open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fidalguía

A **fidalguía**, isto é, o conxunto dos fidalgos, constituía o estamento máis baixo da nobreza na Coroa de Castela (equivalente aos infanzóns na Coroa de Aragón).

O concepto de fidalguía cambiou moito co tempo e dentro do reino, así todos os vascos, cántabros e até un 80% dos asturianos eran fidalgos mentres que en Galiza, no catastro de Ensenada (1750) só aparecían 10 935 fidalgos, menos do 3% da poboación, concentrados maioritariamente na provincia de Lugo. 

## Fidalguía en Galicia
A formación da fidalguía característica de Galiza tivo lugar no século XVI ligada ao fenómeno dos foros: escudeiros, cregos e funcionarios investían os seus capitais para convertérense en arrendatarios dos dereitos dos mosteiros, que posuían a maioría da terra en Galiza. Desta maneira, os fidalgos exerceron durante catro séculos como intermediarios, cobrándolles aos labregos e dándolle parte ao clero. O fenómeno de acumulación foi relativamente rápido e non exento de coaccións.

Esta transferencia de capitais vese no feito de que, segundo salienta Juan E. Gelabert, en Santiago en 1588 o 13% da riqueza pertencía aos fidalgos e o 39% aos mercadores, mentres que en 1635 o repartimento era 43%-10%. Estes primeiros foreiros engrandeceron os seus patrimonios, estabeleceron morgados e procuraron por todos os medios posíbeis a obtención dunha carta de fidalguía que confirmaba o seu ascenso social e os eximía de pagaren tributos directos.

Esta clase fidalga comezou a desaparecer coa desamortización e desapareceu definitivamente coa redención dos foros.

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
*
Ortoá, Sarria

**Santa María de Ortoá** é unha parroquia rural do concello de Sarria, na provincia de Lugo, na comarca de Sarria. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2023 tiña 59 habitantes (38 homes e 21 mulleres). Ten dez entidades de poboación.

## Demografía 
## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de Ortoá, Sarria.jpg|Igrexa e cemiterio.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Ortoá 
### Parroquias de Sarria 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Sarria
San Miguel de Vilapedre, Sarria

**San Miguel de Vilapedre** é unha parroquia rural do concello de Sarria na provincia de Lugo.

Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 100 habitantes (47 homes e 53 mulleres), distribuídos en 8 entidades de poboación, o que supón unha diminución con respecto a 2007, cando tiña 140 habitantes.

## Galería de imaxes 

## Lugares e parroquias 
### Lugares de San Miguel de Vilapedre 
### Parroquias de Sarria 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Sarria
Lista de linguas iranias

**Familia irania**:

## Grupo oriental
### Subgrupo de linguas iranias orientais setentrionais
*avéstico/avesta †
**bactrio † 
**corasmio †
*escita †
**oriental (escita-khotanés)
***khotanés †
***tumxuqués †
**occidental (escita-sármata)
***oseto antigo 
****digorés
****iron (iriano ou osetio moderno)
****xásico †
**sogdiano †
*** iaghnobí

### Subgrupo de linguas iranias orientais meridionais
Neste subgrupo atópanse as linguas do Pamir e o pastún.
*Linguas do Pamir
**Rama xugní
***Grupo meridional
****Xugní
****Ruxaní 
***Grupo setentrional ou bartanguí-oroxorí-saricolí
****Bartanguí
****Roxorví
****Saricolí
**Rama vanxí
***Iazgulamí
***Vanxí †
**Rama munxí-idgá
***Munxí
***Idgá
**Rama sanglechí-ixcaximí
***Sanglechí
***Ixcaximí
**Vakhí
**Sargulamí †
*Pastún
**pastún meridional
**pastún setentrional
**pastún central
**Wanetsí 
**Wazirí

†, A lingua **vanxí** (vandjī), era falada na val de Vanch, arredor dos anos 20 do século pasado foi substituído polo taxico. E a lingua **sargulamí** (sarghulamī) falábase na val de Sar Ghulám ou na val de Zardew no Afganistán, pero desta lingua só se conservan 3 palabras.

## Grupo occidental
### Sub linguas iranias occidentais setentrionais
****balochí
*****balochí meridional
*****balochí occidental
*****balochí oriental
*****balochí montañés
*****baxecardí
*****coroxí
****grupo caspio
*****guilaquí
*****mazanderaní
*****xahmirzadí
****grupo central iraniano
*****axtianí
*****fars nordoccidental
*****dari-zoroastra
*****gazí
*****khunsarí
*****natanzí
*****naiiní
*****parsi-dari
*****parsi
*****sivandí
*****soí
*****vafsí
****khalaxe
****grupo kurdo
*****kurdo setentrional, curmanxí
*****kurdo central, soraní
*****kurdo meridional
*****laquí
****ormurí-parachí
*****ormurí
*****parachí
****grupo semnaní
*****lasguerdí
*****sanguisarí
*****semnaní
*****sorkheí
****grupo talixe
*****alvirí-vidarí
*****extehardí
*****gozarkhaní
*****harzaní
*****korex-e rostaní
*****razaxerdí
*****rudbarí
*****xahrudí
*****taquestaní
*****talixi
*****taromí alto
*****maragueí
*****kho'iní
*****kaxalí
*****cabateí
****grupo zaza-goraní
*****dimlí
*****guraní
*****kirmanxekí/zazakí
*****bajelaní
*****shabakí
*****sarlí
****inclasificado
*****dezfulí

### Subgrupo de linguas iranias occidentais meridionais
**grupo fars
****fars surdoccidental
****larí
**grupo lurí
****bakhtiarí
****lurí del norte
****lurí del sur
****cumzarí
**grupo persa
***Persa antigo †
****Persa medio †
*****persa occidental (Persa)
******xidí
*****persa oriental (Dari)
******Hazaraguí
******Aimaq
*****Taxico
******Bukhorí ou xudeotaxico
****dehvarí
****darvasí
****pahlavaní
**grupo tatí
***xudeotatí
***tatí (tatí musulmán)

## Grupo inclasificado
*Tangxeví

## Notas
Bandeira de Tadjiikistán

A **bandeira de Tadjiikistán** foi adoptada o 24 de novembro de 1992 trala independencia acadada por dito país, sendo a derradeira das ex Repúblicas Soviéticas en adoptar emblemas propios trala disolución da Unión Soviética.

A bandeira, de proporción 1:2, está composta por tres franxas horizontais de cores vermella, branca e verde tendo os anchos unha relación 2:3:2. No centro da franxa central branca atópase un emblema de cor dourada composto por unha coroa estilizada rodeada de sete estrelas de cinco puntas en forma de semicírculo.

