open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Konya

'S e baile mòr agus sgìreachd bhaile (Turcais: *büyükşehir belediyesi*) ann an ceann a deas Poblachd na Tuirce a th' ann an **Konya** (IPA: *kon:ja*, Greugais: *Ἰκόνιον*). Tha Konya suidhichte faisg air Loch Beyşehir Gölü, eadar Antalya agus Ankara san roinn (Turcais: *ili*) Konya, aig 1,200m os cionn ìre na mara. Tha 1,220,795 duine a' fuireach ann. 'S e an seachdamh baile as motha na dùthcha a th' ann cuideachd.
## Eachdraidh
Phòs Selim II aig Cecelia Venier Baffo an seo ann an 1545.

## Daoine Ainmeil
*Tertius à Iconium

## Bailtean Co-cheangailte
* Aksarsey
* Baku
* Balkh
* Bârlad
* Córdoba
* Dortmund
* Fez
* Gangneung
* Gedaref
* Gültepe
* Hebron
* Henan
* Konic
* Kulyab
* Kyoto
* Multan
* Okayama
* Paris
* Sarajevo
* Soest
* Si'an
* Sylhet
* Tabriz
* Tetov
* Toledo
* Tripoli
* Verona
* Zaandam

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Tuirc
Roinn-seòrsa:Àisia
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Bursa

'S e baile mòr agus sgìreachd bhaile (Turcais: *büyükşehir belediyesi*) air an àirde an iar-thuath Poblachd na Tuirce a th' ann am **Bursa** (Greugais: *Προύσα*). Tha Bursa suidhichte faisg air Istanbul, agus a' Mhuir Mharmara, eadar Ankara agus Çanakkale san roinn (Turcais: *ili*) Bursa, aig 2m os cionn ìre na mara. Tha 2,842,000 duine a' fuireach ann. 'S e an ceathramh baile as motha na dùthcha cuideachd.

## Eachdraidh
Bha Bursa na phrìomh-bhaile Impireachd nan Otomanach bho 1335 gu ruige 1363.

## Daoine ainmeil
*Mehmed I (1381 - 1421)
*Pınar Kür

## Bailtean co-cheangailte
* Anshan
* Bakhchysarai
* Bitola
* Ceadîr-Lunga
* Darmstadt
* Denizli
* Gyeongsangbuk-do
* Kairouan
* Košice
* Kulmbach
* Kyzylorda
* Lefkoşa
* Muaskar
* Multan
* Oskemen
* Oulu
* Pleven
* Plovdiv
* Sarajevo
* Rabat
* Tiffin (Ohio)
* Tirana
* Van
* Vinnytsia

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Àisia
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Musine Kokalari

B' e sgrìobhadair às an Tuirc/Albàinia a bh' ann am **Musine Kokalari** (Adana 10 an Gearran 1917 - Rrëshen 13 an Lùnastal 1983). Thug ise ceum à Oilthigh Sapienza anns An Roimh ann an 1941. Chuir na Comunnaich i dhan phrìosan fad 18 bliadhna an dèidh An Dàrna Cogaidh air sàilleabh na beachdan aice.
## Obair
*Seç më thotë nëna plakë - 1939
*Rreth vatrës - 1944
*Sa u tund jeta - 1945
*Vepra vëllimi i parë - 2009

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine à Albàinia
Roinn-seòrsa:Daoine às an Tuirc
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean
Mehmed Emîn Bozarslan

'S e sgrìobhadair Cùrdach às an Tuirc/An t-Suain a th' ann am **Mehmed Emîn Bozarslan** (Diyarbakır 15 an t-Sultain 1935). Thug esan ceum à oilthigh ann an Diyarbakır. Chuir an Riaghaltas e dhan phrìosan fad 4 bliadhna bho 1971 gu ruige 1974 air sàilleabh na beachdan aige. Chaidh e dhan t-Suain na fhògarrach ann an 1978. Tha e a' fuireach ann an Uppsala. Chan ann ach an t-ainm Arabais *محمد* (*Muhammad*) ann am foirm Turcais a th' ann *Mehmed*.
## Obair
*Alfabê, Istanbul, 1968
*Meselokên lawiran, Borås : Invandrarförlaget, 1981   
*Meyro : çîrok. - Borås, Invandrarförl, ISBN91-85242-43-8, 1981    
*Mîr zoro, Borås, Invandrarförl, 1981   
*Gurê bilûrvan, Borås, Invandrarförl, ISBN9185242500, 1982    
*Kêz Xatûn, Borås, Invandrarförl, ISBN9185242616, 1982    
*Serketina miskan, Uppsala, Studieförl, ISBN9173826049, 1984    
*Pepûk, Uppsala, Deng Publishers, ISBN9173826189, 1985    
*Melayê meshûr, Uppsala, Deng Publishers, ISBN9173826200, 1986  
*Serefa ristem keya: pirtûka kurteçîrokan, Uppsala, Deng Publishers, ISBN9188246035, 1992 
*Kemal Paşa weledê kê ye? : meselokên sîyasî, Uppsala, Deng Publishers, ISBN9188246051, 1993    
*Çirokên gelî. 1: Gulî xatûn, Uppsala, Deng Publishers, ISBN9188246108, 1997  
*Çirokên gelî. 2: Kurê mîrê masîyan, Uppsala, Deng Publishers, ISBN9188246116, 1998

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain
Roinn-seòrsa:Daoine à Cùrdastan
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Turcach
Mehmet Görmez

'S e Pears-eaglais Muslamach, sgoilear agus ollamh às An Tuirc a th' ann an **Mehmet Görmez** (Gaziantep, 1 am Faoilleach 1959). Thug e ceum ann an Ioslam à Oilthigh Ankara ann an 1987 agus an uair sin chaidh e thall thairis is e ag' obair mar neach-teagaisg ann an Oilthigh Ahmet Yesevi (Casachstàn) agus Oilthigh Cairo (An Èipheit). Chaidh ainmeachadh ceann-suidhe Ministrealachd a' Chreideimh (Turcais: *Diyanet İşleri Başkanlığı*) ann an 2010. 'S e esan am Pears-eaglais nas cumhachdaile na dùthcha. Tha Turcais, Curdais, Arabais agus Beurla aige. Chan ann ach an t-ainm Arabais *محمد* (*Muhammad*) ann am foirm Turcais a th' ann *Mehmed*.
## Ceanglaichean A-muigh
*Mehmet Görmez
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ioslam
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Roinn-seòrsa:Daoine às an Tuirc
Eduardo Txillida

'S e cruth-ealantair Basgach a' bha ann an **Eduardo Txillida Juantegi** a tha ainmeil airson nan obraichean snaighte anabarrach mòr a chruthaich e.

## Iomraidhean

Roinn-seòrsa:Basgaich
Roinn-seòrsa:Luchd-ealain
Fatma Toptaş

'S e cleasaiche às An Tuirc a tha ann am **Fatma Toptaş** (Mersin, 1 am Faoilleach 1982). Bidh i a' nochdadh tric anns na filmichean agus air an àrd-ùrlar san dùthaich aice fhèin. 'S ann airson *Başrolde Aşk* (2011), *Hayat Devam Ediyor* (2012) agus *Doktarlar* (2007) a tha i ainmeil. 

