open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Premio Carlos Casares de Xornalismo Literario

O **Premio Carlos Casares de Xornalismo Literario** é convocado polo Concello de Xinzo de Limia e a Fundación Carlos Casares desde 2017. O seu obxectivo é honrar a figura de Carlos Casares e promover a excelencia literaria e xornalística.

## Xornalistas premiados 
* 2017 (I). Alfonso Vázquen Monxardín.
* 2023 (II): Antonio Piñeiro, correspondente de *La Región* e experimentado xestor cultural no Concello de Celanova.
* 2024 (III): Pilar Cernuda, en recoñecemento á súa brillante traxectoria profesional como xornalista e escritora.
* 2025 (IV): Víctor F. Freixanes pola súa columna *Vento nas velas,* que publica periodicamente en *La Voz de Galicia* desde xuño do 2001, na que ofrece a súa visión da actualidade desde unha ollada galega.

## Notas
Daniel Parish

**Daniel Parish**, nado en Nova York o 30 de abril de 1842 e finado na mesma cidade o 17 de decembro de 1914, foi un numismático estadounidense. 

## Traxectoria 
Daniel Parish naceu o 30 de abril de 1842 en Nova York, o máis novo dos nove fillos de Mary Ann Harris (1801-1878) e de Daniel Parish (1796-1880).

Daniel Parish estivo moi vinculado durante toda a súa traxectoria como numismático á *American Numismatic Society*, á que se uniu o 13 de abril de 1865. Ao longo das tres décadas seguintes ocupou diversos cargos directivos nesta entidade: secretario (1865-1866), bibliotecario (1866-1869), vicepresidente segundo (1873-1874 e 1879-1880), vicepresidente primeiro (1870-1873, 1874-1875, 1876-1879, 1880-1884) e, finalmente presidente da entidade, dede o 1 de outubro de 1880 ata o 16 de marzo de 1896, en substitución de Charles Anthon. A partir dese momento volveu exercer a vicepresidencia primeira entre 1905 e 1910.

En 1910, a ANS emitiu unha medalla na súa honra, con cuños elaborados pola artista Lea Ahlborn, da Real Casa da Moeda de Suecia.

Parish tamén foi o presidente do comité executivo da Sociedade Histórica de Nova York, unha organización á que tamén estivo vinculado ao longo de tres décadas.

Daniel Parish finou en Nova York o 17 de decembro de 1914, e foi soterrado no cemiterio Green-Wood, en Brooklyn.

## Publicacións 
Entre agosto e outubro de 1866, Parish publicou en *American Journal of Numismatics* unha serie de colaboracións nas que listou todos os catálogos de poxanumismáticas que naquela época se estaban a celebrar nos Estados Unidos:

* (1866). "List of Catalogues of Coins Sales Held in the United States fron 1828 to the Present Times (1828-1860)". En *American Journal of Numismatics* . Vol. 1. American Numismatic Society.
** "". Nº 4. Agosto. Páxinas 29-30.
** "". Nº 5. Setembro. Páxinas 35-36.
** "". Nº 6. Outubro. Páxinas 43-44.
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Adelson, Howard A. (1958). *.* American Numismatic Society. Nova York.
* Smith, P. (2025). "". En *American Numismatic Biographies*. Páxina 331.

### Ligazón externa 
* Retratos de Daniel Paris; 1;  2.
Benjamin Betts

**Benjamin W. Betts**, nado en Delaware o 4 de xuño de 1822 e finado en Brooklyn, Nova York, o 2 de outubro de 1908, foi un numismático estadounidense. 

## Traxectoria 
Benjamin Betts naceu en Delaware o 4 de xuño de 1822, fillo de Mary Wollaston (1794-1836) e de Benjamin Betts (1792-1824). 

Betts formou parte do grupo de numismáticos que constituíron a *American Numismatic Society* en 1858. Exereu como o vicepresidente primeiro da entidade entre o 15 de marzo de 1869 e o 24 de marzo de 1879, e a partir desa data presidiu a Sociedade ata o 27 de marzo de 1873. A partir dese momento retomou a vicepresidencia primeira e logo a tesouraría, ata que abandonou os cargos na ANS o 19 de marzo de 1889. En 1908 foi nomeado presidente de honra da Sociedade. e as outras dúas o 11 de novembro de 1898 e o 16 de decembro de 1908, organizadas pola casa de poxas Lyman H. Low.

Betts foi unha autoridade nas moedae medallas mexicanas, sinaladamente nas medallas de proclamación mexicanas e doutros países de Hispanoamérica, asuntos sobre os que versaron varias das súas publicacións.

## Vida persoal 
Estivo casou o 25 de outubro de 1845 con Morebanna Seal (1824-1899), con quen tivo unha filla, chamada Mary S. Betts.

Benjamin Betts finou o 2 de outubro de 1908 na súa residencia familiar de Brooklyn, Nova York, aos 86 anos.

## Publicacións 
### Escolma de monografías 
* (1899). ''*. Boston.
* (1900). *Some undescribed Spanish-American proclamation pieces*. Supplement. Boston.
* (1907). **. Boston.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Adelson, Howard A. (1958). *.* American Numismatic Society. Nova York.
* Smith, P. (2025). "". En *American Numismatic Biographies''. Páxina 38.

### Ligazóns externas 
* Retratos de Benjamin Betts
Patricia Hill Collins

**Patricia Hill Collins**, nada en Filadelfia o 1 de maio de 1948, é unha socióloga estadounidense, profesora na Universidade de Maryland. Foi directora do Departamento de Estudos Afroamericanos na Universidade de Cincinnati, e presidenta do Consello da Asociación Sociolóxica de Estados Unidos, sendo a primeira muller afroamericana en ocupar este posto.

O traballo de Collins céntrase principalmente en feminismo e xénero no marco da comunidade afroamericana. 

## Obra 
En 1990, Collins publicou o libro *Pensamiento feminista Negro: Conocimiento, Consciencia y Políticas de Empoderamiento*, no que analizou a obra de tres das máis prestixiosas feministas representantes do feminismo negro: Angela Davis, Alice Walker e Audre Lorde. A obra de Collins conclúe que 

* As opresións de raza/etnia, clase, xénero, sexualidade e nación/estado son sistemas de poder que se intersecan e se constrúen mutuamente. Collins emprega o termo " interseccionalidade ", acuñado orixinalmente por Kimberlé Crenshaw, para referirse a estas formas de opresión que se superpoñen.
* As historias interseccionais das mulleres negras son únicas, razón pola cal crearon perspectivas globais en busca da súa necesidade de xustiza social.
* As experiencias das interseccións dos sistemas de opresión aos que están expostas as mulleres negras ofrecen unha xanela a estes procesos que pode ser útil para outras persoas e grupos sociais.

