open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Penarrubia, Baralla

**Santa María de Penarrubia** é unha parroquia do concello lugués de Baralla. Segundo o IGE en 2009 tiña 167 habitantes (92 homes e 75 mulleres), distribuídos en 12 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 220 habitantes.

## Historia 
Trala división territorial de España en 1833 a parroquia de Penarrubia pasou a formar parte do concello de Neira de Rei.

## Patrimonio 
A súa igrexa parroquial atópase na actualidade nun mal estado de conservación. Inclúe un retablo barroco de 1767 e outro neoclásico.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Penarrubia 
### Parroquias de Baralla 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Baralla
* Concello de Neira de Rei

### Ligazóns externas 
* Penarrubia na web do concello de Baralla
* Artigo sobre a igrexa de Penarrubia
* Penarrubia.gal
Epéntese

A **epéntese** é o fenómeno fonolóxico (ou fonético) consistente na adición dun fonema (ou son) na posición media dunha palabra ou secuencia fónica. Este fenómeno pode darse ó longo da historia da lingua ou sincronicamente en diferentes variedades diatópicas.

Un exemplo pode ser o paso de *aldea* a *aldeia* ou de *a alma* a *a i-alma*. Este último exemplo é moi habitual na lingua galega coloquial e denomínase "i epentético antihiático" (cf. anaptixe).

Exemplo de uso:
: *Voume prá beira do río*
: *que consola ouvir a iauga*,
: *porque a iauga vai dicindo*
: *todo pasa, todo pasa*.
Aférese

**Aférese** pode referirse a:
*En medicina, a **aférese** é unha doazón de sangue na que se separan algunhas das súas compoñentes (plaquetas, plasma, eritrocitos) e o restante se retorna ao torrente sanguíneo. Pode subdividirse en plasmaférese, plaquetoaférese, eritroaférese e citoaférese
*En lingüística, a **aférese** é un fenómeno de eliminación dunha secuencia fónica inicial.
Apócope

Unha **apócope** é un fenómeno fonolóxico (ou fonético) consistente na eliminación ou perda dun fonema (ou son) na posición final dunha palabra ou secuencia fónica. Este fenómeno pode darse ó longo da historia da lingua ou diacronicamente en diferentes variedades sintópicas.

Un exemplo pode ser o paso de *grande* a *gran* ou de *Santo* (usado en galego ante vogal: Santo André de Teixido, Santo Iago > Santiago, Santo Antón) a *San* (que en galego se usa ante inicial consoante: *San Tomé e Príncipe*, *San Domingos de Bonaval*).
Anacoluto

Un **anacoluto** é unha figura retórica de pensamento, un fenómeno da lingua no que unha expresión está morfolóxica ou sintacticamente mal construída pero é comprensible semanticamente. Un exemplo podería ser:

**A comprensión da Idade Media en Europa esixe o coñecemento do latín, xa que era a lingua franca culta que abranguía a tódolos países*.
Aquí é agramatical omitir na segunda parte o elemento xustaposto á subordinada (que se supón que é *o coñecemento do latín*), debido a que non é correcto que *o coñecemento* fose *a lingua franca* (un coñecemento dunha lingua non é unha lingua, ou polo menos non é iso o que se pretende expresar a non ser que sexa metaforicamente). No entanto, o contexto e a lóxica da expresión obriga a pensar que o que era *a lingua franca* fose *o latín*'. Outro exemplo podería ser:
**Os resultados e as conclusións tiradas do experimento son fiables*.

Neste caso, a lingua galega establece que o xénero non marcado do plural é o masculino, polo tanto cando se xuntan masculinos e femininos o adxectivo plural debe estar en masculino. A corrección política ou a influencia por analoxía semántica inducen a usar o feminino, que se entende que afecta ós dous elementos.
O anacoluto é unha estrutura permitida gramáticalmente pola lingua debido a que se parte do coñecemento enciclopédico e da actuación lingüística.
Transcrición

A **transcrición** é a acción e resultado de plasmar nalgún sistema de escrita o expresado doutro xeito, tanto oralmente coma noutro sistema de escrita no orixinal. A transcrición esixe a existencia dun sistema de escrita, pero non implica necesariamente que deba ser de ningún xeito determinado (alfabeto, silabario, rasgal, pictográfico ou outros). Normalmente, o termo úsase para o primeiro dos casos descritos, mentres que para o segundo se utiliza a denominación de transliteración.

## Transcrición fonética 
A fonética céntrase no estudo de tódolos sons que o ser humano é capaz de producir para comunicarse. Para iso debería contar cun sistema de rexistro da voz exacto: dado que nos inicios desta disciplina lingüística non existían gravadoras, ideouse un sistema de transcrición que busca ser quen de recoller inequivocamente o que se pronuncia. Un destes sistemas de transcrición fonética, o máis utilizado internacionalemnte é o alfabeto da Asociación Fonética Internacional ou AFI (en inglés *International Phonetic Association*, abreviada IPA), que utiliza símbolos para reflectir os sons producidos. Moitos destes símbolos proceden do alfabeto latino, pero para distinguilos dos grafemas deben ir sempre pechados por parénteses rectas (tamén chamadas corchetes). O sistema clasifica os sons segundo un patrón de fonética acústica. Ademais, utiliza certos signos diacríticos que permiten matizar moito máis o limitado número de símbolos. Outros símbolos auxiliares poden marcar trazos coma o ton, o acento de intensidade, a entoación ou certas características menos estendidas (retroflexión, chasquidos ou *clics*, obstrucións ou *stops* etc.).

Outro sistema, xa en desuso, é o alfabeto da Revista de Filoloxía Española ou RFE.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Transliteración

### Ligazóns externas 
* Páxina oficial co AFI e as fontes para a súa escrita nun ordenador 
* Proxecto de transcrición dun corpus de fala bilingüe galego-castelán
Ábaco

miniatura|Ábaco chinés
O **ábaco** é un instrumento de cálculo que consiste nun cadro de madeira, mármore ou pedra calcaria que leva bólas enfiadas en arames. Empregado antes da introdución do sistema numeral árabe, utilizado aínda polas persoas con problemas visuais.

## Tipos 
### Ábaco romano 
O ábaco romano levaba dúas series de oito arames na que enfiaban as bólas, representando de dereita a esquerda as onzas, as unidades, as decenas, os centos, seguindo ata o millón.

### Ábaco chinés 
O ábaco chinés (算盤 ou 筭盤, suànpán), antecedente do ábaco moderno, apareceu arredor do 2500 a.C.. En cada arame conten dúas bolas na parte superior e cinco na inferior.

