open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xosé Deira Triñanes

**Xosé Deira Triñanes**, nado en Boiro o 29 de febreiro de 1948, é un profesor e político galego vinculado ao BNG.

## Traxectoria
Licenciado en Filosofía pola Universidade de Valencia e en Psicoloxía pola Universidade de Madrid, foi profesor de Psicoloxía na Universidade de Santiago. Logo pasou ao ensino medio e impartiu clases en institutos de Cee, Ribeira e Boiro. Foi director do instituto Praia Barraña, de Boiro, entre 1992 e 2003. En 1986 afiliouse a Esquerda Galega, da que foi secretario comarcal e candidato á alcaldía boirense en 1991, se ben non logrou representación. En 1995 integrouse no BNG, do que foi secretario e responsable de política municipal da asemblea local do BNG boirense. 

Foi candidato á alcaldía en 1999 pola formación nacionalista; logrou 4 concelleiros (en 1995 non se lograra representación) e quedou na oposición, moi cerca da segunda forza, o PSdeG. En 2003 subeu a 5 concelleiros e foi elixido alcalde  de Boiro, tras un pacto co PSdeG-PSOE e ICBoiro, polo cal foron tenentes de alcalde o socialista Juan Jesús Ares González e o exsocialista e exalcalde Manuel Velo Velo, se ben Velo foi expulsado do goberno en setembro de 2006, tralo cal gobernaron nacionalistas e socialistas en minoría o resto do mandato. Nas municipais de 2007 tanto o BNG coma o PSdeG melloraron os seus resultados, cando quedaron os nacionalistas a tan só 14 votos do PPdeG e de ter unha sexta concellaría, mentres que os socialistas subiron de 3 a 4 edís, polo que ámbalas forzas puideron gobernar con maioría absoluta durante toda a lexislatura. Nas municipais de 2011 perdeu o 10% dos votos e un concelleiro, co que a alcaldía pasou de novo ao PPdeG, que logrou a maioría absoluta ante o descenso dos nacionalistas e dos demais grupos de esquerdas da corporación (socialistas e ICBoiro).

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Eleccións municipais en Boiro

### Ligazóns externas
*Ficha en galegos.info
Pedro de Friúl

**Pedro** (? - 756?) foi duque longobardo de Friúl do 749 ao 756.
## Traxectoria 
Son moi escasas as informacións sobre el; Paulo Diácono, na súa *Historia Langobardorum*, refírese ao feito de que se converteu en duque cando se refire á valorosa participación do seu pai Munichis na grande e desafortunada batalla dos longobardos friulanos, guiados polo duque Ferdulfo, contra os eslavos. Irmán de Orso, duque de Ceneda, converteuse en duque, en asociación con Anselmo, no 749, cando o seu predecesor Aistulfo foi nomeado rei dos longobardos. Sobre o 751 Anselmo retirouse a un mosteiro, poñendo fin á asociación no trono de Cividale.

## Véxase tamén
### Bibliografía
*Paulo Diácono, *Historia Langobardorum* (*Historia dos longobardos*, Lorenzo Valla/Mondadori, Milán, 1992).
Ferrari 250 Europa

O **Ferrari 250 Europa** foi un chanzo importante no desenvolvemento de Ferrari como fabricante de automóbiles. O 250 Europa representa un grande esforzo por adicarse á produción en serie de autos deportivos tipo Gran Turismo para estrada, para clientes particulares.

Ata aquel entón, Ferrari entregaba os chasis e motores a empresas como Pininfarina, Scaglietti ou Vignale para que deseñasen e construísen as carrozarías e interiores a gusto do cliente. Por ese motivo é que un mesmo tipo de auto terminaba tendo gran diversidade de carrozarías e estilos. Isto imposibilitaba a uniformidade e a consolidación dunha imaxe representativa da marca.

Neste caso Ferrari logrou estandarizar a produción, aínda que os primeiros 20 autos conformaron unha serie e os 44 restantes outra. Os 20 exemplares de Ferrari 250 Europa foron fabricados nun período apenas superior a un ano.

O Ferrari 250 Europa é considerado un dos autos máis rápidos e áxiles que Ferrari fabricou nos inicios da década de 1950. Aínda que outros eran máis rápidos en velocidade final en circuítos longos, o 250 Europa era moi rápido nas súas reaccións e contaba con gran manobrabilidade.

O legado máis importante do Ferrari 250 Europa é o fortalecemento da relación entre Ferrari e Pininfarina. Os deseños son tan conservadores como refinados, precisamente isto é o que se considera que fai que as liñas de Pininfarina sexan tan ben aceptadas por todo tipo de público. 
Vista traseira|alt=|miniatura

## Liña temporal 

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina oficial
Anselmo de Friúl

Anselmo, nado en Cividale del Friúl en 723 e morto en Nonantola en 805, foi duque longobardo de Friúl do 749 ao 751, en asociación con Pedro
## Traxectoria 
Son escasas as informacións directas sobre o personaxe, que ascendeu ao trono ducal de Cividale no 749 (en asociación con Pedro), cando Aistulfo, xa duque tras a elección de Rachis como soberano dos longobardos, se converte á súa vez en rei en Pavia

A tradición da Igrexa católica identifícao con **san Anselmo de Nonantola**, que abandonaría o trono ducal no 750-751, cando se retirou no mosteiro de Fanano, que el mesmo fundaran un lugar que lle doara o rei Aistulfo, o cal casaría coa súa irmá Xisaltruda. Dous anos máis tarde, sobre o 752, fundou o mosteiro de Nonantola, sempre preto de Módena, para despois dirixirse a Roma, onde o Estevo III lle doou algunhas reliquias de san Silvestre e o nomeou abade de Nonantola. Despois fundou hospitais para pobres e enfermos, pero no 756 foi expulsado de Nonantola polo novo rei longobardo, Desiderio, que emprendera unha vasta operación de reorganización dos mosteiros do reino longobardo para garantirse o seu apoio. Anselmo retirouse a Montecassino ata o 774 cando, deposto Desiderio por Carlomagno, puido volver a Nonantola, onde morreu no 805. Canonizado pola Igrexa Católica, a súa festa é o 3 de marzo.

Unha identificación alternativa, hipotética e indutiva, é, en cambio, co terceiro fillo de Pemón e Ratperga, xunto a Rachis e Aistulfo: **Ratchait**. Se a correspondencia é correcta, tamén a el se lle aplicaría a cualificación de "valoroso" atribuída por Paulo Diácono a todos os fillos de Pemón. Ratchait aparece na corte de Liutprando xusto antes da deposición do pai a favor de Rachis, no momento no que o soberano ordena o arresto dos que apoiaban ao duque deposto.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Paulo Diácono, *Historia Langobardorum* (*Historia dos longobardos*, Lorenzo Valla/Mondadori, Milán 1992).
William George Horner

**William George Horner**, nado en Bristol en 1786 e finado en Bath o 22 de setembro de 1837, foi un matemático inglés.
## Traxectoria 
Foi un estudante precoz, aos 14 anos converteuse en mestre e aos 18, dirixía a mesma escola da que poucos anos era alumno. En 1809 trasladouse a Bath, onde fundou o seu propio colexio.

