Pobo valenciano

Os **valencianos** (en ) son un grupo étnico orixinario da Comunidade Valenciana, no leste de España. Dende 2006, o pobo valenciano está recoñecido oficialmente no Estatuto Valenciano de Autonomía como unha *nacionalidade* "dentro da unidade de España. As linguas nativas dos valencianos son o valenciano, unha variedade de catalán occidental, en aproximadamente dous terzos do territorio, e o castelán no resto; ambas as linguas son oficiais.

A Comunidade Valenciana está politicamente dividida en tres provincias, de sur a norte: Alacant, Valencia e Castelló. A súa capital é a cidade de Valencia.

## Historia 
En 1237, a taifa de Valencia andalusí foi conquistada polo rei Xaime I da Coroa de Aragón. A poboación do novo reino era, con moita diferenza, maioritariamente musulmá, polo que a coroa iniciou unha campaña de repoboación das terras con cristiáns, como era habitual na Reconquista. Os novos cristiáns viñeron de Cataluña e Aragón. A presenza aragonesa era máis dominante nas partes interiores do reino (como se pode supoñer por factores xeográficos); os aragoneses das comarcas orientais de Aragón (Matarranya, Caspe, Baix Cinca, Llitera e Ribargorça) trouxeron consigo variedades da lingua catalá, mentres que o resto dos colonos aragoneses trouxeron variedades do castelán oriental e aragonés que se mesturarían co castelán churro, que en gran parte do interior é a lingua tradicional, como o valenciano na costa, onde a maioría dos novos habitantes tiñan orixes catalá ou, menos habitual, occitana.

As comarcas de Baix Segura e Vinalopó foron terras disputadas entre as coroas de Castela e Aragón dende a Reconquista, debido a que foron conquistadas por Aragón pero reservadas para Castela en virtude dun tratado, polo que foron repoboadas por xentes de ambas as coroas en diferentes momentos, e o Alt Vinalopó (zona de influencia de Villena) formou en realidade parte de Murcia (provincia de Albacete) ata o século XIX. Tras a peste negra e, posteriormente, a expulsión dos mouriscos, dise que o Baix Segura (daquela de fala valenciana) (ao que pertencen Orihuela e Torrevieja) foi repoboado principalmente por xente procedente de Murcia, definindo finalmente a fronteira lingüística alí (véxase dialecto panocho). A comarca de Requena, como o Alt Vinalopó, formou parte de Castela (provincia de Cuenca) ata mediados do século XIX (1851).

A presenza musulmá no Reino de Valencia era moi alta, representando un terzo da poboación total no momento da expulsión (a proporción máis alta de toda España). A convivencia entre cristiáns e musulmáns foi na súa maioría boa, malia algúns capítulos de intolerancia relixiosa como o masivo bautismo de musulmáns durante a primeira revolta das irmandades; porén, os musulmáns valencianos nunca deixaron de falar árabe andalusí. As elites cristiás valencianas desaprobaban os plans do rei Filipe de expulsión dos mouriscos en 1609, porque a repentina falta da man de obra tradicional levaría á ruína do reino.

A vitoria borbónica na Guerra de Sucesión Española a comezos do século XVIII levou á abolición das leis e institucións gobernamentais valencianas, e a lingua valenciana foi prohibida do uso legal e institucional. O Reino de Valencia deixou así de existir como institución e, a principios do século XIX, dividiuse en tres provincias diferentes, aínda que os seus habitantes continuaron a autoidentificarse como valencianos e mantiveron a súa lingua. Tras varios intentos errados de recuperar o autogoberno, a transición á democracia levou á devolución das institucións e leis tradicionais valencianas de autogoberno, principalmente a Generalitat Valenciana e o Estatuto de Autonomía. O Estatuto oficializou de novo o valenciano xunto co castelán e definiu os valencianos como españois habitantes da comunidade.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Países Cataláns