open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Beinn Fhionnlaidh

'S e beinn air a’ Ghàidhealtachd a th’ ann am **Beinn Fhionnlaidh**. Tha e suidhichte ann an àite glè iomallach eadar Loch Mullardoch agus Gleann Afraig. Tha i 1,005 m de dh’àirde agus ’s e Beinn Rothaich a th' ann. Tha druim fada a' sìneadh bhon tuath dhan deas bho Loch Mullardoch gu Càrn Eige agus Màm Sodhail. A rèir coltais chaidh a h-ainmeachadh às dèidh geamair ann an Cinn Tàile air an robh caise uabhasach.  

'S e rud mòr a bhith a' streap na beinne seo leis gu bheil i ann an suidheachadh cho iomallach. Bithear uaireannan ga ceangal le Càrn Eige agus Màm Sodhail, no Tom a' Chòinnich agus Toll Easa. Tha druim fada a' ceangal nam beann seo uile còmhla agus dh'fhaodadh coiseachd fad làithean. Dh'fhaodadh tòiseachadh bho Ghleann Afraig no bho thaobh Loch Mullardoch. 

Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air beanntan Loch Mullardoch, Gleann Canaich, Beanntan Cill Fhaolain agus Gleann Afraig.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Tom a' Chòinnich

'S e beinn air a’ Ghàidhealtachd a th’ ann an **Tom a' Chòinnich**, cuideachd **Tom a' Chòinich** agus **Tom a' Choinich**. Tha e suidhichte ann an àite glè iomallach eadar Loch Mullardoch agus Gleann Afraig. Tha e 1,112m de dh’àirde agus ’s e Beinn Rothaich a th' ann. Tha druim fada a' sìneadh bhon ear-thuath dhan iar-dheas bho Loch Mullardoch gu Càrn Eige, far a bheil e a' coinneachadh ris an druim a tha a' dol bhon tuath dhan deas. Dh'fhaodadh gu bheil an t-ainm a' tighinn bho chòinneach.

'S e seo na beanntan ann an Gleann Afraig a tha nas fhasa a ruigsinn. Mar as trice bithear ga dhèanamh bho Ghleann Afraig agus ga cheangal le Toll Easa agus Toll Creagach. Dh'fhaodadh cumail air gu Càrn Eige agus Màm Sodhail agus tilleadh a Ghleann Afraig bho sin.

Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air beanntan Gleann Afraig, Loch Mullardoch, Gleann Canaich, Beanntan Cill Fhaolain agus Gleann Srath Farair.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Bernburg

‘S e baile meadhanach faisg air Dessau-Roßlau agus Köthen air an àirde an ear na Gearmailte a th’ ann am **Bernburg**. Tha e suidhichte aig 85m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Saale anns an stàit Sagsainn-Anhalt. Tha am baile 37km air falbh bho Mhagdeburg, 40km bho Halle, 68km bho Leipzig agus 139km bho Bherlin. Tha 33,879 duine a' fuireach ann. Tha caisteal mòr ann os cionn a' bhaile a thogadh ri linn An Ath-bheòthachaidh.

## Eachdraidh
Chaidh Bernburg a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1138 mar *Berneburch* anns na *Annalista Saxo* agus na *Magdeburger Annalen* agus bha e fo bhuaidh na h-eaglaise fad iomadh bliadhna. Nochd an eaglais ann an Waldau, a bha na bhaile air leth gu ruige 1871, ann an sgrìobhainn ann an 964. Chaidh Abaid agus taigh-pearsain a thogail an seo anns  an  10mh Linn, a bharrachd air eaglaisean agus abaidean eile air feadh na sgìre mu timcheall a' bhaile. Chaidh abaid eile a thogail ann an 1326 a tha na ospadal an-diugh cuideachd. Bha malairt uabhasach cudromach fad na meadhan aoisean agus le sin chaidh am baile a leasachadh gu mòr: chaidh muilnean a thogail ann an 1219 agus drochaid ann an 1239, a chaidh ùrachadh anns an 20mh Linn: Fhuair am baile a chuid chòirichean ann an 1278, a thug piseach air eaconomaidh na sgìre. Ghabh Bernburg leis an Ath-Leasachaidh ann an 1526. Bha sreath de casaidean an aghaidh bana-bhuidseachan ann eadar 1555 agus 1664, nam measg Barbara Meyhe, bean a' phrobhaist, ann an 1617 - 1619. B' e prìomh-bhaile na stàite Diùcachd Anhalt-Bernburg a bh' ann bho 1603 gu ruige 1863 nuair a chaochail an diùc mu dheireadh gun chlann. Rinn feachdan an spùinneadair às An Danmhairg Heinrich von Holk droch mhilleadh air a' bhaile ann an 1630. Chaochail iomadach duine leis a' Phlàigh fad an 17mh Linn. A thuilleadh air sin, rinn teine droch mhilleadh air an t-seann bhaile ann an 1697. Ann an 1745 chaidh a' chiad Inneal-stotha a thogail ann am Bernberg. B' e am baile fo bhuaidh nam Fraingeach eadar 1807 agus 1813, ri linn Co-chaidreachas na Rèine. Thàinig an rèile ann an 1846 agus thogadh drochaid stàilinne ann an 1891. Stèidhich na Nàsaich ionad-mharbhaidh am broinne taigh-caothaich a' bhaile air an robh *NS-Tötungsanstalt Bernburg* agus chuireadh mu 14,000 duine a bha tinn agus ciorramaich gu bàs anns na seòmraichean-gasa eadar 1940 agus 1943.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Anderson (Indiana)
*  Chomutov
*  Fourmies
*  Reine
*  Tarnowskie Góry
*  Trakai

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas Sagsainn-Anhalt

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Beinn Dronaig

'S e beinn air Oighreachd Atadail air a’ Ghàidhealtachd a th’ ann am **Beinn Dronaig**. Tha i 797 m de dh’àirde agus ’s e Corbett a th' ann. Tha i suidhichte ann an àite iomallach eadar Atadal agus Loch Monar dìreach os cionn Loch Calavie. 

Mar as trice bithear a' dol suas Beinn Dronaig bho Atadal, agus dh'fhaodadh pàirt den t-slighe a dhèanamh air an rothair. Tha bothan, Loidse Beinn Dronaig, san iar-thuath den bheinn, agus 's ann le Oighreachd Atadail a tha e. 

Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air Loch Monar, Bidean a' Choire Sheasgaich, Lurg Mhòr, Loch Carrann agus beanntan Achadh na Seileach.

## Sealbh
'S ann air Oighreachd Atadail a tha Beinn Dronaig.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

* Duilleag oifigeil Oighreachd Atadail

Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Gleann Afraig

'S e Gleann air Gàidhealtachd na h-Alba a th' ann an **Gleann Afraig**. Tha e mu 31km de dh'fhaid agus tha e na shìneadh bhon ear dhan iar eadar Canaich agus Cam Bàn ann an Cinn Tàile. Tha Loch Afraig anns a' ghleann agus tha Abhainn Afraig a' sruthadh ann.

'S e gleann ainmeil a th' ann airson a cuid bòidhchid, agus thèid mòran daoine a choiseachd ann. Dh'fhaodadh coiseachd tron ghleann air fad air Slighe Gleann Afraig - Cinn Tàile air neo tha cothroman ann Beanntan Rothaich a shreap, mar eisimpleir Toll Creagach, Tom a' Chòinnich, Càrn Eige, Màm Sodhail, An Socach agus Sgùrr nan Ceathramhnan.