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Roinn-seòrsa:Daoine às an Tuirc
Funda Arar

'S e seinneadair agus ceòladair às An Tuirc a tha ann am **Funda Arar** (IPA; *funˈda aˈɾaɾ*, Ankara, 8 an Giblean 1975). Thogadh i ann an Muğla agus Adapazarı. Thug i ceum san sgoil ciùil aig Oithigh Teicnigeach Istanbul (Turcais: *İstanbul Teknik Üniversitesi*). Bidh i a' nochdadh tric air an àrd-ùrlar san dùthaich aige fhèin. A bharrachd air òran a ghabhail bidh i a' cluiche a' ghiotàr agus a' mhandoilin.
## Clàran
* 2000: *Sevgilerde*
* 2001: *Sevgiliye*
* 2002: *Alagül* 
* 2003: *Sevda Yanığı* 
* 2006: *Son Dans* 
* 2008: *Rüya*
* 2009: *Zamanın Eli*
* 2011: *Aşkın Masum Çocukları*
* 2012: *Sessiz Sinema*
* 2013: *Hafıza* (còmhla ri Enbe Orkestrası)
* 2015:  *Hoşgeldin*
* 2017: *Aşk Hikayesi*
## Ceanglaichean A-muigh
*Duilleag Oifigeil
*Instagram
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ceòl
Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil
Roinn-seòrsa:Daoine às an Tuirc
Roinn-seòrsa:An Tuirc
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Tertius à Iconium

B' e easbaig cudromach dhan eaglais thràth ann an Konya a bh' ann an **Tertius** (ainm eile: *Tertios*). Bha esan a-measg nan 70 a sgaoileadh an creideamh Crìosdaidheachd air feadh an t-saoghail: an fheadhainn a tha a' nochd anns an t-soisgeil a sgrìobh Lucas. Canar abstol ris anns an agus deisciobal ris anns an Eaglais Chaitligeach. Thathar dhen bheachd gur robh Tertius na sgrìobhaiche dhan abstol Pòl à Tarsus nuair a sgrìobh e a *Litir dha na Ròmanaich*. nochd ainm anns naomh-òran Troparion 3/1.
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:An Tuirc
Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Seann-Ghrèig
Roinn-seòrsa:Creideamh
Roinn-seòrsa:Crìosdaidheachd
Jamie Halcro Johnston

'S e neach-poileataigs à Arcaibh a tha ann an **Jamie Halcro Johnston** BPA.

Bha e na chroitear, com-pàirtiche ann an companaidh teaghlaich agus tuathanas ann an Orphir, Arcaibh mus deach e na BhPA airson na Gàidhealtachd agus nan Eilean mar an ath-bhall air an liosta Tòraidheach nuair a leig Dùghlas Ross an seat aige suas ann an 2017.
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Arcaibh
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba
Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Tòraidheach na h-Alba
Pòl à Tarsus

B' e abstol cudromach dhan eaglais thràth ann an a bh' ann am **Pòl à Tarsus** (Tarsus 5 - An Roimh: 67, Greugais: *Παῦλος*, Eabhra: *שאול התרסי*, seann-ainm: *Saul*). Bhuineadh e do choimhearsnachd Iùdhach agus b' e fear-sgiùrsaidh nan Crìostaidh a bh' ann, mus an tàinig atharrachadh airsan is e air an t-slighe à Damascus. Thog e corra eaglais anns an Roinn Eòrpa agus Aisia Bheag. Thathar dhen bheachd gun do chleachd e Tertius à Iconium mar sgrìobhaiche nuair a sgrìobh e a *Litir dha na Ròmanaich*. 
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:An Tuirc
Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Seann-Ghrèig
Roinn-seòrsa:Creideamh
Roinn-seòrsa:Crìosdaidheachd
Athenaeus à Attaleia

B' e lighiche cudromach dha na seann Ghreugaich a bh' ann an **Athenaeus à Attaleia** (Greugais: *Ἀθήναιο*, Antalya/Tarsus). Stèidhich e an sgoil Pneumatici (Greugais: *Πνευματικοί*) agus thug e buaidh làidir air Galen. Sgriobh e an leabhar Peri Vonthematon (Greugais: *Περὶ βοηθημάτων*) A rèir Ghalen, bha Athenaeus dhen bheachd gur e an spiorad (Greugais: *pneuma*) a bha aig cnag na cùise le galar agus tinneas.
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Lighichean nan Seann-Ghrèigeach
Roinn-seòrsa:Lighichean nan Seann-Ròmanach
Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Seann-Ghrèig
Roinn-seòrsa:Leigheas
Tarsus

'S e baile agus sgìreachd (Turcais: *belediye*) ann an ceann a deas Poblachd na Tuirce a th' ann an **Tarsus** (Arabais: *طَرَسُوس*, Airmeanianais: *Տարսոն*, Eabhra: *תרשיש*, Greugais: *Ταρσός*). Tha Tarsus suidhichte faisg air Mersin, eadar Antalya agus Adana san roinn (Turcais: *ili*) Mersin, aig inbhir na h-Aibhne Berdan, aig 23m os cionn ìre na mara. Tha 323,961 duine a' fuireach ann. 'S e an 44amh baile as motha na dùthcha a th' ann cuideachd.
## Eachdraidh
B' e na Hatti a stèidhich am baile o chionn corr is 6,000 bliadhna agus chuireadh Tarsa air, bho *Tarku*, dia na grèine. B' e gu robh an t-àite aig crois-rathaid eadar caochladh shlighe mhalairt air feadh Aisia Bige agus na Mara Mheadhan-thìriche. An dèidh na Hatti bha am baile agus an sgìre fo bhuaidh Impireachd Asirianach - sluagh Seimitig - agus an uair sin Impireachd Pheirse - a bha agus a tha fhathast na shluagh Innd-Eòrpach. Bha Tarsus na phrìomh-bhaile na roinn Kizzuwatna (Laideann: *Cilicia*). Thàinig Alasdair Mòr ann an 333 ro Ìosa Chrìosd agus theab e bàsachadh aig Cath Cydnus. Bha Tarsus gu ìre air a ghreugachadh mar-thà. Thuit am baile gu Impireachd na Ròimhe ann an 67 ro Ìosa Chrìosd. Chuireadh *Juliopolis* air fad corra bhiadhna agus b' ann ann an Tarsus a thachair Cleopatra ri Marcus Antonius. Lean am baile air mar àite airson ionnsachaidh fo na Ròmanaich. Chaidh Tacitus, Maximinus II agus Flavius Claudius Iulianus Augustus air an tìodhlacadh an seo. Ràinig Crìosdaidheachd dhan dùthaich sa 1 Linn agus chaidh easbaigeachd  a stèidheachadh sa bhaile, fon easbaig Helenus. Bha an easbaigeachd seo cho cudromach gun deach easbaigean à Tarsus gu comhairlean-eaglaise ann an Ancyra (314), Nicaea (325) agus Ephesus (431). Lean am baile air mar àite gu math cudromach fon Impireachd Bheasantianach, gu ruige an 7mh Linn nuair a thuit e dha na h-Arabaich. Shabaideadh feachdan Ioslamach agus Crìostaidh, Mamalucach agus Arabach airson a' bhaile fad linntean gus an tug Impireachd nan Otomanach thairis e ann an 1516. Anns an 19mh Linn bha inbhir na h-aibhne na bhoglach agus rinn sin droch chron air malairt.

## Daoine Ainmeil
*Athenaeus à Attaleia
*Pòl à Tarsus (5 - 67)

## Bailtean Co-cheagailte
* Langen
## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Roinne
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Tuirc
Roinn-seòrsa:Àisia
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Roinn-seòrsa:Crìosdaidheachd
Söğüt

'S e baile agus sgìreachd (Turcais: *belediye*) air an àirde an iar-thuath Poblachd na Tuirce a th' ann an **Söğüt** (IPA: *søʲyt*, Greugais: *Θεβαησον*). Tha Söğüt suidhichte faisg air Istanbul, agus a' Mhuir Mharmara, eadar Ankara agus Bursa san roinn (Turcais: *ili*) Bilecik, aig 692m os cionn ìre na mara. Tha 13,891 duine a' fuireach ann. 
## Eachdraidh
Bha Söğüt na phrìomh-bhaile Impireachd nan Otomanach bho 1299 gu ruige 1335. B' ann anns an àite 's a tha seo a chaidh Impireachd nan Otomanach a stèidheachadh. Rugadh dithis shultan an seo.

