open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Slater Martin

**Slater Nelson "Dugie" Martin, Jr.**, nado o 22 de outubro de 1925 en El Mina, Texas, é un ex xogador de baloncesto estadounidense que xogou durante once tempadas na NBA. Con 1,78 metros de altura, xogaba na posición de base.

## Traxectoria 
### Universidade 
Xogou durante catro tempadas cos *Longhorns* da Universidade de Texas. Comezou en 1943, pero tivo que servir ao seu país na segunda guerra mundial na Armada dos Estados Unidos, regresando en 1947. Na súa tempada sénior tivo unha media de 16 puntos por partido, sendo elixido All-American. No total da súa carreira tivo unha media de 12,7 puntos por partido. En 1947 levou o seu equipo á Final Four da NCAA, onde caeron en semifinais.

### Profesional 
Non entrou en ningún draft, pero incorporouse á disciplina de Minneapolis Lakers na tempada 1949-50, onde destacou pola súa velocidade e pola súa habilidade defensiva. Foi considerado a mellor base da época, e o primeiro en correr o contraataque. Xogou durante sete tempadas e media nos Lakers, compartindo equipo con xente como George Mikan, Jim Pollard ou Vern Mikkelsen, cos que gañou catro títulos da NBA.

Mediada a tempada 1956-57 foi traspasado a St. Louis Hawks a cambio de Walt Dukes, un xogador de 2,13 metros de altura, mais que con todo achegou moi pouco ao xogo dos Lakers. En St. Louis acabou a súa carreira profesional, xogando durante tres anos e medio e gañando o seu quinto anel de campión en 1958, colaborando con 12,0 puntos e 3,8 rebotes por partido. Retirouse en 1960, cunha media de nas súas 11 tempads 9,9 puntos, 4,2 asistencias e 3,4 rebotes por encontro nas súas once tempadas.

En 1982 foi incluído no Basketball Hall of Fame, sendo o único *Longhorn* en conseguilo.

#### Equipos 
* Minneapolis Lakers (1949-1956)
* St. Louis Hawks (1956-1960)

### Adestrador 
Durante 8 partidos foi xogador-adestrador dos St. Louis Hawks na tempada 195657. Dez anos máis tarde exerceu como adestrador do equipo da ABA Houston Mavericks durante tempada e media, clasificando ao equipo para os play-offs no seu primeiro ano, onde perderon 3-0 en primeira rolda.

#### Equipos 
* St. Louis Hawks (1956-1957)
* Houston Mavericks (1967-1968)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Estatísticas de Martin como xogador na NBA 
* Estatísticas de Martin como adestrador na NBA 
* Web oficial de Slater Martin 
* Páxina de Martin na web do Hall of Fame
A Grela, Carballo, Carballo

**A Grela** é un lugar da parroquia de Carballo no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Tiña 123 habitantes no ano 2019 segundo datos do IGE, dos cales eran 73 homes e 50 mulleres.

O termo A Grela procede dunha resegmentación de latín *agrĕlla*, diminutivo de *agra*, ou peza de terra, onde se interpreta ese *a-* inicial como artigo.

## Notas
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Carballo 
### Parroquias de Carballo
Quintáns

Como topónimo **Quintáns** pode referirse a:

;En Galiza
***Quintáns**, lugar da parroquia de Ameixenda, no concello de Ames;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Ames, no concello de Ames;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Troitosende, no concello da Baña;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Abanqueiro, no concello de Boiro;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Brión, no concello de Brión;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Ardaña, no concello de Carballo;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Carballo, no concello de Carballo;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Vilaño, no concello da Laracha;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Lesende, no concello de Lousame;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Corzón, no concello de Mazaricos;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Simes, no concello de Meaño;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Nogueira, no concello de Meis;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Paradela, no concello de Meis;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Frades, no concello de Mondariz;
***Quintáns**, lugar da parroquia de San Martiño de Ozón, no concello de Muxía;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Iria Flavia, no concello de Padrón;
***Quintáns**, lugar da parroquia do Caramiñal, no concello da Pobra do Caramiñal;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Lesón, no concello da Pobra do Caramiñal;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Romai, no concello de Portas;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Nebra, no concello de Porto do Son;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Isorna, no concello de Rianxo;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Urdilde, no concello de Rois;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Verdía, no concello de Santiago de Compostela;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Villestro, no concello de Santiago de Compostela;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Noalla, no concello de Sanxenxo;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Luou, no concello de Teo;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Trazo, no concello de Trazo;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Paramos, no concello de Val do Dubra;
***Quintáns**, lugar da parroquia de San Xián de Sales, no concello de Vedra;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Treos, no concello de Vimianzo;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Brandomil, no concello de Zas;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Gándara, no concello de Zas;
***Quintáns**, lugar da parroquia de Vilar, no concello de Zas;
***Portoquintáns**, lugar da parroquia de Valenza, no concello de Coristanco.

## Véxase tamén
### Outras páxinas
Bob McAdoo

'''Robert Allen 'Bob' McAdoo'*, nado o 25 de setembro de 1951 en Greensboro, Carolina do Norte, é un antigo xogador profesional de baloncesto estadounidense da NBA e adestrador asistente de Miami Heat.

## Carreira 
Seleccionado en primeira rolda no Draft da NBA de 1972 por Buffalo Braves (agora Los Angeles Clippers) tras dúas tempadas en Vincennes Junior College e unha na Universidade de North Carolina, McAdoo pronto se converteu nun dos mellores xogadores da liga. Na súa primeira campaña gañou o Rookie do Ano e en tres tempadas consecutivas sería o máximo anotador da NBA. Na tempada 1973-74, McAdoo converteuse no último xogador da historia da liga en ter unha media, nunha soa tempada, de 30 ou máis puntos por partido e 15 rebotes. No seu segundo ano, foi nomeado por primeira vez (de cinco) no mellor quinteto da tempada e en 1975 foi galardoado co premio ao mellor xogador da liga (MVP), con 34,5 puntos, 14,1 rebotes e 2,12 tapóns por partido, cunha porcentaxe de 51,2 en tiros de campo e un 80,5 na liña de tiros libres. Para o NBA All-Star Game de 1975 foi o xogador máis votado polos afeccionados con 98.235 votos.