Como investigador, só ten no seu haber unha contribución, o chamado método Horner para resolver ecuacións alxébricas, publicado pola Royal Society en 1819. Este método acadou certa popularidade en Inglaterra e EUA grazas ao tamén matemático De Morgan, que o meteu nos seus artigos divulgativos, aínda que finalmente se popularizaría a regra de Paolo Ruffini, descrito e publicado en 1814, polo cal lle foi concedida a medalla de ouro da *Italian Mathematical Society for Science*.

Mais, nin Ruffini nin Horner foron os primeiros en descubrir este método, xa que Zhu Shijie o usaba cincocentos anos antes.

Despois de que morrera Horner, o seu fillo chamado tamén William Horner mantivo en funcionamento a escola de Bath.
Gotor

**Gotor** é un concello español da provincia de Zaragoza (Aragón), situado na comarca de Aranda. A súa poboación era de 389 habitantes en 2004 (INE), sobre unha superficie de 15,26&nbsp;km², o que lle outorgaba unha densidade de poboación de 25,49 hab/km². Dista 93&nbsp;km da cidade de Zaragoza.

## Xeografía 
Áchase situado no val do Aranda, ao pé da Serra da Virxe, no oeste da provincia e da comunidade autónoma.

## Nome 
O seu nome explícase como proveniente do xenitivo latino *Gothorum*, que significa *dos godos*.

## Festas 
* San Xaime e Santa Ana, 25 e 26 de xullo. 
* Santa Bárbara, 4 de decembro.
Aranda de Moncayo

**Aranda de Moncayo** é un concello da provincia de Zaragoza (Aragón), situado na comarca do Aranda. A súa poboación era de 230 habitantes en 2007(INE). Dista 110&nbsp;km da cidade de Zaragoza.

## Xeografía 
Esta localizado na parte alta do xal* do río Aranda, no oeste da provincia e da comunidade autónoma.O concello esténdese por unha área de 91,20&nbsp;km².

## Nome 
O seu nome é de orixe celta, dun **are-randa* "preto da linde ou fronteira".

## Notas 
## Véxase tamén
### Ligazóns externas 
* www.ArandaDeMoncayo.com
Johannes Hevelius

**Johannes Hevelius**, forma latinizada de **Jan Heweliusz**, nado en Danzig o 28 de xaneiro de 1611 e finado o 28 de xaneiro de 1687, foi un astrónomo polaco.

## Algunhas obras de Hevelius 
* *Historiola Mirae* (1662)
* *Prodromus cometicus* (1665)
* *Cometographia* (1668)
* *Machina coelestis*: a primeira parte, publicada en 1673, contiña unha descrición dos seus instrumentos; a segunda, de (1679), hoxe está considerada un libro raro, pois case toda a tirada foi destruída na conflagración de 1679.
* *Annus climactericus* (1685)
* *Prodromus astronomiae* (1690): un catálogo de 1564 estrelas, publicado postumamente. 
* *Firmamentum Sobiescianum* (1690): un atlas estelar de 56 follas, no que incluía sete novas constelacións (recoñecidas hoxe en día).

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Constelación
Bor

**Bor** ou **Bur** (en nórdico antigo **Borr**) era o fillo de Buri e o pai de Odín, Vili e Ve na mitoloxía nórdica. É mencionado na Gylfaginning da Edda prosaica de Snorri Sturluson.

Bor non se menciona de novo na Edda prosaica. A Odín ocasionalmente refíreselle como *Fillo de Bor*, mais non se dá máis información sobre el.

O rol de Bor na mitoloxía non é claro e non hai indicacións de que fose adorado na relixión nórdica.

## Notas 
* Brodeur, Arthur Gilchrist (traduc.) (1916). *The Prose Edda by Snorri Sturluson*.
* Eysteinn Björnsson (ed.) (2005). *Snorra-Edda: Formáli & Gylfaginning : Textar fjögurra meginhandrita*. https://web.archive.org/web/20080611212105/http://www.hi.is/~eybjorn/gg/
Sports Illustrated

***Sports Illustrated*** é unha revista semanal dedicada ao deporte, propiedade do xigante dos medios de comunicación Time Warner. Ten sobre tres millóns de subscritores e é lida por 23 millóns de persoas cada semana, sendo o 80 % homes, o que representa ao 20 % dos homes de EUA.

Tódolos anos, dende 1964, a revista saca unha *Swimsuit Edition*, unha edición de traxes de baño, que xera o seu propio programa de televisión, vídeos e máis mercadotecnia. Da *Swimsuit Edition* saíron modelos como Elle Macpherson ou Valeria Mazza. Tyra Banks foi a primeira modelo negra en aparecer na capa, en 1997.
Eleuthera

**Eleuthera** é unha das illas das Bahamas. Localízase no nordeste do arquipélago, a 80 quilómetros de Nassau, e ten unha forma alongada e estreita. Ten preto de 8 mil habitantes segundo o censo do ano 2000.

O nome *Eleuthera* deriva da palabra grega *ελεύθερος* (*eleutheros*), que significa Ceibe.

Os habitantes orixinais das illas, os taínos e os arawacos foron deportados polos colonizadores españois para traballa-las minas da illa A Española, onde se extinguiron ao redor do ano 1550. Crese que a illa estivo deshabitada até a colonización europea que se produciu polo ano 1648, cando arribaron os primeiros *peregrinos puritanos* dende as Bermudas, quen foron os que lle deron o actual nome á illa. Algúns cren que Cristovo Colón chegou primeiro a esta illa antes que a calquera outra das Indias.

A illa creceu prosperamente entre os anos 1950 e 1980, polos investimentos feitos polos industriais norteamericanos, actualmente a principal actividade económica é o turismo. Conta con tres aeroportos: o North Eleuthera, ''Governor's Harbour Airport* e *Rock Sound Airport''.
Cat Island

**Cat Island** ou *Illa do Gato* é unha das illas das Bahamas e tamén un dos seus distritos. Localízase no leste do arquipélago. A illa ten o punto máis alto do arquipélago enteiro, o monte Alvernia, con 63 metros. A illa posúe 1.647 habitantes (censo de 2000). As principais poboacións son Arthur's Town (onde Sidney Poitier pasou a súa infancia), Orange Creek e Port Howe. Cat Island tamén foi o berce do músico Tony McKay, máis coñecido por Exuma.
A illa conta con dous aeroportos, o *New Bight Airport* e o ''Arthur's Town Airport''.
Cordilleira de Lípez

A **Cordilleiro de Lípez** é unha serie de montañas localizadas na zona meridional do departamento de Potosí, Bolivia e ao norte da Arxentina. É unha sección da cordilleira dos Andes. A cordilleira cobre unha superficie de 23 404 km² nunha dirección nordeste-sueste, entre os paralelos 22 e 23 graos, formando parte da división entre Bolivia e a Arxentina.

