Haliaeetus leucocephalus

***Haliaeetus leucocephalus***, xeralmente chamada pigargo de cabeza branca ou pigargo americano, é unha ave de presa que vive en América do Norte. En América recibe o nome de *bald eagle*, pero en Galicia non sería propiamente unha aguia (*eagle*), xa que as especies de *Haliaeetus* se denominan pigargos; ademais non é calva (*bald*), xa que ten a cabeza emplumada, pero un antigo significado de *bald* en inglés era 'mancha branca', de onde realmente vén o nome, e o epíteto específico, *leucocephalus*, é a latinización de λευκός, leukos, 'branco', e κεφαλή, kephalḗ, 'cabeza'. De tamaño intermedio eran 117 pigargos de cabeza branca migrantes no Parque Nacional dos Glaciares, que pesaban como media 4,22 kg, pero estes eran probablemente exemplares xoves postdispersión, mentres que seis adultos pesados alí tiñan unha media de 4,3 kg. Os exemplares invernantes en Arizona (o peso no inverno adoita ser o maior do ano, xa que, como moitas aves de presa, pasan a maior porcentaxe do tempo buscando comida durante o inverno) eran como media de 4,74 kg.

Os exemplares máis grandes son os de Alasca, onde as femias grandes poden pesar máis de 7 kg e ter unha envergadra alar de 2,44 m. Unha femia adulta en Alasca que se considerou moi grande pesou 7,4 kg. R.S. Palmer rexistrou en 1876 no Condado de Wyoming, Nova York un enorme adulto que fora cazado e pesou 8,2 kg. O culme está entre 3 e 7,5 cm, mentres que as medidas desde a comisura da boca á punta do bico son de 7-9 cm.

A chamada consiste nun débil asubío piador staccato que soa *kliik kik ik ik ik*, algo similar en cadencia á chamada dunha gaivota. As chamadas dos individuos novos tenden a ser máis ásperas e estridentes que as dos adultos. e en 2018 a especie xa nidificaba en todos os estados continentais e provincias dos Estados Unidos e o Canadá. Tamén se congregan en certos lugares en inverno. Desde novembro ata febreiro, mil ou dous mil exemplares invernan en Squamish, Columna Británica, a medio camiño entre Vancouver e Whistler. En marzo de 2024, atopáronse nidificando en Toronto por primeira vez. Xúntanse principalmente ao longo dos ríos Squamish e Cheakamus, atraídos pola desova do salmón na área. Congregacións similares de exemplares invernantes prodúcense en lagos abertos e ríos do norte dos Estados Unidos, onde os peixes son abundantes para pescalos ou comelos como prea.

A especie rexistouse como vagante dúas veces en Irlanda; un espécime xove foi cazado ilegalmente no condado de Fermanagh o 11 de xaneiro de 1973 (inicialmente identificárase como un pigargo europeo), e un exemplar novo exhausto foi capturado preto de Castleisland no condado de Kerry o 15 de novembro de 1987. Hai tamén un rexistro en Llyn Coron en Anglesey, Reino Unido o 17 de outubro de 1978; a procedencia deste individuo aínda se discute.

## Hábitat 
[miniatura|En voo durante unha exhibición en [Ontario, Canadá.]]
miniatura|Durante o adestramento no Canadian Raptor Conservancy.
Aparece durante a tempada reprodutora en virtualmente calquera hábitat de zona húmida americana, como as costas mariñas, ríos, lagos ou marismas ou outros corpos de auga abertos grandes con abundancia de peixes. Prefire corpos de auga cunha circunferencia maior de 11 km, e os lagos cunha área maior de 10 km2 son óptimos para a reprodución desta especie.

