Centenario da Real Sociedade Matemática Española

O **centenario da Real Sociedade Matemática Española** celebrouse no ano 2011, cando se cumpriron 100 anos da súa fundación.

Organizáronse actos dirixidos a estudantes e afeccionados ás matemáticas e de divulgación das matemáticas.

*3 minutos e 14 segundos* foi unha curtametraxe de Marta Soria e Mireia Pérez dedicada ao Centenario.

En xaneiro de 2012, con motivo da celebración do centenario, o Príncipe de Asturias Felipe de Borbón e Grecia recibiu en audiencia a unha representación da Real Sociedade Matemática Española.

## Antecedentes 
A Real Sociedade Matemática Española fundouse en 1911, dedicada a promover as matemáticas, a súa investigación, ensino, aplicacións e difusión nun marco de relacións internacionais.

Na súa fundación, a Sociedade non se chamaba Real; solicitou dito título en 1928, incorporouno ao seu nome un ano despois, e foi retirado coa chegada da Segunda República española en 1931.

A Sociedade Matemática Española só puido sobrevivir durante a guerra civil de 1936 a 1939.

A ditadura de Franco refundou en 1939 a Sociedade, devolvéndolle o título de Real, e desde entón é a Real Sociedade Matemática Española.

Entre 1954 e 1960 houbo un intento frustrado de reanimar a Real Sociedade Matemática Española.

Unha nova refundación tivo lugar en 1961, abrindo un período de notable auxe no número de socios e actividades.

Ao rematar en 1975 a ditadura de Franco, a Real Sociedade Matemática Española entrou nunha decadencia que acadou un período crítico entre 1982, cando pecharon as súas dúas revistas.

En 1997, a Real Sociedade Matemática Española acometeu unha nova fase da súa historia que chega ata 2011, con notables aumentos e melloras das súas actividades habituais e das relacións internacionais.

## Acto de apertura 
O 20 de xaneiro, ás 12 horas, no antigo Paraninfo da Universidade Complutense de Madrid, celebrouse o Acto de apertura do centenario da Real Sociedade Matemática Española.

Presidiron o acto o Ministro de Educación, Ángel Gabilondo, o Secretario de Estado de Investigación, Felipe Pétriz Calvo, o reitor da Universidade Complutense de Madrid, Carlos Berzosa, o vicerreitor de Innovación, Transferencia e Tecnoloxía da Universidade Autónoma de Madrid, o presidente da RSME, Antonio Campillo López, e a presidenta da Comisión do Centenario, María Jesús Carro Rossell.

Asistiron tamén os reitores doutras universidades españolas, así como a anterior Ministra de Educación, Mercedes Cabrera.

Houbo intervencións das autoridades e unha conferencia de José Luis Fernández Pérez, que xuntou a súa contrastada calidade como matemático cun papel destacado na reconstitución da RSME no ano 1997.

A conferencia, titulada *Olé, as Matemáticas*, tratou sobre a relevancia social das matemáticas e o papel da Real Sociedade Matemática Española.