Así, na cordilleira de Lípez, o pico máis alto é o Uturuncu, con 6 008 metros sobre o nivel do mar. Ten outros picos importantes como o Cerro Lípez de 5 929 metros, o Soniquera, con 5 899 metros, ou o Cerro Tinte, con 5 849 metros, que está na fronteira boliviano-arxentina.
Alfonso Zulueta de Haz

**Alfonso Zulueta de Haz**, nado en Vigo o 8 de maio de 1924 e finado en Vigo o 27 de xuño de 2017, foi un notario e intelectual galego. Foi presidente do Consello da Cultura Galega entre 2002 e 2006 e presidente da Fundación Penzol.

## Traxectoria 
Fixo a carreira de Dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Exerceu como notario en Gaucín (Málaga), Marín e Vigo, onde residiu.

Foi un dos fundadores e primeiro presidente do Ateneo de Pontevedra (1966-1969), tamén foi presidente da Editorial SEPT, especializada en obras relixiosas. Zulueta de Haz foi un dos fundadores do Partido Galego Social Demócrata en 1974 e exerceu como o seu vicepresidente ata 1978 ao se unir o seu partido co Partido Popular Galego para dar nacemento ao Partido Galeguista. Zulueta de Haz foi membro do pleno do Consello da Cultura Galega desde 1996 e á morte de Carlos Casares foi elixido o seu presidente o 17 de abril de 2002.
## Vida persoal
Estivo casado con María Teresa Fernández Cabaleiro.

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Carlos Zulueta de Haz
Telo

O termo **Telo** pode referirse a:

***Telo**, deus celta, o espírito epónimo de Toulon, no departamento francés de Dordoña.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Telo**, lugar da parroquia de Canedo, no concello da Pobra do Brollón.

## Véxase tamén
### Outros artigos
A Costa, Loureiro, Cerdedo-Cotobade

**A Costa** é un lugar da parroquia de Loureiro, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE, en 2015 tiña 6 habitantes (3 homes e 3 mulleres), o que supón a perda dun habitante con respecto a 2005.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Loureiro 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade 
## Notas
Rotgaudo

**Rotgaudo** (ou **Hrodgaud**) (? – post 776) foi duque longobardo de Friúl do 774 ao 776, en asociación con Pedro.

## Traxectoria
Son moi escasas as informacións sobre o seu ducado. Moi probabelmente era xa duque no reinado de Desiderio, mesmos e algunhas fontes francas (os *Einhardi annales*) refiren que na súa instalación no trono de Cividale estivo Carlomagno, preto xa da súa conquista da *Langobardia Maior* (774). Pouco máis tarde, (775), o duque rebelouse contra o soberano, rompendo os xuramentos de fidelidade estreitados co rei franco. Se cadra esta acción tería que encadrarse nunha máis vasta conxura, denunciada polo Hadrián I, na que estarían tamén os bizantinos, Arechis II (duque de Benevento), Rexinbaldo (duque de Chiusi), Hildeprando (duque de Spoleto) e que buscaba devolver a Adelchis no trono longobardo. Carlomagno en todo caso pasou rapidamente os Alpes e conxurou a revolta, derrotando a Rotgaudo, que morre nun campo de batalla. Os únicos duques que apoiaron a Rotgaudo foron Gaido (duque de Vicenza) e Estabilinio (duque de Treviso). Xusto nesta última cidade, Carlomagno celebrou a Pascua o 14 de abril de 776, sancionando a derrota total dos revoltosos.  Moitos nobres rebeldes foron deportados a Francia (entre eles Arichis, o irmán de Paulo Diácono), mentres os seus bens foron confiscados (como no caso de Waldando e Aión).

Tras a deposición de Rotgaudo o ducado foi entregado a personalidades fieis ao emperador, no cadro dunha máis ampla reordenación dos seus dominios co pase dos ducados longobardos a condados francos.

## Fontes
*Paulo Diácono, *Historia Langobardorum* (*Historia dos longobardos*, Lorenzo Valla/Mondadori, Milán, 1992).
*Annales Regni Francorum, in Annales Regni Francorum qui dicuntur Annales Laurissenses Maiores et Einhardi, ed. F. Kurze, Monumenta Germaniae Historica, Scriptores rerum Germanicarum separatim editi 6, Hannoverae 1895 (rist. 1950) 
*Codex Carolinus, ed. W. Gundlach, Monumenta Germaniae Historica, Epistolae III, Berolini 1892, pp.&nbsp;469–657

## Bibliografía
* Jörg Jarnut, *Storia dei Longobardi* (Torino, Einaudi 2002)
*H. Krahwinkler, *Friaul im Frühmittelalter: Geschichte einer Region vom Ende des fünften bis zum Ende des zehnten Jahrhunderts*, Wien, 1992.
*S. Gasparri, *Il passaggio dai Longobardi ai Carolingi*, in ''Il futuro dei Longobardi. L'Italia e la costruzione dell'Europa di Carlo Magno'', Catalogo della mostra, a cura di C. Bertelli, G. P. Brogiolo, Milán, 2000.
Guntín (homónimos)

O topónimo **Guntín** pode facer referencia a:

;En Galiza
***Guntín**, concello da comarca de Lugo;
***Guntín**, parroquia do concello dos Blancos;
****Guntín**, lugar de dita parroquia;
***Guntín**, parroquia do concello de Bóveda;
***Guntín**, parroquia do concello de Monforte de Lemos;
****Guntín**, lugar de dita parroquia;
***Guntín de Pallares**, parroquia do concello de Guntín;
****Guntín de Pallares**, lugar de dita parroquia;
***Guntín**, lugar da parroquia de Oroso, no concello da Cañiza;
***Guntín**, lugar da parroquia de Sumio, no concello de Carral;
***Guntín**, lugar da parroquia de Bazar, no concello de Castro de Rei;
***Guntín**, lugar da parroquia de Cerceda, no concello de Cerceda;
***Guntín**, lugar da parroquia de San Xurxo de Vea, no concello da Estrada;
***Guntín**, lugar da parroquia de Carballo, no concello de Friol;
***Guntín**, lugar da parroquia de Borreiros, no concello de Gondomar;
***Guntín**, lugar da parroquia de Meilán, no concello de Lugo;
***Guntín**, lugar da parroquia de Mercurín, no concello de Ordes;
***Guntín**, lugar da parroquia de Sancovade, no concello de Vilalba.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Gunín**, lugar da parroquia da Enfesta, no concello de Santiago de Compostela;
***Guntís**, lugar da parroquia de Neiras, no concello de Sober;
***Guntián**, lugar da parroquia de Sofán, no concello de Carballo.
Ribalta, Loureiro, Cerdedo-Cotobade

**Ribalta** é un lugar da parroquia de Loureiro, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2015 tiña catro habitantes (dous homes e dúas mulleres), tres menos ca en 2005.