Tha ostail òigridh iomallach anns a' ghleann agus chan fhaighear thuige ach air cois no air an rothair. Tha bothan aig Cam Bàn.

## Sealbh
'S ann le Oighreachd Gleann Afraig a tha taobh an ear a' ghlinne, agus 's e Tèarmann Nàdair a th' ann. Tha cùram aig Coimisean na Coilltearachd air a' phàirt seo. 'S ann le Urras Nàiseanta na h-Alba a tha taobh an iar a' ghlinne, agus tha am pàirt seo cuideachd na Sgìre Nàiseanta de Bhòidhchead Shònraichte. Gu traidiseanta 's e talamh Clann Shiosalach a th' ann, agus bhrosnaich sin am fìdhlear ainmeil Duncan Chisholm gus clàr fhoillseachadh leis an ainm *Affric* air a bheil e a' toirt iomradh air feartan a' ghlinne na cheòl.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Duilleag Oifigeil Oighreachd Gleann Afraig
*Afraig an Iar aig Urras Nàiseanta na h-Alba
*Làrach oifigeil Gleann Afraig agus Srath Glas
*Coimisean na Coilltearachd
*Cuairtean coiseachd ann an Gleann Afraig
*Ostail Òigridh Gleann Afraig
*Duncan Chisholm agus Gleann Afraig

Roinn-seòrsa:Gleanntan
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Dessau-Roßlau

‘S e baile mòr faisg air Bernburg agus Köthen air an àirde an ear na Gearmailte a th’ ann an **Dessau-Roßlau**. Chaidh a chruthachadh ann an 2007 nuair a chuireadh Dessau agus Roßlau ri chèile. Tha e suidhichte aig 59m os cionn ìre na mara, aig comar nan aibhnichean Mulde agus Elbe, anns an stàit Sagsainn-Anhalt. Tha am baile 135km air falbh bho Dhresden, 181km bho Hànobhar, 56km bho Leipzig agus 111km bho Bherlin. Tha 84,606 duine a' fuireach ann. 'S ann à *Tis* (Iubhar) ann an Slàbhais agus *Aue* (Innis) anns Gearmailtis a tha an t-ainm.

## Eachdraidh
Chaidh Dessau a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1213 mar *Dissowe.* Ràinig Martin Luther agus An t-Ath-Leasachadh ann an 1534, ach cha do ghabh am baile ris ach an ceann 11 bliadhna làn còmhstri agus connspaid, gus a fhuair na Pròstanaich làmh an uachdair ann an 1545. B' e prìomh-bhaile na Prionnsalachd Anhalt a bh' ann bho 1570 gu ruige 1603 agus an nuair sin na stàite Diùcachd Anhalt-Dessau gu ruige 1863, nuair a chaochail an diùc mu dheireadh gun chlann. Chaidh an sgoil-ailtireachd *Bauhaus* gluasad bho Weimar gu Dessau ann an 1925, oir bha na Nàsaich an tòrr oirre. Dhùnadh i ann an 1931 agus cha do dh'fhosgail i a-rithist ach ann an 1986. Fhuair an sgoil sin dìon fo sgèith UNESCO ann an 1996. 'S ann ann an Dessau far a dhèanadh an gas Zyklon B, a chaidh a chleachdadh anns na campaichean a stèidhich na Nàsaich gus na h-Iùdhaich agus eile a mharbhadh. Bhathar ga dhèanamh aig an t-seann taigh-gnìomhachais siùcair *Dessauer Zuckerrraffinerie GmbH,* eadar 1942 agus 1945. Air 7 am Màrt 1945 rinn feachdan nan Stàitean Aonaichte lèir sgrios air a' bhaile agus an ceann sia seachdain ghèill am baile dhiubh.

## Daoine Ainmeil
*Moses Mendelsohn: 1729 - 1786
*Kurt Weil - 1900: 1950

## Bailtean Co-cheangailte
*  Argenteuil 
*  Klagenfurt am Wörthersee
*  Ludwigshafen
*  Ibbenbüren
*  Gliwice
*  Nemenčinė
*  Roudnice nad Labem

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas Sagsainn-anhalt

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
A' Chràileag

’S e beinn ann an Cinn Tàile air a’ Ghàidhealtachd a th’ anns **A' Chràileag** agus **A' Chràlaig**. Tha i 1,120m de dh’àirde agus ’s e Beinn Rothaich a th' ann. Tha e suidhichte eadar Loch Cluanaidh agus Gleann Afraig air taobh tuath Gleann Seile.

Mar as trice bithear ga streap bho Chluanaidh gu dìreach agus ga cheangal le Mullach Fraoch-choire. Dh'fhaodadh tilleadh tron Chaorann Mhòr, gleann a tha a' ceangal Gleann Afraig agus Gleann Seile.. Bidh cuid ga dhìreadh bho Ghleann Afraig.

Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air beanntan Chinn Tàile, Gleann Seile agus Gleann Afraig.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

* A' Chràileag air Walkhighlands

Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Abdusamet Yigit

'S e sgrìobhadair à Kurdistan a th' ann an **Abdusamet Yigit** (no Abdussamet Yigit) (1978-) a bhios a' fuireach ann an Nirribhidh. 

Rugadh e air ceann a tuath Kurdistan. Fhuair e foghlam ann an eachdraidh agus feallsanachd.  Bidh e a' sgrìobhadh anns a' chànan Kurmanji. Sgrìobhaidh e air cultar, eachdraidh, creideamh agus beul-aithris nan Kurdach.

## Nobhailean agus sgeulachdan
*Feqiyê Teyran 1 (2009) úrscéal, 2009, ISBN 978-91-87662-55-3
*Feqiyê Teyran 2, 2014, ISBN 978-39816686-9-9
*Feqiyê Teyran 3, 2015, ISBN 978-39816686-9-7
*Feqiyê Teyran 4, 2015, ISBN 978-39816686-9-6
*Destana Kawayê hesinger ("An scéal an gabha Kawa", a epics tíre) (2009) ISBN 978-91-87662-59-1
*Shah Maran (Sahmaran) (2011)
*Herîrî Eli (Eli Heriri) (2011)
*Çîroken Keçelok 1. (2012)
*Dara Çîrokên Keçelok, (2015), ISBN 978-39816686-9-8
*Çîrokên Keçelok tríú, (2015), ISBN 978-39816686-9-0
*destana dewrêşê Ewdî (2012)
*Qiyakser ('Hvakhshathra' nó 'Cyaxares'), (2013) ISBN 978-3-942735-35-3, Verlag Forlag
*Malaye Jaziri, eachdraidh, Iúil 2013, Verlag Forlag
*I stair an Kurdistan, Fealsúnacht agus na Teangeolaíochta (Teangeolaíocht) sa tsochaí d'aois Coirdis, fealsúnacht, 2013, ISBN 978-3-940997-38-4
*An sean Zarathustra, stair, 2013, ISBN 978-3-940997-09-8
*Forbairt na hintleachta daonna, i 2013, fealsúnacht, ISBN 978-3-942735-33-9
*Réabhlóid Coirdis sna 21 ar, ar a dtugtar "rojava" eachdraidh, 2013 ISBN 978-3-940997-27-2
*Téann an saol thart videre ar an ghrian Mitra, 2014, eachdraidh, ISBN 978-3-942735-20-9
*An cath stairiúil i Kobane, Stair, Deireadh Fómhair 2014 ISBN 978-3-9816686-7-4
*Scéal idéalachas, fealsúnacht, Fealsúnacht, 2014, ISBN 978-3-9816686-9-8
*Stair na fealsúnachta Yazdânism, Fealsúnacht, 2014, ISBN 978-3-9816686-9-8
*An teoiric estetisme Chonaic, Fealsúnacht, 2015,
*Destana heme Zere ("An Scéal Heme Zere," a epics tíre), 2015, ISBN 978-39816686-9-1
*Evina dilên biçûk (Beag Valentine Grá), 2015, ISBN 978-39816686-9-5
*Smaointe, aigne, agus teanga, fealsúnacht, 2015,
*Mhoirfeolaíocht de na nua-aimseartha Coirdis, Fealsúnacht, ISBN 978-3-945056-01-4

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean
Roinn-seòrsa:Daoine à Cùrdastan
Sàileag

’S e beinn ann an Cinn Tàile air a’ Ghàidhealtachd a th’ ann an **Sàileag**. Tha i 956m de dh’àirde agus ’s e Beinn Rothaich a th' ann. Tha i suidhichte eadar Loch Cluanaidh agus Loch Dubhthaich air taobh tuath Gleann Seile mar phàirt de Dhruim nam Bràithrean. 

