Torre dos Moreno

miniatura|Detalle da torre principal.
[miniatura|Vista artística da Torre dos Moreno en *[Bandera Católica*, 1916.]]

A **torre dos Moreno** é unha casa de indianos situada en Ribadeo, na praza de España e na rúa de Ibáñez. Mandárona construír Pedro e Juan Moreno Ulloa en 1915 e deseñárona o arquitecto Julián García Núñez e o enxeñeiro Ángel Ardex. Cun certo aquel ecléctico, pódese considerar de estilo modernista, cimentado sobre unha estrutura mixta de formigón e ferro. Con anterioridade a 1915, ocupaba o lugar a chamada "Torre Julia" ou "Torre da Fortaleza", resto da antiga fortaleza de Ribadeo.
Dende 1997 o edificio ten a consideración de Ben de Interese Cultural e ademais está incluída no Ben de Interese Cultural do conxunto histórico da vila de Ribadeo.
## Descrición 
Ten diversos adornos, como alicatados, mármores, vidreiras, grecas, tellado con tellas de porcelana (cerámica vidrada) de cor vermella que reflicte a luz solar ou pilastras. A cúpula da torre principal está mantida por catro cariátides. A planta ten 950 m², e o soar, 1.050 m² (medidas tomadas usando SIXPAC). Consta de baixo, tres plantas e baixocuberta, a parte do saínte da torre principal. Leváronse a cabo varias restauracións parciais, que polo momento case só aseguraron o non avance da deterioración do edificio.

O tellado que mantén a cúpula ábrese como os típicos de contos de fadas ó estilo centroeuropeo, do mesmo xeito que o resto de tellado visible, que coinciden co vixente a principios do século XX en Cuba, lugar de emigración dos seus primeiros propietarios. Ten tres escaleiras e seis patios, asegurando a comunicación e claridade no edificio. En cada planta hai dúas vivendas, nas que están incluídas habitacións principais, secundarias e de servizo, con alturas de catro metros. As galerías están realizadas en fundición, coroadas por tres arcos e con vidros policromados. A estrutura básica é de formigón armado, novo material na zona na época da construción, polo que o seu tratamento non foi adecuado e a estrutura sufriu moito.

## Actualidade 
O 23 de decembro de 2010 publicouse unha resolución da Xunta de Galicia para salvar o monumento da ruína. O 13 de xaneiro de 2011 comezaron os traballos de apuntalamento, tras arranxos anteriores no interior.

O repartimento da propiedade lévase complicando na historia por división por herdanza, o que asemade complica o seu mantemento e futuro. Despois dun proceso de compra por parte da empresa Paisajes de Asturias, propiedade de Víctor Madera, en 2015 a estrutura de propiedade corresponde aproximadamente: un 60 %, Paisajes de Asturias; 21 % Concello de Ribadeo (adquirido en 1996) No 2019 Paisajes de Asturias mercoulle a súa parte ao concello, facéndose co 81 %, co compromiso de facer arranxos.

## Galería 

Ficheiro:Placa Torre dos Moreno-Ribadeo.jpg|Placa da Torre dos Moreno
Ficheiro:Ribadeo, Casa do Concello e Torre dos Moreno.JPG|Torre dos Moreno, destaca sobre a Casa do Concello de Ribadeo.
Ficheiro:Torre de los Moreno.jpg|Torre dos Moreno
Ficheiro:Torre dos Moreno, o monumento máis coñecido de Ribadeo.JPG|Detalle da parte superior da torre
Ficheiro:Torre dos Moreno de Ribadeo.jpg|Detalle das vidreiras do primeiro andar
Ficheiro:Ascensorcanton.jpg|Detalle do ascensor, realizado en ferro fundido e decorado con motivos vexetais 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
*