Arcadio López-Casanova

**Arcadio López-Casanova**, nado en Lugo o 5 de marzo de 1942 e finado en Valencia o 11 de abril de 2022, foi un escritor e crítico literario galego. Máis coñecido como poeta, foi tamén profesor de Literatura, crítico literario e cultivou ademais o teatro e a literatura infantil. Os seus primeiros libros de poesía reflicten unha preocupación obsesiva por recuperar a infancia e a inocencia perdida. Estas arelas están mesturadas cun dramatismo que expón unha visión desesperada do mundo, na liña intimista e angustiada da *poesía da tebra*. En *Mesteres*, que supón unha renovación da súa poesía, mostra maior preocupación formal. Emprega versos de longa andaina entroncados nas formas rapsódicas da lírica tradicional. *Liturxia do corpo* contén meditacións íntimas sobre a morte.

## Traxectoria 
Malia nacer en Lugo, pasou a infancia na casa da avoa paterna, no Páramo. Regresou a Lugo para cursar o bacharelato no Instituto Masculino e, neste tempo, trabou amizade con Manuel María e coa súa compañeira, Saleta Goi, persoas decisivas na súa formación. Estudou Filosofía e Letras na Universidade de Santiago de Compostela, onde se relacionou con  Uxío Novoneyra, Xohana Torres,  Salvador García-Bodaño, Ramón Otero Pedrayo, Domingo García-Sabell. El mesmo lembrou:

Membro da asociación cultural O Galo, formou parte do círculo máis próximo de Ramón Piñeiro, que resultou decisivo na súa formación e o acompañou na evolución literaria. Participou no Consello da Mocedade, organización clandestina da mocidade nacionalista entre 1963 e 1964. Colaborou asiduamente nas páxinas de *La Noche* e *La Voz de Galicia*. En 1961 editou o seu primeiro libro de poemas, *Hombre último*, retirado por orde gobernativa. Recibiu numerosos premios nas Festas Minervais e noutros certames literarios.

Xa de volta na súa cidade natal, continuou coa actividade cultural. Organizou e dirixiu o primeiro Curso de galego (1965) e unha homenaxe a Luís Pimentel. Asistiu ao faladoiro lugués de Celestino Fernández de la Vega, colaborou na prensa con artigos de temática literaria e fundou a colección "Ronsel" de poesía. Comezou a impartir docencia no Colexio Fingoi, baixo a dirección do profesor Ricardo Carvalho Calero e como compañeiro de Xosé Luís Méndez Ferrín, e pasou logo ao instituo masculino (actual Lucus Augusti), onde coincidiu cos catedráticos Xesús Alonso Montero e Amable Veiga. Impartiu materias relacionadas coa poesía e a novela españolas do século XX, así como a análise e a composición de textos poéticos.

Foi profesor convidado nas Universidades de Roma, Boloña e Milán.

### Traxectoria literaria 
Segundo o *Diccionario da literatura galega*':

Sinala, ademais, o *DdLG*, dúas etapas na súa obra. Nos primeiros textos a preocupación formal vai da man do lirismo e o canto civil. A segunda, desde 1972, está dominada pola preocupación formal.

