Océano Atlántico

O **océano Atlántico** é a parte do océano mundial da Terra que separa América —ao oeste— de Europa e África —ao leste—. A súa conca é alongada en forma de S e esténdese desde o océano Glacial Ártico, no norte, ata o Antártico, no sur. É o segundo océano máis extenso da Terra despois do Pacífico, cunha superficie duns 85.133.000 km 2. Ocupa o 20&nbsp;% da superficie do planeta, e o 26&nbsp;% do total das terras mergulladas. É ademais o océano máis novo do planeta, formado hai 200 millóns de anos pola división do supercontinente Panxea.

O Atlántico é un axente de importancia global no referente ao clima, xa que das súas correntes depende en boa medida o clima dos continentes ribeiregos. Ao longo da historia supuxo unha barreira cultural que separou os chamados Vello e Novo Mundo ata a chegada da era dos descubrimentos, o que supuxo que o océano se convertese nun punto de intercambio comercial e cultural. Actualmente non perdeu a súa importancia xeoestratéxica, converténdose en escenario de grandes batallas e conflitos desde o século XIX ata a guerra fría.

O ecuador terrestre divídeo artificialmente en dúas partes, Atlántico Norte e Atlántico Sur. O seu nome procede do grego Atlas, un dos titáns da mitoloxía grega. Alcanza a súa máxima profundidade na fosa de Porto Rico.

Comunícase artificialmente co océano Pacífico a través da canle de Panamá, de forma natural a través do estreito de Magalláns e o mar de Hoces, co océano Índico a través do canal de Suez e o sur de África e co mar Mediterráneo a través do estreito de Xibraltar.

## Orixe do nome 
[miniatura|upright|O [estreito de Xibraltar, límite entre o mar Mediterráneo e océano Atlántico.]]
O vocábulo «Atlántico» proviría do titán «Atlas» que posuía, segundo os antigos gregos, as columnas que soportan o ceo (en grego antigo, *tlaô*, significa «portar» ou «soportar»), das que formaban parte as míticas Columnas de Hércules (actualmente o estreito de Xibraltar). Polo tanto, para os antigos, este termo designaba ante todo o mar que se atopaba máis aló do estreito, por oposición ao mar Mediterráneo. O seu nome tamén podería vir dos pobos libios dos atlantes, descritos por Heródoto, e que poboaban as ribeiras norteafricanas do océano Atlántico e as montañas do macizo do Atlas marroquí, no noroeste de África. Durante a Idade Media e ata aproximadamente mediados do século XVIII aparecía mencionado nos mapas e cartas de navegación co nome de *Mar do Nord* ou *Mar do Norte*.
## Localización e delimitación segundo o IHO 
A Organización Hidrográfica Internacional (*International Hydrographic Organization*, IHO) definiu os límites dos océanos e mares en 1953
, pero algunhas destas definicións foron revisadas desde entón e outras non son utilizadas por diversos países, autoridades e institucións; véxase, por exemplo, o CIA World Factbook. En consecuencia, a extensión e o número de océanos e mares varían.

O océano Atlántico limita ao oeste con América do Norte e do Sur. Conecta co océano Ártico a través do estreito de Dinamarca, o mar de Groenlandia, o mar de Noruega e o mar de Barents. Ao leste, os límites do océano propiamente devandito son Europa: o estreito de Xibraltar (onde conecta co mar Mediterráneo -un dos seus mares marxinais- que, á súa vez, conectao co mar Negro, que tamén tocan Asia) e África.

Ao sueste, o Atlántico fúndese co océano Índico. O meridiano 20° leste, que discorre cara ao sur desde o cabo Agullas ata a Antártida, define a súa fronteira. Na definición de 1953 esténdese cara ao sur ata a Antártida, mentres que en mapas posteriores limita no paralelo 60° co océano Antártico. Incluíndo estes mares marxinais, a liña costeira do Atlántico mide , fronte aos  do Pacífico..

Incluíndo os seus mares marxinais, o Atlántico cobre unha superficie de 106.460.000 km2 ou o 23,5% do océano mundial e ten un volume de 310.410.900 km3  ou o 23,3% do volume total dos océanos da Terra. Excluíndo os seus mares marxinais, o Atlántico cobre 81.760.000 km2 e ten un volume de 305.811.900 km3. O Atlántico Norte cobre 41.490.000 km2 (11,5%) e o Atlántico Sur 40.270.000|km2 (11.1%). A profundidade media é de 3.646 m e a máxima atopase na depresión de Milwaukee situada na fosa de Porto Rico que é de 8376 m.