Na Florida, os hábitats de nidificación a miúdo consisten en pantanos de mangleiros, ribeiras de lagos e ríos, piñeirais, flatwoods (chairas con piñeiros e arbustos) asolagadas temporalmente, pantanos de árbores caducifolias, e pradeiras abertas e pasteiros con árbores altas espalladas. As árbores preferidas para nidificar na Florida son os piñeiros *Pinus elliottii*, *P. palustris*, *P. taeda* e cipreses, pero nas áreas costeiras do sur adoitan usar os mangleiros. En 20 estudos dos seus hábitos de alimentación por toda a súa área de distribución, os peixes supoñían o 56 % da dieta dos exemplares nidificantes, as aves o 28%, os mamíferos o 14 % e outras presas o 2 %. O seu espectro de presas inclúe máis de 400 especies, moito máis que as do seu equivalente ecolóxico no Vello Mundo, o pigargo europeo. Malia a súa poboación considerablemente baixa, o pigargo de cabeza branca quedaría en segundo lugar entre todos os accipítridos norteamericanos, só lixeiramente detrás do buxato *Buteo jamaicensis*, en número de especies de presas rexistradas.

### Comportamento 
[Un exemplar xove cun salmón no [Parque e Reserva Nacional Katmai.|miniatura]]

Para pescar peixes, descende en picado sobre a auga e arrastra fóra da auga o peixe que está preto da superficie agarrándoo coas gadoupas. Despois, cómeo agarrando o peixe cunha garra e desgarrando a carne coas outras. Teñen estruturas nas dedas chamadas espículas que lles permiten agarrar mellor os peixes. A aguia pescadoras tamén ten esa adaptación. Estes pigargos poden voar levando un peixe que pese tanto coma el, pero se o peixe é demasiado pesado para levantalo, a ave pode ser arrastrada á auga. Os pigargos poden nadar, mais nalgúns casos, arrastran as capturas a terra coas súas gadoupas. Nalgúns casos visue que poden afogar ou morrer de hipotermia. Moitas fontes de información afirman que, igual que outros accipítridos, normalmente non poden engalar carrexando unha presa que teña máis da metade do seu propio peso a non ser que haxa condicións do vento favorables que a axuden. Non son moi selectivos sobre a condición ou orixe dunha carcasa, tanto se a proporcionaron os humanos coma outros animais, accidentes ou causas naturais, pero evitan comer prea cando as perturbacións causadas por humanos son frecuentes. Toman porcións de alimento de carcasas de ata o tamaño de baleas, aínda que as carcasas de ungulados e grandes peixes parecen ser as súas preferidas. Ás veces tamén poden alimentarse de material atopado ou roubado en cámpings e pícnics, así como en vertedoiros de lixo (a alimentación de lixo é habitual principalmente en Alasca)

### Peixes 
miniatura|En voo cun peixe acabado de capturar.
[miniatura|esquerda|Alimentándose de [siluriformes|siluros e outros peixes. Pintado por John James Audubon.]]
No sueste de Alasca, os peixes comprenden aproximadamente o 66 % da súa dieta anual e o 78 % das presas que os pais levan ao niño. No sueste de Alasca comen moitos salmóns das especies *Oncorhynchus gorbuscha*, *O. kisutch* e, máis localmente, *O. nerka* e *O. tshawytscha*. Os pigargos invernantes no río Platte en Nebraska depredan principalmente *Dorosoma cepedianum* e *Cuprinus carpio*.

Os peixes que capturan varían en tamaño, pero son máis grandes que as presas doutras aves piscívoros de América do Norte, cuxas presas normalmente están entre os 20 e 75 cm de longo e prefiren os peixes de 36 cm. Cando os experimentadores lles ofreceron peixes de distintos tamaños na tempada reprodutora arredor do lago Britton en California, os peixes que medían de 34 a 38 cm foron tomados o 71,8 % das veces polos pais, mentres que os peixes que medían de 23 a 27,5 cm eran os elixidos só o 25 % das veces. Moitos peixes mariños máis grandes como o fletán do Pacífico *Hippoglossus stenolepis* e o tiburón limón *Negaprion brevirostris* están entre as súas presas, aínda que probablemente só capturan os xoves, ou peixes acabados de madurar pequenos ou cómenos como prea.