Tras o seu estelar comezo, McAdoo xogou varias tempadas asediado polas lesións en New York Knicks, Boston Celtics, Detroit Pistons e New Jersey Nets. Aínda que estas campañas fosen boas estatisticamente, moitos analistas e admiradores sentiron que a carreira de McAdoo se estancaba, sobre todo porque os equipos nos que militou non competían polo título. Con todo, a final da súa carreira foi cando máis puido gozar, xogando nos Lakers do *Showtime'' dende 1982 até 1985 xunto con Magic Johnson, Kareem Abdul-Jabbar e James Worthy, gañando dous aneis. Finalizou a súa carreira en Philadelphia 76ers na 1985-86. Despois xogaría en Italia, no Tracer Milano, sendo considerado un dos mellores xogadores americanos que xamais viu Europa. No seu primeiro ano, liderou ao Milano a gañar o campionato de Italia e de Europa (en dúas ocasións), con medias de 26,1 puntos e 10,2 rebotes por noite. Máis tarde, xogou en Forlì e Fabriano.

A pesar de todo, en 1996 a NBA non lle nomeou un dos "50 mellores xogadores da historia da liga". Actualmente traballa como asistente en Miami Heat.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* McAdoo en nba.com
* McAdoo, como adestrador asistente, en nba.com
* Estatísticas de McAdoo
Connie Hawkins

**Cornelius "Connie" Hawkins**, nado o 17 de xullo de 1942 en Brooklyn, Nova York, é un ex xogador de baloncesto estadounidense, membro do Hall of Fame, da NBA e da ABA, ademais de ser unha lenda do "playground" neoiorquino.

## Carreira 
### Ligas menores e ABA 
Hawkins nun principio viaxou por todo o mundo cos Harlem Globetrotters. Aos 19 anos fichou por Pittsburgh Rens da ABL, e foi nomeado MVP da tempada. En 1967 naceu unha nova liga, a ABA, que incluía a Pittsburgh Pipers, equipo que asinou ao mozo Hawkins e lideroulle a un balance de 54-24 e ao campionato. Ademais, gañou o título de máximo anotador da tempada e os MVP da tempada e dos playoffs.

### NBA 
Posteriormente, Hawkins xogou sete tempadas na NBA en Phoenix Suns, Los Angeles Lakers e Atlanta Hawks. Disputou catro All-Star Games e foi nomeado no mellor quinteto da tempada 1969-70. O seu dorsal 42 foi retirado polos Suns.

Connie Hawkins entrou no Basketball Hall of Fame en 1992. Trala elección en 1996 por parte da NBA dos "50 mellores xogadores da historia da NBA", na cal non está incluído Hawkins, a cadea de televisión de Ted Turner, a TNT, elixiuno con motivo dos dez anos retransmitindo a liga, unha *ampliación* da lista con 10 xogadores máis, entre os cales si que se atopa.

## Ligazóns externas 
* Perfil na web do Basketball Hall of Fame
Vladimir Radmanović

**Vladimir Radmanović** (en cirílico: *Владимир Радмановић*), nado o 18 de novembro de 1980 en Trebinje, na antiga Iugoslavia, é un antigo xogador de baloncesto serbio. Mide 2,08 metros e xogaba de ala-pivote e de ala.

## Traxectoria deportiva 
### Inicios 
Radmanović xogou na súa mocidade nos equipos serbios do Estrela Vermella de Belgrado e do KK Železnik. Alí permaneceu até 2001, data na que foi elixido no Draft da NBA.

### NBA 
Foi elixido na duodécima posición do Draft da NBA de 2001 polos Seattle Supersonics. Tras ter unha media de 6,7 puntos e 3,8 rebotes por partido, foi incluído no segundo mellor quinteto de *rookies* do ano. O catro seguintes tempadas tamén as xogaría cos Sonics, onde a súa progresión foi evidente, chegando practicamente a duplicar as cifras do seu ano de novato. Chegou a ser candidato ao premio ao Xogador con Maior Progresión en 2004, tras ter unha media de máis de 12 puntos xogando como sexto home. O 26 de xaneiro de 2005 anotou oito triplas contra os Los Angeles Lakers, o máximo da súa carreira até o momento.

Despois de expresar a súa frustración por non conseguir o posto de titular en Seattle, foi traspasado a Los Angeles Clippers a cambio de Chris Wilcox, onde fixo un gran final de tempada, conseguindo os seus mellores resultados en rebotes e asistencias, así como unha gran porcentaxe do 41,8% en tiros de tres puntos. En xullo de 2006, aceptou un contrato de 31 millóns de dólares por cinco anos con Los Angeles Lakers, a pesar de que os Clippers igualaban esa oferta. Porén, foi persuadido para unirse aos Lakers equipo da cidade por Kobe Bryant, Phil Jackson, Magic Johnson e o seu bo amigo Vlade Divac.

Durante o descanso do All-Star Weekend desa tempada, presentouse cunha lesión no ombreiro, dicindo que se produciu ao caerse nunha placa de xeo en Utah, o que lle provocou oito semanas de inactividade. Pero pouco despois revelou que a lesión realmente produciuse facendo snowboard, polo cal foi duramente multado polo club, ao practicar actividades perigosas. De todos os xeitos, acabou a tempada cunha media de 6,6 puntos e 3,3 rebotes por partido.

O 7 de febreiro de 2009 foi traspasado a Charlotte Bobcats a cambio de Adam Morrison e Shannon Brown. O 16 de novembro de 2009, Radmanovic foi traspasado a Golden State Warriors xunto con Raja Bell a cambio de Stephen Jackson e Acie Law.

O 10 de decembro de 2011, asinou un contrato cos Atlanta Hawks. No seu primeiro partido cos Hawks o 26 de decembro de 2011, Radmanović anotou 17 puntos, roubou 4 balóns e repartiu 5 asistencias en 27 minutos de xogo.

O 19 de xullo de 2012, Radmanović asinou un contrato dun ano cos Chicago Bulls.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference.com
John Kundla

**John Albert Kundla**, nado o 3 de xullo de 1916 en Star Junction (Pensilvania) e finado o 23 de xullo de 2017, foi un antigo adestrador universitario e da NBA.

## Traxectoria
Adestrou aos Minneapolis Lakers liderados por George Mikan que gañaron cinco aneis a finais dos 40 e principios dos 50. Tras once anos en Minneapolis, finalizou cun balance de vitorias de 423-302. Posteriormente adestraría nove anos aos Golden Gophers da Universidade de Minnesota.

En 1996 foi elixido como un dos 10 mellores adestradores da historia da NBA.
Clyde Lovellette

**Clyde Lovellette**, nado o 7 de setembro de 1929 en Petersburg (estado de Indiana) e finado o 9 de marzo de 2016 en North Manchester (Indiana, foi un xogador de baloncesto estadounidense que xogou durante dez tempadas na NBA. Foi o primeiro xogador da historia en formar parte de equipos gañadores da NCAA, NBA e Xogos Olímpicos.

