Viño de Galicia

miniatura|250px|Viñas galegas
O **viño de Galicia** inclúe o viño que se elabora nas provincias da Coruña, Ourense, Pontevedra e Lugo. Dentro de Galicia distínguense cinco denominacións de orixe: Monterrei, Rías Baixas, Ribeira Sacra, Ribeiro e Valdeorras. En anos recentes, o país viu rexurdir a súa industria vinícola guiada polo aplauso internacional da rexión das Rías Baixas e dos seus viños albariño.

## Clima e xeografía 
Situada ao longo da costa Atlántica, Galicia ten un clima moi húmido cunha pluviosidade media de máis de 1.300&nbsp;mm ao ano. As máis de 2.000 horas de insolación que recibe a rexión axuda á alta humidade da zona. A cadea montañosa serra dos Ancares forma o límite con Castela e León ao leste e o río Miño forma parte da fronteira con Portugal ao sur. A proximidade da rexión con Portugal e o seu illamento co resto de España marcou a influencia no estilo de viños de Galicia, sendo moitos deles máis próximos aos viños portugueses que ao resto de viños españois. Os musulmáns que desembarcaron en España no século VIII non puideron ocupar o norte de España. O illamento de Galicia fixo que só experimentase incursións episódicas e o estamento musulmán foi moi débil, e toda a ocupación rematou arredor do 760 d.C. Os monxes cristiáns lideraron a recuperación dos viñedos de Galicia a partir do século VIII. Durante a época medieval, o cultivo estendeuse ata que boa parte de Galicia estivo viña, con plantacións no val do río Miño e no do seu afluente, o Sil; as Rías Baixas, as rías da Coruña e a costa norte.

Ao longo do século XX, os viños galegos producíanse principalmente en pequenas cantidades para o autoconsumo ou transportábanse a granel a cidades como Santiago de Compostela ou A Coruña. O Estatuto do Viño de 1932 concedeu a Denominación de Orixe a Ribeiro e Valdeorras entre outras rexións de España, nun intento de recuperar o prestixio dos mellores viños españois no mercado exterior. Despois da guerra civil española, o goberno franquista avogou pola creación de cooperativas. A primeira adega cooperativa foi fundada en Leiro, na comarca vitivinícola do Ribeiro, en 1953. Moitos grandes grupos de adegas de fóra de Galicia tamén compraron adegas e viñedos en comarcas como Rías Baixas, Ribeiro e Valdeorras. Estas adegas máis grandes conviven con adegas cooperativas e adegas familiares máis pequenas.

## Denominacións 
miniatura|dereita|250px|Denominacións de orixe de Galicia
**Ribeiro**

A denominación de orixe Ribeiro sitúase ao longo do río Miño e os seus afluentes. Por Orde do 2 de febreiro de 1976 aprobouse o regulamento da denominación de orixe Ribeiro e o seu consello regulador. Nos séculos XVI e XVII, o viño de Ribeiro a miúdo exportábase a Inglaterra e Italia, mais sufriu os mesmos danos cás Rías Baixas durante a praga de filoxera. Porén, os cultivadores foron máis rápidos á hora de quitar os híbridos de baixa calidade plantados e recuperar as nativas tarrantés e lado. Estas variedades producen viños brancos frescos e aromáticos. A produción de tinto da zona céntrase na garnacha tintoreira que produce viños de cor escura pero corpo lixeiro.

**Rías Baixas**

A rexión das Rías Baixas é a máis coñecida de Galicia e produce algúns dos viños brancos secos españois máis buscados, baseados na uva albariño. Aínda que o viño elaborábase xa antes nesta rexión, non se exportou a outras rexións de Europa até o século XVI e mantívose nun ritmo continuo ata que a praga de filoxera esnaquizou os viñedos da rexión. A comezos do século XX moitos dos viñedos da rexión replantáronse con vides híbridas e algunhas das plantacións da uva xerezana palomino que non era tan produtiva no clima máis frío das Rías Baixas. Nos anos 1970, os cultivadores volveron replantar variedades nativas como o albariño. Ao longo da rexión están permitidas doce variedades, incluíndo as uvas tintas mencía e espadeiro, pero albariño é responsable do 90% da produción rexional.

**Ribeira Sacra**

A Ribeira Sacra obtivo o recoñecemento como denominación de orixe en 1996 e é a única rexión vinícola de Galicia dominada pola produción de viño tinto. A maior parte do viño producido alí faise con uva mencía cunha produción limitada de viño branco feita con godello e albariño.

É un viño de marcado corpo e carácter, propio das Ribeiras do Sil e do Miño, zona coñecida como Ribeira Sacra. Os viñedos sitúanse nas escarpadas ladeiras dos canóns. É moi apreciado o *Amandi*, orixinario da parroquia de Santa María de Amandi (Sober), do que circula a lenda de que era apreciado polos césares e exportado a Roma para o seu consumo.

## Indicacións xeográficas: os "Viños da Terra" 
Ademais das cinco denominacións de orixe recoñecidas en Galicia, a comunidade conta con tres indicacións xeográficas, o que lles outorga para a promoción turística a denominación Viño da Terra, que son: Betanzos, Val do Miño-Ourense, Barbanza e Iria e Ribeiras do Morrazo.

## Viticultura e viños 
A rexión de Galicia demostrou un grande éxito na vendima de uvas e regularmente produce algunhas das maiores colleitas en Europa cunha media de 100 hectolitros por hectárea. A maioría dos viñedos da rexión atópanse na parte sur, nas provincias de Ourense e Pontevedra, aínda que hai algunhas significativas plantacións en Lugo, ao leste. As rexións máis próximas ao río Miño a miúdo producen viños de mestura de albariño, loureira e caíño branco. Máis cara ao interior, os viños brancos son unha mestura de tarrantés e treixadura. Tamén hai viños brancos dominados pola uva godello. Os lixeiros viños tintos están producidos principalmente con uva mencía. e diferentes castes de uva coas producións protexidas oficialmente en Galicia son as seguintes (cando se dá unha referencia é porque a outra non contempla a variedade vinífera para o seu uso na produción; é dicir, as que non teñen nota é porque están corroboradas en tódalas fontes):

Abreviacións:
* A: autorizada
* B: (uva) branca
* C. M. R.: Consellería do Medio Rural
* C. R.: Consello Regulador
* D. O.: Denominación de Orixe Protexida
* R: preferente ou recomendada
* T: (uva) tinta
* U: usada

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Gastronomía de Galicia
* O viño na cultura popular galega
* Historia do viño

### Ligazóns externas 
* Descrición do viño galego 
* Listaxe das adegas que etiquetan o viño en galego
* Vídeo sobre os Colleiteiros do Ribeiro