## Daoine Ainmeil
*Osman I (1258 - 1326)
*Orhan (1281 - 1362)

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Roinne
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Tuirc
Roinn-seòrsa:Àisia
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Edirne

'S e baile mòr agus sgìreachd (Turcais: *belediye*) air an àirde an iar-thuath Poblachd na Tuirce a th' ann an **Edirne** (IPA: *eˈdiɾne*, Albàinis: *Edrêne*, Bulgàiris/Slòbhainis: *Одрин*, Greugais: *Αδριανούπολη*, Sèirbis: *Једрене*). Tha Edirne suidhichte faisg air na crìochan le Bulgàiria, ri taobh na h-Aibhne *Meriç* (Bulgàiris: *Марица*), eadar Istanbul agus Plovdiv san roinn (Turcais: *ili*) Edirne, aig 41m os cionn ìre na mara. Tha 165,979 duine a' fuireach ann. 'S e an 68mh baile as motha na dùthcha cuideachd.

## Eachdraidh
Bha Edirne na phrìomh-bhaile Impireachd nan Otomanach bho 1363 gu ruige 1453 agus rugadh còignear shultan an seo.

## Daoine Ainmeil
*Bayezid I (1354 - 1403)
*Murad II (1404 - 1451)
*Mehmed II (1432 - 1481)
*Mustafa II (1696 - 1703)
*Mahmud I (1696 - 1754)
*Osman III (1699 - 1757)
*Nikos Zachariadis (1903 - 1973)

## Bailtean Co-cheangailte
* Alexandroupolis
* Prizren
* Yambol

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Kirsty Blackman

'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an **Kirsty Blackman** BP.

Chaidh i a thaghadh mar BhP airson Obar Dheathain a Tuath ann an 2015 agus mar leas-cheannard buidhinn Nàiseantaich sa' Phàrlamaid Westminster ann an 2017.

Fhuair i faireachadh nuair a thug i a chlann leatha do coinneamh comataidh.

## Ceanglaichean a-mach
* They Work for You: Kirsty Blackman MP, Aberdeen North
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Obar Dheathain
Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba
Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba
Nikos Zachariadis

B' e prìomh rùnaire Pàrtaidh Comannach na Grèige a bh' ann an **Nikos Zachariadis** (Greugais: *Νίκος Ζαχαριάδης*, Adrianolpolis 27 an Giblean 1903 - Surgut 1 an Lùnastal 1973). Bha athair, Panagiotis Zachariadis, na eòlaiche ann an taigh-gnìomhachais Tombaca. Ghluais Nikos òg à Constantinople ann an 1919, far an d' fhuair cothroman obrach agus far an do thoisich ann an saoghal poileataigs. B' fheudar dha An Tuirc an latha an-diugh fhàgail agus chaidh e dhan A' Ghrèig fhèin is e na fhògarrach bochd. Ann an 1922/1923 shiubhal e dhan Aonadh Sobhiat far an d' fhuair e ballrachd na Komsomol. 

Bha Zachariadis os cionn a' Phàirtidh aige bho 1931 gu ruige 1956 agus bha e a-measg nan daoine na bu chudromaiche ann an Cogadh Sìobhalta na Grèige, a chaill na Comannaich air sàilleabh cionn thaic bho Stalin. A' chiad rud a rinn e, b' e am Pàrtaidh ùrachadh, leasachadh agus aonachadh. Ged a bha e sa phrìosan, agus a dh'aindeoin coimhearachd bho taobh a-staigh nan Comannach. Chuidich e ann an sabaid an aghaidh feachdan Hitler sa Ghrèig. Chaidh a chur gu Dachau fad trì bliadhna. Chaidh e dhan Aonadh Sobhiat na fhògarrach ann an 1949 far a chaochail e. Fhuair e a chuid foghlaim san Sgoil Eadar-nàiseanta Lenin (Ruisis: *Международная ленинская школа*).
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:An Tuirc
Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghrèig
Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Jenny Marra

'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann an **Jenny Marra** BPA. Bha i na sgoilear aig Dundee High School agus dh'ionnsaich i eachdraidh aig Oilthigh Chill Rìmhinn agus lagh aig Oilthigh Ghlaschu agus Oilthigh Dhùn Dè. Tha i a' riochdachadh Ear-Thuath na h-Alba sa' Phàrlamaid na h-Alba mar bhall liosta agus tha i na ball Pàrtaidh Làbarach na h-Alba. 'S e nighean-peathar Michael Marra nach maireann, bàrd is neach-ciùil à Dùn Dè, a th' innte.
## Ceanglaichean a-mach
* They Work for You: Jenny Marra MSP, North East Scotland (Beurla)
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba
Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Làbarach na h-Alba
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Sgoil Eadar-nàiseanta Lenin

B' e àite foghlaim airson Comannaich bho air feadh an t-saoghail a bh' ann an **Sgoil Eadar-nàiseanta Lenin** (Ruisis: *Международная ленинская школа*). Chaidh a stèidheachadh ann am Mosgo ann an 1926 agus lean i air gu ruige 1938. B' ann air treànadh ann am poileataigs, ainneart agus ar-a-maich a thoirt do dhaoine air a dhèanadh an sgoil sin fòcas agus fad bhliadhnaichean chitheadh a cuid sheann oileanaich aig àrd ìre ann an saoghal poileataigs, ar-a-maich agus cogadh. Fhuair mu 3,500 oileanaich bho corr is 59 dùthaich - air an taghadh le pàrtaidhean Comannach nan dùthchannan aca - foghlam san sgoil. B' e an Sgoil Kushnarenkovo a lean oirre le obair Sgoil Eadar-nàiseanta Lenin bho 1941 gu ruige 1943.

## Oileanaich
* Jozip Broz Tito 
* Ana Pauker
* Nikos Zachariadis

## Iomraidhean

 

Roinn-seòrsa:Foghlam
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Roinn-seòrsa:An Ruis
Roinn-seòrsa:Co-mhaoineas
Pàrtaidh Comannach na Grèige

Tha **Pàrtaidh Comannach na Grèige** (Greugais: *Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας* air neo *KKE*) na phàrtaidh poileataigeach Marxach-Lenineach anns A' Ghrèig. Chaidh am pàrtaidh a stèidheachadh ann am Piraeus, faisg air An Àithne ann an 1918 le Nikos Dimitratos, D. Ligdopoulos, M. Sideris, A. Arvanitis and S. Kokkinos. Bho 1931 gu ruige 1956 b' e Nikos Zachariadis a bha os a chionn.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*KKE

Roinn-seòrsa:A' Ghrèig
Roinn-seòrsa:Co-mhaoineas
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Çanakkale

'S e baile mòr, port agus sgìreachd (Turcais: *belediye*) air an àirde an iar-thuath Poblachd na Tuirce a th' ann an **Çanakkale** (IPA: *tʃanakkale*, Seann ainm: *قلعة سلطانيه‎*, Greugais: *Δαρδανέλλια*). Tha Çanakkale suidhichte air caolas nan Dàrdainealan (Turcais: *Çanakkale Boğazı*),  faisg air Tròidh, eadar Edirne agus İzmir, san roinn (Turcais: *ili*) Çanakkale, aig 12m os cionn ìre na mara. Tha 111,137 duine a' fuireach ann. 'S e an 99mh baile as motha na dùthcha a th' ann cuideachd.