A cor vermella representa a unidade da nación, a branca as plantacións de algodón e a neve das montañas, e a verde á natureza do país e as súas vales.

A bandeira actual é similar á bandeira da anterior República Socialista Soviética de Tadjiikistán, deseñada en 1952 composta polo fondo vermello co símbolo da fouce e o martelo (igual ca bandeira da Unión Soviética) e unha franxa branca e unha franxa verde de menor tamaño localizadas sobre a metade inferior da tea. O símbolo comunista foi eliminado da bandeira en 1991 trala independencia taxica e mantívose o deseño ata a adopción da actual bandeira.

Anteriormente, a RSS de Tadjiikistán usou outros emblemas, todos compostos co tradicional fondo vermello e no ángulo superior esquerdo diversos lemas, que incluían tanto a fouce e o martelo coma o nome do estado en taxico o en ruso (*РСС Тоҷикистон* e *Таджикская CCP*, respectivamente) en cor dourada.

Imaxe:Flag of Tajikistan 1991-1992.svg|23px Bandeira da República de Tadjiikistán (1991-1992)

## Notas 
## Véxase tamén
Froila

**Froila** pode referirse a:

* **Froila**, nome propio masculino galego, variante de Froilán;
* **Froila de Cantabria**, irmán do rei Afonso I de Asturias (finado en c. 758);
* **Froila I**, fillo de Afonso I e rei de Asturias entre 757 e 768;
***Froila**, conde de Galiza, proclamado rei en 866;
* **Froila II**, rei privativo de Asturias entre 910 e 924 e rei de Galiza entre 924 e 925;
***Froila Vermúdez**, señor da familia Froilaz-Traba (finado en 1091).

## Véxase tamén
Froila, Conde de Galiza

**Froila, conde de Galiza** (en latín: *Froilane Gallicie comite*), tamén coñecido como **Froila Vermúdez** ou **Froila Xemúndiz**, nado contra 845 e finado probabelmente en 866, foi un nobre galego que se proclamou rei de Galiza nese 866, destronando efemeramente a Afonso III.

## Traxectoria 
Aparece como conde de Lugo a comezos da década de 860. Deste xeito, no ano 866, após a morte do devandito Ordoño I e a suba ao trono do seu fillo Afonso III, rebelouse contra o novo rei, proclamándose así rei de Galiza; atacou Oviedo e obrigou o rei a retirarse a Áraba. Non se teñen moitas noticias do seu reinado, que, en calquera caso, foi moi breve, na segunda metade do ano, e aínda que algúns historiadores o denominan Froila II, en xeral é excluído das cronoloxías do reino de Oviedo. Coñécese, así e todo, que se fixo con Carcacía (Padrón), a cal foi devolta polo propio Afonso III á diocese de Iria en xaneiro do ano seguinte, cando Froila xa finara. Rei a tódolos efectos, só o seu asasinato por parte de partidarios de Afonso permitiu ao deposto rei recuperar o trono. De feito, semella que o seu apelido era na realidade *Xemúndiz* no canto de *Vermúdez*, produto este último dunha lectura errada.

## Notas
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 
*
Ares, Ares, Ares

**Ares** é unha vila da parroquia de San Xosé de Ares no concello de Ares na provincia da Coruña. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2007 tiña 3707 (1867 homes e 1840 mulleres), 291 máis ca en 2003.

É a capital do concello.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da parroquia de Ares 
### Parroquias de Ares
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ares
Lubre, Ares, Ares

**Lubre** é un lugar da parroquia de San Xosé de Ares no concello de Ares na provincia da Coruña. Tiña 178 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 84 homes e 94 mulleres, o que supón un aumento con relación ao ano 2003 cando tiña 174 habitantes.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Igrexa de Santa Eulalia de Lubre - 07.JPG|Igrexa de Santa Eulalia de Lubre.
Ficheiro:Igrexa de Santa Eulalia de Lubre - 01.JPG|Igrexa de Santa Eulalia de Lubre.
Ficheiro:Igrexa de Santa Eulalia de Lubre - 02.JPG|Igrexa de Santa Eulalia de Lubre.
Ficheiro:Igrexa de Santa Eulalia de Lubre - 03.JPG|Igrexa de Santa Eulalia de Lubre.
Ficheiro:Igrexa de Santa Eulalia de Lubre, Ares.jpg|Igrexa de Santa Eulalia de Lubre.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Ares 
### Parroquias de Ares
O Outeiro, Ares, Ares

**O Outeiro** é un lugar da parroquia de San Xosé de Ares no concello de Ares na provincia da Coruña. 

Leva deshabitado desde 2020 segundo datos do Instituto Nacional de Estatística.

## Toponimia 
A orixe do topónimo é o latín , que é unha parte alta ou elevación do terreo.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da parroquia de Ares 
### Parroquias de Ares
## Notas
Pedrós, Ares, Ares

**Pedrós** é un lugar da parroquia de San Xosé de Ares no concello de Ares na provincia da Coruña. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2007 tiña 137 habitantes (73 homes e 64 mulleres), oito máis ca en 2003.

## Lugares e parroquias
### Lugares da parroquia de Ares
### Parroquias de Ares
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Ares
Curmá, Caamouco, Ares

**Curmá** é un lugar da parroquia de San Vicente de Caamouco no concello de Ares na provincia da Coruña. Tiña 31 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 17 homes e 14 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2003 cando tiña 37 habitantes.

## Lugares e parroquias
### Lugares da parroquia de Caamouco
### Parroquias de Ares
## Véxase tamén
### Outros artigos
*Lugares de Ares
Himno Nacional de Tadjiikistán

**Surudi milli** (Суруди миллӣ) é o himno nacional de Tadjiikistán, adoptado oficialmente en 1991. *Surudi milli* quere dicir "himno nacional", o nome real do poema é **Диёри арҷманди мо** ("*A nosa Patria nobre*"). A letra foi escrita por  Gulnazar Keldi (20 de setembro de 1945, en Tadjiikistán) e a música composta por Suleimón Alexándrobich Yudakóv (Соломо́н Алекса́ндрович Юдако́в)(1916, Kokand (Коканд) — 1990, Taxquent), autor da mesma melodía do Himno da RSS de Tadjiikistán.

## Letra
### Letra en taxico
Nota: A escritura perso-arábiga foi usada no pasado antes da Revolución Rusa no que se introduce a escrita latina e en 1930 o alfabeto cirílico. A escrita perso-arábiga segue ser usada en Afganistán pola poboación taxica que vive principalmente no norte deste país.

