Zante

**Zakynthos** (, *Zákynthos*, ) ou **Zante** (, *Tzánte* , ; do Veneciano), é unha illa do grupo das illas Xónicas que conforma unha prefectura de Grecia. A capital é a cidade de **Zakynthos** tamén chamada *Chora*, é dicir -a cidade-, que ten uns 15.000 habitantes. A illa e prefectura ten unha poboación de 42.000 persoas (102 hab./km²) e uns 405,55&nbsp;km². A súa liña costeira mide 123&nbsp;km e mide uns 40&nbsp;km de longo por 20 de ancho. O seu punto máis alto é o monte Vrachionas, de 758 metros. O nome, como todos os nomes similares que terminan en -nthos, é premicénico ou Pelasgo en orixe. En mitoloxía grega dicíase que a illa debía o seu nome a Zakynthos, o fillo dun lendario xefe Dárdano de Arcadia.

## Historia 
O nome orixinal da illa sería Hyrie, pero recibiu o de Zakynthos (latín **Zacynthus**) porque foi colonizada por Zakynthos o fillo de Dardano, procedente de Psofis en Arcadia (polo que a acrópole da cidade de Zakynthos foi chamada Psofis). Tucídides di que a illa foi colonizada polos aqueos do Peloponeso no segundo milenio antes da nosa era. A tradición di que a cidade fundou unha colonia, que foi Sagunt, en colaboración con Rutulos de Ardea (supostamente antes da guerra de Troia). Os habitantes da illa foron hostís aos lacedemonios e a algúns fugitivos de Esparta que se refuxiaron en Zakynthos.

Na guerra do Peloponeso a illa foi aliada de Atenas e no 430 a.C. os espartanos atacaron a cidade. Pouco tempo despois os atenienses utilizárona de base naval na súa expedición a Pilos. No 415 a.C. foron aliados dos atenienses na expedición a Sicilia. Logo da guerra do Peloponeso a illa foi aliada de Esparta (404-373 a.C.).

No -374 Timoteo, comandante ateniense, de regreso de Corcira, deixou algúns exiliados de Zakynthos que se estableceron nun lugar fortificado para loitar contra o goberno proespartano que pediu axuda a Esparta, que enviou unha frota de 25 barcos a Zakynthos, pero non puido impedir a toma do poder polos demócratas. A illa axudou a Dión na súa expedición a Siracusa para expulsar ao tirano Dionisio I (-357)

Caeu baixo dominio de Macedonia cara ao -217, co rei Filipo V de Macedonia. No -211 o pretor romano M. Valerio Lavino ocupou a cidade de Zakynthos con excepción da cidadela, pero foi devolta a Macedonia. Ene o -208 foi concluída en Atamania baixo o goberno conxunto de Filipo de Megalópole e Hierocles de Akragas, que durou ata o -191, en que se integrou na Liga Aquea, pero os macedonios cedérona entón a Roma. Durante as guerras mitridáticas foi atacada polo xeneral Arquelao, que foi rexeitado.

Pertenceu ao Imperio Romano e despois ao bizantino.

No 1185 foi ocupada polo pirata Margaritone de Brindisi, ao servizo dos normandos de Sicilia pero nacido na illa. No 1194 o emperador Henrique IV ocupou Nápoles e Margaritone, que desde o 1192 fora chamado conde de Malta, foi encarcerado. Henrique IV recoñeceu a soberanía bizantina de Zante (e Cefalonia), pero a posesión da illa (e de Cefalonia e Corfú) foi conservada polos xenros de Margaritone (en Cefalonia e Zante por Ricardo Orsini e en Corfú por Leone Vetrano). Os Orsini foron recoñecidos no 1205 como condes de Cefalonia e señores de Zante ao caer o Imperio como feudatarios de Venecia, e impuxéronse logo de loitar cun pretendente feudataria do Imperio Latino no 1224. Despois foron déspotas de Epiro, e no 1324 Margarita Orsini recibiu a metade da señoría da illa en feudo de Nápoles e no 1328 o seu marido Guillerme II Tocco (un nobre napolitano co que casou cara ao 1311) recibiu a investidura por dereito uxor e gobernou a illa ata o 1357; no 1358 á morte de Nicéforo II Orsini (fillo de Xoán II Orsini, que tiña a outra metade de Zante e toda Cefalonia) os seus dereitos pasaron a Leonardo I Tocco, fillo de Guillerme II e de Margarida. No 1386 a soberanía retornou a Venecia e os Tocco continuaron como señores con Carlos I Tocco (1381-1429), Carlos II Tocco (1429-1448), Leonardo III Tocco (1448-1479, baixo rexencia da nai de 1448 ao 1460) e Antonio Tocco (1481-1485), mentres desde o 1479 ao 1481 en que foi ocupada polos otománs. Venecia anexionouse a illa e dominouna despois do 1485.

