendencia
Casou en 1429 con Xoana de Castro, filla de Xoán de Castro, señor do Cadaval, e logo con Filipa de Melo. Tivo os seguintes descendentes:
# Fernando II, 3 º duque de Braganza morto en 21 de xuño de 1483. Duque de Bragança e conde de Arraiolos nomeado por Afonso V de Portugal.
# Xoán, Marqués de Montemor-o-Novo, nado en 1471.
# Afonso, conde de Faro e de Odemira, nomeado en 1496 por Afonso V de Portugal, de quen descende o conde de Vimieiro.
# Álvaro de Bragança, señor de Tentúgal, A Pobra, Buarcos e Cadaval, tamén chamado Álvaro de Portugal-Bragança, naceu en 1439 e morreu en 1504 en Toledo, sepultado en Évora.
Morella

**Morella** é un concello da Comunidade Valenciana, España. Situada ao norte da provincia de Castelló, é a capital da comarca de Ports, en pleno Maestrazgo. O seu termo municipal ten 413,5&nbsp;km², o terceiro en extensión da Comunidade Valenciana. Conta con 2.854 habitantes (INE 2008).

## Xeografía 
Morella, cidade da provincia de Castelló limítrofe coas de Teruel e Tarragona, aparece ante os ollos do visitante rodeada do encanto que lle transmiten as súas murallas centenarias e coroada pola súa robusto castelo, a máis de mil metros de altitude e con accesos a través dos portos de montaña de Torre Miró (1.259 m) e Querol (1.020 m).

O relevo abrupto e montañoso da comarca de Ports sementa o camiño para chegar a Morella atravesando barrancos, bosques de piñeiros, carrascas, carballos, ramblas e muelas.

O seu clima é mediterráneo de alta montaña, con veráns frescos e invernos moi fríos con xeadas frecuentes e abundantes nevadas. Durante os meses máis centrais do inverno, o forte vento de mistral, que frecuentemente sopra nesta zona, provoca que a sensación térmica descenda en numerosas ocasións duns -20&nbsp;°C.

A N-232 é o eixo de comunicación de Morella con Zaragoza e Logroño. Así mesmo, esta estrada conecta Morella cos destinos turísticos valencianos do litoral, coa Autoestrada do Mediterráneo (A-7) e coa estrada N-340. Desde Castelló, tamén se pode acceder á cidade pola N-238 que enlaza posteriormente coa N-232 en dirección a Morella.

## Historia 
Empolicada espectacularmente na ladeira dunha montaña, a cidade amurallada de Morella, a antiga *Castra Aelia* dos romanos e feudo do carlismo en tempos do xeneral Cabrera, señorea a paisaxe do Alto Maestrazgo. Morella pode exhibir unha historia tan antiga como ilustre.

## Demografía 
## Lugares de interese 
miniatura|220px|Castelo de Morella
*Igrexa de Santa María
*Convento de San Francisco
*Igrexa de San Nicolás
*Castelo de Morella
*Murallas medievais
*Acueduto de Santa Lucía
*Casa do concello
*Casas solariegas
*Covas prehistóricas de *Morella La Vella*

## Ligazóns externas 
* Morella.net
* Web de Turismo de Morella realizada pola Axencia Valenciana de Turismo
* Todo Sobre Morella - Fotos de Morella. Máis de 3.000 fotos de Morella
Arico

**Arico** é un concello das Illas Canarias. Esténdese por unha área de 30.09&nbsp;km² onde no ano 2008 vivían 23.369  habitantes. Encóntrase na illa de Tenerife, na provincia do mesmo nome.

## Demografía
Evolución da poboación de Tacoronte dende a década dos 50 ata agora:

ImageSize  = width:500 height:400
PlotArea   = width:400  height:350 left:50 bottom:45

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:9000

TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:500 start:0
Colors= 
  id:AO  value:orange
  id:AA  value:black
  id:AB  value:orange
  id:AC  value:black
  id:AD  value:orange
  id:AE  value:black
  id:AF  value:orange
PlotData=
  width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:7

  bar:1950      from:0 till:5391 color:AO
  bar:1960      from:0 till:5336 color:AA
  bar:1970      from:0 till:4189 color:AB
  bar:1981      from:0 till:4228 color:AC
  bar:1991      from:0 till:4662 color:AD
  bar:2001      from:0 till:5824 color:AE
  bar:2008      from:0 till:8175 color:AF

