Cù

Tha an **cù** (Laideann: *Canis lupus familiaris*, Cuimris: *ci*) na shineach feòil-itheach anns an òrdugh Carnivora, a tha cumanta mar pheata, beathach seilg agus beathach obrach. Tha an dlùth-cheangal eadar daoine agus coin air maireachdainn co-dhiù 17,000 bliadhnaichean; their cuid "an co-cheangail" ris an dàimh seo. Is fhada bho bha daoine dhen bheachd gur h-ann bho mhadaidhean-allaidh a thàinig an gnè *Canis familiaris*. Tha iomadach seòrsa is briod de choin; faic mar eisimpleir an diofar eadar an Chihuahua beag biodach agus an Irish Wolfhound, neo eadar na diofar seòrsaichean abhagan agus am miol-chù. Tha gaoisid dhen a h-uile seòrsa is dath orra eadar dubh is geal, ruadh, riabhach, liath is donn. Tha coin, mar a tha daoine, nam beathaichean sòisealta, agus tha sin a' cur an cèill carson a tha iad cho math gu trèanadh, cho spòrsail, agus carson a tha iad cho comhfhurtail am measg daoine. Tha ceann math orra, le cuimhne a mhaireas fada, agus comas aca iad a bhith glè luath-aireach ann an cuid a shuidheachdain; tha sin gam fàgail glè fheumail do mhac an duine. Ged-tà tha cuid de chultaran, m.e. Islam, a' smaoineachadh gur e rud salach grànta a tha anns a' chù. Ann an cultaran eile, thèid an ithe.

## Abairtean mu dheidhinn coin

* *Am Fear a bhios air dheireadh, bidh na coin comaidh ris.*
* *Cho sgìth ri seann chù.*
* *Cho math ris a' chù!*
* *Cho cam ri cù a' muin san t-sneachd.*

## Faclair nan Coin

* Albanais - *ham, ham*
* Arabais - *haw, haw*
* Armenis - *haf, haf*
* Beurla - *woof woof*; *ruff ruff*; *bow-wow*
* Bulgàiris - *bau-bau* (*бау-бау*); *jaff, jaff* (*джаф-джаф*)
* Catalanais - *bup, bup*
* Coreanais - *mŏng, mŏng* (멍멍) 
* Danmhairgis - *vov, vov*
* Duitis - *waf, waf;* *woef, woef* (co-ghuthach ri *woof woof*)
* Eabhra - *hav, hav* (הב‮–‬הב)
* Eadailtis - *bau, bau*
* Esperanto - *boj, boj*
* Estonais - *auh, auh*
* Fionnlannais - *hau, hau;* *vuh, vuh*
* Frangais - *ouah, ouah;* *ouaf, ouaf*
* Gearmailtis - *wuff, wuff;* *wau, wau*
* Greugais - *gav, gav*
* Hindis - *bho, bho* (भो-भो)
* Iapanais - *wan, wan* (ワンワン)
* Indonais - *guk, guk*
* Islandais - *voff, voff*
* Latbhianis - *vau, vau*
* Lithuanian - *au, au*
* Lochlannais - *voff, voff*
* Persis - *vogh, vogh*‮(‬وغوغ‮)‮ ‬‬
* Pòlais - *hau, hau*
* Portagailis - *au, au*
* Romanais - *ham, ham* or *hau, hau*
* Ruisis - *gav, gav* (*гав-гав*)
* Searbais - *av, av* (ав-ав)
* Seicis - *haf, haf*
* Sìonais - *wang, wang*
* Spàinntis - *jau-jau;* *guau, guau*
* Suainis - *voff, voff;* *vov, vov*
* Thai - *hoang, hoang*
* Turcais - *hav, hav*
* Ungairis - *vau, vau*

## Ceanglaichean
* Landseer
* Talamh-an-Èisg (Cù)

## Ceanglaichean a-mach (Gàidhlig)
* Bheataireachd san Eilean Sgitheanach
* BBC Naidheachdan 2016-01-21: Cogadh nan Con san Aghaidh Mhòir *(aithris bhideo air réisean Husky, 1:35)*
* BBC Naidheachdan 2016-03-16: Meanbh-sgealb nan coin *(aithris bhideo 1:59) - feumaidh meanbh-sgealb a-nis bhith anns gach cù ann am Breatainn*
* BBC Naidheachdan 2016-04-06: Comharrachadh nan Con *(aithris bhideo 2:11)*
* BBC Naidheachdan 2016-12-02: Rabhadh mu chuileanan aig àm na Nollaige *(aithris-bhideo 2:02)*

## Iomradh


Roinn-seòrsa:Cù
Roinn-seòrsa:Mamalan
Roinn-seòrsa:Peataichean