Parlamento de Galicia

O **Parlamento de Galicia** é a institución na que reside o poder lexislativo da Comunidade Autónoma de Galicia e é o máximo órgano representativo do pobo galego. Instaurado con anterioridade ás primeiras eleccións autonómicas de 1981, estaba formado polos deputados elixidos para o Congreso dos Deputados de España polas circunscricións galegas. Segundo o Estatuto de Autonomía de Galicia debe estar formado por entre 60 e 80 deputados. Así e todo, desde a primeira lexislatura fixouse o seu número en 75, que se elixen por sufraxio universal, igual, libre, directo e secreto por un prazo de 4 anos. Destes 75, son elixidos 25 pola provincia da Coruña, 22 pola de Pontevedra, 14 pola de Lugo e 14 pola de Ourense.

## Posición estatutaria 
### Asignación de escanos 
De acordo co artigo 9.1 do Título III da Lei 8/1985, de 13 de agosto, de eleccións ao Parlamento de Galicia, o Parlamento de Galicia está composto por 75 deputados. Estes son elixidos polas catro circunscripcións electorais galegas, que corresponden coas catro provincias da comunidade autónoma. Cada unha delas elixe un número diferente de deputados, tal e como marcan os artigos 9.2 e 9.3 da citada lei. A cada unha das catro provincias de Galicia correspóndelle un mínimo inicial de 10 deputados, mentres que os 35 restantes distribúense entre as provincias en proporción á súa poboación. En 2024 esta é a distribución de escanos que se segue:
* Provincia da Coruña: 10 + 15 = 25 deputados
* Provincia de Lugo: 10 + 4 = 14 deputados
* Provincia de Ourense: 10 + 4 = 14 deputados
* Provincia de Pontevedra: 10 + 12 = 22 deputados

O mandato dos deputados remata catro anos despois da súa elección ou o día da disolución da Cámara, dereito correspondente á presidencia da Xunta de Galicia.

### Funcións 
* Exercer a potestade lexislativa da Comunidade Autónoma.
* Controlar a acción executiva da Xunta de Galicia.
* Aprobar os seus orzamentos.
* Designar para cada lexislatura das Cortes Xerais os senadores representantes da Comunidade Autónoma galega.
* Escoller de entre os seus membros a Presidencia da Xunta.
* Esixirlles responsabilidades á Xunta de Galicia e ao seu presidente.
* Solicitar do Goberno do Estado a adopción de proxectos de lei.
* Presentar ante a Mesa do Congreso dos Deputados proposicións de lei.
* Interpoñer recursos de inconstitucionalidade.
* Presentarse perante o Tribunal Constitucional nos supostos e termos previstos nas leis.

O Parlamento, órgano inviolable, representa o pobo galego e constitúe a primeira das institucións da Comunidade Autónoma, da que derivan todas as demais.

## Historia 
Ao igual que os parlamentos de País Vasco, Cataluña e Andalucía, o Parlamento de Galicia foi constituído tralas primeiras eleccións autonómicas, celebradas en 1981, a partir da redacción do Estatuto de Autonomía polo procedemento marcado ni artigo 151.2 da Constitución, polos membros das Cortes Xerais elixidos nas provincias correspondentes na primeira lexislatura da monarquía, presidida por Adolfo Suárez.

A primeira sesión constitutiva do Parlamento de Galicia tivo lugar o 19 de decembro de 1981 (I Lexislatura) no Pazo de Xelmírez, unha vez celebradas as primeiras eleccións autonómicasda historia de España, o 20 de outubro de 1981.

Previamente, o 18 de maio de 1981, entrara en vigor o Estatuto de Autonomía de Galicia, aprobado no referendo celebrado o 21 de decembro de 1980.

### Composicións históricas 

Ficheiro:Parlamento Gallego 1981-1985.png|1981-1985
Ficheiro:Parlamento Gallego 1985.png|1985-1986
Ficheiro:Parlamento Gallego 1985-1986.png|1986-1989
Ficheiro:Parlamento Gallego 1989-1993.png|1989-1993
Ficheiro:Parlamento Gallego 1993-1997.png|1993-1997
Ficheiro:Parlamento Gallego 1997-2001.png|1997-2001
Ficheiro:Parlamento Gallego 2001-2005.png|2001-2005
Ficheiro:Parlamento Gallego 2005-2009.png|2005-2009
Ficheiro:Parlamento Gallego 2009-2012.png|2009-2012
Ficheiro:Parlamento Gallego 2012-2016.png|2012-2016
Ficheiro:Parlamento Gallego 2016.svg|2016-2020
Ficheiro:Parlamento Gallego 2020.svg|2020-2024
Ficheiro:Parlamento Gallego 2024.svg|2024-act.

