open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
La Higuera

**La Higuera** é unha pequena localidade situada ao sur da provincia Vallegrande no departamento de Santa Cruz en Bolivia.

## Toponimia 
La Higuera (a figueira) debe o seu nome á abundante existencia, en épocas pasadas, da árbore do mesmo nome, cuxo froito é o figo.

## Xeografía 
Atópase nos Andes a unha altura de 2.160 metros.
## Historia 
A localidade é coñecida por ser o lugar onde, o 9 de outubro de 1967, o sarxento do exército boliviano Mario Terán​​ executou na escola o Che Guevara,​ líder do Exército de Liberación Nacional de Bolivia (Guerrilla de Ñancahuazú), e ao seu compañeiro de armas Simeón *Willy* Cuba-Sanabria, despois da batalla da "quebrada" do Yuro, cando foi ferido e apresado, disolvéndose así o grupo tras dous anos de enfrontamento.

Na escola onde foi executado funciona na actualidade un museo na súa memoria. Por toda a vila hai inscricións, monumentos e homenaxes ao guerrilleiro arxentino-cubano.

O 9 de outubro de 2016 realizouse en La Higuera unha homenaxe ao Che na que participaron dous centos de persoas, entre elas o ministro de Cultura de Cuba, Abel Nieto.

## Notas
Mollerussa

**Mollerussa** é a capital da comarca do Pla d'Urgell (provincia de Lleida, Cataluña, España).

## Situación xeográfica
Este municipio atópase no interior de Cataluña, a 23&nbsp;km ao leste da capital provincial.

## Demografía
## Economía
É unha poboación cunha economía agraria e industrial, baseada na produción e transformación de cereais, fariñeiras, pastas, gando porcino.

## Historia
En 1861 chegou o ferrocarril a este municipio do interior de Cataluña. A capela de Santo Isidoro é o seu monumento máis representativo.

## Política
Marc Solsona Aixalà (CIU) é o alcalde deste municipio.

Nas eleccións municipais de 2003 déronse estes resultados:

E nas eleccións municipais de 2007 déronse estes resultados:

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Páxina oficial do Concello de Mollerussa (en catalán)
Calvin Klein

**Richard Klein**, máis coñecido no mundo da moda coma **Calvin Klein**, nado o 19 de novembro de 1942 no Bronx, Nova York, é un coñecido deseñador de moda. O seu nome tamén é unha marca de roupa, manexada pola súa compañía, fundada en 1968.

Calvin Klein foi criado na comunidade inmigrante de xudeus do Bronx en Nova York. O seu primeiro éxito na industria da moda foi cando lanzou a súa primeira liña de pantalóns na década de 1970.

A compañía Calvin Klein, coma moitas na industria da moda, é coñecida pola súa vistosa propaganda. Foi acusada por varias organizacións conservadoras por usar modelos aparentemente menores de idade en poses semiprovocativas.

Ademais de roupa, Calvin Klein outorgou o seu nome a unha liña de perfumes, propiedade de Unilever, que dende maio do 2006 pasou a pertencer a Group Coty.
El Noroeste (1896)

***El Noroeste*** foi un xornal que se editou na Coruña entre 1896 e 1934.
## Historia 
Apareceu o 31 de decembro de 1896, co subtítulo *Diario católico regionalista*, que recolle a tendencia do xornal: católica e rexionalista. Foi fundado por José Lombardero Franco, que foi o seu primeiro director. A este sucedérono José Pan de Soraluce e José García Acuña. Tamén foi dirixido durante un breve período por Wenceslao Fernández Flórez.

Entre os colaboradores do xornal figuran Antón Villar Ponte, Manuel Lugrís Freire e Roberto Blanco Torres.

A principios de 1918 foi adquirido cos cartos da “Lliga” e as xestións de Pere Muntañola cambiando a liña editorial. A maioría dos redactores abandonaron o xornal para fundar *El Orzán*. Pasou a ocupar a dirección fáctica Antón Villar Ponte, despois foi director José García Acuña. En 1921 apareceron unha serie de crónicas desde Marrocos de Valentín Paz-Andrade .

Entre 1917 e 1919 publicou un suplemento de catro páxinas titulado: *¡Terra a Nosa!, Bibrioteca popular galega*. Nel apareceron *Contos da forxa* de Uxío Carré Aldao, *O castro de Cañás (Boicentril)* de Francisco Tettamancy, *Frores do noso paxareco* de Francisca Herrera Garrido e *Da raza* de Uxío Carré Alvarellos.

Entre o 10 de setembro de 1918 e o 18 de novembro de 1919 publica un suplemento literario titulado: *Nós. Páxinas gallegas do diario da Cruña El Noroeste*, con cabeceira de Castelao (desde o segundo número, do 17 setembro), que segundo Xosé Filgueira Valverde sería precursor, en certo xeito, da revista *Nós*.

### *El Noroeste* na II República 
Durante a República foi adquirido polo Partido Republicano Radical Socialista en xaneiro de 1932 e converteuse en órgano seu. O 27 de xaneiro cambiou de formato e de subtítulo, pasando a ser *Diario de la República. Órgano del Partido Radical-Socialista*. Estivo dirixido por Jesús Mejuto Vázquez. En febreiro de 1933 volveu facerse cargo da dirección Roberto Blanco Torres. Interrompeu a súa publicación o 4 de febreiro de 1934, pero recomezouna ao cabo duns días . En 1934, ao desmontarse o PRRS e pasar a organización coruñesa a Unión Republicana, *El Noroeste* converteuse en voceiro deste partido.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* *Nós. Páxinas gallegas do Diario da Cruña El Noroeste*. Ed. facsímile. Centro Ramón Piñeiro, Santiago de Compostela 2001.
* 
* Antón e Ramón Villar Ponte: Unha irmandade alén do sangue. Emilio Xosé Ínsua López. Cadernos Ramón Piñeiro, VII.
Kas

**Kas** é unha marca dunha bebida carbonatada (refresco) con sabores a laranxa, limón e mazá, pertencente á multinacional estadounidense PepsiCo.

## Historia 
As orixes da empresa están nunha bebida chamada “La Sucursal” que iniciaron a producir en 1926. Os irmáns Román e José María Knörr, fabricantes de cervexa e gasosas de Vitoria (País Vasco), tiveron a idea de mesturar concentrado de zume de laranxa con gasosa en 1952.
Empezouse a comercializar en Vitoria, Áraba, País Vasco, no ano 1956. Anteriormente comercializábase co nome Zume de Laranxa "El As", pero os seus donos, a familia Knörr, decidiu incorporar a esta marca o K inicial do seu apelido. Curiosamente, ademais, a palabra *kas* significa gas en éuscaro.