## Notas
Foliada da Fonsagrada

A **Foliada da Fonsagrada** é un evento cultural celebrado anualmente na Fonsagrada, Lugo, dende 2015, centrado na música, o baile e a tradición galega. Ao longo das súas edicións desenvolvéronse actividades como concertos, cantos de taberna, mostras de artesanía, obradoiros e eventos gastronómicos.

## Notas
Miriam Sánchez Moreiras

**Miriam Sánchez Moreiras**, nada en Vigo en 1970, é unha escritora galega.

## Traxectoria 
Estudou o grao e o posgrao en Filoloxía Española na Universidade de Santiago de Compostela e fixo un doutoramento en Literatura Española pola Universidade de Colorado en Boulder (EUA). Publicou traballos de investigación nas áreas de literatura española contemporánea, literatura hispanoamericana e teoría da literatura. Traballa como instrutora de español na Universidade de Regis en Denver, Colorado.
## Obra 
### Poesía 
* *Contra Rochester*, Xerais, 2004.

* *Exhibición de Colorado*, Chan da Pólvora, 2019.

* *Imitación de Madamita*, Amastra-N-Gallar, 2019.
### Narrativa 
* *Onde perdeu Lúa a risa?*, Kalandraka, 2001.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha da autora en Euseino?
La Cabañina, Pintueles

**La Cabañina** é unha casaría da parroquia de Pintueles, no concello asturiano de Piloña. Non ten poboación censada dende 2018..

## Notas 
## Véxase tamén
Kimberlé Crenshaw

**Kimberlé Williams Crenshaw**, nada en Canton o 5 de maio de 1959, é unha avogada e académica estadounidense especializada no campo da teoría crítica da raza e profesora da Facultade de Dereito da Universidade de California, Os Ánxeles, e da Facultade de Dereito da Universidade de Columbia, onde investiga sobre temáticas de raza e xénero. É especialmente coñecida por acuñar en 1989 o concepto “interseccionalidade”.

## Interseccionalidade 
Kimberlé Crenshaw introduciu a teoría da interseccionalidade na teoría feminista na década de 1980. Aínda que o concepto en si non era novo, non se recoñeceu formalmente ata a formulación teórica de Crenshaw. A súa inspiración para a teoría comezou cando era estudante universitaria e se decatou de que o aspecto de xénero en relación coa raza estaba moi pouco desenvolvido. Notou que na facultade onde estudaba había clases sobre raza e sobre cuestións de xénero. As clases que trataban sobre cuestións das mulleres eran exclusivamente de literatura e poesía, mentres que os homes estaban presentes en clases de política e economía.

Estudou como a lei responde á discriminación por razón de xénero e raza. O reto é que a lei antidiscriminación trata o xénero e a raza por separado e, en consecuencia, as mulleres afroamericanas e outras mulleres de cor sofren formas combinadas de discriminación. Se a lei non é capaz de combinar ambas, deixa a estas mulleres sen xustiza.

## Notas
Rainha depois de Morta, Inês de Castro

***Rainha Depois de Morta, Inês de Castro*** (1910) é unha película do cine mudo portugués de Carlos Santos, considerado o primeiro filme épico de recreación histórica realizado en Portugal. En 2025 a curtametraxe encóntrase desaparecida. Tamén foi o primeiro filme do actor António Silva.

## Sinopse 
O filme narra os amores, a morte e a coroación póstuma como raíña da nobre galega Inés de Castro: «*a mísera e mesquinha que, depois de morta, foi rainha*».

## Produción 
Anunciada e concibida como unha "película de arte" máis de que un filme comercial, a obra cinematográfica "*Rainha despois de Morta*" foi producida grazas ás boas conexións do produtor Júlio Costa no mundo do teatro, que reuniu a Rafael Ferreira, profesor do Conservatorio e xornalista de *O Século ,* e a Carlos Santos, un respectado actor da escena artística nacional, que dirixiu e interpretou o papel de D. Pedro I de Portugal.

Carlos Santos reuniu o elenco, facendo un chamamento a outro actor de teatro recoñecido, Eduardo Brazão, para interpretar o papel do rei Afonso IV de Portugal. Amélia Vieira, a nai de Carlos Santos, foi elixida para o papel de Inés de Castro. O filme tamén é importante para marcar o debut cinematográfico de António Silva, que se convertería nun dos actores máis populares do teatro e do cinema portugués do século XX. 

A película foi rodada no *Atelier Cerca do Coleginho*, situado na Mouraria, e en Campo Grande, en Lisboa, e foi producida por *Empreza Cinematographica Ideal*.

## Contexto histórico 
Xuntamente con *Os crimes de Diogo Alves* (1909), *Rainha despois de Morta* foi unha das primeiras grandes producións do cine portugués, empregando medios técnicos industriais e grandes elencos, anunciando a tendencia de producir obras espectaculares con temas nacionais portugueses, que se intensificaría a partir da década de 1920.

A película foi exhibida no Salón Central do Palácio Foz o 2 de maio de 1910 e, máis tarde, en salas de espectáculos do país, de África e do Brasil.

## Elenco 
* Carlos Santos ... D. Pedro I
* Eduardo Brazão ... D. Afonso IV
* Amélia Vieira ... Inês de Castro
* José Carlos dos Santos ... D. João
* Pinto Costa ... Álvaro de Castro
* Mario Veloso ... Pero Coelho
* Madalena Caçador ... D. Dinis
* Tomás Vieira... Diogo Lopes Pacheco
* Mendonça de Carvalho ... Álvaro Gonçalves
* Maria Amélia Caçador ... D. Beatriz
* María Machado ... Páxina
* Maria Isabel de Oliveira Berardi ... Criada
* Antonio Silva
* Augusto Sampaio
* Botelo do Amaral
* Carlota Sande
* Castro Guimarães
* Francisco Mendonça
* Margarida de Sousa
* Mario Pedro

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Cinema de Portugal
* Inés de Castro

### Ligazóns externas 
* «*Rainha Depois de Morta*». en *Amor de Perdição* (base de dados) 
* «*Rainha Depois de Morta*». en CinePT-Cinema Portugues (base de dados
Átta