'S e an dòigh as cumanta a bhith a' streap Sàileag, a bhith ga cheangal leis an dà bheinn eile, Sgùrr a' Bhealaich Dheirg agus Aonach Meadhoin bho Chluanaidh gu Bealach na Lapain. Ma nìthear e mar seo gheibhear sealladh iongantach air na Còig Peathraichean agus an Eilean Sgitheanach. 

Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air beanntan Chinn Tàile, Gleann Seile agus Chnòideirt.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

*Sàileag air munromagic (Beurla)

Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Sealladh (companaidh telebhisein)

’S e companaidh telebhisein neo-eisimeileach a th’ ann an **Sealladh**.  Chaidh a stéidheachadh le Mòrag Stiùbhart agus Chris Young.  Tha e suidhichte ann am Fàs, ionad cultarail 's cruthachail an t-Sabhail Mhòir san Eilean Sgitheanach, far a bheil cothrom aige goireasan stiùidio an ionaid a chleachdadh agus ceanglaichean a dhèanamh ri muinntir na sgìre.

Am measg nam prògraman agus fiolmaichean a tha e air a bhith an sàs ann, tha Gleusta, Gun Sgot, An Sgailean Ùr, Uaigneas, Ann an Còi5, Iomlaid, Oidhche Naomh, Seachd, agus Bannan.

## Ceanglaichean a-mach
* Sealladh

Roinn-seòrsa:Telebhisean Gàidhlig
Gleann Urchadain

'S e gleann air a' Ghàidhealtachd a tha ann an **Gleann Urchadain**. Tha e mu 10 mìle (16km) a dh'fhaid. Tha e suidhichte eadar am baile Canaich sa cheann an iar agus am baile Druim na Drochaid sa cheann an ear air bruachan Loch Nis. Tha Abhainn Eunaraig a' sruthadh tron ghleann. Tha Gleann Urchadain, Gleann Afraig agus Gleann Canaich a' coinneachadh aig Canaich.
Tha Abhainn Eunaraig a' sruthadh tro Loch Meiklie ann an Gleann Urchadain.

Tha Gleann Urchadain torrach agus craobhach.

Tha Comann Camanachd Ghleann Urchadain suidhichte ann an Druim na Drochaid bho 1885.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Gazetteer for Scotland Fios agus mapaichean (Beurla)

Roinn-seòrsa:Gleanntan
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Abhainn Canaich

Tha **Abhainn Canaich** a' sruthadh tro Ghleann Canaich air a' Ghàidhealtachd. Tha i mu 10 mìle (16 km) a dh'fhaid eadar loch tasgaidh Loch Mullardoch agus baile Chanaich. Tha i a' sruthadh do dh'Abhainn Glas san ear-dheas air Canaich.
Tha dà eas ann an Abhainn Canaich: Eas Maol Mhairi agus Eas an Fhithich.

Tha rathad beag a' leantainn na h-aibhne à Loch Mullardoch do A831 aig Canaich.

Tha breac-donn a' fuireach ann an Abhainn Canaich agus a lochan.

## Bailtean
*Canaich

## Fo-aibhnichean
*Allt na Faing
*Allt Coire Eòghainn
*Allt na Crìche
*Allt Liath-ruighe (Liatrie Burn)
*Allt a' Choire Dhuibh
*Allt Charaidh
*Allt an Inbhir
*Craskie Burn
*Allt Ghiubhais
*Allt Coillte

*Allt na Cruimadh
*Allt an Lùib Ghiubhais
*Allt Fèith a' Ghiubhais
*Allt a' Ghlais Choire
*Allt a' Choire Dhuibh

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Abhainn Canaich air ''Gazetteer for Scotland'' Fios agus mapaichean(Beurla)

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Càrn Ghluasaid

’S e beinn ann an Srath Chluanaidh air a’ Ghàidhealtachd a th’ ann an **Càrn Ghluasaid**. Tha i 957m de dh’àirde agus ’s e Beinn Rothaich a th' ann. Tha e suidhichte eadar Loch Cluanaidh agus Gleann Afraig. 'S e an sreath de bheanntan sin a' chiad fhear a chithear nuair a thigear a Chinn Tàile bho Ghleann Moireasdan. Tha an t-ainm a' toirt iomradh air  sgàirneach air cliathaich na beinne a bhios a' sìor ghluasad sìos.

Mar as trice bithear ga streap bho Loch Cluanaidh gu dìreach agus ga cheangal le Sgùrr nan Conbhairean agus Sàil Chaorainn. Dh'fhaodadh tilleadh tro Dhrochaid an Tuill Easaich agus Meall Breac.

Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air beanntan Chinn Tàile, Gleann Seile, Gleann Afraig agus Chnòideirt.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

* Càrn Ghluasaid air Munromagic
Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Camas Cros

’S e baile beag croitearan ann an Slèite san Eilean Sgitheanach a tha ann an **Camas Cros**, air taobh an iar na Linne Slèitich.

## Ainm
Tha e coltach bhon ainm gun robh manaich Chrìosdaidh anns an àite.  Tha beagan deasbaid ann a thaobh an ainm.  ’S “Camus Croise” a tha air na soidhnichean rothaid, ach ’s “Camas” an litreachadh a rèir COG, agus ’s e “Cros” agus chan e “Croise” a bha muinntir na sgìre gu lèir ag ràdh, aig an robh deagh Ghàidhlig, agus ’s e Camas Cros a tha sa stòr-dàta aig Iain Mac an Tàilleir.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Ainmean-àite faisg air Chamas Cros

Roinn-seòrsa:An t-Eilean Sgitheanach
Roinn-seòrsa:Camasan ann an Alba
Köthen

‘S e baile meadhanach faisg air Bernburg agus Dessau-Roßlau air an àirde an ear na Gearmailte a th’ ann an **Köthen** (IPA: ˈkøːtən). Tha e suidhichte aig 80m os cionn ìre na mara, anns an stàit Sagsainn-Anhalt. Tha am baile 48km air falbh bho Mhagdeburg, 30km bho Halle, 54km bho Leipzig agus 130km bho Bherlin. Tha 26,8890 duine a' fuireach ann. Tha ceangal làidir ri leigheas-nàdara homeopathy ann.

