open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Janthinobacterium lividum

***Janthinobacterium lividum*** é unha especie de bacterias aerobias, gramnegativas, habitantes do solo, que teñen unha característica cor violeta escura (case negra). Esta cor débese a que produce un composto chamado violaceína, a cal se xera cando se metaboliza o glicerol como fonte de carbono. A violaceína ten propiedades antibióticas antibacterianas, antifúnxicas e mesmo antivirais. As súas propiedades antifúnxicas son de especial interese porque *J. lividum* se atopa na pel de certos anfibios, como a píntega *Plethodon cinereus*, na que prevén a infección polo devastador fungo quitridio *Batrachochytrium dendrobatidis*.

## Etimoloxía e sinonimia 
O nome do xénero, *Janthinobacterium*, significa en latín "bacteria de cor violeta" (ou violeta-azulada). O nome da especie, *lividum*, tamén vén do latín e significa "de cor azul ou do chumbo".

Na caixa de datos taxonómicos indícanse os distintos sinónimos con que se foi coñecendo esta bacteria ao longo do tempo. Durante un tempo tivo o sinónimo *Chromobacterium violaceum* Ford 1927 e despois Leifson 1956, que xa non se usa, e non se debe confundir coa actual bacteria *Chromobacterium violaceum*, que é unha especie distinta da orde Neisseriales, pero que tamén produce violaceína e ten cor violeta escura.

## Notas
Ifor Owen

**Ifor Owen**, nado en Cefnddwysarn o 3 de xullo de 1915 e finado en Dolgellau o 22 de maio de 2007 foi un profesor, ilustrador e historietista galés coñecido como o creador de *Hwyl*, a primeira revista infantil de banda deseñada en lingua galesa.

## Traxectoria 
Durante a súa infancia foi membro do movemento xuvenil Urdd Gobaith Cymru e estudou na Boys' Grammar School en Bala e no Bangor Normal College, formándose despois como profesor especializado en arte e ciencia, e os 21 anos logrou praza nun colexio en Croesor e alí permaneceu ata 1948 para pasar a dar clases nunha escola en Gwyddelwern ata 1954 cando comezou a dar clases en Llanuwchllyn ata 1976.

## Obra 
Owen comezou o seu traballo como ilustrador mentres residía en Croesor, aproveitando que o colexio estaba pechado polo xarampón. O primeiro libro que ilustrou foi ''Yr Hen Wraig Bach a'i Mochyn* (1946) ao que seguiron outros para editoriais galesas. En 1949 xunto con DJ Williams publicou *Hwyl*, a primeira revista de banda deseñada infantil en lingua galesa, creando moitos personaxes, como Defi John e Tomi Puw, Meri Ann, Prisila Puw e Pero Bach. *Hwyl'' editouse entre 1949 e 1989, vendendo arredor de 8.000 exemplares por números.

## Notas
Daniel Sturla

**Daniel Fernando Sturla Berhouet**, S.D.B., nado en Montevideo o 4 de xullo de 1959, é un cardeal e arcebispo católico latino uruguaio.

## Traxectoria 
Naceu o 4 de xullo de 1959 en Montevideo. O 31 de xaneiro de 1980 entrou na Sociedade de San Francisco de Sales, e o 21 de novembro de 1987 foi ordenado sacerdote.

O 10 de decembro de 2011 o papa Bieito XVI nomeouno bispo auxiliar de Montevideo e bispo titular de *Phlebes*. Recibiu a consagración episcopal o 4 de marzo de 2012, de mans do arcebispo Nicolás Cotugno Fanizzi, e tivo como co-consagrantes principais ao bispo de San José de Mayo Arturo Fajardo e ao bispo auxiliar de Montevideo Milton Tróccoli.

O 11 de febreiro de 2014 foi nomeado arcebispo de Montevideo. O 14 de febreiro de 2015 o papa Francisco creouno cardeal, co título de *Cardeal-Presbítero de Santa Galla*.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en Catholic-Hierarchy.org
Echosmith

**Echosmith** é un grupo estadounidense de rock e indie pop formado en febreiro de 2009 en Chino (California). Está composto por catro irmáns: Graham, Sydney, Noah e Jamie Sierota. Echosmith asinou con Warner Bros. Records en maio de 2012. Son coñecidos polo seu éxito "Cool Kids", que acadou o número 13 na *Billboard* Hot 100 e foi certificado como platino pola RIAA con máis de 1&nbsp;200&nbsp;000 vendas nos Estados Unidos. O seu primeiro álbum, *Talking Dreams*, foi lanzado o 8 de outubro de 2013.

## Discografía 
### Álbums de estudio 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Felixberto Camacho Flores

**Felixberto Camacho Flores**, nado o 13 de xaneiro de 1921 en Agaña (Guam) e finado o 25 de outubro de 1985 en San Francisco, foi un eclesiástico católico latino de Guam, bispo de Agaña (a partir de 1984 arcebispo) dende 1971 até o seu pasamento.

## Traxectoria 
miniatura|260px|A catedral de Agaña, onde está enterrado o arcebispo.
Felixberto Camacho Flores naceu en Agaña o 13 de xaneiro de 1921. Foi fillo de León Flores, un activista pola independencia de Filipinas que fora preso político en Guam, e de Ana Martínez Camacho. Comezou estudos de Enxeñaría no Ateneo de Manila, mais deixounos para ser sacerdote. Como bispo, acolleu ao papa Xoán Paulo II na súa visita a Guam en febreiro de 1981. O mesmo papa elevou a sé ao rango de arquidiocese, o 8 de marzo de 1984, e Flores foi nomeado arcebispo. Foi tamén o principal impulsor da causa de beatificación de Diego Luis de San Vitores, beatificado en Roma o 6 de outubro de 1985.

Durante o seu pontificado preocupouse da educación das nenas, e continuou o labor do seu predecesor impulsando a feminina Academia de Nosa Señora de Guam. Impulsou tamén un novo hospital, coa intención de que completara ao público Guam Memorial Hospital, mais aos dous anos foi vendido ao goberno. No eido político, involucrouse nas negociacións pola regularización do *status* das Marianas do Norte e da súa relación cos Estados Unidos de América, que finalizaron cando pasaron a ser un estado libre asociado.

Finou no cargo, o 25 de outubro de 1985 en San Francisco, dun paro cardíaco logo dunha operación a corazón aberto.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bigliografía 
*
### Ligazóns externas 
*
*
Roptría

[miniatura|Traquizoítos de *[Toxoplasma gondii* vistos con microscopio electrónico de transmisión. **Roptrías: ro** (facer clic para ampliar).]]
miniatura|Esquema dun apicomplexo. O número 4 son as roptrías.