***Átta*** é o oitavo álbum de estudio da banda islandesa de post-rock Sigur Rós, publicado o 16 de xuño de 2023 a través dos selos Von Dur e BMG Rights Management. Trátase do seu primeiro álbum en dez anos, despois de lanzar *Kveikur* en 2013, e o primeiro dende *Valtari* de 2012 en contar co teclista Kjartan Sveinsson, que regresou ao grupo en 2022. O sinxelo principal de sete minutos de duración "Blóðberg" foi lanzado o 12 de xuño de 2023 xunto co seu vídeo musical, dirixido por Johan Renck. As edicións físicas do álbum foron lanzadas o 1 de setembro de 2023. A banda embarcouse nunha xira de xuño a agosto de 2023 apoiada por unha orquestra de 41 membros, durante a cal estrearon cancións do álbum.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Von

***Von*** é o primeiro álbum de estudio da banda islandesa de post-rock Sigur Rós, publicado o 14 de xuño de 1997 a través do selo Smekkleysa Records. A produción do disco durou máis de dous anos e o resultado soou significativamente diferente das gravacións orixinais. A banda considerou descartar o resultado final, pero decidiu non facelo xa que faría que o proceso fose demasiado longo. A cambio de tempo de gravación, Sigur Rós pintou o estudio no que gravaron.

*Von* foi lanzado orixinalmente en Islandia con críticas positivas, pero pasou relativamente desapercibido no estranxeiro. No primeiro ano despois do seu lanzamento, *Von* só vendeu 313 copias en Islandia. Tras os populares lanzamentos internacionais da banda *Ágætis byrjun* e *( )*, foi reeditado no Reino Unido en 2004 e nos Estados Unidos un mes despois. En 2005 *Von* e *Ágætis byrjun* foron declarados álbums de platino en Islandia, o que significa unhas vendas nacionais de máis de 5 000 copias.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Ágætis byrjun

***Ágætis byrjun*** é o segundo álbum de estudio da banda islandesa de post-rock Sigur Rós, publicado o 12 de xuño de 1999 a través dos selos FatCat Records e Smekkleysa Records. O disco foi gravado entre o verán de 1998 e a primavera de 1999 co produtor Ken Thomas. *Ágætis byrjun* representou un cambio substancial con respecto ao álbum anterior da banda, *Von*, xa que as paisaxes sonoras ambientais estendidas dese álbum foron substituídas polo traballo de guitarra con arco de violonchelo e orquestración de Jónsi Birgisson, usando un octeto de cordas entre outros elementos de cámara.

*Ágætis byrjun* foi un éxito comercial e de crítica para a banda. Foi lanzado no Reino Unido no ano 2000 e nos Estados Unidos no 2001. Segundo o seu selo Smekkleysa, o álbum vendeu 10 000 copias no seu primeiro ano de lanzamento en Islandia, o que lle valeu á banda o status de platino. Gañou numerosos premios e apareceu en múltiples listas da crítica dos mellores álbums da década.

*Ágætis byrjun* é o primeiro álbum da banda que conta co teclista Kjartan Sveinsson, e o último que conta co batería Ágúst Ævar Gunnarsson, que deixou a banda varios meses despois do lanzamento do disco. Gunnarsson foi substituído por Orri Páll Dýrason no mesmo ano.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Harry W. Fowler

**Harry W. Fowler**, nado en Nova York o 26 de decembro de 1920 e finado en New London, Connecticut, o 19 de maio de 1994, foi un empresario e numismático estadounidense que presidiu a *American Numismatic Society* de 1984 a 1990.

## Traxectoria 
Harry Spencer Winthrop Fowler naceu en Nova York o 26 de decembro de 1920, un dos cinco fillos de Charlotte Agatha Winthrop Cram (1893-1970) e de Robert Ludlow Fowler (1887-1973).

Cursou estudos superiores na Universidade Harvard, onde se graduou en 1943. Na segunda guerra mundial participou como capitán nun corpo da infantaría británica chamado ''King's Royal Rifle Corps,* de 1941 a 1946. 

En 1947 incorporouse, xa no ámbito da empresa privada, á *Fiduciary Trust Company* de Nova York, e en 1963 ascendeu á presidencia do seu consello de administración, cargo que mantivo ata a súa xubilación en 1982.

Paralelamente á súa actividade profesional, Fowler foi un gran afeccionado á numismática. En 1973 ingresou na *American Numismatic Society''. En 1977 foi nomeado vicepresidente e, finalmente, en xullo de 1984 accedeu á presidencia da entidade, cargo que exerceu ata 1990, cando foi sibstituído por Raymond H. Norweb.

Como investigador, estudoso e coleccionista, especializouse na numismática antiga, sinaladamente nas emisións dos reis bactrianos de Grecia.

## Vida persoal 
Harry W. Fowler casou primeiro con Grace Montgomery e logo en segundas nupcias, o 24 de xullo de 1981, con Emily Gilpin O'Connor (1920-2013).

Fowler finou nun hospital de New London, Connecticut o 19 de maio de 1994, aos 73 anos, e foi soterrado no cemiterio parroquial de Saint Matthew, en Bedford, Nova York.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Smith, P. (2025). "". En *American Numismatic Biographies*. Páxinas 154-155.
Urbanismo feminista

O **urbanismo feminista** é unha teoría e un movemento social sobre o impacto do ambiente construído sobre as mulleres. A teoría ten como obxectivo comprender que significa ser muller nun espazo urbano e que loitas e oportunidades atopan as mulleres nestas contornas. 

As defensoras do urbanismo feminista presentan unha perspectiva crítica dos sistemas patriarcais e capitalistas que deron forma e seguen dando forma á arquitectura e a planificación urbana, ao mesmo tempo que teñen un impacto negativo na vida das mulleres. O urbanismo feminista tamén se refire ás formas, tanto positivas como negativas, nas que a contorna construída inflúe nas relacións, liberdades, oportunidades, mobilidade e actividades diarias das mulleres. A medida que as contornas urbanas continúan crecendo a nivel mundial, o urbanismo feminista argumenta que é necesario comprender as formas en que os sistemas culturais, políticos e económicos limitaron e oprimiron ás mulleres para crear unha futura contorna construída que sexa máis equitativa, inclusiva, sostible e agradable para todas as persoas. 

A Teoría do Urbanismo Feminista aborda a vida en contornas urbanas desde o punto de vista dos recursos comúns ou compartidos, a vivenda, o espazo público, a mobilidade, a seguridade, a sustentabilidade e o deseño.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* María Novas
* Jane Jacobs
* Dolores Hayden
Með suð í eyrum við spilum endalaust

***Með suð í eyrum við spilum endalaust*** é o quinto álbum de estudio da banda islandesa de post-rock Sigur Rós, publicado o 23 de xuño de 2008 a través dos selos EMI e XL Recordings.