A marca tivo éxito na zona cantábrica establecendo plantas de embotellado e distribución en Vigo, Irún, Barcelona, Palma ou Sevilla. Actualmente pertence á compañía estadounidense de bebidas e alimentos PepsiCo, que comprou a empresa matriz de **Kas** no ano 1992. Véndese en España, sur de Francia e Portugal.

## Produtos
Kas foi engadindo á súa marca outros sabores e mercados:
* Kas Laranxa (España)
* Kas Limón (España)
* Kas Manzana (España)
* Kas Uva (España)
* Kas Cola (España)
* Kas Fresa Esplosiva (Illas Canarias)
* Kas Tónica (España)
* Kas Toronja (México)
* Bitter Kas (España)
* Kas Guaraná (Brasil)
* Kas Guaraná Maracuyá (Brasil)
* Kas Guaraná Acerola (Brasil)
* Kas Uva Acerola (Brasil).

## Polémicas
En 1975 xurdiu a Koordinadora Abertzale Socialista (KAS), pertencente ao Movemento de Liberación Nacional Vasco (MLNV) na órbita do grupo terrorista ETA: Eta Político-Militar V Asemblea, ETA Militar V Asemblea, os partidos EHAS e HASI e os sindicatos LAK e LAB. O 18 de agosto de 1976, durante a celebración da Mesa de Alsasua, xurdiu Herri Batasuna (HB). As agrupacións políticas que integraban KAS organizáronse na contorna de HB. A coincidencia nos nomes xerou confusión no mercado e malestar na empresa.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Mirinda
Laiosa, O Incio

**San Martiño de Laiosa** é unha parroquia do concello lucense do Incio, pertencente ó arciprestado do Incio. En 2008 tiña 119 habitantes (57 homes e 62 mulleres), cunha densidade de 12,8 hab./km², o que supón un descenso en relación a 1991 cando tiña 184 habitantes.

Linda ó norte coas parroquias de Eirexalba e Vilasouto (concello do Incio), polo oeste con Guntín e Tuimil (concello de Bóveda), polo leste con Óutara e Canedo (concello da Pobra do Brollón) e polo sur con Freituxe (concello de Bóveda), Guntín e Canedo.
 
## Historia
Nun documento de 1501 menciónase a parroquia cando Fernando do Pozo e o seu fillo, moradores do coto de Laiosa, ceden as herdades que posuían en Santa María Madalena de Sarria.

É a capital do vizcondado de Laiosa, creado en 1632 e cuxo título ostentou primeiro Alonso de Lanzós Novoa das Seixas e Andrade e logo Margarita de Somoza e Saavedra e Gonzalo Sánchez de Somoza.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Laiosa
### Parroquias do Incio
## Notas
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares do Incio

### Ligazóns externas
*Páxina web de Laiosa
San Xurxo

O nome **San Xurxo** adoita referirse a **Xurxo de Capadocia**, santo do cristianismo. 

Como topónimo, pode referirse a:

;En Galiza
***San Xurxo**, parroquia do concello de San Xoán de Río;
****Pacios de San Xurxo**, lugar de dita parroquia;
***San Xurxo da Mariña**, parroquia do concello de Ferrol;
***San Xurxo de Asma**, parroquia do concello de Chantada;
****San Xurxo**, lugar de dita parroquia;
***San Xurxo de Lourenzá**, parroquia do concello de Lourenzá;
***San Xurxo de Moeche**, parroquia do concello de Moeche;
***San Xurxo de Piquín**, parroquia do concello de Ribeira de Piquín;
****San Xurxo**, lugar de dita parroquia;
***San Xurxo de Sacos**, parroquia do concello de Cerdedo-Cotobade;
****San Xurxo**, lugar de dita parroquia;
***San Xurxo de Salceda**, parroquia do concello de Salceda de Caselas;
***San Xurxo de Vea**, parroquia do concello da Estrada;
***San Xurxo**, lugar da parroquia de Terra Chá, no concello de Antas de Ulla;
***San Xurxo**, lugar da parroquia de Tuimil, no concello de Bóveda;
***San Xurxo**, lugar da parroquia de Augas Santas, no concello de Palas de Rei;
***San Xurxo**, lugar da parroquia de Mourazos, no concello de Santiso;
***San Xurxo**, lugar da parroquia de Saiáns, no concello de Vigo;
***San Xurxo**, lugar da parroquia de Cazás, no concello de Xermade;
***San Xurxo da Touza**, lugar da parroquia da Touza, no concello de Taboadela;
***O Campo de San Xurxo**, lugar da parroquia de Camariñas, no concello de Camariñas.

;Praia de Galiza
***Praia de San Xurxo**, no concello de Ferrol.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Parroquias de Galicia baixo a advocación de san Xurxo
* **Sanxurxo**, apelido galego.
El Norte de Galicia

:*Non confundir con *El Norte de Galicia* de Ferrol, nome que recibiu *Ferrol Diario* nunha segunda etapa.
***El Norte de Galicia*** foi un xornal que se editou en Lugo entre 1901 e 1923.

## Historia e características
Apareceu o 31 de xaneiro de 1901 (II Época, Ano III, nº 1), tiña como subtítulo *Diario político y de información* que cambiou posteriormente por *Diario de información y el de mayor circulación de Lugo y su provincia*. Foi propiedade de Antonio Pardo Pardo-Montenegro, un empresario fillo de Manuel Pardo de la Vega.

Voceiro da política conservadora na provincia de Lugo, o seu primeiro director foi Emilio Tapia Rivas. Tivo como redactores a Antonio Couceiro Freijomil, Juan Ramón Somoza, Ramón Robles Neira e Manuel Molina Mesa e entre os seus colaboradores figuraron Manuel García Blanco e Antón Villar Ponte.

Cesou a súa publicación en xaneiro de 1923. Nos seus talleres pasou a imprimirse *La Provincia'', novo órgano conservador de Lugo.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia de Lugo
El Noroeste (1880)

***El Noroeste*** foi un xornal que se editou na Coruña entre 1880 e 1881.

## Historia e características 
Subtitulado *Periódico de La Coruña. Político independiente de la tarde, defensor del comercio y de la industria* apareceu o 3 de febreiro de 1880 como continuación de *El Comercio Gallego*. Foi o seu fundador-propietario e administrador Juan Cuenca e estaba dirixido por Joaquín Castro Arias. Os seus redactores eran o propio Joaquín Castro e Ricardo Acevedo Fullós. Entre os seus colaboradores figuraban Trillo, Golpe, Montes, Salinas e Sors. De tendencia demócrata e rexionalista, editábase na imprenta do mesmo nome, propiedade de Ramón Faginas, na que tamén se editaba a *Revista de Galicia*. Cando o seu director Castro Arias marchou a Bos Aires, sucedeuno José María Montes. Suspendido en agosto de 1881, transformouse en *El Progreso de Galicia*.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
### Outros artigos 
* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña
El Noroeste

**El Noroeste** foi o título de varios xornais:

****El Noroeste***, editado na Coruña entre 1880 e 1881.
****El Noroeste***, editado na Coruña entre 1896 e 1934.
****El Noroeste***, editado na Coruña a partir de 1932.https://egu.xunta.gal/gl/termo/157777/noroeste-el
****El Noroeste***, editado en Xixón no primeiro terzo do século XX.