As **roptrías** son orgánulos especializados na secreción propios de certos protozoos parasitos. Teñen aspecto de vesículas con forma de maza e están conectados por delgadas prolongacións ou *pescozos* ao polo apical do parasito. Estes orgánulos, xunto cos micronemas, son característicos e exclusivos dos estadios móbiles dos protozoos Apicomplexa, como por exemplo *Plasmodium falciparum* ou *Toxoplasma gondii*. Poden variar en número e forma e conteñen numerosos encimas, que se liberan durante o proceso de penetración do parasito no hóspede, polo que son importantes na interacción hóspede-parasito.

## Notas
Campionato de Galicia de fútbol 1937/38

O **Campionato de Galicia 1937/38** foi a vixésimo cuarta edición do Campionato de Galicia de fútbol organizado pola Federación Galega de Fútbol. Comezou en maio de 1938 e rematou en xullo do mesmo ano. Esta edición do campionato recibiu o nome de **Copa Corpo de Exército de Galicia**.
Participaron o Real Club Deportivo da Coruña, o Real Club Celta de Vigo, o Racing Club de Ferrol e o Eiriña Club de Fútbol. O torneo foi disputado en forma de liga. Inicialmente, íanse xogar só dúas voltas, O campión foi o Racing de Ferrol.

## Calendario
### Primeira volta
### Segunda volta
### Terceira volta
### Cuarta volta
## Clasificación
### Posicións por xornada
O termo medio de goles como sistema de desempate foi eliminado trala xornada 5.

## Notas
Sagina saginoides

***Sagina saginoides*** é unha especie de planta con flor da familia das cariofiláceas.

## Descrición 
É unha pequena planta herbácea de talo delgado e filiforme duns poucos centímetros de longo, entre 3 e 10, que medra precumbentes ou suberectos. As follas son lineares na súa forma e dunha lonxitude de entre 1 e 2&nbsp;cm. A inflorescencia é unha única flor con cinco sépalos e cinco pequenos pétalos brancos. É moi similar á *Sagina nivalis* pero esta só ten catro pétalos.

## Distribución 
Presenta unha distribución circumboreal, atopándose nas latitudes setentrionais do Hemisferio Norte con climas alpinos e subalpinos e mais en rexións montañosas máis cara ao sur. En Galicia dáse na zona oriental.
## Ligazóns externas 
* Flora of North America

## Notas
Eclipse solar do 20 de marzo de 2015

360px|miniatura|dereita|Secuencia da eclipse solar do 20 de marzo de 2015. A notar que a totalidade remata no Polo Norte, así como que en Galicia será visible aproximadamente entre as 10 e as 12 da mañá, hora local.|alt=Eclipse

O 20 de marzo de 2015 tivo lugar unha eclipse solar total (sobre algúns lugares do Atlántico Norte) cunha magnitude de 1,045. en Galicia a máxima magnitude, no extremo noroeste, foi de 0,8. A duración da totalidade, no mellor punto, foi de 2 minutos e 47 segundos, fronte á costa das Illas Feroe, .

Ó remate deste camiño, a sombra da Lúa afastouse da superficie da Terra pola zona polar. Coincidiu co día do equinoccio, cando o Sol estaba no horizonte polar e xorde despois do semestre de noite polar.

A eclipse puido verse dende Europa en diferentes graos de parcialidade segundo a latitude. Dende Islandia e Escandinavia foi case total, e total foi tamén ós 90º de latitude norte, no polo. Esta eclipse total de Sol foi xusto anterior a unha eclipse total de Lúa que ocorre 15 días despois, a Eclipse lunar de abril de 2015.

En relación á escala de tempo do ciclo metónico de 19 anos, esta eclipse total equinoccial foi a primeira dunha serie de tres eclipses totais equinocciais consecutivas separadas por 19 anos. Segundo o programa Stellarium, a próxima eclipse total en equinoccio ocorre no ano 2034 e é a máis precisa do terceto, pois poderase ver como total dende o ecuador, círculo do planeta no que nos equinoccios ao mediodía os raios do Sol inciden de xeito perpendicular. Esta eclipse equinoccial total de 2015 é a primeira da serie de tres nun período de 38 anos, 470 meses lunares, ciclos de fases ou ciclos sinódicos.

## Percorrido 
Animación do percorrido da sombra en secuencia de imaxes de 30 en 30 segundos:
:Ficheiro:Animation solar eclipse of March 20, 2015.gif

## Datos da eclipse en Galicia 
En Galicia, os datos extremos corresponden a:

A Guarda (comezo da eclipse en Galicia):
* Inicio eclipse: 9 h 03 m 51 s (GTM + 1)
* Máximo eclipse: 10 h 06 m 31 s
* Fin eclipse: 11 h 14 m 39 s
* Magnitude: 0,782
* Obscurecemento: 73,4 %

Ribadeo (fin da eclipse en Galicia):
* Inicio eclipse: 9 h 07 m 21 s
* Máximo eclipse: 10 h 10 m 56 s
* Fin eclipse: 11 h 19 m 50 s
* Magnitude: 0,797
* Osbcurecemento: 75,4 %

O **máximo de magnitude en Galicia** corresponde á zona entre Cedeira e Cariño, no concello de Cariño. Os datos para Cariño son:
* Inicio eclipse: 9 h 07 m 11 s
* Máximo eclipse: 10 h 10 m 34 s
* Fin eclipse: 11 h 19 m 14 s
* Magnitude: 0,805
* Obscurecemento: 76,4 %

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Interactive map of the eclipse with local circumstances and diagram
* Información completa da eclipse para España, por provincias e capitais, con instrucións e precaucións para a observación do Sol
* Páxina de información sobre a eclipse da Organización Salmantina da Astronáutica e o Espazo
Anthony Sablan Apuron

**Anthony Sablan Apuron**, nado o 1 de novembro de 1945 en Agaña (Guam), é un eclesiástico católico latino de Guam, arcebispo de Agaña dende 1986.
## Traxectoria 
Anthony Sablan Apuron naceu en Agaña o 1 de novembro de 1945. O 26 de agosto de 1972 foi ordenado sacerdote.

O 8 de decembro de 1983 Apuron foi nomeado bispo auxiliar de Agaña e bispo titular de Muzuca in Byzacena. Recibiu a consagración episcopal o 19 de febreiro de 1984 de mans do arcebispo de Agaña Felixberto Camacho Flores, e tivo como co-consagradores principais ao bispo de Honolulu Joseph Anthony Ferrario e ao bispo de Naha Petoro Baputisuta Tadamaro Ishigami.

