Cronoloxía do conflito de ENCE Pontevedra

miniatura|330x330px|Vista da factoría de ENCE na ría de Pontevedra.
Concluída a guerra civil española o novo goberno español do xeneral Franco colocou entre os seus obxectivos a consecución da autarquía económica. O sector da celulosa foi declarado estratéxico e iniciáronse plans para a súa implantación industrial. Desde a década de 1940 o estado franquista fomentou a repoboación dos montes galegos con especies de crecemento rápido, primeiramente piñeiros e, máis adiante, eucaliptos. Na década seguinte iniciouse a procura dun lugar axeitado onde instalar unha factoría que aproveitase a masa forestal creada.  

Esta fábrica de pasta de papel foi situada finalmente en Lourizán, na ría de Pontevedra, e inaugurada oficialmente en 1963.
* **1947**. 7 de xaneiro. Créase en Madrid (rúa de Alcalá, 30) a empresa Celulosas de Galicia S.A. A sociedade proxecta a instalación dunha fábrica de celulosa en Pontevedra, para o que asina coa Deputación un acordo de explotación dos montes en proceso de "consorcio e repoboación". O plano foi rexeitado pola oposición da Dirección Xeral de Montes. Reformúlase o proxecto en xaneiro de 1950, situando agora a fábrica en Ponte Sampaio. O proxecto foi novamente rexeitado.
* **1951**. 3 de decembro. O goberno español aproba, sen modificacións, un proxecto da empresa Papelera Española C.A para a instalación dunha industria da celulosa no río Ulla, entre Padrón e Pontecesures. A previsíbel contaminación provoca o rexeitamento de sectores do propio réxime, o que obriga os promotores a desbotar a iniciativa.
* **1954**. 5 de maio. Convócase un concurso público para a instalación dunha factoría de celulosa en Galicia. Non se presenta ningunha oferta. A iniciativa privada non arrisca as posíbeis consecuencias do dano ambiental. É finalmente o propio Estado Español, a través do Instituto Nacional de Industria, quen decide levar adiante o proxecto.
* **1956**. Marzo. A comisión encargada da instalación da celulosa decide situala en Lourizán, na ría de Pontevedra. Óptase por esta localización, diante doutras, por tres motivos: Non existen impedimentos lexislativos, nin estatais (si existía regulación para os cursos de auga doce), nin dos concellos afectados; A titularidade dos terreos é pública, o que fai innecesaria a negociación con particulares; Considérase que a riqueza pesqueira e marisqueira é inferior á dos ríos Ulla, Tambre ou Umia. Nese mesmo ano, coa sinatura de 280 cabezas de familia, os pescadores e mariscadores da ría solicitan á presidencia do goberno que non instale alí a factoría. Fan o propio os fabricantes de conservas e os pescadores de Poio e Portonovo.
* **1957**. 4 de abril. O Instituto Nacional de Industria constitúe en Madrid, con capital enteiramente público, a empresa Empresa Nacional de Celulosas de Pontevedra S.A.
* **1958**. 13 de xuño. A nova empresa recibe do réxime franquista unha concesión por 60 anos, até  o 13 de xuño de 2018, do dominio público marítimo-terrestre en Lourizán, na ría de Pontevedra.

* **1959**. Xaneiro. Comeza o dragado e o recheo para a instalación da planta. A mariscadoras da ría mobilízanse, unha manifestación na cidade de Pontevedra é disolta pola Garda Civil. Boicotéase repetidamente a progresión do dragado, destruíndo tubaxes, balizas e maquinaria.
***1959**. 9 de febreiro. Chega a Marín a fragata Hernán Cortés da armada española, con 70 infantes de mariña para protexer as obras. Unha manifestación de 500 persoas é disolta a golpes. 14 persoas son detidas, e cinco delas ingresadas no hospital.miniatura|270x270px|O xeneral Franco inaugurou a fábrica de Lourizán en 1963.

#### Período franquista 
* **1962**. Conclúe a montaxe da factoría, realízanse as primeiras probas e da comezo a produción de pasta de papel.
* **1963**. 12 de setembro. Francisco Franco inaugura a factoría de Pontevedra.

* **1963**. 7 de outubro. Concédeselle a ENCE Pontevedra a cualificación de "industria de preferente interese forestal", desde aquela, e axudada por subvencións públicas, a propia empresa súmase á campaña de repoboación forestal con piñeiros e eucaliptos.

* **1968**. O INI fusiona as súas tres plantas de celulosa en Pontevedra, Huelva e Motril, mudando o seu nome polo de Empresa Nacional de Celulosa.