Neste lugar está a ermida da Virxe das Neves, e próxima a ela está a Cruz das Neves.
miniatura|esquerda|Cruz das Neves.
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Loureiro 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade 
## Notas
Bóveda (homónimos)

Unha **bóveda** é unha construción arquitectónica, de sección curva, que permite cubrir o espazo comprendido entre dous muros, piares ou columnas.

Como topónimo, **Bóveda** pode referirse a:

;En Galiza
***Bóveda**, concello da comarca de Terra de Lemos;
****Bóveda**, parroquia de dito concello;
*****Bóveda**, lugar de dita parroquia;
***Bóveda**, parroquia do concello de Begonte;
****Bóveda**, lugar de dita parroquia;
***Bóveda**, parroquia do concello de Lugo;
****Bóveda**, lugar de dita parroquia;
****O Castro de Bóveda**, lugar de dita parroquia;
***Bóveda**, parroquia do concello de Vilar de Barrio;
****Bóveda**, lugar de dita parroquia;
***Bóveda de Amoeiro**, parroquia do concello de Amoeiro;
****Bóveda**, lugar de dita parroquia;
***Santalla de Bóveda de Mera**, parroquia do concello de Lugo;
****Bóveda de Mera**, lugar de dita parroquia;
***Bóveda**, lugar da parroquia de Churío do concello de Irixoa;
***A Bóveda**, lugar da parroquia de Miñotos, no concello de Ourol.

;Fóra de Galiza

;En Castela e León
***Bóveda de la Ribera**, na provincia de Burgos;
***La Bóveda del Toro**, na provincia de Zamora;
***Bóveda del Río Almar**, na provincia de Salamanca.

Amais, como apelido pode referirse a:
***Alexandre Bóveda**, político galego (1903-1936);
***José Bóveda Formigo**, sindicalista galego (m. 2007);
***Jorge Emilio Bóveda**, escritor galego (n. 1975).

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Bóveda** (en inglés *vault*), orgánulo das células eucarióticas de composición ribonucleoproteica con forma de dúas bóvedas unidas;
*'''Bóveda cranial, espazo do cranio ocupado polo cerebro.
Centeais

O topónimo **Centeais** alude a terras de centeo. Pode referirse a:

;En Galiza
***Centeais**, lugar da parroquia de Veiga, no concello da Pobra do Brollón;
***Centeais**, lugar da parroquia de Montefurado, no concello de Quiroga.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***O Centeal**, lugar da parroquia de Soesto, no concello de Laxe.
Alejandro Rodríguez Cadarso

**Alejandro Rodríguez Cadarso**, nado en Noia o 21 de agosto de 1887 e finado en Lubián (Zamora) o 15 de decembro de 1933, foi un médico e político galego que chegou a ser reitor da Universidade de Santiago de Compostela.

## Traxectoria 
Alejandro Rodríguez Cadarso naceu nunha familia burguesa. O seu pai era o doutor santiagués Jesús María Rodríguez Vázquez, e a súa nai era Manuela Cadarso Ronquete, que era ó mesmo tempo sobriña carnal do capitán noiés Luis Cadarso Rey, que finou na batalla de Cavite (Filipinas) na Guerra hispano-estadounidense en 1898. Casou en 1911 e tivo numerosa descendencia.
[miniatura|300px|Deputados galegos de 1931. [Ramón Suárez Picallo, Daniel Vázquez, Rodríguez Cadarso, Castelao, Nóvoa Santos, Antón Villar Ponte, Poza Juncal, Otero Pedrayo e Antón Alonso Ríos.]]
En 1916 obtivo a Cátedra de Técnica Anatómica da Universidade de Sevilla e a de Anatomía Descritiva na Universidade de Santiago. En 1925 publicou un estudo sobre a arteria carótide no *Journal of Anatomy*. Fundou o Instituto de Estudios Portugueses e foi vicerreitor da Universidade de Santiago desde o 4 de novembro de 1929 e reitor desde o 29 de marzo de 1930, deputado (1931-1933) pola ORGA, caracterizouse polo seu apoio á autonomía de Galicia. Como reitor pretendeu ligar a Universidade coa cultura galega e coa sociedade galega en xeral, favorecendo a súa modernización, e desenvolveu a Residencia de Estudantes (un dos colexios maiores leva o seu nome, o CM Rodríguez Cadarso) e o Campus Sur .

Morreu aos 46 anos, cando preparaba o seu discurso de ingreso na Real Academia Galega, nun accidente de automóbil na estrada Villacastín-Vigo preto da localidade zamorana das Hedradas (Lubián) cando se dirixía a unha conferencia en Madrid, xunto co médico e profesor Francisco Bacariza Varela.. Soterrárono no cemiterio de Boisaca.

## Vida persoal
Casou con Cristina Ladrón de Guevara Enríquez, e tiveron nove fillos, entre eles Víctor, Manuel e Antonio Rodríguez-Cadarso Ladrón de Guevara.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* "Rodríguez Cadarso, Alejandro" en *Diciopedia do século 21*, t. 3, p.&nbsp;1824.
* "Rodríguez Cadarso, Alexandre" en *Diccionario enciclopédico galego universal*, t. 53, p.&nbsp;67.
* "Rodríguez Cadarso, Alexandre" en *Dicionario biográfico de Galicia*, t. 3. p.&nbsp;178.
* Bermejo, M. (2008): *Rodríguez Cadarso. Un reitor para un país*. Universidade de Santiago de Compostela.
* 
* Reguera López, A. et al.. "Rodríguez Cadarso, Alejandro" en *Gran Enciclopedia Galega*.

### Ligazóns externas
Cravo Fondo

**Cravo Fondo** foi un colectivo poético xurdido en Santiago de Compostela en 1977.
## Historia e características 
O grupo xurdiu con vontade renovadora e autodefiníase como revolucionario, nacionalista e comprometido coa investigación creativa coa lingua e a literatura. Estaba formado polos poetas Ramiro Fonte, Xesús Rábade Paredes, Xavier Rodríguez Barrio, Xulio López Valcárcel, Xesús Manuel Valcárcel, Fiz Vergara Vilariño e Helena Villar Janeiro.