## Véxase tamén
Rotacismo

O **rotacismo** é un fenómeno fonético que consiste na realización dun fonema coma un son de consoante vibrante simple alveolar sonora /ɾ/. Constitúe un dos fenómenos característicos do galego na adaptación dos grupos consonánticos (xeralmente latinos) bl-, cl-, fl-, gl- e pl- perante vogal. Nos exemplos a seguir indícanse os étimos non latinos:

* /BL/: **branco** < (alto alemán antigo) *blank*; **brando** < *blandus*; **obrigar** < *obligare*; **nubrar** < *nub(i)lare*
* /CL/: **cravo** < *clavus*; **escravo** < *sclavus*; **segrar** < *saec(u)laris*; **igrexa** < *ecclesia*
* /FL/: **frouxo** < *fluxus*; **fraco** < *flaccus*; **frauta** < (prov.) *flauta*; **frota** < (fr.) *flotte*; **chifre** < (fr.) *chiffler* < (lat. dialectal) *sif(i)lare*
* /GL/: **regra** < *reg(u)la*; **singradura** < (fr.) *singler* < (alt. ale. ant.) *segelen*; **xograr** < (prov.) *joglar* < (lat.) *joc(u)laris*
* /PL/: **praza** < *platea*, **cumprir** < *complere*; **dobre** < *duplu*; **Pobra** < *pobrar < *pop(u)lare*

Nalgunhas zonas do interior de Galiza (triángulo entre Tabeirós, A Ulloa e a Terra de Celanova) e esporadicamente por todo o país, o fonema /s/ realízase con rotacismo perante consoante sonora (*ar vacas* en vez de *as vacas*, *or días* en vez de *os días*). Máis minoritario é o rotacismo perante fricativa xorda (*ar flores*, *or seis*, *or zapatos*).

No latín clásico deuse na época inicial para o /s/ en posición intervocálica, convertendo *fuesim* en *fuerim*. Exemplos de rotacismo tamén se dan en certos dialectos do grego antigo e na historia do alemán.

## Notas
Archibald Alison

**Archibald Alison**, nado en Kenley (Shropshire) o 29 de decembro de 1792 e finado en Glasgow o 23 de maio de 1867, foi un historiador escocés.
## Traxectoria 
A súa familia transladouse a Edimburgo en 1800, no outono de 1814 visita Francia, froito desa estadía é a obra *Travels in France during the Years 1814-1815* (1815), escribiu libros xurídicos como *Principles of the Criminal Law of Scotland* (1832) e *Practice of the Criminal Law of Scotland* (1833)

Autor de *History of Europe from 1798 to 1815* (1842) en 10 volumes, foi moi popular, traduciuse a numerosas linguas, entre elas o árabe e o hindi.
Eta Ursae Majoris

**Eta Ursae Majoris** (*η Ursae Majoris* / *η UMa*), máis coñecida coma **Alkaid** ou **Benetnash** é unha estrela da constelación da Osa Maior, situada a 108 anos luz da Terra, posúe unha magnitude aparente de +1.9, e a súa clasificación espectral é **B3**. Esta estrela, xunto con Mizar, Alioth, Megrez, Phecda, Merak e Dubhe forma un dos asterismos máis famosos, o chamado *Cazo* ou *Carro*, e coñecido en Galicia coma Setestrelo.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Asterismo
* Ursa Major, constelación á que pertence Alkaid.
* Setestrelo, asterismo da constelación da Osa Maior ó que pertence tamén Alkaid.
* Mizar
* Alioth
* Megrez
* Phecda
* Merak
* Dubhe
Fonemática

Ante a fonoloxía, que é a rama da lingüística que estuda os sistemas fónicos das linguas, e fronte á fonética (estuda a articulación física da linguaxe), a **fonemática** é o estudo dos sons no discurso, dado que, cada vez que se emite unha sílaba ou palabra, non se realiza do mesmo xeito, porque cada emisión depende dos outros sons que a rodean. Os sons adquiren valores distintos segundo a función que ocupen nun contexto dado, con todo existen uns trazos que non varían e que permiten recoñecelos sen confusións en calquera posición.
Unión de Carballeda de Valdeorras

A **Unión de Carballeda de Valdeorras** foi un partido político de ámbito municipal de Carballeda de Valdeorras. Liderado pola alcaldesa deste municipio, María Carmen González Quintela, tras abandonar o PSdeG-PSOE en setembro de 1997. Nas eleccións municipais do 1999 logrou a maioría absoluta cun 56,51% dos votos e 7 dos 11 concelleiros da corporación dos concello, conservando así a alcaldía. Nas eleccións municipais de 2003 acadou o 70'29% dos votos, co que conseguiu 8 dos 11 concelleiros. En 2007 obtivo o 64,44%, e repetiu os 8 concelleiros. O partido desapareceu trala integración de González Quintela e o seu equipo no PPdeG nas eleccións de 2011.
Abade

miniatura|Insignias abaciais para brasón de armas dun abade
Un **abade** (do arameo *abba* 'pai', a través do grego *abbás* e o latín *abbăte*) é o superior dunha comunidade de monxes. Na Igrexa ortodoxa recibe o nome de *hegúmenos* ou *arquimandrita*. En galego a superiora dunha comunidade de freiras denomínase abadesa (do latín tardío *abbătissa*).

O título ten a súa orixe nos mosteiros de Siria, axiña esparexidos no Oriente Medio e Europa. Ao primeiro era un título de respecto dado a todos os monxes, pero axiña quedou restrinxido ao superior. O título de abade é de uso xeral nas ordes monásticas occidentais, aínda que en ordes como os dominicanos, carmelitas, cartuxos e agostiños recibían o nome de *Praepositus*, *Provost* e *Prior*, e entre os franciscanos *Custos.*

En Exipto o abade non tiña definida a súa xurisdición; ás veces rexía unha comunidade, outras varias. A partir da Regra de San Bieito o abade só ten a xurisdición sobre unha soa comunidade. Isto cambiou coa creación da Orde cluniacense, cando se recoñeceu a existencia dun abade supremo que exerce xurisdición sobre todas as casas dunha orde.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas
María Carmen González Quintela

**María Carmen González Quintela**, nada en Sobradelo (Carballeda de Valdeorras) en 1957, é unha  política galega do PPdeG.

## Traxectoria 
Estivo na oposición do concello de Carballeda de Valdeorras durante oito anos encabezando a candidatura do PSdeG-PSOE. En 1991 foi elixida alcaldesa como cabeza da lista máis votada. En 1995 revalidou a alcaldía con maioría absoluta, e foi designada deputada provincial. En setembro de 1997 abandonou o PSdeG xunto coa práctica totalidade do seu grupo de goberno, por mor das súas discrepancias coa dirección do partido sobre a elaboración das candidaturas para as eleccións autonómicas dese ano. Negouse a renunciar como deputada provincial, pese ás peticións dos seus excompañeiros, e pasou a formar parte do grupo mixto da Deputación.