## Programa 
Organizáronse as seguintes actividades:

# Do 20 de xaneiro ao 19 de xuño, Madrid: Real Sociedade Matemática Española–Imaginary
# Do 27 de xaneiro ao 17 de febreiro, Salamanca: exposición Real Sociedade Matemática Española–Imaginary
# Do 1 ao 5 de febreiro, Ávila: Congreso Bienal da Real Sociedade Matemática Española de 2011
# 10 de febreiro, Valencia: Coloquio con Richard Aron
# Do 25 de febreiro ao 23 de marzo, Valladolid: exposición RSME–Imaginary
# 4 de marzo, Logroño: Coloquio con Carlos Vinuesa
# 24 de marzo, Zaragoza: Coloquio con John D. Barrow
# Do 24 ao 27 de marzo, Pamplona: Olimpíada Matemática Española de 2011
# Do 30 de marzo ao 27 de abril, Palma de Mallorca: exposición RSME–Imaginary
# 8 de abril, Sevilla: Xornada de Matemáticas e Química
# 11 de abril, Valladolid: Coloquio con Herwig Hauser
# Do 4 ao 26 de maio, Bilbao: exposición RSME–Imaginary
# 7 e 8 de maio, Bilbao: reunión de presidentes da Sociedade Europea de Matemáticas
# 9 de maio, A Coruña: Coloquio con Alfio Quarteroni
# Do 1 ao 3 de xuño, Barcelona: Xornadas sobre os Problemas do Milenio
# Do 3 ao 24 de xuño, Pamplona: exposición RSME–Imaginary
# Do 6 ao 8 de xuño, Granada: Xornadas de Matemáticas e Ciencias da Vida
# 24 de xuño, Bilbao: Coloquio con Michèle Audin
# Do 1 de xullo ao 31 de agosto, Xixón: exposición RSME–Imaginary
# Do 1 de xullo ao 20 de novembro, Barcelona: exposición permanente RSME–Imaginary
# Do 12 ao 14 de xullo, Santiago de Compostela: Xornadas de Transferencia e Matemática Industrial
# Do 25 ao 31 de xullo, A Laguna: Encontro Nacional de Estudantes de Matemáticas de 2011, organizado pola Asociación Nacional de Estudantes de Matemáticas
# Do 8 ao 12 de agosto, Santander: Escola Lluís Santaló
# Do 5 ao 9 de setembro, Soria: Congreso de Mozos Investigadores
# Do 15 de setembro ao 11 de outubro, Zaragoza: exposición RSME–Imaginary
# Do 7 ao 9 de outubro, Bilbao: *Joint Mathematical Weekend* EMS–RSME
# Do 17 de outubro ao 11 de novembro, Madrid: exposición RSME–Imaginary
# 19 de outubro, Barcelona: Coloquio con Francisco Santos
# Do 20 ao 23 de outubro, Albacete: Seminario de Educación Matemática coa Federación Española de Sociedades de Profesores de Matemáticas
# 25 de outubro, Cidade Real: Coloquio con Vicente Muñoz
# 4 de novembro, Badaxoz: Coloquio con Carlos Benítez e José Pedro Moreno
# Do 8 ao 10 de novembro, Zaragoza: Xornadas de Historia das Matemáticas
# 16 de novembro, Madrid: A árbore das Matemáticas
# 17 e 18 de novembro, Murcia: Xornadas de Criptografía
# Do 18 de novembro ao 13 de decembro, Sevilla: exposición RSME–Imaginary
# 19 e 20 de novembro, Bilbao: Arte, matemáticas e maxia, e reunión do Comité Europeo de Divulgación das Matemáticas da Sociedade Matemática Europea, no Museo Guggenheim
# 21 de novembro, Madrid: Coloquio con Carmen Herrero
# 28 e 29 de novembro, Madrid: Xornadas de clausura
# Do 20 de decembro ao 5 de febreiro de 2012, Valencia: exposición RSME–Imaginary
# Do 9 de febreiro ao 9 de marzo de 2012, Málaga: exposición RSME–Imaginary
# Do 17 de marzo ao 6 de maio de 2012, Barcelona: exposición RSME–Imaginary
# Do 11 de maio ao 10 de xuño de 2012, Albacete: exposición RSME–Imaginary
# Do 15 de xuño ao 16 de decembro de 2012, Granada: exposición RSME–Imaginary

## Xornadas de clausura 
Entre o 28 e 29 de novembro de 2011, organizáronse varios actos de clausura do centenario da Real Sociedade Matemática Española:

Celebráronse unhas xornadas finais o 28 de novembro en Madrid con dúas sesións: unha científica pola mañá, en colaboración coa Real Academia de Ciencias, e outra pola tarde, sobre política científica institucional da Real Sociedade Matemática Española no Senado.

A sesión científica conxunta da Real Sociedade Matemática Española e da Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas e Naturais tivo lugar na sede desta última. Foi organizada por Ignacio Luego e Jesús Sanz Serna e contou coas seguintes charlas:

10:00–10:50 Pilar Bayer, Universidade de Barcelona: *Cen anos de álxebra en España*

10:50–11:20 Pausa para o café

11:20–12:10 Javier Girón, Universidade de Málaga: *Fitos da estatística desde 1900*

12:10–13:00 Antonio Martínez Naveira, Universidade de Valencia: *Evolución da xeometría diferencial e da topoloxía algebraica en España durante o século 1911–2011*

13:00–13:50 Juan Luis Vázquez, Universidade Autónoma de Madrid: *As ecuacións diferenciais no século XX. A idade do optimismo*

A sesión de política científica institucional da Real Sociedade Matemática Española celebrouse na Sala de Europa do Senado. Foi organizada pola Xunta de Goberno da Real Sociedade Matemática Española e coordinada por Joan Elías. Participaron:

Antonio Campillo (moderador), Luis Vega, Juan Manuel Viaño, Marta Sanz-Solé, Joan de Solà-Morales, Mercedes Siles e Gert-Martin Greuel

18:30–19:00 Pausa para o café

19:00–19:40 Miguel Ángel Herrero: *Ciencia para o benestar humano, matemáticas para un mundo sostible*

19:40–20:30 Miguel Ángel Aguilar: *Prensa e ciencia, descubrimentos e novas*

O acto de clausura celebrouse o 29 de novembro, tamén en Madrid, na Sala de Europa do Senado, centrado na política científica e educativa en matemáticas. Foi presidido por Javier Rojo, presidente do Senado, e asistiron personalidades destacadas.

Dividiuse en dúas partes. Na primeira, pola mañá, tras as intervencións institucionais, houbo varias presentacións sobre a historia da Real Sociedade Matemática Española, o papel da muller, o futuro da investigación en España, educación e emprego. Ofreceuse tamén unha conferencia do recoñecido matemático Michael Atiyah.

Na segunda parte, de carácter solemne, procedeuse á lectura e sinatura da Declaración de Clausura, promovida pola Real Sociedade Matemática Española, sobre a situación e a importancia das matemáticas.

## Referencias