### Tradución
:A nosa Patria nobre,
:Afortunadamente para nós ondea no máis alto.
:Que a túa felicidade e prosperidade perdure para sempre.
:Chegamos a este día dende tempos antigos,
:Seguimos baixo a túa bandeira, a túa bandeira.

::Viva o meu país,
::O meu Taxiquistán libre!

:Es un símbolo da esperanza dos nosos antepasados,
:A nosa honra e dignidade,
:Es un mundo eterno para os seus fillos,
:A túa primavera nunca rematará,
:Seguimos fieis a ti, leais a ti.

::Viva o meu país,
::O meu Taxiquistán libre!

:Es unha nai de todos nós,
:O teu futuro é o noso futuro,
:A túa esencia é a esencia das nosas almas e corpos,
:Dásnos alegría eterna,
:Para ti, amamos o mundo, amamos o mundo.

::Viva o meu país,
::O meu Taxiquistán libre!

## Ligazóns externas
* Tádzsikisztán magyar honlapja - Vocal, instrumental, and soviet version of the Anthem with the current lyrics, featured in Némethy András (Arisztid) "Tádzsikisztán magyar honlapja" website.
* Himnuszok - A vocal version of the Anthem with the current lyrics, featured in Szbszig's "Himnuszok" website.
* Vocal of "Surudi Milli" with Soviet lyrics
* MIDI file
A Malata, Caamouco, Ares

**A Malata** é un lugar da parroquia de San Vicente de Caamouco no concello de Ares na provincia da Coruña da comarca de Ferrol. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2007 tiña 30 habitantes (17 homes e 13 mulleres), o mesmo número ca en 2003.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da parroquia de Caamouco 
### Parroquias de Ares
O Bugallón, Cervás, Ares

**O Bugallón** é un lugar da parroquia de San Pedro de Cervás no concello coruñes de Ares na comarca de Ferrol. Tiña 4 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 2 homes e 2 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2003 cando tiña 8 habitantes.

## Lugares e parroquias
### Lugares de Cervás
### Parroquias de Ares
O Monte, Cervás, Ares

**O Monte** é un lugar da parroquia de San Pedro de Cervás no concello de Ares na provincia da Coruña. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 4 habitantes (2 homes e 2 mulleres), aínda que en 2007 estaba deshabitado.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cervás 
### Parroquias de Ares
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ares
Montefaro, Cervás, Ares

**Montefaro** é un lugar da parroquia de San Pedro de Cervás no concello de Ares na provincia da Coruña. Tiña un habitante no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística sendo este un home, o que supón un aumento con relación ao ano 2003 cando non había habitantes.

Neste lugar atópase o mosteiro de Santa Catarina de Montefaro.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Cervás 
### Parroquias de Ares
Escultor (constelación)

**Sculptor** ou **Escultor** é unha constelación menor do sur, que foi inserida por Nicolas Louis de Lacaille. Orixinalmente chamouna 'Estudo de escultor', pero posteriormente, o nome foi acurtado.

## Mitoloxía 
Foi inserida durante o século XVII, polo que non ten mitoloxía relacionada.

## Estrelas Notables e con nome propio 
Non hai estrelas por riba da 3ª magnitude en Sculptor. A estrela máis brillante é α Sculptoris, unha variable do tipo SX Arietis de só 4,31 de magnitude. Isto é facilmente explicable xa que Sculptor contén o Polo Galáctico Sur onde a densidade de estrelas é moi baixa.

Fonte: The Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed., The Hipparcos Catalogue, ESA SP-1200

## Obxectos Notables do espazo profundo 
A constelación contén a Anana de Sculptor, unha galaxia anana que é membro do Grupo Local, así coma Grupo de Sculptor, un grupo de galaxias moi pechado sobre o Grupo Local. A Galaxia de Sculptor (NGC 253), é unha galaxia espiral barrada e é o membro máis relevante do grupo, está situado preto da fronteira entre Sculptor e Cetus. Outro membro prominente do grupo é a galaxia irregular NGC 55.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Ian Ridpath e Wil Tirion (2007). *Stars and Planets Guide*, Collins, Londres. ISBN 978-0-00-725120-9. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0-691-13556-4.

### Ligazóns externas 
* Star Tales – Sculptor
Samuel Reshevsky

**Samuel Herman Reshevsky**, nado o 26 de novembro de 1911 en Ozorkow (Polonia) e finado o 4 de abril de 1992, en Nova York, Estados Unidos, foi un xogador de xadrez. Foi un dos máis fortes grandes mestres de América e do mundo.

## Traxectoria 
### Infancia 
Aprendeu a xogar á idade de 4 anos e foi un neno prodixio do xadrez. Á idade de 8 anos xa derrotaba a experimentados xogadores de máis idade en exhibicións de simultáneas.

Na década de 1920 os seus pais trasladáronse aos Estados Unidos onde se gañaron a vida co talento do seu fillo. Reshevsky, de maior, graduouse na Universidade de Chicago en 1933 en Contabilidade, e traballou como contable.

### Mocidade 
Reshevsky gañou os campionatos dos Estados Unidos en 1936, 1938, 1940, 1942, 1946, 1969 e 1970. A súa carreira internacional comezou en 1935 en Margate, onde logrou o primeiro lugar derrotando entre outros a Capablanca. Un ano máis tarde compartiu o terceiro posto en Nottingham. En 1937 compartiu o primeiro posto en Kemeri, Letonia, e en 1938 compartiu o cuarto posto no torneo da AVRO.

### Campionatos do mundo e olimpíadas 
Foi un dos 5 grandes mestres que competiron polo Campionato do Mundo no match-torneo de 1948 e terminou empatado no terceiro posto con Paul Keres. Logo foi segundo no torneo de candidatos de Zürich en 1953. Tamén clasificouse para o ciclo de candidatos no interzonal de Sousse, pero perdeu nos cuartos de final contra Viktor Korchnoi en 1968.

Participou regularmente coa selección estadounidense nas Olimpíadas de xadrez. Gañou o ouro en 1937 e o bronce en 1974 e o ouro individual en 1950. En total participou en 8 olimpíadas.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* 45 posicións críticas de nas súas partidas 
* New York Times obituary 
* Campións de xadrez dos EEUU páxina da federación de xadrez dos EUA.
Max Euwe

**Machgielis Euwe**, máis coñecido como **Max Euwe**, nado o 20 de maio de 1901 en Watergraafsmeer e finado o 29 de novembro de 1981, foi un xadrecista neerlandés. Foi o quinto Campión do Mundo de xadrez, entre 1935 e 1937.