ImageSize = width:820 height:550
PlotArea = width:530 height:400 left:50 bottom:150
Legend = columns:1 left:52 top:100 columnwidth:100

DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:75
TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:5 start:0
Colors= 
  id:AO     value:black
  id:PPdeG  value:rgb(0.00,0.37,0.72) legend:PPdeG
  id:PSdeG  value:rgb(0.85,0.16,0.11) legend:PSdeG-PSOE
  id:BNG    value:rgb(0.64,0.78,0.89) legend:BNG
  id:AP     value:rgb(0.98,0.83,0.16) legend:AP
  id:UCD    value:rgb(0.09, 0.49, 0.20) legend:UCD
  id:EG     value:rgb(0.82,0.09,0.06) legend:EG
  id:PCG    value:rgb(0.6,0.6,0) legend:PCG
  id:CG     value:rgb(0.15,0.21,0.46) legend:CG
  id:PSG-EG value:rgb(0.16,0.67,0.13) legend:PSG-EG
  id:EU     value:rgb(0.86,0.02,0.15) legend:EU
  id:AGE    value:brightgreen legend:AGE
  id:EnMarea     value:rgb(0.0,0.4,1) legend:EM

PlotData=
  width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:7

  bar:Total_71,75(1985)

  #Eleccións 1981
  bar:1981
  from:0 till:26 color:AP text:AP (26)
  from:26 till:50 color:UCD text:UCD (24
  from:50 till:66 color:PSdeG text:PSdeG (16)
  from:66 till:69 color:BNG text:BNG (3)
  from:69 till:70 color:EG text:EG (1)
  from:70 till:71 color:PCG text:PCG (1)

  #Eleccións 1985
  bar:1985
  from:0 till:34 color:AP text:AP (34)
  from:34 till:56 color:PSdeG text:PSdeG (22)
  from:56 till:67 color:CG text:CG (11)
  from:67 till:70 color:PSG-EG text:PSG-EG (3)
  from:70 till:71 color:BNG text:BNG (1)

  #Eleccións 1989
  bar:1989
  from:0 till:38 color:PPdeG text:PPdeG (38)
  from:38 till:66 color:PSdeG text:PSdeG (28)
  from:66 till:71 color:BNG text:BNG (5)
  from:71 till:73 color:CG text:CG (2)
  from:73 till:75 color:PSG-EG text:PSG-EG (2)

  #Eleccións 1993
  bar:1993
  from:0 till:43 color:PPdeG text:PPdeG (43)
  from:43 till:62 color:PSdeG text:PSdeG (19)
  from:62 till:75 color:BNG text:BNG (13)

  #Eleccións 1997
  bar:1997
  from:0 till:42 color:PPdeG text:PPdeG (42)
  from:42 till:60 color:BNG text:BNG (18)
  from:60 till:73 color:PSdeG text:PSdeG (13)
  from:73 till:75 color:EU text:EU (2)

  #Eleccións 2001
  bar:2001
  from:0 till:41 color:PPdeG text:PPdeG (41)
  from:41 till:58 color:BNG text:BNG (17)
  from:58 till:75 color:PSdeG text:PSdeG (17)

  #Eleccións 2005
  bar:2005
  from:0 till:37 color:PPdeG text:PPdeG (37)
  from:37 till:62 color:PSdeG text:PSdeG (25)
  from:62 till:75 color:BNG text:BNG (13)

  #Eleccións 2009
  bar:2009
  from:0 till:38 color:PPdeG text:PPdeG (38)
  from:38 till:63 color:PSdeG text:PSdeG (25)
  from:63 till:75 color:BNG text:BNG (12)

  #Eleccións 2012
  bar:2012
  from:0 till:41 color:PPdeG text:PPdeG (41)
  from:41 till:59 color:PSdeG text:PSdeG (18)
  from:59 till:68 color:AGE text:AGE (9)
  from:68 till:75 color:BNG text:BNG (7)

  #Eleccións 2016
  bar:2016
  from:0 till:41 color:PPdeG text:PPdeG (41)
  from:41 till:55 color:EnMarea text:EnMarea (14)
  from:55 till:69 color:PSdeG text:PSdeG (14)
  from:69 till:75 color:BNG text:BNG (6)

  #Eleccións 2020
  bar:2020
  from:0 till:42 color:PPdeG text:PPdeG (42)
  from:42 till:61 color:BNG text:BNG (19)
  from:61 till:75 color:PSdeG text:PSdeG (14)

  #Eleccións 2024
  bar:2024
  from:0 till:40 color:PPdeG text:PPdeG (40)
  from:40 till:65 color:BNG text:BNG (25)
  from:65 till:75 color:PSdeG text:PSdeG (9)

TextData=

  pos:(300,55) text:"Evolución histórica da representación"
  pos:(300,40) text:"política no Parlamento de Galicia"

## Sede 
[miniatura|esquerda|[Pazo do Hórreo.]]

[miniatura|[Pazo do Hórreo|Sede do Parlamento de Galicia, en Santiago de Compostela.]]
O pazo de Xelmírez foi a sede provisional do Parlamento de Galicia desde a súa constitución o 19 de decembro de 1981 ata que se trasladou ó pazo de Fonseca no verán de 1982 e, finalmente, á actual sede no pazo do Hórreo en marzo de 1989. Para conmemorar os 30 anos da institución, o 19 de decembro de 2011 celebrouse no pazo de Xelmírez unha sesión extraordinaria do Parlamento.