## Eachdraidh
Chaidh bad beag ann an ceann a deas a' bhaile air a bheil Cösitz a chlàradh airson a' chiad turais ann an 839 agus tha fios againn gun do rinn Otto von Ballenstadt droch mhilleadh air Köthen ann an 1115. Bhuineadh e dhan teaghlach uasal Askanier. Stèidheachadh eaglais fo sgèith easbaigeachd Mhagdeburg ann an 1150 agus an ceann còig bliadhna bha Tighearna a chur air dòigh às leth na h-eaglaise, rud a chanadh Ministerialis ris. B' e ridire uasal a bh' ann a dh'fheumadh seirbheis a thoirt gu tighearna eile. Tha Sòrbais fhathast ga bruidhinn, còmhla ri Gearmailtis an seo ann an 1293. Dh' fhàs an t-àite gu bhith uabhasach beairteach agus fiù' s chuireadh taigh-cùinnidh air bhog an seo ann an 1160.B' e prìomh-bhaile na Diùcachd Anhalt-Köthen a bh' ann bho 1603 gu ruige 1847. Chuir Johann Sebastian Bach sia bliadhna seachad ag obair ann an Köthen mar mhaighstir-ciùil (Gearmailtis: Kappellmeister) bho 1717 gu ruige 1723 às leth a' Phrionnsa Leopold. Leanadh am prionnsa ionnsachadh Jean Calvin agus cha ghabhadh e ri ceòl san eaglais idir. Air sàilleabh sin, cha dèanadh Bach obair air cuspairean spioradail fad an àm sin. 'S ann ann an Köthen a thug ceòl dannsa buaidh air.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Langenfeld
*  Lüneburg
*  Siemianowice-Śląskie
*  Wattrelos

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas Sagsainn-anhalt

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
An Riabhachan

'S e beinn ann an Gleann Canaich a’ Ghàidhealtachd a th’ anns **an Riabhachan**. Tha e 1,129 m de dh’àirde agus ’s e Beinn Rothaich a th' ann. Tha e suidhichte ann an àite air leth iomallach eadar Atadal agus Canaich eadar Loch Monar agus Loch Mullardoch. Thathar ag ràdh gur e aon de na Beanntan Rothaich as iomallaiche a th' ann. Tha an t-ainm a' toirt iomradh air strìopan glasa air a' bheinn .

'S e rud mòr a bhith a' streap na beinne seo leis gu bheil i ann an suidheachadh cho iomallach. Gheibhear thuice bho Chanaich, bho Atadal no bho Chill Fhaolain, agus 's ann air an rothair a nì a' mhòrchuid de dhaoine pàirt den t-slighe. Bidh cuid a' campachadh faisg air a' bheinn agus a' tòiseachadh às ùr an ath latha. Bidh cuid ga cheangal leis An t-Socach agus Sgùrr na Lapaich agus Càrn nan Gobhar

Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air Loch Monar, Loch Mullardoch, Oighreachd Atadail, Beanntan Ghleann Afraig, Achadh na Seileach, Srath Farair agus Toirbheartan.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
HTML

ʼS e **HTML** (*Hypertext Markup Language*) an cànan a chleachdar airson cruth a chur air duilleagan WWW air an Eadarlìon.

Mar eisimpleir, ma ʼs e seo a tha san HTML:

:Tha seo &lt;b&gt;trom&lt;/b&gt; agus tha seo &lt;i&gt;eadailteach&lt;/i&gt;.

ʼs e seo a chithear leis aʼ bhrabhsair:

:Tha seo **trom** agus tha seo *eadailteach*.

oir tha an *tag* &lt;b&gt; aʼ ciallachadh clò trom agus tha &lt;i&gt; aʼ ciallachadh clò Eadailteach.

## Faic cuideachd
* CSS

## Ceanglaichean a-mach
* Linn ùr don Eadar-lìon: HTML5 - pìos ann an *Dàna* le Liam Alasdair Crouse, 2014-08

Roinn-seòrsa:Coimpiutaireachd
Sgùrr Choinnich

'S e beinn ann am Frìth Achadh na Seileach air a’ Ghàidhealtachd a th’ ann an **Sgùrr Choinnich**. Tha e 999 m de dh’àirde agus ’s e Beinn Rothaich a th' ann. Tha e suidhichte eadar Achadh na Seileach agus Loch Monar mu 5km bhon rathad ann an Gleann Carrann. Dh'fhaodadh gu bheil an t-ainm a' toirt iomradh air an ainm Coinneach.

Gus a' bheinn seo a shreap, bithear mar as trice a' dèanamh pàirt den t-slighe tron ghleann air an rothair. Mar as trice bithear a' streap na beinne bho thaobh an iar, agus ga cheangal le Sgùrr a' Chaorachain.

Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air Loch Monar, Bidean a' Choire Sheasgaich, Lurg Mhòr, Srath Carann, Loch Carrann agus Toirbheartan.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

* Sgùrr Choinnich air Munromagic

Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Darmstadt

‘S e baile mòr faisg air Frankfurt agus Mainz ann an ceann a deas na Gearmailte a th’ ann an **Darmstadt**. Tha e suidhichte aig 144m os cionn ìre na mara, anns an stàit Hessen. Tha am baile 181km air falbh bho Nürnberg, 200km bho Dhüsseldorf, 309km bho Leipzig agus 443km bho Bherlin. Tha 149,743  duine a' fuireach ann. Tha Darmstadt uabhasach ainmeil airson Saidheans.

## Eachdraidh
Chaidh Darmstadt a chlàradh airson a' chiad turais anns an 11mh Linn mar Darumstadt. Thathar dhen bheachd gur ann à *Dar Mund* (Rubha Bogach) ann an seann Ghearmailtis a tha an t-ainm. Ann an 1330 thug an t-Ìmpire Ludwig à Bayern, a bha os cionn Ìmpireachd Naomh na Ròimhe, còirichean dhan bhaile, a bhuineadh dhan teaghlach uasal Katzenelnbogen. Thogadh caisteal aig an àm sin cuideachd. Chaochail an t-Iarla Katzenelnbogen gun chlann ann an 1479 agus chaidh a chuid oighreachdan ann an Darmstadt a thoirt gu Hessen. B' e prìomh-bhaile na stàite Dhiùcachd Hesse a bh' ann bho 1567 gu ruige 1806 agus an uair sin Àrd-Dhiùcachd Hesse bho 1806 gu ruige 1918. Dh' fhàs Darmstadt gu math luath fad an 19mh Linn air sàilleabh gu robh taighean-gnìomhachais a thogail agus bha còrr is 100,000 duine a' fuireach ann aig deireadh na linne. Chaidh an t-oilthigh teicnigeach *TU Darmstadt* a stèidheachadh ann an 1877. A bharrachd air saidheans agus malairt bha ealain cuideachd làidir ron a' Chiad Chogaidh agus bha am baile ainmeil air feadh na Gearmailt mar teis-mheadhan *Jugendstil,* a bha coltach ri *Art Nouveau* a bha againn ann an Alba. Thoisich a' chiad dùnadh bùthan nan Iùdhach anns a' Ghearmailt ann an Darmstadt ann an 1933, ri linn Adolf Hitler. Chaidh na 3,000 Iùdhaich a bha a' fuireach anns a' bhaile a thoirt gu campaichean na mairbh ann an 1942 agus chaidh ias uile a mharbhadh anns an Uile-losgadh. Bhuineadh Wilhelm Leuschner agus Theodor Haubach do Dharmstadt: Shabaid iad an aghaidh nan Nàsach, a chuir iad gu bàs ro dheireadh an Darna Chogaidh. Thoisich an RAF Darmstadt a bhomadh ann an 1942 agus, mu dheireadh thall air 11 an t-Sultain 1944, chaidh a' chiad bhomadaireachd *Firestorm* a dhèanamh an seo: chaochail mu 75% nan daoine a bha anns a' bhaile an oidhche ud sin.