Os peixes betónicos, como os siluriformes, son usualmente comidos despois de que morren e flotan á superficie, aínda que mentres están nadando temporalmnte en augas abertas poden ser máis vulnerables á predación que a maioría dos peixes, xa que os seus ollos enfocan cara atrás. Poden seguir a predadores que deixan tras deles cachos de peixes que mataron, como os osos pardos (*Ursus arctos*), lobos grises (*Canis lupus*) e raposos (*Vulpes vulpes*), para alimentarse secundariamente dos restos das súas capturas.

[miniatura|Un pigargo preparándose para capturar un [arao dos cons de Colony Rock no Refuxio Nacional de Vida Silvestre das Illas de Oregón, Oregón, Estados Unidos.]]

Debido á fácil acesibilidade e falta da defensa contra os pigargos desas especies por non teren un niño formidable, os pigargos poden depredar nesas aves mariñas de todas as idades, desde os ovos aos adultos maduros, e poden decimar grandes porcións dunha colonia. De xeito similar, ocasionalmente tamén matan as aves acuáticas grandes. Os gansos como o *Chen canagica* invernante e o ganso das neves (*Anser caerulescens*), que se xuntan en grandes grupos, ás veces convértense en presas habituais. Outras aves acuáticas grandes que poden ser as súas presas son a movella grande (*Gavia immer*) de todas as idades. As aves limícolas grandes poden caer nas garras dos pigargos. Para a garza azulada (*Ardea herodias*), os pigargos de cabeza branca son os seus únicos inimigos serios en todas as idades. A especie lixeiramente meirande grou americano (*Grus canadensis*) tamén pode ser capturada. Mesmo en raros casos depredan adultos de cisne pequeno (*Cygnus columbianus*).

Os pigargos foron ocasionalmente rexistrados matando outras aves de presa. Nalgúns casos, estes poden ser ataques de competición ou de cleptoparasitismo a especies rivais, pero acaban comendo as vítimas mortas. Sábese que nove especies doutros accipítridos e bufos foron depredados por estes pigargos. As especies de bufos van en tamaño desde os *Megascops kennicotti* aos *Bubo scandiacus*. As aves de presa diúrnas tamén caen vítimas dos pigargos, incluíndo o buxato *Buteo jamaicensis*, azor eurasiático (*Accipiter gentilis*), aguia peixeira (*Pandion haliaetus*) Poden atacar e depredar coellos e lebres de case calquera tamaño, desde coellos *Sylvilagus palustris* a lebres *Lepus californicus* e *L. townsendii*, e lebres árticas (*Lepus arcticus*). Incluso poden atacar e matar o porco espiño americano *Erethizon dorsatum*.

Onde estean dispoñibles, as colonias de focas poden propocionar moita comida. En Protection Island, Washington, aliméntanse frecuentemente de placentas, recentemente nados e crías enfermas de foca común (*Phoca vitulina*). Os mamíferos terestres carnívoros de pequeno ou mediano tamaño son tamén presas infrecuentes. Os mustélidos como *Martes pennanti*, *Neogale vison*, e os máis grandes *Pekania pennanti* están tamén no seu menú. Tamén cazan raposos, como * Urocyon littoralis*, *Vulpes lagopus*, e *Urocyon cinereoargenteus*. Aínda que os criadores de raposos afirman que depreda frecuentemente raposos árticos xoves e adultos criados ao aire libre (non en gaiolas), os episodios de predación son esporádicos. Nun caso rexistrado, dous pigargos alimentáronse dun raposo *Vulpes vulpes* que intentaba cruzar o lago Delaware conxelado en Ohio. Outros carnívoros de tamaño medio, como as mofetas *Mephitis mephitis*, e *Conepatus leuconotus*, e mapaches *Procyon lotor* Nun exemplo coñecido, enxergouse un pigargo de cabeza branca levando un cervato de *Odocoileus hemionus* de 6,8 kg. Ademais, poden capturar o marsupial *Didelphis virginiana*. Con todo, os casos de predación son raros debido aos hábitos nocturnos desta presa. En Texas, as tartarugas de cuncha branda *Apalone* son as que capturan con máis frecuencia, e no Parque Estatal de Torreya capturaran un gran número de *Graptemys barbouri*. Outros réptiles e anfibios que son as súas presas son os lagartos *Elgaria multicarinata*, Outros moluscos, como caracois de terra, peneiras, bivalvos, minchas, mexillóns, luras, e estrelas de mar tamén poden acabar no seu estómago.