 
## Política
A repartición de escanos quedou deste xeito:

## Notas
## Véxase tamén
El Porvenir

***El Porvenir*** foi o nome de varios periódicos:

****El Porvenir***, periódico publicado en Santiago de Compostela en 1845.
****El Porvenir***, periódico conservador editado en Ferrol en 1870.
****El Porvenir***, periódico publicado en Santiago de Compostela entre 1875 e 1882.
****El Porvenir***, periódico editado en Pontevedra en 1875.
****El Porvenir***, periódico editado en Madrid de 1883 a 1886.
****El Porvenir***, semanario editado en Noia en 1893.
****El Porvenir***, periódico republicano editado en Ourense en 1896.
****El Porvenir***, semanario publicado en Ribadavia entre 1922 e 1925.
****El Porvenir de Monforte***, periódico editado en Monforte de Lemos en 1900.
****El Porvenir de Valdeorras***, periódico editado no Barco de Valdeorras entre 1891 e 1892.
****El Porvenir Hispano-Lusitano***, periódico editado en Vigo en 1858.
## Xeografía
***Colonia El Porvenir**, localidade no departamento de Goya, Corrientes, Arxentina.
***Estación El Porvenir**, paradoiro ferroviario na comuna de Los Ángeles, Chile.
***Parroquia El Porvenir**, parroquia rural no cantón Palanda, Ecuador
***El Porvenir**, barrio da cidade de Sevilla, España.
***El Porvenir**, municipalidade do departamento de Atlántida, Honduras.
***El Porvenir**, municipalidade do departamento de Francisco Morazán, Honduras.
***El Porvenir**, municipio do Estado de Chiapas, México.
***El Porvenir**, municipio do departamento de Santa Ana, O Salvador.
***El Porvenir**, capital da Comarca Indíxena de Kuna Yala, Panamá.
***El Porvenir**, distrito no Departamento de La Libertad, Perú.
***El Porvenir**, distrito no Departamento de San Martín, Perú.
***El Porvenir**, un dos sectores da cidade de Cabimas, Venezuela
Tacoronte

**Tacoronte** é un concello das Illas Canarias. Esténdese por unha área de 30.09 km² onde no ano 2008 vivían 23.369  habitantes. Encóntrase na illa de Tenerife, na provincia do mesmo nome.

## Demografía
Evolución da poboación de Tacoronte dende a década dos 50:

ImageSize  = width:500 height:400
PlotArea   = width:400  height:350 left:50 bottom:45

DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:30000

TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:5000 start:0
Colors= 
  id:AO  value:orange
  id:AA  value:blue
  id:AB  value:orange
  id:AC  value:blue
  id:AD  value:orange
  id:AE  value:blue
  id:AF  value:orange
PlotData=
  width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:7

  bar:1950      from:0 till:9930 color:AO
  bar:1960      from:0 till:10282 color:AA
  bar:1970      from:0 till:12025 color:AB
  bar:1981      from:0 till:15640 color:AC
  bar:1991      from:0 till:17161 color:AD
  bar:2001      from:0 till:20295 color:AE
  bar:2008      from:0 till:23369 color:AF

## Política
O repartimento de escanos quedou deste xeito:

CC
PP
PSOE
Outros
Total

**2007**
11
5
4
1
**21**

## Véxase tamén
Illa dos Amores

A **Illa dos Amores** é unha insua portuguesa, que se atopa no río Miño no lugar Requeijo, parroquia de Gondarém, no condado de Vila Nova de Cerveira, distrito de Viana do Castelo.

Trátase dunha pequena illa a uns 400 m de longo e 100 m de ancho, como consecuencia da acumulación de sedimentos arrastrados polo río, e a súa posterior cobertura por vexetación. A illa está case completamente cuberta con grupos de árbores (abeneiros, salgueiros e acacias).

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* ACER - Associação Cultural e de Estudos Regionais
Illa Boega

A **Illa da Boega** é unha insua portuguesa que se sitúa no río Miño entre as parroquias de Loivo e Gondarem, concello de Vila Nova de Cerveira, distrito de Viana do Castelo.
É unha pequena illa con cerca de 1400 m de largo por 400 m de ancho, resultante da acumulación dos sedimentos arrastados polo río, e a súa posterior cobertura por vexetación herbácea. A illa está bordeada por unha fileira de árbores (amieiros, salgueiros e acacias), co seu interior forrado con herba, utilizado para o pastoreo.