## Obra literaria 
### En galego 
#### Poesía 
* *Sonetos da esperanza presentida* (1965). Lugo: Ronsel.
* *Palabra de honor* (1967). Vigo: Galaxia. 82 páxs. ISBN 978-8471540829.
* *Liturxia do corpo* (1976). Sada: Ediciós do Castro. 64 páxs. ISBN 978-8474921755.
* *Memoria dunha edá (1960-1975)* (1976). Madrid: Akal. 72 páxs. ISBN 9788473391580.
* *Mesteres* (1976). Valencia: Lindes-Cuadernos de Poesía. Segunda edición aumentada e revisada en 1987. Nova edición en 1999 en Xerais a cargo de Román Raña, ISBN 978-84-8302-412-6 (136 páxs.). Foi traducida ao castelán.
* *Antología personal* (1987). Sociedade de Cultura Valle-Inclán). Edición bilingüe galego-castelán. 136 páxs. ISBN 978-84-86046-26-2.
* *Noite do degaro* (1994). Vigo: Galaxia. 76 páxs. ISBN 978-84-7154-904-4.
* *Do tempo posuído. Poesía (1960-2000)* (2003). Culleredo: Espiral Maior. 238 páxs. ISBN  84-95625-57-1.
* *Dicir unha razón (varia silva de proverbios, ditados e glosas)* (2006). Santiago de Compostela: Follas Novas. ISBN 978-84-85385-94-2.
* *Herdo do canto* (2006). Arte de Trobar, PEN Clube de Galicia/Enaú. 122 páxs. ISBN 978-84-933404-6-9.
* *Caeira dos días* (2007). Betanzos: Biblos Clube. 104 páxs. ISBN 978-84-935609-8-0.
* *As voces da máscara* (2014). Arte de Trobar. PEN Clube de Galicia. 80 páxs. ISBN 978-84-617-0741-6.
* *Diario da Casa Grande* (2019). Arte de Trobar. PEN Clube de Galicia. ISBN 978-84-09-15043-4.

#### Literatura infanto-xuvenil 
* *O bosque de Ouriol* (1973). Vigo: Galaxia. 52 páxs. ISBN 978-8471541734. Debuxos de Mina.
* *Cancioneiriño (Do tempo e a paisaxe, dos traballos e das festas). Versos para xente nova.* (2016). Santiago: Follas Novas. 100 paxs. ISBN 978-84-608-8264-0.

#### Ensaio 
* *Luís Pimentel e Sombra do aire na herba* (1990). Galaxia, Ágora. 140 páxs. ISBN 9788471547163.
* *Álvaro Cunqueiro e a vangarda poética* (1994). Fundación Alfredo Brañas. 33 páxs. ISBN 978-84-88051-46-2.
* *Diccionario metodolóxico de análise literaria. I. A poesía. Textos líricos galegos da Idade Media ós nosos días.* (2001). Vigo: Galaxia. 448 páxs. ISBN 978-8482884622.

#### Teatro 
* *Orestes* (1963). Revista *Grial*. Finalista do I Certame Galaico-Portugués do Miño, celebrado en Lugo en 1960.

#### Obras colectivas 
* *Antonio Machado na nosa voz* (1966). Lugo: Círculo das Artes.
* *Castelao na voz dos poetas* (1970). Sada: Ediciós do Castro.
* *Poetas gallegos de postguerra* (1971). Ocnos. Edición bilingüe galego-castelán.
* *Ocho siglos de poesía gallega* (1972). Madrid: Alianza. Edición bilingüe galego-castelán.
* *Luís Pimentel. Unha fotobiografía* (1990). Vigo: Xerais.
* *Comentarios de textos contemporáneos (*1992). Vigo: Xerais.
* *Eduardo Blanco Amor* (1993). Xunta de Galicia.
* *Polos camiños da literatura. Escritores galegos do PEN* (1993). Xunta de Galicia.
* *50 anos de poesía galega. II* (1994). Penta.
* *Luís Seoane* (1994). Xunta de Galicia.
* *Actas do Congreso Roberto Blanco Torres* (1999). Xunta de Galicia.
* *Cinguidos por unha arela común. Homenaxe ó profesor Xesús Alonso Montero* (1999). Universidade de Santiago.
* *Roberto Blanco Torres. Vida e obra* (1999). Vigo: Xerais.
* *A poesía é o gran milagre do mundo* (2001). PEN Clube.
* *Poetas e Narradores nas súas voces (Vol. I)* (2001). Consello da Cultura Galega.
* *Antoloxía consultada da poesía galega 1976-2000* (2003). Tris Tram. Por Arturo Casas.
* *Carlos Casares. A semente aquecida da palabra* (2003) Consello da Cultura Galega.
* *Negra sombra. Intervención poética contra a marea negra* (2003). Espiral Maior.
* *Poemas pola memoria (1936-2006) (*2006). Xunta de Galicia.
* *Volverlles a palabra. Homenaxe aos represaliados do franquismo* (2006). Difusora.
* *Preludios para Miguel Anxo Fernán-Vello* (2011). Santiago: Laiovento.
* *VI Encontro de Escritores Galegos. Literatura e proxección exterior* (2012). Deputación da Coruña.
* *Rosalía na cobiza do lonxe* (2013). Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades.
* *Os aforismos do riso futurista* (2016). Vigo: Xerais.

