open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Penalta, Graba, Silleda

**Penalta** é un lugar da parroquia de Graba, no concello pontevedrés de Silleda. Segundo o IGE do 2010 tiña 13 habitantes deles 10 homes e 3 eran mulleres, o que supón que aumentou a poboación desde 2009.

## Demografía de Penalta 
Penalta é unha das aldeas máis pequenas de Silleda. Mostra un comportamento demográfico parecido ao de calquera aldea do interior galego:

ImageSize = width:450 height:370
PlotArea = width:400 height:300 left:50 bottom:45

DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:22

TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:2 start:0
Colors= 
  id:AO  value:yellow
  id:AA  value:black
  id:AB  value:yellow
  id:AC  value:black
  id:AD  value:yellow
  id:AE  value:black
  id:AF  value:yellow
  id:AG  value:black

PlotData=
  width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:7

  bar:2000      from:0 till:15 color:AO
  bar:2001      from:0 till:17 color:AA
  bar:2003      from:0 till:17 color:AB
  bar:2005      from:0 till:18 color:AC
  bar:2006      from:0 till:13 color:AD
  bar:2007      from:0 till:13 color:AE
  bar:2009      from:0 till:12 color:AF
  bar:2010      from:0 till:13 color:AG

TextData=
  pos:(200,340) text:"Número de habitantes de Penalta "
  pos:(200,320) text:"dende 2000 ata 2010"

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Graba 
### Parroquias de Silleda
Ferrari 159 S

O **Ferrari 159 S** é un modelo de coche deseñado para ser o sucesor do primeiro vehículo Ferrari, o 125. A diferenza do seu predecesor, que gañou seis das 14 carreiras anteriores en 1947, o 159 tivo unha vida curta nas carreiras e foi rapidamente substituído polo 166 SC para as seguintes carreiras.

## Características 
Do mesmo xeito que o 125, o 159 utiliza un bastidor do chasis de tubo de aceiro con longueiros lonxitudinais e transversais, e tiña unha suspensión dobre wishbone con bésta transversal diante e un eixo ríxido na parte traseira. Pero o motor Gioacchino Colombo V12 ampliouse de 1,5 L (1497 cc) no 125 a 1,9 L (1903 cc) para o 159. Este motor producía 125 CV (93&nbsp;kW) a 7.000 rpm, mantendo os tres carburadores Weber 30DCF do seu predecesor. O coche tiña tracción traseira e caixa de cambios de cinco velocidades de transmisión manual, e conservaban a tradición de Fiat de montar o motor en bloque coa caixa de cambios, freos de tambor nas catro rodas, suspensión dianteira independente e traseira de ponte ríxida.

Construíuse un só Ferrari 159, con número de chasis 002C. O coche máis vello de Ferrari aínda en existencia cun *pedigree* indiscutible é un 166 Spyder Corsa número 002C, que orixinalmente era un 159 e hoxe en día é propiedade de James Glickenhaus, que o pilota.

## Competición 
O 159 S debutou o 15 de agosto de 1947 no Circuíto de Pescara co piloto da compañía, Franco Cortese. Malia que en xeral liderou por un tempo, a clase ganadora do 159 S finalmente caeu detrás do Stanguellini de Vincenzo Auricchio. Do mesmo xeito que o 125, o 159 S foi incapaz de vencer ao Maserati 6CS 1500 durante gran parte do resto da tempada de 1947. Pero, no Gran Premio de Turín o 12 de outubro, o coche foi capaz de brillar, con piloto francés Raymond Sommer logrando a única vitoria xeral do 159 S.

## Rendemento 
*Velocidade máxima: 180&nbsp;km/h

## Liña temporal 

## Véxase tamén
O Souto, Graba, Silleda

**O Souto** é un lugar da parroquia de Graba, no concello pontevedrés de Silleda, na comarca do Deza. Segundo o IGE do 2011 tiña 18 habitantes (8 homes e 10 mulleres) o que supón un aumento no número de habitantes en relación ao ano 2010.

Neste lugar atópase un pequeno castro.

## Demografía 
O Souto evoluciona demograficamente así:

ImageSize = width:450 height:370
PlotArea = width:400 height:300 left:50 bottom:45

DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:30

TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:5 start:0
Colors= 
  id:AO  value:green
  id:AA  value:black
  id:AB  value:green
  id:AC  value:black
  id:AD  value:green
  id:AE  value:black
  id:AF  value:green
  id:AG  value:black

PlotData=
  width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:7

  bar:2000      from:0 till:25 color:AO
  bar:2001      from:0 till:24 color:AA
  bar:2003      from:0 till:18 color:AB
  bar:2005      from:0 till:20 color:AC
  bar:2006      from:0 till:20 color:AD
  bar:2008      from:0 till:18 color:AE
  bar:2010      from:0 till:17 color:AF
  bar:2011      from:0 till:18 color:AG

TextData=
  pos:(200,340) text:"Número de habitantes de O Souto "
  pos:(200,320) text:"dende 2000 ata 2011"

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Graba 
### Parroquias de Silleda
Santa Mariña, Graba, Silleda

**Santa Mariña** é un lugar da parroquia de Graba, no concello pontevedrés de Silleda na comarca de Deza. Segundo o IGE no 2016 tiña 37 habitantes (18 homes e 19 mulleres), dous menos ca en 2010.

## Toponimia 
O topónimo **Santa Mariña** é un haxiotopónimo referido a Mariña de Augas Santas, e débese á presenza no lugar dunha capela baixo dita advocación.

## Patrimonio
A comezos do século XX atopouse no lugar unha ara na honra dos Lares Viales, protectores dos camiños. Consérvase no Museo de Pontevedra.
## Demografía 

ImageSize = width:450 height:370
PlotArea = width:400 height:300 left:50 bottom:45

DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:55

TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:5 start:0
Colors= 
  id:AO  value:yellow
  id:AA  value:black
  id:AB  value:yellow
  id:AC  value:black
  id:AD  value:yellow
  id:AE  value:black
  id:AF  value:yellow
  id:AG  value:black

PlotData=
  width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:7

  bar:2000      from:0 till:46 color:AO
  bar:2001      from:0 till:44 color:AA
  bar:2003      from:0 till:45 color:AB
  bar:2005      from:0 till:45 color:AC
  bar:2006      from:0 till:45 color:AD
  bar:2007      from:0 till:43 color:AE
  bar:2009      from:0 till:40 color:AF
  bar:2010      from:0 till:39 color:AG

TextData=
  pos:(200,340) text:"Número de habitantes de Santa Mariña "
  pos:(200,320) text:"dende 2000 ata 2010"

## Galería de imaxes 

Ficheiro:ProcesionSantaMariña.JPG|Procesión no día da festa.
Ficheiro:CapelaSantaMariña.JPG|A Capela.
Ficheiro:Santamarinha.0.jpg|Santa Mariña nevada
Ficheiro:SantaMariña2.JPG
Ficheiro:Santamariña113.JPG|A Santa Mariña.
Ficheiro:Capela da Santa Mariña de Graba.JPG|Capela.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Graba 
### Parroquias de Silleda
Franco Modigliani

**Franco Modigliani**, nado en Roma o 18 de xuño de 1918 e finado en Cambridge, Massachusetts o 25 de setembro de 2003, foi un economista italiano, naturalizado estadounidense. Foi galardoado co Premio Nobel de Economía en 1985.