Constituíu a formación independente Unión de Carballeda de Valdeorras, á fronte da cal revalidou a alcaldía en 1999, 2003 e 2007, en tódalas ocasións con maioría absoluta.

Nas municipais de 2011 encabezou a lista do PPdeG e volveu acada-la alcaldía con maioría absoluta. Volveu ser elixida alcaldesa con maioría absoluta polo PPdeG en 2015, 2019 e 2023. Nese último ano foi designada deputada provincial.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Eleccións municipais en Carballeda de Valdeorras
Al-Kindi

**Abu Yousuf Yaqub ibn Ishaq al-Kindi**, en árabeأبو يوسف يعقوب ابن إسحاق الكندي, tamén coñecido como **Alkindus** en Occidente, nado en Kufa arredor do ano 800 e finado en 873, foi un filósofo, científico e oftalmólogo árabe.

## Traxectoria 
Fillo dun oficial do califa Harun al-Rashid, entrou ao servizo al-Mutawakkil como calígrafo. Ao igual que Averroes, Avicena e Alhazen, fou un mestre en moi diversas áreas de coñecemento. Foi un experto en música, filosofía, astronomía, medicina, xeografía e matemáticas, e pasou moitos anos en Bagdad dedicado ao estudo desas materias.

Foi o primeiro farmacólogo en determinar e aplicar a dose correcta para moitas das drogas coñecidas no seu tempo, como químico foi un firme opeñente da alquimia, como matemático escribiu libros dedicados áo sistema numérico creado por Al-Khawarizmi, traduciu a Aristóteles e a outros filósofos gregos áo árabe.

Autor prolífico escribiua máis de 250 libros, moitos deles traducidos na Idade Media ao latín.
Síncope (lingüística)

A **síncope** é un fenómeno fonolóxico (ou fonético) consistente na elisión ou perda dun fonema (ou son) na posición media dunha palabra ou secuencia fónica. Prodúcese especialmente nas vogais e sílabas átonas. Este fenómeno pode darse ó longo da historia da lingua (como na pasaxe do latín *calidus* ao galego *caldo* ou de *delicatus* a *delgado*) ou sincronicamente, en diferentes variedades diatópicas ou diastráticas (como o paso de *cereixa* a *zreixa* ou de *para* a *pra*).

## Na antroponimia 
Varios nomes galegos son resultado de procesos de síncope. Por exemplo:

Bieito/Bento<Benedito<*Benedictus*

Breixo<*Verissimum*

Cía/Icía/Cilla<Cecilia<*Cæcilla*

Comba<*Columba*

Fiz<*Felix*

(H)adrán/(H)adrao<(H)adrián/(H)adriano<*Hadrianus*

Paio<Pelaxio<*Pelagius*

Uxía<Ouxea/Euxea<Eugenia<*εὐγενής*

Xan<Xoán<*Johan*

Xes/Xenxo< *Genesius*

Xián/Xiao/Xillán/Xillao<Xulián<*Iulianus*
Alkmaar

**Alkmaar** é unha municipalidade no noroeste dos Países Baixos, na provincia de Holanda Setentrional, en 2008 tiña 93.800 habitantes. Tal denominación aparece recollida por vez primeira no século X. Alkmaar acadou o recoñecemento de cidade en 1254. A parte vella da cidade encádrase nun antigo banco de area que protexía a cidade do mar. En 1573, os españois, dirixidos polo Duque de Alba, sitiaron a cidade. Máis tarde ese mesmo, o 8 de outubro, converteuse na primeira cidade dos Países Baixos en se liberar da ocupación española.

Conta cun importante mercado de queixos, un dos catro que aínda se celebran nos Países Baixos.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Web oficial de Alkmaar
Lawrence Alma-Tadema

miniatura|As rosas de Heliogábalo de Alma-Tadema, 1888
**Lawrence Alma-Tadema** (Dronrijp 1836 - 1912) pintor británico de orixe holandesa.
Estudou en Anveres, en 1869 trasladouse a Inglaterra e fíxose coñecido ao pintar semiespidos inseridos en ambientes da Grecia clásica, Roma e Exipto. En 1873 adopta a nacionalidade británica.
Illa do Almirantado

A **Illa do Almirantado** (**Admiralty Island** en inglés e **Kootznoowoo** en tinglit) forma parte do arquipélago de Alexander no sueste de Alasca, Estados Unidos. Ten 4264,1&nbsp;km² con 145&nbsp;km de longo por 56 de largo, a maior parte do seu territorio é un parque nacional creado en 1978. Angoon é o único asentamento da illa, e ten 572 habitantes. A illa do Almirantado é o territorio tradicional do grupo tinglit dos Kootznoowoo, arredor de 1700 entraron en contacto cos cazadores de peles rusos e ingleses no ano 1794 o capitán George Vancouver deulle o actual nome.

A illa ten a maior concentración de osos pardos do mundo (arredor de 1600), superando en número aos residentes humanos do Almirantado case tres a un. A zona de observación do oso pardo de Pack Creek ofrece aos visitantes a oportunidade de observar osos pardos no seu hábitat natural mentres pescan salmón e interactúan entre eles durante os meses de verán. Requírense permisos para todos os visitantes a Pack Creek; Poden obterse a través do Servizo Forestal.
Almati

**Almati** (en kazako cirílico *Алматы*, en latino *Almatı*), a antiga **Alma-Ata** e ata 1921 **Verny**, é a principal cidade de Kazakhstán con 1&nbsp;477&nbsp;564 habitantes no 2013.

O nome significa *das mazás* por ser as maceiras orixinarias desta zona. En 1854 unha división de cosacos siberianos fundaron o forte Zailiysky preto da cordal de Tian Shan. Ao ano seguinte cambiouselle o nome a Verny. No terremoto de 1911 a cidade quedou desfeita, tan só a catedral ortodoxa se mantivo en pé.