* **1968**. Constitución de Electrolítica del Noroeste S.A (ELNOSA) para a subministración de cloro á factoría de pasta de papel. A empresa emprega unha tecnoloxía baseada no mercurio, que verte directamente na ría, na praia de Praceres. 

* **1969**. ENCE muda o seu proceso produtivo, desbota o piñeiro comezando a empregar principalmente a madeira do eucalipto.
* **1977**, 4 de xaneiro. Promúlgase a Ley de Producción Forestal, finalizada xa a ditadura franquista. O goberno español promove, mediante axudas públicas, a plantación de eucalipto en montes privados. Os particulares súmanse daquela as campañas de repoboación forestal con eucalipto.

## ENCE S.A. 
miniatura|Paseo da Castellana, Madrid. Domicilio fiscal de ENCE.
* miniatura|Vista da fábrica de Lourizán.**1988**. O goberno do estado inicia a privatización parcial da Empresa Nacional de Celulosa. A compañía pasa a denominarse ENCE S.A e se incorpora á bolsa de valores.

***1988**, 22 de xullo. Promúlgase a Lei de Costas, que regula a utilización do dominio público marítimo-terrestre. A lei fixa un prazo máximo de 30 anos para os titulares dunha concesión anterior a ela, polo que a fábrica de Lourizán debe abandonar a ría antes do 29 de xullo de 2018.
* **1995**. ENCE S.A lanza unha ampliación de capital e unha OPV (Oferta Pública de Venda) que aumenta a participación dos investidores privados até o 49%.

* **2001**. O goberno de Jose María Aznar privatiza totalmente a empresa. Véndese o 51% aínda nas mans do Estado a Caixa Galicia, Banco Zaragozano (Alberto Cortina e Alberto Alcocer), e Hispamarket (Bankinter). O prezo, 230 millóns de euros, calcúlase partindo do feito de que a empresa ten que deixar de producir na ría pontevedresa en 2018.

* **2002**, novembro. ENCE é condenada por "delito ecolóxico continuado". A propia compañía recoñece a contaminación atmosférica e hídrica, así como danos causados a vivendas, cultivos e persoas. Nove dos seus directivos son condenados a multas e penas de arresto maior.

* **2003** - A filial de ENCE, ELNOSA, deixa de verter mercurio directamente na praia de praceres. Envíao agora até a illa de Tambo, mediante un emisario submarino. 

* **2004**, 20 de maio. Desaparece nun incendio todo o arquivo de historias clínicas da area sanitaria de Pontevedra, o que fai imposíbel calquera estudo retrospectivo sobre a influencia da factoría na saúde dos habitantes da zona.

#### Bipartito galego 
* **2005**, xuño. Eleccións ao Parlamento de Galicia. O Partido Popular é apartado do goberno da Xunta. PSdG-PSOE e BNG constitúen o chamado "goberno bipartito". No acordo asinado polas dúas forzas políticas inclúese o traslado fóra da ría de Pontevedra da fábrica de ENCE.

* **2006**. Juan Luis Arregui substitúe a José Luis Méndez (Caixa Galicia), como presidente do consello de administración da empresa. Neste están presentes tamén dous dos seus fillos e outros grandes accionistas,
* **2007**, novembro. O conselleiro de Medio Ambiente da Xunta de Galicia, Manuel Vázquez (PSOE), afirma que o acordo para o traslado é "cuestión de meses", ao asumir a compañía a súa necesidade. O goberno galego baralla o concello das Pontes como nova localización.

* **2008**, maio. A Consellaría de Medio Ambiente da Xunta (PSOE) amplía por tres anos a Autorización Ambiental Integrada da fábrica de Lourizán. A decisión abre unha crise co BNG, o outro socio no goberno bipartito.

#### Goberno de Núñez Feijóo 
[miniatura|O presidente da Xunta de Galicia, Alberto Núñez Feijóo, presentouse as eleccións de 2009 e 2012 coa promesa electoral de retirar a factoría de ENCE da ría de Pontevedra. O novo presidente, [Alberto Núñez Feijóo|Alberto Núñez Feijoo, afirma que "non cabe a posibilidade de manter ENCE na Ría", que o traslado é "unha decisión persoal" que xa comunicou á compañía, e que "non imos dicir unha cousa e facer a contraria".
* **2009**, xuño. Incorpórase ao consello de administración de ENCE Carlos de Álamo Jiménez, antigo director xeral de Montes e Medio Ambiente Natural da Xunta de Galicia (1990-1996), director xeral de  Conservación da Natureza do Ministerio de Medio Ambiente (1996) e conselleiro de Medio Ambiente da Xunta (1997-2003).