## Traxectoria 
dereita|miniatura|220px|Escultura a Euwe en Ámsterdam polo artista José Fijnaut
Estudou matemáticas na Universidade de Ámsterdam e foi profesor de matemáticas, primeiro en Rotterdam e despois nun instituto feminino de Ámsterdan. Aplicou os seus coñecementos matemáticos ao problema das partidas de xadrez infinitas utilizando a secuencia Thue-Morse.

Foi campión de xadrez dos Países Baixos desde 1921 ata 1935. O 15 de decembro de 1935, tras 30 partidas disputadas en 13 cidades durante un período de 80 días, derrotou ao campión mundial Alexander Alekhine. Perdeu o título contra o mesmo Alekhine en 1937. Tras o falecemento de Alekhine en 1946, algúns consideraron que Euwe tiña un dereito moral ao título, pero accedeu a participar no encontro-torneo da Haia con outros catro rivais. Quedou en última posición, o novo campión foi Mikhail Botvinnik

Desde 1970 ata 1980 foi presidente da FIDE (*Federación Internacional de Xadrez*) e desempeñou un importante papel na organización do famoso encontro entre Boris Spassky e Bobby Fischer.

Tamén escribiu moitos libros sobre xadrez, sendo o máis famosos *Oordeel en Plan* ("Xuízo e Formulación") e estudos sobre aperturas.

En Ámsterdan hai unha *Max Euwe Plein* (praza) cerca do Leidseplein. Hai un museo dedicado a Max Euwe e unha gran colección de libros de xadrez. A súa neta, Esmee Lammers, escribiu un libro para nenos titulado *Lang Leve de Koningin* ("Longa vida á Raíña"), que é moi popular entre a mocidade.

## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Encontros polo campionato do mundo de xadrez

### Ligazóns externas 
* 
* Biografía de Max Euwe
* Partidas de Euwe en muljadi.org
* 25 posicións críticas de nas súas partidas
* Recordando a Max Euwe (PDF).
Albert Reynolds

**Albert Reynolds**, en irlandés **Ailbhe MacRaighnaill**, nado en Roosky (condado de Roscommon) o 3 de novembro de 1932 e finado o 21 de agosto de 2014, foi o oitavo Taoiseach (Primeiro Ministro) da República de Irlanda dende o 11 de febreiro de 1992 até o 15 de decembro de 1994.

## Traxectoria 
Foi elixido parlamentario por primeira vez en 1977 e retivo o seu escano até a súa retirada da vida política en 2002. Reynolds ten sido Ministro de Correos e Telégrafos (1979 - 1981), Ministro de Transportes (1980 - 1981), Ministro de Industria e Enerxía (1982), Ministro de Industria e Comercio (1987 - 1988) e Ministro de Finanzas (1988 - 1991). Converteuse no quinto líder do partido republicano: o Fianna Fáil en 1992.
Jesús María de Leizaola

**Jesús María de Leizaola Sánchez**, nado en Donostia o 7 de setembro de 1896 e finado o 16 de marzo de 1989, foi un político vasco, lehendakari do Goberno Vasco no exilio entre 1960 e 1979.

## Traxectoria 
Iniciou a súa andaina política como deputado do PNV no Congreso dos Deputados durante a Segunda República. Trala guerra civil foi membro do goberno do lehendakari José Antonio Aguirre como Conselleiro de Xustiza e Cultura. Foi nomeado Lehendakari en 1960, logo do pasamento de Aguirre.

O Lehendakari Leizaola desenvolveu o seu labor no exilio, fixando a súa residencia en París, dende onde se dedicou a denunciar a ditadura. En 1979, logo de 43 anos de exilio, volveu ao País Vasco, que nese momento iniciaba a recuperación da democracia e o autogoberno. Compaxinou o seu labor político con inquietudes literarias e intelectuais. Foi autor de literatura vasca e de estudos de poesía.
Burela, Burela

**Santa María de Burela** é unha parroquia que se localiza no concello de Burela. Segundo o IGE, en 2023 tiña 9.454 habitantes (4.756 homes e 4.698 mulleres).

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Burela 
### Parroquias de Burela 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
*Lugares de Burela
Ludwig Erhard

**Ludwig Erhard**, nado o 4 de febreiro de 1897 e finado o 5 de maio de 1977, foi un político alemán que ocupou o cargo de *Bundeskanzler* (**Chanceler Federal**) da República Federal de Alemaña, dende 16 de outubro de 1963 até o 1 de decembro de 1966.
Presidente de Osetia do Sur

Dende a súa declaración unilateral de independencia o 28 de novembro de 1991 até o 27 de novembro de 1996, o líder de  Osetia do Sur foi o "Presidente do Parlamento".

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
*Rulers.org: Osetia do Sur
Gaël Roblin

**Gaël Roblin** é o voceiro do movemento independentista bretón Emgann. Foi condenado a unha pena de prisión de tres anos, inferior á duración da súa prisión preventiva, tres anos e once meses, por «asociación criminal con obxectivos terroristas» , polo tribunal de apelacións de París especialmente composto en marzo de 2004. A Fiscalía pediu a súa absolución dos feitos sucedidos no Mac Donald's de Pornic, na oficina de La Poste de correo Mitterrand en Rennes e no Mac Donald's de Quévert. Os xornais ''Aujourd'hui en France* e *Le Télégramme'' foron condenados por ter prexudicado á súa presunción de inocencia; no outono 2004, demandou a Francia ante o Tribunal Europeo de Dereitos Humanos pola violación dos artigos 6, apartado 1, 7 e 13 da Convención Europea de Dereitos Humanos.

## Notas
Lingua vanxí

A **lingua vanxí**, escrito tamén coma **vanchi** e **vanži** por mor de calcos lingüísticos, é unha das linguas do Pamir do grupo de linguas iranias orientais meridionais.  Falábase na val do río Vanxe no distrito do mesmo nome na Provincia Autónoma do Badaghxón Montañoso do Tadjiikistán. No século XIX a rexión foi anexioada forzosamente ao  Emirato de Bukhara levándose acabo unha campaña de asimilación moi forte. A finai do XIX o vanxí desaparece. Tan só se conservan unhas ducias de palabras.

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Suhrobsho Davlatshoev, *The formation and consolidation of Pamiri ethnic identity in Tajikistan*, Master's thesis, Graduate School of Social Sciences, Middle East Technical University. Xaneiro 2006.  http://etd.lib.metu.edu.tr/upload/12607111/index.pdf PDF. Acceso 15-08-2008.
Clyde Tombaugh

**Clyde William Tombaugh**, nado en 1906 e finado en 1997, foi un astrónomo norteamericano, máis coñecido pola súa descuberta do planeta anano Plutón, en 1930. Tamén foi o descubridor de moitos asteroides e axudou na investigación de Ovnis.