Aínda que os pigargos se enfrontan a poucas ameazas naturais, un atacante pouco común pode ser a movella grande (*G. immer*), a cal ela mesma pode ser presa do pigargo. Se ben as movellas grandes normalmente evitan os conflitos, son moi territoriais e atacan os predadores e competidores "apuñalándoos" co seu bico como un coitelo; como a área de distribución do pigargo se incrementou despois de beneficiarse dos esforzos de conservación, estas interaccións observáronse en varias ocasións, incluíndo unha morte dun pigargo en Maine, que se supón se produciu como resultado dun ataque a un niño de movella, recibindo unha ferida penetrante mortal inflixida por unha ou ambas as movellas proxenitoras.

Pénsase que o pigargo é moito máis numeroso en América do Norte que a aguia real, xa que o seu número se estima en polo menos 150.000 exemplares, aproximadamente o dobre que a aguia real. O seu cortexo inclúe chamadas elaboradas e espectaculares e exhibicións de voo que fan os machos.

miniatura|Pigargos coas gadoupas enganchadas nunha danza de apareamento nun voo en espiral en caída libre.
O voo inclúe baixadas en picado, persecucións e piruetas laterais no aire, nas cales voan alto, enganchan as gadoupas e precipíanse en caída libre, separándose xusto antes de chocaren contra o chan. Usualmente, un territorio defendido por unha parella madura está a 1 ou 2 km dalgún hábitat acuático. Este niño é o récord de niño máis grande feito nunha árbore coñecido de calquera animal. Normalmente, os niños utilízanse menos de cinco anos, xa que colapsan nas tormentas ou as pólas da árbore que os soportaban rompen polo seu enorme peso. Porén, sábese dun niño no medioeste que foi ocupado continuadamente por polo menos 34 anos. En 2024, no *National Conservation Training Center* (NCTC) de Virxina Occidental, a cámara das aguias do NCTC gravou como dous polos de pigargo eran atacados e devorados polo seu pai en canto a nai se foi do niño. O NCTC sinalou no seu comentario sobre o incidente que ese comportamento "foi observado noutros niños e non é raro en aves de presa."

En raras ocasións, foron vistos adoptando polos doutra ave rapaz no seu niño, como se viu en 2017 nunha parella no Santuario de Aves Migratorias de Shoal Harbor preto de Sidney, Columbia Británica. A parella de pigargos en cuestión crese que levara un xove buxato *Buteo jamaicensis* ao seu niño seguramente como presa, pero o polo acabou sendo aceptado como membro da familia por ambos os pais e polos verdadeiros polos dos pigargos que había no niño. O buxato conseguiu emplumar con éxito naquel niño.

## Lonxevidade e mortalidade 
miniatura|Xoves que acaban de emplumar.

A vida dun pigargo dura como media na natureza uns 20 anos, e o individuo máis vello confirmado tiña 38 anos. En catividade, adoitan vivir máis. Nun caso, un individuo en catividade en Nova York viviu case  50 anos. Igual que ocorre co tamaño, a duración media da vida dunha poboación de pigargos parece estar influenciada pola súa localización e acceso ás presas. Como a especie xa non é fortemente perseguida, a mortalidade dos adultos é bastante baixa. Nun estudo na Florida, os pigargos adultos tiñan un 100 % de taxa de supervivencia anual.