## Véxase tamén
### Outros artigos
*Noroeste
Christos Yannaras

**Christos Yannaras** (tamén **Giannaras**; en ), nado en Atenas o 10 de abril de 1935 e finado na mesma cidade o 24 de agosto de 2024, foi un teólogo da Igrexa ortodoxa grega.

## Traxectoria 
### Formación 
Estudou filosofía e teoloxía en Atenas, Bonn e París. Doutor na Facultade de Letras da Sorbona e da Facultade de Teoloxía de Tesalónica. Foi membro da Academia Internacional de Ciencias Relixiosas. Foi tamén profesor emérito de filosofía no Instituto de Ciencias Políticas de Atenas.

## Pensamento 
A fe non é unha certeza intelectual ou produto dun coñecemento obxectivo, é un acontecemento e unha experiencia de relación.

Critica a teoloxía da Igrexa católica por desterrar a Deus a un ámbito inaccesible á experiencia e por establecer unha separación entre relixión e vida. A teoloxía non debe ser un desenvolvemento teórico de axiomas e ideas, senón expresión e formulación dunha experiencia de vida que necesita unha linguaxe diferente á dos conceptos e informacións obxectivas.

A relación do home con Deus non é a dun suxeito e un obxecto senón unha relación persoal erótica; só se albisca un coñecemento de Deus deixándose penetrar polas enerxías divinas, mediante unha experiencia de unión coa divindade. Se se concibe a Deus como na escolástica, como a causa do universo, o mundo aparece como afastado de Deus, o que acaba conducindo á secularización, a un finalismo orientado á utilidade, ao asoballamento da natureza e da historia pola técnica, a un mundo, en definitiva, esgotado e consumido.

Fronte a isto cómpre recuperar a cosmoloxía dos Pais da Igrexa gregos que preserve de verdade a vida e estea ao servizo dela. A crise ambiental traduce a perda do sentido do cosmos como animado polo Espírito, e que, polo tanto, queda reducido a unha materia morta destinada á satisfacción dos propios desexos.

Yannaras ao igual que Pavel Florenskii fai fincapé na experiencia da beleza, pero aquela beleza que sinala alén de si mesma e que é un chamamento tráxico a unha plenitude de vida, que se recoñece como inalcanzábel.

## Notas
-624

## Acontecementos 
* Data tradicional da promulgación na polis ateniense do código de Dracón, caracterizado pola dureza das súas normas.

## Arte e cultura 
*

## Nacementos 
*

## Mortes 
*

## Outros 
*

Historia ano a ano
O Bouzón, Piñeiro, Tomiño

**O Bouzón** é un lugar da parroquia de Piñeiro, no concello pontevedrés de Tomiño, na comarca do Baixo Miño. Segundo o IGE, en 2022 tiña 142 habitantes (71 homes e 71 mulleres).

Neste lugar atópanse o centro cultural, a igrexa e a carballeira na que se celebran as festas, na cal hai árbores senlleiras.

## Economía 
Nesta mesma carballeira antigamente celebrábase unha feira de gando todos os domingos, pero ao entrar en decadencia pasou a celebrarse o día dez de cada mes e finalmente só o día que se celebra a festa de San Lourenzo (o 10 de agosto), pola mañá faise esa feira de gando.

No monte do Bouzón hai unha plantación de kiwi que é a máis grande de toda a comarca. Aquí está situado o cemiterio e o campo de fútbol, xa que Piñeiro ten equipo de fútbol propio.

## Festas 
As festas son no mes de agosto, a de San Lourenzo o día 10 e a do Santo Cristo da Saúde a cuarta fin de semana de citado mes. A festa de San Lourenzo organízana os mozos solteiros do lugar e a do Santo Cristo da Saúde os casados.

No Centro Cultural a *A. C. e D. Raíces* celebra o Nadal Cultural cun tradicional festival no que se poden ver obras de teatro, bailes... e participan nenos de 4 a 17 anos aproximadamente. En reis os nenos reciben un agasallo dos Reis Magos de Oriente no centro cultural á saída da misa.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Piñeiro 
### Parroquias de Tomiño
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Tomiño
A Bouzada, Piñeiro, Tomiño

**A Bouzada** é un lugar da parroquia de Piñeiro, no concello pontevedrés de Tomiño, na comarca do Baixo Miño. Segundo o IGE, en 2022 tiña 107 habitantes (51 homes e 56 mulleres).

No seu monte celébrase a Romaxe do Cabalo (no mes de xullo). No mesmo recinto faise a comida de confraternidade o día de sendeirismo. A citada Romaxe do Cabalo consta de comida para todos os que o desexen.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Piñeiro
### Parroquias de Tomiño
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Tomiño
Autoxestión

A **autoxestión** é a xestión directa (autoorganizada) de calquera asociación por parte dos seus propios integrantes, sen inxerencia externa ou xerárquica. Nela rexe o principio de participación activa e control democrático; o concepto está principalmente enfocado ó aspecto económico como modelo económico político, no que os traballadores participan directamente na dirección das empresas, podéndose estender o seu uso a outros ámbitos relacionados co autogoberno. É unha práctica promovida principalmente polo anarquismo, especialmente as identificadas como socialistas libertarias.

Pode sinalarse como autoxestión económica á empresa privada autoxestionada, á autoxestión comunitaria e nun sentido algo extensivo á autoprodución e ó autofinanciamento.

Tamén se aplica a outras asociacións e organizacións sen ánimo de lucro, como asociacións culturais e sindicais.

Enfócase na soberanía persoal, para lograr un apoderamento efectivo das asociacións humanas por parte de cada un dos seus actores, promovendo a creatividade e a cooperación como principios. A administración deste organismo polos seus partícipes dáse nun réxime autoorganizado por democracia directa ou por decisións consensuadas, e a súa orixe conceptual indica que as tarefas sinxelas de facer deben ser feitas polas persoas directamente afectadas.