## Traxectoria 
Nado en Streator, Illinois, a súa familia mudouse pouco despois para Kansas. Tombaugh construíu o seu propio telescopio e enviaba bosquexos das súas descubertas ó Observatorio Lowell. Grazas a isto tivo unha oferta de emprego. Tombaugh traballou no Observatorio Lowell de 1929 ata o 1945.

Despois de descubrir Plutón, Tombaugh recibiu a graduación en astronomía nas universidades de Kansas e de Arizona. Traballou tamén no campo dos mísiles de White Sands, e deu clases na Universidade Estatal de Novo México de 1955 ata a súa xubilación, en 1973.
Rodelas, Caamouco, Ares

**Rodelas** é un lugar da parroquia de San Vicente de Caamouco no concello de Ares na provincia da Coruña. Tiña 7 habitantes no ano 2007 segundo datos do Instituto Galego de Estatística dos cales eran 3 homes e 4 mulleres, o que supón unha diminución con relación ao ano 2003 cando tiña 10 habitantes.

## Lugares e parroquias 
### Lugares da parroquia de Caamouco 
### Parroquias de Ares
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Ares
Gustavo Kuerten

miniatura
**Gustavo Kuerten**, nado en 1976 en Florianópolis, Santa Catarina, é un ex-tenista brasileiro.
## Traxectoria 
Foi campión do Aberto de Francia o 1997, 2000 e 2001.
Mercedes Castro Díaz

**Mercedes Castro Díaz**, nada en Ferrol en 1972, é unha escritora galega que escribe en castelán.

## Biografía 
Licenciada en Dereito pola Universidade Autónoma de Madrid. Despois dunha década traballando no eido editorial, no que chegou a ser directora do departamento de narrativa dunha destacada editorial do Grupo Planeta, deixou o seu posto como editora para converterse en escritora. A súa primeira novela, *Y punto.* apareceu en 2008, e a autora declarou que lle levou nove anos escribila.

Con anterioridade, Mercedes Castro publicou diversos relatos en volumes colectivos, unha edición crítica da novela de Benito Pérez Galdós, *Trafalgar* (2001), o poemario *La niña en rebajas* (2001) e a primeira antoloxía poética bilingüe de Rosalía de Castro (2004) que saíu ó mercado.

## Obras 
### Novelas 
* *Y punto.* (Alfaguara, 2008).
* *Mantis* (Alfaguara, 2010).

### Poesía 
* *La niña en rebajas* (2001).

### Como editora 
* *Trafalgar*, de Benito Pérez Galdós (2001), edición e prólogo.
* *Antología poética de Rosalía de Castro* (2004), edición bilingüe (galego-castelá) e tradución.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Biografía na web de Alfaguara 
* Blog de Mercedes Castro
Valéry Giscard d'Estaing

'''Valéry René Marie Georges Giscard d'Estaing'*, nado en Coblenza o 2 de febreiro de 1926 e finado en  Authon o 2 de decembro de 2020, foi un político francés de centro-dereita.

## Traxectoria 
Exerceu o cargo de presidente da República Francesa de 1974 a 1981. Entre 2002 e 2003 foi presidente da *Convención para o Futuro de Europa*, que redactou un proxecto de Constitución Europea aprobado en 2004 polos xefes de Estado e de Goberno dos membros da Unión Europea.

## Obras 
* 1976: *Démocratie française* (assaig), Fayard
* 1984: *Deux français sur trois* (assaig), Cie 12
* 1988: *Le Pouvoir et la Vie* (memorias) – tomo I *La Rencontre*, Cie 12
* 1991: *Le Pouvoir et la Vie* – tomo II *L'Affrontement*, Cie 12
* 1994: *Le Passage* (novela), Robert Laffont
* 1995: *Dans cinq ans, l'an 2000*, Cie 12
* 2000: *Les Français, réflexions sur le destin d'un peuple*, Cie 12
* 2003: *Giscard d'Estaing présente la Constitution pour l'Europe*, Albin Michel
* 2006: *Le Pouvoir et la Vie'' – tomo III

## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lista de presidentes de Francia
Encamp

**Encamp** é unha parroquia de Andorra situada a 1.300 metros de altitude, na zona alta do país. Dos cinco lugares que anteriormente formaban a parroquia (Encamp, el Tremat, la Mosquera, les Bons e Vila) só este último quedou actualmente diferenciado do núcleo principal. Tiña 13.521 habitantes en 2011.

No extremo leste da parroquia, El Pas de la Casa é a única área do país de vertente atlántica (nace o río Ariège). El Pas de la Casa ten acceso por estrada con Francia e o único punto de fronteira con aduana co país veciño.

Boa parte do territorio está ocupado por unha estación de esquí (Grand Valira), compartida co común de Canillo. Pódese acceder desde o Funicamp.

## Lugares de interese 
* Museo Nacional do Automóbil, con modelos únicos e unha sección dedicada á bicicleta.
* Conxunto medieval de Les Bons.
* Igrexa románica de Santa Eulàlia d'Encamp.
* Estación de esquí Pas de la Casa-Grau Roig, hoxe forma parte de Grandvalira.

## Cidades irmandadas 
*  Mojácar (Almería)

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Comú d'Encamp - Andorra.jpg|Comú d'Encamp (concello)
Ficheiro:TSD6 Font Negre.JPG|Chegada do telecadeira

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
Corcubión, Corcubión, Corcubión

**Corcubión** é o único lugar da parroquia de Corcubión no concello coruñés de Corcubión, na comarca de Fisterra. É a capital do concello. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2024 tiña 1476 habitantes (742 homes e 734 mulleres).

## Lugares e parroquias
### Lugares de Corcubión
### Parroquias de Corcubión
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Corcubión
Sant Julià de Lòria

**Sant Julià de Lòria** é a máis meridional das sete parroquias do Principado de Andorra. Desprégase nunha altitude comprendida entre os 850 e 2.600 metros.

Está formada pola vila de Sant Julià de Lòria e seis quarts ou subdivisións parroquiais: Bixessarri, Fontaneda, Auvinyà, Juberri, Nagol, e Certers, ademais doutros grupos de poboación como Aixovall, Aixirivall e Llumeneres,contando cunha poboación total de case 9.000 habitantes.

A vila de Sant Julià de Lòria é unha poboación en plena expansión, cuxo núcleo urbano se desenvolve ao redor da beira do río Valira.