## Ligazóns externas
* Sítio do Requeijo. Ilhas dos Amores e da Boega
Illa Ínsua

A **Ínsua** é unha insua portuguesa, que se atopa na desembocadura do río Miño, na fronteira norte entre Portugal e España, na praia de Moledo no condado de Caminha distrito de Viana do Castelo.

É unha illa de granito cunha área de aproximadamente 400 metros de norte a sur. Está situada máis precisamente no lado sur da desembocadura do río Miño, a 3´2&nbsp;km (O.SO.) de Caminha e a 350 metros da costa. Periodicamente é posible pasar a pé á Ínsua desde a beira portuguesa.

A Ínsua estivo repetidamente unida a terra, datando de 1575 a primeira conexión documentada,  repetida en 1582, 1629, 1708, 1895 e 1947.

Ocupando a maior parte, nela atópase o Forte da Ínsua, clasificado polo IPPAR como Monumento Nacional. Dentro da fortaleza, había varias fontes e existe un pozo de auga doce.
Lis Teutor

**Guadalupe de la Caridad Teuntor Domínguez**, nada na Habana (Cuba) en 1972, máis coñecida como *Lis*, é unha actriz e soprano cubana residente na Coruña.

## Traxectoria 
Traballou como cantante en varias orquestras galegas, e participou no reality show de Telecinco *Popstars*. Participou en series da Televisión de Galicia como *Libro de familia*, *Os Atlánticos* ou *Criaturas*.

## Notas
Liña Verde (Chipre)

miniatura|Liña Verde de Nicosia, Chipre.

miniatura|Rúa de Nicosia cortada pola Liña Verde.
A **Liña Verde** é a liña de demarcación que divide Nicosia, a capital de Chipre, en dúas partes, unha setentrional baixo o poder da autodenominada República Turca do Norte de Chipre, e a parte meridional baixo o control gobernamental recoñecido internacionalmente da República de Chipre. O paso a través da mesma faise, exclusivamente, por "Ledra Palace Check Point", lugar controlado polas forzas de seguridade de ámbolos sectores da illa e de UNFICYP.

En 1960, Chipre transformouse nun país independente e bi-comunal, cunha poboación maioritaria de orixe grego e unha gran minoría de turcos. En decembro de 1963, a cidade foi o centro de violentos enfrontamentos intercomunais, resultando nunha división de facto da mesma. O Secretario Británico para as Relacións da Commonwealth, Dunkan Sands, viaxou a Chipre coa intención de restaurar a calma. Fixéronse unha serie de encontros cos delegados turco-chipriotas e greco-chipriotas baixo a dirección de Sands. Durante os mesmos, o xeneral Young, quen estaba a cargo das tropas británicas chegadas para supervisar o cesamento do fogo, marcou unha liña verde o 30 de decembro de 1963 sobre o mapa de confrontación en Nicosia. A liña fortaleceuse coa invasión da illa por parte de Turquía en xullo de 1974. Chegou a converterse de facto en fronteira cando en 1983 a parte turco-chipriota autoproclámase como República Turca do Norte de Chipre, país unicamente recoñecido por Turquía.

A partir dese momento a liña mantén o nome de *Green Line*, separando ás dúas comunidades mediante unha combinación de barricadas, bolsas de area, arames de pugas e postos de garda. O seu ancho é variado (sendo, en media, o correspondente a unha rúa) e a súa patrulla interna é realizada polas tropas de UNFICYP das Nacións Unidas.

Esta liña tamén se denomina nalgún caso como *Liña Atila*, nome en clave dado polas forzas turcas durante a intervención militar da illa na chamada Operación Atila. Na madrugada do 8 ao 9 de marzo de 2007, o goberno greco-chipriota comezou a derrubar parte da Liña Verde nun "sinal de boa vontade", segundo afirmou o voceiro gobernamental Christodoulos Pashardes, o que foi ben recibido polo líder turco-chirpiota Mehmet Ali Talat, aínda que se advertiu que a medida, con ser positiva, non é nin definitiva nin constitúe o final do conflito de ambas as comunidades. En xaneiro, o goberno turco-chipriota tamén realizara xestos de achegamento ao destruír unha ponte peonil que, a dicir da outra parte, violaba a Liña Verde.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Invasión turca de Chipre
Ibi

**Ibi** é un concello da provincia de Alacant, na Comunidade Valenciana, España. Pertence á comarca do Alcoià e é o concello máis grande da comarca xeográfica da Hoya de Castalla. Conta cunha poboación de 24.093 habitantes (INE 2008).