## Traxectoria 
Modigliani naceu en Roma no seo dunha familia de orixe xudía. Deixou a capital italiana en 1939 a causa das leis raciais fascistas contra os hebreos. Refuxiouse nos Estados Unidos, onde colleu a súa cidadanía en 1946.

## Teorías 
Modigliani, xunto con Merton Miller, formulou o denominado *Teorema de Modigliani-Miller* sobre as finanzas empresariais, que explica que en determinadas condicións o valor dunha empresa permanece igual, ora che sexa financiada a través da captación de capitais no mercado accionario (emisión de accións), ora sexa financiada a través da adquisición de débeda (emisión de obrigacións). Porén os supostos do teorema fanno inverificábel desde o punto de vista empírico, mais con todo segue a ser un achado científico importante porque ten orixinado unha enorme literatura, aínda florecente, que busca explicar baixo que diversas condicións o resultado non é válido.

Modigliani foi tamén o creador da hipótese do ciclo vital, que explica como o aforro e o consumo mudan durante a vida dunha persoa. Os consumidores, segundo Modigliani, tende a efectuar as súas escollas de consumo non en base ao xuro corrente, senón en base ás súas expectativas de xuro e consumo total futuro. Por iso, os individuos tenden a aforrar nalgunhas fases da súa vida para logo gastar o diñeiro acumulado noutras fases, por exemplo durante a xubilación.

## Ligazóns externas 
* Autobiografía (en inglés, na páxina oficial do Premio Nobel nobelprize.org)
Vilar, Graba, Silleda

**Vilar** é un lugar da parroquia de Graba, no concello pontevedrés de Silleda na comarca de Deza. Segundo o IGE do 2010 tiña 15 habitantes dos que 3 eran homes e 12 eran mulleres, o que supón a perda de habitantes con respecto a 2008 cando había 6 homes e 12 mulleres.

## Patrimonio 
En Vilar existe outra capela (a maiores da de Santa Mariña), esta, dedicada a San Sebastián, da testemuña da vocación relixiosa da zona.

## Demografía 
Vilar evoluciona demograficamente do seguinte modo:

ImageSize = width:450 height:370
PlotArea = width:400 height:300 left:50 bottom:45

DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:24

TimeAxis = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:2 start:0
Colors= 
  id:AO  value:green
  id:AA  value:black
  id:AB  value:green
  id:AC  value:black
  id:AD  value:green
  id:AE  value:black
  id:AF  value:green
  id:AG  value:black

PlotData=
  width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:7

  bar:2000      from:0 till:19 color:AO
  bar:2001      from:0 till:19 color:AA
  bar:2003      from:0 till:17 color:AB
  bar:2005      from:0 till:19 color:AC
  bar:2006      from:0 till:18 color:AD
  bar:2008      from:0 till:18 color:AE
  bar:2009      from:0 till:16 color:AF
  bar:2010      from:0 till:15 color:AG

TextData=
  pos:(200,340) text:"Número de habitantes de Vilar "
  pos:(200,320) text:"dende 2000 ata 2010"

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Graba 
### Parroquias de Silleda
Asociación Española de Clubs de Waterpolo

A **Asociación Española de Clubs de Waterpolo**, tamén coñecida como '*WPA -pronunciado *"guapa"'''''-, é unha asociación deportiva que aglutina aos clubs españois de División de Honor de Wáter-polo co fin de defender os seus intereses, coordinar as súas actividades e velar pola organización das competicións entre clubs de España, como por exemplo la Liga Española de Wáter-polo. Ten a súa sede en Barcelona, cidade onde en 1907 comezouse a xogar ao wáter-polo, e que acolle o maior número de clubs e waterpolistas do país.

## Os Clubs WPA: 
Os doce clubs que compiten na División de Honor de Wáter-polo na tempada 2007-08 son:
* Centre Natació Mataró Quadis, de Barcelona (Cataluña).
* Club Esportiu Mediterrani, de Barcelona (Cataluña).
* Club Natació Barcelona, de Barcelona (Cataluña).
* Club Natació Atlètic-Barceloneta, de Barcelona (Cataluña). 
* Club Natació Sant Andreu, de Barcelona (Cataluña).
* Real Canoe Natación Club, de Madrid (Comunidade de Madrid).
* Club Natació Sabadell, de Sabadell (Cataluña).
* Club Natació Terrassa, de Terrassa (Cataluña).
* Club Natación Martiánez, de Puerto de la Cruz (Tenerife, Canarias).
* Club Waterpolo Sevilla, de Sevilla (Andalucía).
* Club Natación Ondarreta, de Alcorcón (Comunidade de Madrid).
* Waterpolo Pla-Za Zaragoza, de Zaragoza (Aragón).

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
Páxina da Real Federación Española de Natacion
Ferrari 212 Inter

O **Ferrari 212 Inter** substitúe con éxito aos 166 e 195 en 1951. Dado a coñecer durante a Salón do automóbil de Bruxelas dese ano, o 212 é unha evolución do 166, un deportivo para estrada que tamén podería gañar carreiras internacionais. 
 
## Historia 
[dereita|miniatura|300px|Ferrari 212 [Vignale]]

O chasis era similar ó 125 con dobre forquita na dianteira e eixe vivo na parte traseira. Foi carrozado por Carrozzeria Touring, Ghia, Vignale e Pininfarina. Este último foi un paso importante para a empresa, Farina xa era ben coñecido e engadir as súas habilidades de estilo foi un grande impulso para Maranello. Con todo, Pinin Farina era tan orgulloso como Enzo Ferrari, e ningún iría ao outro para solicitar negocios. Un encontro mutuo a medio camiño entre Maranello e Turín foi a solución negociada.

Foron construídas dúas versións a de 2500&nbsp;mm e a de 2600&nbsp;mm (os modelos *Export* e *Inter*, respectivamente), ambos cun motor * Colombo* V12 de 2.6 L (2563 cc). O rendemento era de 150 a 165 cabalos de forza (111 a 123&nbsp;kW) cun ou tres carburadores Weber 36DCF. O modelo export curto distancia tiña o motor máis potente. 5 CV (3´7&nbsp;kW) máis grazas ás mellores cabezas dos cilindros.