En 1977 publicaron o seu único libro conxunto co título *Cravo Fondo*, que se abre cun manifesto que amosa a vontade de superación do socialrealismo epigonal pero sen renunciar a historicidade nin caer no esteticismo. Faise fincapé na necesidade dunha poesía que comunique realmente co pobo e fálase da necesidade de facer recitais non elitistas. O manifesto remata coa consigna: "Por Galicia, pola poesía, Cravo Fondo, verba nova para unha terra ceibe".

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* *Diccionario de literatura galega. IV Termos e institucións literarias* (2003).
Borau

**Borau** é un pequeno concello da provincia de Huesca. A súa poboación era de 75 habitantes no ano 2005 (INE). Dista 86&nbsp;km da capital provincial, Huesca. O municipio está situado no noroeste da provincia e da comunidade, nos Pireneos, atravesado polo río Lubierre, tributario do Aragón. Ocupa unha superficie de 41,7 km².

## Monumentos 
* Destaca no termo municipal de Borau a igrexa de Santo Adrián de Sasabe.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Jacetania
Nueno

**Nueno** é un concello español da provincia de Huesca, Aragón, localizado na comarca da Hoya de Huesca. A súa poboación era de 446 habitantes en 2007 (INE) sobre unha superficie de 147,2 km². Próximo á capital provincial, dista tan só 15 km da mesma.

## Demografía 
## Sitios de interese 
### Monumentos relixiosos 
* Igrexa de San Martiño.
* Ermida de Nosa Señora de Ordás.
* Ruínas da ermida de San Pedro.

### Monumentos civís 
* Castelo de Ordás.
* Muíño.
* "Azud" de Nueno.

### Espazos naturais 
* Serra de Guara.
* Río Isuela.
* Salto de Roldán.
* Pozos de xeo *As calmas*.

## Festas 
* 11 de novembro, San Martiño.

## Lugares do concello 
Arascués, Belsué, Nozito, Sabayés e Santolarieta.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Plana de Uesca
Antillón

**Antillón** é un concello español da provincia de Huesca, en Aragón. A súa poboación era de 163 habitantes en 2005 (INE).

## Xeografía 
Antillón está sita na comarca da Plana de Uesca, á que pertence a capital provincial, da que dista 35&nbsp;km. A superficie do termo municipal é de 22,43&nbsp;km².

## Festas 
* 8 de setembro

## Véxase tamén
### Outros artigos 
*Plana de Uesca
Ferrari 750 Monza

O **Ferrari 750 Monza** ten a súa orixe na idea de desenvolver un motor de 4 cilindros, para adaptarse ao novo regulamento da Fórmula 1. Aparece para competir na carreira dos 1000 quilómetros de Monza, equipado cun motor de catro cilindros de 2.999 cm3 de cilindrada e 250 cabalos de potencia. Este novo modelo 750 foi deseñado por Dino Ferrari, o fillo do lendario Enzo Ferrari.
Os Alcallás, Santa María de Neda, Neda

**Os Alcallás** é un lugar da parroquia de Santa María de Neda no concello de Neda na provincia da Coruña. Tiña 10 habitantes no ano 2015 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 5 homes e 5 mulleres.
## Lugares e parroquias
### Lugares de Santa María de Neda
### Parroquias de Neda
Arufe

O topónimo **Arufe** pode referirse a:

;En Galiza
***Arufe**, lugar da parroquia de Agrón, no concello de Ames;
***Arufe**, lugar da parroquia de Loureiro, no concello de Cerdedo-Cotobade;
***Arufe**, lugar da parroquia de Cela, no concello de Mos;
***Arufe**, lugar da parroquia de Taboexa, no concello das Neves.

Amais, como apelido pode referirse a:

***Víctor Arufe Giráldez**, docente e investigador galego (n. 1979).

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Arnufe**, lugar da parroquia dos Abeledos, no concello de Montederramo.
Henrique III de Castela

**Henrique III de Trastámara**, chamado **o Doente**, nado en Burgos o 4 de outubro de 1379 e finado en Toledo o 25 de decembro de 1406, foi rei da Coroa de Castela.

Era fillo de Lionor de Aragón e Xoán I, ó que sucedeu como rei de Castela en 1390.

## Traxectoria 
Antes de ser elevado ó trono ostentou o título de Príncipe de Asturias, sendo o primeiro en ostentar dito título. Asumiu o poder efectivo o 2 de agosto de 1393, con 13 anos, logo dun tumultuoso período de cambios na rexencia. Puido pacificar á nobreza e restaurar o poder real, apoiándose nos nobres de segunda fila e desprazando así ós seus parentes máis poderosos (como Afonso Henríquez e Lionor de Navarra). Derrogou privilexios antes concedidos ás Cortes, como a alcabala e o dereito a asistir ó Consello Real. Impulsou a figura dos corrixidores nas cidades, e saneou a economía do Reino. Reduciu as persecucións contra os xudeus, promulgando varios editos contra a violencia, que fora particularmente grave en 1391.

Durante o seu reinado a frota castelá obtivo varias vitorias contra os ingleses. En 1400 enviou unha frota de guerra que destruíu a base pirata de Tetuán, na África do Norte. En 1402 comezou a colonización das Illas Canarias, enviando ó explorador francés Jean de Béthencourt. Detivo unha invasión portuguesa iniciada en 1396 cun ataque a Badaxoz, consolidando finalmente a paz co acordo firmado con Xoán I de Portugal o 15 de agosto de 1402. Apoiou as pretensións pontificias de Bieito XIII e retomou a campaña contra Granada, atinxindo unha importante vitoria en Collejares, cerca de Úbeda (1406), aínda que non puido completala porque lle sobreveu a morte. Tamén enviou a dúas embaixadas ante Tamerlán, a primeira encabezada por Hernán Sánchez de Palazuelos e a segunda por Ruy González de Clavijo. Desta segunda quedou a relación da viaxe escrita na *Embajada a Tamorlán*.
[miniatura|300px|*Henrique III de Castela corrixe aos señores casteláns*, cadro de 1866 de [Dionisio Fierros.]]
En 1388, en virtude do tratado de Baiona, casou con Catarina de Lancaster, filla de Xoán de Gante, duque de Lancaster, e de Costanza de Castela, polo tanto descendente de Pedro I o Cruel. Isto permitiu culminar o conflito dinástico, afianzar a Casa de Trastámara, e establecer a paz entre Inglaterra e Castela. Desta unión naceron dous fillos:

* **María** (1401 - 1458), esposa de Afonso V de Aragón;
* **Xoán** (1405 - 1454), que o sucedeu no trono como **Xoán II**.