## Traxectoria 
### Universidade 
Xogou durante 4 tempadas cos *Jayhawks* da Universidade de Kansas. Na súa última tempada foi o máximo anotador da NCAA, con 28,4 puntos por partido, levando ao seu equipo ao título de campión. É o único xogador da historia en ser o máximo anotador da competición gañando o título ese mesmo ano. Foi nomeado Mellor Xogador do Torneo da NCAA. En toda a súa carreira universitaria tivo unha media de 24,5 puntos e 10,2 rebotes por partido.

Ao finalizar a tempada foi incluído na selección de baloncesto de Estados Unidos que participaría nos Xogos Olímpicos de Helsinqui, gañando a medalla de ouro.

### Profesional 
Foi elixido na primeira rolda do Draft da NBA de 1952 por Minneapolis Lakers, na novena posición, onde xogou durante catro tempadas, gañándose o posto de titular na tempada 1953-54, na que gañou o seu primeiro anel de campión. Foi traspasado a Cincinnati Royals, onde só xogou unha tempada, recalando posteriormente en St. Louis Hawks, onde permaneceu durante outras catro tempadas a un excelente nivel. Xa con 33 anos fichou polos Boston Celtics, onde tivo un papel secundario dando minutos de respiro aos pivotes titulares, e onde gañou o campionato nas dúas tempadas que permaneceu antes de retirarse en 1964.

Foi un dos primeiros xogadores que empregaron o tiro a unha man, ampliando o seu repertorio ofensivo, e que lle permitía xogar tanto de beirado como nas posicións máis próximas ao aro. Foi elixido para disputar o NBA All-Star Game en 3 ocasións, en 1956, 1960 e 1961. Nas súas dez tempadas como profesional tivo unha media de 17,0 puntos e 9,5 rebotes por partido.

#### Equipos 
* Minneapolis Lakers (1953-1957)
* Cincinnati Royals (1957-1958)
* St. Louis Hawks (1958-1962)
* Boston Celtics (1962-1964)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Estatísticas de Lovellette na NBA
Baltic Basketball League

A **Baltic Basketball League** (**BBL**, do inglés: *Liga de Baloncesto do Báltico*) foi unha competición de baloncesto fundada en 2004 tomando como referencia á Liga do Adriático creada anos antes. Nela participaban equipos dos países bálticos: Estonia, Letonia e Lituania; eventualmente xunto con outros países como Kazakhstán, Finlandia, Suecia ou Rusia. A BBL pertencen á Unión de Ligas Europeas de Baloncesto. Ademais da Liga, tamén existiu a Copa da BBL dende o ano 2008. Cesou as súas actividades no 2018.

## Formato 
Na actualidade, a competición consta de 19 equipos. Os cinco equipos que compiten na FIBA Europe Cup entran directamente nas eliminatorias polo títulos se non se clasifican para os play-off desa competición. Os outros catroce equipos se dividen en dous grupos e enfróntanse nunha liga con partidos de ida e volta. Os primeiros cinco clasificados de cada grupo xogan as eliminatorias, mentres que os restantes clasifícanse ou non ddependendo dos resultados dos equipos que participan en Europa.

## Equipos 
## Palmarés 
### Campións 
### Campións da Challenge Cup 
Entre 2006−07 e 2011−12 a liga estivo dividida entre a Elite Division, que determinaba o campión da BBL, e unha segunda división chamada Challenge Cup. Os seguintes son os equipos vencedores desta última.

### Campións da Copa BBL 
## Premios 
|width="30"|&nbsp;
|valign="top"|

### MVP das Finais 
|}

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web oficial  
* Web da BBL en Eurobasket.com
A Altiboa, Entrecruces, Carballo

**A Altiboa** é un lugar da parroquia de Entrecruces no concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Segundo o IGE en 2019 tiña catro habitantes (dous homes e dúas mulleres).

## Toponimia
O topónimo **A Altiboa** podería ser un orónimo derivado do latín * para referirse de forma figurada a un lugar situado nun alto.
## Lugares e parroquias 
### Lugares de Entrecruces 
### Parroquias de Carballo 
## Notas
Max Perutz

**Max Ferdinand Perutz**, OM nado o 19 de maio de 1914 en Viena (Imperio Austrohúngaro) e finado o 6 de febreiro de 2002 en Cambridge (Inglaterra), foi un químico británico, de orixe austríaca, galardoado co Premio Nobel de Química do ano 1962.

## Traxectoria 
Naceu na cidade de Viena, naqueles momentos situada no Imperio Austrohúngaro, pero que hoxe en día é a capital de Austria. Estudou química na Universidade de Viena, onde se licenciou en 1935. Ao ano seguinte ingresou no Laboratorio Cavendish da Universidade de Cambridge en Inglaterra como estudante de investigación baixo a dirección de John Desmond Bernal. Durante a segunda guerra mundial (1939-1945) foi arrestado acusado de ser inimigo do goberno británico e pasou dous anos (1941-1943) en campos de prisioneiros. En 1943 foi liberado e en 1945 permitíuselle renovar o seu traballo en Inglaterra.

En 1962 converteuse en presidente do Laboratorio de Bioloxía Molecular de Cambridge, cargo que ocupou ata 1979.

## Investigacións científicas 
Nos Laboratorios Cavendish iniciou a súa investigación acerca da hemoglobina. No laboratorio de bioloxía molecular do ''Britain's Medical Research Council'', e en colaboración con John Cowdery Kendrew, continuou estudando a estrutura das proteínas da hemoglobina, en particular a hemoglobina da sangue de cabalo, mediante a utilización da difracción de raios X.

A principios da década de 1950 Perutz converteuse en mentor de James Watson, momento no cal Watson determinou, xunto a Francis Crick, a estrutura do ácido desoxirribonucleico (ADN).

En 1953 descubriu que, incorporando un átomo pesado (ouro ou mercurio) a cada unha das moléculas da rede cristalina da hemoglobina, producíanse pequenas modificacións na súa correspondente posición, a interpretación do cal permitiulle dar a coñecer en 1960 o primeiro modelo tridimensional da molécula da hemoglobina. En 1959 conseguiu determinar a estrutura molecular da mioglobina, pola cal Perutz e Kendrew foron galardoados co Premio Nobel de Química de 1962.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Premio Nobel de Química

### Ligazóns externas 
* Páxina web do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1962 
* Biografía na páxina do Instituto Nobel 1962
Altiboa

Como topónimo **A Altiboa** pode referirse a:

;En Galiza
***Altiboa**, lugar da parroquia de Andoio, no concello de Tordoia;
***A Altiboa**, lugar da parroquia de Artes, no concello de Carballo;
***A Altiboa**, lugar da parroquia de Entrecruces, no concello de Carballo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Galería de imaxes de baldaquinos de Galicia

miniatura|Localización de baldaquinos en Galicia
Baldaquinos de Galicia

## Provincia da Coruña

Ficheiro:Convento das Bárbaras. Relievo da portada. A Coruña.jpg|A Coruña
Ficheiro:Noia Cemiterio.JPG|Cemiterio de Noia