En 1929 Almati converteuse na capital de Kazakhstán. En 1991, coa independencia de Kazakhstán, converteuse na capital dese estado ata 1998, no que se transladou a Astana.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina oficial de Almati
Illas do Almirantado

[miniatura|dereita|250px| Mapa de [Papúa-Nova Guinea coas **illas do Almirantado** na parte superior en vermello]]
As **Illas do Almirantado** (**Admiralty Islands** en inglés) é un grupo de 18 illas do arquipélago Bismarck, en Papúa-Nova Guinea. Ás veces chamadas Illas **Manus**, nome da illa maior. As illas forman a **provincia Manus**. Teñen unha superficie de 2102&nbsp;km² e 32.713 habitantes. A principal cidade é Lorengau

## Historia 
O arquipélago foi descuberto orixinalmente por Schouten e Le Maire en 1616, antes de que Carteret as volvese atopar en 1767. En 1781 foi descuberta por Francisco Antonio Maurelle e chamouna Don José Basco. É posible que foran descubertas por Álvaro de Saavedra, xa en 1529.
 
As illas foron convertidas en protectorado alemá en 1880 e mandato australiano en 1920.

Os xaponeses ocuparon as illas durante a segunda guerra mundial, en agosto de 1942 estableceron unha pequena base militar preto da vila de Rossum, na illa de Manus.

O 29 de febreiro de 1944 os aliados invadiron as illas durante a Operación Brewer, dirixida polo xeneral americano Douglas MacArthur. Unha vez conquistadas construíron unha gran base militar Seedler Harbour, que tivo grande importancia nas operacións militares en Papúa-Nova Guinea e as Filipinas.

Logo da guerra, o grupo de illas foi novamente administrado por Australia e Papua Nova Guinea, o 16 de setembro de 1975 alcanzase a súa plena soberanía.

Hoxe en día, as illas do Almirantado son parte da provincia de Manus, en Papua Nova Guinea.
Abadesa

framed|Miniatura da abadesa Svanhild de Essen (século XI)
Unha **abadesa** (do latín tardío *abbatissa*, forma feminina de *abbas*, abade) é a superiora dun mosteiro ou convento de freiras.

A forma da elección, posición, dereitos e autoridade dunha abadesa correspóndese, xeralmente, cos dun abade. O cargo é electivo por voto secreto das irmás. A beizón eclesiástica serve para admitila solemnemente no seu cargo. O Concilio de Trento fixou os 40 anos, con 8 de profesión para poder optar ao cargo. A abadesa ten o dereito de demandar absoluta obediencia das súas freiras, suxeita ao bispo, pero non poder exercer as funcións espirituais do sacerdocio que na igrexa católica están reservadas aos homes.

Na igrexa luterana de Alemaña o título de abadesa sobreviviu para designar a cabeza dos mosteiros evanxélicos que continuaron despois da reforma protestante.
Epsilon Orionis

**Epsilon Orionis** (*ε Orionis* / *ε Ori* / *46 Orionis*), tamén coñecida coma **Alnilam** é unha grande estrela azul na constelación de Orión de magnitude aparente 1.7 e a 1.340 anos luz da Terra, o nome deriva do árabe *Al Nitham* ou *Al Nathm* (*O anel de perlas*). É a cuarta estrela máis luminosa de Orión. É unha das 57 estrelas usadas na navegación celestial. Nas latitudes medias, é o punto máis alto no cero arredor das 10 PM do 10 de decembro.

O seu espectro relativamente simple fíxoa útil para estudar o medio interestelar.

Está arrodeada dunha nube molecular, NGC 1990, os seus ventos estelares chegan aos 2.000&nbsp;km/s, o que causa que perda masa vinte millóns de veces máis rápido có Sol.

Alnilam é unha superxigante azul que seguramente mudará en superxigante vermella e entón estourará como unha supernova: segundo os astrónomos ocorrerá dentro dun millón de anos.
Zeta Orionis

**Zeta Orionis** (*ζ Orionis* / *ζ Ori*), máis coñecida coma **Alnitak** é un sistema estelar no oeste da constelación de Orión. Localizada a 817 anos luz da Terra. Inclúe unha estrela superxigante azul 30.000 veces máis luminosa có Sol. A súa magnitude absoluta e -6.6. O nome ven do árabe *Al Nitak* (*o cinto*). Ao sur de Alnitak está situada a nebulosa IC 434
Colexio electoral (concepto)

:*Este artigo é sobre o concepto de colexio electoral. Para ver información sobre o edificio, consulta Colexio electoral (local)*

O **colexio electoral** é o conxunto de persoas encargado de elixir un determinado representante político mediante o sistema de sufraxio indirecto.

No sistema de sufraxio indirecto os votantes non elixen directamente o candidato senón *electores*, que á súa vez teñen a misión de escolleren o candidato. Unha vez escollidos os *electores* deben formar un *colexio electoral* para proceder a votar, e eventualmente negociar e deliberar, co fin de determinar cal será en definitiva o candidatos elixido.

A forma de elixir os electores pode variar desde un sistema de maioría, onde todos os electores correspóndenlle ao partido gañador; un sistema de maioría e minoría, onde os electores se dividen entre a primeira e a segunda minorías; ou un sistema de representación proporcional.

Nalgunhas lexislacións os electores están obrigados a votar o candidato do partido que representan, pero noutras non. É posíbel mesmo, como sucede nos Estados Unidos que nun mesmo colexio electoral convivan ambos tipos de electores.

En xeral as maiorías que se forman no colexio electoral non coinciden exactamente coas maiorías formadas polo voto dos cidadáns. Esta diferenza abre a posibilidade de que un colexio Electoral elixa un candidato diferente do que resultou máis votado na elección popular.
Hiragana

O **hiragana** (ひらがな, 平仮名, literalmente "kana liso") é un silabario xaponés, un dos catro sistemas de escrita xaponesa (os outros son katakana, kanji e rōmaji).Utilízase para:

*Palabras xaponesas para as que non hai signos kanji, por exemplo partículas como kara から e sufixos como ~san さん.
*Cando o que escribe non coñece o kanji dunha palabra, ou a maioría dos lectores non o coñece, ou a palabra en kanji queda moi formal.
*Verbos e inflexións do adxectivo, por exemplo: *tabemashita*, 食べました (neste uso, o hiragana denomínase okurigana 送り仮名).
*Dar a pronuncia do kanji para lectores que non a coñecen (neste uso, o hiragana denomínase furigana 振り仮名).

Cada hiragana representa unha sílaba (tecnicamente, unha mora). A presenza do hiragana entre caracteres chineses normalmente identifica un texto como xaponés.

## Romanización Hepburn do Hiragana
A pronunciación de Hepburn en inglés soaba, para os xaponeses, como Hebon. Entón chámase Rōmaji de tipo Hebon. Hai outro tipo de rōmaji. Chámase Rōmaji de tipo Kunrei. Actualmente o tipo Hebon é máis común, aínda que algunha xente utiliza o tipo Kunrei.