Un único 212 Inter, o chasis 0223O2, foi equipado cun "225" ou 2´7 L V12 Colombo, creando un modelo único que se coñece correctamente como un 225 Inter. Este único modelo levaba unha carrozaría de Vignale tipo berlinetta.

## Liña temporal 

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Golpe

O topónimo **Golpe** pode referirse a:

;En Galiza
***Golpellás**, parroquia do concello de Calvos de Randín;
****Golpellás**, lugar de dita parroquia;
***Golpellás**, parroquia do concello de Paderne de Allariz;
****Golpellás**, lugar de dita parroquia;
***O Carreiro do Golpe**, lugar da parroquia do Ermo, no concello de Ortigueira;
***A Pena do Golpe**, lugar da parroquia do Pereiro, no concello de Alfoz;
***Rego do Golpe**, lugar da parroquia de San Pedro de Viveiro, no concello de Viveiro;
***Golpeiras**, lugar da parroquia de Río Barba, no concello do Vicedo;
***As Golpelleiras**, lugar da parroquia da Barra, no concello de Coles.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***A Golpa**, lugar da parroquia da Pedra, no concello de Cariño.
A Graña, Caroi, Cerdedo-Cotobade

**A Graña** é un lugar da parroquia de Caroi, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE no ano 2022 tiña 20 habitantes (8 homes e 12 mulleres).

## Toponimia 
O topónimo, ó igual que noutros lugares co nome da Graña, posiblemente fai mención a unha antiga explotación gandeira ou agrícola rexida por un monxe labrego ou mestre.

## Patrimonio 
Neste lugar está o muíño das Bouzas, no río Almofrei.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Caroi 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cerdedo-Cotobade
Ulla

O topónimo **Ulla** pode referirse a:

;En Galicia
***Antas de Ulla**, concello da comarca da Ulloa;
****Antas de Ulla**, parroquia de dito concello;
*****Antas de Ulla**, lugar de dita parroquia;
***A Ponte Ulla**, parroquia do concello de Vedra;
****A Ponte Ulla**, lugar de dita parroquia;
***Ulla**, lugar da parroquia de Berres, no concello da Estrada;
***Ulla**, lugar da parroquia de Maceda, no concello de Palas de Rei.
***Val do Ulla**, comarca natural nas provincias da Coruña e Pontevedra.

;Río de Galicia
***Río Ulla**, curso fluvial galego pertencente á vertente atlántica.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Ulla**, nome feminino galego.
***O Ulló**, lugar da parroquia de Céltigos, no concello de Frades.
Lotarinxia

miniatura|dereita|300px|A Lotarinxia corresponde ao territorio en verde entre o Mar do Norte e Italia, segundo o Tratado de Verdún

**Lotarinxia** é o nome que se lle deu ao territorio do Imperio Carolinxio que lle  correspondeu ao emperador Lotario I, fillo de Lois o Piadoso e neto de Carlos o Grande, despois do Tratado de Verdún no ano (843).

## Xeografía histórica 
Tal territorio era unha longa franxa de terra que se estendía desde o Mar do Norte até a Península Italiana e ficaba comprendida entre os territorios que corresponderan aos seus irmáns:  Francia occidental para Carlos o Calvo e a Francia oriental ou Xermania para Lois o Xermánico.
 
A Lotarinxia inicial cubría o que é hoxe:

* Países Baixos.
* Bélxica. 
* Luxemburgo. 
* en Alemaña. 
**Rin do Norte-Westfalia.
**Renania-Palatinado. 
**Saarland. 
* en Francia. 
**Lorena. 
**Alsacia. 
**as rexións ao leste dos ríos Ródano, Saona, Mosa e máis  do Escalda.
* Boa parte de Italia.

## Repartimento da Lotarinxia 
Estes territorios encaixaban dificilmente entre si, de xeito que tras a morte de Lotario (855)  foron repartidos entre seus tres fillos:

* Lois II o Mozo (875 ?), recibiu o título de Emperador de Occidente e Italia.
* Lotario II (869 ?), recibiu a parte Norte desde Frisia até Suíza, que foi o realmente denominado Lotarinxia logo da súa morte.
* Carlos da Provenza (863 ?), levou a Provenza e Borgoña.

Cando no 869 morre Lotario II, os seus territorios, é dicir a parte máis setentrional da Lotarinxia orixinaria , foron repartidos entre os seus tíos, Lois e Carlos, polo que se redefiniron as fronteiras acordadas en 843, por medio dun novo acordo: o tratado de Meerssen de 870.

## Lista de monarcas 
* Lotario I (843 - 855), emperador.
* Lotario II (855 - 869).
* Carlos II o Calvo (869 - 877), emperador.
* Lois II de Francia (877 - 879).
* Ludovico III o Novo (879 - 882).
* Carlos III o Gordo (882 - 887), emperador.
* Arnulfo de Carintia (887 - 895).
* Sventibaldo de Lotarinxia (895 - 900).
* Ludovico IV o Pegriceiro (900 - 911).
* Carlos III o Simple (911 - 922).
* Henrique I de Saxonia (922 - 936).

A partir de Henrique I o título real ficou asociado ao emperador do Sacro Imperio, entanto a administración do territorio foi asignada aos duques da Alta e Baixa Lorena.

## A Lotarinxia na Idade Moderna 
Xa no século XVI, durante o reinado do emperador Carlos V volveron axuntarse moitas daquelas terras baixo unha soa coroa que, ao abdicar Carlos e retirarse para o Mosteiro de Yuste, foron desgregadas do Imperio Xermánico, ao deixarllas en herdo ao seu fillo Filipe II, rei de España, que gobernaba a única potencia do momento capaz de mantelas unidas. Novamente quedou demostrada a artificiosidade de tal unión.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
* Tratado de Verdún
Arnefrido de Friúl

**Arnefrido** (? – Nimis, 663) foi un duque longobardo de Friúl, fillo de Lupo, duque de Friúl.

## Traxectoria 
Á morte do seu pai Lupo, morto en batalla ante os ávaros que invadiran o ducado de Friúl chamados polo rei longobardo Grimoaldo (que quixera deste xeito castigar a rebelión do duque), Arnefrido reclamou para si o trono ducal. Grimoaldo, porén, atopábase aínda no ducado co seu exército; así Arnefrido, teméndoo, buscou refuxio onda os veciños eslavos, en Carnunto. Desde aquí partiu, á fronte dos mesmos eslavos, cara a Italia, coa intención de reconquistar o ducado; pero foron os mesmos longobardos friulanos quen o detiveron, asaltándoo e matándoo preto do castelo de Nimis, non distante de Cividale (663). No seu posto, Grimoaldo nomeou duque ao fiel Vechtari.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Paulo Diácono, *Historia Langobardorum* (*Historia dos longobardos*, Lorenzo Valla/Mondadori, Milano 1992).
A Laxa, Caroi, Cerdedo-Cotobade

**A Laxa** é un lugar da parroquia de Caroi, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2007 tiña 7 habitantes (tres homes e catro mulleres), tres menos ca en 2006.

