Departamentos e territorios de ultramar de Francia

[[Gustavia en Saint-Barthélemy|thumb]]
[Unha rúa de [Saint-Pierre, capital de San Pedro e Miquelón | thumb]]
[Autoestrada Route des Tamarins preto de [Saint-Paul, Réunion|Saint-Paul, Réunion|thumb]]
[Foguete [Ariane 4 no Centro Espacial da Güiana en Kourou, Güiana Francesa|thumb]]
[[Pingüino Rei nas Illas Crozet|thumb]]
[[Les Anses-d'Arlet na Martinica|thumb]]
[Volcán de [Piton de la Fournaise en Réunion|miniatura]]
[Baía de [Les Saintes en Guadalupe|thumb]]
[A illa de [Huahine e a súa lagoa, na Polinesia Francesa|thumb]]
[[Glaciar Cook nas Illas Kerguelen|thumb]]

Os **Departamentos e territorios de ultramar de Francia** (, coloquialmente coñecidos como o *DOM-TOM* ) son todos os territorios franceses administrados fóra do continente europeo. Estes territorios teñen diferentes status legais e diferentes niveis de autonomía, aínda que todos (excepto os que non teñen habitantes permanentes) teñen representación no Parlamento de Francia, e en consecuencia o dereito a votar nas eleccións ao Parlamento Europeo. Os departamentos e territorios franceses inclúen territorios insulares nos océanos Atlántico, Pacífico e Índico, Güiana Francesa no continente suramericano e varias illas periantárticas, así como unha reclamación na Antártida.

2.691.000 persoas vivían nos departamentos e territorios franceses en xaneiro de 2013. Cunha superficie combinada de 119.394&nbsp;km² e unha zona económica exclusiva (ZEE) de 9.821.231&nbsp;km², os departamentos e territorios franceses (excluíndo Terra Adelia na Antártida, onde se suspendeu a soberanía desde a firma do Tratado Antártico en 1959) representan o 17´8% do territorio terrestre e o 96,7% da zona económica exclusiva da República Francesa.

Desde o punto de vista xurídico e administrativo, os departamentos son moi diferentes dos territorios. A Constitución francesa establece que, en xeral, as leis xerais francesas e regulamentos (Código Civil de Francia, código penal, dereito administrativo, leis sociais, leis fiscais etc.) aplícanse aos departamentos franceses da mesma maneira que na Francia continental, pero pódense adaptar segundo sexa necesario para satisfacer as necesidades particulares dos departamentos. Nos territorios franceses, polo contrario, as leis non poden ser adaptadas. Nos chamados "estatutos de autonomía" de Francia, os departamentos están facultados para tomar as súas propias leis, excepto en certas áreas (como a defensa, as relacións internacionais, o comercio, a moeda, e o dereito xudicial e administrativo), onde os territorios están obrigados polas leis promulgadas polo goberno francés e por aqueles que Francia nomea para supervisar os territorios.

Cada territorio francés habitado, metropolitano ou no estranxeiro, está representado tanto na Asemblea Nacional de Francia e Senado de Francia (que en conxunto constitúen o parlamento francés). Os departamentos e territorios de ultramar réxense por asembleas locais electas e polo Parlamento francés e Goberno francés (onde un membro do gabinete, o Ministro de Ultramar, é o encargado das cuestións relacionadas cos departamentos e territorios de ultramar).

## Historia 
O primeiro intento de Francia aínda que de curta duración na creación de departamentos de ultramar foi logo da conquista de Napoleón da República de Venecia en 1797, cando as ata entón venecianas illas Xónicas pasaron ao Directorio francés e foron organizadas como os departamentos de Mer-Égée, Ithaque e Corcyre. En 1798 o ruso Almirante Ushakov expulsou os franceses destas illas, e aínda que Francia recuperounas en 1802, os tres departamentos non se reviviron.

Baixo a Constitución de 1946 da Cuarta República, as colonias francesas de Alxeria no Norte de África (independente desde 1962), Guadalupe e Martinica no Caribe, Güiana Francesa en América do Sur e Reunión no océano Índico defínense como departamentos de ultramar.

Desde 1982, a raíz da política de descentralización do Goberno francés, os departamentos de ultramar elixiron consellos rexionais con poderes similares aos das rexións da Francia metropolitana. Como resultado dunha revisión constitucional que se produciu en 2003, estas rexións están agora a ser chamados rexións de ultramar de feito, o novo texto da Constitución non deu prioridade aos termos de departamentos no estranxeiro ou rexións no estranxeiro, aínda que esta última segue sen usar polos medios de comunicación franceses.

