Alcelaphus lichtensteinii

***Alcelaphus lichtensteinii***, coñecido vulgarmente como **antílope de Lichtenstein** ou **alcélafo de Lichtenstein**, é unha especie de mamífero artiodáctilo ruminante da familia dos bóvidos, subfamilia dos alcelafinos e tribo dos alcelafininos.

É un antílope de tamaño grande que habita nas sabanas e áreas húmidas desde o sur da África Central até Suráfrica.

O seu nome específico honra ao ornitólogo Martin Lichtenstein.

Algúns autores considérano unha subespecie de *Alcelaphus buselaphus*
, mentres que outros considérana como especie única do xénero *Sigmoceros*, *Sigmoceros lichtensteinii*,

## Taxonomía 
A especie foi descrita en 1849 polo zoólogo e explorador alemán Wilhelm Peters na súa obra *Spenerschen Zeitung*, 18 de decembro de 1849: p. descoñecida; reimpresa en 1912 en *Gesellschaft Natuurforschender Freunde zu Berlin for 1839-59*. e, en 1997, por Kingdon), pero, considerada como unha especie distinta por outros autores, colocouse nun novo xénero separado, *Sigmoceros*, en 1979, por Vrba (1979).

Finalmente, incluíuse como especie separada do xénero *Alcelaphus* por Gentry en 1990.

* Antílope grande, cos trazos propios dos alcelafos, pero coa rexión frontal moito máis ancha, e sen formar o típico pedúnculo de onde xorden os cornos. 
* Lonxitude de cabeza e tronco: entre 1,70 e máis de 2,00 mLonxitude da cola: de 45 a 75&nbsp;cm. Altura na cruz: 1,25 m. Peso: entre 120 e 145&nbsp;kg.
[miniatura|240px|Lámina de *[Bubalis lichtensteini* de *The book of antelopes*, (1894).]] 
* Cornos curtos, de 51 a 60,5&nbsp;cm, comprimidos e grosos na súa base, fortemente anelados agás na porción distal, cunha curvatura dupla, en forma que semella a letra "Z", curvados primeiro cara a fóra despois cara a arriba e cara a dentro e finalmente cara a atrás, sendo as porcións terminais case paralelas.
* A coloración do dorso é parda avermellada, brillante, contrastando coa parda amarelada dos flancos, a rexión ventral moito máis clara, e cos cuartos traseiros, abrancazados.
* As femias son similares aos machos, pero cos cornos menos robustos.
* As súas principais diferenzas con *Alcelaphus buselaphus* (que algúns autores consideran conespecíficas, como vimos) son, á parte de que non viven nas mesmas zonas, pola súa coloración máis contratada, polo perfil do dorso, que é menos descendente (as agullas son proporcionalmente máis baixas que en *A. buselaphus*) e pola forma dos cornos.

## Bioloxía 
### Hábitat 
*Alcelaphus lichtensteinii* vive en paraxes despexadas dos bosques de mopáns (*Brachystegia*), paricularmente nas sabanas arboradas abertas, mesturadas con pequenas zonas de *dambos* (campos de gramíneas de baixa altitude, subtropicais ou tropicais, estacionalmente húmidos ou inundados, típicos de países como Angola, República Democrática do Congo, Zambia e Zimbabwe).

### Hábitos
Os alcélafos de Lichtenstein viven usualmente agrupados en pequenos rabaños de até 10 cabezas formados por femias coas súas crías e un macho. O macho ocupa unha posición dominante, porén quen conduce o rabaño en caso de perigo é unha femia. Os machos novos forman rabaños eles sós e, os vellos, a miúdo son solitarios. Estes antílopes teñen comportamento territorial. O macho dominante marca o seu terriotrio escaravellando na terra cos cornos, para o que se "axeonlla"; despois, frega coa cara a terra removida para deixala impregnada coa secreción das súas ben desenvolvidas glándulas preorbitais.

Cando se alarman emiten un "bufido-esbirro" a través das fosas nasais. Cando os machos pelexan con outros na época da reprodución, ás veces emiten un brado.

Estes antílopes teñen unha vista e un oído moi agudos pero, aparentemente, non teñen moi desenvolvido o sentido do olfacto.

### Alimentación 
Os antílopes de Lichtenstein son animais de pasto, e comen durante a maior parte do día, e pola noite. Descansan deitándose na herba, durante as horas máis calorosas do día. Beben diariamente, usualmente pola mañá cedo.

### Reprodución 
Durante a época de celo os machos pelexan entre si para lograren o maior número de femias posíbel para reproducírense. O período de xestación é de 240 días, e a maioría das crías (usualmente unha por parto) nacen nos meses de xullo e agosto.

### Relacións interespecíficas 
**Para pastaren xuntos.** Os rabaños de antílopes de Lichtenstein adoitan unirse temporalmente a outros antílopes, especialmente ao antílope equino (*Hipotragis equinus*) e aos ñus, e tamén a cebras.

**Inimigos.** O principal depredador da especie é o león. Tamén o son, en menor medida, os licaóns, o guepardo e o leopardo. Cada ano son mortos polos predadores aproximadamente a metade dos individuos novos. Ademais, son obxecto de caza por parte do home.

## Distribución e status 
O antílope de Lichtenstein encóntrase nas sabanas e zonas húmidas de Angola, República Democrática do Congo, Malawi, Mozambique, Suráfrica, Tanzania, Zambia e Zimbabwe. Recentemente extinguido en Burundi.

A especie é moi vulnerábel á caza furtiva, e a súa supervivencia a longo prazo está estreitamente vinculada á continuidade da protección efectiva das súas poboacións en áreas tales como reservas de caza, como a *Selous Game Reserve* e outras zonas clave para a especie no oeste e o sur de Tanzania e Zambia. Aínda así, a maioría destas poboacións son estábeis. E esta situación non cambiará mentres nestas áreas continúen apoiando as poboacións sas. Por iso a UINC considera na actualidade a situación da especie como *LC* (pouco preocupante).
  
## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Dorst, J. & Dandelot, P. (1973): *Guía de campo de los mamíferos salvajes de África*, Barcelona: Ediciones Omega, S. A. 
* Groves, Colin & Peter Grubb (2011): 'Tribe Alcelaphini in Wallace, 1876 en *Ungulate Taxonomy*. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-1-4214-0093-8.
* Haltenorth, T. & Diller, H. (1986): *A Field Guide of the Mammals of Africa including Madagascar*. Londres: William Collins Sons & Co Ltd. ISBN 0-00-219778-2. 
* Kingdon, J. (1997): *The Kingdon Field Guide to African Mammals*. Academic Press, Londres e Nova York: NaturalWorld.
* Nowak, R. M. (ed.) (1991): ''Walker's Mammals of the World*. Quinta edición. Baltimore, Maryland, EUA: The Johns Hopkins University Press.
* Rodríguez de la Fuente, F. (1970): *Enciclopedia Salvat de la fauna. Tomo I. África (Región etiópica)*. Pamplona: Salvat, S. A. de Ediciones, pp.&nbsp;112–123. 
* Wilson, D. E., & Reeder, D. M. (editors) (2005): *Mammal Species of the World — A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopskins University Press. ISBN 0-8018-8221-4.

### Outros artigos 
* Bóvidos
* Antílope
* Alcelafinos
* *Alcelaphus*
* *Alcelaphus buselaphus*
* *Alcelaphus caama*

### Ligazóns externas 
* *Alcelaphus lichtensteinii* en ADW
* *Sigmoceros lichtensteinii* en Tree of Life
* *Sigmoceros lichtensteinii* no SIIT
* *Sigmoceros lichtensteinii'' no NCBI