## Xeografía 
A vila de Ibi atópase situada no extremo noroeste dos vales que configuran a Hoya de Castalla e ao nordeste da conca do Monnegre, coñecido tamén como Río Verde ou de Castalla, concretamente ao pé das serras do Menejador e de Biscoy. O termo de Ibi limita cos termos municipais de Alcoi, Castalla, Xixona e Onil. Comunícase con Alacant e Valencia pola autovía A-7.

Na súa parte norte e nordeste limita cun grande arco montañoso formado polas serras de *Biscoy, Teixereta, Cuartel, Cabeç Corbó* e *la Tallada*.

A poboación está situada entre dous cerros sobre os cales se sitúan respectivamente as ermidas de Santa Lucía e San Miguel.

## Demografía 
Segundo o censo INE 2008, Ibi ten 24.093 habitantes, polo que é o 19º concello da provincia en número de habitantes.

## Economía 
Ibi é unha cidade onde as industrias recíclanse continuamente para adaptarse aos novos mercados. Desde o século pasado en Ibi, o negocio do xeado xerou moitos postos de traballo, tamén é coñecida pola súa produción de xoguetes que nos anos 70 e 80 centraban a case toda a poboación activa. Actualmente Ibi segue sendo unha cidade moi industrializada, pero as empresas de xoguetes están sendo substituídas por fábricas de metal e de plástico en xeral, aumentando tamén o sector de importación e exportación.

## Monumentos e lugares de interese
miniatura|250px|Igrexa da Transfiguración do Señor
*Igrexa Parroquial da Transfiguración
*La Tartana
*Monumento al *Fester*
*Monumento *dels Geladors*
*Monumento ós Reis Magos
*Barranco de los Molinos 
*Casa Gran
*Monumento ao Centenario do Xoguete

## Cidades irmandadas 
*  **Tomelloso**

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Concello de Ibi
* Vila de Ibi
* Ibi no Rexistro de Entidades Locais da Generalitat Valenciana
* Ibi Antifeixista: concerto cronograma e contra-información
Carcaixent

**Carcaixent** é un concello da Comunidade Valenciana localizado na provincia de Valencia, concretamente na comarca da Ribera Alta. Ten unha poboación de 21.973 habitantes (INE 2008). A conurbación que forma na actualidade cos concellos de Alzira e Algemesí constitúe, cos seus 95.000 habitantes, o segundo núcleo de poboación da provincia de Valencia, tras a capital e a súa área metropolitana.

## Xeografía 
O termo municipal sitúase entre a marxe dereita do río Xúcar, Val de Aigües Vives e as montañas del Convent. A cidade de Carcaixent é o núcleo máis importante do municipio, que ademais lle dá nome.

No que respecta á orografía, cabe dicir que é regada polo río Xúcar e polos seus afluentes Magre, Verd e Barxeta, e tamén pola Real Quenlla de Carcaixent. O termo é maiormente chairo, e esténdese pola unidade xeográfica que forma o val do Xúcar, que se transforma a partir da cidade cara ao leste nun terreo montañoso coa serra de Corbera e a das Agullas. O chan é cuaternario, orixinado polo aluvión procedente do río Xúcar, con montañas de roca calcaria.

Desde Valencia, accédese a esta localidade a través da CV-42 e CV-41 ou por medio da A-7 e logo tomando a CV-543. Tamén ten estación de ferrocarril na liña C-2 de Proximidades Valencia (Renfe).

### Barrios e pedanías 
No termo municipal de Carcaixent atópanse tamén os seguintes núcleos de poboación: 
***Barraca de Aigües Vives**
***Cogullada**

Pola súa banda, o núcleo de Carcaixent divídese en catro barrios: 
*Santa Bàrbara 
*Les Barraques 
*La Muntanyeta 
*Els Quatre Camins

## Demografía 
Carcaixent ten 21.695 habitantes (INE 2007). Segundo este censo, un 7,7% da súa poboación é de nacionalidade estranxeira.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* Concello de Carcaixent
* Consellería de Turismo do concello de Carcaixent
Conduto arterioso

O **conduto arterioso** é unha formación vascular embrionaria que comunica a arteria pulmonar coa aorta.

## Función
A súa función é a de levar o sangue venoso procedente do ventrículo dereito ata a arteria aorta. Deste xeito, impídese a chegada dun gran fluxo de sangue aos pulmóns, xa que o feto non respira, senón que se nutre a través do cordón umbilical.