O 27 de outubro de 1985 foi nomeado administrador apostólico de Agaña, e o 10 de marzo de 1986 foi nomeado arcebispo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en Catholic-Hierarchy.org
Cerna (organización política)

**Cerna** foi unha organización nacionalista galega de esquerda escindida de Anova - Irmandade Nacionalista, da cal foi unha corrente crítica. Estaba composta por uns 200 ex-militantes de Anova. Os seus máximos dirixentes eran Mario López Rico, Luís Eyré e Consuelo Martínez García.

## Historia
Orixinalmente era unha corrente de opinión dentro de Anova que defendía posturas máis soberanistas e críticas coas alianzas con partidos estatais como Esquerda Unida, ata que en outubro de 2014 os seus membros decidiron escindirse e constituírse como partido. A forza institucional constaba dunha deputada no Parlamento de Galicia, Consuelo Martínez García, así como diversos concelleiros electos nas listas do BNG que abandonaran a formación en 2012 para constituír Anova. De cara ás eleccións municipais de 2015 promoveron candidaturas cidadás, ó igual que estaban facendo Anova e Esquerda Unida, baixo o paraugas do partido instrumental Participación Democrática Directa e conseguiron 15 concelleiros en toda Galicia.           

De cara ós seguintes procesos electorais uniuse ao partido instrumental En Marea, no cal confluíron con Anova, Esquerda Unida, Podemos e diversos colectivos locais. Nas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2016 conseguiu 1 deputada nas listas de En Marea por Lugo, Paula Vázquez Verao. Os seus dirixentes mostráronse maioritariamente partidarios de Luís Villares, líder de En Marea, nos conflitos que este tivo coas demais formacións. En xuño de 2018 decidiu disolverse en En Marea animando ao resto de formacións participantes a facelo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial 
* Facebook oficial
Francis Crick

**Francis Harry Compton Crick**, nado en Weston Favell (Northamptonshire) o 8 de xuño de 1916 e finado en San Diego (California) o 28 de xullo de 2004, foi un físico, biólogo molecular e neurocientífico inglés, coñecido sobre todo por ser un dos dous descubridores da estrutura molecular do ADN no 1953, xunto con James D. Watson.

Recibiu, xunto a James D. Watson e Maurice Wilkins o Premio Nobel de Medicina no 1962 "polos seus descubrimentos relativos á estrutura molecular dos ácidos nucleicos e a súa importancia para a transferencia de información na materia viva".

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "Molecular structure of Nucleic Acids", artigo na revista *Nature* onde presentaba o ADN por vez primeira
José Vales Mahía

**José Vales Mahía**, nado en Manduas (Silleda) en 1896 e finado en Avellaneda (Buenos Aires) en 1976, foi un tenor galego.

## Traxectoria 
Chegou a Arxentina como emigrante sendo mozo. Estudou en Milán, onde foi discípulo de Pisapia. Formou parte de varias compañías, interpretando como tenor papeis por todo o mundo. Debutou en España en 1927 no Teatro Real de Madrid, coa ópera *Lohengrin* de Wagner. Dirixiu o coro da Casa de Galicia en Buenos Aires.

## Homenaxe 
Dende o ano 2009, a praza situada diante do Auditorio Manuel Dopazo da vila da Bandeira leva o seu nome: *Praza Tenor Vales Mahía*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía na web do concello de Silleda
Joseph Anthony Ferrario

**Joseph Anthony Ferrario**, nado o 3 de marzo de 1926 en Scranton (Pensilvania) e finado o 12 de decembro de 2003 en Honolulu, foi un eclesiástico católico latino estadounidense, bispo de Honolulu dende 1982 até 1993.

## Traxectoria 
### Primeiros anos 
Joseph Anthony Ferrario naceu en Scranton o 3 de marzo de 1926, o segundo fillo de Angelo e Angelina Scranton. Logo de rematar a súa educación, estudou no seminario de Baltimore e anos despois entrou na Compañía Sacerdotal de San Sulpicio.

Comezou o seu ministerio na arquidiocese de San Francisco, como profesor no seminario de San Xosé en Mountain View, levado polos sulpicianos.

Como bispo tivo enfrontamentos con fieis vencellados á Fraternidade Sacerdotal San Pío X: en 1991 excomungou seis fieis laicos da FSSPX entre outros motivos por buscar que o bispo Richard Williamson confirmase os seus fillos, acusándoos de facer un "acto cismático". Os fieis apelaron á Santa Sé, e o prefecto da Congregación para a Doutrina da Fe Joseph Ratzinger en resposta do 4 de xuño de 1993 declarou a excomuñón nula ao non considerar que os fieis non podían ser cualificados como cismáticos. Outros enfrontamentos con fieis católicos de orientación tradicional da súa diocese estiveron relacionados co seu apoio aos dereitos homosexuais, co seu impulso a reformas litúrxicas na súa diocese (foi, por exemplo, o primeiro bispo estadounidense en pedir a Santa Sé permiso para celebrar funerais coa presenza dos restos da cremación), coa súa actitude respecto aos sacerdotes *"ortodoxos"* (unha das súas primeiras medidas ao ser nomeado bispo foi a de retirar a unha decena de sacerdotes, entre eles a Francis A. Marzen, editor do *Hawaii Catholic Herald*)

Retirouse o 12 de outubro de 1993, logo dunha operación cardíaca. Logo de se retirar, continuou a traballar a prol da educación, axudando en conseguir fondos para bolsas de estudos nas escolas católicas e como vicepresidente da Augustine Educational Foundation que creara. Figueroa afirmaba que, cando tiña 15 anos, a mediados da década de 1970, o entón sacerdote Ferrario lle ofrecera cartos a cambio de relacións sexuais, e que isto se mantivera ao longo do tempo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en Catholic-Hierarchy.org 
* Perfil na páxina web oficial da Diocese de Honolulu
Masacre de Deir Yassin

miniatura|Panfleto publicado tralo masacre de Deir Yassin.
O **masacre de Deir Yassin** consistiu na morte de entre 107 e 120 civís árabes palestinos, entre o 9 de abril e 11 de abril de 1948 por milicianos do Irgún e do Leji, na aldea de Deir Yassin, preto de Xerusalén, durante o Mandato británico de Palestina, mentres as forzas xudías do Yishuv loitaban para romper o asedio de Xerusalén durante o período da guerra civil que precedeu ao final do mandato.

## O ataque 
Deir Yassin era un tranquilo poboado árabe localizado entre Tel Aviv e Xerusalén, que en 1948 contaba con 750 habitantes.