Todas as letras do álbum estaban pensadas orixinalmente para estar en inglés, pero ao final a banda decidiu que o islandés lles resultaba máis natural. Algunhas letras foron traducidas de novo ao islandés, mentres que algunhas cancións recibiron textos completamente novos. É o primeiro disco da banda que inclúe unha canción cantada en inglés ("All Alright"). A primeira canción do traballo, "Gobbledigook", estreouse no programa musical de Zane Lowe na BBC Radio 1 no Reino Unido o 27 de maio de 2008. "Festival" estreouse no programa de Radio 1 de Colin Murray o 3 de xuño de 2008. "Inní mér syngur vitleysingur" utilizouse como melodía do programa ''Colin Murray's Gold Run*, que se emitiu na BBC Radio 5 Live durante o período previo aos Xogos Olímpicos de Verán de 2012. En decembro de 2008 a revista en liña estadounidense Somewhere Cold clasificou *Með suð í eyrum við spilum endalaust* como número 3 no seu *Salón da Fama dos Premios Somewhere Cold* de 2008.

En xeral, a música continúa o afastamento de Sigur Rós da súa música xeralmente etérea e minimalista, sendo máis lúdica e fantasiosa que os seus primeiros traballos, con melodías de guitarra máis tradicionais, instrumentación acústica e composicións orientadas ao folk seguindo a liña dos seus álbums posteriores.

O álbum estivo dispoñible para a súa reserva dende o 3 de xuño no sitio oficial da banda, e o 5 de xuño a banda interpretou "Gobbledigook", "Inní mér syngur vitleysingur", "Festival", "Fljótavík", "Við spilum endalaust" e "All Alright" en directo en Guadalaxara, México. O 8 de xuño o álbum completo foi transmitido a través da páxina da banda. O 19 de xuño os álbums reservados comezaron a chegar por correo.

A portada do álbum é unha fotografía de Ryan McGinley, titulada "Highway". Orixinalmente, a portada do álbum ía ser feita por Olafur Eliasson; sería a primeira vez que a banda lle pasaba a portada a un artista externo. Ao final non lles gustou o deseño proposto e crearon a portada eles mesmos usando a fotografía.

A canción "All Alright" xogou un papel central na película *Ondine* de Neil Jordan de 2009, mentres que "Festival" apareceu na película *127 Hours'' de 2010, protagonizada por Danny Boyle.

## Listaxe de cancións 
## Notas
Dolores Hayden

**Dolores Hayden**, nada en 1945, é historiadora urbana, arquitecta, escritora e poeta  estadounidense. É profesora emérita de arquitectura, urbanismo, e estudos americanos na Universidad de Yale. Está considerada como unha das primeiras teóricas do urbanismo feminista.

## Obra 
Dolores Hayden está considerada como unha das primeiras teóricas en planificación e espazos habitados desde a óptica feminista. Nos anos 80 do século XX publica traballos sobre a cidade non sexista *The Grand domestic revolution* (1980), *Redesigning the america dream* (1984) e *Power of place* (1992-2000). 

Sobre os seus traballos, a arquitecta e investigadora Anna Bofill

## Notas
Scranton

Como topónimo Scranton, pode referirse a:

## Lugares 
Nos **Estados Unidos de América**

* **Scranton** (Arkansas)
* **Scranton** (Carolina do Sur)
* **Scranton** (Dakota do Norte)
* **Scranton** (Iowa)
* **Scranton** (Kansas)
* **Scranton** (Pennsilvania)
* Lago Scranton, lago preto da localidade do mesmo nome

## Outros usos 
* **Scranton/Wilkes-Barre RailRiders****,** nome do equipo de béisbol da localidade de Moosic, Pensilvania
* Universidade de Scranton, unha universidade xesuítica radicada en Scranton, Pensilvania.
* Diocese católica romana de Scranton, diocese católica con sede en Scranton, Pensilvania
Xosé Blanco Gil

**Xosé Manuel Blanco Gil**, nado en Ourense en 1946 e finado en Ciudad Juárez o 26 de novembro de 2010, foi un actor e dramaturgo galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Filosofía e Letras (Filoloxía Románica) pola Universidade de Santiago de Compostela. Iniciouse no teatro universitario en Compostela e foi actor do grupo Valle Inclán de Ourense, dirixido por Segundo Alvarado, onde recibiu formación teatral, e participou no seu espectáculo *Don Hamlet*. En 1970 realizou un curso de Formación, Expresión Teatral e Imaxe en Estugarda (Alemaña).

En 1970 fundou a compañía de teatro Histrión 70 onde dirixiu varios espectáculos como *Antígona* (1976), a partir da adaptación de Bertolt Brecht, e *A pancarta* (1978), a partir do texto de J. Díaz. Comezou a traballar en Portugal en 1976, e foi director do Teatro Experimental do Porto en 1979. En 1980 fundou o Teatro Ibérico, onde puxo en escena obras de Valle-Inclán, García Lorca, Gil Vicente, António Ferreira, Ionesco e outros autores. En 1990 foi nomeado director do Centro Dramático Galego, onde dirixiu *Yerma*. Foi destituído do cargo en decembro dese ano. Era membro da loxa masónica do Grande Oriente Lusitano, e foi condecorado, en 1993, coa Comenda da Ordem de Mérito Cultural polo presidente da República Portuguesa Mário Soares.

Finou o 26 de novembro de 2010 en Ciudad Juárez (México), vítima dun aneurisma cerebral, despois dunha representación do espectáculo «Días Negros», unha coprodución do Teatro Ibérico e da Compañía Teatral Candilejas del Desierto, que codirixía e tamén axudou a fundar.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Teatro Ibérico
Rauma antiga

**A vella Rauma** (finés Vanha Rauma, sueco Gamla Raumo) é o centro de madeira da cidade de Rauma, Finlandia. Foi inscrita na Lista do Patrimonio Mundial da UNESCO en 1991 debido á súa arquitectura única en madeira e ao seu deseño medieval ben conservado. É unha das poucas cidades medievais de Finlandia. Outra igrexa na antiga Rauma, a Igrexa da A Santísima Trindade, tamén do século XV, ardeu no incendio de 1640. O único outro edificio antigo de pedra é o Antigo Concello, que construíuse en 1776.