### Mecanismo de peche
Tras o nacemento, péchase polo seguinte mecanismo: Nun primeiro momento, o neno nace e comeza a primeira inspiración. Co aumento da presión, prodúcese o peche do conduto e, ao mesmo tempo, detense a produción de prostaglandinas no interior do conduto, facendo que este se oblitere. A partir de entón, deixa de pasar sangue das arterias pulmonares á aorta. O sangue osixenarase agora nos pulmóns. Un mecanismo semellante ocorre nos vasos umbilicais, que tras o nacemento, péchanse.

Durante os primeiros meses de vida o vaso vaise enchendo de fibras ata que o que queda é un ligamento, chamado ligamento arterioso. A persistencia dun conduto permeable xera unha cardiopatía severa, que debe ser corrixida con cirurxía.
Rosalinda (lúa)

**Rosalinda** é un satélite interior de Urano. Foi descuberta a partir de imaxes tomadas pola *Voyager 2* o 13 de xaneiro de 1986, e déuselle a designación temporal de **S/1986&nbsp;U&nbsp;4**. Recibiría máis tarde o nome da filla do Duque desterrado da obra de William Shakespeare, *Ao voso gusto*. Tamén recibiu a designación de **Urano&nbsp;XIII**.

## Características
Rosalinda pertence ó grupo de satélites Portia, o cal inclúe a Belinda, Bianca, Desdémona, Portia, Xulieta, Cupido, Crésida e Perdita. Estes satélites teñen características orbitais e propiedades fotométricas semellantes. Por desgraza, a parte da súa órbita, o seu radio de 36&nbsp;kms e ó seu albedo xeométrico de 0,08, pouco máis se sabe deste astro.

As imaxes da Voyager 2 amosan a Rosalinda coma lixeiramente elipsoidal. A taxa de relación entre os eixos de Rosalinda é de 1,0-0,8. A súa superficie é de cor gris.

## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
* Urano

### Ligazóns externas
* Rosalind Profileby NASA's Solar System Exploration 
* Uranus' Known Satellites (by Scott S. Sheppard)
Victoria Libertas Pesaro

O **Victoria Libertas**, oficialmente **Unione Sportiva Victoria Libertas Pallacanestro** e por motivos de patrocinio **Carpegna Prosciutto Basket Pesaro**, é un club de baloncesto profesional italiano con sede na cidade de Pesaro, As Marcas. O club compite actualmente na Lega Basket Serie A, máxima categoría do baloncesto transalpino. O equipo é popularmente coñecido en Europa como **Scavolini Pesaro** debido ao seu histórico patrocinador Scavolini (de 1975 a 2014), unha empresa adicada ao deseño e manufacturación de cociñas, cuxo cofundador, Valter Scavolini, era presidente do club. Actualmente é coñecido como Consultivest Pesaro.

Fundado en 1947, o club viviu os seus mellores tempos nos anos 1980 e comezos dos anos 1990, nos que gañou dúas Ligas, dúas Copas, ademais de disputar tres finais da Recopa de Europa de Baloncesto, a cal consegui gañar en 1983. O VL xoga os seus encontros como local no Vitrifrigo Arena, o terceiro maior pavillón cuberto de Italia ao poder albergar 10&nbsp;323 espectadores.

## Historia 
O Vitoria Libertas foi fundado oficialmente en 1946, tendo a súa mellor época nos anos 1980. Despois de estar entre os mellores equipos de Italia durante décadas, o Vitoria Libertas gañou o seu primeiro trofeo importante en 1983, a Recopa de Europa. Desde entón, gañou a liga italiana en dúas ocasións (1988 e 1990) e a copa noutras dúas ocasións (1985 e 1992). Nos últimos anos, o Vitoria Libertas estivo entre os mellores equipos de Europa ao xogar a Euroliga en 2001–02 e 2004–05. De feito, na temporada 2004–05 chegou inesperadamente aos cuartos de final, sendo derrotado polo eventual campión Maccabi Tel Aviv. Por outra banda, o escolta do Vitoria Libertas Charles Smith, foi honrado co primeiro Trofeo Alphonso Ford ao máximo anotador da competición. O propio Alphonso Ford xogara a temporada anteior no Vitoria Libertas, antes de falecer por mor da leucemia. O propio Smith fora fichado para substituír o falecido xogador estadounidense.