## Eachdraidh

## Daoine Ainmeil
*Güney Dal

## Bailtean Co-cheangailte
* Osnabrück

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Roinne
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Tuirc
Roinn-seòrsa:Àisia
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Erzurum

'S e baile mòr agus sgìreachd bhaile (Turcais: *büyükşehir belediyesi*) air an àirde an ear-thuath Poblachd na Tuirce a th' ann an **Erzurum** (Airmeanais: *Կարին*, Arabais: *ارض الروم‎‎*, Curdais:  *Erzîrom*, Greugais: *Θεοδοσιούπολις*). Tha Erzurum suidhichte faisg air a' bheinn *Palandöken Daği*, eadar Diyarbakır agus Trabzon san roinn (Turcais: *ili*) Erzurum, shuas aig 1,757m os cionn ìre na mara. Tha 779,321 duine a' fuireach ann. 'S e an naoidheamh baile as motha na dùthcha a th' ann cuideachd.

## Daoine Ainmeil
*Armen Garo

## Bailtean Co-cheangailte
* Urmia

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Roinne
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Tuirc
Roinn-seòrsa:Àisia
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Sgioba Nàiseanta Ball-coise nam Ban Albannach

Tha **Sgioba ball-coise nam Ban **a ' riochdachadh Alba ann am farpaisean ball-coise eadar-nàiseanta nam ban. O 1998, tha an sgioba air a bhith air a riaghladh le Comann Ball-coise na h-Alba (SFA). Fhuair an sgioba àite anns na cuairtean deireannach aig UEFA Euro nam Ban airson a' chiad uair ann an 2017. Cha d'fhuair riamh an sgioba àite  ann an Cuach na Cruinne FIFA fhathast. Tha an sgioba aig ìre 21mh anns an rangachadh FIFA nam Ban an-dràsta.

## Sgioba

### Sgioba làithreach
Chaich na 23 cluicheadairean a leanas ainmeachadh airson  UEFA Euro nam Ban.

*Caps agus tadhalan làitheach air 11 Giblean 2017 às dèidh a' ghèama an aghaidh[[A' Bheilg|a ' Bheilg]].*

Prìomh choidse: Anna Signeul

## Toraidhean o chionn goirid agus ri thighinn
### UEFA Euro nam Ban 2017
Buidheann D

### Cuairt ro-fharpaiseach UEFA Euro nam Ban 2017

**Cl.** - Geamannan air a chluiche
**Bh.** - Bhuannaich
**Co-th.** - Co-tharraing
**C.** - Chaill
**T+** - Tadhalan airson na sgioba
**T-** - Tadhalan an aghaidh na sgioba
**E-T** - eadar-dhealachadh nan tadhal

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ball-coise Albannach
Güney Dal

'S e sgrìobhadair às an Tuirc/A' Ghearmailt, a th' ann an **Güney Dal** (Çanakkale 11 an Lùnastal 1944). Rugadh agus thogadh e san Tuirc ach chaidh e dhan A' Ghearmailt ann an 1972, far an d' fhuair e obair ann an taigh-gnìomhachais agus an uair sin leis an staisean radio *Sender Freies Berlin*. Thug e ceum ann am Frangais aig Oilthigh Istanbul (Turcais: *İstanbul Üniversitesi*) ann an 1963. 'S ann ann an Gearmailtis agus Turcais a sgrìobhas e.
## Obair
*Wenn Ali die Glocken läuten hört (1981)
*Vögel des falschen Paradieses (1985)
*Der enthaarte Affe (1988)
*Kılları Yolunmuş Maymun (1988)
*Geschichten aus der Geschichte der Türkei (1990)
*Europastrasse 5 (1990)
*Eine kurze Reise nach Gallipoli (1994)
*Teestunden am Ring (1999)
*Janitscharenmusik (1999)
*Küçük g Adında Biri (2003)
*Aşk ve Boks (2005)
*Yanlış Cennetin Kuşları (2017)
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Turcach
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Gearmailteach
Roinn-seòrsa:Daoine às an Tuirc
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Recep Tayyıp Erdoğan

'S e neach-poileataigs às an Tuirc a th' ann an **Recep Tayyıp Erdoğan** (IPA: *ɾeˈd͡ʒep tɑjˈjip ˈæɾdo(ɰ)ɑn*, Istanbul 26 an Gearran 1954). 'S ann gu teaghlach bochd Muslamach a bhuineas e: b' e maor-cladaich a bha athair agus b' fheudar do Recep rudan a reic san t-sràid nuair a bha e na dheugair. Thoisich Erdoğan ann am poileataigs ann an 1976 agus thug e ceum bho oilthigh Mharmara ann am manaidsearachd ann an 1981. 
Tha e air a bhith na ceann-suidhe bho 2003 airson Pàrtaidh a' Cheartais agus Leasachadh (Turcais: *Adalet ve Kalkınma Partisi*), a chaidh a chruthachadh ann an 2001 nuair a thàinig iomadh mion phàrtaidh Ioslamach ri chèile. Ann an 2016 theab an t-arm ga chur a-mach às a dhreuchd ach sheas na daoine an aghaidh nan saighdearan. 'S e gu bheil na poileasaidhean aig Erdoğan san riaghaltas a' dol an aghaidh na rinn Mustafa Kemal Atatürk (1881 - 1938) a bha airson Poblachd neo-eaglaiseach -  ris an canar *Kemalizm* (Gàidhlig: *Kemalas*) - a chur an àite an Rìoghachd chreideamh a bh' ann fad linntean roimhe. 'S ann air Ioslam modaratach a tha Erdoğan a' dèanamh fòcas. Bha e na phrobhaist Istanbul bho 1994 - 1998 cuideachd.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Poileataigs
Roinn-seòrsa:Daoine às an Tuirc
Roinn-seòrsa:An Tuirc
Roinn-seòrsa:Ioslam
Pàrtaidh a' Cheartais agus Leasachadh

Tha **Pàrtaidh a' Cheartais agus Leasachadh** (Turcais: *Adalet ve Kalkınma Partisi* air neo *AK Parti*) na phàrtaidh poileataigeach Ioslamach modaratach  anns An Tuirc. Chaidh am pàrtaidh a stèidheachadh ann an 2001 le Abdullah Gül agus Recep Tayyıp Erdoğan is iadsan a' cur iomadh mion phàrtaidh Ioslamach ri chèile. Tha am pàrtaidh air a bhith sa chumhachd bho 2002 a-mach le Recep Tayyıp Erdoğan a bha os a chionn. 'S e gu bheil na poileasaidhean Pàrtaidh a' Cheartais agus Leasachadh san riaghaltas a' dol an aghaidh na rinn Mustafa Kemal Atatürk (1881 - 1938) a bha airson Poblachd neo-eaglaiseach -  ris an canar *Kemalizm* (Gàidhlig: *Kemalas*) - a chur an àite an Rìoghachd chreideamh a bh' ann fad linntean roimhe. Tha an AK Parti a' gabhail ri Ioslam modaratach agus  nua-otomanas. 

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*KKE

Roinn-seòrsa:An Tuirc
Roinn-seòrsa:Islam
Roinn-seòrsa:Creideamh
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Osman I

B' e neach-stèidhichidh agus ceannard na Osmanlı Beyliği/Osmanlı Hanedanı (Gàidhlig: *Moraireachd  Osmain*) a bh' ann an **Osman Bey** (ainmean eile: *Osman Gazi*, *Osman Han*, Tuircmeanais: *Osman Gazi*, Söğüt 1258 - Bursa 1324). 'S e esan a thoisich Impireachd nan Otomanach agus fiù 's thug e ainm dhan Impireachd fhèin. Bhuineadh e dhan treubh Thurcach *Oghuz*, a ghabh ri Ioslam san 10mh Linn agus a ràinig Aisia Bheag san 11mh Linn. Nuair a thoisich e a bhith na righ cha b' ann ach rìoghachd bheag a bh 'aige ach nuair a chaochail e bha an stàit mòran na bu mhotha, a' sìneadh air san Tuirc an latha an-diugh is a' gabhail a-steach Bilicik, Domaniç, Eskişehir, Göyünk, İnegöl agus Söğüt fhèin. Mar mhulsamach, bha ainm Arabais aige: عثمان (*Uthmān*). Ann an Turcais thathar a' cleachdadh *Osman* mar ainm pearsanta, ach b' e Otoman le /t/ a chaidh a chur air an dùthaich. 