Outros lugares de especial interese son a casa *Kirsti*, que é unha casa de mariñeiros dos séculos XVIII e XIX, e a casa *Marela*, que é unha casa de armador que data do século XVIII pero cunha fachada do século XIX, ambas as dúas son actualmente museos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Old Rauma as a VRML model
*Old Rauma information in English
Juan Antonio Martínez Sevilla

**Juan Antonio Martínez Pérez**, coñecido como **Juan Antonio Martínez Sevilla**, nado na Coruña o 15 de setembro de 1929 e finado na mesma cidade o 27 de maio de 2018, foi un avogado, escritor e político galego.

## Traxectoria 
Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela. Traballou como avogado e funcionario na Deputación da Coruña e foi profesor na Escola de Relacións Laborais da Coruña. Foi xefe provincial do SEU (1958), delegado provincial de Organizaciones y Asociaciones (1959), conselleiro provincial do Movimiento, concelleiro da Coruña e tenente de alcalde e vicesecretario provincial de Obras Sindicais (1966). Recibiu amenazas de morte en febreiro de 1975 pola publicación do seu libro *Memorias de un gobernador civil*. Na transición militou en Falange Española de las JONS (Auténtica), encabezando a súa candidatura pola provincia de Coruña para as eleccións de 1977, e da que foi elixido xefe rexional en abril de 1978. Foi crítico de arte en Radio Nacional de España e colaborou en *El Ideal Gallego*. Finou na Coruña o 27 de maio de 2018.

## Obras 
* *Pompas humanas*, 1952.
* *La manzana podrida*, 1957.
* *Guía de La Coruña*, 1964.
* *José Antonio. Vocación política de nuestro tiempo*, Deputación da Coruña, 1972.

* *Memorias de un gobernador civil*, 1974.

* *RH negativo*, 1976.

* *La ciudad de los mares de esquina*, 1984.
* *El caballo de cartón*, 2001.
## Recoñecementos 
* Premio Pérez Lugín da Asociación da Prensa da Coruña 1975, polo artigo "La mujer en la sinfonía galiciana".

## Vida persoal 
Casou con Elvira Lage Rodríguez e foi pai de Juan Antonio, Elvira, Andrés e María Isabel Martínez Lage.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Ligazóns externas 
* Ficha en galegos
Melusina Fay Peirce

**Melusina Fay Peirce**, nada o 24 de febreiro de 1836 e finada o 28 de abril de 1923, foi unha feminista, escritora, profesora, crítica musical, organizadora e activista estadounidense coñecida por encabezar o movemento  *cooperative housekeeping* do século XIX.

Peirce cría que a igualdade de xénero só lograríase coa independencia económica das mulleres e "identificou a causa da opresión económica e intelectual das mulleres como o traballo doméstico non remunerado e non especializado". A solución que propuxo para esta opresión foi a "economía doméstica cooperativa", un sistema no que as mulleres realizarían xuntas as tarefas domésticas e obterían beneficios solicitando o pago aos seus maridos. Un compoñente importante do seu plan era a reorganización espacial dos barrios e os fogares (reivindicou as casas sen cociña) para facilitar a cooperación doméstica entre as mulleres. 

En 1869, Peirce creou a Asociación Cooperativa de Tarefas Domésticas de Cambridge. Ademais, participou activamente na Asociación de Educación de Mujeres de Boston e na Unión de Mujeres de Cambridge e promoveu a fundación do Radcliffe College. Peirce tamén foi presidenta da primeira  convención do Parlamento de Mujeres, que se reuniu en Nova York en 1869. 

## Notas
Joseph Johann von Littrow

**Joseph Johann von Littrow**, nado en Horšovský Týn o 13 de marzo de 1781 e finado en Viena o 30 de novembro de 1840, foi un astrónomo austríaco que dirixiu o Observatorio de Viena desde 1819 até o seu falecemento.

## Traxectoria 
Naceu o 13 de marzo de 1781 en Horšovský Týn (Bohemia). En 1799 ingresou na Universidade Carolina de Praga para estudar xurisprudencia e teoloxía, obtendo o graduado en 1802. Posteriormente traballou como titor privado dun nobre en Silesia. Foi nomeado profesor de astronomía na Universidade Iaguelónica de Cracovia no ano 1807. 

Entre 1810 e 1816, von Littrow viviu en Rusia e desempeñou o cargo de profesor na Universidade de Kazán. Nesta institución fundou o Observatorio Astronómico da Universidade de Kazán, que naquela altura era o observatorio máis oriental de toda Europa. Durante esta etapa tamén foi mentor do matemático Nikolai Brashman. En 1816 foi elixido codirector do observatorio de Pest, en Hungría. En 1819, sucedeu a Johann Tobias Bürg como director do Observatorio de Viena, un cargo que ocuparía o resto da súa vida. 

En 1833, von Littrow desenvolveu a única proxección cartográfica que é simultaneamente conforme e retroazimutal, coñecida como proxección de Littrow. Entre 1834 e 1836 publicou en tres volumes o libro *Die Wunder des Himmels* ("As marabillas do ceo"), que ten recibido numerosas reedicións e está considerado un clásico da astronomía en lingua alemá.

No ano 1836, o emperador Fernando I de Austria outorgoulle o rango de *edler*, un título hereditario da nobreza austríaca. En 1838 foi nomeado doutor honoris causa pola Universidade de Viena. Ademais, Joseph Johann von Littrow formou parte de diferentes sociedades científicas: membro correspondente da Academia de Ciencias de Rusia (1814), membro da Leopoldina (1829) e membro correspondente da Academia de Ciencias de Francia (1837).

No plano persoal, en 1808 casou con Karoline von Ulrichsthal, con quen tivo doce fillos. Entre eles, destacan o cartógrafo Heinrich von Littrow e o astrónomo Karl Ludwig von Littrow, quen o sucedería como director do Observatorio de Viena. Auguste von Littrow, a esposa de Karl, foi unha escritora e pioneira dos dereitos das mulleres. O fillo de Karl e Auguste, Otto von Littrow, dedicouse igualmente á física e á astronomía. O cardeal Christoph Schönborn é descendente directo desta rama familiar.

Joseph Johann von Littrow faleceu o 30 de novembro de 1840 en Viena.