## Patrocinios 
Ao longo dos anos, debido a motivos de patrocinio, o equipo foi coñecido como:

* **Benelli Pesaro** (1952–58)
* **Lanco Pesaro** (1958–61)
* **Algor Pesaro** (1961–63)
* **Butangas Pesaro** (1966–69)
* **Frizz Pelmo Pesaro** (1969–70)
* **Tropicali Pesaro** (1970–71)
* **Maxmobili Pesaro** (1971–75)
* **Scavolini Pesaro** (1975–2014)
* **Consultinvest Pesaro** (2014–2017)
* **Carpegna Prosciutto Pesaro** (2019–presente)

## Palmarés 
### Competitions locais 
**Liga de Italia**
* **Campións (2):** 1988, 1990
**Copa de Italia**
* **Campións (2):** 1985, 1992

### Competitions europeas 
**Copa Saporta**
* **Campións (1):** 1983
* *Subcampións (2):* 1986, 1987
**Copa Korać**
* *Subcampións (2):* 1990, 1992

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial do club
Globo de Ouro á mellor película en lingua non inglesa

Os **Globos de Ouro** son uns premios cinematográficos celebrados a principios de cada ano nos Ánxeles e outorgado pola Asociación da Prensa Estranxeira de Hollywood. A data dos filmes corresponden coa data de estrea en Estados Unidos. 

## Traxectoria 
Antes de 1974, o premio outorgábase de forma descontinua, e con varios filmes honrados cada ano e o premio era coñecido como **Globo de Ouro ao Mellor Filme Estranxeiro**, o que significaba que podía ser galardoado calquera premio non estadounidense. Dende esa data e, ata 1984, tivo diferentes denominacións e criterios de selección:

* *Mellor película estranxeira* (1949-1950, 1955-1958, 1974-1986): películas estranxeiras en Estados Unidos en calquera idioma.
* *Premio Internacional Samuel Goldwyn* (1959-1965).
* *Mellor película estranxeira en lingua non inglesa* (1966-1973): películas estranxeiras Estados Unidos con diálogos en idiomas diferentes ao inglés.
* *Mellor película estranxeira en lingua inglesa* (1966-1973): películas estranxeiras aos Estados Unidos en inglés.

### A partir de 1987 
En 1987, cambiouse o nome polo de **Mellor Filme en Lingua Estraxeira**, polo que os filmes en lingua non inglesa eran elixibles. Ademais, o cambio fixo que filmes estadounidenses noutras linguas puidesen ser elixidos, como o gañador *Cartas de Iwo Jima* e os candidatos *Apocalypto*, *The Kite Runner* e *In the Land of Blood and Honey*.

O país que máis veces gañou na categoría é o Reino Unido, con sete filmes mais, a partir do cambio realizado en 1987, é Francia.

## Gañadores do Globo de Ouro á mellor película de fala non inglesa 
### Década dos anos 1940 
### Década dos anos 1950 
### Década dos anos 1960 
### Década dos anos 1970 
### Desde 1980 
## Gañadores múltiples 
Hounbo nove directores que gañaron o premio varias veces:

## Notas
Nora Tschirner

**Nora Marie Tschirner**, nada o 12 de xuño de 1981 en Berlín, Alemaña do Leste, é unha actriz de cine e televisión.

## Filmografía 
* *SoloAlbum* (2003)
* *Kebab Connection* (2005)
* *FC Venus* (2006)
* *Keinohrhasen* (2007)
* *A noite que deixou de chover* (2007)
* *Zweiohrküken* (2009)
Walker Evans

**Walker Evans**, nado o 3 de novembro de 1903 en San Luis, Missouri e finado o 10 de abril de 1975 en New Haven, Connecticut, foi un fotógrafo estadounidense.

## Traxectoria 
Estudou en Williams College entre 1922 e 1923 e na Sorbona en 1926. 

Iniciouse na fotografía en 1930. Obtivo unha bolsa da Fundación John Simon Guggenheim en 1940. Incorporouse en 1945 á revista Time e á revista Fortune en 1965. Ese mesmo ano pasou a ser profesor de fotografía na escola de arte da Universidade Yale.

## Obra 
O seu traballo está relacionado coa crise económica do 29 , durante esta década participa no programa Farm Security Administration. As imaxes dos parceiros en Alabama, ao igual que as de Dorothea Lange son iconas da idade moderna.

## Legado 
A súa obra foi adquirida polo Museo Metropolitano de Arte en 1994, e todos os dereitos corresponden polo tanto a este, agás as fotos que fixo para o Farm Security Administration e que conserva a Biblioteca do Congreso.