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach
Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach
Colin Smyth

'S neach-poileataigs à Alba a tha ann an **Colin Smyth** BPA.

Bha e na comhairliche aig Comhairle Dhùn Phris is Ghall-Ghàidhealaibh agus dh'obair e airson Parkinson's UK mus deach e thaghadh mar BhPA airson Alba a Deas ann an 2016. Tha e na bhall Pàrtaidh Làbarach na h-Alba.
## Ceanglaichean a-mach
*
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba
Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba
Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Làbarach na h-Alba
Orhan

B' e dàrna cheannard na Osmanlı Beyliği/Osmanlı Hanedanı (Gàidhlig: *Moraireachd  Osmain*) a bh' ann an **Orhan Bey** (ainmean eile: *Orhan Gazi*, *Osman Han*, Söğüt 1281 - Bursa 1362). B' e mac Osman I agus Rabia Bala Malhun Hatun a bh' ann. Ghluais e prìomh-bhaile na dùthcha bho Shöğüt gu Bursa, far a chaochail e. Cha robhar a' cleachdadh an ainm Impireachd nan Otomanach aig an àm siud. Cheannsaich Orhan sgìrean mòra air an àirde an iar-thuath Àisia Bige bho Impireachd Bheasantian.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach
Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach
Aëtius à Amida

B' e lighiche agus sgrìobhadair Greugach cudromach dhan Impireachd Bheasantian a bh' ann an **Aëtius à Amida** (Greugais: *Ἀέτιος Ἀμιδηνός*, Laideann: *Aëtius Amidenus*, Diyarbakır, 5mh Linn/6mh Linn). Thathar dhen bheachd gur e Crìosdaidh a bh' ann o chionn 's gun do nochd dithis phears-eaglais anns an leabhraichean aige: Cyril à Alexandria (376 - 444) agus Theuderikhos (454 - 526). Fhuair e a chuid foghlaim ann an al-Iskandariyyah, san Èipheit agus shiubhail e gu Palastain agus Cìopras. Thug Galen agus Oribasius buaidh uabhasach fhèin mòr airsan. B' e Aëtius a chlàraich am facal acne (*ἀκνή*) airson a' chiad turais. A bharrachd air sin, sgrìobh e mu dheochan-eiridinn airson casg-breith agus casg-gin. Bha e cuideachd na lighiche pearsanta dhan Righ Justinian I.

## Obair
*Βιβλία Ἰατρικά Ἑκκαίδεκα
*Aetii Medici Graeci Contractae ex Veteribus Medicinae Sermones XVI
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Seann-Ghrèig
Roinn-seòrsa:Lighichean nan Seann-Ghrèigeach
Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean nan Seann-Ghrèigeach
Pàrtaidh Poblachdach nan Daoine

Tha **Pàrtaidh Poblachdach nan Daoine** (Turcais: *Cumhuriyet Halk Partisi* air neo *CHP*, IPA: *d͡ʒum.huː.ɾi.ˈjet hɑɫk pɑɾ.ˈti.si*) na phàrtaidh poileataigeach a tha a' gabhail ri deamocrasaidh sòisealta anns An Tuirc. Chaidh am pàrtaidh a stèidheachadh ann an 1919 le Mustafa Kemal Atatürk nuair a bha Impireachd nan Otomanach a' briseadh às a chèile aig deireadh Cogadh a' Cheusair. 'S e gu robh Pàrtaidh Poblachdach nan Daoine airson Poblachd neo-eaglaiseach -  ris an canar *Kemalizm* (Gàidhlig: *Kemalas*) - a chur an àite an Rìoghachd chreideamh a bh' ann fad linntean roimhe. Ghabh an CHP ri deamocrasaidh sòisealta ann an 1965. 'S ann bho na bailtean mòra, sgìrean air a' chladaich, Alevis agus daoine meadhanach beairteach 's a tha am pàrtaidh a' sireadh bhòtaichean.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*CHP

Roinn-seòrsa:An Tuirc
Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Amasya

'S e baile mòr agus sgìreachd (Turcais: *belediye*) ann an ceann a tuath Poblachd na Tuirce a th' ann an **Amasya** (IPA: *a:masja*, Seann ainm: *أماصيا*, Greugais: *Ἀμάσεια*, Airmeinis: *Ամասիա*). Tha Amasya suidhichte air ri taobh na h-Aibhne *Yeşilırmak* (Greugais: *Ίρις*),  ann an gleann àrd eadar nam beanntan *Pontos* agus *Canik*, eadar Ankara agus Trabzon, san roinn (Turcais: *ili*) Amasya, aig 411m os cionn ìre na mara. Tha 99,905 duine a' fuireach ann. 'S e an 104mh baile as motha na dùthcha a th' ann cuideachd.

## Eachdraidh

## Daoine Ainmeil
*Strabo
*Murad I
*Murad II
*Selim I
## Bailtean Co-cheangailte
* Manisa
* Osh
* Trabzon
* Tulcea

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Roinne
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Tuirc
Roinn-seòrsa:Àisia
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Manisa

'S e baile mòr agus sgìreachd bhaile (Turcais: *Büyükşehir belediye*) air an àirde an iar Poblachd na Tuirce a th' ann am **Manisa** (IPA: *ma:nisa*, Seann Greugais: *Μαγνησία*). Tha Amasya suidhichte ri taobh na h-Aibhne *Gediz* (Greugais: *Ἕρμος*),  faisg air A' Mhuir Àigeanach, eadar İzmir agus Bursa, san roinn (Turcais: *ili*) Manisa, aig 71m os cionn ìre na mara. Tha 309,050 duine a' fuireach ann. 'S e an 44mh baile as motha na dùthcha a th' ann cuideachd.

## Eachdraidh
Nuair a chaochail Selim I chaidh Murad III ainmeachadh na riaghladair ann am Manisa, an aghaidh an tradaisein.

## Daoine Ainmeil
*Mehmed III (1566 - 1663)
*Ahmed I (1590 – 1617)
*Mustafa I (1591 – 1639)

## Bailtean Co-cheangailte
* Amasya
* Ingolstadt
* Prijedor
* Skopje

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Roinne
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Tuirc
Roinn-seòrsa:Àisia
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Murad I

B' e treas Shultan Impireachd nan Otomanach a bh' ann an **Murad Bey** (ainmean slàn: *Murad bin Orhan*, far-ainm: *Hüdavendigâr*, Amasya 1326–Prishtina 1389). B' e mac Orhan agus Nilüfer Hatun a bh' ann. Bha e os cionn na dùthcha bho 1362 gus a chaidh a mharbhadh a' sabaid an aghaidh nan Sèirbianeach ann an 1389. Ghluais e prìomh-bhaile na dùthcha bho Bhursa gu Erdine, a cheannsaich e ann an 1363. Leasaich e flaitheanas  nan Otomanach air feadh nam Balcain agus chuir e ruaig air an Impireachd Bheasantian sa sgìre. A bharrachd air na Sèirbich, b' fheudar dha shabaid an aghaidh nan Albàinianach, Bulgàireanaich agus Ungairich. Roinn e an dùthaich ann an dà roinn: Rumelia san Roinn-Eòrpa agus Anatolia ann an Àisia. Cha robhar a' cleachdadh an ainm Impireachd nan Otomanach aig an àm siud.
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach
Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach
Ceres