A maioría da mortalidade non relacionada co ser humano afectaba a ovos ou crías. Arredor do 50 % dos pigargos sobrevivía ao seu primeiro ano. Se o acceso á comida é baixo, a presenza parental no niño pode se menor porque ambos os pais deben saír a buscar comida, o que resulta nunha menor protección do niño.

## Relacións cos humanos 
### Declive poboacional e recuperación 
[miniatura|Dentro dun vertedoiro e estación de tansferencia de lixo, en [Homer, Alasca.]]
Antes, este pigargo víase comunmente no continente, pero foi grvemente afectado a metade do século XX por diversos factores, entre eles o adelgazamento da casca dos ovos atribuída ao uso do pesticida DDT.
Outros factores da redución de poboación foron a perda xeneralizada de hábitats axeitados, así como a súa caza tanto legal coma ilegal. En 1930 un ornitólogo da cidade de Nova York escribiu que no territorio de Alasca nos 12 anos anteriores, cazáranse aproximadamente 70.000 pigargos. Moitos dos cazadores matábanos debido á creenza mantida desde hai longo tempo de que os pigargos atrapaban años e mesmo nenos coas garras, aínda que as aves eran inocentes da maioría destes actos de predación que se lles apoñían (a predación de años é rara, e a predación de humanos crese que nunca existiu). En 1978, o Servizo de Vida Silvestre e Pesca dos Estados Unidos decribía a caza ilegal como "a causa principal da mortalidade directa tanto en pigargo adultos coma en inmaturos". Entre as principais causas de morte dos pigargos están o envelenamento por chumbo, outros envelenamentos, choques contra vehículos e por electrocución contra liñas eléctricas. Un estudo publicado en 2022 en Journal Science atopou que máis da metade dos pigargos adultos en 38 estados dos Estados Unidos padecían de envelenamento por chumbo. O pigargo foi declarado especie en perigo nos Estados Unidos en 1967, e as emendas á lei de 1940 entre 1962 e 1972 restrinxiron aínda máis os usos comerciais e aumentaron as sancións para os que as incumprisen. Quizais o máis significativo na recuperación da especie, en 1972, foi a prohibición do uso do DDT nos Estados Unidos debido a que inhibía a reprodución de moitas aves. Por algún tempo, o bastión da poboación reprodutora de pigargos nos 48 estados contiguos estaba na Florida, onde se mantiñan un millar de parellas nas poboacións silvestres, que noutros estados foran reducidas significativamente polo uso do DDT. Hoxe, o estado contiguo co maior número de parellas reprodutoras de pigargos é Minnesota, cunha estimación de 1.312 parellas, superando a contaxe máis recente da Florida de 1.166 parellas. 23 estados teñen agora polo meno 100 parellas reprodutoras de pigargos.

O pigargo foi oficialmente retirado da lista de especies en perigo do goberno federal dos Estados Unidos o 12 de xullo de 1995, polo Servizo de Vida silvestre e Pesca dos Estados Unidos, ao ser reclasificada como "especie ameazada". O 6 de xullo de 1999, fíxose a proposta de "retirar o pigargo de cabeza branca dos 48 estados contiguos da Lista de vida silvestre en perigo e ameazada". Foi finalmente retirada da lista o 28 de xuño de 2007. Tamén lle foi asignada a categoría de nivel de risco de "preocupación menor" da Lista Vermella da IUCN. e, nese sentido, o pigargo pode considerarse unha praga.

### Permisos para matalos 
En decembro de 2016, o Servizo de Vida Silvestre e Pesca dos Estados Unidos propuxo ampliar os permisos ás compañías de enerxía eólica para matar accidentalmente ata 4.200 pigargos ao ano sen seren sancionadas, catro veces máis que a cifra anterior. Os permisos durarían 30 anos, seis veces máis que o límite anterior de cinco anos.