## Galería de obras 

Ficheiro:Allie Mae Burroughs print.jpg
Ficheiro:Floyd Burroughs, cotton sharecropper. Hale County, Alabama LOC 3549662506.jpg
Ficheiro:Bethlehem Pa 1935 LOC fsa 8c52905.jpg
Ficheiro:SunCoffeeCanalSt1935.jpg

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Periodismo fotográfico
* Retrato fotográfico

### Ligazóns externas 
* Walker Evans Project 
* elangelcaido.org 
* http://www.masters-of-fine-art-photography.com/02/artphotogallery/photographer/walker_evans_01.html 
* http://www.masters-of-photography.com/E/evans/evans.html
Kebab Connection

***Kebab Connection*** é un filme turco-alemán estreado no 2005 e ambientado en Hamburgo.

## Argumento 
Ibo (Denis Moschitto) é un mozo de orixe turca que vive en Alemaña canda a súa familia e que ten unha noiva alemá (Nora Tschirner). O seu soño é ser director de cine, en concreto, quere facer a primeira película alemá de kung fu, mais ao que chega e a facer uns anuncios para a tenda de kebabs do seu tío. A súa moza, unha aspirante a actriz de teatro, fica embaraza del, mais é bastante reticente a aceptalo como pai.

O pai de Ibo bótao da casa e deshérdao, non quere que o seu fillo se arrexunte cunha alemá, aínda que ao final acéptaa como nora por consello da muller, e acaba perdoando o fillo.

Tamén hai outros temas secundarios interesantes, como pode ser a dun inmigrante grego, dono dun bar de comida grega que lle fai competencia aos kebabs turcos, que ten desherdado ao fillo ser vexetariano e rexentar un establecemento de comida vexetariana.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Yuan Shikai

**Yuan Shikai** (en chinés tradicional: 袁世凱, en chinés simplificado: 袁世凯, en pinyin: Yuán Shìkǎi, en Wade-Giles: Yüan Shih-k'ai), nado o 16 de setembro de 1859, finado o 6 de xuño de 1916, foi un oficial militar e político chinés durante o final da dinastía Qing e a primeira época da República da China.

## Nome
O seu nome de cortesía *zì* (字) foi Weiting (慰亭, ás veces escrito tamén como 慰廷 ou 尉亭). O seu pseudónimo *hào* (號) foi Rong'an (容庵).

## Traxectoria
Naceu na cidade de Zhangying, na provincia de Henan. Destacou na Primeira Guerra sino-xaponesa na que participou como comandante das forzas chinesas estacionadas en Corea. En 1902, a Emperatriz Cixi nomeouno Ministro de Beiyang, zona que comprendía as actuais provincias de Hebei, Liaoning e Shandong.

Converteuse en Presidente da República da China no ano 1912, tras negociar con Sun Yat-sen, e impuxo un goberno de corte autoritario, chegando a autoproclamarse emperador o 12 de decembro de 1915, co nome de reinado de Hongxian ("Abundancia constitucional").

O novo Emperador era pai de tres fillos, dos cales só o primoxénito, o Príncipe Yuan Keding, gozaba da consideración de seu pai, mais debido a un accidente ficou inválido. O Emperador non tiña en especial estima aos outros dous, os príncipes Yuan Kewen e Yuan Keliang, aos que consideraba como "un falso erudito" e "un bandido" respectivamente.

Enfrontado cunha forte oposición que non aceptaba a restauración dun réxime monárquico, viuse obrigado a abandonar o trono o 22 de marzo de 1916, aínda que conservou o cargo de Presidente. Morreu dunha afección renal uns meses despois.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Dólar de Yuan Shikai
Tsui Hark

miniatura|dereita|Tsui Hark
**Tsui Hark** (**徐克** | cantonés: *Chui Hak* | mandarín: *Xú Kè* ), nado en Vietnam o 15 de febreiro de 1950, é un produtor, guionista e director chinés.