Tha trì seaghan cumanta air **Ceres**:
* Siaras (*Ceres* sa' Bheurla), baile beag ann am Fìobha
* Ceres (planaid), fo-phlanaid anns an crios astaroid
* Ceres (ban-dia), ban-dia Ròmanach

## Iomraidhean
Bayezid I

B' e ceathramh Shultan nan Otomanach - cha robhar a' cleachdadh an ainm Impireachd nan Otomanach aig an àm siud - a bh' ann am **Bayezid I** (seann ainm: *بايزيد اول‎*, far-ainm: *Yıldırım* - 'dealanach', Edirne 1354–Akşehir 8 am Màrt 1403). B' e mac Mhurad I agus Gülçiçek Hatun a bh' ann. Bha e os cionn na dùthcha bho 1389 gu ruige 1402. Thog e arm uabhasach fhèin mòr agus chuairtich e Constantinople ann an 1394, ach cha do ghèill am baile dha. Cheannsaich Bayezid sgìrean mòra air feadh Aisia Bige, Bulgàiria agus Wallachia. Chaidh a thoirt an greim le Tamarlaine an dèidh Chath Ankara ann an 1402 agus chaochail e na phrìosanach an ceann bliadhna. Bha interregnum ann an dèidh a bhàis a mhair 11 bliadhna gu ruige 1413.
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach
Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach
Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Akşehir

'S e baile mòr agus sgìreachd (Turcais: *belediye*) ann an cridhe Poblachd na Tuirce a th' ann an **Akşehir** (Laideann: *Philomelium*, Greugais: *Φιλομήλιον*). Tha Akşehir suidhichte faisg air Konya, eadar Ankara agus Antalya, san roinn (Turcais: *ili*) Konya, aig 1,025m os cionn ìre na mara. Tha 94,133 duine a' fuireach ann. 

## Eachdraidh
B' e Philomelos, prionnsa à Macedon, a stèidhich am baile. Bha batal an seo ann an 1190 eadar ridirean an treas cogaidh-croise agus na Seildiucaich. Chaidh ainm a' bhaile atharrachadh fo Impireachd nan Otomanach gu Akşehir, bho *Ak* (Gàidhlig: *geal*) agus *șehir* (Gàidhlig: *baile*), bhon Fharsi *شهر*. Bheireadh sin *Am Baile Geal* dhuinn. Chaochail Bayezid I na phrìosanach an seo ann an 1403, bliadhna an dèidh dha Cath Ankara chall gu Tamerlaine. Chaidh Murad III ainmeachadh riaghladair (Turcais: *sancakbeyi*) air Akşehir le a sheanair Süleyman I ann an 1558. Bha priomh oifisean arm na Tuirce suidhichte ann an Akşehir fad Cogadh na Grèige is na Tuirce (1919 - 1922).

## Daoine Ainmeil
*Nasreddin Hoca (1208 - 1284)
*Meray Ülgen (1941)

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Roinne
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Tuirc
Roinn-seòrsa:Àisia
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Siaras

'S e baile beag ann am Fìobha a tha ann an **Siaras** (Beurla: *Ceres*). Chaidh e na bhorgh baranachd ann an 1620 agus chaidh mòr chuid nan taighean a thogail san 18mh linn.

Dh'fhosgail am Fife Folk Museum san seann thaigh-tomhais ann an 1968. 

Chaidh an eaglais a thogail ann an 1806 air làrach na seann eaglais. Ron Ath-leasachadh bha i na thaigh-reachdaire.

## Daoine ainmeil
* Thogadh Jenny Gilruth BPA ann an Siaras.

## Ceanglaichean a-mach
* 

## Iomraidhean

Roinn-seòrsa:Fìobha
Meray Ülgen

'S e cleasaiche às An Tuirc/A' Ghearmailt a tha ann am **Meray Ülgen** (Akşehir, 25 am Faoilleach 1941). Bidh e a' nochdadh tric anns na filmichean agus air an àrd-ùrlar san dùthaich aige fhèin. 'S ann airson *Namuslu* (1984), *Tavka* (2006) agus *Evet, ich will!* (2008) a tha e ainmeil. 

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Roinn-seòrsa:Daoine às an Tuirc
Mehmed I

B' e còigeamh Shultan Impireachd nan Otomanach a bh' ann am **Mehmed I** (far-ainmean: *Çelebi* - 'uasal' agus *Kirişci* - 'tighearna òg', Bursa 1381–Bursa 26 an Cèitean 1421). B' e an ceathramh mac Bayezid I agus Devlet Hatun a bh' ann. Bha e os cionn na dùthcha bho 1413 gu ruige 1421. B' fheudar dha shabaid fad bliadhnaichean an aghaidh a chuid bhràithrean tron interregnum a bh' ann an dèidh bhàs athar ann an Akşehir ann an 1403. B' e esan a dh' aontaich an stàit an dèidh 11 bliadhna de dhubh-choimeasg. Chan ann ach an t-ainm Arabais *محمد* (*Muhammad*) ann am foirm Turcais a th' ann *Mehmed*.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach
Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach
Murad II

B' e siathamh Sultan Impireachd nan Otomanach a bh' ann am **Murad II** (ainm eile: *Murād-ı sānī* - 'uasal', Amasya An t-Ògmhios 1404–Erdine 3 an Gearran 1451). B' e an ceathramh mac Mehmed I agus Emine Hatun a bh' ann. Mar iomadh prionnsa nan Otomanach, thogadh e ann an Amasya agus b' ann an sin a fhuair e a chuid trèanaidh. Bha e os cionn na dùthcha dà thuras: bho 1421 gu ruige 1444 agus an uair sin bho 1446 gus a chaochail e ann an 1451. B' fheudar dha ar-a-mach am broinn na stàit a chur sìos, a bharrachd air cogaidhean air feadh na h-Impireachd. Chuir e ruaig air feachdan Crìosdaidh aig an dàrna chath Kosovo Polje ann an 1448 agus chuairtich e Krujë, ann an Albàinia, cha do ghèill am baile dha. Leig e dheth an dreuchd ann an 1444 airson crùnadh a mhic Mehmed II ach thill ann an 1446 leis gun do sheas an arm na aghaidh.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach
Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach
Aisia Bheag

'S e mòr-thìr ans An Tuirc a th' ann an **Aisia Bheag** air neo *Anatolia* (Turcais: *Anadolu/Küçük Asya*, Greugais; *Ἀνατολή/*)

## Iomraidhean

Roinn-seòrsa:An Tuirc
Roinn-seòrsa:Cruinne-èolas
Roinn-seòrsa:Mòr-roinnean
Roinn-seòrsa:Aisia
Maggie Chapman

'S e neach-poileataigs ann an Alba a tha ann am **Maggie Chapman**.

Rugadh is thogadh i ann an Siombabue agus dh'imrich i gu Alba airson ainmh-eòlas ionnsachadh. Bha i na h-òraidiche aig Oilthigh Napier agus na comhairliche air Comhairle Baile Dhùn Èideann o 2007 gu ruige 2015. Chaidh i a thaghadh mar  reactar Oilthigh Obar Dheathain ann an 2015 agus a-rithist ann an 2018. Bha i na co-cheannard Pàrtaidh Uaine na h-Alba còmhla ri Patrick Harvie eadar 2013 agus 2019.
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Uaine na h-Alba
Roinn-seòrsa:Daoine à Afraga a Deas
Martha Wardrop

'S e neach-poileataigs à Alba a tha ann am **Martha Wardrop**.