A raíz dun voto afirmativo nun referendo, celebrada o 29 de marzo de 2009, Mayotte converteuse nun departamento de ultramar o 31 de marzo de 2011, logo de ser previamente unha colectividade de ultramar.

A colectividade de Saint-Pierre-et-Miquelon foi un departamento de ultramar de 1976 a 1985. Os cinco departamentos franceses de ultramar teñen entre 200.000 e un millón de habitantes cada unha, mentres que Saint-Pierre-et-Miquelon ten só ao redor de 6000, e polo tanto pasou a ser unha colectividade, unha unidade máis pequena, parecía máis apropiado para as illas.

## Variación dos estados constitucionais 
### Departamentos de ultramar e rexións 
* Guadalupe (desde 1946)
* Güiana Francesa (desde 1946)
* Martinica (desde 1946)
* Reunión (desde 1946)
* Mayotte (desde 2011) 1976-2.003: territorio de ultramar *sui generis*; 2001-2003: coa designación comunidade departamental; 2003-2011: Comunidade de ultramar. No 2009 referendo estado Mahoran, Mahorans votou para converterse nun departamento de ultramar en 2011, que tivo lugar o 31 de marzo de 2011. 

### Colectividades de ultramar 
A categoría de "colectividade de ultramar" foi creado pola reforma constitucional de Francia de 28 de marzo de 2003. Cada colectividade de ultramar ten as súas propias leis estatutarias.

* Polinesia Francesa (1946-2003: territorio de ultramar, desde o ano 2003: colectividade de ultramar) En 2004 déuselle a designación de "país de ultramar" (), pero o Consello Constitucional de Francia aclarou que esta designación non creou unha nova categoría política.
* San Pedro e Miquelón (desde 1976 ata 1985: departamento de ultramar, desde 1.985 ata 2003: *sui generis* territorio de ultramar, desde o ano 2003:colectividade de ultramar). Malia dar o status político de "colectividade de ultramar," San Pedro e Miquelón chámase '**, literalmente "colectividade territorial".
* Wallis e Futuna (1961-2003: territorio de ultramar, desde o ano 2003: colectividade de ultramar). Aínda se coñece comunmente como **' (''*).
* Saint Martin: En 2003, a poboación de San Martín e Saint-Barthélemy votou a favor da secesión de Guadalupe para converterse en colectividades de ultramar separadas de Francia O 7 de febreiro de 2007, o Parlamento de Francia aprobou un proxecto de lei para conceder o estatuto COM para ambas xurisdicións. O novo estatuto entrou en vigor o 22 de febreiro de 2007, cando a lei foi publicada no * Diario Oficial* Seguen sendo parte da Unión Europea, como se indica no Tratado de Lisboa. 
* Saint-Barthélemy (ver os comentarios inmediatamente arriba).

### Colectividade Especial 
* Nova Caledonia foi clasificado como un territorio de ultramar desde 1946, pero como resultado do Acordo de Nouméa de 1998, logrou un status especial *(particulier statut* ou *statut original*) en 1999. Estableceuse unha cidadanía Nova Caledonia, e iniciouse unha transferencia gradual do poder do Estado francés á propia Nova Caledonia, que durará de quince a vinte anos.

### Territorios de ultramar 
* Terras Austrais e Antárticas Francesas (Francés:*Terres Australes et Antarctiques Françaises*, territorio de ultramar de Francia desde 1956). De acordo coa lei 2007-224 de 21 de febreiro de 2007, as Illas Dispersas do Océano Índico constitúen o distrito 5 de TAAF. Actualmente, é o único territorio de ultramar.

### País de ultramar 
O status de país de ultramar (en francés:*Pays d'outre-mer*), foi proxectado para dependencias francesas no Pacífico, finalmente nunca se creou. O status de 2004 da Polinesia Francesa dálle esta denominación, pero tamén reflicte que pertence á categoría de colectividades de ultramar. O Consello Constitucional de Francia confirmou que a designación de país de ultramar non tivo consecuencias legais. Desde o estado de Nova Caledonia non ten nome, e desde o seu parlamento pode facer leis locais, ás veces incorrectamente é chamado un país de ultramar.

### Territorios menores 
* Illa Clipperton (en francés:*Île de Clipperton* ou *Île de la Passion*) (en galego: *Illa da Paixón*) é un atol de coral de nove quilómetros cadrados situada 1.280 quilómetros ao suroeste de Acapulco, México, no océano Pacífico. Mantense como propiedade privada do estado baixo a autoridade directa do goberno francés, e é administrado polo Ministro de Ultramar de Francia.

