Río do Porto

O **río do Porto** (impropiamente denominado **río Grande**

## Nome 
Como acontece tamén con outros ríos, este recibe popularmente o nome local dos lugares polos que pasa: *río do Rabiñoso*, *río do Sisto*, *río de Baio*... No Catastro de Ensenada (1753) ás veces aparece con tres ou até catro nomes distintos na mesma parroquia.

O nome xenérico *río do Porto*, que o ilustrado José Cornide atesta pola primeira vez en 1764, acabou sendo o máis repetido nos mapas de Galicia dos séculos XIX e XX, talvez polo aval que lle deron, alén do propio Cornide, intelectuais prestixiosos como Domingo Fontán ou Ramón Otero Pedrayo. Esta denominación débese a que o río desemboca pouco despois de *San Pedro do Porto* (hoxe A Ponte do Porto).

Este río tamén se ten chamado como *río da Ponte* (normalmente en fontes bibliográficas castelanizado como *río de la Puente*). Por exemplo, nas diversas entradas do Dicionario de Madoz (1845-1850), correspondentes aos lugares e parroquias polos que pasa, altérnanse efectivamente as denominacións *río de la Puente* e *río del Puerto*, ás veces xuntándose como *río de la Puente del Puerto*.

Curiosamente, este río tivo tamén nome durante a antigüidade clásica: segundo notábeis eruditos galegos de séculos pasados ese nome era *Vir*. Co nome de *Vir fluvius* aparece no mapa de *Gallaecia Ptolemaei*, que á súa vez procede da *Cosmographia* de Tolomeo.

### Río Grande 
A primeira atestación que atopamos de *río Grande* data de 1945, no *Mapa Topográfico Nacional* [MTN] *1:50 000. Dirección General del Instituto Geográfico Nacional. Hoja 68. Camariñas*. Tamén aparece este nome nun *Plano de las vías de comunicación de la provincia* (1950), da Xefatura de Obras Públicas da Coruña, noutro mapa de 1956 da Deputación da Coruña (*Red de Comunicaciones de la provincia*) e no *Mapa Topográfico Nacional 1:25 000* (1959), do Exército. 

É curioso que os autores do MTN de 1945 ignorasen o considerado primeiro mapa topográfico galego, o *Mapa del Instituto Geográfico Nacional de 1940*, en que aparece ben claro o nome de *río del Puerto*.

A primeira vez que se viu escrito en carteis o nome *río Grande* foi contra 1965 nos letreiros indicadores das estradas colocados nas pontes que atravesan o río: Baio, Pasarela, A Furaqueira (Carantoña) e A Ponte do Porto. Constituíu para todos unha sorpresa maiúscula esa denominación, que mesmo causou algunha reclamación en forma de carta ao director en *La Voz de Galicia* en 1967:

## Descrición 
;Percorrido
Percorre 40&nbsp;km polos concellos de Santa Comba, Zas, Vimianzo e Camariñas. As principais localidades que atravesa son Baio e A Ponte do Porto.

;Afluentes
Recibe as augas dun bo número de regatos como o río do Sisto, o río de Zas ou de Lamas e o río de Vilar ou de Xora.

## Intervención humana 
No río do Porto atópanse os batáns do Mosquetín. Entre as pontes que o cruzan destaca a de Baio.

Próximo á desembocadura aproveitouse un forte desnivel para construír un encoro, do que sae unha canle cara á central de Carantoña.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Batáns do Mosquetín, Vimianzo.jpg|Batáns do Mosquetín
Ficheiro:Carta geométrica de Galicia 1834 facsímil 1974 hoja 06.jpg|*Carta xeométrica de Galicia*

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 

### Outros artigos 
* Ríos de Galicia