## Véxase tamén
### Outros artigos 
*Autonomía proletaria
*Bioconstrución
*Cooperativa
*Colectividade
*Consello obreiro
*Economía social
*Empresa social
*Empresa recuperada
*Faino ti mesmo
*Tricameralidade
*Socialismo autoxestionario

### Ligazóns externas 
**Dossier* A autoxestión (en castelán)
*Autogestiona.net (en castelán)
*Democracia económica, autoxestión, directivos - monográfico revista Ciriec (en castelán)
*Definición de autoxestión (en castelán)
*Autoxestión comunitaria (en castelán)
*Inauco  Instituto Intercultural para la Autogestión y la Acción Comunal (en castelán)
* da folga salvaxe á autoxestión revolucionaria, por Ragteb (en castelán)
*algúns apuntamentos sobre autoxestión -José María Fernández (en castelán)
*Utopía colectiva e autonomía individual: a perspectiva anarquista da autoxestión  -Nelson Méndez e Alfredo Vallota (en castelán)
*Ágora TV, videos sobre as experiencias de autoxestión e empresas recuperadas. (en castelán)
*Poder e autoxestión (en castelán)
Tabordela, Piñeiro, Tomiño

**Tabordela** é un lugar da parroquia de Piñeiro, no concello pontevedrés de Tomiño, na comarca do Baixo Miño. Segundo o IGE, en 2022 tiña 26 habitantes (12 homes e 14 mulleres). Linda coa parroquia de Taborda.

## Patrimonio
En Tabordela está situado o centro *Unión del Porvenir*, fundado en Nova York polos emigrantes das parroquias de Piñeiro e Taborda o 24 de decembro de 1918, nel foi mestre Alonso Ríos cando era colexio indiano. Estase restaurando por un obradoiro subvencionado polo concello. Hai un lavadoiro que serve de marco para separar Piñeiro e Taborda.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Piñeiro
### Parroquias de Tomiño
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Tomiño
El ruido y la furia

***El ruido y la furia*** é un pack composto dun disco en directo e un DVD do grupo de Rock español Héroes del Silencio, publicado no 2005.

O CD contén o concerto ofrecido o 16 de xuño de 1993 no Palacio dos Deportes da Comunidade de Madrid. O DVD contén as imaxes dese mesmo concerto e dez temas máis, pertencentes á súa actuación inédita até o momento na sala madrileña La Riviera, o 21 de novembro de 1995.

## Contido
### CD
*"Maldito duende (versión 93)"
*"El mar no cesa"
*"Hechizo"
*"Flor de Loto"
*"Oración (versión 93)"
*"Tumbas de sal"
*"Hace tiempo"
*"Entre dos tierras (versión 93)"
*"Bendecida"
*"La herida"
*"Sangre hirviendo"

### DVD
Directo en Pal. Dep. Madrid en 1993
*"Intro" / "Maldito duende (versión 93)"
*"El mar no cesa"
*"Hechizo"
*"Flor de Loto"
*"Oración (versión 93)"
*"Tumbas de sal"
*"Hace tiempo"
*"Entre dos tierras (versión 93)"
*"Bendecida"
*"La herida"
*"Sangre hirviendo" / "Outro"

Directo en La Riviera, Madrid en 1995
*"Intro" / "Iberia sumergida"
*"¡Rueda, fortuna!"
*"Sirena varada"
*"Parasiempre"
*"Maldito duende (versión 95)"
*"Oración (versión 95)"
*"Nuestros nombres"
*"Entre dos tierras (versión 95)"
*"Avalancha"
*"Mar adentro"
*"Decadencia"
Albert Hofmann

**Albert Hofmann**, nado en Basilea o 11 de xaneiro de 1906 e finado o 29 de abril de 2008, foi un químico e intelectual suízo. Descubriu a estrutura da quitina, pero é máis coñecido por ter sintetizado por primeira vez a LSD, mentres estudaba os alcaloides producidos polo cornizó do centeo.

## Traxectoria 
O *Dr. Pharm. (hc) Dr. Sc. Nat. (hc) Hofmann* (denominación formal do seu título académico) era membro do Comité do Premio Nobel, *Fellow* da Academia Mundial de Ciencias, Membro da *International Society of Plant Research* e da *American Society of Pharmacognosy*.

En 2006 cumpriu 100 anos de idade, polo que se celebrou un simposio na súa honra.

O martes 29 de abril de 2008 falece en Basilea, Suíza, onde vivía, a causa dun ataque ao corazón.

## Bibliografía 
* Wasson, Robert Gordon / Hofmann, Albert / Ruck, Carl A. P. (1978): *The Road to Eleusis: Unveiling the Secret of the Mysteries (Ethno-Mycological Studies, No. 4)*. Harcourt. ISBN 0-15-177872-8
* Schultes, Richard Evans / Hofmann, Albert (1980): *Plants of the Gods: Origins of Hallucinogenic Use*. Random House / Arrow. ISBN 0-09-141600-0
* Hofmann, Albert (1981): *LSD, My Problem Child*. McGraw-Hill. ISBN 0-07-029325-2
* Hofmann, Albert (2001): *LSD - Mein Sorgenkind*. Klett-Cotta. ISBN 3-608-94300-5

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía, libros e documentos de A. Hofmann
* Fundación Albert Hofmann  (en inglés)
* Stain Blue press (*Perfil de Albert Hofmann*) (en inglés)
* The Albert Hofmann Collection (*LSD and Psilocybin-related Papers*) (en inglés)
Eduardo Vincenti

dereita|miniatura|Homenaxe a Eduardo Vincenti dos Auxiliares das Escolas Normais.
**Eduardo Vincenti Reguera**, nado na Coruña o 13 de outubro de 1857 e finado en Madrid o 4 de abril de 1924, foi un político galego.
## Traxectoria 
Realizou os estudos de dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Deuse a coñecer no periódico *El Eco de Tambo* e desenvolveu unha notable carreira política: militando no Partido Liberal, foi deputado por Pontevedra desde 1886 ata o seu falecemento (renovou a súa acta de deputado en quince ocasións), director xeral de Administración e Fomento do Ministerio do Interior, Director Xeral de Ensino Primario, concelleiro e alcalde de Madrid (1905-06), presidente do Consello de Instrución Pública, e vicepresidente primeiro do Consello de Ministros.
En 1897 dirixiu en Madrid o *Boletín de la Liga Protectora de la Educación Nacional*. Colaborou na revista órgano de La Unión Ibero-Americana (1904) e en *La Revista Popular* (1904).

Estivo casado con Dolores Montero Villegas, filla de Eugenio Montero Ríos, de quen foi aliado político.