Coa súa saúde afectada, nos seus últimos anos delegara parte do poder efectivo no seu irmán Fernando de Antequera, que sería rexente durante a minoría de idade de Xoán II.

Faleceu en Toledo cando preparaba unha campaña contra o reino de Granada. Foi soterrado na Capela de Reis Novos da catedral toledana.
Henrique III

Co nome de **Henrique III** reinaron:
***Henrique III de Alemaña**, emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico entre 1046 e 1056;
***Henrique III de Inglaterra**, rei de Inglaterra entre 1216 e 1272;
***Henrique III de Castela**, rei de Castela e León entre 1390 e 1406.
***Henrique III de Francia**, rei de Polonia entre 1573 e 1574 e de Francia entre 1574 e 1589;
Médico Cebreiro, Santa María de Neda, Neda

**Médico Cebreiro** é un lugar da parroquia de Santa María de Neda no concello de Neda na provincia da Coruña. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2015 tiña 155 habitantes (69 homes e 86 mulleres).
## Toponimia
Debe o seu nome a Francisco Cebreiro Barros, coñecido como "O doutor dos pobres" ou "Paco o da Mercé", doutor de comezos do século XX, concelleiro durante a II República, que axudou a guerrilleiros na posguerra.

## Notas
## Lugares e parroquias
### Lugares de Santa María de Neda
### Parroquias de Neda
O Portádego, Santa María de Neda, Neda

**O Portádego** é un lugar da parroquia de Santa María de Neda no concello de Neda na provincia da Coruña. Segundo o IGE en 2015 tiña 24 habitantes, 15 homes e 9 mulleres.

## Toponimia
Recibe o seu nome por ser lugar de pago de portádego antes da entrada a Xuvia.
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santa María de Neda 
### Parroquias de Neda
Santa María, Santa María de Neda, Neda

**Santa María** é un lugar da parroquia de Santa María de Neda no concello de Neda na provincia da Coruña. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2015 tiña 156 habitantes (80 homes e 76 mulleres).
## Toponimia
O topónimo **Santa María** é un haxiotopónimo referido á Virxe María e débese á presenza no lugar da igrexa de Santa María de Neda.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santa María de Neda 
### Parroquias de Neda
Deza, Soria

**Deza** é un concello español da provincia de Soria (Castela e León). A súa poboación é de 262 habitantes (INE 2012) e ocupa unha superficie de 118,15 km².

## Xeografía 
Sito no leste da provincia, ao pé da serra de Miñana, sitúase xa nos lindes entre Soria e Zaragoza, razón pola que son alcuñados de "*rayanos*". Pertence á comarca de Gómara.

Deza está posta ás beiras do río Henar.

## Núcleos de poboación 
* Deza
* La Alameda
* Miñana

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial do concello
Fausto Cansado, Santa María de Neda, Neda

**Fausto Cansado** é un lugar da parroquia de Santa María de Neda no concello de Neda na provincia da Coruña. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2015 tiña dezaseis habitantes (oito homes e oito mulleres).
## Toponimia
Leva o nome de Fausto Cansado Justo (1925-2010), organista, alcalde de Neda entre 1965 e 1972 e fillo predilecto do concello.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Santa María de Neda
### Parroquias de Neda
## Notas
Vilasuso, Santa María de Neda, Neda

**Vilasuso** é un lugar da parroquia de Santa María de Neda no concello de Neda na provincia da Coruña. Tiña 9 habitantes no ano 2015 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 4 homes e 5 mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santa María de Neda 
### Parroquias de Neda 
## Véxase tamén 
* Lugares de Neda
O Coto, Santa María de Neda, Neda

**O Coto** é un lugar da parroquia de Santa María de Neda no concello coruñes de Neda na Comarca de Ferrol. Tiña 101 habitantes no ano 2006 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 45 eran homes e 56 eran mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Santa María de Neda 
### Parroquias de Neda
Grupo Sargadelos

:''Este artigo refírese ao grupo empresarial Sargadelos. Para outros significados, vexa Sargadelos
miniatura|Traballadora de cerámica en Sargadelos.
O **Grupo Sargadelos** é unha sociedade limitada que ten como principal accionista a empresa Cerámicas do Castro S.L. desde 1949. Actualmente, a sociedade Sargadelos ten dúas plantas de produción cuns 245 empregados. Unha está situada no Castro de Samoedo, no concello de Sada, e outra en Sargadelos, no concello mariñao de Cervo.

Xunto á súa actividade industrial e comercial, Sargadelos leva adiante un importante labor de difusión e promoción da cultura de Galicia, principalmente, dos talentos máis novos da arte e da literatura.

## Historia
### Fundación (1806–1809)
A Cerámica de Sargadelos xurdiu a comezos do século XIX, da man do ilustrado Antonio Raimundo Ibáñez quen contando coa protección en Madrid de Manuel Godoy, primeiro ministro de Carlos IV,

### Primeira etapa (1809–1832)
miniatura|Encoro construído para a fábrica de Sargadelos
Trala morte de Antonio Raimundo Ibáñez, o seu fillo José Ibáñez, ampliou fábrica orixinal ata instalar tres fornos de produción, dous pequenos para ensaios e varios talleres con máis de 25 tornos. collendo o temón do grupo Segismundo García. En febreiro de 2016 anunciouse que a empresa saíra do concurso de acredores logo de obter beneficios, pero debendo afrontar unha débeda de 5 millóns de euros nun prazo de entre cinco e doce anos.

En 2020 produciuse a fichaxe de Eva Cárdenas, parella do daquela Presidente da Xunta de Galicia, Alberto Núñez Feijóo, como asesora externa do grupo.

Nos anos vinte do século XXI desenvolveu unha estratexia de internacionalización das vendas. 

No 2025 comezou a súa diversificación industrial coa constitución de **Sargadelos Cerámicas Industriales**, con Segismundo García Rodríguez, xerente do grupo, como administrador único e 100 000 € de capital inicial. 

O grupo manifestou unha boa saúde, ratificada polo feito de que só a fábrica de Sargadelos cerrou o exercicio 2023 con activos de 4,73 M€ e un patrimonio neto que medrou case un 15%, acadando 3,1 M€ e 321 000 € de beneficio. Cerámicas do Castro pechou o exercicio 2023 con 2,3 M€ de negocio e beneficios de 150 000 €. Ó día seguinte, tras non deixar entrar traballar os obreiros manter posteriormente unha xuntanza con eles, díxolles que non estaban despedidos, que non ían traballar pola súa propia seguridade e que necesitaba tempo para manobrar.