## Legado 
Hai tres formacións xeolóxicas na Lúa que foron nomeadas na honra de Joseph Johann von Littrow: un cráter (Littrow), unha catena (Catena Littrow) e un conxunto de rimas xeolóxicas (Rimae Littrow).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* *Atlas des Gestirnten Himmels* , publicado en Stuttgart en 1839. 
* Atlas des gestirnten himmels, Stuttgart 1854 da www.atlascoelestis.com
Pintueles

**Pintueles** é unha parroquia do concello asturiano de Piloña. Ten unha extensión de 8,75 km² e unha poboación de 125 habitantes en 2024..

## Xeografía 
### Localidades 
### Sitios 
## Notas 
## Véxase tamén
Espazo de Lindelöf

En matemáticas un **espazo de Lindelöf** é un espazo topolóxico que verifica a seguinte propiedade: cada recubrimento aberto contén un subrecubrimento numerable. Esa definición é unha xeneralización do concepto de   compacidade.

O Espazo de Lindelöf nomeouse así polo matemático fines Ernst Leonard Lindelöf

## Propiedades 
* Todo subespazo pechado dun espazo de Lindelöf é tamén de Lindelöf. Con todo, un subespacio aberto non é necesariamente de Lindelöf.
* O produto dun compacto por un Lindelöf é tamén Lindelöf.
* O produto de dous Lindelöf non necesariamente é Lindelöf.
* Todo espazo ANII é de Lindelöf e todo espazo metrizable e separable é de Lindelöf.

## Exemplos 
* Calquera espazo compacto.
* \R^n para cualquier número natural n.
* Calquera conxunto coa topoloxía cofinita.
* Calquera espazo cuxo número de elementos sexa finito ou infinito numerable.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Rysxard Engelking, *Topología Xeral* (ISBN 978-0-8002-0209-5)
* Michael Gemignani, *Topología elemental* (ISBN 0-486-66522-4) (ver especialmente a sección 7.2)
*  Steen, Lynn Arthur; Seebach, J. Arthur Jr. (1995) [​1978​]. Ejemplos en topología (Dover reimpreso en 1978 edición). Berlin, New York: Springer-Verlag. . MR 507446. 
* 
* 
*  Generalized Lob's Theorem.Strong Reflection Principles and Large Cardinal Axioms.Consistency Results in Topology
Cidade histórica de Sukhothai e aldeas históricas asociadas

A **Cidade histórica de Sukhothai e as cidades históricas asociadas** é un Patrimonio da Humanidade da UNESCO que consta do parque histórico de Sukhothai, o parque histórico de Kamphaeng Phet e o parque histórico de Si Satchanalai. Estes parques históricos conservan os restos das tres cidades principais do Reino de Sukhothai que floreceron durante os séculos XIII e XIV d.C. O Reino de Sukhothai considérase o primeiro dos reinos tailandeses.

## Parque Histórico de Sukhothai
O Parque Histórico de Sukhothai (en tailandés: อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย) abrangue as ruínas de Sukhothai, que significa "Amencer da Felicidade", capital do Reino de Sukhothai nos séculos XIII e XIV, no que hoxe é o norte de Tailandia. Está preto da cidade moderna de Sukhothai, capital dunha provincia do mesmo nome. As murallas da cidade forman un rectángulo duns 2 km de leste a oeste por 1,6 km de norte a sur. Hai 193 ruínas nun terreo de 70 quilómetros cadrados. Hai unha porta no centro de cada muralla. No seu interior atópanse os restos do palacio real e vinte e seis templos, sendo o máis grande Wat Mahathat.

## Parque Histórico de Si Satchanalai
O Parque Histórico de Si Satchanalai (tailandés: อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนสัชนายลัายศาสตร์ศรีสัชนายลัาย) cobre as ruínas de Si Satchanalai, a segunda cidade máis importante do reino de Sukhothai. Está nunha beira do río Yom preto da moderna cidade de Si Satchanalai na provincia de Sukhothai. Dentro do parque histórico hai 215 ruínas. 

## Parque Histórico de Kamphaeng Phet
O Parque Histórico de Kamphaeng Phet (en tailandés: อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร) é un sitio arqueolóxico en Kamphaeng Phet. Entre os principais elementos do Parque Histórico de Kamphaeng Phet inclúense restos arqueolóxicos de sitios antigos como Mueang Chakangrao ao leste do río Ping, Mueang Nakhon Chum ao oeste e Mueang Trai Trueng a uns 18 km da cidade ao suroeste. Chakangrao, a antiga cidade de Kamphaeng Phet, tiña o mesmo concepto de planificación urbana que as antigas Sukhothai e Si Satchanalai, con zonas separadas para sitios relixiosos tanto dentro como fóra dos límites da cidade. As estruturas adoitan ser grandes e están feitas de laterita. Os sitios relixiosos na ribeira oeste do río Ping en Nakhon Chum están construídos con ladrillos e son de menor tamaño. As murallas da cidade e as antigas fortificacións marcan o límite da área rectangular da cidade, que mide entre 300 e 700 metros de ancho e 2.200 metros de longo.

## Lista de sitios
## Notas 
;Referencias

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* [ ]
Ernst Leonard Lindelöf

**Ernst Leonard Lindelöf**, nado en Helsinqui o 7 de marzo de 1870 e finado na mesma cidade o 4 de xuño de 1946, foi un matemático finés.

## Traxectoria 
Lindelöf era fillo do profesor de matemáticas da Universidade de Helsinqui, Leonard Lorenz Lindelöf. El mesmo estudou nesa universidade, graduándose en 1893, e máis tarde converteuse en profesor, cando Helsinqui aínda formaba parte do Imperio Ruso. En 1895, obtivo o seu doutoramento baixo a supervisión de Hjalmar Mellin e, en 1901, ampliou os seus estudos na Universidade de Gotinga. Desde 1902 foi profesor titular de matemáticas na Universidade de Helsinqui, ata que se xubilou en 1938.

Lindelöf é considerado o pai das matemáticas en Finlandia, xa que foi un profesor entusiasta (supervisou numerosas teses de doutoramento), un investigador notable (publicou uns corenta artigos) e un divulgador notable que escribiu importantes libros de texto como o seu tratado sobre cálculo diferencial e integral e as súas aplicacións, publicado en catro volumes entre 1920 e 1946.

A partir do 1907, foi membro do consello editorial de *Acta Mathematica* e recibiu doutoramentos honoris causa de varias universidades escandinavas. 