## Xeografía 
O océano Atlántico, o segundo do mundo en superficie e case enteiramente localizado no hemisferio occidental, alóngase no sentido norte-sur. cunha forma que lembra un S, comunícase co océano Ártico polo estreito da Islandia; co océano Pacífico e co océano Índico pola ampla pasaxe que se abre entre a América, a África e a Antártida, nas altas latitudes austrais. No hemisferio Norte, as costas continentais, moi recortadas, delimitan numerosos mares anexos (canal da Mancha, mar do Norte, mar Báltico, mar Mediterráneo, mar das Antillas). Ao sur, ao contrario, as costas son máis ben rectilíneas.

O fondo oceánico presenta unha disposición regular: a plataforma continental, ampla ao longo das costas da Europa, da América do Norte e da porción meridional da América do Sur, estreitase nas costas da África e do Brasil; unha enorme cadea de montañas submarinas, a dorsal mesoatlántica, esténdese ao longo do océano; entre ela e os continentes ábrense unha serie de cuncas de 6.000 a 7.000 m de profundidade (cuncas americana, brasileira e arxentina, ao oeste; cuncas escandinava, da Europa Occidental, de Guinea, de Angola e do Cabo, ao leste). A crista dorsal é sucada en toda a súa extensión por unha gran fosa tectónica (*rift*), que secciona no sentido lonxitudinal. Área de constante inestabilidade xeolóxica, provocada pola continua emisión de material ígneo, é obxecto de estudos xeolóxicos que analizan os procesos de formación e evolución das placas tectonicas, ou sexa, da codia terrestre. A crista da dorsal mesoatlántica sitúase xeralmente entre -3.000 e -1.500 m, mais emerxe nalgúns puntos, formando illas: Jan Mayen, Islandia, Azores, Ascensión, Tristan da Cunha. Nas latitudes ecuatoriais, a dorsal é cortada por fallas transversais que determinan fosas abisais (fosa da Romanche. -7.758 m). Nas outras porcións do Atlántico as fosas son raras: sitúanse nas Antillas (Caimáns e Porto Rico - a máis profunda con -9.218 m) e nas illas Sandwich do Sur (-8.264 m)

Na fachada occidental, grandes cuncas hidrográficas botan unha considerable cantidade de sedimentos sobre a plataforma continental, definindo conos aluvionais, como os dos ríos San Lourenzo e Mississippi, no Atlántico Norte, e o do Amazonas, na franxa ecuatorial. As augas do Atlántico son as máis salgadas de todos os océanos (37,5 por mil de salinidade media) e animadas por correntes que aseguran unha intensa circulación entre as augas frías das altas latitudes e as augas quentes ecuatoriais. As correntes frías do Labrador e das Falkland descenden ao longo das costas setentrionais e meridionais, respectivamente, de América. De Benguela percorre a costa suroccidental africana, en dirección ao Ecuador. Son compensadas polas correntes quentes do Brasil e Ecuatorial Atlántica, nos seus ramos N e S, pola corrente do Golfo, que ten grande influencia sobre os climas da Europa noroccidental, tornándoos menos rigorosos. Esa circulación das augas favorece a súa oxixenación e a proliferación de plancto, definindo importantes zonas pesqueiras, como as costas do Brasil meridional, a fachada norteamericana en torno da Terra Nova, as costas da Escandinavia e de Islandia, alén da África meridional. As plataformas continentais encerran, ás veces, xacementos petrolíferos (mar do Norte, costas de Venezuela e do Brasil, golfo de Guinea). Ladeado no hemisferio Norte polas dúas áreas máis industrializadas do globo (nordeste dos Estados Unidos de América e Europa Occidental), o Atlántico Norte presenta o máis intenso tráfego marítimo e aéreo transoceánico do mundo.