Neste lugar está o cruceiro da Laxe. O seu topónimo posiblemente débase á existencia dunha laxa ou laxe, pedra alongada de grandes dimensións.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Caroi 
### Parroquias de Cotobade 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cerdedo-Cotobade
Roxy

**Roxy** e unha marca de roupa, propiedade de Quiksilver dedicada á  elaboración de roupa, accesorios e equipos para surf, dirixido ó mercado feminino (rapazas e mulleres). 
A orixe da marca **Roxy** provén da idea de facer pantalóns curtos de surf para rapazas.

É unha moi vendida nas zonas de praia.
## Logo
O logo reflicte dous logos de Quiksilver unidos de fronte de forma horizontal cara a abaixo, formando un corazón.
Ponga

**Ponga** é un concello de Asturias, España, sito na zona oriental da comunidade. En 2006 tiña 694 habitantes. A cabeceira municipal é a localidade de San Xuan/San Juan de Beleño.

## Xeografía 
O municipio de Ponga ocupa unha área de 205,98 km². Sito en terreo montuoso, con elevacións como  a Peña Ten, con 2.142 msnm. Os seus límites son: ao norte cos concellos de Piloña e Parres, ao leste con Amieva e máis León, ao oeste con Casu e Piloña e ao sur, de novo con León. 
miniatura|esquerda|250px|Beleño, capital de Ponga

## Parroquias
O concello está consttuído polas seguintes freguesías:

## Patrimonio artístico 
* Igrexa de Santa María en Tarañes (1779).
* Igrexa de Santa María en Viegu.
* Igrexa de San Xoán en Beleño (século XVII).
* Ermidas en Ventaniella e Arcenorio.
* Torre de Cazu.
* Palacio en Sobrefoz.

## Ligazóns externas 
*Nova toponimia oficial de Ponga 
*Federación Asturiana de Concellos  (en castelán)
*Asociación cultural de Sobrefoz (en castelán)
Batalla de Waterloo

A **batalla de Waterloo** foi o 18 de xuño de 1815, nunha chaira próxima a Waterloo na rexión de Brabant (actual Bélxica). Enfrontou os exércitos franceses de Napoleón Bonaparte e unha coalición angloprusiana ás ordes do xeneral Wellington. Napoleón que derrotara as tropas prusianas dirixidas polo mariscal Blücher na batalla de Ligny, intentou de forzar as liñas británicas antes de que puidesen recibir as axudas de novas tropas prusianas e saxoas. A pesar dos esforzos de Ney, os británicos conseguiron resistir os ataques franceses ata a chegada das tropas prusianas e saxoas de Blücher, que provocaron a retirada dos exércitos franceses. A derrota de Waterloo significou a destrución do poder militar francés, a fin do Imperio dos Cen Días e a caída definitiva de Napoleón.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Medalla da Batalla de Waterloo
Galería de imaxes de castelos de Galicia

Galería de imaxes de castelos de Galicia.

Ficheiro:Monterreal - Baiona Murallas.JPG|Muralla
Ficheiro:Porta principal Monterreal - Baiona.JPG|Porta principal
Ficheiro:Monterreal Torre e fortificacións- Baiona.JPG|Torre e fortificacións

Ficheiro:Castelo_Pambre.jpg

Ficheiro:Castelo de Santa Cruz (Oleiros).jpg

Ficheiro:Castelo da rocha forte Torreón e muro oeste.JPG
Ficheiro:Rocha forte - escalera.jpg
Ficheiro:Castelo da Rocha forte 1.JPG
Ficheiro:Castelo da rocha forte Cimentos muro noroeste.JPG
Ficheiro:Basamento dun dos torreóns castelo da rocha.JPG
Ficheiro:Castelo da rocha forte muros do interior.JPG
Ficheiro:Castelo da rocha forte Escaleiras 2.JPG
Ficheiro:Proxectiles de catapulta do Castelo da Rocha.JPG
Ficheiro:Castelo da Rocha forte Muro do surleste.JPG
Ficheiro:Castelo da Rocha Forte Muro surleste 2.JPG
Ficheiro:Castelo da rocha forte Lugar onde se atopaba o principal aceso a fortaleza.JPG
Ficheiro:Castelo da rocha forte torreón do sur.JPG
Ficheiro:Castelo da rocha forte foxo.JPG

Ficheiro:Castelo de Vilamarín - Fachada.JPG|Fachada
Ficheiro:Castelo de Vilamarín - Porta principal.JPG|Porta principal

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Galería de imaxes de Galicia
Premio Nacional de Música

O **Premio Nacional de Música** foi un galardón outorgado pola Xunta de Galicia e concedido por un xurado de quince persoas de distintos ámbitos da cultura galega, como un dos dez Premios Nacionais da Cultura Galega.

Os premios concedéronse a creadores vivos que destacasen ese ano polo seu labor neste campo artístico da música, ou en recoñecemento a unha traxectoria. O premio convocouse unicamente en 2008, edición na que os galardoados recibiron 15.000 euros de premio.

Aínda que con vocación de continuidade, a mudanza de goberno producida en 2009 supuxo a interrupción da convocatoria. Ao creárense en 2010 os Premios da Cultura Galega definiuse como continuadora a categoría Premio Cultura Galega de Música.

## Premiada
*2008 - Mercedes Peón

## Notas
Laboratorio de Formas

[miniatura|300px|[Luís Seoane e Díaz Pardo cos Núñez Búa, Sofovich e Scheimberg en 1962 en Magdalena, Arxentina, o centro cerámico onde ambos os dous idearon o Laboratorio de Formas.]]
O **Laboratorio de Formas** é unha sociedade sen fin de lucro, vencellada ao Grupo Sargadelos e que foi responsábel do deseño e investigación creativa dese grupo económico e artesanal.

## Historia 
Creado na Arxentina en 1963 da man de Isaac Díaz Pardo, Luís Seoane e Andrés Fernández-Albalat Lois, incorporouse posteriormente ao grupo de empresas Sargadelos, na súa sede en Galicia.

O Laboratorio de Formas foi o responsábel do deseño das liñas cerámicas de Sargadelos, mais tamén da coordinación inicial das actividades do grupo empresarial.