Debido a que a aldea se atopaba próxima a varios asentamentos xudeus, o *muktar* establecera un pacto de non-agresión cos xudeus dos asentamentos veciños. Apoiado nese pacto, teríalle negado o permiso a forzas árabes para usaren o pobo como base.

As forzas árabes tiñan bloqueado o acceso á sitiada Xerusalén. Os 2500 xudeus que habitaban a cidade vella foron vítimas dun bloqueo por parte das forzas árabes que durou cinco meses antes, até que se viron obrigados a renderse o 29 de maio de 1948. Até a capitulación, e durante todo o sitio a Xerusalén, os convois xudeus trataron de chegar á cidade para aliviar a escaseza de alimentos, que, en abril, xa se tornara en crítica.

O 6 de abril púxose en marcha a *Operación Nachshon*, unha ofensiva para recobrar o control do camiño a Xerusalén. O pobo de Deir Yassin foi incluído na lista de aldeas árabes para ser ocupados como parte da operación. Os comandantes xudeus, liderados por David Shaltiel, deron comezo á operación destinada a abrir un corredor entre Xerusalén e Tel Aviv, a única vía de abastecemento.

O 9 de abril 132 homes, 72 do Irgún e 60 do Leji, atacaron o pobo. O incidente, no que entre 107 e 120 aldeáns, a maioría anciáns, mulleres e nenos, foron asasinados,

## Represalias 
Posteriormente, o 13 de abril un convoi médico que se dirixía cara ao centro médico Hadassah (Monte Scopus, Xerusalén) foi atacado como represalia. Neste ataque, morreron setenta e nove persoas, a maioría deles médicos e enfermeiras. Estes feitos coñécense como o masacre do convoi médico Hadassah.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Der Yassin Remembered
Club Deportivo Eldense

O **Club Deportivo Eldense** é un club de fútbol español do concello de Elda, na Comunidade Valenciana. Foi fundado en 1921 e xoga na Segunda División Española.

## Uniforme 
* **Uniforme titular**: Camiseta azul e vermella a raias verticais, pantalón negro, medias azuis. 
* **Uniforme alternativo**: Camiseta azul celeste, pantalón negro, medias azuis.

## Datos do club 
* **Tempadas en 2ª**: 6 (Incluída a 2023/24)
* **Tempadas en 1ª RFEF**: 1
* **Tempadas en 2ªB**: 11
* **Tempadas en 3ª**: 59
* **Mellor posto na liga**: 7º en Segunda División (1962/63).

## Palmarés 
***Terceira División Española (12)**: 1955–56, 1961–62, 1965–66, 1966–67, 1978–79, 1982–83, 1983–84, 1984–85, 1985–86, 1991–92, 1997–98, 2013–14

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial 
* Web do CD Eldense en Futbolme.com
Bitcoin

O **bitcoin** (símbolo: ; abreviatura: **BTC**) é unha criptomoeda descentralizada creada por un autor anónimo de pseudónimo Satoshi Nakamoto. Está subdividida en 10 millóns de unidades máis pequenas chamadas satoshis.

É a moeda alternativa máis empregada cun mercado total de 100 millóns de USD. No canto de ser creados por unha entidade central, a rede peer-to-peer de bitcoin regula a creación e intercambio de bitcoins segundo a programación da mesma rede. Hai nodos que se dedican a crear e a verificar bitcoins mediante operacións matemáticas que requiren gran capacidade de potencia de cálculo. Está establecido que non haberá máis de 21 millóns de bitcoins, cifra á que se calcula chegar no ano 2140.

## Historia 
Dende a década de 1970, a utilización de sinaturas dixitais baseadas en criptografía asimétrica proporcionou un forte control de propiedade. Sobre a base da criptografía asimétrica, en 1998 Wei Dai describiu a b-Money como unha solución descentralizada ó problema dos pagamentos electrónicos. Posteriormente, Nick Szabo e Hal Finney estenden e complementan o traballo de Wei Dai.

En 2008, Satoshi Nakamoto publica un artigo na lista de criptografía de metzdowd.com no que describe o protocolo.

O 3 de xaneiro de 2009, a rede Bitcoin entra en funcionamento coa publicación do primeiro cliente, de código aberto, e a creación dos primeiros bitcoins. Até a invención de Bitcoin, era obrigado que todos os pagamentos no comercio electrónico se canalizasen a través de entidades centralizadas de confianza, polo xeral bancos e outras empreses financeiras, que xestionaban o seguimento de todas as transaccións.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Moeda global
* Criptomoeda
* Minería de GPU
Misión sui iuris católica latina de Funafuti

A **misión** ***sui iuris*** **de Funafuti** (en ) é unha sé da Igrexa Católica Latina sufragánea da arquidiocese de Samoa-Apia. En 2010 tiña 119 bautizados dunha poboación total de 10.000 habitantes. O seu superior é Reynaldo B. Getalado.

## Territorio 
A misión sui iuris abrangue todo o territorio do arquipélago de Tuvalu. A sé da misión é a cidade de Funafuti. O territorio consta dunha única parroquia.

## Historia 
A misión sui iuris foi erixida o 10 de setembro de 1982 coa división da diocese de Nauru, Tarawa e Funafuti.

## Lista dos superiores 
* Pio Taofinuʻu (10 de setembro de 1982 - 7 de agosto de 1985, renuncia)
* John Hubert Macey Rodgers (7 de agosto de 1985 - 14 de xullo de 1986, renuncia)
* Camille DesRosiers (14 de xullo de 1986 - 2010, renuncia)
* John Rarikin Ikataere (24 de setembro de 2010 - 8 de febreiro de 2014, finado)
* Reynaldo B. Getalado (24 de febreiro de 2014 - actualidade)

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Perfil en Catholic-Hierarchy.org 
*Perfil en GCatholic.org
Antonio Añoveros Ataún

**Antonio Añoveros Ataún**, nado en Pamplona o 13 de xuño de 1909 e finado o 24 de outubro de 1987, foi un eclesiástico católico latino navarro, bispo de Bilbao entre 1971 e 1978.

## Traxectoria 
Naceu en Pamplona o 13 de xuño de 1909, terceiro fillo de Julio e Claudia. Estudou no colexio dos maristas da súa cidade natal, posteriormente Dereito civil na Universidade de Zaragoza, e finalmente entrou no seminario de Pamplona. Comezou a exercer o seu ministerio na parroquia de San Nicolao, e posteriormente foi párroco en Tafalla. e o 2 de abril de 1964 sucedeu a Tomás Gutiérrez Díez á fronte de dita diocese.

O 3 de decembro de 1971 foi nomeado bispo de Bilbao.