De ter unha fonte con caracteres xaponeses, podes ver a seguinte táboa de hiragana xunto coa súa romanización Hepburn. Os kana non empregados hoxe en día amósanse en vermello.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
* Titor para escribir o hiragana, en inglés
Rub al-Khalí

dereita|miniatura|300px|O Rub' al-Khali
**Rub al-Khalí** é unha parte do deserto arábigo de 580.000 quilómetros cadrados nos estados do Iemen, Omán, Emiratos Árabes Unidos e Arabia Saudita, tamén chamado "a media lúa baleira". Polo tanto, é un dos maiores desertos de area do mundo.

## Historia 
O significado orixinal de Rub al-Khalí en árabe é "cuarto desertico" e polas súas estremas transitan beduínos comerciantes (alí chamados *bedus*) das tribos de Saar, Raxid, Manahil, Mahrah, Auamir, Baniiás e Dauasir. Rara vez é cruzado directamente (agás por aventureiros na época colonial: Charles Doughty, Anne Blunt, sir Richard Burton, Gertrude Bell, T. E. Lawrence, Bertram Thomas etc.)

Inda que ten unha boa parte de afloramentos rochosos e chairas de xabre, coñécese tamén por "as areas" pola súa extensión de area, que o converte no mar de area máis extenso do mundo, con dunas de ata 250 metros de alto. Mais o seu subsolo agocha outra riqueza: nos anos 1930 descubríronse uns xacementos de petróleo debaixo do deserto e creouse a Arabian-American Oil Company (Aramco) para a súa comercialización. Agora esta empresa xa non ten capital norteamericano e isto fornece enormes beneficios ó estado saudita, que conta cunha das maiores rendas per cápita do mundo grazas a isto (o cal lle permite, por exemplo, construír markhases). As exploracións ulteriores aínda amosaron máis xacementos (Xaiba en 1990, de 775 quilómetros cadrados e con catorce mil millóns de barrís de cru Arab, un dos mellores do mundo) e polo deserto trazáronse oleodutos de ata 635 quilómetros (construídos por 14.000 operarios) ata a refinaría de Abqaiq. 

Neste deserto poden atoparse fenómenos xeográficos coma uadi, uruquín (o de *al-Mutaridah*, "a vea continua"), sabhas (a de *Umm as-Sammim*, "Nai dos velenos") ou barhanas, e é onde se cultiva o qat.

## Costumes 
O costume do saúdo beduíno ós viaxeiros neste deserto tén tres pasos:
* antes de achegarse de todo a un campamento, debe enviarse un emisario que informará das intencións dos visitantes;
* gritar "salamu galaikum" (a paz sexa contigo) varias veces axitanto a man dereita para amosar que se vai desarmado;
* coller area e lanzala polo aire coa man dereita, xesto de paz en Arabia Saudita;
Esta tradición espállase tamén á compaña dos membros das tribos coas que haxa conflito, obrigando a unha lei da hopitalidade que tamén se estende ó deserto do Sáhara.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Donovan Meister & George Steinmetz (2005) *Media luna vacía*. En: Revista *National Geographic* edición española de febreiro de 2005.
Xaiba

O **xacemento de Xaiba** (en ), descuberto no deserto de Rub al-Khalí no 1968, é un xacemento petrolífero&nbsp;situado en Arabia Saudita, aproximadamente a 40 quilómetros do límite norte do deserto de Rub al-Khalí e 10 quilómetros da fronteira sur de Abu Dabi (Emiratos Árabes Unidos).

Conta cunha área de operacións de 1,5 millóns de quilómetros cadrados, unha área superior á suma de Francia, España&nbsp;e Alemaña. Para poder aproveitalo, a compañía concesionaria Aramco construíu un complexo de máis de cen pozos e tres factorías separadoras de petróleo e gas, unha rede de oleodutos de 635 quilómetros ata a refinaría de Abqaiq e tres quilómetros de pistas de aterraxe grazas a 14.000 traballadores en ano e medio.

## Notas 
## Véxase tamén
### Bibliografía
*Donovan Meister & George Steinmetz (2005) *Media luna vacía*. En: Revista *National Geographic* edición española de febreiro do 2005.
Bertram Thomas

**Bertram Thomas**, nado en Pill (Somerset) o 13 de xuño de 1892 e finado o 27 de decembro de 1950, foi un aventureiro e explorador británico.

Explorou o deserto de Rub al-Khali. Cruzouno en camelo entre 1930 e 1931 e publicou un relato desta fazaña en 1932 (*Arabia Felix*, "Arabia feliz"), onde ademais describía animais, xeoloxía, habitantes, relacións e costumes do deserto.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Donovan Meister & George Steinmetz (2005) "Media luna vacía". En: Revista *National Geographic* edición española de febreiro de 2005.
Markhás

**Markhás** é unha aldea prefabricada creada no deserto de Rub al-Khalí.

Os beduínos nómades teñen neles a oportunidade de instalarse e seguir a súa vida de pastoreo, contando con comodidades coma xardíns ou mesquitas. Neles seguen vixentes certos costumes nómades (fiadeiros, reunións nocturnas de anciáns para falar e beber leite de camelo ou crianza de camelos, cabras e ovellas) xunto a outras características occidentais (ensino superior, servizos médicos, transporte, aire acondicionado ou auga limpa). A pesar da claustrofobia e a perda de liberdade que lles implica, teñen certa aplicación na zona do deserto de Arabia Saudita: porén, debido á menor calidade na banda do Iemen xa que alí non se conta cos cartos procedentes do petróleo, non teñen tanta aceptación noutros lugares.

## Notas
Donovan Meister & George Steinmetz (2005) *Media luna vacía*. En: Revista *National Geographic* edición española de febreiro de 2005.
Haima

miniatura|Mauritania
miniatura|Oman
**Haima** ou **khaima** é o nome que recibe a tenda dos beduínos no deserto, especialmente no do Sáhara. Debido ó seu carácter de nómades, é moi rápida de montar e desmontar e de pouco peso para ser transportada comodamente en camelo.
## Notas
Wilfred Thesiger

Sir **Wilfred Patrick Thesiger**, nado en Adís Abeba o 3 de xuño de 1910 e morto o 24 de agosto de 2003, foi un explorador británico e escritor de libros de viaxes.