Chaidh i thaghadh mar chomhairliche air Comhairle Baile Ghlaschu airson Hillhead ann an 2007 agus bha i na co-cheannard Pàrtaidh Uaine na h-Alba eadar 2011 agus 2013. Bhuannaich i Politician of the Year on RSPB còmhla ri Paul Wheelhouse ann an 2015.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Glaschu
Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Uaine na h-Alba
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Mehmed II

B' e seachdamh Sultan Impireachd nan Otomanach a bh' ann am **Mehmed II** (ainm eile: *Mehmed-ı sānī* - 'uasal', Edirne 30 am Màrt 1432–Gebze 3 an Cèitean 1481). B' e an treas mac Murad II agus Hüma Valide Hatun a bh' ann. Mar iomadh prionnsa nan Otomanach, thogadh e ann an Amasya agus b' ann an sin a fhuair e a chuid trèanaidh. Bha e os cionn na dùthcha dà thuras: bho 1444 gu ruige 1446 agus an uair sin bho 1451 gus a chaochail e ann an 1481. Leig athar dheth an dreuchd ann an 1444 airson a chrùnaidh ach thill ann an 1446 leis gun do sheas an arm na aghaidh. Cheannsaiche mòran talmhainn: chuairtich e Constantinople fad mìosan ann an 1453 agus ghèill am baile dha, a' cur às dhan Impireachd Bheasantian. An uair sin chuir e ruaig air na ridirean-croise aig János Hunyadi/Ion Hunedoara anns An Ungair ann an 1456. Leasaich e an Impireachd anns Na Balcain, ann an Aisia Bheag agus Crimea. B' e duine gu math foghlaimte a bh' ann am Mehmed II: bha Arabais, Farsi, Laideann, Greugais agus Sèirbis aige, a bharrachd air Turcais. Nuair a bha esan sa chumhachd bhrosnaich e cultair, foghlam agus ionnsachadh. B' e bàrd sgileil a bh' ann agus bha mòran dhaonnairean fo a sgèith. Thog e mosgaichean agus sgoiltean air feadh na rìoghachd agus chuir e an siostam lagha ann an deagh rian. 'S ann coltach gun do mharbh a mhac Bayezid II e le stuth puinnseanta.  Chan ann ach an t-ainm Arabais *محمد* (*Muhammad*) ann am foirm Turcais a th' ann *Mehmed*.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach
Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach
Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Gebze

'S e baile mòr agus sgìreachd (Turcais: *Belediye*) air an àirde an iar-thuath Poblachd na Tuirce a th' ann an **Gebze** (IPA: *gebze*, Seann Greugais: *Λίβυσσα*). Tha Gebze suidhichte faisg air A' Mhuir Mharmara, eadar Istanbul agus Bursa, san roinn (Turcais: *ili*) Kocaeli, aig 190m os cionn ìre na mara. Tha 304,283 duine a' fuireach ann. 'S e an 38mh baile as motha na dùthcha a th' ann cuideachd.

## Eachdraidh
A rèir Juvenal, b' ann an an seo a ghabh Hannibal ri a bheatha fhèin eadar 183 agus 181 ro Ìosa Chrìost. Mharbh Bayezid II athair Mehmed II an seo le stuth puinnseanta ann an 1481.

## Daoine Ainmeil
*Serpil Gül (1941)

## Bailtean Co-cheangailte
* Karakol
* Garoowe

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Àisia
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Serpil Gül

'S e cleasaiche às An Tuirc/A' Ghearmailt a tha ann an **Serpil Gül** (Gebze, 15 am Màrt 1941). Bidh i a' nochdadh tric anns na filmichean agus air an àrd-ùrlar san dùthaich aice fhèin. 'S ann airson *Divane* (1960), *Cafer çocuk hirsizi* (1962) agus *Tatli serseri* (1969) a tha i ainmeil. 

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Cleasaichean
Roinn-seòrsa:Daoine às an Tuirc
Roinn-seòrsa:An Tuirc
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Bayezid II

B' e ochdamh Sultan Impireachd nan Otomanach a bh' ann am **Bayezid II** (ainm eile: *Bayezid-ı sānī*, Dimetoka 3 an Dùbhlachd 1447–Çorlu 26 an Cèitean 1512). B' e a' chiad mac Mehmed II agus Gülbahar Hatun a bh' ann. Bha e os cionn na dùthcha bho 1481 - 'S ann coltach gun do mharbh e athair le stuth puinnseanta ann an Gebze - gu ruige 1512 nuair a chaochail e fhèin. B' fheudar dha shabaid an dà chuid an aghaidh corra dhuine taobh a-staigh na h-Impireachd aige a bhràthair Cem agus feadhainn eile) agus Venezia agus Iran taobh a-muigh. An dèidh bhliadhnaichean rinn e a chùis air feachdan Venice anns na Peloponnese. An dèidh gun do chuireadh na h-Iùdhaich agus na Muslamaich a-mach às An Spàinn, b' e Bayezid II a thug iad dhan Impireachd aige, far an robh iad nan tàmh fad linntean gus an tàinig Hitler dhan chumhachd sa Ghearmailt. Rinn Bayezid II droch chàineadh air Fernando à Aragon: *Esan a tha an rìoghachd aige a' fàgail bochd is an rìoghachd agam fhìn a' beairteachadh!* Chuir na h-Iùdhaich piseach air eaconomaidh na stàit agus nochd teicneolas air feadh na h-Impireachd agus b' e linn an òir do chultair nan Iùdhach a lean na rinn Bayezid II.
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach
Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach
Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Selim I

B' e naoidheamh Sultan Impireachd nan Otomanach a bh' ann an **Selim I** (far-ainm: *Yavuz* - 'gruamach'/'ceannara' - Amasya 10 an Dàmhair 1470 - Çorlu 22 an t-Sultain 1520). B' e mac a b' òige Bayezid II agus  Gülbahar Sultan a bh' ann. Bha e os cionn na dùthcha bho 1512 gus a chaochail e ann an 1520. Dh' fhàs an Impireachd mu 70% fo Shelim. Ghabh e a-steach mòr-chuid saoghal nam Muslamach, a' sìneadh fad 1,494,000 km2 nuair a bha Selim I aig uchd a' bhàis. Chuir e Siria, Iòrdain, An Èipheit, Palastain, Leabanon, Hejaz agus Tihamah ri na bha dhe cholonaidhean aig Impireachd nan Otomanach mar-thà agus chuir e às do Shultanachd nam Maimealucach. Le Mecca am broinn na h-Impireachd, b' e na Otomanaich a bha nan ceannardan saoghal nam Muslamach agus chaidh Selim I ainmeachadh na Chalaif.
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach
Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach
Çorlu

'S e baile mòr agus sgìreachd (Turcais: *belediye*) air an àirde an iar-thuath Poblachd na Tuirce a th' ann an **Çorlu** (IPA: *tʃoɾɫu*, Laideann: *Syrallo/Caenophrurium*, Greugais: *Τζίραλλον*). Tha Çorlu suidhichte eadar Istanbul agus Tekirdağ, san roinn (Turcais: *ili*) Tekirdağ, aig 183m os cionn ìre na mara. Tha 235,354 duine a' fuireach ann. 