O réxime franquista reaccionou ordenando o seu arresto domiciliario, e posteriormente Carlos Arias Navarro ordenou a súa expulsión do país. A pesar de que varios sectores do goberno querían seguir adiante, finalmente Franco decidiu evitar o conflito coa Igrexa, e Añoveros non foi expulsado.

Renunciou por problemas de saúde o 25 de setembro de 1978 (sufría de Parkinson e de arteriosclerose) e se retirou a unha residencia. Finou o 24 de outubro de 1987 en Bilbao, na clínica *Virgen Blanca*, onde estaba ingresado por problemas respiratorios graves. Está enterrado na catedral de Santiago de Bilbao.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Segunda división española 1944/45

A **tempada 1944-45 da Segunda División de España** celebrouse entre os anos 1944 e 1945 e foi a 14º edición do torneo. O campión foi o CD Alcoyano.
Mantívose o formato de competición da tempada anterior, cun único grupo de 14 equipos, sumando un total de 26 xornadas. A única diferenza foi no número de prazas que darían dereito a xogar a liguilla promoción a Primeira División e de descenso a Terceira División, que se reduciron a unha praza tanto nun caso coma no outro.

## Clasificación final 
**J** = Encontros xogados; **X** = Encontros gañados; **E** = Encontros empatados; **P** = Encontros perdidos; **GF** = Goles a favor ; **GC** = Goles en contra; **GA** = Diferenza de goles; **Pts** = Puntos

## Promocións 
### Promoción de ascenso 
* Disputado nun campo neutral en Madrid:

Polo que o Celta de Vigo acada o ascenso a Primeira División tras gañar o encontro de ascenso ao Granada CF, que descende a Segunda División.

### Promoción de permanencia 
* Disputado nun campo neutral en Madrid:

Polo que o CD Constancia descende a Terceira División tras perder o encontro de descenso ante o RCD Córdoba, que ascende a Segunda División.

## Resultados finais 
* **Campión de Segunda**: CD Alcoyano
* **Ascenso a Primeira**: CD Alcoyano, Hércules CF, RC Celta.
* **Descenso a Segunda**: Deportivo da Coruña, CD Sabadell, Granada CF
* **Ascenso a Segunda**: Gimnàstic de Tarragona, UD Salamanca, RCD Córdoba.
* **Descenso a Terceira**: Barakaldo CF, Cultural Leonesa, CD Constancia.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina da LFP
Footvolley

O ***futvólei*** é un deporte que combina aspectos do voleibol e o fútbol. Practícase entre dous equipos, cun número de xogadores variable, que intentan pasar o balón ao campo contrario sen empregar as mans nin os brazos. 

Orixinouse no Brasil en 1965, na praia de Copacabana de Río de Xaneiro, coma unha forma de evitar a prohibición de xogar ao fútbol na praia que existía nese momento.

## Regras
Emprégase un balón de fútbol, e as regras baséanse nas do voleibol, limitando o contacto coa pelota segundo as regras do fútbol, o que impide que os xogadores poidan tocar o balón coas mans.

## Notas
Campionato de Galicia de fútbol 1936/37

O **Campionato de Galicia** da **Serie A 1936/37** foi a vixésimo terceira edición do Campionato de Galicia de fútbol organizado pola Federación Galega de Fútbol. Comezou en outubro de 1936 e rematou en xaneiro de 1937. Acordouse inicialmente que os dous primeiros postos outorgasen a clasificación para a Copa de España, mais finalmente non puido ser así por causa da guerra civil.
Participaron o Real Club Deportivo da Coruña, o Real Club Celta de Vigo, o Racing Club de Ferrol, o Eiriña Club de Fútbol, o Lugo Sporting Club, o Club Coruña e o Unión Sporting Club, aínda que este último abandonou o torneo trala cuarta xornada, anulándose o resultado dos partidos nos que xogou. O Club Lemos, campión da tempada anterior, abstívose de participar.

## Calendario
### Primeira volta
### Segunda volta
### Partidos anulados
## Clasificación
Os resultados dos partidos xogados polo Unión Sporting Club foron anulados trala súa retirada.

## Notas
Javier Urruticoechea

**Francisco Javier González Urruticoechea** máis coñecido coma **Urruti**, nado en Donostia o 17 de febreiro de 1952 e finado en Esplugues de Llobregat (provincia de Barcelona) o 24 de maio de 2001 foi un futbolista vasco que xogaba na demarcación de gardameta. Foi un dos porteiros da liga española con maior prestixio dos anos 80 e foi internacional coa selección de fútbol de España.

## Traxectoria 
Comezou xogando no SD Lengokoak pasando pronto a xogar no San Sebastián CF, filial da Real Sociedad. No ano 1973 debuta co primeiro equipo e ao ano seguinte afianzábase na portería, dándolle o relevo a José Ramón Esnaola Laburu. Nos seus comezos no equipo vasco competiu pola titularidade con Pedro María Artola ata a chegada á titularidade de Luis Miguel Arconada, que faría que tanto Urruti coma Artola deixaran o equipo para fichar por RCD Espanyol e FC Barcelona respectivamente.

Chegou ao RCD Espanyol comezada a tempada 1977/78, facéndose coa titularidade dende o primeiro momento. As súas boas actuación fixeron que fichase polo FC Barcelona de cara á tempada 1981/82 para substituír o que xa fora compañeiro seu na Real Sociedade, Pedro María Artola. Xogando nas filas do Barcelona gañou o Trofeo Zamora ao porteiro menos goleado da Primeira División.

Co tempo na portería catalá substituiríao o tamén porteiro vasco, Andoni Zubizarreta.

### Coa selección de fútbol 
A pesar de ir convocado a tres Mundiais (Arxentina 78, España 1982 e México 1986) non chegou a debutar en ningún deles, ao igual que na Eurocopa de Fútbol Italia 1980, a causa da titularidade indiscutíbel de Luis Miguel Arconada. En total so disputou cinco encontros coma titular, encaixando 6 goles.

Debutou en Xixón o 29 de marzo de 1978 ante Noruega, con vitoria de España por tres a cero.