## Traxectoria 
Naceu en Addis Abeba, daquela pertencente a Abisinia, hoxe Etiopía. O seu pai foi un diplomático da coroa británica e fíxoo educar no colexio Eton e en Oxford. Pronto volveron a África, onde se axuntou ó servizo político do Sudán e logo, durante a segunda guerra mundial loitou nas recentemente creadas SAS (*Special Air Service*, "Servizo aéreo especial") no norte de África. Máis tarde traballou en Arabia dentro da DLRO (*Desert Locusts Research Organisation*, "Organización para a investigación sobre a lagosta do deserto") e as súas viaxes abrangueron terras de Iraq, Persia (actualmente Irán), Curdistán, Abisinia (hoxe Etiopía), o Sudán, a antiga África occidental francesa, Paquistán e Kenya. Tras todas estas viaxes volveu a Inglaterra contra o ano 1990 e foi nomeado oficialmente cabaleiro da coroa británica en 1995.

### Libros de viaxes 
Thesiger é coñecido tamén polos seus dous libros de viaxes:
* *Arabian Sands*, "Areas de Arabia" (1959) conta as súas viaxes no Cuarto crecente baleiro, que cruzou dúas veces (v. Rub al-Khalí), entre 1945 e 1950 narrando cun retrato romántico a súa aventura e o esvaecemento da cultura e xeito de vida dos beduínos;
* *A The Marsh Arabs*, "Cos árabes das marismas" (1964) que é un relato sobre os pobos que tradicionalmente viviron nos pantanos do sur de Iraq.

Thesiger tirou moitísimas fotografías durante as súas viaxes e finalmente doou a súa enorme colección de 25.000 negativos ó museo Pitt-Rivers de Oxford.

## Citas 
Nunca foi precisamente partidario da cultura dos Estados Unidos e chegou mesmo a dicir o seguinte:

Sarah Wheeler, escritora de literatura de viaxes, autora de *Travels in a Thin Country*, "Viaxes por un estreito país" dixo del:

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Donovan Meister & George Steinmetz (2005) *Media luna vacía*. En: Revista *National Geographic* edición española de febreiro de 2005.
O Caeiro, Cabral, Vigo

**O Caeiro** é un barrio da parroquia de Cabral, no concello pontevedrés de Vigo, na comarca de Vigo. Segundo o IGE, en 2022 tiña 521 habitantes (248 homes e 273 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cabral 
### Parroquias de Vigo 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Vigo
Abadía

miniatura|200px|dereita|Abadía cisterciense de Senanque
[miniatura|Abadía Westminster, [Londres (Inglaterra)]]
Unha **abadía** (do latín tardío *abbatia*, derivado do arameo *abba*, "pai") é un mosteiro ou convento cristián, baixo o goberno dun abade ou abadesa, independente da xurisdición ordinaria dos bispos, que serve de pai ou nai espiritual da comunidade. Un priorado só se diferenza dunha abadía en que o superior leva o título de prior ou prioresa: os priorados foron en orixe dependencias das grandes abadías, pero hoxe a distinción entre abadías e priorados perdeuse.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Mosteiro
* Abadía territorial
* A Abadía
Alor Setar

**Alor Setar** é a capital do estado de Kedah, en Malaisia, situada preto da costa do estreito de Malaca. Ten 186,524 habitantes segundo o censo do ano 2000. A cidade comercializa o arroz producido en Kedah, unha das principais zonas arroceiras do país, e pola zúa proximidade a Tailandia, beneficiase do comercio con ese país. As figuras notables inclúen Mahathir bin Mohamad.
Megalitismo

miniatura|dereita|250px|Dolmen de Axeitos
O **megalitismo** é un período da prehistoria caracterizado pola construción de monumentos e arquitecturas a base de grandes pedras sen labrar chamados megálitos. Estes monumentos inclúen os dolmens ou antas e os menhires ou pedrafitas (pedras fincadas soas, aliñadas ou en círculo).

## Historia e características 
O megalitismo é un fenómeno amplamente estendido que aparece a mediados ou finais do Neolítico e conclúe, igual ca este, co descubrimento dos metais e a aparición da Idade de Bronce. Vai, polo tanto, do VI milenio antes de Cristo até finais do III milenio. A aparición da agricultura no Neolítico, propiciou a sedentarización das poboacións, que á súa vez comportou unha vinculación maior co territorio que habitaban e traballaban. As mámoas cumprían, ademais dunha finalidade funeraria, a función de delimitadoras dos espazos das comunidades humanas.

A cantidade de traballo que debía requirir a erección dun monumento megalítico parece indicar a existencia de estruturas sociais incipientemente complexas e desiguais. Dos construtores de megálitos non chegaron a nós máis ca estes grandes monumentos e non fican testemuños das súas actividades cotiás nin das súas moradas; suponse que habitaban covas e abeiros ao ar libre. Sábese, polo tanto, máis da súa morte que da súa vida.

O termo megalitismo aplícase propiamente ás arquitecturas de grandes laxes. Para o conxunto, utilízase o concepto de **fenómeno tumulario**.

Na tradición popular as pedrafitas son consideradas como xigantes petrificados e, en Galiza, as mámoas relaciónanse con tesouros gardados por mouros.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Megalitismo en Galicia
* Megálitos de Galicia.
* Arquitectura prehistórica de Galicia
* Túmulo
* Mámoa

### Ligazóns externas 
* Arqueoloxía e ecoloxía do fenómeno megalítico galego
* O megalitismo en Galicia
* Aplicación Android para localizar vía satélite megalitos na Península Ibérica 
* O megalitismo no sur de Francia
* O megalitismo en Rusia
Diámetro

En xeometría, o **diámetro** é calquera segmento recto interior dunha circunferencia que pasa polo seu centro, con punto de inicio e de fin na circunferencia. Os diámetros coas cordas máis longas do círculo e o seu valor equivale ao de dous raios. A circunferencia é, ademais, o seu arco capaz para un ángulo recto.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* "Diameter" por Eric W. Weisstein de MathWorld
Piar

[miniatura|dereita|250px|Piares compostos da [nave (arquitectura)|nave central da Catedral de Santiago]]
En enxeñería e arquitectura un **piar** ou **esteo** é un elemento vertical (normalmente de sección cadrada) sustentante exento dunha estrutura, destinado a recibir cargas verticais para transmitilas á cimentación e que, a diferenza da columna, ten sección poligonal. O máis frecuente é que sexa cadrado ou rectangular, pero pode ser tamén octogonal. Prioriza a súa capacidade portante, polo cal proxéctanse con liberdade de formas.

Na construción contemporánea é o elemento predominante para transmitir cargas verticais, podendo estar realizado en diversos materiais: bloques de fábrica, formigón armado, aceiro, madeira etc.

Os piares reciben ás trabes que compoñen os forxados transmitindo a través destas as cargas que afectan a toda a área de influencia do piar. En forxados sen vigas a transmisión prodúcese a través dun ábaco.