## A representación política no Parlamento francés 
Con 2,691,000 habitantes en 2013, os departamentos e territorios franceses de ultramar representan o 4,1% da poboación da República Francesa Poboación de Francia metropolitana e os 4 departamentos de ultramar de idade ([http:. //www.bdm. insee.fr/bdm2/choixCriteres.action?codeGroupe=62]), máis o novo departamento de ultramar de Mayotte (http://www.insee.fr/fr/themes/document.asp?ref_ide=19214), máis as colectividades de ultramar da Polinesia Francesa (http://www.insee.fr/fr/themes/detail.asp?ref_ide=populegalescompage=recensement/populegalescom/popsubpolynesie.htm), Nova Caledonia (https://web.archive.org/web/20081222051759/http://www.isee.nc/chiffresc/chiffresc.html), Illas Wallis e Futuna (http://www.insee.fr/fr/themes/detail.asp?ref_ide=populegalescompage=recensement/populegalescom/wallisetfutuna.htm), e San Martin, St Barth, e San Pedro e Miquelón (http://www.insee.fr/fr/themes/detail.asp?ref_ide=populegalescom). Gozan dunha representación correspondente nos dous cámaras da Parlamento francés.

### A representación na Asemblea Nacional 
Na 13ª lexislatura (2012-2017), os departamentos e territorios franceses de ultramar están representados por 27 *députés* (deputados) da Asemblea Nacional francesa, que representan o 4,7% da 577 *députés* na Asemblea Nacional:

* Reunión: 7 *deputados*
* Guadalupe: 4 *deputados*
* Martinica: 4 *deputados *
* Polinesia Francesa: 3 *deputados*
* Güiana Francesa: 2 *deputados*
* Mayotte: 2 *deputados*
* Nova Caledonia: 2 *deputados*
* San Pedro e Miquelón: 1 *deputado*
* Wallis e Futuna: 1 *deputado*
* Saint-Barthélemy e Saint Martin: 1 *deputado*

### A representación no Senado 
Desde setembro de 2011, os departamentos e territorios franceses de ultramar están representados por 21 senadores no Senado francés, o que representa o 6,0% dos 343 senadores no Senado:
* Reunión: 4 senadores
* Guadalupe: 3 senadores
* Güiana Francesa: 2 senadores
* Polinesia Francesa: 2 senadores
* Martinica: 2 senadores
* Mayotte: 2 senadores
* Nova Caledonia: 2 senadores
* Saint-Barthélemy: 1 senador
* Saint Martin: 1 senador
* San Pedro e Miquelón: 1 senador
* Wallis e Futuna: 1 senador

## Lista de territorios franceses de ultramar 
### Departamentos e colectividades habitados 
Os 11 territorios franceses de ultramar son:

### Territorios de ultramar deshabitados 
(Terras xeralmente deshabitadas, agás polos investigadores nas estacións científicas)

## Cidades máis grandes de ultramar 
Clasificado pola poboación na área urbana:
* Pointe-à-Pitre e Les Abymes (Guadalupe): 178.631 habitantes (en 2008)
* Saint-Denis (Reunión): 175.053 (en 2008)
* Fort-de-France (Martinica): 171.628 (en 2008)
* Nouméa (Nova Caledonia): 163.723 (en 2009)
* Saint-Pierre (Reunión): 148.273 (en 2008)
* Papeete (Polinesia Francesa): 131.695 (en 2007)
* Saint-Paul (Reunión): 103.008 (en 2008)
* Cayenne (Güiana Francesa): 102.089 (en 2008)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Robert Aldrich e John Connell, *Fronteira da Francia de Ultramar'', Cambridge University Press, 1992
* Frédéric Monera, L'idée de République et la jurisprudence du Conseil constitutionnel - Paris : L.G.D.J., 2004 http://www.fnac.com/Shelf/article.asp?PRID=1601897&Mn=2&Ra=-1&To=0&Nu=2&Fr=3 https://web.archive.org/web/20060923201826/http://www.lgdj.fr/rech_rapide.php?_Sess=c22f5de9dee93f9554d169596caad970&_Mots=monera&_TypeCode=;
### Outros artigos 
* Imperio colonial francés
* Divisións administrativas de Francia
* Comuna francesa
* Francia metropolitana

### Ligazóns externas 
* Past and current developments of France's overseas administrative divisions