* **2010**, febreiro. Carme Gallego, ex-conselleira de Pesca do bipartito, desvela que as negociacións para o traslado de Ence ao concello das Pontes fracasaron pola esixencia da empresa de 500 millóns de euros como "compensación".

* **2011**, maio. Unanimidade entre os partidos políticos que concorren as eleccións municipais en Pontevedra. Todos eles son partidarios de sacar a fábrica da ría pontevedresa.

* **2012**, outubro. Eleccións ao Parlamento de Galicia, o Partido Popular recunca no goberno autonómico mantendo como promesa electoral a retirada da factoría de ENCE da ría de Pontevedra.

* **2013**. O ministro do goberno español Miguel Arias Cañete modifica a Lei de Costas do ano 1988. A reforma permite prorrogar as concesións administrativas de dominio público marítimo-terrestre concedidas anteriormente, abrindo así a porta a permanencia de ENCE en Lourizán máis aló de 2018.

* **2013**, marzo. O consello de administración de ENCE incorpora a Isabel Tocino, ministra de Medio Ambiente entre os anos 1996 e 2000. apoiando agora publicamente a continuidade de ENCE en Lourizán.

* **2016**, xaneiro. O goberno español, presidido polo pontevedrés Mariano Rajoy, prorroga por 60 anos a concesión de ENCE na ría de Pontevedra. A decisión tómase en período pre-electoral, co goberno "en funcións" e estende a presenza de ENCE en Lourizán até o ano 2073. O Concello de Pontevedra, Greenpeace e a Asociación Pola Defensa da Ría inician procedementos xudiciais contra a medida.

* **2016**, 22 de febreiro. O concello de Pontevedra declara persoa non grata ao presidente Mariano Rajoy pola concesión da prórroga á factoría.

* **2016**, decembro. Unha directiva da Unión Europea prohibe o mercurio na produción de cloro, o que afecta directamente a ELNOSA, filial de Ence na ría de Pontevedra.

* **2018**, xullo. Pecha Elnosa, e inícianse os traballos para o desmantelamento da fábrica de cloro.

## Remate da concesión 
[miniatura|300x300px|O goberno do pontevedrés [Mariano Rajoy (no centro) modificou en 2013 a Lei de Costas abrindo a porta á permanencia de ENCE en Pontevedra. En 2016, nos derradeiros días do seu mandato, outorgoulle unha prórroga até 2073.]]
* **2018**, 29 de xullo. Acádase a data límite, fixada na Lei de Costas de 1988, para o permiso de ocupación do dominio público para a factoría de ENCE en Pontevedra. 
* **2018**, novembro. A Xunta de Galicia renova a Autorización Ambiental da planta de ENCE en Lourizán. 
***2018**, decembro. ENCE entra no índice bolsista IBEX 35. 

* **2019**, marzo. O Goberno español, presidido desde xuño de 2018 polo socialista Pedro Sánchez, renuncia a defender diante da Xustiza a prórroga concedida á planta de ENCE en Pontevedra. recoñece a emisión de verteduras de mercurio á Ría de Pontevedra, alertando á Xunta sobre posíbeis riscos para a saúde pública.

* **2021**, marzo. O Conselleiro Delegado de ENCE, Ignacio Colmenares, alerta nun video interno dun posíbel "susto medioambiental maiúsculo". A fiscalía de Pontevedra inicia unha investigación sobre a seguridade da factoría.

* **2021**, xullo. A Audiencia Nacional estima os recursos de Greenpeace, Concello de Pontevedra e APDR e anula a prórroga concedida por Mariano Rajoy á factoría de ENCE. O tribunal indica que non se xustifica o motivo polo que unha instalación así ten que estar forzosamente en terreos costeiros.
* **2021**, xullo. A Xunta de Galicia solicita que o traslado se financie con fondos europeos, e reclama a permanencia da factoría privada no terreo público.
* **2023**, febreiro. O Tribunal Supremo contradí a sentenza da Audiencia Nacional ao estimar o recurso de ENCE. O tribunal sostén que é posíbel prorrogar as concesións anteriores á Lei de Costas de 1988, no caso de existir informes ambientais favorábeis. A Unión Europea inicia un procedemento de infracción contra o Estado Español por non garantir a libre competencia e por prorrogar, sen xustificación, unha concesión costeira máis aló dos setenta e cinco anos.
* **2023**, marzo. O Concello de Pontevedra presenta un recurso de nulidade contra a sentenza do Tribunal Supremo que legaliza a presenza da pasteira en Lourizán.
* **2023**, maio. A Avogacía do Estado solicita tamén a nulidade da sentenza do Supremo sobre Ence.

## Notas 
; Referencias

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Ligazóns externas 
*