A área da súa sección vén dada principalmente pola carga de pandeo e o momento flector que o piar deba soportar. Ás veces, e a imitación da columna, pode presentar tamén tres partes: base, fuste e capitel. Se no canto de exento vai acaroado ao muro denomínase pilastra. Tamén se poden presentar agrupados, xunto con columnas, conformando o chamado piar composto.

Os esteos empréganse en construcións coma as viñas, as casas ou os hórreos para permitir vans maiores e tabiques que non sexan de carga.
Premio Leopardo das Neves

O **Premio Leopardo das Neves** foi un recoñecemento da Unión Soviética ás persoas que ascendían os cumios de maior altitude do territorio do estado. Creouse en 1967, no 50 aniversario da Revolución de Outubro. Nun principio eran catro os montes que se requiría escalar para acadar a distinción.
* Monte Ismail Samani: 7495 m.
* Tömür Feng: 7439 m.
* Lenin: 7134 m.
* Ghorsenevscaia: 7105 m.
* Ghan Tegri: 7010 m.

Ao comezo, só pertencían a esta categoría os catro primeiros, pero as tensións políticas entre a URSS e a China fixeron inviábel a escalada do Pobeda, e o Ghan Tegri substituíuno.

Chus Lago é a única muller que os escalou todos.
Harold Lloyd

**Harold Clayton Lloyd** nado o 20 de abril de 1893 en Burchard (Nebraska, EUA) e finado o 8 de marzo de 1971 en Beverly Hills (California) foi un  actor, director de cine, produtor de cine e guionista estadounidense estrela do cinema mudo, considerado un dos máis grandes cómicos da historia da sétima arte.

Lloyd actuou en 208 películas entre 1913 e 1947. Durante a década dos vinte foi o actor máis popular e mellor pago do universo cinematográfico. É coñecido sobre todo polas secuencias de persecución que incluían proezas físicas como rubir polos muros de altos edificios. Xunto a Buster Keaton e Charlie Chaplin forma o «triunvirato» de grandes cómicos do cinema mudo e, como eles, a súa carreira continuou no período sonoro.

Entre os seus filmes máis coñecidos está *Safety last* de 1923 (non hai estrea galego, na súa versión en castelán titulada *El hombre mosca*). Home intrépido, perdeu varios dedos durante unha rodaxe dun anuncio publicitario de tabaco cunha bomba real. Foi un dos membros fundadores da *Academy of Motion Picture Arts and Sciences* organización profesional coñecida no mundo por organizar anualmente os premios Óscar. 	

miniatura|esquerda|200px|Escena do reloxo en *Safety Last!*.
Prospero Alpini

**Prospero Alpini**, ou **Prosper Alpinus**, nado en Marostica en 1553 e finado en Padua en 1617, foi un botánico e médico italiano.

## Traxectoria 
Naceu na república de Venecia, na súa mocidade serviu durante un tempo no exército de Milán, pero en 1574 comezou a estudar medicina en Padua, despois da súa graduación en 1578 exerceu en Campo San Pietro, unha pequena vila na comarca de Padua. Mais o seu interese pola botánica, en especial as plantas exóticas, lévao a viaxar a Exipto en 1580 como médico do embaixador veneciano no Cairo, onde pasou tres anos. Da observación do cultivo da palmeira datileira deduciu a diferenza sexual das plantas.

Á súa volta, residiu durante un tempo en Xénova como médico de Andrea Doria, e en 1593 exerce de profesor de botánica en Padua ata a súa morte. A súa obra máis coñecida é *De Medicina Egyptiorum* (1592). En *Medicina Egyptiorum* (1592) describe por primeira vez en Europa a cafeeira.

Ficheiro:Alpino, Prospero – Historia Aegypti naturalis, 1735 – BEIC 8787780.jpg|*Historia Aegypti naturalis*, 1735
Gamma Cephei

**Gamma Cephei** (*γ Cephei* / *γ Cep* / *35 Cephei*), coñecida tamén coma **Alrai** ou **Errai** é unha estrela gamma dobre da constelación de Cefeo, a aproximadamente 50 anos luz da Terra, cunha magnitude aparente de 3.22. O seu nome deriva do árabe ''Al-ra'i'' (O pastor).
O sistema de Alrai consiste en dúas estrelas, a máis grande e brillante é unha estrela K1 III-IV . A máis pequena é unha anana vermella, a súa órbita non foi o suficientemente estudada, pero pénsase que orbita excentricamente de 10 a 29 AU no curso de 70 anos.

En 1989 Anthony Lawton e P. Wright anunciaron a existencia dun planeta orbitando arredor de Alrai, que de confirmarse, sería o primeiro planeta extrasolar (exoplanetas) coñecido, pero en 1992 retractáronse das súas teorías.
Als

**Als** (en alemán **Alsen**) é unha illa do mar Báltico, na costa de Xutlandia e unido á ela por dúas pontes. Pertence a Dinamarca, pero, como resultado da guerra de 1864, pasou a Alemaña ata que polo plebiscito de 1920 volveu a Dinamarca.

A illa ten unha extensión de 321&nbsp;km² e no ano 2003 tiña unha poboación de 57.272 habitantes. Sonderburg é a capital, Norburg, Augustenburg e Sydals son as outras dúas vilas principais.
Alsten

**Alsten** é unha illa de Noruega, pertencente ao condado de Nordland.

Na illa hai unha famosa montaña de sete cumios, á que se lle dá o nome de *De syv søstre*(As sete irmáns), que aparece frecuentemente no folclore noruegués.
Alpha Aquilae

**Alpha Aquilae** (*α Aquilae* / *α Aql*), máis coñecida coma **Altair** é unha estrela da constelación da Aguia. É unha estrela branca dunha magnitude visual de 0,77.

Localizada a 17 anos luz da Terra, é catro veces máis voluminosa có Sol e clase espectral A7, é a décimo segunda estrela máis luminosa do ceo e unha das estrelas que mellor pode ver a simple vista. O nome ven do árabe *al-nasr al-tair* (aguia en voo).

Altair caracterízase pola súa extremadamente rápida rotación, o seu ecuador fai unha rotación completa en 6 h 30 m, como resultado desta rápida rotación, Altair ten unha forma oblonga, o seu diámetro ecuatorial é un 14% máis grande có seu diámetro polar.

Altair forma parte do coñecido como triángulo do verán, con Vega e Deneb.
Altdorf

**Altdorf** é unha cidade suíza, capital do cantón de Uri, preto do extremo sueste do lago de Lucerna. Ten unha poboación de 8757 (2002). Famosa por ser o lugar, segundo a lenda, onde Guillerme Tell disparou á mazá que o seu fillo tiña enriba da cabeza.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Web do Concello de Altdorf
Altichiero

miniatura|Crucifixión, Basílica de Sant'Antonio, 1376-9.
**Altichiero** ou **Altighero**, nado en Zevio contra 1330 e finado en Verona contra 1390, foi un pintor gótico italiano.