Recibiu en 2008 o Premio Nacional de Iniciativa cultural.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
### Outros artigos 
* Cerámica de Sargadelos
* Grupo Sargadelos
* Os renovadores
* Laboratorio
* Forma (arte)
Vechtari de Friúl

**Vechtari** (ou **Wectari**) (Vicenza, ? - 671?) foi un duque longobardo de Friúl, desde o 663 ao 671.
## Traxectoria
Orixinario de Vicenza, "home probo, que exercía con dozura o goberno sobre o pobo" segundo Paulo Diácono, foi elevado ao trono de Cividale polo rei Grimoaldo no canto do duque rebelde Lupo, morto en batalla polos ávaros chamados polo mesmo rei. A súa ascensión foi precedida pola tentativa do fillo de Lupo, Arnefrido, de tomar en posesión do dominio paterno grazas ao apoio dos eslavos.

Atacado e morto polos friulanos Arnefrido e cercado Vechtari, os eslavos tentaron novamente ocupar o ducado, aproveitando unha viaxe do duque á capital do reino, Pavia. Os invasores proxectaban cercaren a capital do ducado, Cividale, co forte exército que reuniran e que tiñan acampado preto da cidade (en Broxas, na beira do río Natisone). Vechtari, porén, volvera a Cividale ("por divina disposición", escribe entón Paulo Diácono) a tarde anterior ao ataque. A maior parte do seu séquito xa volvera ás súas residencias, esparexidas por todo o territorio, así o duque resolveu marchar contra os eslavos con só vinte e cinco guerreiros. Os invasores burláronse de tan pequena tropa; pero cando Vechtari se quitou o helmo e se tornou recoñecíbel (grazaa á súa característica calvicie), os eslavos turbáronse, interpretando tamén ele sa súa súbita aparición como un sinal divino. Aterrorizados, déronse á fuga; na confusión que seguiu, Vechtari e os seus homes puideron cargar contra eles, matándoos en gran número.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Paulo Diácono, *Historia Langobardorum* (*Historia dos longobardos*, Lorenzo Valla/Mondadori, Milán  1992).
Torre de Vilanova dos Infantes

A **Torre de Vilanova dos Infantes** érguese no alto dun outeiro no centro da vila medieval de Vilanova dos Infantes, a poucos quilómetros da capital do concello, Celanova, na provincia de Ourense. Foi nomeado Ben de Interese Cultural o 22 de abril de 1949.

## Historia 
Segundo recolle a tradición, Ilduara, nai de San Rosendo fundou en Vilanova un mosteiro no ano 940. Este mosteiro feminino, hoxe desaparecido, é probable que estivesen acollidas dúas fillas de Afonso X O Sabio.

Neste castelo habitarían os pais de San Rosendo cara ó 927, e probablemente fosen os seus construtores.

Durante o século XII xogou un importante papel nas guerras con Portugal. No convulso século XIV galego, a vila, castelo e xurisdición pertencían a Fernando de Castro, partidario, na guerra civil entre Henrique II de Castela e Pedro I, do derrotado Pedro. Isto fixo que moitas das súas posesións pasasen a mans dos Biedma. Con posterioridade os Biedma entroncaron coa poderosa liñaxe dos Monterrei, ingresando deste xeito o castelo no patrimonio desta familia.

A mediados do século XV contábase entre as mellores prazas forte dos Monterrei, que tiveron que preitearse cos de Lemos pola súa posesión.

En 1474, durante as revoltas irmandiñas, os sublevados derrubaron a fortificación. Sufocada a revolta, os derrotados foron obrigados a reconstruíla, achegando o propio traballo e 100 marabedís por cabeza.

En 1645 foi reforzado como consecuencia das guerras hispano-portuguesas, aínda que ó final non resultou afectado por estas.

## Características 
Na actualidade só se conserva en boas condicións a torre da homenaxe. É de planta cadrada, con máis de nove metros de lado e dous metros de ancho de muro. Ten dezanove metros de altura. Non conserva as ameaxes saíntes, mais si os canzorros que a substitúen.

O castelo aséntase directamente sobre a rocha matriz, e está construído con granito.

A porta de acceso sitúase a cinco metros de altura, chegándose a ela por medio dunhas escadas modernas. No muro norte ábrese a maior altura unha segunda porta de arco quebrado formado por grandes aduelas. Esta segunda porta serviría de comunicación entre a torre e o corpo principal do castelo, salvando a altura por medio dunha ponte levadiza sustentada por catro mísulas triplas.

Ten un escudo de armas dos Zúñiga.

Da muralla que protexía a vila consérvase só un pedazo de tres metros de grosor e uns seis de altura.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Vilanova dos Infantes Celanova.jpg
Ficheiro:Vilanova dos Infantes Celanova torre.jpg
Ficheiro:Vilanova dos Infantes (Celanova - Ourense) - 13 Sept 08.jpg

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Boga Moscoso, Ramón: *Guía dos castelos medievais de Galicia* (2003), páxs. 219-220.
* Ponce Ponce, Leandro e Sánchez García, Jesús: *Guía do patrimonio arquitectónico de Galicia* (1998), páxs. 387-388.
* Martínez-Risco Daviña, Luis e López Martínez, José Antonio: *Terra de Celanova* (1993), páxs. 63-65.
Lopo de Friúl

**Lupo** (? – 663 / 666) foi duque longobardo de Friúl, desde o 662 ao 663.
## Traxectoria
Nada máis chegar ao trono, atacou cun grupo de xinetes a illa de Grado, onde residía o patriarca católico que se opuña ao tricapitolino de Aquileia, depredou a illa e levou a Aquileia os tesouros do patriarcado.

Cando, a finais do 662 ou ao principio do 663, o rei Grimoaldo, fillo do predecesor de Lupo Xisulfo II, partiu para Benevento, confiou ao duque o seu pazo en Pavia. Alí Lupo comportouse "con insolencia" (conta Paulo Diácono na súa *Historia Langobardorum*) pensando que o rei non volvería da expedición á *Langobardia Minor*. Ao regreso de Grimoaldo, en cambio, Lupo foi obrigado a volver a Cividale, onde se rebelou contra o rei. O soberano, que no quería a desencadear unha guerra civil, pediulle ao rei dos ávaros que atacase o ducado rebelde; a batalla durou catro días e terminou coa morte de Lupo. Á sucesión no trono ducal aspirou inutilmente o seu fillo Arnefrido.