### En catividade 
[miniatura|O pigargo de Alasca ao que se lle chamou Lady Baltimore, que sobreviviu a un intento de furtivismo, no [Juneau Raptor Center, o 15 de agosto de 2015,]]
Cómpre dispoñer de permisos para ter pigargos de cabeza branca en catividade nos Estados Unidos. Os permisos son principalmente concedidos a institucións públicas educativas, e as aguias que nelas se exhiben son individuos con lesións permanentes que non poden ser liberados na natureza. As instalacións onde se teñen os pigargos deben estar equipadas con gaiolas adecuadas e con traballadores experimentados no manexo e coidado dos pigargos. Os pigargos poden ter unha vida longa en catividade se son coidados debidamente, pero non se reproducen ben incluso nas mellores condicións. e Inglaterra, é necesaria licenza para ter pigargos en catividade para falcoería.

## Significado cultural 
O pigargo de cabeza branca é importante en varias culturas nativas americanas e, como símbolo nacional dos Estados Unidos, aparece en selos e logotipos, moedas, selos de correos e outros obxectos relacionados co goberno federal.

### Papel nas culturas nativas americanas 
O pigargo é unha ave sagrada nalgunhas culturas indíxenas norteamericanas e as súas plumas, igual que as da aguia real, son fundamentais en moitos costumes relixiosos e espirituais dos nativos americanos. Considéranse en moitas culturas mensaxeiros espirituais entre os deuses e os humanos. Os lakotas, por exemplo, dan unha pluma de pigargo como símbolo de honra a un persoa que realiza unha misión. Nos tempos modernos, pode darse nun acontecemento como unha graduación nun instituto. Os choctaws consideran o pigargo símbolo da paz, porque ten contacto directo co mundo superior do sol.

### Símbolo nacional dos Estados Unidos 
[miniatura|upright|[Selo do presidente do Estados Unidos.]]

O pigargo é o símbolo nacional dos Estados Unidos.

Os pais fundadores dos Estados Unidos gustaban de comparar a súa nova república coa República Romana, a cal utilizaba a imaxe simbólica dunha aguia (xeralmente a aguia real). O 20 de xuño de 1782, o Congreso Continental adoptou o deseño para o Gran Selo dos Estados Unidos, que representaba un pigargo de cabeza branca agarrando coas gadoupas 13 frechas e unha rama de oliveira con 13 follas.

En contra desa lenda popular, non hai probas de que Benjamin Franklin algunha vez apoiase publicamente o pavo *Meleagris gallopavo*, en lugar do pigargo, como símbolo dos Estados Unidos. Porén, nunha carta escrita á súa filla en 1784 desde París, criticando a unha institución da época, a Sociedade dos Cincinnati, expresou o seu desagrado persoal polo comportamento do pigargo. Na carta Franklin dicía:

Franklin opúxose á creación da Sociedade porque considerábaa, coa súa membresía hereditaria, como unha orde nobre pouco grata na República acabada de independizarse, contraria aos ideais de Lucio Quincio Cincinnato, do cal a Sociedade recibía o nome. A Sociedade creársase para commemorar a Guerra de Independencia dos Estados Unidos de América e formaban parte dela só militares que participaran en dita guerra e os seus descendentes. A súa referencia aos dous tipos de aves interprétase como comparación satírica entre a Sociedade dos Cincinnati e Cincinnato.

### Cultura popular 
O pigargo represéntase a miúdo na cultura popular, en gran parte debido ao seu papel como símbolo dos Estados Unidos, pero tamén porque é un predador grande. En películas e na televisión, a chamada do buxato *Buteo jamaicensis* é a miúdo un substituto da chamada do pigargo, porque a do primeiro é moito máis alta e potente.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Identificación 
* Grant, Peter J. (1988) "The Co. Kerry Bald Eagle" *Twitching* 1(12): 379–80 – describes plumage differences between bald eagle and white-tailed eagle in juveniles

### Ligazóns externas 
* The National Eagle Center
* American Bald Eagle Foundation
* American Bald Eagle Information 
* Bald eagle bird sound – Florida Museum of Natural History

### Vídeos 
* 
* 
* Photo field guide on Flickr
* 100+ Bald Eagles