## Os mares máis grandes do océano Atlántico
Rellación de mares máis longos:

# Mar dos Argazos&nbsp;3.5 million km2
# Mar Caribe&nbsp;2.754 million km2
# Mar Mediterráneonbsp;2.510 million km2
# Golfo de Guinea&nbsp;2.35 million km2
# Golfo de México&nbsp;1.550 million km2
# Mar de Noruega&nbsp;1.383 million km2
# Baía de Hudson&nbsp;1.23 million km2
# Mar de Groenlandia&nbsp;1.205 million km2
# Mar Arxentino&nbsp;1 million km2
# Mar do Labrador&nbsp;841,000&nbsp;km2
# Mar de Irminger&nbsp;780,000&nbsp;km2
# Baía de Baffin&nbsp;689,000&nbsp;km2
# Mar do Norte&nbsp;575,000&nbsp;km2
# Mar Negro&nbsp;436,000&nbsp;km2
# Mar Báltico&nbsp;377,000&nbsp;km2
# Mar de Libia&nbsp;350,000&nbsp;km2
# Mar Levantino&nbsp;320,000&nbsp;km2
# Mar Céltico&nbsp;300,000&nbsp;km2
# Mar Tirreno&nbsp;275,000&nbsp;km2
# Golfo de San Lourenzo&nbsp;226,000&nbsp;km2
# Golfo de Biscaia&nbsp;223,000&nbsp;km2
# Mar Exeo&nbsp;214,000&nbsp;km2
# Mar Xónico&nbsp;169,000&nbsp;km2
# Mar Balear&nbsp;150,000&nbsp;km2
# Mar Adriático&nbsp;138,000&nbsp;km2
# Golfo de Botnia&nbsp;116,300&nbsp;km2
# Mar de Creta&nbsp;95,000&nbsp;km2
# Golfo de Maine&nbsp;93,000&nbsp;km2
# Mar da Liguria&nbsp;80,000&nbsp;km2
# Canal da Mancha&nbsp;75,000&nbsp;km2
# Baía de James&nbsp;68,300&nbsp;km2
# Mar de Botnia&nbsp;66,000&nbsp;km2
# Golfo de Sidra&nbsp;57,000&nbsp;km2
# Mar das Hébridas&nbsp;47,000&nbsp;km2
# Mar de Irlanda&nbsp;46,000&nbsp;km2
# Mar de Azov&nbsp;39,000&nbsp;km2
# Baía de Botnia&nbsp;36,800&nbsp;km2
# Golfo de Venezuela&nbsp;17,840&nbsp;km2
# Golfo de Campeche&nbsp;16,000&nbsp;km2
# Golfo de León&nbsp;15,000&nbsp;km2
# Mar de Mármara&nbsp;11,350&nbsp;km2
# Mar de Wadden&nbsp;10,000&nbsp;km2
# Mar do Arquipélago&nbsp;8,300&nbsp;km2

## Batimetría 
[miniatura|upright|[Mapa en falsa cor da profundidade oceánica na conca atlántica]]
A batimetría do Atlántico está dominada por unha montaña submarina chamada dorsal atlántica media (SAM). Esténdese desde os 87°N ou  ao sur do Polo norte ata a illa Bouvet subantártica no 54°S.. Entre as expedicións para explorar a batimetría do Atlántico atópanse a expedición *Challenger* e a expedición alemá *Meteor*; na actualidade, o Lamont–Doherty Earth Observatory da Universidade Columbia e a United States Hydrographic Office realizan investigacións sobre o océano.
### Dorsal mesoatlántica 
A dorsal mesoatlántica divide o Atlántico lonxitudinalmente en dúas metades, en cada unha das cales unha serie de concas están delimitadas por dorsais transversais secundarias. A dorsal mesoatlántica supera os 2000 m na maior parte da súa lonxitude, pero vese interrompida por grandes fallas de transformación en dous lugares: na fosa de Romanche preto do ecuador e na zona de fractura de Gibbs no 53°N. A dorsal mesoatlántica é unha barreira para as augas do fondo, pero nestas dúas fallas de transformación as correntes de augas profundas poden pasar dun lado a outro.

A dorsal mesoatlántica elévase de 2 a 3 km por encima do fondo oceánico circundante e o seu val de fisura é o bordo diverxente entre as placas norteamericana e eurasiática no Atlántico Norte e as placas suramericana e africana no Atlántico Sur. A dorsal mesoatlántica produce volcáns basálticos no glaciar Eyjafjallajökull, Islandia, e lava almofadada no fondo oceánico. A profundidade da auga no vértice da crista é inferior a 2700 m na maioría dos lugares, mentres que o fondo da crista é tres veces máis profundo..