## Saidheans

Ann an 1912 leasaich an ceimigear Anton Köllisch an droga *MDMA*, neo *ecstasy*, nuair a bha e ag obair airson na companaidh Merck.

Tha an Comann airson Rannsachadh nan Aidheon Trom ann an Darmstadt. Chaidh iomadach eileamaid cheimigeach ga lorg an-sin, mar eisimpleir hassium agus darmstadtium.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Alkmaar
*  Brescia
*  Bursa
*  Chesterfield
*  Fayoum
*  Freiberg
*  Graz
*  Gyönk
*  Liejaāja
*  Logroño
*  Płock
*  Saanen
*  Szeged
*  Troyes
*  Trondheim
*  Uzhhorod

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas Hessen

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Birstein

‘S e baile beag faisg air Frankfurt agus Würzburg ann an cridhe na Gearmailte a th’ ann am **Birstein**. Tha e suidhichte aig 286m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Reichenbach, gu deas na Beanntan Vogelsberger, anns an stàit Hessen. Tha am baile 139km air falbh bho Erfurt, 178km bho Köln, 71km bho Darmstadt agus 327km bho Bherlin. Tha 6,199  duine a' fuireach ann. 

## Eachdraidh
B' e prìomh-bhaile na Prionnsalachd Isenburg a bh' ann bho 1806 gu ruige 1814.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas Hessen

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Würzburg

‘S e baile mòr eadar Nürnberg agus Frankfurt ann an cridhe na Gearmailte a th’ ann am **Würzburg** (IPA: *vʏɐ̯tsbʊɐ̯k*). Tha e suidhichte aig 177m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Main ann an stàit na Baidheirn. Tha am baile 152km air falbh bho Erfurt, 96km bho Frankfurt, 220km bho München agus 389km bho Bherlin. Tha 124,698  duine a' fuireach ann. 

## Eachdraidh
Chaidh Würzburg a chlàradh ann ann 704 mar *Castellum Virteburch*, ged a thathar dhen bheachd gur ann às an t-sean Ceiltis *Briga* (Gàidhlig: Dùn) a tha an t-ainm. Stèidhich an naomh Bonifatius à Sasainn sgìre-easbaig an seo ann an 742. Thogadh an cathair-eaglais ann an stoidhle ròmaineasg eadar 1040 agus 1225 ann an àite far a thogadh a' chiad eaglais ann an 788. Chaidh oilthigh a chur air dòigh ann an 1402 le Pàp Bonifatius IX agus Easbaig Johann von Egloffstein. Dhùnadh ann an 1415 e ach chaidh ath-stèidheachadh ann an 1582. B' e prìomh-bhaile na Àrd-Dhiùcachd Würzburg a bh' ann bho 1806 gu ruige 1814, nuair a chaidh a thoirt a-steach gu Rìoghachd Bayern. Chaidh a' chiad thaigh-gnìomhachais innealan clò-bhualaidh san t-saoghal a stèidheachadh an seo ann an 1817, air an robh *Schnellpressenfabrik Koenig & Bauer*. Bha mu 2,000 Iùdhaich nan tàmh sa bhaile nuair a thoisich an Darna Cogadh. A rèir figearan nan Nàsach fhèin, chaidh 2,063 an toirt air falbh gu campaichean ioma-losgadh eadar An t-Samhain 1941 agus an t-Ògmhios 1943. Chaidh a' chiad bhuidheann gu Riga ach an uair sin chaidh an toirt gu àiteachan eile mar Izbica, Krasnystaw, Theresienstadt agus Auschwitz. Cha robh ach 29 Iùdhaich beò anns a' bhaile aig deireadh a' chogaidh.

## Bailtean co-cheangailte
* Bré
* Caen
* Dùn Deagh
* Fairbault
* Mwanza
* Ōtsu
* Rochester
* Salamanca
* Suhl
* Trutov


Wuerzburg-von Festung-52-St Burkard-2007-gje.jpg
Wuerzburg-Alte Bruecke-34-Altes Rathaus-Kiliansdom-2014-gje.jpg
Wuerzburg-Residenzplatz-06-2007-gje.jpg
Wuerzburg-Residenz-Westfassade-10-2007-gje.jpg
Wuerzburg-Residenz-Parkfassade-34-2007-gje.jpg
Wuerzburg-Kaeppele-12-von Festung Marienberg-2007-gje.jpg
Wuerzburg-Kaeppele-18-Kreuzwegkapelle-2007-gje.jpg
Wuerzburg-Main-16-Festung Marienberg-2014-gje.jpg
Wuerzburg-Festung Marienberg-Scherenbergtor-06-Kiliansturm-2007-gje.jpg
Wuerzburg-Festung Marienberg-Scherenbergzwinger-04-2007-gje.jpg


## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas Bhayern

Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Seelbach (Schutter)

‘S e baile beag faisg air Baden-Baden agus na crìochan leis an Fhraing, air an àirde an iar-dheas na Gearmailte a th’ ann an **Seelbach**. Tha e suidhichte aig 286m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Schutter, gu tuath na Coille Dhubh (Gearmailtis: *Schwarzwald*), anns an sgìre Hohengeroldseck, am broinne na stàite Baden-Württemberg. Tha am baile 104km air falbh bho Stuttgart, 291km bho Köln, 199km bho Frankfurt agus 602km bho Bherlin. Tha 4,928 duine a' fuireach ann. 

## Eachdraidh
B' e prìomh-bhaile na Prionnsalachd Leyen a bh' ann bho 1806 gu ruige 1813.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Baden-Württemberg

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Càrn nan Gobhar (Gleann Canaich)

'S e beinn ann an Gleann Canaich a’ Ghàidhealtachd a th’ ann an **Càrn nan Gobhar**. Tha e 992 m de dh’àirde agus ’s e Beinn Rothaich a th' ann. Tha e suidhichte ann an àite faisg air Canaich eadar Loch Monar agus Loch Mullardoch. Feumar a bhith faiceallach, oir tha beinn eile leis an ainm Càrn nan Gobhar agus an aon àirde anns an ath ghleann, Srath Farair.

Chan e cuairt ro fhada a th' ann a bhith a' streap na beinne seo bho cheann an rathaid aig dam Mullardoch. Ach bidh a' mhòrchuid ga cheangal leis An Riabhachan, Sgùrr na Lapaich agus An t-Socach, agus an uair sin 's e cuairt fhada iomallach a th' ann.

Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air Loch Monar, Loch Mullardoch, Oighreachd Atadail, Beanntan Ghleann Afraig, Achadh na Seileach, Srath Farair agus Toirbheartan.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Càrn nan Gobhar air Munromagic

Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Meppen

‘S e baile meadhanach faisg air a' bhaile Duitseach Enschede air an àirde an iar-thuath na Gearmailte a th’ ann am **Meppen**. Tha e suidhichte aig 14m os cionn ìre na mara, aig comar nan aibhnichean Hase agus Ems, anns an stàit Sagsainn Ìosail. Tha am baile 110km air falbh bho Bhremen, 169km bho Hànobhar, 378km bho Leipzig agus 413km bho Bherlin. Tha 34,109  duine a' fuireach ann. 