Como deputado por Pontevedra ocupouse a miúdo, tanto de asuntos relacionados co ensino público e co profesorado, como do desenvolvemento da agricultura e das cuestións sociais, chamando a atención sobre a necesidade de transformar a propiedade da terra rexida polo sistema foral en propiedade libre. Presentou e defendeu en 1907 unha proposición de lei sobre foros e subforos. 

Tamén tivo unha grande preocupación polo desenvolvemento da educación, como puxo de manifesto nas súas intervencións parlamentarias que reuniu nun texto editado en 1916, nas intervencións realizadas desde a presidencia de diversas Asembleas nacionais e rexionais e congresos de interese pedagóxico. Foi Presidente da Liga de los Amigos de la Enseñanza e dirixiu o *Boletín de la Liga Protectora de la Educación Nacional* a comezos do século XX, con marcados acenos rexeneracionistas; era un dos vocais da Junta para Ampliación de Estudios e Investigaciones Científicas.

A súa defensa constante da necesidade de melloras corporativas e profesionais para o Maxisterio deulle credibilidade entre este sector profesional, que o honrou dedicándolle un busto e un singular pedestal nos xardíns do Parque das Palmeiras da cidade de Pontevedra.

## Obras 
[miniatura|Sepulcro no [cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra.]]
* *Estudios sobre las reformas penitenciarias* (1880).
* *Reformas más convenientes para el mejoramiento de la clase obrera* (1884).
* *La propiedad foral en Galicia* (1888), con prólogo de Joaquín Díaz de Rábago, Biblioteca Gallega.
* *La libertad de prensa* (1902).
* *Estudios sobre emigración* (1908).
* *La educación popular: memoria* (1911).
* *Política pedagógica. Treinta años de vida parlamentaria y extraparlamentaria* (1916). 
* *El problema agrario en Galicia. Redención de censos y foros. Acción parlamentaria* (1917).
E unha adaptación de *El Quijote* para nenos.

## Galería de imaxes 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 

### Ligazóns externas
Cicel (constelación)

**Caelum** ou **Buril** é unha constelación menor do hemisferio sur, introducida por Nicolas Louis de Lacaille que se atopa entre Columba e Eridanus. Representa un cicel, instrumento para traballar metais, pedra e outros materiais.

Caelum é unha constelación de pouca relevancia, sen ningunha estrela por riba da cuarta magnitude. É a oitava constelación máis pequena do firmamento, cunha área lixeiramente inferior á da Corona Australis. Ten pouco que ofrecer para o astrónomo afeccionado, pódese destacar γ Caeli, binaria óptica que se pode ver cun pequeno telescopio.
 
## Estrelas principais 
* α Caeli, a estrela máis brillante da constelación con magnitude 4,44 é unha estrela binaria formada por unha estrela branco-amarela e unha feble anana vermella de magnitude 12,5. Ambas compoñentes están separadas 6 segundos de arco.
* β Caeli, estrela branco-amarela de magnitude 5,04 de características moi similares á compoñente máis brillante de α Caeli.
* γ Caeli, denominación compartida por dúas estrelas distintas. γ1 Caeli, de magnitude 4,55 e é a segunda estrela máis brillante da constelación, e tamén é unha xigante laranxa a 185 anos luz. γ2 Caeli, tamén chamada X Caeli, é unha estrela variable Delta Scuti que se atopa a 334 anos luz.
* RV Caeli, xigante vermella e variable irregular cun brillo que oscila entre magnitude 6,44 e 6,56.

## Obxectos Notables do espazo profundo 
* NGC 1679. AR: 04h 50m 00.0s Dec: -31°59'00" (Época 2000). Galaxia espiral, dous graos ó sur de ζ Caeli.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* https://web.archive.org/web/20070929115801/http://usuarios.lycos.es/astro114/OBSERVACION-CAELUM.htm 
* Starry Night Photography - Caelum Constellation 
* Star Tales – Caelum 

esquerda|280px|miniatura|Imaxe da constelación de Caelum.
Levallois-Perret

**Levallois-Perret** () é un concello situado no departamento de Altos do Sena, ao noroeste de París, en Francia. Nos seus 2,42&nbsp;km² habitan 62.500 persoas (2005), o que fai que, con 25.826 hab./km², ocupe o primeiro posto en densidade de poboación entre concellos de Francia. Para valorar dato debe terse en conta que o concello forma parte da aglomeración de París onde estas densidades elevadas non son raras.
## Historia
No territorio do concello identificáronse restos prehistóricos a fins do século XIX que deron nome a unha técnica de talla lítica empregada na prehistoria, a Técnica Levallois.

No territorio do que hoxe é o concello de Levallois-Perret existía a vila de Villiers e a aldea de Courcelles que pertencían ao concello de Clichy mentres o suroeste pertencía ó concello de Neuilly-sur-Seine. O concello debe o seu nome a Nicolas Eugène Levallois e Jean-Jacques Perret. En 1822 Perret urbanizou unha parte das súas propiedades, nacendo Champ-Perret. Anos despois, outro gran propietario confía a Levallois para que organice a urbanización de parte dos seus terreos, e a vila de Levallois nace oficialmente o 27 de setembro de 1845, aínda que non será concluída ata anos despois. O 1 de xaneiro de 1867 créase o concello de Levallois-Perret.
Partido Liberal Demócrata

O **Partido Liberal Demócrata**, en realidade *Partido Republicano Liberal Demócrata*, foi un partido político español creado ao instaurarse a Segunda República en 1931, como continuación do Partido Reformista previamente existente desde 1912.

Esta formación minoritaria, fundada e liderada por Melquíades Álvarez, situouse no centro-dereita do espectro político da Segunda República, e participou nos gobernos republicanos desta tendencia do período 1933-1935. Un dos seus máis significados militantes, o médico ovetense Alfredo Martínez García-Arguëlles, Ministro de Traballo en 1935, foi asasinado á porta da súa casa en marzo de 1936.

Melquíades Álvarez, na súa calidade de Decano do Colexio de Avogados de Madrid, exerceu como letrado defensor de José Antonio Primo de Rivera, tamén avogado, cando este foi encarcerado na primavera de 1936 polo Goberno da Fronte Popular; o que quizais influíu no seu propio encarceramento en agosto do mesmo ano no Cárcere Modelo de Madrid, e no seu posterior asasinato, xunto con outros presos considerados *de dereitas*, por milicianos esquerdistas.