A dorsal mesoatlántica está atravesada por dúas dorsais perpendiculares: a falla de transformación Azores-Xibraltar, límite entre a placa africana e a placa eurasiática, cruza a dorsal mesoatlántica na tripla unión dos Azores, a ambos os dous lados da microplaca dos Azores, preto dos 40°N.
 Un límite moito máis vago e sen nome, entre as placas norteamericana e suramericana, corta A dorsal mesoatlántica preto ou xusto ao norte da zona de fractura quince-vinte, aproximadamente nos 16°N..

Na década de 1870, a expedición Challenger descubriu partes do que hoxe se coñece como a dorsal mesoatlántica, ou:
 O resto da dorsal foi descuberto na década de 1920 pola expedición alemá *Meteor* utilizando equipos de ecosondeos. A exploración do SAM na década de 1950 conduciu á aceptación xeral da extensión do fondo mariño e a tectónica de placas. Crese que o fondo oceánico é bastante plano, con profundidades ocasionais, chaira abisal, fosa abisal, monte submarino, conca, plataforma, canón e algúns guyot. Varias plataformas ao longo das marxes dos continentes constitúen ao redor do 11% da topografía do fondo, con poucas canles profundas cortadas a través da elevación continental.

A profundidade media entre os 60°N e os 60°S é de 3730 m, é dicir, próxima á media do océano global, cunha profundidade modal entre 4000 e 5000 m.

A elevada salinidade superficial do Atlántico, da que depende a circulación termohalina atlántica, mantense grazas a dous procesos: a corrente das Agullas, que leva as augas salgadas do océano Índico ao Atlántico Sur, e a "ponte atmosférica", que evapora as augas subtropicais atlánticas e expórtaas ao Pacífico.
### Masas de auga 
O océano Atlántico consta de catro grandes masas de auga superiores con temperaturas e salinidades distintas. A auga superior subártica atlántica do Atlántico Norte setentrional é a fonte da auga intermedia subártica e da auga intermedia do Atlántico Norte. A auga central do Atlántico Norte pode dividirse en auga central do Atlántico Norte oriental e occidental, xa que a parte occidental está fortemente afectada pola corrente do Golfo e, por tanto, a capa superior está máis cerca da auga intermedia subpolar subxacente, máis fresca. A auga oriental é máis salgada pola súa proximidade á auga mediterránea. A auga central do Atlántico Norte desemboca na auga central do Atlántico Sur no paralelo 15 norte.

Existen cinco augas intermedias: catro de baixa salinidade formadas en latitudes subpolares e unha de alta salinidade formada por evaporación. A auga intermedia ártica, flúe desde o norte para converterse na fonte das augas profundas do Atlántico Norte, ao sur do limiar Groenlandia-Escocia. Estas dúas augas intermedias teñen distinta salinidade nas concas occidental e oriental. A ampla gama de salinidades do Atlántico Norte débese á asimetría do xiro subtropical setentrional e ao gran número de achegues procedentes de fontes moi diversas: mar do Labrador, mar de Noruega-Groenlandia, Mediterráneo e auga intermedia do Atlántico Sur. As NADW aliméntanse dun fluxo de augas cálidas pouco profundas cara ao norte do Atlántico Norte que é responsable do clima cálido anómalo en Europa. Os cambios na formación das NADW relacionáronse con cambios climáticos globais no pasado. Desde que se introduciron no medio ambiente sustancias de orixe humana, pódese seguir a traxectoria das NADW ao longo do seu curso medindo o tritio e o radiocarbono procedentes de probas de armas nuclearess nos anos 60 e de CFCs.
### Xiros 
miniatura|upright|Xiros oceánicos
O Xiro do Atlántico Norte, de augas cálidas e sentido horario, ocupa o Atlántico norte, e o Xiro do Atlántico Sur, de augas cálidas e sentido antihorario, desenvolvese no Atlántico sur.
miniatura|upright|esquerda|No xiro subpolar do Atlántico Norte, as augas cálidas subtropicais transfórmanse en augas subpolares e polares máis frías. No mar do Labrador, estas augas volven ao xiro subtropical.