### En castelán 
#### Poesía 
* *Hombre último* (1961). Lugo: Celta.
* *La oscura potestad* (1979). Madrid: Rialp. 90 páxs. ISBN 978-8432119712.
* *Razón de iniquidad* (1991). Melilla: UNED. Rusadir, nº 18.
* *Asedio de sombra* (1997). Madrid: ONCE. ISBN 84-484-0096-8.
* *En oscuro desvelo: poesía, 1972-2002* (2003). Valencia: Institución Alfonso el Magnanimo. 200 páxs. ISBN 978-8478224043. Obra poética completa.

#### Narrativa 
* *Tío Mingos: cuentos de Galicia* (1958). Lugo: Imprenta Palacios.

#### Ensaio 
* *Estructuras correlativas en la poesía española contemporánea* (1979). Universidade de Valencia, Facultade de Filosofía e Letras. 1942 páxs.
* *Estructuras correlativas y función estilística* (1989).
* *Lenguaje de la poesía y figuras gramaticales* (1991). Publicacions de la Universitat Jaume I. 180 páxs. ISBN 978-8480210003.
* *La poesía romántica* (1991). Anaya Infantil y Juvenil. 96 páxs. ISBN 978-8420740300.
* *Miguel Hernández, pasión y elegía* (1993). Anaya Infantil y Juvenil. 96 páxs. ISBN 978-8420749228.
* *El texto poético. Teoría y metodología* (1994). Salamanca: Colegio de España. 180 páxs. ISBN 978-8486408350.
* *El relato fantástico: historia y sistema* (1998). Salamanca: Colegio de España. Con Antón Risco e Ignacio Soldevila (eds.).
* *Macrotexto poético y estructuras de sentido: análisis de modelos líricos modernos* (2007). Tirant lo Blanch. ISBN 9788484569947.

#### Edicións 
* *El sombrero de tres picos*, de Pedro Antonio de Alarcón (1974) Madrid: Cátedra.
* *Antología poética*, de Rosalía de Castro (1985). Alhambra.
* *Tres sombreros de copa*, de Miguel Mihura (1986). Anaya.
* *Flor de santidad. La media noche*, de Ramón del Valle-Inclán (1995). Espasa-Calpe.

#### Obras colectivas 
##### Con Eduardo Alonso 
* *Lenguaje, expresión literaria y lingüística española* (1971). Valencia: Bello.
* *El análisis estilístico (poesía/novela)* (1975). Valencia: Bello.
* *Teoría, método de análisis y práctica textual* (1982)

## Premios 
### Galego 
* Premio das Festas Minervais en 1962, 1963, 1964 e 1965.
* Gañador Concurso nacional de contos infantís O Facho no 1972, por *O bosque de Ouriol*.
* Premio da Crítica Galicia de creación literaria no 1984, por *Liturxia do corpo*.
* Premio de poesía Caixanova no 2005, por *Herdo do canto*.
* Premio Cultura Galega das Letras da Xunta de Galicia, no 2011.
* Premio Voz de Liberdade 2015 do Pen Galicia.
* Premio Otero Pedrayo no 2016.

### Castelán 
* Premio Adonais no 1978, por *La oscura potestad*.
* Gañador do Premio Internacional *Ciudad de Melilla* no 1991, por *Razón de iniquidad*.
* Premio *Tiflos* no 1997, por *Asedio de sombra*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas 
* [http://bvg.udc.es/ficha_autor.jsp?id=ArcL%F3pez&alias=Arcadio+L%F3pez-Casanova ] na Biblioteca Virtual Galega.
* Entrevista de Literatura Galega do S.XX do alumnado do IES Manuel García Barros