Os seus atractivos artísticos máis importantes componse da Casa Comunal (sede do goberno municipal), a igrexa románica dedicada a San Julián de Lòria e a San Xermán e o casco antigo da poboación.
Escaldes-Engordany

**Escaldes-Engordany** é unha das sete parroquias de Andorra. Esténdese por unha superficie de 30&nbsp;km², onde no ano 2005 vivían 16.078 persoas; cunha densidade dun 536 hab/km². Atópase a unha altitude media duns 1.050 metros por enriba do nivel do mar.
Canillo

**Canillo** é unha parroquia de Andorra, a máis extensa das sete cunha superficie de 120,86&nbsp;km² e a primeira por orde protocolaria. En 2011 tiña 4.826 habitantes. A pesar de ter vocación turística, a parroquia de Canillo conserva aínda moitos trazos gandeiros e agrícolas.

## Xeografía 
A parroquia esténdese ao nordés do Principado sobre o eixo da val da Valira d'Encamp, e limita coas parroquias de Encamp ao sur, Ordino polo oeste e co departamento francés do Ariège ao norte e leste.

A súa altitude varía entre os 1.400 e os 2.913 metros sobre o nivel do mar. O clima é frío e seco, e a neve que cobre as cimas e montañas durante os meses de inverno fana unha parroquia na que se pode gozar plenamente do sol, a neve e a montaña.

## Demografía 
miniatura|250px|left|Vista do santuario de Caselles
A parroquia de Canillo tiña unha poboación de 4.826 habitantes en 2011. Está constituída polos pobos e núcleos urbanos de Soldeu, el Tarter, Ransol, els Plans, l'Aldosa de Canillo, el Vilar, el Forn, Incles, Prats e Meritxell. Canillo é a capital, cun total de 2.186 habitantes (2009).

## Lugares de interese 
Na parroquia de Canillo atópanse o Santuario da nosa Señora de Meritxell, patroa do Principado, a igrexa de Sant Joan de Caselles (edificio románico de finais do século XI, cuxo campanario é de estilo lombardo) e tamén o Palacio de Xeo de Andorra, con máis de 8.000 m². e unha pista de xeo de dimensións olímpicas.

Igualmente, en Canillo pode visitarse Grandvalira, a estación de esquí máis extensa de Andorra, na que a neve está garantida durante toda a tempada.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Sitio web oficial
La Massana

**La Massana** é unha das sete parroquias que integran o territorio de Andorra. Atópase situada ao noroeste do país e cobre unha superficie de 65&nbsp;km².

## Características
A parroquia está formada por sete quarts ou entidades menores existentes nalgunhas parroquias: Pal, Arinsal, Erts, Sispony, Anyós, l'Aldosa e La Massana, que é a capital da parroquia. Ten tamén seis pequenos núcleos urbanos: o Pujol do Piu, Escàs, els Plans, o Mais de Ribafeta, Xixerella e o Pui.

Os ríos máis importantes da Massana son o Valira do Nord, o río de Pal e o río de Montaner. Os lagos (o de les Truites, els Forcats, Montmantell e o Negre), os bosques de piñeiros e abetos e os picos máis altos do país (o Comapedrosa -2.942 metros-, o Medecorba, o Racofred, o Pic do Plá de l'Estany e o Sanfonts) forman parte tamén da xeografía de espazos naturais desta parroquia.

A localidade de **La Massana**, conta con 3.000 habitantes e é a capital parroquial. Atópase situada a apenas cinco quilómetros de Andorra la Vella.

Aínda que case non conserva restos dun pasado dedicado en exclusividade á agricultura e a gandaría, aínda é posible atopar certa actividade gandeira e de cultivo da pataca e o tabaco. Na actualidade a actividade dos seus habitantes vira case exclusivamente en torno ao sector terciario (servizos), cunha gran variedade de establecementos hostaleiros, restaurantes, instalacións de lecer e deportivas.

Celebra a súa Festa do Roser o segundo domingo do mes de xullo e a súa Festa Maior o 15 de agosto.
Palacio de La Magdalena

O **Palacio de La Magdalena** está sito na península de La Magdalena, en Santander, Cantabria (España) e foi construído entre os anos 1909 e 1911, por subscrición popular, como residencia de verán da familia do rei Afonso XIII ata o ano 1931 (cando se proclamou a Segunda República Española). Deseñado polos arquitectos Javier González Riancho e Gonzalo Bringas Veiga, foi amoblado en 1913, cando foi inaugurado. En 1914 engadíronse as cuadras, de estilo inglés con tellados afiados de vertentes pronunciadas, tramados de madeira etc.

Trátase dunha obra ecléctica, que combina influencias inglesas, con abundancia de chemineas, formas das ventás, así como achegas de estilo francés, como a escalinata de dobre tramo da escaleira principal, a asimetría dos corpos do edificio e tamén algunhas pinceladas rexionalistas.

O edificio consta de dúas entradas, unha ao norte para carruaxes, con pórtico, e outra ao sur, que é a principal, con dous torreóns de planta octogonal e unha escalinata de tramos dobres. O palacio é de pedra de cachotería con cubertas de lousa. No interior destacan os salóns de recepción conservando algúns cadros de interese, de autores como Benedito, Sorolla, Sotomayor etc.

Dende 1932 organiza os cursos de verán da Universidade Internacional Menéndez Pelayo.

## Galería de imaxes 

Ficheiro:Santander.Palacio.de.la.Magdalena.jpg
Ficheiro:Palacio magdalena Uimp.gif
Ficheiro:Santander.Palacio.de.la.Magdalena.2.jpg
Ficheiro:Santander - Palacio.jpg

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

### Outros artigos 
* Península de La Magdalena.
* El Sardinero.
* Universidade Internacional Menéndez Pelayo (UIMP).

### Ligazóns externas 
* O Palacio de La Magdalena
Cárdidos

Os **cárdidos** (*Cardiidae*) son unha familia de moluscos bivalvos da orde Veneroida. As valvas distínguense pola súa simetría, forma acorazonada e as fortes e pronunciadas costelas lonxitudinais. As súas cunchas son comúns en moitas praias do mundo.

Aliméntanse, como tódolos bivalvos, bombeando auga e filtrando plancto. A cuncha do molusco ábrese para permitir a saída dos sifóns (inhalante e exhalante) e do pé, que lles permite enterrarse no substrato, preto da superficie da auga; algunhas especies son capaces de 'saltar' por pulo do seu pé.