Do 1797 ao 1799 foi ocupada por Francia á que estivera cedida polo Tratado de paz de Campo Formio o 17 de outubro de 1797 e foi incluída (7 de novembro de 1797) no departamento do mar Exeo (que incluía tamén as illas Kythira, Stofadhes, e Karaiskakis). O 23 de outubro de 1798 foi ocupada polos rusos con axuda dos otománs. O xefe local Antonio Martinegos asumiu o control da illa e cando se proclamou a República das Sete Illas baixo protección conxunta de rusos e otománs (2 de abril de 1800), non a quixo recoñecer e permaneceu rebelde na illa ata 1807. O 20 de xullo de 1807 a illa, xunto coas outras illas Xónicas e os portos continentais, foi cedida a Francia que a anexionou o 13 de setembro de 1807 e o 8 de outubro de 1809 uniuna ás Provincias Ilíricas. O 16 de outubro de 1809 os británicos ocuparon Zante e despois as outras illas (1809-1810) e o 5 de novembro de 1815 proclamouse a república federal das Illas Xónicas baixo protectorado dos poderes e *de facto* protectorado británico. Como o resto das illas Xónicas pasou a Grecia o 1 de xuño de 1864.

Foi ocupada polos italianos o 28 de marzo de 1941, aos que substituíron os alemáns o 8 de setembro de 1943, e abandonaron a illa o 12 de outubro de 1944.

Foi parcialmente destruída por un terremoto o 12 de agosto de 1953. Terremotos de menos intensidade producíronse en abril de 2006.

## Economía e clima 
A illa componse de chairas fértiles ao sur e de montañas ao oeste. O clima é mediterráneo. Posúe vexetación densa. Produce aceite de oliva, uva e cítricos. A illa ten aeroporto e chámase Aeroporto de Dionisos Solomos e está situado ao sueste. Tamén ao suroeste está o parque nacional mariño da illa de Zante coas famosas tartarugas da illa, as *Caretta caretta* unha especie en perigo de extinción que se atopa principalmente na Baía de Laganas. É famosa a uva doce da illa coa cal prodúcese a *Zante currant* ou pasa de Zante.

## Patrimonio
Os puntos principais de interese son a baía Shipwreck, o cabo Skinari e a cova azul. Na parte montañosa, as Anafontria, desde onde hai unha espléndida vista, cun mosteiro próximo. A vila montañesa de Keri, ao sur, ten un faro. As mellores praias son Porto Limnionas, Porto Vromi e Porto Zoro. Na illa dáse un fenómeno natural que son uns pozos ou fontes do que fornece auga gasificada a presión. Están a uns 20 km da capital na baía de Chieri nun val húmido. Hai na illa outras fontes minerais, probablemente de orixe volcánica.

## Municipios 
## Cidade de Zakynthos 
A cidade de Zante ou Zakynthos está na costa oriental. Non ten restos da antiga cidade excepto algunhas columnas e inscricións. Está nunha baía semicircular. A acrópole estaba no lugar onde despois se construíu o castelo veneciano que aínda está.