O Pazo do Hórreo ten todas as dotacións necesarias para que os deputados e poidan desenvolver o seu traballo: salón de plenos, salas de comisións, de prensa e outras dependencias de uso polivalente, tanto para as reunións de carácter interno como para a actividade pública e encontros con colectivos. Así mesmo, un completo equipamento tecnolóxico permite ofrecer en directo, a través da web, as sesións do Pleno e das comisións.

O salón de plenos é o lugar habitual onde teñen lugar as sesións do Pleno do Parlamento de Galicia, e os deputados ocupan os asentos arranxados en forma de hemiciclo ante a Mesa presidencial. O presidente da Xunta de Galicia e o seu Goberno ocupan a primeira ringleira de escanos, e o resto de deputados, agrupados en grupos parlamentarios, ocupan os restantes, previamente asignados pola Mesa do Parlamento.

O Parlamento alberga tamén unha variada e valiosa colección de arte galega contemporánea, pintura e escultura fundamentalmente, e conta cunha nutrida biblioteca. Desde 1997 a biblioteca do Parlamento acolle o arquivo bibliográfico e persoal de Ricardo Carvalho Calero, unha colección formada por 4.872 volumes de monografías e coleccións de 197 títulos de revistas, documentos persoais e docentes, correspondencia, expedientes e recortes de prensa, obra propia e allea, así como material gráfico (láminas, mapas, planos e carteis).

## Composición do Parlamento na XII lexislatura 
### Resultado electoral 
Nas eleccións ao Parlamento de Galicia de 2024, celebradas o domingo 18 de febreiro, o Partido Popular de Galicia gañou as eleccións, quedando o Bloque Nacionalista Galego en segundo lugar e o Partido dos Socialistas de Galicia terceiro, co mellor e o peor resultado da historia de ambos partidos, respectivamente. Deste modo, os resultados nas eleccións foron os seguintes:

### Órganos do Parlamento 
#### A Mesa 

#### Grupos parlamentarios 
O Parlamento de Galicia está formado por 75 deputados. Destes, son elixidos 25 pola provincia da Coruña, 22 pola de Pontevedra, 14 pola de Lugo e 14 pola de Ourense. Tralas eleccións do 18 de febreiro de 2024 o resultado para a súa configuración durante a XII lexislatura foi:

#### A Xunta de Portavoces 

#### Comisións 

## Senadores designados polo Parlamento de Galicia 
Unha das funcións que desempeña o Parlamento de Galicia é a designación dos senadores que deben representar a Galicia, conforme ao previsto na Constitución e na forma que determine a Lei de Designación de Senadores en representación de Galicia.

A designación dos senadores galegos produciuse o día 19 de novembro de 2021 no Parlamento de Galicia. Así, elixíronse a dous representantes do Partido Popular de Galicia e a un do Partido dos Socialistas de Galicia. Polo tanto, a lista de senadores designados polo Parlamento de Galicia quedou da seguinte forma:

Entre 2021-Actualidade

## Presidencia do Parlamento de Galicia 
[miniatura|dereita|220px|Miguel Ángel Santalices, actual [presidente do Parlamento de Galicia.]]
O presidente do Parlamento ostenta a representación da Cámara, asegura a boa marcha dos traballos, dirixe os debates, mantén a orde dos mesmos e ordena os pagos, sen prexuízo das delegacións que poida conferir.

:

## Liña temporal 
## Actividade 
A actividade do Parlamento de Galicia desenvólvese en dous períodos de sesións: un que abrangue os meses de setembro a decembro e outro que vai do 15 de xaneiro ao 15 de xullo. Durante estes períodos, os deputados pódense reunir en sesións ordinarias de Comisión que, habitualmente, teñen lugar de martes a venres de cada semana.

Fóra destes períodos de sesións, pódense realizar sesións extraordinarias de cumprirse determinados requisitos.

Quen exerce a Presidencia do Parlamento fixa a Orde do día das Sesións Plenarias, de acordo coa Mesa e a Xunta de Voceiros e tendo en conta o calendario de actividades. A orde do día das Comisións vén determinada pola súa Mesa, de acordo co calendario establecido pola Mesa do Parlamento.
## Composicións anteriores do Parlamento de Galicia 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Composición do Parlamento de Galicia

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do Parlamento de Galicia