## Provincia de Lugo
## Provincia de Ourense
### A Bola

Ficheiro:Mosteiro de San Munio de Veiga 4.jpg|Mosteiro de San Munio de Veiga, Veiga, A Bola

### Boborás

Ficheiro:Baldaquino Paixón (2) San Mamede de Moldes.jpg|San Mamede de Moldes
Ficheiro:Baldaquino Paixón San Mamede de Moldes.jpg|San Mamede de Moldes

## Provincia de Pontevedra
### Curro, Barro

Ficheiro:Barro 01-06.jpg
Ficheiro:Barro 01-04.jpg
Ficheiro:Barro 01-02.jpg

### Furco, Arcos, Cuntis

Ficheiro:Cuntis, Arcos, Furco 02-05.JPG
Ficheiro:Cuntis, Arcos, Furco 02-02.JPG
Ficheiro:Cuntis, Arcos, Furco 02-03.JPG
Ficheiro:Cuntis, Arcos, Furco 02-08.JPG

### Meis

Ficheiro:Meis San Salvador 02-03.jpg
Ficheiro:Meis San Salvador 02-05b.jpg
Ficheiro:Meis San Salvador 02-04b.jpg
Ficheiro:Meis San Salvador 02-08.jpg

### Leiro, Ribadumia

Ficheiro:Ribadumia, Leiro, Ponte Arnelas baldaquino 01-04b.jpg|Leiro, Ribadumia

### Bordóns, Sanxenxo

Ficheiro:Baldaquino de San Pedro de Bordóns (Sanxenxo) 1.jpg|Enterro de Cristo
Ficheiro:Baldaquino de San Pedro de Bordóns (Sanxenxo) 2.jpg|San Sebastián

## Véxase tamén
*Galería de imaxes de relevos e baixorrelevos de Galicia
O Campo, Entrecruces, Carballo

**O Campo** é un lugar da parroquia de Entrecruces no concello coruñés de Carballo na Comarca de Bergantiños. Tiña 11 habitantes no ano 2019 segundo datos do IGE, dos cales eran 5 homes e 6 mulleres.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Entrecruces 
### Parroquias de Carballo
Covela

O topónimo **Covela** pode referirse a:

;En Galiza
***Covela**, parroquia do concello do Incio;
***Covela**, lugar da parroquia de Saavedra no concello de Begonte;
***Covela**, lugar da parroquia do Barón no concello do Carballiño;
***Covela**, lugar da parroquia de Meaño no concello de Meaño;
***A Covela** lugar da parroquia de Mabegondo do concello de Abegondo;
***A Covela** lugar da parroquia de Entrecruces do concello de Carballo;
***A Covela** lugar da parroquia de Xermar do concello de Cospeito;
***A Covela** lugar da parroquia de San Tomé de Lourenzá do concello de Lourenzá;
***A Covela** lugar da parroquia de Valverde do concello de Monforte de Lemos;
***A Covela** lugar da parroquia de Ferreira de Negral do concello de Palas de Rei;
***A Covela** lugar da parroquia de Orosa do concello de Palas de Rei;
***A Covela** lugar da parroquia de Vilarbasín do concello de Portomarín;
***A Covela** lugar da parroquia de Torbeo do concello de Ribas de Sil;
***A Covela** lugar da parroquia de Rois do concello de Rois.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Bill Sharman

**William Walton "Bill" Sharman**, nado o 25 de maio de 1926 en Abilene (Texas) e finado o 25 de outubro de 2013 en Redondo Beach (California), foi un ex xogador e exadestrador de baloncesto estadounidense. Serviu durante a segunda guerra mundial no corpo de Corpo de Marines dos Estados Unidos.

## Traxectoria deportiva 
### Universidade 
Trala segunda guerra mundial Sharman matriculouse na Universidade do Sur de California (USC), con cuxo equipo disputou catro tempadas, cunha media de 13,5 puntos por partido. No seu último ano foi elixido no mellor quinteto do país.

### Profesional 
Comezou xogando ao béisbol nas ligas Menores, pero pronto se centrou no baloncesto. Foi elixido no draft polos Washington Capitols, equipo no que tan só xogou unha tempada, xa que ese mesmo ano desapareceu. Fichou entón polos Boston Celtics, de onde xa non se movería. Alí coincidiría co lendario Bob Cousy, co que formou unha das mellores parellas base-escolta da historia.

Conseguiu catro títulos da NBA ao longo das dez tempadas nos Celtics, sendo elixido en catro ocasións no mellor quinteto da liga, e disputando un total de oito All Stars. En total tivo unha media de 17,8 puntos, 3,9 rebotes e 3 asistencias por partido. En 1961 foise á xa desaparecida ABL, como xogador-adestrador do equipo de Los Angeles Jets, coa mala sorte de que ese mesmo ano, a liga desapareceu.

### Equipos 
* Washington Capitols (1951)
* Boston Celtics (1952-1961)

## Adestrador 
Volveu entón á universidade de onde xurdiu, no sur de California, onde foi adestrador principal durante tres anos, ata que regresou á NBA en 1966, facéndose cargo dos San Francisco Warriors. De aí pasou á ABA, adestrando do equipo de Loss Angeles Stars, os cales, unha vez en Utah, gañaron un título e Sherman foi nomeado adestrador do ano.

Regresou de novo á NBA, con Los Angeles Lakers, a quen dirixiu en cinco tempadas. Na primeira delas conseguiron o seu primeiro título de campións, e Sharman foi nomeado Adestrador do Ano da NBA. É o único adestrador en recibir tal galardón en tres ligas diferentes. Unha vez abandonou os bancos, ficou na cidade anxelina sendo o "General Manager" (*manager xeral*) do equipo, e posteriormente presidente do mesmo.

### Equipos 
* San Francisco Warriors (1967-1968)
* Los Angeles/Utah Stars (1969-1971)
* Los Angeles Lakers (1972-1976)

## Logros persoais 
* 8 veces All Star.
* Elixido no mellor quinteto da NBA en 4 ocasións.
* Liderou en sete ocasións a porcentaxe de tiros libres da NBA.
* Elixido un dos "50 mellores xogadores da historia" en 1996.
* Membro do Basketball Hall of Fame dende 1976 como xogador e dende 2000 como adestrador, unha das tres únicas persoas en logralo xunto a John Wooden e Lenny Wilkens.
* Único adestrador en gañar o campionato e o título de mellor adestrador en tres ligas diferentes.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina de Sherman na web do Hall of Fame 
* Estadísticas como xogador  
* Estadísticas como adestrador
Pereiriña

Como topónimo **Pereiriña** pode referirse a:

;En Galiza
***A Pereiriña**, parroquia do concello de Cee;
***Pereiriña**, lugar da parroquia de San Vicente do Grove, no concello do Grove;
***A Pereiriña**, lugar da parroquia de San Martín de Neira de Rei, no concello de Baralla;
***A Pereiriña**, lugar da parroquia de Dormeá, no concello de Boimorto;
***A Pereiriña**, lugar da parroquia de Parada das Achas, no concello da Cañiza;
***A Pereiriña**, lugar da parroquia de Entrecruces, no concello de Carballo;
***A Pereiriña**, lugar da parroquia de Candás, no concello de Rairiz de Veiga;
***A Pereiriña**, lugar da parroquia da Pereira, no concello de Santa Comba.