Os superviventes encerráronse en varios castelos; os invasores devastaron o Friúl por días, ata que Grimoaldo lles pediu que puxesen fin ás súas devastacións. Os ávaros, porén, rexeitaron retirárense: o rei, neste punto, marchou cara ao Friúl contra eles, que, ao se sentiren ameazados, volveron á Pannonia.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*Paulo Diácono, *Historia Langobardorum* (*Historia dos longobardos*, Lorenzo Valla/Mondadori, Milán  1992).
Torre de San Sadurniño

A **Torre de San Sadurniño** atópase na Illa de Figueira, unha pequena illa con forma de triángulo irregular (San Tomé do Mar) fronte á actual zona urbana de Cambados na provincia de Pontevedra.

## Historia 
O lugar no que se encontra foi probablemente o núcleo de poboación máis antigo de Cambados, e coñecido antigamente como *Vila Vella* e que despois adoptaría a actual denominación de San Tomé do Mar.

O estilo construtivo da torre, que nada ten que ver coas construcións altomedievais anteriores ao ano 1000 como se pensaba, indican que tivo que ser construída a finais do século XV ou inicios do século XVI. A torre conservada hoxe non era polo tanto unha torre de vixianza para avisar dos ataques viquingos na ría de Arousa se non unha casa-torre residencial da familia dos Soutomaior. De feito o fundador da vila de San Tomé foi Sueiro Gomes de Soutomaior, que deixa para a ermida de San Tomé do mar no seu testamento" un marco de plata para ajuda de facer cada un seu caliz de plata" Fala polo tanto este documento da existencia da ermida cuxos alicerces localizaron recentes escavacións arqueolóxicas. A veneración nesta igrexa de santos como San Sadurniño ou San Tomé dan seguramente nome á illa e á vila anexa. Foron seguramente a filla (María) ou a neta (Xoana) de Sueiro, as que mandaron construír a torre.

A fortificación estivo vinculada primeiro á familia Chariño - Soutomaior, logo aos condes de Castronovo, ata que o IV Conde de Castronovo, Martín Domingo de Guzmán y Niño, vendeu o señorío e as posesións ó primeiro marqués de Montesacro, Diego de Zárate y Muga.

## Características 
miniatura|250px|esquerda
miniatura|160px|dereita|Detalle da cheminea.
miniatura|160px|dereita|Vista desde o exterior.
Na pequena illa que ocupaba a antiga fortificación só se conservan uns poucos restos: unha esquina dos muros rexos de cantaría de granito cunha xanela. Ademais atópanse restos dunha lareira no encontro dos muros, que consta dunha cambota de granito sostida por canzorros e unha cheminea formada por un cano tamén de granito.

A súa función principal foi residencial e tamén simbólica do señorío dos Soutomaior, a onde acudían os vasalos a pagar as rendas.

A principios do século XX aínda eran visibles os alicerces da antiga capela do complexo.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Gumersindo Mosteiro: "A Torre e a sombra" (2018) Cambados. ISBN 978-84-09-05332-2.
* Suso Vila: "A casa dos Soutomaior", editorial Toxosoutos, (2010), p. 476. Noia, A Coruña, ISBN 978-84-92792-36-8
* José Caamaño Bournacell: *Cambados a la luz de la historia* (1933)
Paio Gómez de Soutomaior

**Paio Gómez de Soutomaior**, nado en Pontevedra e finado en Lantañón (Meis) en 1454, foi un nobre medieval galego, que viviu nos séculos XIV e XV.

## Traxectoria 
Era fillo de Diego Álvarez de Soutomaior e de María Álvarez, neta de Pai Gómez Chariño. De seu pai di Vasco da Ponte:

[miniatura|Sepulcro de Paio Gómez de Soutomaior, nas [Ruínas de San Domingos (Pontevedra)]]
Tanto Diego Álvarez como o herdeiro Paio Gómez foron os primeiros e sucesivos señores da casa de Lantañón, escindida do tronco principal dos Soutomaior. Paio tivo un só irmán, Xoán Fernández de Soutomaior, probabelmente de morte temperá. Contra o que se escribiu reiteradamente, nunca foi Paio Gómez mariscal de Castela, dignidade que si ostentou seu fillo Sueiro Gómez de Soutomaior. En canto á condición de cabaleiro da orde da Banda, só o sería por herdanza, en canto que seu pai recibiu tal orde de Afonso XI de Castela. Paio Gómez foi embaixador de Henrique III de Castela ante o Tamerlán cando aínda era doncel do rei, nunha viaxe probabelmente comezada en 1400 ou 1401 coa finalidade, segundo as fontes, de iniciar relación políticas, de intentar evitar que Temerlán axudase aos musulmáns da península ou incluso de rescatar dúas ou tres damas apresadas polos otománs, aínda que parece que as damas, de orixe grega, foron liberadas por Tamerlán como mostra de boa vontade. De retorno está ben documentada a súa estadía en Sevilla en 1402. Unha das damas, Anxelina, casou con Diego González de Contreras, e a outra chamouse en Galiza María Gómez, aínda que tamén se alude a ela como María de Grecia, Infanta de Hungría, coa que acabou casando.
[miniatura|300px|page=6|Manuscrito do *Recuento de las casas antiguas del Reino de Galicia* na [Biblioteca Nacional de España.]] 

A condición de infanta desta María é menos que dubidosa. Delas tivo Paio varios fillos. Morto o rei Henrique III "o doente" o arcebispo de Compostela, Lope de Mendoza, disolveu o matrimonio, probabelmente alegando Paio que casara forzado polo rei. En realidade tratouse dun a xeito de repudio á católica, para que Paio Gómez casase coa sobriña do propio arcebispo, Maior de Mendoza, con quen tivo a Sueiro Gómez de Soutomaior (1417-1447) e outros fillos. Os dous esposos foron enterrados no convento de San Domingos de Pontevedra.

Paio morreu na ermida de San Gregorio de Lantañón, anexa ao seu pazo-castelo patrucial.

## Repercusión 
Paio Gómez e a viaxe ao Tamerlán constitúen o eixe argumental da novela *Salvador de Occidente,* de Nacho Taibo (Vigo, 2001).

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Filgueira Valverde, J.: *Payo Gómez de Soutomayor*. 1976.
EMEP

O **EMEP**, siglas internacionais do **Programa Europeo de Avaliación e Mostraxe** (en inglés *European Monitoring and Evaluation Programme*) é unha iniciativa de diagnose da polución e a contaminación atmosférica a nivel europeo.

## Historia
En 1979 asínase en Xenebra o Tratado sobre a Polución Aérea Transfronteiriza a Longa Distancia, por 31 estados de todo o mundo, entre eles España e Portugal, e entrou en vigor en 1983. O acordo trata de avaliar e controlar as emisións contaminantes á atmosfera dende a base de que os factores poluíntes teñen a súa repercusión en países e áreas moi afastadas do punto de emisión.