## Biografía 
En 1966, aos dezaseis anos **Tsui Man Kong** (徐文光) trasladouse a Hong Kong para completar a súa educación secundaria, e posteriormente a Texas (Estados Unidos) a estudar cinematografía. En Nova York traballou como editor dun periódico local e director de documentais para televisión. Con esta experiencia volveu a Hong Kong para traballar como produtor e director televisivo, destacando na serie de TV de 1978 *Gold Dagger Romance*, baseada na novela de Ku Lung. Ao ano seguinte debutou como director cinematográfico con *The Butterfly Murders*. O seu primeiro éxito internacional foi *Zu, guerreiros da montaña máxica* (1983), que lle proporcionará o apoio necesario para fundar xunto coa súa esposa Nanshun Shi a súa propia compañía produtora, Film Workshop, para financiar as súas propias películas e proxectos doutros directores como John Woo ou Tony Ching, que terán un grande éxito comercial. Sempre atraído polo xénero fantástico, en 1986 creou o seu propio estudio de efectos visuais, Cinefex Workshop. En 1991 obtivo o Hong Kong Film Award ao mellor director por *Era unha vez en China*, que xerará varias secuelas e unha serie de TV até 1996; en 2000 foi galardoada no Festival de Venecia *O tempo non espera* e en 2006 a Asociación de Críticos de Cine de Hong Kong premiou *Sete espadas* como película de mérito.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Tsui Hark* na HKMDB
Villanueva del Trabuco

**Villanueva del Trabuco** é un municipio andaluz da provincia de Málaga, España. Está integrado no partido xudicial de Archidona. Ten unha extensión de 59&nbsp;km² e unha poboación no 2008 de 5385 habitantes.

Está situado entre o Mediterráneo e a depresión do Guadalquivir dentro do sistema Bético, nas faldras das serras Gorda, de San Jorgue e Gibalto. Áchase a 51&nbsp;km de Málaga.

## Demografía 
Segundo o INE, no ano 2024 tiña unha poboación de 5&nbsp;410 habitantes.

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina oficial del Ayuntamiento
*Demografía do municipio. INE
Departamento de Rivera

**Rivera** é un departamento uruguaio, situado no nordeste do país. Ten unha superficie de 9.370&nbsp;km² e segundo o censo de 2004, tiña unha poboación de 104.921 habitantes. A capital departamental é Rivera.

Limita polo oeste con Salto, polo norte e nordeste co Brasil, polo sueste con Cerro Largo e polo sur con Tacuarembó.

## Etimoloxía 
Rivera foi creado o 1 de outubro de 1884 a partir do departamento de Tacuarembó, e así chamado na honra do xeneral Fructuoso Rivera, primeiro presidente do Estado Oriental do Uruguai, que participou en numerosas batallas independentistas contra os portugueses, os brasileiros, pasándose de bando para logo ser oficial dos ocupantes portugueses e nas guerras civís contra o Partido Nacional uruguaio e os seus aliados, os rosistas arxentinos.
Perdigueiro portugués

O **perdigueiro portugués** é unha raza de can portuguesa empregada tradicionalmente para a caza. A súa cor parda é característico da raza.miniatura|Perdigueiro portugués.|centro
Charles Hutton

**Charles Hutton**, nado o 14 de agosto de 1737 e finado o 27 de xaneiro de 1823, foi un matemático inglés.

## Traxectoria 
Hutton naceu na cidade de Newcastle upon Tyne baixo o teito dunha familia acomodada de Westmoreland. Aos sete anos disloca un ombro nunha liorta cun compañeiro de clase, facendo que acabe recibindo educación de profesores particulares que lle axudaran no seu desenvolvemento matemático.

Hutton publica a súa primeira obra titulada ''The Schoolmaster's Guide, or a Complete System of Practical Arithmetic* en Newcastle en 1764. Trátase dun libro elemental de aritmética que foi adoptado intensamente nas escolas.

Tivo grande inquietude por todos os aspectos da ciencia e publicou innumerables artigos nas revistas científicas da época. En 1774, grazas ás medicións de Nevil Maskelyne (1732-1811), mide por primeira vez a constante gravitacional.

Durante a súa vida ampliou e traduciu ao inglés certas edicións de Montucla *Histoire des mathématiques* publicándose en Londres no ano 1803 e posteriormente ampliado en 1814.

## Obras 
* *The Schoolmasters Guide, or a Complete System of Practical Arithmetic*, 1764
* *Tables of the Products and Powers of Numbers*, 1781
* *Mathematical Tables*, 1785
* *Elements of Conic Sections*, 1787
* *Course of Mathematics*, 1798
* *Mathematical and Philosophical Dictionary*, 1795. Esta é unha das súas máis famosas obras.
* *Recreations in Mathematics and Natural Philosophy*, 1803, Catro volumes principalmente traducidos do francés.
* *A Treatise on Mensuration*, (1767-1770).

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *A memoir of Charles Hutton'', J. Bruce (Newcastle, 1823).