## Véxase tamén
### Outros artigos
Luke Walton

**Luke Theodore Walton**, nado o 28 de marzo de 1980 en San Diego (California) é un ex xogador e actual adestrador de baloncesto estadounidense. É fillo do mítico xogador dos 80 Bill Walton. Mide 2,03 metros e xogaba de ala.

## Traxectoria deportiva 
### Universidade 
Walton xogou durante catro tempadas nos *Wildcats* da Universidade de Arizona. A súa mellor tempada foi a terceira, como júnior, que conseguiu unhas estatísticas de 15,7 puntos, 7,3 rebotes, 6,3 asistencias e 1,6 roubos de balón. se graduou en 2002.

### Profesional 
Foi elixido no Draft da NBA de 2003, no posto 32 da segunda rolda, por Los Angeles Lakers. Durante as súas tres primeiras tempadas, apenas dispuxo de minutos para demostrar a súa valía. Está considerado como un xogador dun enorme potencial de recursos técnicos, polivalente e áxil, e por fin na tempada 2006-07 conseguiu dispor de minutos e unha media de 11,6 puntos, 4,8 rebotes e 4,3 asistencias. Na tempada 2007/08 gañou co seu equipo as finais de conferencia fronte a San Antonio, aínda que perderon as finais fronte aos Boston Celtics.

Na tempada 2008/09, coa saída do equipo de Vladimir Radmanović, recuperou a titularidade, sumou máis minutos e colaborou en lograr o anel para a franquía de California.

O 15 de marzo de 2012, foi traspasado aos Cleveland Cavaliers xunto a unha elección de primeira rolda do Draft de 2012 a cambio de Ramon Sessions, Christian Eyenga.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Ficha en NBA.com 
* Estatísticas de Luke Walton
Pat Riley

**Patrick James "Pat" Riley**, nado o 20 de marzo de 1945 en Rome, Nova York, é un ex xogador e adestrador da National Basketball Association (NBA). Actualmente é o presidente da franquía de Miami Heat, ademais de servir como Director Técnico. Ten no seu haber sete aneis de campión da NBA, un coma xogador, outro coma adestrador asistente e cinco coma adestrador, o último deles acadado en 2006. Obtivo o galardón de Adestrador do Ano da NBA en tres ocasións.

## Traxectoria 
### Xogador 
Pat Riley xogou baloncesto universitario na Universidade de Kentucky baixo o cargo do lendario adestrador Adolph Rupp. Despois dunha carreira como xogador na NBA, onde gañou un título como xogador cos Lakers en 1972, Riley foi comentarista de televisión para ese mesmo equipo.

### Adestrador 
Logo de pasarse ao banco como asistente por varios anos, Riley asumiu o cargo de adestrador na tempada de 1981-1982. Baixo o seu cargo, os Lakers chegaron ás Finais da NBA no seu primeiros catro anos, gañando o seu primeiro título no seu primeiro ano contra os Philadelphia 76ers. Riley volveu gañar títulos cos Lakers en 1985, 1987 e 1988. Entre os xogadores que Riley tivo neses equipos inclúe Magic Johnson, Kareem Abdul-Jabbar, James Worthy, Kurt Rambis, Byron Scott, Norm Nixon, Jamaal Wilkes, Michael Cooper e outros. Logo da tempada de 1990, Riley decidiu renunciar o seu posto cos Angeles.

Logo dun ano como comentarista para a NBC, Riley asumiu o cargo de adestrador para os New York Knicks. Aínda que Riley usaba un sistema baseado no enfoque ofensivo nos Lakers, Riley trocou a un estilo físico e defensivo en Nova York. Regresou ás Finais da NBA, mais non puido gañar un título con este equipo.

En 1995, Riley paso de Nova York a Miami, onde asumiu o cargo de adestrador e a xerencia do equipo. Riley logrou construír un equipo exitoso en Miami co pivote Alonzo Mourning como o seu punto focal. Con todo, aínda que gañaron varios títulos da División Atlántica, Miami non puido chegar ás Finais da NBA. Previo ao comezo da tempada do 2003-2004, Riley renunciou o seu cargo de adestrador mais quedou coa xerencia do equipo. No 2004, Riley logro adquirir a Shaquille O'Neal dos Lakers e construíu o seu equipo ao redor deste xogador. Xunto coa elección do draft Dwyane Wade, Miami chegou ás finais da conferencia. Riley volveu ao banco a tempada seguinte onde logro gañar un título máis da NBA.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Estatísticas de Pat Riley como adestrador en nba.com
Lebosende

O topónimo **Lebosende** pode referirse a:

;En Galiza
***Lebosende**, parroquia do concello de Leiro.
****Lebosende**, lugar de dita parroquia;
***Lebosende**, lugar da parroquia de Entrecruces, no concello de Carballo.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Lebesende**, lugar da parroquia de Queixeiro, no concello de Antas de Ulla.
Didier Ilunga-Mbenga

**Didier Ilunga Mbenga**, máis coñecido como **D.J. Mbenga**, nado en Kinshasa o 30 de decembro de 1980, é un ex xogador de baloncesto con nacionalidade congolés-belga.

## Traxectoria 
### Comezos 
Mbenga viviu en Congo (daquela chamado Zaire) até os dezasete anos, xa que o seu pai era perseguido por traballar cos líderes do réxime anterior do país e posteriormente morreu en circunstancias descoñecidas. Durante a guerra entre os Tutsis e os Hutus, Mbenga foi acusado falsamente de ser un tutsi e foi condenado prisión e mesmo execución. En 1999, tras nove meses de malos tratos no cárcere, Mbenga conseguiu escapar despois de que o seu irmán subornase a un dos gardas. Temendo polas súas vidas, Mbenga e a súa nai deixaron o país o máis pronto posible. Marcharon a Bélxica, onde lles deron asilo político e máis tarde nacionalizaríase belga.

