Xamena

**Xamena** (en árabe: Niǧāmīnā نجامينا), denominada antes de 1973 **Fort-Lamy**, é a capital e a cidade maior da república do Chad, cuns 993.442 habitantes en 2009 (a súa área metropolitana calcúlase que alcanza algo máis de 1.500.000 habitantes. Xamena é tamén unha rexion rexida por un estatuto particular (decreto n° 419/PR/MAT/02), que está dividida en 10 distritos municipais. Con todo, a capital económica do país é Moundou.

## Historia 
Xamena foi fundada por Émile Gentil, o 29 de maio de 1900, sobre o asentamento dunha pequena aldea kotoko, co nome de **Fort-Lamy**, en lembranza do comandante François Joseph Amédée Lamy, morto na batalla de Kousseri algúns días antes. No 6 de novembro de 1973, o presidente chadiano, François Tombalbaye, rebautizouna a Xamena, tomando o nome dunha pequena aldea árabe veciña (Am Djamena, significa "lugar de descanso").

A cidade padeceu graves destrucións en 1979 e, sobre todo en 1980, con ocasión da guerra civil. Unha boa parte da poboación de orixe meridional abandonou daquela Xamena.

Xamena repobouse fortemente con posterioridade, sen que se realizasen grandes obras de acondicionamento e nin sequera de reparación. As infrastruturas existentes non son suficientes para faceren fronte ás necesidades dos seus habitantes (rede viaria, subministración de auga, cloacas, recollida de lixo, electricidade etc).

## Xeografía 
A cidade de Xamena está situada na confluencia do río Chari co seu tributario Logone, e en fronte da cidade camerunensa de Kousseri, á cal está unida por unha ponte.
miniatura|esquerda|250px|Climodiagrama de Xamena.
### Clima 
Ndjamena está situada na zona do sahel africano coñecida como o *sahel dos sedentarios* que recibe precipitacións dabondo para permitir o cultivo das terras. Porén, as precipitacións son nulas durante 5 meses por ano, desde novembro a marzo, en tanto que os meses de xullo e agosto son moi chuviosos, contándose 144&nbsp;mm e 175&nbsp;mm respectivamente.

## Demografía 
**Evolución** :
* 1937 : 9 976
* 1940 : 12 552
* 1947 : 18 375
* 1968 : 126 483
* 1993 : 529 555
* 2005 : 721 000 
* 2008 : 760.000

## Educación 
Xamena acolle diversos establecementos escolares e universitarios. Entre estes están: a Universidade de Xamena, de carácter público, creada en 1970 e a Universidade "Roi Fayçal", privada, e de ideoloxía islámica.

Conta ademais, ao estilo francés, con varias escolas superiores:

* ISSED - Instituto Superior de Ciencias da Educación
* ENAM - Escola Nacional da Administración e da Maxistratura
* EIE - Escola Superior de Electrónica e de Informática
* ENASS - Escole Nacional de Ciencias da Enfermería e Sociais
* INJS - Instituto Superior da Xuventude e dos Deportes
* ENS - Escola Normal Superior
* ENTP - Escola Nacional de Obras Públicas
* ISTAP - Instituto Superior de Técnicas Aplicadas

## Galería fotográfica 
As seguintes fotos carecen de data, pero deben ser da década de 1960.

Ficheiro:Fort Lamy, Chad, street.jpg|Rúa de Xamena.
Ficheiro:Fort Lamy, Chad, beach.jpg|Praia fluvial no río Chari, en Xamena.
Ficheiro:Hut in Fort Lamy, Chad.jpg|Estación de radio temporal cerca de Xamena.

## Comunicacións 
Xamena carece de comunicacións ferroviarias, máis é un importante cruzamento das grandes estradas africanas. A cidade é punto terminal da Estrada Transaheliana, que a une con Dakar, e, ao tempo, é o punto de partida da Estrada Xamena-Xibuti. A máis longa vía africana, a Estrada Trípoli-Cidade do Cabo, pasa tamén pola capital chadiana.

Posúe Xamena aínda o Aeroporto Internacional Hassan Djamous.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Alain Vivien, ''Xamena (naguère Fort-Lamy). Histoire d'une capitales africaine'', Sépia, París, 2006, ISBN 2-84280-108-3