Como consecuencia do tratado, os estados europeos asinantes crearon o programa EMEP, en paralelo á NAPAP estadounidense. O EMEP centrábase ao comezo na acidificación e na eutrofización, pero cos anos foise ampliando a outro tipo de indicadores da contaminación atmosférica, o que inclúe tamén o po, o ozono e outros elementos químicos. Estes factores cobren emisións de fondo, que teñen unha gran persistencia na atmosfera, e non contaminacións producidas por emisións ou combustións puntuais.

## O EMEP en Galiza
España é un dos países asinantes do Tratado dende e en Galicia existen dúas estacións de vixilancia, unha delas na Bugalla (O Saviñao), e outra en Lousame, na península do Barbanza. Esta última foi aberta en 2008.

Próximas a Galiza hai estacións atmosféricas en Viana do Castelo e Braganza (en Portugal), e Llanes e Peñausende (en España).

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Choiva ácida
### Ligazóns externas
*Web do EMEP
Santalla

O nome **Santalla** é unha variante de Santa Baia ou Santa Eulalia (mártir cristiá do século III). 

Como topónimo pode referirse a:

;En Galiza
***Santalla**, parroquia do concello de Ribeira de Piquín;
****Santalla**, lugar de dita parroquia;
***Santalla**, parroquia do concello de Samos;
****Santalla**, lugar de dita parroquia;
***Santalla de Agrón**, parroquia do concello de Melide;
***Santalla de Alfoz**, parroquia do concello de Triacastela;
****Santalla**, lugar de dita parroquia;
***Santalla de Arxemil**, parroquia do concello de Sarria;
****Santalla**, lugar de dita parroquia;
***Santalla de Bardaos**, parroquia do concello do Incio;
****Santalla**, lugar de dita parroquia;
***Santalla de Bóveda de Mera**, parroquia do concello de Lugo;
***Santalla de Devesa**, parroquia do concello de Friol;
***Santalla de Paradela**, parroquia do concello de Paradela;
****Santalla**, lugar de dita parroquia;
***Santalla de Pena**, parroquia do concello de Begonte;
***Santalla de Rei**, parroquia do concello da Pobra do Brollón;
***Santalla de Toiriz**, parroquia do concello de Pantón;
****Santalla**, lugar de dita parroquia;
***Santalla de Vilausende**, parroquia do concello de Ribadeo;
****Santalla**, lugar de dita parroquia;
***Santalla**, lugar da parroquia de Dormeá, no concello de Boimorto;
***Santalla**, lugar da parroquia de Cervantes, no concello de Cervantes;
***Santalla**, lugar da parroquia do Alto, no concello do Corgo;
***Santalla**, lugar da parroquia de Sisoi, no concello de Cospeito;
***Santalla**, lugar da parroquia de Lagos, no concello de Láncara;
***Santalla**, lugar da parroquia de Cuíña, no concello de Lugo;
***Santalla**, lugar da parroquia de Barcela, no concello de Negueira de Muñiz;
***Santalla**, lugar da parroquia de Lousada, no concello de Pedrafita do Cebreiro;
***Santalla**, lugar da parroquia de Vilameá, no concello da Pontenova;
***Santalla**, lugar da parroquia de Santa Marta de Meilán, no concello de Riotorto;
***Santalla**, lugar da parroquia de Licín, no concello do Saviñao;
***Santalla**, lugar da parroquia de Valdoviño, no concello de Valdoviño;
***Santalla**, lugar da parroquia de Insua, no concello de Vilalba;
***Santalla do Medio**, lugar da parroquia de Dumpín, no concello de Castro de Rei;
***Cima da Vila de Santalla**, lugar da parroquia de Santa Marta de Meilán, no concello de Riotorto;
***Santallamar**, lugar da parroquia de Esteiro, no concello de Cedeira;
***Casantalla**, lugar da parroquia de Xiá, no concello de Friol.

;Fóra de Galiza

;En Asturias
***Santalla de Ozcos**, concello asturiano e rexión de Terra Eo-Navia.

;En Castela e León
***Santalla do Bierzo**, parroquia do concello de Priaranza do Bierzo, na provincia de León.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***Arciprestado de Santalla de Rei**, pertencente á diocese de Lugo;
*Parroquias de Galicia baixo a advocación de Santalla
Ferrari 250 S

O **Ferrari 250 S** e o primeiro da liña 250, foi o 250 S berlinetta prototipo experimental participou na Mille Miglia de 1952. Para conducir o flamante 250 S Ferrari designou como pilotos a Giovanni Bracco e Afonso Rolfo.

A axilidade do Ferrari 250 S prevaleceu sobre os potentes Mercedes-Benz 300 SL alemáns. O piloto Giovanni Bracco alzouse coa vitoria naquela Mille Miglia de 1952, foi a primeira vitoria dun Ferrari 250.

Ferrari continuou o desenvolvemento do 250 S noutras carreiras de resistencia como as 24 Horas de Le Mans e a Carreira Panamericana en México.
Ferrari 250 MM

O **Ferrari 250 MM** foi un modelo de automóbil presentado pola marca italiana no Salón do Automóbil de París de 1952 aproveitando as celebracións pola vitoria conseguida na competición *Mille Miglia* do mesmo ano co debutante modelo 250 S. O Ferrari 250 MM posuía un novo chasis máis estándar, especialmente para un auto deportivo. A versión con carrozaría coupé presentada no Salón de Xenebra en 1953 estaba deseñada e construída por Pininfarina. O deseño era simple e tradicional, sen innovacións.

A casa Vignale presentou un 250 MM Barchetta con innovacións como os faros embutidos e respiradoiros laterais. Estes trazos foron adoptados case como estándares de deseño en Ferrari durante toda a década de 1950.

## Liña temporal 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial
Ferrari 342 America

O **Ferrari 342 America** é un automóbil deportivo fabricado por Ferrari para o mercado estadounidense.

## Historia
Para fins do ano 1952 o éxito de Ferrari espertou nos EUA o interese polos pequenos autos deportivos europeos de alto rendemento. Aínda que previamente se fabricara o Ferrari 340 America, o obxectivo deste foran as carreiras deportivas, e non a venda ao público. A repercusión fixo que Ferrari aproveitase o momento de expansión e crease un novo auto o **Ferrari 342 America** para o novo mercado estadounidense.

Para estes  clientes, Ferrari concibiu un vehículo que debería ter maior habitabilidade no seu interior e máis practicidade, en definitiva, un deportivo para o seu uso en estrada. Porén, foi un dos fracasos de Ferrari o auto era malo en manobrabilidade e cun deseño forzado, polo que a produción do 342 America durou moi pouco. Entre fins de 1952 e inicios de 1953 fabricáronse tan só 6 autos, 3 foron coupe e 3 convertibles. O carroceiro Vignale construíu un cabriolet, os outros 5 foron fabricados por Pininfarina.