Unha vez en Bélxica, Mbenga permaneceu na cidade de Kapellen, sendo descuberto nas rúas pola lenda do baloncesto belga Willy Steveniers. Impresionado polo seu aspecto físico, ofreceuse a ensinarlle a xogar ao baloncesto. Co tempo, Steveniers converteuse no seu mentor e nun segundo pai para Mbenga. Tras varios anos xogando en ligas belgas, o soño do xogador fíxose realidade ao fichar en 2004 por Dallas Mavericks da NBA.

### Profesional 
Mbenga non xogou ao baloncesto até os dezanove anos de idade. Na súa primeira tempada na NBA, xogou bastante pouco, cunha media de 1 punto e 0,5 rebotes en 15 partidos cos Mavericks. Na seguinte campaña incrementou o número de partidos até 43, pero os minutos en pista non aumentou en demasía. Mbenga mostrou en varias ocasións o seu potencial defensivo, en especial nos momentos finais do partido, pero ofensivamente é moi limitado. Con todo, era un dos favoritos da afección dos Mavs, até o punto de que a súa camiseta comezou a ser vendida con moito éxito.

Tras a temporada 2005−06, Mbenga converteuse en axente libre restrinxido, renovando cos Mavericks por tres tempadas e preto de dous millóns de dólares ao ano. En 2007, xa comezada a tempada, asinou por Golden State Warriors, equipo que o despediu o 6 de xaneiro de 2008. Ao pouco tempo, asinou con Los Angeles Lakers, cos que conseguiu o anel de campión en 2009 e 2010. Para a seguinte temporada asinou un contrato cos New Orleans Hornets.

## Curisidadres 
* Fala cinco linguas: Lingala, Tshiluba, francés, portugués e inglés.
* É amigo do pivote de Houston Rockets Dikembe Mutombo, tamén do Congo.
* Nas súas tres tempadas na liga belga tivo unha media de 6,3 puntos e 4,1 rebotes por partido.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com de (D.J.) Didier Ilunga-Mbenga
* Perfil en ESPN.com de (D.J.) Didier Ilunga-Mbenga
* Blog de DJ Mbenga 
* Web Oficial
Shannon Brown

**Shannon Brown**, nado o 29 de novembro de 1985 en Maywood, Illinois, é un ex xogador profesional estadounidense de baloncesto.

## Traxectoria 
### High School 
Brown asistiu ao Proviso East High School en Maywood, onde compartiu equipo con Dee Brown, xogador de Utah Jazz. En 2003, Brown foi nomeado "Illinois Mr. Basketball" e foi incluído no McDonald's All-American.

### Universidade 
Brown xogou ao baloncesto universitario con Michigan State Spartans. Foi incluído no segundo equipo do All-Big Ten na súa etapa júnior e no All-Big Ten defensivo. No seu ano júnior tivo unha media de 17,2 puntos por partido e 4,4 rebotes.

### NBA 
Foi seleccionado por Cleveland Cavaliers na 25ª posición do Draft de 2006. No seu primeiro ano na liga xogou pouco, aparecendo en cancha en só 23 encontros, 5 deles de titular, e cunha media de 3,2 puntos por partido. Xa na súa segunda tempada as súas medias chegaron case aos 10 puntos por partido, duplicando en número de minutos.

O 21 de febreiro de 2008 foi traspasado a Chicago Bulls nun traspaso a tres bandas entre os Bulls, os Cavaliers e Seattle Sonics. Xunto con el, chegaba ao equipo Cedric Simmons, Drew Gooden e Larry Hughes. O 6 de agosto de 2008 asinou un contrato dun ano con Charlotte Bobcats.

O 7 de febreiro de 2009 foi traspasado xunto con Adam Morrison a Los Angeles Lakers a cambio de Vladimir Radmanović.

O 9 de decembro de 2011 foi fichado polos Phoenix Suns coma axente libre. Foi traspasado o 25 de outubro de 2013, xunto a Marcin Gortat, Malcolm Lee e Kendall Marshall ós Washington Wizards a cambio de Emeka Okafor e unha elección de primeira rolda do Draft de 2014. Tres días máis tarde, Brown, Lee e Marshall foron cortados polos Wizards.

O 1 de febreiro de 2014, asinou un contrato de dez días cos San Antonio Spurs. O 12 de febreiro de 2014, asinou un segundo contrato de dez días cos Spurs, pero unha vez rematado este segundo contrato, San Antonio decidiu non renovar a Brown para o resto da tempada.

O 27 de febreiro de 2014, Brown asinou un contrato de dez días cos New York Knicks. O 10 de marzo de 2014, asinou un segundo contrato de dez días cos Knicks. O 20 de marzode 2014, asinou cos Knicks para o resto da tempada. O 23 de xullo de 2014, foi cortado polos Knicks.

O 27 de agosto de 2014, Brown asinou cos Miami Heat. O 24 de novembro de 2014, foi cortado polos Heat.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* Estatísticas en Basketball-Reference.com
O rapto de Europa

O **rapto de Europa** refírese ao rapto do ser da mitoloxía grega: **Europa** por Zeus.

Esta lenda tense representado en numerosas obras de arte:
* *O rapto de Europa*, obra de Oliveira, na Praia de Samil, en Vigo.
* *O rapto de Europa*, obra de Botero, no aeroporto de Madrid-Barajas.
* *O rapto de Europa* de François Boucher.
* *Europa e o touro* de Gustave Moreau.
* *O rapto de Europa* de Tiziano.
* *O rapto de Europa* de Paolo Veronese.
* *O rapto de Europa* de Rembrandt.
* *O rapto de Europa* de Rubens.
* *O rapto de Europa* de Picasso.
* *O rapto de Europa* de Valentín Serov.
* *O rapto de Europa* de Simon Vouet.
* Tamén é unha representación común en vasillas pintadas gregas e frescos romanos.
*''The Rape of Europa: The Fate of Europe's Treasures in the Third Reich and the Second World War'', é un libro e un documental sobre os nazis.
Samil, Navia, Vigo

**Samil** é un lugar da parroquia de Navia, no concello pontevedrés de Vigo, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 181 habitantes (80 homes e 101 mulleres).

Nel sitúase a praia de Samil.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Navia 
### Parroquias de Vigo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vigo
Juan Oliveira Viéitez

[miniatura|*[Os cabalos*, Praza de España, Vigo.]]
[miniatura|*[O rapto de Europa (Oliveira)|O rapto de Europa*, en Samil, Vigo.]]
**Juan José Oliveira Viéitez** nado en Pazos de Reis (Tui) o 22 de outubro de 1928 e finado en Canido (Vigo) o 16 de abril de 2002, foi un escultor galego.

## Traxectoria 
De orixe acomodada, a súa familia posuía a fábrica de galletas "La Peninsular". Estudou enxeñaría industrial na Complutense de Madrid. Foi empresario e presidente da Cámara de Comercio de Tui (1959-1969) e vicecónsul de Portugal en Tui. Criaba cabalos e participaba en concursos hípicos. A súa faceta artística como escultor comezou cando xa tiña máis de corenta anos de idade.