## Foros de Debate 
Os Foros de Debate, organizados pola Fundación Sargadelos, dependente do Grupo Sargadelos, teñen lugar de xeito anual no Hotel Voar de Ribadeo.

## Notas
## Véxase tamén
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos
*Cerámica
*Esmalte (revestimento)
*Louza
*Mallólica
*Olaría
*Olaría azul e branca
*Os renovadores
*Porcelana
*Terracota

### Ligazóns externas
*Páxina de Sargadelos
Langa del Castillo

**Langa del Castillo** é un concello aragonés da provincia de Zaragoza, situado na comarca do Campo de Daroca. A súa poboación era de 159 habitantes en 2006 (INE), sobre unha superficie de 50,1&nbsp;km² 
  
## Xeografía 
Langa está situada nas abas da Serra Modorra, na parte alta da conca do río Prexils, afluente do Jalón.

## Historia 
Na Idade Media foi centro da Sesma de Langa, que comprendía varias localidades: Baduls, Cariñena, Cosuenda, Cucalón, Langa, Lechón, Mainar, Romanos, Torralbiella, Villadolz, Villa Fermosa e máis Villarreyal de la Huerva.

## Nome 
A localidade denominouse inmemorialmente simplemente *Langa*, até que foi titulada oficialmente como *Langa del Castillo* desde 1920.

## Festas 
* 29 de abril a 3 de maio: A Nosa Señora de Tocón.
Ambel, Zaragoza

**Ambel** é un concello español do oeste da provincia de Zaragoza, situado na comarca do Campo de Borja. A súa poboación era de 334 habitantes en 2004 (INE), e unha densidade de 5,54 hab./km². A distancia da cabeceira municipal á cidade de Zaragoza é de 72&nbsp;km.
 
## Xeografía 
Ao pé do Moncayo, Ambel está situado sobre materiais terciarios da depresión do Ebro. Ocupa unha área superficial de 61,31&nbsp;km².

## Historia 
Na Idade Media, Ambel foi sede dunha comendadoría da orde de San Xoán de Xerusalén, incluída na Castellanía de Amposta.

## Festas 
* San Sebastián, 20 de xaneiro.
* Santas Reliquias, 29 de agosto.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ambel.org
* Vocabulario de Ambel
Chipewyan

Chipewyan pode referirse a:
* A pobo chipewyan, do Territorios do Noroeste, no Canadá.
* A lingua dos chipewyan.
Yumi, Yumi, Yumi

***Yumi, Yumi, Yumi*** (*Nós, Nós, Nós*) é o himno nacional de Vanuatu. Foi escrito e composto por François Vincent Ayssav (nacido en 1955) e adoptado en 1980.
__NOTOC__

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Arquivo MIDI
Sargadelos

O termo **Sargadelos** pode referirse a:

***Cerámica de Sargadelos**, industria creada no século XVIII por Antonio Raimundo Ibáñez Llano y Valdés (1749-1809), nomeado tras a súa morte do marqués de Sargadelos;
***Grupo Sargadelos**, fundado en 1949 e con diversas factorías de produción cerámica e outras industrias culturais asociadas.

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***Sargadelos**, parroquia do concello de Cervo;
****Sargadelos**, lugar de dita parroquia.
Operación Reconquista de España

**Operación Reconquista de España** foi o nome que se lle deu á **invasión do Val de Arán** por guerrilleiros antifranquistas españois (baixo dirección comunista) desde Francia en 1944.

## Historia 
A intención destes guerrilleiros, na súa meirande parte veteranos da guerra civil española e a Resistencia francesa, era renovar a guerra en España estabelecendo unha cabeza de ponte en territorio español, na crenza de que, unha vez comezada esta, os aliados os axudarían a derrubar o goberno de Franco, instaurando un goberno da Unión Nacional Española (UNE).

O 19 de outubro de 1944 uns tres mil homes penetraron no val. Con todo, a falta de apoio popular, o feito de que o goberno español estivese ao tanto dun posíbel ataque e a carencia de armamento pesado impediulles tomar Vielha ou o porto da Bonaigua, de forma que as tropas franquistas rexeitaron facilmente a invasión. O 27 de outubro iniciouse a retirada do que foi o último intento de derrotar a Franco pola forza.

Segundo os datos oficiais, na **Operación Reconquista** morreron 129 guerrilleiros, 214 foron feridos e 218 feitos prisioneiros, dos que a unha boa parte lle foi aplicada a pena de morte.
Cemento

O **cemento** pode referirse a:

* en xeoloxía, o **cemento** é o conxunto de minerais que constitúen a matriz das rochas sedimentarias detríticas, ou dun xeito máis xeral, de todas as substancias sólidas que forman parte dun solo. 
* en construción, o **cemento** é un conglomerante hidráulico que mesturado cun líquido, se volve adhesivo e capaz de unir fragmentos ou masas sólidas.
* en anatomía, o **cemento** é unha capa de tecido óseo especial, sen irrigación nin innervación, que cobre as raíces dos dentes (en lugar do esmalte, que cobre a coroa).
Usain Bolt

**Usain Bolt**, nado o 21 de agosto de 1986, en Trelawny, é un atleta xamaicano, especializado en velocidade.

## Traxectoria deportiva 
Estudado e criado en Xamaica, comezou a súa carreira atlética de primeira liña cando conseguiu unha medalla de ouro nos 200 m no Mundial de atletismo júnior (ademais de dúas pratas nos relevos curtos e longos), que se celebrou previsamente nesa illa en 2002. Nos mundiais xuvenís de 2003 obtivo o seu primeiro ouro, nos 200 m, cunha marca de 20,40s. En 2004 converteuse no primeiro atleta júnior en baixar dos 20 segundos nunha proba de 200 m (19,93s).

Na preparación dos Xogos de Pequín, Bolt foi batendo distintas marcas (en 2007 a marca xamaicana de 200 metros) e obtendo distintas vitorias internacionais. O seu resultado máis destacado foi a medalla de prata nos 200 metros que conseguiu nos mundial de Osaca, en 2007, por detrás de Tyson Gay. O 31 de maio de 2008 conseguía bater en Nova York o récord mundial dos 100 metros, que ata daquela posuíra o seu compatriota Asafa Powell, estabelecendo a nova marca de 9,72s.

Nos Xogos Olímpicos de Pequín do 2008 logrou as marcas mundiais de 100 e 200 metros, con 9,69 e 19,30 segundos respectivamente. A marca dos 100 metros volveuna rebaixar no mundial de Berlín de 2009, cun tempo de 9,58s, así como a de 200 metros, que deixou en 19,19s.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha do atleta  na web da IAAF.
Isuerre

**Isuerre** é un concello español da provincia de Zaragoza, Aragón, situado na comarca das Cinco Villas. A súa poboación era de 45 habitantes en 2007 (INE).