Ao norte do xiro do Atlántico Norte, o xiro subpolar ciclónico do Atlántico Norte xoga un papel fundamental na variabilidade climática. Está gobernado polas correntes oceánicas dos mares marxinais e da topografía rexional, en lugar de ser dirixido polo vento, tanto no océano profundo como ao nivel do mar. O xiro subpolar forma unha parte importante da circulación termohalina global. A súa parte oriental inclúe ramas remuiñadas da Corrente do Atlántico Norte que transportan augas cálidas e salgadas desde os subtrópicos ata o Atlántico nordés. Alí esta auga arrefríase durante o inverno e forma correntes de retorno que se funden ao longo da vertente continental oriental de Groenlandia onde forman unha corrente intensa (40–50&nbsp;Sv) que flúe ao redor das marxes continentais do mar do Labrador. Un terzo desta auga pasa a formar parte da porción profunda  das augas profundas do Atlántico Norte (NADW). O NADW, á súa vez, alimenta a circulación meridional basculante (MOC), cuxo transporte de calor cara ao norte vese ameazado polo cambio climático antropoxénico. As grandes variacións do xiro subpolar a escala decenal, asociadas á oscilación do Atlántico Norte, son especialmente pronunciadas na auga do mar do Labrador, as capas superiores da MOC.

O Atlántico Sur está dominado polo xiro subtropical meridional anticiclónico. A auga central do Atlántico Sur orixínase neste xiro, mentres que o auga intermedia Antártica orixínase nas capas superiores da rexión circumpolar, cerca do pasaxe de Drake e as illas Malvinas. Ambas as correntes reciben algunha contribución do océano Índico. Na costa oriental africana, o pequeno xiro de Angola ciclónico atópase incrustado no gran xiro subtropical.
O xiro subtropical meridional está parcialmente enmascarado por unha capa de Ekman inducida polo vento. O tempo de residencia do xiro é de 4,4-8,5&nbsp;anos. As augas profundas do Atlántico Norte flúen cara ao sur por baixo do termoclina do xiro subtropical.

### Mar dos Argazos 
O mar dos Argazos, no Atlántico Norte occidental, pode definirse como a zona onde flotan dúas especies de *Sargassum*' (*S. fluitans* e *natans*), nunha área 4000 km de ancho e rodeada pola corrente do Golfo, a corrente do Atlántico Norte e a corrente ecuatorial do Norte. Esta poboación de algas probablemente orixinouse a partir de antepasados terciarios nas costas europeas do antigo océano Tetis e, de ser así, mantívose por crecemento vexetativo, flotando no océano durante millóns de anos.

Outras especies endémicas do mar dos Argazos inclúen o peixe do argazo, un depredador con apéndices similares a algas que flota inmóbil entre os “'Sargassum”'. Atopáronse fósiles de peixes similares en baías fósiles do antigo océano Tetis, no que hoxe é a rexión dos Cárpatos, que eran similares ao mar dos Argazos. É posible que a poboación do mar dos Argazos emigrase ao Atlántico cando o Tetis pechouse ao final do Mioceno, fai uns 17 Ma.

A localización da zona de desova das anguías europeas permaneceu descoñecida durante décadas. A principios do século XIX descubriuse que o sur do mar dos Argazos é a zona de desova tanto da anguía europea como da anguía americana, e que a primeira migra máis de  e a segunda . As correntes oceánicas, como a corrente do Golfo, transportan as larvas de anguía desde o mar dos Argazos até as zonas de alimentación de América do Norte, Europa e o norte de África. Investigacións recentes, aínda que controvertidas, suxiren que as anguías poderían utilizar o campo magnético terrestre para orientarse no océano, tanto na súa fase larvaria como na adulta.
## Clima 
[miniatura|upright|As ondas nos [Alisio|ventos alisios do océano Atlántico (zonas de converxencia de ventos que se moven ao longo da mesma traxectoria que o vento predominante) crean inestabilidades na atmosfera que poden dar lugar á formación de furacáns.|alt=Mapa do Caribe que mostra sete frechas aproximadamente paralelas apuntando cara ao oeste que se estenden desde o leste das Illas Virxes até Cuba. As frechas do sur se curvan cara ao norte xusto ao leste da República Dominicana antes de volver endereitarse.]]