## Eachdraidh
Chaidh Meppen a chlàradh airson a' chiad turais ann an 834, nuair a thug an Rìgh Luduwig Cràbhach fearann san sgìre dhan Abaid Corvey. Thugadh piseach air malairt ann an 945, nuair a fhuair Meppen còirichean: stèidheachadh taigh-cuinnidh, thogadh cìsean agus chumadh maragaidh. Reic a' Bhana-Iarla Jutta von Vechte-Ravensburg a cuid oighreachdan ann am Münster, Meppen nam measg, dhan eaglais ann an 1252. Bha am baile a-nis na phàirt Easbaigeachd Mhünster (Gearmailtis: Niederstift Münster). Ann an 1360 chuir an t-Easbaig Adolf à Münster gun togadh ballachan-dìona mu timcheall a' bhaile. Mhair an obair fad 300 bliadhna. Leagadh iad an dèidh Cogadh nan Seachd Bliadhna. Chaidh Meppen a thoirt dhan Diùc Arenberg mar dhìoladh, leis gun do chaill esan a h-uile oighreachd a bha aige air an taobh thall na Rèine ri linn Ar-a-mach na Frainge. B' e prìomh-bhaile na stàite Diùcachd Arenberg-Meppen a bh' ann fad dìreach seachd bliadhna bho 1803 gu ruige 1810, ri linn Co-chaidreachas na Rèine ach chaidh a thoirt a-steach gu Ìmpireachd na Frainge ann an 1811. Bha e fo bhuaidh arm na Pruise fad bliadhna bho 1813 gu 1814. An dèidh Cath  Leipzig chaidh Meppen a thoirt a-steach gu Rìoghachd Hànobhair. Thogadh loidhne rèile tron bhaile ann an 1855 agus chaidh Meppen a thoirt a-steach dhan Phruis ann an 1866.

## Sgìrean a' bhaile

## Bailtean Beaga

## Bailtean Co-cheangailte
*  Ostrołęka

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas Sagsainn Ìosail

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Weilburg

‘S e baile meadhanach faisg air Frankfurt, ann an cridhe na Gearmailte a th’ ann am **Weilburg**. Tha e suidhichte aig 172.80 m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Lahn, am broinne na stàite Hessen. Tha am baile 200km air falbh bho Stuttgart, 105km bho Köln, 44km bho Wiesbaden agus 422km bho Bherlin. Tha 12,561 duine a' fuireach ann. 

## Eachdraidh
B' e prìomh-bhaile na Diùcachd Nassau-Weilburg a bh' ann bho 1344 gu ruige 1806 agus na Diùcachd Nassau bho 1806 gu ruige 1816.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Colmar-Berg
*  Kežmarok
*  Kızılcahamam
*  Kreisgruppe Rheingau-Hessen-Nassau
*  Privas
*  Quattro Castella
*  Zevenaar

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas Hessen

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Oldenburg

‘S e baile mòr faisg air Bremen, air an àirde an iar-thuath na Gearmailte a th’ ann an **Oldenburg** (IPA: *ɔldənbʊʁk*: Platdüütsch: *Ollnborg*; Saterland Frysk: *Ooldenbuurich*). Tha e suidhichte aig 172.8m os cionn ìre na mara, aig comar nan aibhnichean Hunte agus Haaren, am broinne na stàite Sagsainn Ìosail. Tha am baile 133km air falbh bho Hànobhar, 127km bho Hamburg, 219m bho Schwerin agus 355km bho Bherlin. Tha 159,610 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
B' e prìomh-bhaile na Diùcachd Oldenburg a bh' ann bho 1774 gu ruige 1810.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Cholet
*  Groningen
*  Kingston upon Thames
*  Makhachkala
*  Mateh Asher
*  Rügen
*  Taastrup

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas Sagsainn Ìosail

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Iain Cabot

B' e rannsaiche a bha ann an **Iain Cabot** agus b' esan aon de phrìomh-rannsaichean an t-Saoghail Nuaidh. Air a bhreith sna 1450an agus chaochail e 1499.

## Iomradh
* John Cabot - *ThinkQuest*

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an Eadailt
Belleville, Ontario

S' e am baile-mor anns an ceàrn Ontario, agus dùthaich Canada. Tha 49,454 sluagh aige, agus tha am farsaingeachd air 247.21km² aige. Tha e fear-dìleas roinn anns an Ontario. Tha e aig an Abhainn Moira is an Quinte Bagh.

Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Canada
Regensburg

‘S e baile mòr faisg air Nürnberg, air an àirde an ear-dheas na Gearmailte a th’ ann an **Regensburg** (Fraingis: *Ratisbonne*, Beurla: *Ratisbon*, Eadailtis/Laideann/Spàinntis: *Ratisbona*). Tha e suidhichte aig 343m os cionn ìre na mara, aig comar nan aibhnichean Regen agus Dainiub, am broinne na stàite Bayern. Tha am baile 215km air falbh bho Stuttgart, 105km bho Mhünchen, 111km bho Phassau agus 401km bho Bherlin. Tha 140,276 duine a' fuireach ann. 

## Eachdraidh
B' e prìomh-bhaile na Prionnsalachd Regensburg a bh' ann bho 1803 gu ruige 1810.

Bha manachainn Albannach ann. Chaidh Eaglais Naoimh Seumais a stèidheachadh le manaich à Èirinn anns an 11mh linn agus chaidh a thar-aiseag le Pàpa Leo X fo smachd Albannach ann an 1515. An dèidh dhan Ath-leasachaidh, dh'frithealaich am manachainn mar cholaiste nam miseanaraidh. B' e an aba mu dheireadh a bha ann am Benedict Arbuthnot agus an dèidh a bhàs ann an 1820 chaidh an abaid na priòireachd is chuireadh crìoch air eachdraidh Albannach na h-eaglaise.

## Daoine ainmeil
* Johann von Lamont, reul-eòlaiche à Alba a bha na sgoilear aig a' mhanachainn

## Bailtean co-cheangailte
Tha Regensburg co-cheangailte ri:
*  Obar Dheathain, Alba (1955)
*  Bressanone, an Eadailt (1969)
*  Clermont-Ferrand, an Fhraing (1969)
*  Tempe, Arizona, na Stàitean Aonaichte (1976)
*  Odesa, an Ucràin (1980)
*  Plzeň, an t-Seic (1993)
*  Budavár, an Ungair (2005)
*  Qingdao, an t-Sìn (2009)

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas na Baidheirn

Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
George Uilleam Kyte

Bha **George Uilleam Kyte** (Baile Pheadair, 10 an t-Iuchar, 1864 – 6 an t-Samhain 1940) na fhear-poileataics Canèideanach à Alba Nuadh. Rugadh e ann an Siorrachd Richmond, Ceap Breatainn. B' esan prìomh-chuip an riaghaltais.
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine à Canada
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Greiz

‘S e baile meadhanach faisg air na crìochan le Sagsainn, air an àirde an ear-dheas na Gearmailte a th’ ann an **Greiz**. Tha e suidhichte aig 265m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Weiße Elster, am broinne na stàite Thüringen. Tha am baile 26km air falbh bho Ghera, 90km bho Erfurt, 55km bho Chemnitz agus 224km bho Bherlin. Tha 21,284 duine a' fuireach ann. 

## Eachdraidh
B' e prìomh-bhaile na Prionnsalachd Reuß-Greiz a bh' ann bho 1778 gu ruige 1918.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Bad Homburg vor der Höhe
*  Rokycany
*  Rosenheim
*  Saint-Quentin

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas Thüringen

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Gera

’S e baile mòr faisg air Greiz, air an àirde an ear-dheas na Gearmailte a th’ ann an **Gera**. Tha e suidhichte aig 194m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Weiße Elster, am broinne na stàite Thüringen. Tha am baile 28km air falbh bho Altenburg, 74km bho Erfurt, 59km bho Chemnitz agus 204km bho Bherlin. Tha 94,977 duine a' fuireach ann. 