## Notas 

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

* O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F. «Ernst Leonard Lindelöf» (en inglès). MacTutor History of Mathematics archive.   School of Mathematics and Statistics, University of St Andrews, Scotland. 
*
Sofía Espiñeira

**Sofía Espiñeira López**, nada en Mugardos en 1986, é unha cantautora e artista multidisciplinar galega. É considerada unha das voces máis singulares da nova canción de autora en galego, destacando por combinar a música de raíz e as músicas do mundo cun universo artístico que integra a danza, o circo e o teatro. A súa traxectoria musical deuse a coñecer tras gañar o Certame de Canción de Autor do Concello de Teo en 2015, e consolidouse co seu primeiro álbum, *Alá onde agroman as herbas* (2016), sendo recoñecida posteriormente cos Premios Martín Códax da Música en 2022.

## Traxectoria 
Sofía Espiñeira estudou Xornalismo en Santiago de Compostela, cidade na que reside actualmente. A súa formación inicial centrouse nas artes escénicas, comezando na danza e nas técnicas circenses, e introducíndose máis tarde no teatro coa compañía Titereficciós. En 2015 gañou o II Certame de Canción de Autor en Galego do Concello de Teo, levando tamén o premio do público á mellor artista. O ano seguinte, 2016, publicou o seu primeiro disco, *Alá onde agroman as herbas*.

En 2025, publicou o seu segundo disco, *Xeografías*, un traballo no que explora a relación entre o corpo, o territorio e a emoción.

## Recoñecementos 
* 2015: Gañadora do II Certame de Canción de Autor en Galego do Concello de Teo.
* 2022: Premios Martín Códax da Música na categoría de Cantautora.

## Discografía 
* *Alá onde agroman as herbas* (2016)
* *Xeografías* (2025)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Premios Martín Códax da Música
Espazo T1

## Nota e casos 
* Sexa (ℕ, T) onde Tx = {A ⊂ ℕ; x ∈ A e ℕ - A é finito}. Entón  T é unha estrutura topolóxica sobre ℕ, chamada *estrutura topolóxica cofinita* que é T1 pero non T2.

* Calquera espazo T1 finito é un espazo topolóxico discreto.

* Sexa X = \{a, b, c\} coa topoloxía formada polos subconxuntos de X seguintes:\emptyset ,\{b\} ,\{a,b\} , \{b,c\},X . Non é T1 xa que \{b\} non é cerrado.

### Teorema 
Un espazo topolóxico é T1 se e só se cada punto é un conxunto cerrado.
* O espazo topolóxico de Sierpinski é T0 pero non é T1.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Axiomas de separación
* Espazo de Kolmogórov (T0)
* Espazo de Hausdorff (T2)
* Espazo completamente de Hausdorff
* Espazo regular (T3)
* Espazo de Tíjonov (T3½)
* Espazo normal

### Ligazóns externas 
* Propiedades dos espazos de Fréchet
Espazo de Kolmogórov

Un espazo topolóxico dise que é T_0 ou **espazo de Kolmogórov** (ou que cumpre a propiedade de separación de Kolmogórov) se dados dous puntos distintos calquera x e y do espazo, ou ben existe unha contorna U_x de x de forma que y \notin U_x ou ben existe unha contorna U_y de y de forma quex \notin U_y . Recibe o seu nome de Andréi Kolmogórov.

## Caracterizacións. 
Existen varias caracterizaciones da propiedade de separación de Kolmogórov:

* Dados dous puntos distintos calquera x e y do espazo, a clausura de\{x\} é distinta da clausura de \{y\} .

* Dado calquera punto x do espazo, a acumulación de  \{x\} (conxunto de todos os puntos de acumulación) é unión de conxuntos cerrados.

## Exemplos e propiedades. 
* A propiedade de separación de Kolmogórov é hereditaria. Iso quere dicir que todo subespazo topolóxico dun espazo de Kolmogórov é un espazo de Kolmogórov.

* Todo espazo métrico é un espazo de Kolmogórov, non así os pseudométricos. Efectivamente, un espazo pseudométrico é métrico se e só se é un espazo de Kolmogórov.

* Todo espazo topolóxico de Hausdorff é un espazo de Kolmogórov.

* Todo espazo topolóxico de Fréchet é un espazo de Kolmogórov.

* Todo espazo topolóxico discreto é un espazo de Kolmogórov.

* O espazo topolóxico trivial con máis dun punto **non** é un espazo de Kolmogórov.

* O espazo topolóxico de \mathbb{R}^2 coa topoloxía produto das topologías usual e trivial de \mathbb{R} **non** é un espazo de Kolmogórov.

* Nun espazo de Kolmogórov os puntos distintos son topolóxicamente distinguibles.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Axiomas de separación
* Espazo T1
* Espazo de Hausdorff
* Espazo completamente de Hausdorff
* Espazo regular
* Espazo de Tychonoff
* Espazo normal

### Ligazóns externas 
* Exemplos e propiedades dos espazos de Kolmogórov
Espazo regular

En matemáticas, e máis concretamente en topoloxía xeral, dise que un espazo topolóxico X é un **espazo regular** cando é posible *separar* todo conxunto cerrado de calquera dos seus puntos exteriores, no sentido de que pertencen a *veciñanzas* separadas.

A condición de regular, que se denota por T3, é un dos denominados axiomas de separación. En ocasións resérvase a denominación T3 para os **espazos de Hausdorff regulares**, é dicir, que ademais son espazos de Hausdorff.

## Definición 
dereita|miniatura|250x250px|O punto *x* e o conxunto cerrado *F* (representado polo disco sólido da dereita) están separados polas súas respecti*v*as contornas abertas U e V, que non se intersecan. As contornas abertas son os espazo interiores a cada circunferencia.
Un espazo topolóxico *X* é un **espazo regular** cando para cada conxunto cerrado F de *X*  e cada punto x que non pertence a *F*, existen dúas contornas abertas, U de x e *V* de *F*, que son disxuntas: .U \cap V = \emptyset

### Proposición 
Consideremos un espazo topolóxico (X, T) . Entón os seguintes enunciados son equivalentes:

# X é un espazo regular.
# Se U é un aberto de X e t ∈ U, entón existe un aberto W de X tal que t ∈ W e a adherencia de W está contida en U
# Calquera punto de X ten un sistema fundamental de veciñanzas cerradas.

### Aclaración e definición 
En xeral a un espazo topolóxico regular e  T_1denomínaselle T_3 

Fica claro que se *X* é un espazo T1 e regular entón é  de Hausdorff (xa que nos espazos T1 os conxuntos unipuntuais son conxuntos cerrados). Con todo, hai exemplos de espazos Hausdorff non regulares. Para o caso de espazos compactos, "ser Hausdorff" e "ser regular" son propiedades equivalentes.