## Obra 
É autor, entre outras obras, do *Can* do zoolóxico da Casa de Campo, en Madrid ou o *Pegaso* do aeroporto de Barajas en Madrid; *O rapto de Europa* de Samil (Navia), o conxunto escultórico *Os cabalos* da fonte da Praza de España, de vinte metros de altura, e as dúas estatuas de figuras a cabalo do Teatro García Barbón en Vigo; o monumento ao cabalo salvaxe de Tui e o *Afonso IX* de Baiona. Modelou tamén temas deportivos, taurinos e de xogos infantís. Toda a súa obra transmite gran dinamismo.

## Premios 
Foi premiado coa Medalla Castelao en 2001 e cunha Medalla de Ouro na 1ª Bienal de Pontevedra.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Caballos.jpg|A Glorieta de Vigo, en Tui.
Ficheiro:Monumento a Alfonso IX.jpg|Afonso IX en Baiona.
Ficheiro:Juan Oliveira Viéitez, Teatro García Barbón, Vigo.jpg|Tellado do García Barbón.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Mercedes Oliveira Malvar (filla)

### Ligazóns externas 
* *Galegos.info*
* Decreto 136/2001, polo que se concede a Medalla Castelao no ano 2001.

* 20px *Juan Oliveira Vieitez, horse sculptor (1928 - 2002)*
Josh Powell

**Josh Powell**, nado o 25 de xaneiro de 1983 en Charleston, Carolina do Sur, é un ex xogador profesional de baloncesto estadounidense.

## Carreira 
Procedente da Universidade de North Carolina State, Powell non foi elixido no draft, mais asinou como axente libre por Dallas Mavericks. No seu ano "senior" universitario, tivo unha media de 12,4 puntos e 5,2 asistencias. A comezos da tempada 2005−06, Powell tívose que marchar a xogar á NBDL xa que na NBA só xogaba nos minutos nos que o partido estaba decidido, os chamados "minutos do lixo". Con todo, comezou a xogar máis tras as lesións de Josh Howard e Keith Van Horn, xa que a estrela Dirk Nowitzki necesitaba axuda dos seus compañeiros. O 23 de xullo de 2006 foi traspasado a Indiana Pacers xunto con Darrell Armstrong e Rawle Marshall a cambio de Anthony Johnson.

A súa estancia en Indiana durou pouco, xa que o 17 de xaneiro de 2007 foi enviado a Golden State Warriors cos seus compañeiros Stephen Jackson, Šarūnas Jasikevičius e Al Harrington por Troy Murphy, Mike Dunleavy, Jr., Ike Diogu e Keith McLeod. Ao ano seguinte xogou cos Clippers. Posteriormente, o 14 de agosto de 2008 asinou como axente libre por Los Angeles Lakers, cos que gañou dous aneis de campión. O 26 de xullo de 2010 asinou un contrato cos Atlanta Hawks por un ano e 1,1 millóns de dólares.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en NBA.com 
* ESPN.com - Josh Powell
MVP da Tempada da NBA

O **Xogador máis valioso da tempada da NBA**, tamén coñecido como o **MVP** (*Most Valuable Player* e que recibe o premio *NBA Most Valuable Player Award*) é o premio que a liga entrega ao xogador máis valioso de cada tempada dende 1956. O gañador recibe o *Trofeo Maurice Podoloff*, nomeado así en honra ao primeiro comisionado da historia da NBA, en activo desde a primeira tempada, en 1946-47, até 1963.

## Características 
A votación para o MVP celébrase unha vez finalizada a tempada regular. Até 1979-80 o MVP era seleccionado polo voto dos xogadores, con todo, dende 1981, o premio decídeno os xornalistas deportivos dos Estados Unidos e o Canadá. A votación é realizada por 125 membros; tres de cada unha das trinta cidades da NBA, e os 35 restantes locutores e analistas especializados de medios de comunicación. Dende a tempada 1982-83, só xogadores de equipos con cincuenta ou máis vitorias durante a campaña lograron gañar o premio (excepto Karl Malone na tempada 1998-99 do peche patronal, na que só se disputaron cincuenta partidos), asegurando con iso que o MVP pertenza a un equipo clasificado para playoffs.

Kareem Abdul-Jabbar é o xogador que máis veces gañou o premio, en seis ocasións, seguido por Michael Jordan e Bill Russell con cinco e Wilt Chamberlain con catro. Só dous "rookies" conseguiron gañalo: Wilt Chamberlain en 1960 e Wes Unseld en 1969.

O primeiro xogador nado fóra dos Estados Unidos en lograr este galardón foi o pivote nixeriano Hakeem Olajuwon, pertencente aos Houston Rockets, na tempada 1993-94, mais estaba nacionalizado estadounidense. A continuación, Tim Duncan, dos San Antonio Spurs, nado nas Illas Virxes dos Estados Unidos, conseguiu o galardón nas campañas 2001-02 e 2002-03 e, posteriormente, en 2004-05 e 2005-06, Steve Nash, base de Phoenix Suns, nado en Johannesburgo (Suráfrica) aínda que criado no Canadá. O primeiro europeo en obtelo foi o alemán Dirk Nowitzki, de Dallas Mavericks, na tempada 2006-07.

## Gañadores 
[miniatura|right|202px|[Kareem Abdul-Jabbar|Abdul-Jabbar (6 veces).]]
[miniatura|right|202px|[Michael Jordan (5 veces).]]
[miniatura|right|202px|[Bill Russell (5 veces).]]
[miniatura|right|202px|[Wilt Chamberlain (4 veces).]]
[miniatura|right|202px|[Lebron James (4 veces).]]

## Maior número de galardóns 
### Por xogador 
[miniatura|202px|[Larry Bird (3 veces).]]

### Por equipo 
[miniatura|202px|[Magic Johnson (3 veces).]]
[miniatura|202px|[Moses Malone (3 veces).]]

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* NBA MVP Award Winners en NBA.com
Podicipédidos

Os **podicipédidos** (**Podicipedidae**) son a única familia actual da orde Podicipediformes. Son aves acuáticas cosmopolitas (atópanse en todos os continentes) coñecidas vulgarmente co nome de **somorgullos** ou **mergullóns**.
## Características 
Son aves acuáticas que a miúdo se mergullan en busca de alimento ou para agocharse dos seus depretadores. Son moi bos mergulladores, bastantes gregarios, voan pouco, necesitan longos intentos para levantar voo, cando camiñan (raramente) en terra, andan ergueitos. Constrúen niños flotantes, pon varios ovos xeralmente branquecinos, que logo toman cor. Son semellantes aos parrulos. Presentan unha plumaxe compacta satinada que adoita ser moi vistosa. Os seus peteiros son cónicos, a é cola rudimentaria, as patas teñen catro dedas lobuladas. Non existe o dimorfismo sexual entre machos e femias. Adoitan ter plumaxes dimórficas estacionalmente, dependendo se se atopan na estación reprodutiva ou non.