Un indicio do mal que resultou este modelo foi que Ferrari nunca o presentou oficialmente ao público. Simplemente vendérono en canto estiveron fabricados e con compradores decididos. E máis curioso aínda, só un exemplar do 342 America foi vendido a un cliente nos Estados Unidos.
Ferrari 340 America

O primeiro **Ferrari 340 America** concibido como auto de estrada foi presentado en outubro de 1951 no Salón do Automóbil de París. A denominación *340 America* xa debutara xusto un ano antes no mesmo salón, pero aquel auto estaba destinado á competición.

O exemplar era de tipo cupé deseñado polo carroceiro Ghia. Foi un dos poucos autos tipo 2+2 elegantes da década de 1950.
Ferrari 225 S

O **Ferrari 225 S** foi un deportivo producido por Ferrari tivo un rol moi importante na evolución deportiva de Ferrari, sendo o paso entre os modelos 212 e 250. Outro feito que quedou marcado na historia é que o 225 foi o primeiro auto en correr sobre a pista de Imola. Construíronse 21 exemplares

A velocidade máxima alcanzada era de 230&nbsp;km / h.

## Liña temporal 

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Páxina oficial
Ferrari 735 S

O **Ferrari 735 S** foi fabricado no ano 1953 co obxectivo de experimentar novas solucións de deseño para triunfar nas estradas. Destacábase pola súa pequena carrocería liviá e un motor 4 cilindros. Basicamente, o Ferrari 735 S diferénciase doutros Ferrari polo seu pequeno tamaño, baixo peso e o motor 4 cilindros. Tan só se fabricaron 3 exemplares do 735 S, todos utilizados en carreiras.

O resultado final non foi óptimo pero a proba serviu para comprobar que esta nova xeración de vehículos funcionaba ben (especialmente os novos motores 4 cilindros) e tiña un gran potencial.

A carrocería do Ferrari 735 S foi deseñada pola empresa italiana "Carrozzeria Autodromo" especialmente para as carreiras. Cun deseño tipo Barchetta, os deseñadores foron astutos ao concibiren este vehículo con beirís moi curtos e luces embutidas con vidros que as encapsulaban para mellorar a aerodinámica.

A silueta curva, a grella pequena situada baixo a trompa e o pequeno parabrisas que impedía que o vento impactase directamente no rostro do piloto evidenciaba un traballo cauteloso e intelixente por parte dos deseñadores.
Ferrari 375 America

O **Ferrari 375 America** foi presentado no Salón de París no ano 1953 xunto ao 250 Europa. O 375 continuaba a serie de modelos "America" destinados ao mercado estadounidense. Estes modelos caracterizábanse polo seu gran tamaño, o uso de motores máis grandes e un baixo número de produción. Xeralmente, cada auto terminaba con detalles ou especificacións solicitadas polo cliente.

A configuración do Ferrari 375 America contaba cun chasis tubular estándar de aceiro soldado, suspensións de elásticos con amortecedores con resortes e freos a tambor accionados hidraulicamente. En xeral, a posta a punto do chasis era bastante similar á do 250 Europa, contando con diferenzas especialmente destinadas a acomodar un motor máis grande e pesado. Unha das diferenzas era maior distancia entre eixos, de 2.800&nbsp;mm.
Luis Aragonés

**José Luis Aragonés Suárez**, nado en Hortaleza (Madrid) o 28 de xullo de 1938 e finado na mesma cidade o 1 de febreiro de 2014, foi un futbolista e adestrador de fútbol español. Como xogador, a súa posición natural no campo era a de mediocampista e o seu principal equipo foi o Atlético de Madrid, onde destacou como xogador nas décadas de 1960 e 1970. Disputou un total de 360 partidos na Primeira División Española e marcou 160 goles.

Foi adestrador da selección de fútbol de España entre 2004 e 2008, ano en que se proclamou campioa da Eurocopa.

## Traxectoria 
Faleceu o 1 de febreiro de 2014 nunha clínica de Madrid, por mor dunha leucemia agravada.

## Palmarés 
### Club 
;Atlético de Madrid
* Primeira División: 1965–66, 1969–70, 1972–73
* Copa do Xeneralísimo: 1964–65, 1971–72

### Adestrador 
;Atlético de Madrid
* Primeira División: 1976–77
* Copa do Rei: 1975–76, 1984–85, 1991–92
* Copa Intercontinental: 1974
* Supercopa de España: 1985
* Segunda División: 2001–02
* Copa Ibérica: 1991

;Barcelona
* Copa do Rei: 1987–88

;España
* Eurocopa: 2008

### Individual 
* Trofeo Pichichi: 1969–70
* Premio Don Balón ao mellor adestrador de Primeira División: 1977

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Datos do xogador en bdfutbol.com
Medelo, Caroi, Cerdedo-Cotobade

**Medelo** é un lugar da parroquia de Caroi, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE no ano 2022 tiña 10 habitantes (6 homes e 4 mulleres).

## Toponimia 
Debe o seu topónimo a que está situado ó pé da pequena meda (elevación de forma cónica) da Penancha (713 metros).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Caroi 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cerdedo-Cotobade
O Porto, Caroi, Cerdedo-Cotobade

**O Porto** é un lugar da parroquia de Caroi, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE en 2016 tiña oito habitantes (cinco homes e tres mulleres), sete máis ca en 2006.

Preto do lugar está o muíño das Bouzas, no río Almofrei.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Caroi 
### Parroquias de Cerdedo-Cotobade 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Cerdedo-Cotobade
Ecumenópole

**Ecumenópole** é un termo ideado polo arquitecto e planificador urbano Constantinos Doxiadis no ano 1967. O termo alude á idea de que, nun futuro, as áreas urbanas e megalópoles se fusionarán unha única cidade mundial, dada a crecente urbanización e medramento da poboación.

Un mundo levado a este nivel de desenvolvemento podería, presuntamente, ter que importar os seus alimentos doutros planetas ou posuír enormes instalacións hidropónicas, orbitais ou subterráneas. Unha civilización capaz de construír unha ecumenópole está case, por definición, no tipo I da Escala de Kardashev.

Doxiadis ideou un escenario baseado na tradición e nas tendencias de desenvolvemento urbanístico da súa época, predicindo primeiro unha eperópole europea (unha cidade continente), que abranxería a área comprendida entre Londres, París e Ámsterdam.

## Ecumenópole ana ficción 
Na literatura de ficción científica, existen diversos exemplos de ecumenópoles:

* Trantor no universo da Saga das Fundacións de Isaac Asimov.
* Coruscante no universo de Star Wars.
* Apókolips, dirixida por Darkseid no universo de DC Comics.