## Palmarés 
### Campionatos estatais 
### Copas internacionais 
### Distincións individuais
MR-501B

**MR-501B** é a designación dun tipo de motor foguete monopropelente utilizado por varios satélites artificiais.

## Características 
Os motores MR-501B son fabricados e comercializados por Aerojet Rocketdyne para diferentes satélites, como o BSAT-2. Úsanse para control de actitude e utilizan como único propelente hidracina, que é acendida electrotermicamente. O motor necesita 493 vatios de potencia eléctrica que son subministrados a 24 voltios de corrente continua.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*MR-103
*MR-104
*MR-106
*MR-107
*MR-111
*MR-120
*MR-50
Ammanford

**Ammanford** () é unha comunidade no condado de Carmarthenshire en Gales de 5.411 habitantes segundo o censo de 2011. Situado no val de Amman, a vila é unha antiga cidade mineira e serve como o principal centro comercial para moitas aldeas da contorna. Segundo o censo de 2011, o 69,5% da poboación ten algún grao de competencia en lingua galesa. As estradas A483 e A474 danlle servizo, e mais tamén conta cunha estación de ferrocarril.
## Notas
Bourton-on-the-Water

**Bourton-on-the-Water** é unha vila e parroquia civl no condado de Gloucestershire en Inglaterra na rexión de Cotswolds, un espazo de beleza excepcional. Recibe o apelativo da « Venecia das Cotswolds » a causa das numerosas pontes que atravesan na localidade o río Windrush e constitúe un centro turístico da rexión, entre os seus atractivos está un parque en miniatura e un museo do automóbil. A súa poboación é de 3.296 habitantes
## Notas
Rhydlewis

**Rhydlewis** é unha comunidade de 1310 habitantes  segundo o censo de 2011 localizada en Ceredigion no país de Gales. A capela metodista da localidade data de 1749, unha das máis antigas do condado.

## Notas
Negreira, Negreira, Negreira

**Negreira** é unha vila da parroquia de Negreira no concello coruñés de Negreira na comarca da Barcala. É a capital do concello. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 4303 habitantes (2084 homes e 2219 mulleres).

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Pazo de Cotón.Negreira.Galiza.JPG|Pazo do Cotón.
Ficheiro:Negreira 01-05.jpg|Monumento á vaca.

## Notas 
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Negreira 
### Parroquias de Negreira
Aduto

Un **aduto** (do latín *adductus*) é o produto único dunha soa reacción de adición directa de dúas ou máis moléculas distintas, que contén todos os átomos de todos os compoñentes que interviñeron na reacción. O produto resultante desta reacción é considerado unha especie molecular distinta. Exemplos son o aduto formado entre o peróxido de hidróxeno e o carbonato de sodio, que é o percarbonato de sodio, ou a adición de bisulfito de sodio a un aldehido para dar un sulfonato.

Fórmanse adutos a miúdo entre ácidos de Lewis e bases de Lewis. Un bo exemplo é a formación de adutos entre o ácido de Lewis borano e o átomo de oxíxeno da base de Lewis tetrahidrofurano (THF): BH3•O(CH2)4 ou entre o borano e a base de Lewis dietil éter: BH3•O(CH3CH2)2.

Ficheiro:Tetrahydrofuran-3D-balls.png|Molécula de THF.
Ficheiro:Borane-3D-balls.png|Molécula de BH3.
Ficheiro:Borane-THF-adduct-3D-balls.png|Aduto de Lewis entre o BH3 e o THF, que contén todos os átomos de ambos os compoñentes.

Os compostos ou mesturas que non poden formar un aduto debido a impedimentos estéricos denomínanse pares de Lewis frustrados.

Os adutos non son necesariamente de natureza molecular. Un bo exemplo da química en estado sólido é o aduto do etileno ou o monóxido de carbono con CuAlCl4. Este último é un sólido cunha estrutura en rede estendida. Despois da formación do aduto, fórmase unha nova fase estendida na cal as moléculas de gas son incorporadas (inseridas) como ligandos dos átomos de cobre na estrutura. Esta reacción pode tamén considerarse unha reacción entre unha base e un ácido de Lewis co átomo de cobre no papel de receptor de electróns e os electróns pi da molécula de gas no papel de doantes de electróns.

Segundo a IUPAC, pode formarse un aduto intramolecular cando as entidades químicas que reaccionan son grupos que forman parte da mesma molécula. Os ións adutos fórmanse con frecuencia nas fontes de ións de espectroscopia de masas.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Adutómica
* Aduto do ADN
Digby, Lincolnshire

**Digby** é unha parroquia civil no distrito de North Kesteven do condado de Lincolnshire en Inglaterra, a 10&nbsp;km ao norte da vila de Sleaford e a 19 de Lincoln. A poboación total é de 621 habitantes segundo o censo de 2011. Nas proximidades hai unha antiga base da RAF.
## Notas
Israel Puerto

**Israel Puerto Pineda**, habitualmente coñecido como **Israel**, nado o 15 de xuño de 1993 en El Viso del Alcor (Sevilla), é un futbolista profesional español que xoga de defensa central no Racing de Santander. É internacional en todas as categorías inferiores da .

## Traxectoria 
Nado en El Viso del Alcor, Provincia de Sevilla, España, sendo o maior de dous irmáns. Á idade de 12 anos entrou no sistema de categorías inferiores do Sevilla Fútbol Club, ao igual que o seu irmán. Catro anos máis tarde, en 2011, está a piques de abandonar o fútbol por mor dunha doenza cardiovascular, da cal finalmente conseguiu recuperarse por completo.

As seguintes tempadas pasa a formar parte do filial do club sevillista, competindo na Segunda División B. O 10 de marzo de 2013 marca dous goles contra o Arroyo CP nunha vitoria na casa por 3-0 e, o 28 de abril, fai o seu debut oficial co primeiro equipo, saíndo como suplente no minuto 87 por José Antonio Reyes nun partido de Primeira División ante o Real Valladolid que acabaría con empate 1-1. O 2 de xullo de 2014 Israel ficha por outro filial, o Villarreal CF B, tamén en Segunda División B. Chega tamén a debutar co primeiro equipo o 4 de decembro do mesmo ano, esta vez nun encontro da Copa do Rei ante o Cádiz CF, que acabaría con vitoria para o seu equipo por 2-1. O 4 de marzo de 2015 asina co Club Deportivo Lugo da Segunda División até xuño de 2016. A súa contratación fóra do prazo de fichaxes foi permitida pola lesión de longa duración de Jon García.

A nivel internacional, Israel xoga en todas as categorías inferiores da , xogando torneos como a Eurocopa de Liechtenstein 2010 e o Mundial de Turquía 2013.

### Clubs 
## Títulos 
* **UEFA Europa League**. Sevilla FC (2014)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil de Israel Puerto en bdfutbol.com 
* Perfil de Israel Puerto en Transfermarkt
Serebro

**Serebro** (do :prata) é un grupo feminino ruso formado polo produtor Maxim Fadeev e composto por Olga Seryabkina, Polina Favorskaya e Dasha Shashina. Serebro formouse en 2007 para propoñelo a Perviy Kanal para o Festival de Eurovisión 2007 e finalmente acabou seleccionada como o representante ruso no Festival coa canción "Song #1". Quedaron en terceiro lugar no concurso, con 207 puntos. Despois Serebro asinou oficialmente contrato coa discográfica de Fadeev Monolit Records. No ano 2009 Marina Lizorkina anunciou a súa marcha do grupo substituída por Anastasia Karpova.