## Eachdraidh
Chaidh Gera a chlàradh airson a' chiad turais ann an 995 agus chaidh an sgìre mu timcheall a' bhaile a chlàradh ann an 999, anns na sgrìobhainnean aig Abaid Quedlinburg. Thug an teaghlach uasal Vögte von Gera seilbh air Gera ann an 1209. Fhuair am baile a chuid chòirichean a thaobh chìsean agus mhalairt ann an 1239. Dh'fhulang am baile gu mòr ri linn Cogadh sìobhalta air an robh Cogadh Bràithreil na Sagsainne (Gearmailtis: *Sächsischer Bruderkrieg*) ann an 1450. B' e prìomh-bhaile Reuß-Schleiz a bh' ann bho 1564 gu ruige 1918. Rinn teintean droch sgrios agus milleadh air Gera dà thuras: a' chiad turas ann an 1686 agus an dàrna turas  ann an 1780. Dh'fhàs Gera gu math beairteach fad na 19mh Linn agus chaidh iomadh taigh-gnìomhachais agus companaidh a stèidheachadh an seo agus bha àireamh-shluaigh a' bhaile a' sìor èirigh fad an t-siubhail. Dh'fhosgail a' bhùth Hertie a dhorsan ann an 1882 agus tha bùthan Hertie air feadh na Gearmailt an latha an-diugh. Thoisich seirbheis trama ann an 1892, a tha fhathast ag obair. Thug Ar-a-mach na Gearmailt buaidh mhòr air Gera agus bha e na phàirt Saor-stàit Thüringen fad dà bhliadhna mus thoisich Poblachd Weimar ann an 1920. Thugadh ionnsaigh air Gera air 6 an Giblean 1945, nuair a chaidh 514 duine a mharbhadh ann am bomadh feachdan-adhair nan Stàitean Aonaichte. Ràinig saighdearan Aimeireaganach san Ògmhios 1945 ach dh' fhàg iad am baile dhan Arm Dearg air 2 an t-Iuchar 1945. B' e prìomh-bhaile na sgìre (Gearmailtis: bezirk) Gera a bh' ann bho 1952 gu ruige 1990. Thug an t-Arm Dearg ionnsaigh le tancaichean air Gera air 17 an t-Ògmhios ri linn Ar-a-mach 1953 an aghaidh an Aonaidh Sobhiat.

## Àireamh-shluaigh
Tha àireamh-shluaigh Gera air tuiteam gu mòr bho dheireadh an DDR ann an 1900, agus chan eil fiù 's 100,000 duine a' fuireach ann a-nis:

## Daoine Ainmeil
*Otto Dix: 1891 - 1969

## Bailtean Co-cheangailte
*  Arnhem
*  Fort Wayne (Indiana)
*  Goražde
*  Kuopio
*  Nürnberg
*  Plzeň
*  Pskov
*  Rostov na Donu
*  Saint Denis
*  Silven
*  Skierniewice
*  Timișoara

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas Thüringen

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Bad Lobenstein

‘S e baile beag faisg air Greiz agus Saalburg-Ebersdorf, air an àirde an ear-dheas na Gearmailte a th’ ann am **Bad Lobenstein** (*Lobestein* gu ruige 2005). Tha e suidhichte shuas aig 560m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Saale, am broinne na stàite Thüringen. Tha am baile 83km air falbh bho Altenburg, 73km bho Erfurt, 100km bho Chemnitz agus 261km bho Bherlin. Tha 6,108  duine a' fuireach ann. 

## Eachdraidh
Chaidh Lobenstein a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1250, mar oighreachd ridire air an robh Otto von Lobenstein. Fhuair am baile a chuid chòirichean a thaobh mhalairt ann an 1278 agus chaidh pròbhaist agus talla a' bhaile a chur air dòigh ann an 1411. Ann an 1632, ri linn Cogadh nan Trichead Bhliadhna, thug feachdan na Suaine ionnsaigh air Lobenstein. B' e Arm na Frainge a thug ionnsaigh air a' bhaile dìreach ro Chath Jena ann an 1806: Chuir 190,000 saighdear às an Fhraing ruaig air na feachdan a bha an urra ris a' bhaile a dhìon. B' e prìomh-bhaile na Prionnsalachd Reuß-Lobenstein a bh' ann bho 1806 gu ruige 1824. Chaidh a' mhòr-chuid dhen bhaile a losgadh ann an teine ann an 1862. Stèidheachadh rèile tron sgìre ann an 1896. Ri linn an Darna Cogaidh chuir mu 60 duine às an àirde an ear na Roinn Eòrpa an cogadh seachad ag obair san taigh-gnìomhachais *Werner Schröder.*

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas Thüringen

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Beinn Liath Mhòr

'S e beinn eadar Achadh na Seileach agus Toirbheartan air a’ Ghàidhealtachd a th’ ann an **Beinn Liath Mhòr**. Tha i 926 m de dh’àirde agus ’s e Beinn Rothaich a th' ann. Tha e suidhichte eadar Gleann Carrann agus Gleann Toirbheartan. 

Mar as trice bithear a' dèanamh air a' bheinn seo bho stèisean Achadh na Seileach dhan iar-thuath. Bidh cuid ga cheangal le Sgorr Ruadh air taobh eile Coire Làir.

Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air leth air Toirbheartan, Srath Carann, Loch Carrann agus Beinn Eighe.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

* Beinn Liath Mhòr air Munromagic

Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Maol Cheann-Dearg

'S e beinn eadar Srath Carann agus Toirbheartan air a’ Ghàidhealtachd a th’ ann anm **Maol Cheann-Dearg**. Tha e 933 m de dh’àirde agus ’s e Beinn Rothaich a th' ann. Tha e suidhichte eadar Gleann Carrann agus Gleann Toirbheartan. Tha an t-ainm a' toirt iomradh air dath na beinne a gheibh i bhon Chlach-ghainmhich Thoirbheartanach às a bheil i. Tha beinn eile ann le ainm coltach ris, 's e sin Maol Chinn-Dearg, ann an Cinn Tàile. Mar as trice bithear a' dèanamh air a' bheinn seo bho Na Cuileagan eadar Srath Carann agus Achadh na Seileach. Leanar an ceum a thèid a Thoirbheartan mus fàgar e gus dìreadh air a' bheinn. . Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air Toirbheartan, Beinn Eighe, Eilean Ratharsair, An t-Eilean Sgitheanach, A' Chomraich, Srath Carann, agus Loch Carrann.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

* Maol Cheann-Dearg air Munromagic

Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Saalburg-Ebersdorf

‘S e baile beag faisg air Bad Lobenstein, air an àirde an ear-dheas na Gearmailte a th’ ann an **Saalburg Ebersdorf**. Chaidh am baile a chruthachadh ann an 2003 tro aonadh Saalburg agus Ebersdorf. Tha e suidhichte shuas aig 71.89m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Saale, am broinne na stàite Thüringen. Tha am baile 74km air falbh bho Altenburg, 72km bho Erfurt, 92km bho Chemnitz agus 253km bho Bherlin. Tha 3,553   duine a' fuireach ann. 

