Papiniano

thumb|100px|Papiniano.
**Emilio Papiniano** (en latín, ***Aemilius Papinianus***), tamén coñecido simplemente polo nome de **Papiniano**, nado en Siria en 142 e finado en Roma no 212, foi un xurisconsulto romano, *magister libellorum* e prefecto do pretorio do emperador Septimio Severo. Foi discípulo do xurista Quinto Cervidio Escévola.
## Traxectoria 
Pouco se sabe sobre a vida persoal de Papiniano. Supúxose que naceu en Emesa (Siria), ou en África ao redor do ano 150, e que era parente por afinidade de Septimio Severo.

Iniciou o *cursus honorum* baixo Marco Aurelio, xunto a Septimio Severo, do cal foi íntimo amigo. Ao converterse Septimio Severo en emperador, nomeouno *magister libellorum*, prefecto do pretorio (cargo que desempeñou ata a morte deste último en 211), e membro do *Consilium* do emperador. Antes do seu falecemento o emperador encomendoulle especialmente aos seus dous fillos, Xeta e Caracalla.

Papiniano intentou manter a paz entre os fillos de Severo, pero ambos só pensaban en eliminar ao outro para quedar co poder. Finalmente, Caracalla asasinou o seu irmán no ano 212 e ordenou a morte de Papiniano, ao parecer, por non querer xustificar o asasinato ante o Senado.

Este feito daría orixe á frase «*É moito máis fácil cometer un parricidio que xustificalo*» (*non tam facile parricidium excusari posse quam fieri*), aínda que a autenticidade histórica desta frase é bastante dubidosa. Os detalles do ocorrido varían segundo a fonte, pero está practicamente fóra de discusión que existiu unha relación entre o fratricidio de Xeta e a morte Papiniano, que ocorreu no ano 212.

## Obras 
As súas obras máis importantes foron as *Quaestiones* en 37 libros, escritos antes de 198 (que corresponde máis ao tipo de literatura denominada *Digesta*, por contemplar o estudo dogmático e os casos consultados e resoltos polo autor) e as *Responsa* (comentarios a casos reais) en 19 libros, escritas entre 204 e a data da súa morte.

Ademais redactou dúas obras co mesmo título: *De adulteriis*, dous libros de *Definitiones* e un texto en grego, en que expoñía as obrigacións dos maxistrados e funcionarios da policía urbana (aínda que se sospeita que este é unha colección posclásica, que reproduce fragmentos das *Responsa*). No Digesto consérvanse 596 fragmentos de Papiniano.
## Importancia 
Polo seu talento xurídico e vida pública, unido á súa heroica morte (como un mártir pola xustiza), Papiniano é tradicionalmente considerado un dos «príncipes da xurisprudencia romana» e practicamente o xurista por antonomasia; por exemplo, para Mommsen era o maior dos xurisconsultos romanos.

Entre as súas calidades como xurista destacáronse, entre outros trazos, a súa independencia de criterio e o afán pola procura de solucións equitativas, criterio diverso ao seguido polos seus predecesores (que eran tecnicamente rigoristas).

A lei de citas de 426, que regulaba a *recitatio* das obras dos xuristas ante os tribunais (ou sexa, que xuristas podían ser invocados e os criterios para a decisión do xuíz ante opinións diversas destes) concedeulle a preeminencia entre os xuristas romanos clásicos, ao establecer que, se non existía maioría nun sentido ou había empate entre Gaio, Paulo, Ulpiano, Herenio Modestino e el, prevalecía a súa opinión. En caso que non se manifestou sobre o particular, o xuíz quedaba libre de elixir entre as opinións presentadas polas partes.

Ademais, dentro do Dixesto de Xustiniano, as súas obras forman parte da denominada *masa papiniana*, é dicir, dunha das catro agrupacións de textos utilizados na súa redacción.

Tal importancia tivo Papiniano no Dereito, que as dúas máis importantes compilacións lexislativas que impuxeron os bárbaros aos romanos, o Breviario de Alarico, dos visigodos, e a lei romana dos borgoñóns, tiveron senllos capítulos nos que recompilaban textos deste importante xurisconsulto. Tan importante foi Papiniano para os borgoñóns, que a lexislación imposta por estes foi coñecida como O Papiniano, por facer alusión ao xurisconsulto en mención.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* Giuffre. *Papiniano, fra tradizione et innovazione, > 11-15, 632ss*

### Outros artigos 
* Paulo
* Ulpiano