O Partido Liberal Demócrata extinguiuse tras a guerra civil española.
Cancer Minor

**Cancer Minor** (*cangrexo pequeno*) era unha constelación composta por estrelas de Xémini pegadas a Cáncer. Estrelas de quinta magnitude forman Cancer Minor onde HIP 36616, e 68, 74, 81 e 85 Geminorum, constitúen unha frecha natural e apagada formando un asterismo. A constelación foi inserida por Petrus Plancius no 1613 . Foi usada durante o século XVII, pero deixou de ser recoñecida coma tal dende o século XVIII.

## Notas
Cónsules romanos na República

**Lista de Cónsules Romanos do Período Republicano** de acordo á tradición *vulgata*, a cal está baseada na cronoloxía de Marco Terencio Varrón, con algunhas correccións de acordo á cronoloxía de Dionisio de Halicarnaso.

De acordo ao historiador Dión Casio (*Historia Romana*) soamente logo do derrocamento dos decénviros (-449) os maxistrados electos asumiron o título de "cónsules" -título que pode derivar do verbo *consulo*: "aconsellar" ou "velar por"-. Anteriormente a esa data eran denominados "pretores".

Durante a República, os cónsules tomaban posesión do seu cargo nunha data que foi variando co transcurso do tempo. Desde o ano -222 os cónsules asumían o 15 de marzo, primeiro mes do ano do primeiro calendario romano. Só desde o ano -153 o mandato dos cónsules iniciouse o 1 de xaneiro.

## Lenda interpretativa 
### Termos latinos 
* *ignotus* = descoñecido. Todos os cónsules que poden ser asignados a unha data determinada, polo menos provisionalmente, inclúense nesta táboa. Se non se coñece ningún dos cónsules durante un período determinado, omítense por completo; se un é coñecido e o outro non, o colega descoñecido denomínase descoñecido. 
* *imperator* (abreviado imp.) = literalmente "comandante". Aínda que, orixinalmente, foi un título honorífico outorgado a un xeneral polos seus soldados, o termo máis tarde pasou a ser un título dos emperadores, de onde deriva a palabra.
* *inter alios* = entre outros. 
* *post consulatum* = despois do (precedente) consulado. Úsase para lagoas cando non se designou ningún cónsul durante un período posterior ao final doutro consulado ou, cando menos, se sabe que ningún foi nomeado. 
* *sine collega* = sen colega. En poucas ocasións antes da disolución do Imperio de Occidente, só foi nomeado un cónsul. 
* *suffectus* (abreviado *suff*.) = un substituto elixido ou nomeado no lugar dun maxistrado que morreu ou que renunciou. Non hai información sobre tódolos cónsules *suffecti*, polo que algúns poida que non aparezan na lista.

### Cores 
* Tribunos consulares
* Decénviros
* Ditadores
* Emperadores servindo como cónsules

## Século -VI 
## Século -V 
## Século -IV 
## Século -III 
## Século -II 
## Século -I 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Cónsul sufecto
* Cónsules romanos no Alto Imperio
* Cónsules romanos no Baixo Imperio
Gabino Bugallal

**Gabino Bugallal Araújo**, nado en Ponteareas o 19 de febreiro de 1861 e finado en París o 30 de xuño de 1932, foi un avogado e político galego, conde de Bugallal.

## Traxectoria 
Fillo de José Ramón Bugallal Muñoz e neto do xornalista Isidoro Araújo. Deputado xa desde moi novo, dentro das filas do Partido Conservador, especialmente relacionado co grupo de Raimundo Fernández Villaverde. Foi nomeado ministro en diversas ocasións: no Goberno de Fernández Villaverde, de xullo de 1903, desempeñou a carteira de Instrución Pública e Belas Artes, na que estivo ata o 5 de decembro dese ano. Ministro de Facenda no Goberno de Eduardo Dato de 1912 (27 de outubro ao 31 de decembro), de novo do 11 de xuño ao 3 de novembro de 1917, e por última vez, do 2 de xullo de 1919 ao 5 de maio de 1920, no Goberno de Joaquín Sánchez de Toca.

Ministro de Graza e Xustiza con Dato en maio de 1920, e en agosto dese mesmo ano substituíu a Bergamín como ministro de Gobernación e adoptou unha política de man dura contra a conflitividade social. Partidario de medidas represivas, nomeou a Severiano Martínez Anido gobernador civil de Barcelona e tolerou a aplicación da lei de fugas.
miniatura|A Gabino Bugallal en Ponteareas.
Ocupou interinamente a xefatura do Goberno tras o asasinato de Eduardo Dato e, en contra da vontade de Antonio Maura, intentou crear un Goberno conservador homoxéneo.

Monárquico conservador, durante a ditadura de Primo de Rivera mantivo a súa adhesión ao rei Afonso XIII. Ministro de Economía en 1931, ante o masivo apoio electoral á República, foi o único partidario do uso da forza para defender a monarquía.

Faleceu no Hotel Savoy de París e foi soterrado provisionalmente nunha igrexa da rue de la Pompe, ata que en 1960 a súa filla trasladou os seus restos ao cemiterio de Thiais, París, onde repousan.

## Vida persoal 
Irmán de Isidoro Bugallal. Tío de José Luis Bugallal Marchesi. En 1912 herdou o Condado de Bugallal da súa curmá Adelaida García Rodríguez.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
*
* 
* Prada Rodríguez, Julio e López Blanco, Rogelio (2001): "Galicia", pp.&nbsp;349–382 en *El poder de la influencia: geografía del caciquismo en España (1875-1923)*
* 

### Outros artigos 
* Lista de presidentes de España
* Caciquismo
* Isidoro Bugallal
Lasca Levallois

Unha **lasca Levallois** é unha lasca obtida pola técnica Levallois, caracterízase por unha morfoloxía moi coidada, a lasca é simétrica, case sempre máis longa que larga, oval, rectangular ou, como nas puntas, triangular. O seu perfil non é moi groso pero o seu concoide adoita ser moi marcado. Na súa cara superior ou dorsal posúe restos, de cando menos, tres negativos de lascado centrípetos, resultado da preparación previa do núcleo lítico. Existen algunhas variantes, non recoñecidas por todos os investigadores, como as lascas Levallois de segunda e terceira orde que se obteñen dos chamados núcleos Levallois reiterativos centrípetos, que na súa cara superior non só amosan cicatrices propias da preparación do núcleo, senón que teñen un ou varios negativos de lascado máis grandes como resultado de extraer outras lascas Levallois anteriores.
El Despertar Gallego (1922)

***El Despertar Gallego*** foi un periódico editado en Buenos Aires pola Federación de Sociedades Gallegas Agrarias y Culturales na República Arxentina entre 1922 e 1930.