Unha caracterización dos espa*z*os regulares (non se necesita que os puntos se*x*an cerrados) está dada pola seguinte proposición: un espazo X é regular se e só se para todo  z\in X e U contorna de z existe unha contorna *V* de z tal que .\bar V \subseteq U

## Exemplos 
* O espazo topolóxico ℝ coa topología usual é un espazo regular.
* Sexa S un conxunto provisto de topoloxía trivial. Entón S é un espazo regular
* Sexa o conxunto ℝ e a topología sobre el, T = {∅, ℚ, ℝ\ℚ, ℝ}, entón (ℝ, T) é un espazo regular, pero non é un espazo de Hausdorff
* O espazo de Sierpinski non é T3.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

### Outros artigos 
* Axiomas de separación
* Espazo de Kolmogórov (T0)
* Espazo de Fréchet (T1)
* Espazo de Hausdorff (T2)
* Espazo completamente de Hausdorff
* Espazo de Tíjonov (T3½)
* Espazo normal
Teresa Bermúdez Montes

**María Teresa Bermúdez Montes**, nada en Londres o 8 de novembro de 1969 e finada o 6 de decembro de 2025, foi unha profesora e crítica galega que centrou as súas investigacións na xeración literaria dos 50, tamén coñecida como da Nova Narrativa Galega.

## Traxectoria 
Teresa Bermúdez estudou Filoloxía Galega na Universidade da Coruña e foi profesora na Universidade Autónoma de Barcelona e na Universidade de Vigo. En 2002 defendeu a tese de doutoramento na Universidade da Coruña, dirixida por Xosé María Dobarro Paz e titulada *A nova narrativa galega: os intentos de renovación (1950-1971)*.

Traballou na edición crítica da obra dalgúns autores desa xeración con estudos que aportaron un coñecemento exhaustivo sobre obras con escasa atención crítica. Editou a obra de Gonzalo R. Mourullo e de Xohán Casal, analizou a narrativa de Xohana Torres e escribiu artigos sobre María Xosé Queizán e Carlos Casares. Posteriormente centrouse no estudo da narrativa breve máis recente e na obra poética de autores actuais como Lois Pereiro e Lupe Gómez.
## Obra 
Ten unha gran cantidade de artigos en diversas revistas e participou tamén en diversas publicacións entre as que destacan:
* 2002, *Unha lectura de Adiós María de Xohana Torres.* Vigo: Edicións Xerais ISBN 84-8302-753-4
* 2002, *Nasce un árbore. Memorias de Tains,* de Gonzalo Rodríguez Mourullo, Edición e estudo de María Teresa Bermúdez Montes. Vigo: Edicións Xerais. ISBN 978-84-8302-641-0
* 2005, *O Camiño de abaixo*. Coescrito con Xohán Casal. Vigo: Edicións Xerais de Galicia ISBN 84-9782-281-1

## Notas
Coëtlogon, Côtes-d'Armor

**Coëtlogon** (en ) é unha antiga comuna no departamento de Côtes-d'Armor, da Bretaña, no noroeste de Francia. O 1 de xaneiro de 2025 fusionouse coa comuna de Plumieux.

## Demografía 
## Notas
Espazo normal

En topoloxía e ramas relacionadas da matemática, os **espazos normais**, ou **espazos** T4, e espazos T5  e T6 son tipos particulares de espazos topolóxicos. Estas condicións son exemplos de Axiomas de separación.

## Definicións 
miniatura|220x220px|Conxuntos cerrados E e F separados por abertos nun espazo normal.
Sexa *X* un *e*spazo topolóxico, dise que X é un *espazo normal* se e só se, dado calquera par de conxuntos cerrados disxuntos E e F, existen dúas contornas U de E e outro *V* de *F*, tamén disxuntas.

En termos máis sin*x*elos, dise que *E* e F poden ser separados mediante contornas. Os conxuntos cerrados E e *F*, aquí representados mediante discos en lados opostos da imaxe, están separados polas súas respectivas contornas U e V, aquí representadas por discos abertos maiores pero aínda disxuntos. 

Dise que X é un *Espazo* T4, se é normal e ademais é Hausdorff.

X é un *espazo completamente normal* ou T5 se cada subespazo de *X* é normal. De aí que *X* é completamente normal se e só se todo par de conxuntos separados poden ser separados por abertos.

X é un espazo T5, ou un *espazo* completamente T4, se é completamente normal e Hausdorff, ou, equivalentemente, se cada subespacio de *X* é T4.

X é un espazo perfe*c*tamente normal se é normal e todo cerrado seu é un con*x*unto Gδ (é dicir, é intersección dunha cantidade numerable de abertos). Ademais, tense que *X* é un *espazo perfectamente normal* se e só se para todo pechado non baleiro C de X existe unha función continua f : X \to [0, 1] tal que f^{-1}(\{0\}) = C.

Un espazo T6, ou *espazo perfectamente* T4, é un *espazo* Hausdorff perfectamente normal.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Axiomas de separación
* Espazo de Kolmogórov (T0)
* Espazo de Fréchet (T1)
* Espazo de Hausdorff (T2)
* Espazo completamente de Hausdorff
* Espazo regular (T3)
* Espazo de Tychonoff (T3½)
Fosfopanteteína

A **fosfopanteteína**, tamén chamada '''4'-fosfopanteteína'*, é un grupo prostético de varias proteínas carrexadoras de acilos (ACP) de ácido graxo sintases, ACPs de policétido sintases, as proteínas carrexadoras de peptidilos (PCP), así como as proteínas carrexadoras de arilos (ArCP) de péptido non ribosómico sintetases (NRPS). ´Tamén está presente na formiltetrahidrofolato deshidroxenase.

Despois da expresión da proteína carrexadora de acilos *apo'', o resto de 4'-fosfopanteteína está ligado a un residuo de serina. O acoplamento implica a formación dun enlace fosfodiéster. Neste acoplamento funciona como mediadora a proteína carrexadora de acilos sintase (ACPS), unha 4'-fosfopanteteinil transferase.

O grupo prostético fosfopanteteína enlázase covalentemente co grupo acilo por medio dun enlace tioéster de alta enerxía. A flexibilidade e lonxitude da cadea de fosfopanteteína (aproximadamente 2&nbsp;nm) permite que os intermediarios ligados covalentemente accedan espacialmente a distintos sitios activos do encima. Esta accesibilidade incrementa a molaridade efectiva do intermediario e permite un proceso de ensamblaxe en liña.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Ácido graxo sintase
* Ácido pantoténico