Son predados por diferentes especies de peixes mariños.
Ordino

**Ordino** é unha parroquia situada nun val no extremo noroeste do Principado de Andorra, cunha superficie de 89,3&nbsp;km² e unha altitude de 1.300 metros sobre o nivel do mar en Ordino, 1.654,8 metros en O Serrat, 2.740 metros no pico de Casamanya, 2.539 no Port do Rat, 2.878 no pico de Tristaina e 2.395 no porto de Siguer. Ten 3.309 hab.

Na devandita parroquia atópanse varios hoteis que fan as delicias dos visitantes, tendo moi preto os baños termais de Caldea. é un lugar moi recomendable tanto no verán como no inverno. 
Museo da Microminiatura de Nicolai Siadristy, o Museo Iconográfico Sant Jordi e do Cristianismo, o Museo Postal e o Museo do Pin.
Alexandre Nerium

**Francisco Manuel López Martínez**, nado en Fisterra en 1960, é un escritor galego, máis coñecido polo pseudónimo de **Alexandre Nerium**.

## Traxectoria 
Poeta e mariñeiro, comezou a súa andaina poética no Batallón Literario da Costa da Morte, do que foi presidente. Ten colaborado en revistas como Dorna ou Atenea, entre outras.

## Obra 
### Poesía 
* *Vogar de couse*, 2003, Espiral Maior.
* *Detrás da néboa o felo*, 2008, Amastra-N-Gallar.
* *Nocturnidade do sal*, 2008, Sotelo Blanco.

### Antoloxías e obras colectivas 
* *De mar e vento. Cinco poetas de Fisterra*, 1997, Espiral Maior.
* *Rumbo ás illas. Escritores da Costa da Morte nas Sisargas*, 1997, Asociación Cultural Monte Branco/Asociación Neria, O Couto, Cospindo, Ponteceso.
* *Poesía na noite*, 1998, Concello de Caldas de Reis.
* *Negra sombra. Intervención poética contra a marea negra*, 2002, Espiral Maior.
* *A Coruña á luz das letras*, 2008, Trifolium.
* *De Pondal ao Batallón Literario. 120 anos de poesía na Costa da Morte*, 2009, Sotelo Blanco.
* *Marcos Valcárcel. O valor da xenerosidade*, 2009, Difusora.
* *Tamén navegar*, 2011, Toxosoutos.
* *Versos no Olimpo. O Monte Pindo na poesía galega*, 2013, Toxosoutos.
* *150 Cantares para Rosalía de Castro* (2015, libro electrónico).
* *6 poemas 6. Homenaxe a Federico García Lorca*, 2015, Biblos Clube de Lectores. Poesía.
* *Verbo na arria. Homenaxe literaria a Xohan Xesus González*, 2016, Fervenza.
* *Os aforismos do riso futurista*, 2016, Xerais.
* *Pico Sacro. Ferido polo lóstrego e a lenda*, 2017, Alvarellos.

## Premios 
* Premio de poesía Johán Carballeira no 2002, ex aequo con Carlos Negro, por *Vogar de couse*.
* Premio Antón Zapata García do Concello de Laxe
* Premio Rosalía de Castro.
* Premio Meigas e trasgos.
* Premio Faustino Rey Romero no 2002, por *Vaga en espiral*.
* Premio de poesía Anduriña Voandeira no 2003.
* Premio Manuel Orestes Rodríguez López.

## Véxase tamén 
### Ligazóns externas 
* Perfil en *As escollas electivas*
Ernst Boris Chain

**Ernst Boris Chain**, nado en Berlín o 19 de xuño de 1906 e finado en Castlebar (Irlanda) o 12 de agosto de 1979, foi un bioquímico británico. En 1945 recibiu o Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina canda a Alexander Fleming e mais Howard Walter Florey polos seus traballos sobre a penicilina.
Lingua xásica

O **xásico** (en húngaro *jász*, en ruso *jas*) era en realidade un dialecto do oseto antigo ou *alano* falado por unha tribo alana nómade asentada en Hungría no século XIII. Xásico vén do iranio: *Iyasi* *Osset* e de aí pasa ao ruso moderno coma *oseto*, por iso se lles chama *osetos* aos **alanos** de Iristán (Osetia), sendo preferible seguir a etimoloxía autóctona **IR** = *alano*.

O pobo xásico entrou en Hungría xunto cos cumanos, fuxindo da presión dos tártaros. Foron admitidos polo rei húngaro Béla IV coa esperanza de poderían axudarlles na loita contra a invasión dos tártaros, pero a relación non foi boa entre a nobreza húngara e as tribos cumana-xásicas tendo que abandonar o país. Tras o fin da ocupación tártara regresaron e asentáronse na parte central da Chaira húngara. 
Durante os dous séculos seguintes foron asimilados pola poboación húngara e a súa lingua desapareceu, pero a identidade xásica consérvase, e parece ser que chegan a manter unha certa autonomía ata 1876.
Preto dunha ducia de poboacións no centro de Hungría conservan aínda o nome da tribo: Jászberény, Jászárokszállás, Jászfényszaru etc.

A única mostra literaria en lingua xásica foi atopada nos anos 50 na Biblioteca Nacional Húngara de Széchényi. Grazas ás analoxías co iriano moderno (oseta) a lingua puido ser interpretada.

## Relación entre o alano xásico e o iriano moderno 
A maioría das palabras xásicas son facilmente identificables co iriano:

## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* Kim, Ronald. "On the Historical Phonology of Ossetic." *Journal of the American Oriental Society*, Vol. 123, No. 1. (Jan.-Mar.,2003), pp.&nbsp;43&ndash;72. 
### Outros artigos 
* O pobo xásico.

### Ligazóns externas 
* www.Iratta.com http://www.iratta.com Páxina sobre os alanos antigos e modernos .
Igrexa de Santa María de Darbo

A **igrexa de Santa María de Darbo** é o templo parroquial de Darbo no concello de Cangas. Sitúase no lugar do Seixo.

## Características
De estilo barroco, foi edificada en granito entre os séculos XVII e XVIII, logo de que o antigo templo fose incendiado en decembro de 1617 trala incursión de piratas otománs.

Destaca pola súa proporcionada harmonía e a súa influencia colonial. A planta do santuario é de cruz latina, de brazos curtos e bóveda de medio canón. O corpo central da fachada forma unha composición arquitectónica rematada nun frontón semicircular coa imaxe da Nosa Señora de Darbo no centro. Todo iso presidido por unha Cruz sobre base labrada que se alza na parte superior do frontón.

Completan o conxunto arquitectónico un cruceiro centenario que se atopa fronte a igrexa e unha fonte barroca.