Polo tempo da marcha de Lizorkina a banda realizou o seu álbum de estudio *OpiumRoz* que recibu recoñecemento da crítica pero non foi un éxito comercial. O segundo álbum *Mama Lover* tivo non obstante máis éxito, incluía a canción homónima que petou ben nas listas de éxito e foi dobre dobre platino en Rusia, o vídeo musical tivo máis de 20 millóns de visitas en YouTube. Tras o éxito o grupo lanzou *Mama Lover* no Xapón, co nome de *Serebration* e co selo EMI Music. O seu primeiro sinxelo internacional, con Ego Music e Universal Music Group, "Mi Mi Mi" foi un éxito nas listas europeas.

## Notas
Campionato Mancomunado Galaico-Ástur 1935/36

O **Campionato Mancomunado Galaico-Ástur 1935/36** foi a segunda e derradeira edición do Campionato Mancomunado Galaico-Ástur de fútbol. Comezou en setembro de 1935 e rematou en novembro do mesmo ano. Partiparon o Oviedo, o Stadium Avilesino, o Sporting de Xixón, o Deportivo da Coruña, o Unión Sporting Club e o Celta de Vigo. Proclamouse campión o Oviedo e subcampión o Unión Sporting Club.

Os seis equipos participantes clasificábanse para a Copa de España. Os dous primeiros postos outorgaban a clasificación directa para os oitavos de final, sempre que fosen ocupados por equipos da Primeira División ou por equipos que acadasen a fase final da Segunda División. En caso de que isto non se cumprise, o dereito pasaría ós seguintes clubs que cumprisen as devanditas condicións,

## Calendario
### Primeira volta
### Segunda volta
## Clasificación
## Táboa de descenso 
Nesta tempada, o descenso foi calculado mediante a suma dos puntos acadados na competición de liga da Segunda División e mais no Campionato Superrexional, descendendo o equipo co menor número de puntos trala realización da suma, o cal pasaría a xoga-lo campionato territorial de primeira categoría correspondente, deixando de participar no Campionato Superrexional e na Segunda División. O equipo que rematou na última posición despois de face-la suma foi o Unión Sporting, o cal non puido evita-lo descenso a pesar de rematar subcampión do torneo superrexional. O Oviedo non entrou neste cómputo por ser integrante da Primeira División.

## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Campionato de Galicia de fútbol 1935/36
*Segunda división española 1935/36
*Copa Galicia de fútbol 1935/36
Campionato Mancomunado Galaico-Ástur 1934/35

O **Campionato Mancomunado Galaico-Ástur 1934/35** foi a primeira edición do Campionato Mancomunado Galaico-Ástur de fútbol. Comezou en setembro de 1934 e rematou en novembro do mesmo ano. Partiparon o Oviedo, o Stadium Avilesino, o Sporting de Xixón, o Deportivo da Coruña, o Racing de Ferrol e o Celta de Vigo.

O campionato viuse interrompido no mes de outubro por causa da folga xeral revolucionaria de 1934, dividíndose a competición en dous grupos: o asturiano e o galego. No grupo galego reiniciouse o torneo e non valeron os resultados dos encontros xogados entre os equipos galegos antes de que se producise a división. En cambio, no grupo asturiano tivéronse en conta os resultados dos partidos que xogaran entre si os equipos asturianos antes da partición en grupos. O vencedor do grupo asturiano foi o Oviedo e o do grupo galego foi o Celta de Vigo.

Os seis equipos que participaron no torneo obtiveron a clasificación para a Copa de España, accedendo os gañadores de ámbolos grupos directamente á rolda de oitavos de final.

## Calendario
### Grupo asturiano
### Grupo galego
### Partidos anulados
## Clasificación
### Grupo asturiano
### Grupo galego
## Notas 
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Campionato de Galicia de fútbol 1934/35
Suso López Gaioso

**Suso López Gaioso**, coñecido como **Suso do Páramo**, nado en Friolfe (O Páramo) en 1962 e finado en Vigo (O Páramo) o 1 de marzo de 2015, foi un escritor e político galego.

## Traxectoria 
Encabezou a candidatura do BNG para as eleccións municipais no seu concello do Páramo.

## Obra 
* *Algo máis que señardade*
* *Sempre no Páramo* (2001)
* *Historias do Alto Minho* (2006).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do autor
Terremoto de Ossa de Montiel de 2015

[250px|thumb|A localidade de [Ossa de Montiel, en xuño de 2013.]]
O **terremoto de Ossa de Montiel** do 23 de febreiro de 2015 sacudiu principalmente a localidade albaceteña de Ossa de Montiel, situada en Castela-A Mancha (España), ás 17:16 hora local (16:16 UTC). Os seus efectos sentíronse por gran multitude de cidades do centro da Península Ibérica, entre elas, na capital española, Madrid. Tivo unha magnitude de 4,6 na escala de magnitude de momento e produciuse na mesma falla que o sismo que asolou Lorca (Murcia) en 2011, que atravesa a Meseta Central.

O hipocentro encontrouse a 17 quilómetros de profundidade.

## Notas 
## Véxase tamén 
*Terremoto de Lorca de 2011
Jesús María Satrústegui

**Jesús María Satrústegui Azpiroz**, nado o 12 de xaneiro de 1954 en Iruña é un exfutbolista navarro que xogaba na demarcación de dianteiro. Foi internacional coa Selección de fútbol de España.

## Traxectoria 
Comezou a xogar na súa cidade natal no CD Pamplona e con 17 anos ficha pola Real Sociedad. Nun principio comeza xogando no Sanse, o filial do club, debutando en 1971 en Terceira División. Tras dúas tempadas no filial pasou ao primeiro equipo co que debutou o 8 de setembro de 1973 ante o Real Murcia.

Satrústegui militou na Real Sociedad 13 tempadas, ata a súa retirada en 1986, xogou co equipo donostiarra 374 encontros oficiais anotando 162 goles, números que o converten no máximo goleador da historia do club.

Viviu os anos dourados da Real Sociedad, logrando o subcampionato de Liga na tempada 1979/80 e o título nas tempadas 1980/81 e 1981/82, tamén gañou a Supercopa de España en 1982. Compartiu esta gran xeración con xogadores coma Luis Miguel Arconada, Jesús María Zamora ou Roberto López Ufarte.