O clima está influenciado polas temperaturas das augas superficiais e as correntes mariñas, así como polos ventos. Debido á gran capacidade do océano para almacenar e liberar calor, os climas marítimos son máis moderados e teñen variacións estacionais menos extremas que os climas do interior. As precipitacións poden estimarse a partir dos datos meteorolóxicos costeiros e a temperatura do aire a partir da temperatura da auga.

## Historia 
O océano Atlántico parece ser o máis novo dos océanos do mundo. As evidencias indican que non existiu ata hai 100 millóns de anos, cando o supercontinente ancestral que existía, Panxea, foi quebrado pola formación do fondo oceánico. O Atlántico foi amplamente explorado dende os primeiros asentamentos humanos nas súas costas.

Os antigos, que chamaban ao Atlántico *mar Tenebroso* ou *mar Océano*, coñecían só as costas situadas entre o norte das illas Británicas e as Canarias. Do século VIII ao XI, os normandos frecuentaron as praias de Noruega, Islandia, Groenlandia, Spitsberg e Nova Escocia, no actual Canadá. Ata o final da Idade Media, só se facían navegacións costeiras, indo ata o Cabo Boxador (ao que chegaron os navegadores portugueses en 1434). No século XV os portugueses intensificaron a exploración da costa da África e, ao mesmo tempo, desenvolveron técnicas de navegación que permitiron viaxes por mar aberto. A navegación por latitudes (determinadas pola observación da altura da estrela Polar ou do Sol ao mediodía, técnica desenvolvida por volta de 1485) foi facilitada polo uso de instrumentos como o compás e mailo astrolabio. Outro factor decisivo foi o estudo do réxime dos ventos no Atlántico: en 1439, as informacións existentes xa permitían unha navegación asidua e segura. Esas técnicas, aliadas aos novos navíos desenvolvidos polos portugueses (as carabelas, de maior porte, calado máis alto e común sistema de velas que permitía o aproveitamento dos ventos, mesmo no sentido contrario) permitirían o recoñecemento da costa da África e as primeiras incursións en alto mar; hai aínda informacións de que no século XV os portugueses terían explorado tamén o Atlántico Norte, xuntando coñecementos que posteriormente facilitaron a viaxe de Cristovo Colón na primeira travesía documentada do Océano.

Co desenvolvemento técnico obtido, as viaxes portuguesas tornáronse máis ousadas e frecuentes a través do Atlántico, de tal forma que ata 1488 toda a costa oeste da África estaba explorada, recoñecida e, nos primeiros 20 anos do século XVI, toda a costa atlántica do continente americano (atopado no 1492 por Colón) fora visitada por navegadores portugueses, españois ou italianos ao servizo de España. Os reis de Portugal procuraron, desde o inicio, garantir as descubertas dos seus navegadores e desde 1443, varias leis reivindicaron o dereito de navegación exclusiva nos mares recoñecidos polas súas naus. En 1454, o papa Nicolao V ratificou a pretensión dos portugueses, reservándolles o dereito exclusivo de navegación e comercio. En 1474, Afonso V mandou que aqueles que violasen esas determinacións fosen mortos e os seus bens confiscados pola coroa. O Tratado de paz de Toledo, entre España e Portugal, ratificou eses dereitos, que foron reafirmados nas ordenacións Manuelinas (1514). Ata 1580, houbo pouca contestación internacional a esas pretensións, excepto pequenos conflitos diplomáticos causados pola acción de corsarios protexidos polos reis de Francia e Gran Bretaña. Despois de 1580, con todo, a contestación creceu, envolvendo tamén os holandeses en guerra con España pola súa independencia. Eles estenderon as accións bélicas contra Portugal, despois da unión das dúas Coroas e pasaron á liberdade dos mares; na tregua asinada con Filipe III (de España e Portugal), obtiveron o dereito de navegar por eses mares, aínda que baixo licenza do rei de España. Ese tratado marcou o principio da liberdade dos mares. A partir do século XVII, comezou a exploración hidrográfica do Atlántico, efectuada de inicio polos holandeses, despois polos ingleses e franceses (século XVIII). No século XIX organizáronse numerosos cruceiros oceanográficos que permitiron a elaboración dunha detallada carta batimétrica do Atlántico.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Fontes 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  map
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Outros artigos 
* Sete mares

### Ligazóns externas 
* Océano Atlántico  en The World Factbook 
* Océanos  no Open Directory Project