Fariñento

miniatura|Fariñento
miniatura|esquerda|*C.album*
O **fariñento** ou **farnelo** (*Chenopodium album*) é unha planta da familia das amarantáceas, moi común nos países de clima temperado. Medra en solos ricos en nitróxeno e aparece como mala herba no medio dos cultivos.

As súas follas son verdes por riba e cinsentas polo envés. As partes verdes aprovéitanse fervidas xunto coas sementes para enriquecer a fariña dos cereais. Tamén poden ser comidas crúas.

## Descrición 
Adoita medrar en posición vertical nun primeiro momento, acadando alturas de 1-15 dm (rara vez 3 m), porén normalmente convértese en deitada despois da floración (por mor ao peso da follaxe e sementes), a menos que teña o apoio doutras plantas. As follas son alternas e poden variar na súa aparencia. As primeiras que saen preto da base da planta son dentadas e aproximadamente en forma de diamante de 3–7&nbsp;cm de lonxitude e 3–6&nbsp;cm de ancho. As follas na parte superior dos talos son romboidal-lanceoladas de 1–5&nbsp;cm de longo e 0,4–2&nbsp;cm de ancho, cerosas e de aspecto fariñento (de aí o nome), cunha camada abrancazada na parte inferior. As pequenas flores son radialmente simétricas e crecen nas pequenas cimas nunha mesta e ramificada inflorescencia de 10–40&nbsp;cm de longo.

## Hábitat 
O seu rango nativo é escuro por mor ao seu amplo cultivo que inclúe a meirande parte de Europa, de onde Carl von Linné describiu a especie en 1753. As plantas nativas na zona oriental de Asia inclúense en *C. album* , mais a miúdo difiren de espécimes europeos. Preséntase tamén noutros lugares, por exemplo, África, Australasia, América do Norte, e Oceanía, agora prodúcese en case todas partes nos solos ricos en nitróxeno, especialmente en terreos baldíos.

## Propiedades 
Indicacións: é usado como laxante, nutritivo, diurético, antihelmíntico, lixeiramente sedante, hepático.

## Taxonomía 
*Chenopodium album* foi descrita por Linneo (Bosc ex Moq.) e publicado en *Species Plantarum* 1: 219. 1753.
;Etimoloxía:
*Chenopodium*: nome xenérico que deriva da particular forma das follas semellantes ás patas dun ganso: do grego "chen" = (ganso) e "pous" = (pé) ou "podion" = (pé pequeno).

*album*: epíteto latino que significa "albo, branco*.
;Variedades:
* *Chenopodium album var. album* L.
* *Chenopodium album subsp. album* L.
* *Chenopodium album subsp. amaranticolor* Coste & Reyn.
* *Chenopodium album var. candicans* Moq.
* *Chenopodium album var. centrorubrum* Makino
* *Chenopodium album var. microphyllum* Boenn.
* *Chenopodium album var. missouriense* (Aellen) Bassett & Crompton
* *Chenopodium album var. stevensii* Aellen
* *Chenopodium album var. striatum* (Krasan) Kartesz, comb. nov. ined.
* *Chenopodium album var. gabrielli*