## Historia e características 
Subtitulado *Órgano mensual de la Federación de Sociedades Gallegas Agrarias y Culturales en la República Argentina*, comezou a editarse o 1 de xaneiro de 1922, dirixido por Antón Alonso Ríos. Posteriormente foi dirixido por Eduardo Blanco Amor, Sebastián Guerrero e Antonio Fernández Lorenzo (1928). En outubro de 1929 volveu á dirección Antón Alonso Ríos. Entre os seus redactores figuraron Ramón Suárez Picallo, que foi secretario de redacción, Agustín Infante, Pedro Campos Couceiro, Vicente Paz Infante, Julio Sigüenza, Emilio Pita e Aurora M. Carballo.

Inclúiu crónicas e noticias das súas actividades así como información interna da Federación (informes da xunta executiva, consello federal, asembleas, debates, disensións internas etc.); información local galega e da propia colectividade (na que se critica o papel das autoridades consulares); artigos de carácter político, nos que se reflexiona sobre a situación galega e española dende unha perspectiva agrarista (mesmo recollendo ou facendo chamamentos á mobilización agraria). Tamén aparecen traballos cunha temática moi variada sobre a instrución, a cooperación, o antiimperialismo etc.

A publicación foi evolucionando, ao mesmo tempo que as correntes dentro da propia Federación, dende unha perspectiva socialista a ter unha orientación nacionalista, o que provocou numerosas controversias na mesma e rematou coa ruptura da Federación, continuando a publicación como voceiro do sector nacionalista ata o ano 1930.

Foi substituído por *Galicia*.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 

* 
* 

### Outros artigos 
* Publicacións impresas da diáspora galega
### Ligazóns externas
Stellenbosch

miniatura|Igrexa anglicana de Santa María
**Stellenbosch** é unha cidade, capital do concello de Stellenbosch na provincia do Cabo Occidental, en Suráfrica. Constitúe o segundo asentamento europeo máis antigo logo da Cidade do Cabo.

## Historia 
miniatura|Casa típica de estilo holandés de Stellenbosch
O asentamento fundouse en 1679 por orde do gobernador do Cabo, Simon van der Stel de onde lle ven o nome, nas beiras do río Eerste, o asentamento medrou, en 1682 contaba coas súas propias autoridades locais e en 1685 converteuse na sede dun maxistrado con xurisdición sobre 25.000&nbsp;km². Na vila asentouse un grupo de hugonotes franceses que foron claves no desenvolvemento da viticultura, converténdose Stellenbosch no centro da industria vitivinícola surafricana.

## Economía e poboación 
En 1859 abriuse na cidade un seminario da igrexa reformada neerlandesa, e un centro de secundaria, *het Stellenbossche Gymnasium*, en 1866. En 1918 fundouse a Universidade de Stelllenbosch. A cidade é a sede da Universidade de Stellenbosch

Durante a Segunda Guerra Bóer, Stellenbosch foi unha das bases británicas. No sur da cidade construíuse o Technopark Stellenbosch, un polígono tecnolóxico que atraeu a numerosas empresas.

A cidade conta con 90.000 habitantes (2000). A maioría da poboación é de lingua afrikaans, o inglés e o xhosa son as outras linguas que máis se poden escoitar na cidade. Dende o punto de vista étnico a maioría da poboación está formada polo que no censo surafricano se coñece como *colorados*, persoas mestizas de orixe europea, africana e asiática.
Tipo lítico

Un **tipo lítico** é unha peza labrada en pedra que axunta un conxunto de trazos característicos que definen un modelo ou patrón de artefacto de pedra e que se repite dentro da industria lítica prehistórica. A definición dos trazos pode facerse seguindo criterios morfolóxicos, tecnolóxicos ou funcionais. Un tipo pode ser o exemplar ideal de artefacto, o que reúna todos os caracteres esenciais dos demais individuos de igual natureza, pero tamén pode ser un patrón característico, non perfecto pero si un exemplar medio.

A clasificación dos diferentes tipos líticos faise mediante a disciplina coñecida como tipoloxía lítica.
Siconulfo de Salerno

**Siconulfo**, falecido en 851, fillo do príncipe de Benevento Sicón I de Benevento, foi o primeiro príncipe de Salerno, un principado que se separou do Principado de Benevento como consecuencia das loitas que seguiron ao asasinato da sucesor de Sicón e irmán de Siconulfo, Sicardo, príncipe de Benevento (832-839), que foi asasinado polo usurpador Radalxiso.
## Traxectoria
En resposta ao asasinato do seu irmán, a xente de Salerno proclamou príncipe a **Siconulfo**, opoñéndose aos desexos do usurpador Radalxiso, que o tiña prisioneiro na cidade de Taranto. **Siconulfo** foi liberado por xentes de Salerno e Amalfi, que asaltaron a súa prisión disfrazados de comerciantes amalfitanos, o rescataron e o levaron a Salerno. 

Foi Radalxiso quen chamou primeiro na súa axuda a mercenarios sarracenos contra **Siconulfo** en 841, aínda que **Siconulfo** pronto respondeu facendo o mesmo contra o seu opoñente. A guerra durou dez anos, durante os cales os estragos causados polos sarracenos empeoraron e moitas igrexas foron espoliadas. Finalmente, en 849, o rei de Italia e co-emperador do Sacro Imperio Lois II o Mozo, mediou no conflito, e confirmou a división. A chamada *Radelgisi et Siginulfi Divisio Ducatus Beneventani* do principado beneventano, forzando aos dous rivais a asinar unha paz e facendo a **Siconulfo** príncipe de Salerno. As cidades principais do novo principado eran Taranto, Cassano, Cosenza, Paestum, Conza, Sarno, Cimitile (Nola), Capua, Teano e Sora.

**Siconulfo** morreu pouco despois, en 851, e sucedeuno o seu fillo Sicón II, que gobernou en minoría de idade, sendo o poder real manexado polo seu padriño e rexente do Principado de Salerno, Pedro de Salerno.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía
* Gwatkin, H. M., Whitney, J. P., editores *The Cambridge Medieval History: Volume III*. Cambridge University Press, 1926.
Sicón II de Salerno

**Sicón II** foi o príncipe longobardo de Salerno do 851 ao 853. Morreu en 855.
## Traxectoria 
Fillo e sucesor do primeiro príncipe de Salerno, Siconulfo, reinou do 851, ano da morte do pai e da constitución do Principado, ata a súa deposición no 853. 
Foille atribuído o ordinal "II" como sucesor, na parte meridional de Italia, de Sicón I de Benevento.