## Eachdraidh
B' e prìomh-bhaile na Prionnsalachd Reuß-Ebersdorf a bh' ann Ebersdorf bho 1678 gu ruige 1848.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas Thüringen

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Meiningen

‘S e baile meadhanach faisg air Rudolstadt, air an àirde an ear-dheas na Gearmailte a th’ ann am **Meiningen**. Tha e suidhichte shuas aig 287m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Werra, am broinne na stàite Thüringen. Tha am baile 133km air falbh bho Frankfurt, 62km bho Erfurt, 92km bho Würzburg agus 300km bho Bherlin. Tha 20,966 duine a' fuireach ann. 

## Eachdraidh
Chaidh Meiningen a chlàradh mar *Meiningen in der Mark* airson a' chiad turais ann an 982 ann an sgrìobhainn a bhuineadh dhan Rìgh Otto II. Thogadh am Marktlkirche (Gàidhlig: *[[Eaglais]] na Margaidh*) ann am 1000 agus thug an Rìgh Otto III Meiningen gu Easbaigeachd Würzburg ann an 1008, dham bhuineadh e, aig ìre spioradail, gu ruige An Ath Leasachaidh ann an 1544. Fhuair e a chuid chòirichean a thaobh chìsean agus malairt ann an 1153, a thug piseach air an eaconomaidh. Tha am baile air a bhith na phàirt iomadh stàit thar nan linntean: Thugadh gu Diùcachd Sagsainn ann an 1583 ach cha do mhair sin ach fiù's linn agus thug Diùcachd Sagsainn-Altenburg thairis e ann an 1660. Thug Diùcachd Sagsainn-Gotha seilbh air a' bhaile ann an dusan bliadhna ann an 1672 agus, mu dheireadh thall, chaidh Diùcachd Sagsainn-Meiningen a stèidheachadh ann an 1680. B' e prìomh-bhaile na stàit a bh' ann am gu ruige 1918, nuair a chaidh Saorstàit Sagsainn-Meiningen a stèidheachadh, an dèidh Ar-a-mach na Gearmailt. Chaidh a thoirt a-steach gu Thüringen ann an 1920, ri linn Poblachd Weimar. Chaidh còmhlan-ciùil, air a bheil *Hofkappelle*, a chur air dòigh leis an diùc ann an 1690 agus thoagh Gàrradh Sasannach ann an 1782 agus thogadh taigh-cluich ann an 1831. Thug an Darna Cogadh droch bhuidh air Meiningen. Chaochail 208 duine ann am bomadaireachd air 23 an Gearran 1945, a rinn sgrios agus milleadh air 25 taigh agus dà dhrochaid cuideachd. An ceann dà mhìos, gheill am baile gu feachdan nan Stàitean Aonaichte, air 5 an Giblean. Thug iadsan dhan Arm Dearg. Bha daoine Mheiningen gu mòr an sàs ann an comhstri sìtheil an aghaidh an DDR ann an 1989.

## Bailtean Co-cheangailte
* Bussy-Saint-Georges
* Meiningen
* Oberthausen
* Neu-Ulm

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas Thüringen

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Bay of Quinte

S' e fad mòr am bhàgh, le cum mar an Bheurla litir **Z**. Tha e ris an tuath Loch Ontario. Tha an baile-mor Belleville ris an bhàgh. Tha e 400km Iar gus an Montreal agus tha e 200km ear gus an Toronto.

## Roinn Quinte

### Bailetean
* Belleville
* Quinte an Iar
* Brighton
* Shannonville
* Napanee
* Deseronto
* Tyendinaga Mohawk Roinn
* Rossmore
* Ameliasburgh
* Picton
* Consecon
* Carrying Place

Roinn-seòrsa:Canada
Quinte West

'S e bhaile-mòr ann am Bay of Quinte a th' ann an **Quinte West**. Tha e suidhichte eadar Belleville agus Brighton. Ann an 2011 bha 43,086 duine a' fuireach an seo.

'S e faisg air suarach na pleuna as mòtha ann Canada a th' ann an CAS Trenton. Tha am baile as motha Trenton, agus 's e am baile-margaidh aig an pobal.

## Eachdraidh
Tha Quinte West co-aontachadh na Trenton, Frankford, Barcovan Beach, Batowa, Bayside, Chatterton, German's Landing, Glenn Miller, Glenn Ross, Hallowy, Johnstown, Lovett, Madoc Junction, Maple View, Mount Zion, Oak Lake, River Valley, Roseland Acres, Spencers Landing, Stockdale, Tuftsville, Twelve O'Clock Point, Wallbridge is Wooler.

Chaidh Frankford a stèidheachadh faisg air 1820, nuair a thog Abel Scott muileann air bruach Trent River.

## Foghlam

### Bun-sgoil
* Bayside Public Shool
* Breadner Public Shool
* College Public Shool
* Franford Public Shool
* North Trenton Public Shool
* Prince Charles Public Shool
* Queen Elizabeth Public Shool
* V.P. Carswell Public Shool
* Murray Centennial Public Shool
* Stocdale Public Shool
* Sacred Heart Catholic School
* St. Peter's Catholic School
* St. Mary's Catholic School
* École Cité-Jeunesse
* École Élémentaire Marc Garneau

### Àrd-sgoil
* Bayside Secondary School
* Trenton High School
* Loyola Community Learning Centre
* St. Paul's Secondary School
* École Secondaire Marc Garneau School
* East Northumberland Secondary School

### Acadamh
* Loyalist College of Applied Arts and Tecnology
* Academy of Learning

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Canada
Kayak

'S e bàta beag caol a th' ann an **kayak**, cuideachd **curach fhada. ** Chaidh a chruthachadh leis na h-Inuit agus 's e facal Inuktitut a th' ann. 

An-diugh thèid an kayak a chleachdadh air aibhnichean is air a' mhuir, agus tha diofar sheòrsaichean is mheudan ann. Mar as trice cleachdaidh aon duine an kayak, ach gheibhear cuideachd feadhainn airson dithis. Bithear a' cleachdadh aon ràmh le dà phleadhaig. Tha e diofraichte bhon chanù, leis gu bheil e nas ìsle agus dùinte, fhad 's as e bàta fosgailte a th' ann an canù agus cleachdar aon ràmh sìmplidh.

## Ceanglaichean a-mach
* BBC Alba (2015-05-11): Cuireadh gu caidheag - bhideo 4:30 a dh’fhaid a thaobh leasanan caidheagadh

Roinn-seòrsa:Bàtaichean
Inuit

'S e sluagh anns a' Ghraonlainn, Alasca agus Canada a Tuath a th' anns na h-**Inuit** (Inuktitut:ᐃᓄᐃᑦ). 

'S e **Inuk** a chanar airson duine singilte agus **Inuit** airson grunnan.

'S e   Inuktitut cànan an t-sluaigh.

## Togal

### Cànan
'S e Inuktitut cànan nan Inuit.

### Bàtaichean
'S e an kayak am bhàta a chleachdas na h-Inuit, agus cleachdaidh iad kayak siùil anns an Tuath.

### Aodach
Tha brùid craiceann aig an Inuit. Tha Caribou agus craiceann Ròin aig na h-Inuit.

## Iomraidhean
Inuktitut

'S e cànan nan Inuit a th' ann an **Inuktitut.** Tha i ga bruidhinn ann an Canada a Tuath, Alasca agus A' Ghraonlainn. Canar "Canadian Syllabic" ris an dòigh-sgrìobhaidh a chleachdas **Inuktitut**.

Ann an Canada, 's e cànan oifigeil Nunavut a th' ann agus tha i cuideachd ga cleachdadh ann an Quebec an Tuath le 36,000 neach.

## Eisimpleirean

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Cànain dùthchasail Aimeireaganach