## Traxectoria
Seguidor de Giotto, considerado o fundador da escola veronesa. Traballou en Verona e Padua, as súas pinturas sobrevivan, en San Anastasia de Verona e en Sant' Antonio e no Oratorio de San Giorgio de Padua.

## Véxase tamén
### Ligazóns externas
*Altichiero
*Biografía do pintor
Altoona

miniatura|Concello de Altoona.
**Altoona** é unha cidade do condado de Blair, no estado de Pensilvania, Estados Unidos. No ano 2000 tiña unha poboación de 49.523.

## Historia 
A área de Altoona estaba habitada por iroqueses, os primeiros europeos chegaron a mediados do século XVIII.

Fundada en 1849 pola Pennsylvania Railroad como complexo para a construción de material ferroviario.

A demanda de locomotoras durante a Guerra Civil Americana estimulou moito o seu crecemento, considerada polo xeneral confederado Robert Lee como obxectivo polo exército de Virxinia do Norte cando a mediados de 1863 entrou en Pensilvania, antes de ser rexeitado na Batalla de Gettysburg.

## Linguas 
Inglés 96,7%, Castelán 0,9%, Italiano 0,6%, Francés 0,4%, Alemán 0,3%

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Páxina do condado
Prayagraj

**Prayagraj**, coñecida oficialmente antes de 2018 como **Allahabad** (Hindi: **इलाहाबाद**, Urdú **اله اباد** ilāhābād), é unha cidade do estado de Uttar Pradesh, India. No ano 2005 tiña 1&nbsp;078&nbsp;658 habitantes.

Localizada no sur do estado na confluencia do río Ganxes e o Yamuna. A cidade moderna está no sitio da antiga cidade santa de Prayaaga, e é un dos lugares de Kumbha Mela (peregrinación hindú), con grande importancia na relixión hindú.

O nome, co significado de *cidade de Deus*, deullo o emperador mogol Akbar no ano 1583 baixo a forma de *al-Ilhahabad*. Antes denominábase Prayagraj forma que en outubro de 2018 volveu adoptar oficialmente a cidade.

Allahabad foi a capital das Provincias Unidas durante o mandato británico, ata a década de 1920. A Universidade de Allahabad tiña gran prestixio a comezos do século XX, coñecida como a Oxford do leste.
Grant Allen

**Grant Allen**, nado en Kingston, Ontario, en 1848 e finado en Haslemere, Surrey, en 1899, foi un escritor científico e novelista canadense.

## Traxectoria 
Fillo de Joseph Antisell Allen, un pastor protestante irlandés, estudou en Irlanda e Francia, e en 1873 foi empregado como profesor en Xamaica. Allen, a pesar da súa formación relixiosa, tiña unha ideoloxía agnóstica e socialista. En 1876 regresou a Inglaterra, onde gañou reputación cos seus escritos científicos e obras literarias.

Os seus primeiros libros foron de divulgación científica como *Physiological Æsthetics* (1877) e *Flowers and Their Pedigrees*. Entre 1884 e 1899 escribiu 30 novelas, *The Woman Who Did* (1895) foi a máis popular, conta a historia dunha muller independente que ten un fillo fóra do matrimonio.

## Obras 
* *Physiological Æsthetics* (1877)
* *Philistia* (1884)
* ''The Devil's Die* (1888)
* *The White Man's Foot* (1888)
* *The Great Taboo* (1891)
* *The British Barbarians* (1895)
* *The Woman Who Did* (1895)
* *The Evolution of the Idea of God'' (1897)

## Notas 
## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Textos dixitais de Grant Allen 
* Sitio dedicado a Grant Allen
Administración romana en Hispania

O sistema de control das provincias por Roma era simple, non eliminiou inmediatamente aos reis, régulos, príncipes ou xefes locais indíxenas, máis ben ao contrario, as alianzas coas oligarquías indíxenas constituíu un dos resortes máis sólidos para a penetración romana, así como para o posterior control dos territorios conquistados. Os xefes indíxenas actuaron como pezas da administración romana.
Dende o remate da Segunda Guerra Púnica no ano 197 a.C. Roma dividiu Hispania en dúas provincias, a Hispania Citerior e a Hispania Ulterior, o goberno foille encargado a dous novos pretores.
Hervey Allen

**Hervey Allen**, nado en Pittsburgh (Pensilvania) o 8 de decembro de 1889 e finado en Miami (Florida) o 28 de decembro de 1949, foi un novelista e poeta norteamericano.

## Traxectoria 
En 1910 entrou na Academia Militar da Mariña estadounidense en Annapolis, e en 1916 entrou na Garda Nacional de Pensilvania, en 1918 participou na primeira guerra mundial. Despois da guerra graduouse na Universidade Harvard (1920). En 1921 publicou o seu primeiro libro de poesía, *Wampum and Old Gold*. Entre1924 e 1926 deu clases de inglés na Universidade de Columbia.

## Obras 
* *Wampum and Old Gold* (1921; poesía)
* *Toward the Flame* (1926)
* *Israfel: The Life and Times of Edgar Allen Poe* (1926; biografía de Edgar A. Poe)
* *Anthony Adverse* (1933; novela histórica)
* *Action at Aquila* (1937)
* *It Was Like This* (1939)
* *The Forest and the Fort* (1943)
* *Bedford Village* (1944)
* *Towards The Morning* (1948)
James Lane Allen

**James Lane Allen**, nado en Lexington, Kentucky, en 1849 e finado en Nova York en 1925, foi un escritor norteamericano.

## Traxectoria 
En 1872 graduouse pola Universidade de Transylvania. Foi mestre de escola en diversas escolas de Kentucky, Virxinia Occidental e Missouri. En 1893 instalouse a vivir en Nova York
A maioría das súas obras recollen as tradicións e o dialecto de Kentucky. A súa obra máis coñecida é A Kentucky Cardinal (1894), foi un éxito de vendas e crítica.

## Obras 
* Flute and Violin, and Others Kentucky Tales and Romances (1891)
* The Blue-Grass Region of Kentucky (1892)
* John Gray (1893)
* A Kentucky Cardinal (1894)
* Aftermath (1895)
* The Choir Invisible (1897), novela histórica, a súa obra máis popular.
* The Reign of Law (1900)
* The Mettle of the Pasture (1903)