Á morte do pai, Sicón era aínda menor de idade e puxérono baixo a tutela de Pedro. Tras apenas dous anos de rexencia, Pedro depuxo ao príncipe, que se viu obrigado a fuxir ao norte onda o emperador Lois II. 
Segundo o *Chronicon Salernitanum*, chegou á maioría de idade no '855 e volveu a Salerno a reclamar o trono, pero o envelenaron en Capua uns sicarios de Ademaro, o fillo do conde Pedro, quen o sucedera ilegalmente no trono.
Pedro de Salerno

**Pedro de Salerno** (m. 853) foi un príncipe longobardo de Salerno no 853.
## Traxectoria 
Titor e rexente do príncipe de Salerno Sicón II, que sucedera ao seu pai cando era aínda menor de idade, levou a rexencia do 851 ao 853, cando usurpou o trono e destituíu a Sicón, que se refuxiou no norte de Italia. A toma do poder foille confirmada en decembro do 853 polo emperador Lois II, pero Pedro morreu antes do fin dese ano. Deixou o principado ao seu fillo Ademaro.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Catholic Encyclopedia
Ademaro de Salerno

**Ademaro de Salerno** foi o príncipe longobardo de Salerno, fillo e sucesor do príncipe Pedro de Salerno, quen a principios do 853 lle usurpara o trono ao menor de idade Sicón II, do cal era rexente.
## Traxectoria
Ademaro foi un soberano moi impopular e os territorios do seu principado, e mesmo a súa autoridade, se viron notabelmente reducidos polas presións independentistas do Principado de Capua. No 858 obrigárono a pedir a intervención de Guido I de Spoleto, que obtivo a cambio o val do río Liri. No 861 unha revolta popular guiada por Gaiferos, da estirpe dos *Dauféridas* (isto é, fillos de Dauferio Balbo), derrocou a Ademaro do trono e mandouno á cadea. Durante a súa reclusión sometérono a tortura e cegárono. Gaiferos foi escollido como príncipe no seu posto, instaurando a dinastía dos Dauféridas no trono de Salerno.

## Véxase tamén
### Bibliografía
* Catholic Encyclopedia. (en inglés) Encyclopedia Press, 1917.
* Nicola Cilento, «ADEMARIO (Ademaro)», en *Dizionario Biografico degli Italiani*, Istituto dell'Enciclopedia italiana Treccani (on line)
Ioannis Zizioulas

**Ioannis Zizioulas**, nado o 10 de xaneiro de 1931 e finado o 2 de febreiro de 2023, foi un teólogo da Igrexa ortodoxa. Metropolita de Pérgamo. Membro do sínodo do Patriarcado ecuménico de Constantinopla. Pertenceu á Academia de Atenas.

## Traxectoria 
Ioannis Zizioulas comezou os seus estudos en Tesalónica. Foi discípulo de Georges Florovsky. Doutorouse en 1965 na Universidade de Atenas. Ensinou teoloxía na Universidade de Edimburgo e na Universidade de Glasgow. É profesor visitante do King´s College London e da Universidade de Xenebra.

É unha figura clave do diálogo ecuménico con outras igrexas cristiás presidindo a comisión ortodoxa no diálogo co catolicismo.

## Pensamento 
Desenvolveu unha ontoloxía da persoa derivada dunha fonda investigación da filosofía grega, dos Pais da Igrexa e do pensamento actual. Un compoñente esencial é a liberdade para a autoafirmación e para a participación na relación. Dende unha perspectiva biolóxica, a liberdade do home ten como peculiaridade a posibilidade de elixir suicidarse. É o cambio ontolóxico do bautismo o que produce unha liberdade non constrinxida aos límites da existencia biolóxica. A escatoloxía permite vivir no agora o que será completado coa resurrección mediante unha vida plena e eterna que outorga unha dimensión de liberdade e de esperanza á existencia humana concreta.

Un dos grandes males da cultura occidental é o individualismo. O illamento da persoa vai contra a súa esencia e ten as súas raíces no afastamento de Deus na caída orixinal. Isto fai que o individuo vexa no outro un potencial inimigo ou unha ameaza latente. Esta situación patolóxica só pode ser sandada pola experiencia da común chamada a unha vida plena que ofrece Cristo e que o Espírito realiza na persoa.

Entende que a eucaristía como comuñón no amor é o centro da Igrexa. Deste xeito, nunha igrexa local está expresada toda a universalidade da comunidade de crentes. Afirma que o bispo está ao servizo (*diaconía*) da comunidade, e é en relación con ela como debe ser entendido o seu ministerio.

Sobre o Papado, rexeita o poder xurisdicional no que teima a Igrexa católica. Recoñece que debe existir un primado para que exista unha realidade sinodal, consonte ensina a tradición, pero este non debe implicar un poder xurídico e piramidal como pretende Roma.

A súa concepción da Creación outórgalle unha especial sensibilidade pola ecoloxía e a preservación do medio ambiente.

## Obras 
* *O ser como comuñón*.
* *Lembrando o futuro: unha ontoloxía escatolóxica*.

## Véxase tamén
Ez Dok Amairu

**Ez Dok Amairu** foi un movemento cultural vasco de vangarda representado por un colectivo artístico que desenvolveu a súa actividade entre os anos 1966 e 1972. Son considerados fundamentalmente un colectivo musical que practicaba a canción de autor en lingua vasca, aínda que tamén colaboraron persoas doutros eidos artísticos, e nos seus primeiros obxectivos destacaba o de integrar calquera tipo de manifestación artística vasca.

## Traxectoria 
Xurdidos en Guipúscoa, tiveron unha grande influencia nesa provincia e na de Biscaia, sendo o seu impacto menor no resto de Euskal Herria. O seu nome significa *Non somos trece* e está tomado dun conto popular de Biscaia.

O grupo aparece fortemente influenciado pola experiencia catalá de Els Setze Jutges e na liña doutros colectivos similares como os galegos Voces Ceibes. Convértense nunha das primeiras manifestacións da canción de autor en lingua vasca e manifestan un forte compromiso coa cultura vasca, en posicións próximas á esquerda. Tal actitude implica unha forte confrontación co réxime franquista, tendo que enfrontarse en múltiples ocasións á censura, tanto na edición de discos, como nas actuacións en directo.

O colectivo disólvese no ano 1972, antes da fin da ditadura. Cada un dos seus membros seguirá a súa carreira individualmente.

### Membros 
Os seus protagonistas foron:

* Benito Lertxundi,
* Mikel Laboa,
* Xabier Lete,
* Lourdes Iriondo,
* os irmáns José Ángel e Juan Miguel Irigaray,
* os tamén irmáns Joxean e Jexux Artze,
* Julen Lekuona,
* Néstor Basterretxea
* Jorge Oteiza.