Por desgraza unha grave lesión de menisco e ligamentos cruzados a comezos da tempada 1982/83 deixarono no dique seco case dous anos, trala súa volta mantivose no equipo dous anos máis con números moi discretos e en 1986 anunciou a súa retirada. O seu lugar no equipo ocupariao un xóven dianteiro José Mari Bakero.

### Coas seleccións de fútbol 
Foi internacional coa Selección de fútbol de España en 32 ocasións, anotando 8 goles. Debutou en Bucarest o 16 de novembro de 1975, deixando o combinado tralo pobre papel do equipo no Mundial de Fútbol España 1982.

Tamén foi internacional coa Selección de fútbol de Euskadi.

## Palmarés
Terremoto de Isla Cristina de 2009

O **terremoto de Isla Cristina** de 2009 foi un sismo rexistrado o día 18 de decembro ás 2:37:18 hora local con epicentro en Isla Cristina, na provincia de Huelva, que afectou a toda Andalucía. Tivo unha magnitude de 6,2 graos na escala de Richter.

O sismo provocou caos na poboación, que fuxiu por temor a un tsunami, que foi descartado de maneira tallante inmediatamente despois do tremor. O sismo ademais provocou enormes estragos en distintas vivendas.

Foi un dos tremores máis fortes no país dende 1755, cando un terremoto de 8,5 graos con epicentro en Lisboa fundou Isla Cristina e provocou un gran tsunami que chegou mesmo ás costas do Brasil. Ademais en abril de 2010 un sismo de igual magnitude, 6,2 na escala de Richter, sacudiu Andalucía.

## Notas 
## Véxase tamén 
*Terremoto de Lisboa de 1755
Sulfonato

miniatura|dereita|Estrutura dun ión sulfonato típico.
Un **sulfonato** é un sal ou éster dun ácido sulfónico. Contén o grupo funcional *R*-SO2O-.

## Sales sulfonatos 
Os anións coa fórmula xeral *R*SO2O&minus; denomínanse sulfonatos. Son as bases conxugadas de ácidos sulfónicos coa fórmula *R*SO2OH. Como os ácidos sulfónicos tenden a ser ácidos fortes, os correspondentes sulfonatos son bases febles. Debido á estabilidade dos anións sulfonato, os catións de sales de sulfonato como o trifalto de escandio teñen aplicacións como ácidos de Lewis.

Unha reacción orgánica clásica para a preparación de sulfonatos é a que se produce entre un haluro de alquilo e un sulfito como o sulfito de sodio, que foi descrita primeiramente por Adolph Strecker en 1868 (**alquilación de sulfito de Strecker**). A reacción xeral é:

::RX + M2SO3 → RSO3M + MX

O ioduro utilízase como un catalizador.

## Éster sulfónico 
Os ésteres coa fórmula xeral *R1*SO2O*R2* denomínanse *ésteres sulfónicos*. Os membros desta categoría denomínanse analogamente a como se denominen os ésteres carboxilo ordinarios. Por exemplo, se o grupo *R2* é un grupo metilo e o grupo *R1* é un grupo trifluorometilo, o composto resultante chamarase metil trifluorometanosulfonato.

Os ésteres sulfónicos utilízanse como reactivos en síntese orgánica, principalmente porque o grupo *R*SO2O- é un bo grupo saínte en reaccións Sn1, Sn2, E1 e E2. O metil triflato, por exemplo, é un reactivo metilante forte. Utilízanse comunmente para darlle solubilidade en auga a compostos que forman enlaces cruzados con proteínas como a N-hidroxisulfosuccinimida (Sulfo-NHS), o BS3, o Sulfo-SMCC etc.

### Sultonas 
Os ésteres cíclicos sulfónicos denomínanse **sultonas** (non confundir con sulfonas). Un exemplo é a 1,3-propano sultona. Algunhas sultonas son intermediarios de vida curta, utilizados como axentes alquilantes fortes para introducir un grupo sulfonato cargado negativamente. En presenza de auga, hidrolízanse lentamente a ácidos hidroxi sulfónicos. As sultonas oximas son intermediarios clave na síntese do fármaco anticonvulsivo zonisamida.

## Exemplos 
* Mesilato (metanosulfonato), CH3SO2O-
:* Triflato (trifluorometanosulfonato), CF3SO2O-
* Esilato (etanosulfonato), C2H5SO2O-
* Besilato (bencenosulfonato), C6H5SO2O-
** Tosilato (*p*-toluenosulfonato), CH3C6H4SO2O-

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Sulfato
* Sulfóxido
* Sulfonilo
* Sulfoxilo
* Sulfona
Idaea emarginata

***Idaea emarginata*** é unha avelaíña da familia Geometridae

A especie ten unha envergadura de 22–25&nbsp;mm e unha lonxitude de ás de 11–13&nbsp;mm presentando as femias un menor tamaño. A súa distribución abrangue o occidente e centro de Europa ata o sur de Gran Bretaña e o sur de Escandinavia
Raef LaFrentz

**Raef Andrew LaFrentz**, nado o 29 de maio de 1976, en Hampton, Iowa, foi un xogador profesional estadounidense de baloncesto que xogou 10 tempadas na National Basketball Association (NBA) dende 1998 até 2009, sendo o seu último equipo os Portland Trail Blazers.

## Traxectoria profesional 
LaFrentz foi seleccionado na 3ª posición do Draft da NBA de 1998 polos Denver Nuggets. Na súa tempada coma rookie, tan só xogou 12 partidos debido a unha lesión no seu xeonllo esquerdo producida contra os Dallas Mavericks o 25 de febreiro de 1999. Na seguinte tempada, acadou 12.4 puntos, 7.9 rebotes e 2.2 tapóns por encontro en 81 partidos disputados. No ano 2000 xogou cos sophomores o NBA All-Star Weekend Rookie Challenge.

O 21 de febreiro de 2002, foi traspasado xunto a Nick Van Exel, Avery Johnson e Tariq Abdul-Wahad ós Dallas Mavericks, a cambio de Juwan Howard, Donnell Harvey, Tim Hardaway e unha elección da primeira rolda do Draft de 2001.

O 20 de outubro de 2003, foi traspasado xunto a Chris Mills, Jiri Welsch e unha elección da primeira rolda do Draft ós Boston Celtics, a cambio de Tony Delk e Antoine Walker.

O 28 de xuño de 2006, os Celtics traspasaron a LaFrentz, Dan Dickau e sétima elección do Draft de 2006 ós Portland Trail Blazers, a cambio de Theo Ratliff e Sebastian Telfair.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference.com