;Sinonimia:
* *Chenopodium bilbilitanum* Pau in Vicioso
* *Chenopodium candidans* Lam.
* *Chenopodium lanceolatum* Muhl. in Willd.
* *Chenopodium leiospermum* DC. in Lam. & DC.
* *Chenopodium reticulatum* Aellen
* *Chenopodium viride* L.
* *Anserina candidans* (Lam.) Montandon	
* *Atriplex alba* (L.) Crantz	
* *Atriplex viridis* (L.) Crantz	
* *Blitum viride* (L.) Moench	
* *Botrys alba* (L.) Nieuwl.	
* *Botrys alba var. pauper* Lunell	
* *Botrys pagana (Rchb.) Lunell	
* *Chenopodium agreste* E.H.L.Krause
* *Chenopodium bernburgense* (Murr) Druce	
* *Chenopodium bicolor* Bojer ex Moq.
* *Chenopodium borbasiforme* (Murr) Druce	
* *Chenopodium borbasii* F.Murr	Synonym		
* *Chenopodium × borbasioides f. hircinifolium* (Aellen) Hyl.
* *Chenopodium browneanum* Schult.	
* *Chenopodium catenulatum* Schleich. ex Steud.	
* *Chenopodium concatenatum* Willd.	
* *Chenopodium × densifoliatum* (Ludw. & Aellen) F.Dvorák	
* *Chenopodium diversifolium var. montuosum* F.Dvorák	
* *Chenopodium elatum* Shuttlew. ex Moq.	
* *Chenopodium glomerulosum* Rchb.	
* *Chenopodium laciniatum* Roxb.	
* *Chenopodium lobatum* (Prodán) F.Dvorák
* *Chenopodium missouriense* Aellen	
* *Chenopodium missouriense var. bushianum* Aellen
* *Chenopodium neglectum* Dumort.	
* *Chenopodium neoalbum* F.Dvorák	
* *Chenopodium opulaceum* Neck.	
* *Chenopodium ovalifolium* (Aellen) F.Dvorák	
* *Chenopodium paganum* Rchb.	
* *Chenopodium paucidentatum* (Aellen) F.Dvorák
* *Chenopodium pedunculare* Bertol.	
* *Chenopodium probstii* Aellen	
* *Chenopodium pseudoborbasii* Murr	
* *Chenopodium riparium* Boenn. ex Moq.	
* *Chenopodium serotinum* Ledeb.
* *Chenopodium subaphyllum* Phil.	
* *Chenopodium superalbum* F.Dvorák	
* *Chenopodium superalbum f. kuehnii* F.Dvorák
* *Chenopodium viridescens* (St.-Amans) Dalla Torre & Sarnth.	
* *Chenopodium vulgare* Gueldenst. ex Ledeb.	
* *Chenopodium vulpinum* Buch.-Ham. 
* *Chenopodium zobelii* Murr ex Asch. & Graebn. 
* *Chenopodium zobelii f. hircinifolium* Aellen	
* *Chenopodium zobelii f. multidentatum* Aellen	
* *Chenopodium zobelli* A. Ludw. & Aellen	
* *Vulvaria albescens* Bubani

## Nome común 
En galego, ademais de fariñento, recibe os nomes comúns de **zaincho**, **farnelo**, **farnento, ** **fariñón**.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
# AFPD. 2008. African Flowering Plants Database - Base de Donnees des Plantes a Fleurs D'Afrique.
# CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. México. CONABIO, Mexico City.
# Correa A., M. D., C. Galdames & M. N. S. Stapf. 2004. Cat. Pl. Vasc. Panamá 1–599. Smithsonian Tropical Research Institute, Panama.
# Flora of China Editorial Committee. 2003. Fl. China 5: 1–506. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
# Flora of North America Editorial Committee, e. 2003. Magnoliophyta: Caryophyllidae, part 1. 4: i–xxiv, 1–559. In Fl. N. Amer.. Oxford University Press, New York.
# Forzza, R. C. & et al. 2010. 2010 Lista de espécies Flora do Brasil. https://web.archive.org/web/20100526002559/http://floradobrasil.jbrj.gov.br/2010/. 
# Gibbs Russell, G. E., W. G. Welman, E. Reitief, K. L. Immelman, G. Germishuizen, B. J. Pienaar, M. v. Wyk & A. Nicholas. 1987. List of species of southern African plants. Mem. Bot. Surv. S. Africa 2(1–2): 1–152(pt. 1), 1–270(pt. 2).
# Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.
# Nee, M. 2004. Magnoliidae, Hamamelidae y Caryophyllidae. 2: 1–209. In M. Nee Fl. Reg. Parque Nac. Amboró Bolivia. Editorial FAN, Santa Cruz.
# Zuloaga, F. O., O. Morrone, M. J. Belgrano, C. Marticorena & E. Marchesi. (eds.) 2008. Catálogo de las Plantas Vasculares del Cono Sur (Argentina, Sur de Brasil, Chile, Paraguay y Uruguay). Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 107(1): i–xcvi, 1–983; 107(2): i–xx, 985–2286; 107(3): i–xxi, 2287–3348.

### Ligazóns externas