## Xeografía 
Sito no noroeste de Aragón, aséntase no Val de Onsella, que rega o río homónimo. Ocupa unha área superficial de 20,1 km².

## Festas 
* A Magdalena, 25 de maio.
* San Bartolomeu, agosto.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cinco Villas

### Ligazóns externas 
* Web do concello
Urbscras

**Urbscras** é a cidade de ficción utópica que aparece descrita en *Das novas cousas de Ramón Lamote* e onde se desenvolve boa parte da acción desta novela.

## Localización
A localización de Urbscras non está especificada. Dise que para chegar dende onde vive Ramón Lamote ata ela, este ten que coller un avión, que fai unha escala técnica e que se prolonga durante máis dunha hora a viaxe a partir desa escala, polo que estariamos falando dunha percorrido total de cando menos tres horas. Dado que o avión sae ás 13:50 e chega a tempo para xantar, pódese supor que a viaxe se produce no sentido contrario aos fusos horarios. Deste xeito, Urbscras podería estar situada a máis de tres horas ao oeste da Terra Chá, que é onde vive Ramón Lamote. Como non se achegan máis datos, tamén podería atribuírse ese sistema de horarios a unha situación xeral de ucronía.

## Descrición
Urbscras (do latín *urbs*, cidade, e *cras*, mañá) é unha cidade utópica planificada para que ningunha actividade sexa superflua. É unha sociedade altamente tecnificada, onde os teléfonos móbiles realizan funcións de comunicación, orientación e acceso a bens. De feito, a comunicación oral sen teléfonos móbiles está restrinxida en Urbscras, e o seu uso levará a detención de Ramón Lamote. A vida en Urbscras vén marcada por estritos patróns temporais, pola puntualidade e pola represión dos afectos e das conversas vanais.

O poder político represéntao o *Rexedor Máximo*. Urbscras ten aeroporto. A súa moeda é o euro.

Nela celébrase o I Congreso Universal de Trapalladas, Inutilidades e Outras Necidades Improdutivas.

## Notas
Fonzaleche

**Fonzaleche** é un concello rioxano, situado á 57&nbsp;km de Logroño. A súa poboación era de 161 habitantes en 2006.

## Xeografía 
Está localizado no noroeste da comunidade, en terreo montuoso, cuberto polos montes Obarenes. Ocupa unha área superficial de 17&nbsp;km².

## Etimoloxía 
O topónimo deriva do sintagma latino *fonte salicti* ("fonte do salgueiral").

## Patrimonio 
Entre os edificios de interese destacan a igrexa de San Martiño e o pazo da Condesa de Berberana.

## Festas 
* 11 de novembro, San Martiño.

## Notas
Arbolí

**Arbolí** é un municipio da comarca do Baix Camp, na provincia de Tarragona, na comunidade autónoma de Cataluña. Dentre do seu térmimo municipal atópase o lugarciño de Gallicant. Escasamente poboado, en 2006, tiña 105 habitantes, sobre unha área de 20,77 km². As súas coordenadas son 41º14'38'' N e 0º56'59*L.

## Historia
Cóidase que a súa orixe atópase nun antigo asentamento sarraceno, mais até o 1600 no aparece en documentos a forma *Arbolí*. Pertenceu á baronía de Entença e máis tarde ao condado de Prades.

Logo as súas terras pasaron aos duques de Cardona, para máis adiante acabar no ducado de Medinaceli. A localidade participou de forma activa na sublevación carlista de 1827.

Até 1990 formou parte da comarca do Priorat, pero a revisión efectuada pasou o concello á do Baix Camp.

## Patrimonio cultural 
A igrexa parroquial està dedicada a Santo André (Sant Andreu en catalán). É un edificio de tres naves con coro, de estilo  neoclásico que ten acaroado o campanario. Este templo foi destruído en 1936, e até mesmo acabar fixo funcións de cortello.

Na zona de Colls áchase unha capela adicada a San Salvador. Construída no século XVII, consta dunha nave única.

miniatura|esquerda|175px|Igrexa parroquial de Sant Andreu
*Los Castillejos* foi un acampamento militar destinado a albergar aos que realizaban milícias universitarias. Estas instalacións mantéronse en activo desde 1950 até o ano 2001.

## Economía
A principal actividade económica é a agricultura de secaño, salientando o cultivo de abeleiras. Hai na zona dúas minas de cobre, que están sen se explotar. Tamén desapareceron os antigos moíños de papel e de fariña.

## Festas 
Arbolí celebra a súa festa maior a primeira fin de semana do mes de outubro. En xaneiro conmemora a San Paulo (Sant Pau en catalán) a festa maior do inverno.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Tomàs Bonell, Jordi; *Descobrir Catalunya, poble a poble'', Prensa Catalana, Barcelona, 1994
*Artigo na Gran Enciclopèdia Catalana 

### Ligazóns externas 
* Páxina web do Concello  
* Información da Generalitat de Cataluña
Das novas cousas de Ramón Lamote

***Das novas cousas de Ramón Lamote*** é unha obra de narrativa de Paco Martín, publicada inicialmente en galego en 2008.

## Historia do texto 
O libro conta novas historias de Ramón Lamote e é, tanto pola secuencia, como polo título, secuela de *Das cousas de Ramón Lamote*, publicado en 1985. A acción sitúase vinte anos despois, cun Ramón Lamote xa ancián e xubilado, pero non fai referencia en ningún momento aos anos que transcorreron no medio.

O libro foi publicado por Editorial Galaxia (a primeira parte da serie fórao por Barco de Vapor), con ilustracións de Xoán Balboa, que tamén se ocupara desta tarefa vinte anos atrás.

## Estrutura 
O libro está dividido en sete capítulos de extensión regular, e contan fundamentalmente tres feitos: a escrita dun libro por encargo para un empresario da cidade onde vive Ramón Lamote (capítulos I e II), a creación dunha asociación de sacadores de honra (capítulos III e IV) e a estadía do protagonista na cidade utópica de Urbscras (capítulos V, VI e VII).

## Personaxes secundarias 
Ademais de Ramón Lamote, existen outros personaxes na obra, algúns deles novos e outros xa presentes na primeira entrega da serie.
* Manuel Antonino López-Sánchez y Rodríguez Díaz, *O Cágado* (empresario)
* Sabela (traballadora da empresa do *Cágado*)
* Astrea (amiga de Ramón Lamote, personaxe coñecida)
* Alberte Airas (alcalde, xa coñecido)
* Lucía e Leonardo, habitantes de Urbscras.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ramón Lamote