## Señores de Zante 
* Margaritone de Brindisi 1185-1194 (feudo de Sicilia) 
* Ricardo Orsini, rexente 1194-ata 1203 (feudo bizantino) 
* Mateu I Orsini 1194/1203-1238 (feudo bizantino 1205, feudo veneciano desde 1224) 
* Rexencia (probablemente Ana Ánxela) 1238-1260 
* Ricardo I Orsini 1238/1260-7 de abril de 1304 (fillo de Mateu) 
* Xoán I Orsini 1304-1317 (despois Xoán I Anxo-Comneno) (fillo, asociado 1303-1304) 
* Nicolao I Orsini 1317-1323 (fillo) 
* Xoán II Orsini 1323-1324, e a metade 1324-1335 
* A Nápoles 1324-1325 
* Margarida Orsini 1325-1328 (a metade, feudo napolitano) 
* Guillerme II Tocco 1328-1357 (a metade, feudo napolitano) 
* Nicéforo II Orsini 1335-1358 (a metade) 
* Leonardo I Tocco 1358-1381 (fillo de Guillerme II Tocco) 
* Carlos I Tocco 1381-1429 (baixo soberanía de Venecia desde o 1386) (fillo) 
* Leonardo II Tocco (irmán) asociado 1414 
* Carlos II Tocco 1429-1448 (fillo de Leonardo II e fillo adoptivo de Carlos I) 
* Raimondina Ventimiglia, rexente 1448-1460 
* Leonardo III Tocco 1460-1479 
* Ocupación turca 1479-1481 
* Antonio Tocco 1481-1485 
* A Venecia 1485

## *Proveditori* venecianos (gobernadores) de Zante 
* Niccolò Foscolo 1698 - 1701 
* Constantino Michieli 1701 - 1703 
* Giambattista Lippomano 1703 - 1704 
* Niccolò Bono 1704 - 1706 
* Andrea Bono 1706 - 1708 
* Mariño da Pesaro 1708 - 1710 
* Pietro Bragadino 1710 - 1712 
* Vettore Capello 1712 - 1714 
* Girolamo Donato 1714 - 1716 
* Lucio Da Riva 1716 - 1718 
* Pietro Zambelli 1718 - 1720 
* Antonio Bembo 1720 - 1722 
* Barbarigo Balbi 1722 - 1724 
* Andrea Marcello 1724 - 1726 
* Marcantonio Dolfin 1726 - 1729 
* Almoro-Cesar Tiepolo 1729 - 1731 
* Filippo Boldú 1731 - 1733 
* Girolamo Minotto 1733 - 1734 
* Giovanni Pasqualigo 1734 - 1737 
* Pietro Donato 1737 - 1740 
* Pietro Quirini 1740 - 1742 
* Giorgio Bembo 1742 - 1744 
* Enrico Dandolo 1744 - 1746 
* Nicolò Bembo 1746 - 1748 
* Gianfrancesco Da Molin 1748 - 1750 
* Bertuccio Falier 1750 - 1752 
* Francesco-Maria Grimani 1752 - 1755 
* Nicolò Balbi 1755 - 1757 
* Luigi Zeno 1757 - 1759 
* Andrea Marin 1759 - 1761 
* Francesco Manolesso 1761 - 1763 
* Giovani Douro 1763 - 1766 
* Girolamo Donato 1766 - 1768 
* Claudio Gherardini 1768 - 1770 
* Marcantonio Trevesano 1770 - 1772 
* Francesco Pasqualigo 1772 - 1774 
* Nicolò Minio 1774 - 1777 
* Girolamo Bader 1777 - 1779 
* Iseppo Diedo 1779 - 1781 
* Marco Giorgio 1781 - 1783 
* Giovanni Pasqualigo 1783 - 1785 
* Ferigo Morosini 1785 - 1787 
* Gianfrancesco Manolesso 1787 - 1789 
* Paolo Paruta 1789 - 1792 
* Luigi Duodo 1792 - 1794 
* Glovan-Marco Balbi 1794 - 1796 
* Francesco Bragadino 1796 - xullo de 1797

## Galería

File:I Iacintus - Buondelmonti Cristoforo - 1420.jpg|Mapa da illa por Cristoforo Buondelmonti (1420)
File:Ugo Foscolo statue in Zakynthos.jpg|Busto de Ugo Foscolo
File:Zakynthos May 2009 abandoned church at Kato Gerakari - panoramio.jpg|Igrexa en Kato Gerakari
File:Σεκάνια Ζακύνθου 02.jpg|Praía Sekania, baía Laganas
File:Porto Vromi, Maries side, Zakynthos, Greece 01.jpg|Porto Vromi
File:Cultural Center – Zakynthos – Greek – 01.jpg|Centro cultural, Praza Dionysios Solomos
File:Loggerhead sea turtle.jpg|Tartaruga mariña común

## Notas
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*www.zakynthos.gr
*Science Park Zakynthos – Greek-Norwegian educational and research collaboration on Zakynthos
*Zakynthos Map
*Zante Travel Map 
*The rescue of the Jews of Zakyntos during World War II