As especies de Norte América e Eurasia son migratorias nos seus territorios, con áreas de distribución para invernar e áreas de distribución reprodutivas separadas. As especies de Suramérica, adoitan ser migratorias mais non en todos os casos.

## Especies 
Existen 20 especies divididos en seis xéneros, pertencentes a unha soa familia Podicipedidae:

* Xénero *Podiceps*
** *Podiceps grisegena*
** *Podiceps cristatus*
** *Podiceps auritus*
** *Podiceps nigricollis* 
** *Podiceps andinus* (extinto dende 1977)
** *Podiceps major* 
** *Podiceps occipitalis*
** *Podiceps taczanowskii* 
** *Podiceps gallardoi*
* Xénero *Tachybaptus*
** *Tachybaptus ruficollis*
** *Tachybaptus novaehollandiae*
** *Tachybaptus pelzelnii*
** *Tachybaptus rufolavatus* (probablemente extinto dende 1980)
** *Tachybaptus dominicus* 
* Xénero *Aechmophorus*
** *Aechmophorus occidentalis* 
** *Aechmophorus clarkii* 
* Xénero *Rollandia*
** *Rollandia rolland*
** *Rollandia microptera*
* Xénero *Poliocephalus*
** *Poliocephalus poliocephalus*
** *Poliocephalus rufopectus*
* Xénero *Podilymbus*
** *Podilymbus podiceps* 
** *Podilymbus gigas* (extinto dende 1989)

## En Galicia 
En Galicia existen seis especies pertencentes á orde *Podicipediformes*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Vídeos de somorgullos en Internet Bird Collection
Javier Krahe

**Javier Krahe de Salas**, coñecido como **Javier Krahe**, nado en Madrid o 30 de marzo de 1944 e finado en Zahara de los Atunes o 12 de xullo de 2015, foi un cantautor e poeta español. O seu estilo caracterizábase polas letras satíricas e un uso habitual da rima consoante. Gravou 15 discos e foi cofundador do selo discográfico independente 18 Chulos. Durante unha etapa actuou canda o tamén cantautor Joaquín Sabina.

## Biografía 
Nado en Madrid o 30 de marzo de 1944, estudou no Colegio del Pilar. Iniciou estudos de Ciencias empresariais, pero deixounos para dedicarse ao cine como axudante de dirección.

Logo de facer o servizo militar, coñece ao amor da súa vida en París, a canadense Annick, coa que parte ao Canadá, onde empeza a súa carreira como letrista, inspirado polo exemplo de Georges Brassens e Leonard Cohen. O seu irmán Jorge ocúpase de musicar os textos. Compón algunhas cancións que interpreta, entre outros, Rosa León.

Xa en España, Chicho Sánchez Ferlosio anímao a actuar en locais como "La Aurora", onde coñece a Joaquín Sabina e Alberto Pérez. Como trío gravan o disco *La mandrágora* (1981), que toma o seu nome dun dos locais onde adoitaban actuar neses días. Tamén actúa en TVE no programa *Si yo fuera presidente*.

Faleceu dun infarto de miocardio en Zahara de los Atunes, provincia de Cádiz, o 12 de xullo de 2015.

## Discografía 
* *Valle de lágrimas* (1980)
* *La mandrágora* (1981)
* *Aparejo de fortuna* (1984)
* *Corral de cuernos* (1985)
* *Haz lo que quieras* (1987)
* *Elígeme* (en vivo) (1988)
* *Sacrificio de dama* (1993)
* *Versos de tornillo* (1997)
* *Dolor de garganta* (1999)
* *Cábalas y cicatrices* (2002)
* *...Y todo es vanidad* (2004)
* *Cinturón negro de karaoke* (2006)
* *Querencias y extravíos* (2007)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina non oficial sobre o artista 
* Foro sobre Javier Krahe
Chacarera

A **chacarera** é unha danza e música populares da provincia arxentina de Santiago del Estero. Execútase tradicionalmente con guitarra, bombo e violín, aínda que admite outras formacións instrumentais variadas. Pode haber chacareras cantadas. Son tan tradicionais tanto as cantadas en lingua castelá como en quechua santiagueño, e tamén hai versións bilingües, ou só instrumentais. Báilase en parella.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Chacarera arxentina
Chamamé

miniatura|dereita|Unha interpretación de chamamé en 1950
O **chamamé** é un xénero musical de carácter folclórico orixinario da Arxentina. É moi común na provincia de Corrientes, norte da provincia de Entre Ríos, centro-leste de Formosa, nordés de Santa Fe, leste da provincia de Chaco e en toda a provincia de Misiones, rexión denominada Litoral arxentino. A palabra *chamamé* provén da frase en lingua guaraní "''ñe'ẽ mbo'e jeroky*", que quere dicir "*cantos danzas''".

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Chamame da Patagonia Arxentina
Oso das cavernas

O **oso das cavernas** (*Ursus spelaeus*) é unha especie extinta de oso que viviu na Europa durante o Plistoceno e que desapareceu hai cerca de 10.000 anos, no fin da última Idade do xeo. O nome deriva do feito de moitos dos fósiles deste carnívoro teren sido encontrados en cavernas.

O oso das cavernas era bastante semellante en forma ao oso pardo moderno, coa diferenza principal no tamaño, cerca de 30% maior cunha estatura que chegaba preto dos 4 metros cando estaba de pé e 2,2 m de cernella e un peso estimado de 1,5 toneladas. A morfoloxía do cranio é tamén lixeiramente diferente, tendo o oso das cavernas unha testa máis inclinada. Este animal era omnívoro e alimentábase de pequenos mamíferos, herbas e froitos. Dado o clima bastante máis frío do Plistoceno, suponse que este animal hibernase durante máis tempo que os osos modernos. Esta hipótese xustifica a presenza frecuente do animal en cavernas.

As causas para a extinción do oso das cavernas non se coñecen con seguridade. Suponse que desapareceu debido a unha redución do seu hábitat no fin da Idade do Xeo e/ou a mudanzas contemporáneas da flora europea. Non é de excluír a interferencia do ser humano, unha vez que as comunidades primitivas partillaban o mesmo espazo que este oso. Hai evidencias de que algunhas tribos idolatraban o oso das cavernas a través de pinturas e esculturas. 
miniatura|dereita|Cranio dun oso das cavernas|250px

## Notas