Ficheiro:Cruceiro de Darbo, Cangas do Morrazo.JPG|Cruceiro de Darbo
Ficheiro:Lateral da Igrexa de Santa María de Darbo, Cangas do Morrazo.JPG|Lateral da Igrexa de Darbo
Ficheiro:Fonte de Darbo.JPG|Fonte de Darbo
Patrice Lumumba

**Patrice Émery Lumumba**, nado en Katako-Kombe (Congo Belga) o 2 de xullo de 1925 e finado en Lubumbashi o 17 de xaneiro de 1961, foi un líder anticolonial e o primeiro ministro elixido en xuño de 1960 na actual República Democrática do Congo despois de axudar a conquistar a independencia do Congo Belga en relación á Bélxica.
## Traxectoria
O día en que foi concedida a independencia ao Congo, o rei Balduíno I de Bélxica dixo "Cómpre agora aos señores cabaleiros nos mostrar que son dignos da nosa confianza" cun ton irónico. Patrice Lumumba respondeu. Dixo que a independencia política non era suficiente para liberar a África de seu pasado colonial, era preciso tamén que África deixase de ser controlada economicamente por Europa.

Iso causou gran alarma nas potencias Occidentais. Grandes empresas americanas e belgas tiñan grandes investimentos no Congo, que era rico en moitos minerais preciosos. O peor é que non había nada que o puidese comprar. Lumumba non encontrou apoio no Occidente e así recorreu á Unión Soviética.

Pasadas só dez semanas da súa elección foi deposto xuntamente co seu goberno nun golpe de Estado sendo aprisionado e asasinado en xaneiro de 1961.
Fenosa (homónimos)

O termo **Fenosa** é o acrónimo de **Fuerzas Eléctricas del Noroeste**. pode referirse a:

***Fuerzas Eléctricas del Noroeste**, empresa eléctrica creada en 1942 por Pedro Barrié de la Maza:
****Unión Fenosa**, empresa herdeira da anterior trala súa fusión con Unión Eléctrica Madrileña, e que operou entre 1982 ata 2008;
****Gas Natural Fenosa**, empresa creada en 2008 logo da absorción de Unión Fenosa por Gas Natural;
****Fenosa**, empresa eléctrica creada en 2011, dedicada á explotación de enerxías renovables, nacida da concentración deste negocio dentro do grupo Gas Natural Fenosa.
***Condado de Fenosa**, título nobiliario galego instaurado para Pedro Barrié de la Maza.

## Véxase tamén
### Outros artigos
***A Fentosa**, lugar da parroquia de Seixido, no concello da Lama.
Desiderio Comesaña Prado

**Desiderio Comesaña Prado**, nado en Pontevedra en 1900 e finado na mesma cidade o 16 de febreiro de 1956, foi un anarcosindicalista galego, implantou o sindicato Confederación Nacional do Traballo nas comarcas de Pontevedra, O Morrazo e O Salnés durante a Segunda República Española.
## Traxectoria 
Comezou a súa militancia sindicalista na emigración arxentina. Retornado a Pontevedra, en 1927 foi presidente da Sociedade de Camareiros. Na mesma cidade foi membro fundador da Sociedad Obrera de Cultura, da Federación Local de Trabajadores da CNT e do periódico *¡¡Revolución!!*. Porén, debido ó control mantido polo PCE local, deixou esas agrupacións, ingresando na Sociedad de Camareros do Comité Rexional Galaico da CNT.

### Anarquismo 
En 1932 fundou o Ateneo Obrero de Divulgación Social e colaborou na creación do grupo anarquista Natura, a partir do cal en 1933 artellouse o primeiro comité rexional da Federación Anarquista Ibérica coa axuda de Francisco Iturralde Cabeza de Vaca, funcionario de telégrafos. Participou como representante anarcosindicalista no mitin contra o fascismo e a lei de amnistía do Cine Coliseum de Pontevedra en abril de 1934, xunto con Delmiro Sarmiento, Ramón Suárez Picallo, Manuel García Filgueira e José Adrio Barreiro. Coa folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido pola policía na praza da Ferrería de Pontevedra o 7 de outubro; procesado o 26 de outubro pola súa actuación contraria ao bando de guerra, o 21 de novembro acordouse o sobresemento provisional da causa.

Moi coñecido na comarca do Morrazo, representou ó sindicato de Moaña Fraternidad Marinera no Congreso da CNT celebrado en Zaragoza en maio de 1936.

### Golpe militar 
Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, no Nadal de 1937 fuxiu a Portugal xunto a Ubaldo López a través de Ponte Barxas (Padrenda) coa axuda de Elena Pintado Martín. Foron detidos pola policía portuguesa logo de seren delatados por un confidente de Lavadores. Inicialmente condenado a morte, conmutóuselle a pena pola de prisión perpetua. Tras pasar por varios penais, como as minas de Fontao (Vila de Cruces), en 1943 concedéronlle a liberdade condicional no Destacamento Penal das minas de volframio de Silleda, retomando axiña o contacto co Comité Rexional Galaico na clandestinidade. Foi subdirector da Compañía de Seguros Santa Lucía en Pontevedra e desde a súa correduría de seguros colaborou coas actividades da Alianza Nacional de Fuerzas Democráticas.

## Vida persoal 
Casou con Elena Matos Torres, filla de Eduardo Matos Portela, en febreiro de 1934, e foi pai de Aurora e Esther Comesaña Matos.

## Notas 
## Véxase tamén 
### Bibliografía 
* 

* 
* Íñiguez, Miguel: *Enciclopedia histórica del anarquismo español* (tomo 1); Vitoria, 2008. ISBN 978-84-612-4219-1
O falcón maltés

**O falcón maltés** pode referirse a:

*o ***falco peregrinus brookei***, unha subespecie mediterránea do falcón peregrino;
*o **tributo do falcón maltés**, pagado anualmente pola Orde de Malta ó Rei de España pola doazón do arquipélago de Malta;
****The Maltese Falcon***, novela de Dashiell Hammett publicada en 1930:
****The Maltese Falcon***, película de 1931 dirixida por Roy Del Ruth;
****The Maltese Falcon***, película de 1941 dirixida por John Huston e protagonizada por Humphrey Bogart.
Arada, Monterroso

**Santa María de Arada** é unha parroquia do concello de Monterroso na comarca da Ulloa, na provincia de Lugo. Segundo o padrón municipal (INE) en 2012 tiña 67 habitantes (35 homes e 32 mulleres), un máis ca no ano anterior.

## Lugares e parroquias 
### Lugares de Arada 
### Parroquias de Monterroso 
## Notas 
## Véxase tamén 
### Outros artigos 
* Lugares de Monterroso