## Eachdraidh
B' e na Phrygiaich agus na seann Ghreugaich a stèidhich Çorlu ann an Aois an Umha. 'S ann às a' Ghreugais *τυρί* (Gàidhlig: *càise*) a thàinig an t-ainm. Cheannsaich na Pearsach agus na Ròmanaich am baile. B' e Murad I a cheannsaich am baile ann an 1360, is e a' toirt ionnsaigh air An Impireachd Bheasantian. Chaochail Selim I an seo ann an 1520, agus Bayezid II ann an 1511, air an t-slighe gu Dimetoka is e na fhògrach. Chaidh am baile fo bhuaidh feachdan na Ruise tron Chogadh 1877 - 1878 agus fo na Bulgairianaich ann an 1912. Mu dheireadh thall rinn arm na Grèige an aon rud eadar 1920 agus 1922.
## Daoine Ainmeil
*Kemal Kurt (1947 - 2002)

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Roinne
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Tuirc
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Kemal Kurt

B' e sgrìobhadair, eadar-theangadair agus neach-dhealbh às an Tuirc/A' Ghearmailt a bh' ann an **Kemal Kurt** (Çorlu 29 an Dàmhair 1947 - Berlin 21 an Dàmhair 2002). Thug esan ceum às an Teknik Makina Bölümünü ann an Istanbul agus agus Oilthigh Mhiami thall sna Na Stàitean Aonaichte. Chaidh e dhan A' Ghearmailt ann an 1975, far a chuir e seachad a bheatha.
## Obair
*Bilder einer Kindheit. Erzählung und Fotos. Express-Edition, Berlin 1986, ISBN 3-88548-499-4.
*Scheingedichte / Şiirimsi. Poems deutsch / türkisch. Express-Edition, Berlin 1986, ISBN 3-88548-498-6.
*Beim nächsten Ton. Gedichte. Illustrationen Abuzer Güler. Edition Mariannenpresse, Berlin 1988, ISBN 3-922510-47-7.
*Was ist die Mehrzahl von Heimat? Essay. Rowohlt Verlag, Reinbek 1995, ISBN 3-499-13520-5.
*Ja, sagt Molly. Roman. Hitit Verlag, Berlin 1998, ISBN 3-924423-34-2.
*Menschen.orte – Fotos und Gedichte 1977–1999. Hitit Verlag, Berlin 1999, ISBN 3-924423-37-7.
*Der Chinese von Schöneberg. Erzählungen. Hitit Verlag, Berlin 2000, ISBN 3-924423-40-7.
## Ceanglaichean A-muigh
*Kemal Kurt
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:An t-Suain
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Turcach
Roinn-seòrsa:Daoine às an Tuirc
Süleyman I

B' e deicheamh Sultan Impireachd nan Otomanach a bh' ann an **Süleyman I** (far-ainm: *Kanunî* - 'a thug na laghan dhuinn', *Muḥteşem* - 'mìorbhaileach', Trabzon 6 an t-Samhain 1494–Zigetvar 6 an t-Sultain 1566). B' e a' chiad mhac Selim I agus Hafsa Sultan a bh' ann. Bha e os cionn na dùthcha bho 1520 gus a chaochail e ann an 1566, mòran na b' fhaide na bha sultan no sultan eile sa dhreuchd a-riamh. Chuireadh gu Istanbul e ann an 1501, far an d'fhuair e a chuid fhoghlaim ann an saidheans, eachdraidh, Litreachas, diadhaireachd agus innleachdan cogaidh. B' e ar-a-mach ann am Baghdad a chuir sis a bh' anns a' chiad rud a rinn e. An Uair sin chuir e seachad bliadhnaichean a' toirt ionnsaigh air dùthchannan eile. Aig a' cheann thall chuir e Libia, An Ungair agus Moldàibhia ri na bha de cholonaidhean  aig na Otomanaich mar-thà. Chaochail e ann an 1566 nuair a bha e 71 bliadhna a dh'aois is an t-arm aige a' cuartachadh Vienna. A bharrachd air sin, leasaich agus dh’ùraich e laghan na h-Impireachd cuideachd.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Rìghrean nan Otomanach
Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Roinn-seòrsa:Daoine à Impireachd nan Otomanach
Trabzon

'S e baile mòr, port agus sgìreachd bhaile (Turcais: *büyükşehir belediyesi*) air costa a tuath Poblachd na Tuirce a th' ann an **Trabzon** (IPA: *tɾɑpiˈzɔn*, Airmeanais:  *Տրապիզոն*, Greugais: *Τραπεζοῦς*). Tha Trabzon suidhichte faisg air Erzurum eadar A' Mhuir Dhubh agus na Beanntan *Kaçkar*, san roinn (Turcais: *ili*) Trabzon, dìreach aig ìre na mara. Tha 240,333 duine a' fuireach ann. 'S e an 45mh baile as motha na dùthcha a th' ann cuideachd.
## Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh san 9mh Linn ro Ìosa Chrìost le Greugaich à Sinope ann an Aisia Bheag. Chaidh a chlàradh airson a' chiad turais anns an *Anabasis*, a sgrìobh Xenophon. Nuair a bhris An t-Impireachd Bheasantian a-mach à chèile chaidh rìoghachd ùr a stèidheachadh an seo air an robh *Impireachd Thrabzon*, a mhair mar dhùthaich shaor far an robh Greugais ga bruidhinn bho 1204 gu ruige 1461. Chaidh am baile a thoirt a-steach do Impireachd nan Otomanach an dèidh sin. Chruthaich daoine à Genova agus Venezia air an robh *Leonkastron*. Chèilidh Marco Polo air a' bhaile ann an 1261. Rinneadh droch sgrios air an togalach anns a' chiad Cogadh.  Bha na Greugaich làidir ann an Trabzon gu ruige 192 nuair a chaidh iad a chur a-mach às an dùthaich. Dh'fhulang na Airmeinianaich sgrios-cinnidh an seo aig an aon àm: chaidh mu of 50,000 duine a chur gu bàs.

## Daoine Ainmeil
*Süleyman I (1496 - 1566)

## Bailtean Co-cheangailte
* Amasya
* Batumi
* Chicago (Illinois)
* Dortmund
* Kaunas
* Kuopio
* Purwakarta
* Rasht
* Rizhao
* Sochi
* Szigetvár
* Zanjan

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Roinne
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Tuirc
Roinn-seòrsa:Àisia
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Armen Garo

B' e neach-poileataigs, neach-iomairt agus riochdaire dioplòmasach à Airmeinia a bh' ann an **Armen Garo** (fior ainm: *Karekin Pastermadjian*, Airmeanais: *Գարեգին Փաստրմաճեան*, Erzurum 9 an Gearran 1872–Geneva 23 am Màrt 1923). An dèidh na sgoile fhàgail, chaidh e dhan oilthigh *École Nationale Supérieure d'Agronomie et des Industries Alimentaires* (ENSAIA) ann am Vandœuvre-lès-Nancy thall san Fhraing, far an robh e an sàs anns an *Dashnaktsutyun*, a' bhuidheann a bha a' sabaid airson neo-eisimeileachd do dh'Airmeinia an aghaidh Impireachd nan Otomanach. Leig e dheth an oilthigh agus thill e dhachaidh ri shabaid an dèidh a' Mhuirt a rinneadh ann an Süleymanlı (Aimeanais: *Զէյթուն*) ann an 1895. An ceann bliadhna bha e an lùib ionnsaigh a thug an Dashnaktsutyun air Banca nan Otomanach (Turcais: *Osmanlı Bankası Baskını*) ann an Istanbul. B' fheudar dha an dùthaich fhàgail fad bliadhnaichean. An dèidh ar-a-mach nan Turcach Òga (Turcais: *Jön Türk Devrimi*) ann an 1908, thill e dhachaidh agus chaidh a thaghadh na bhall-pàrlamaid. Chaidh aige Achd a chur tron phàrlamaid a bhrosnaicheadh leasachaidhean ann an siostam nan trèanaichean. Nuair a fhuair an dùthaich aige a chuid neo-eisimeileachd, eadar 1918 agus 1920, dh'ainmicheadh e mar thosgair sna Stàitean Aonaichte. Chaochail e le greim-cridhe ann an Geneva ann an 1923. Cha robh e ach 51 bliadhna a dh'aois.
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:An Tuirc
Roinn-seòrsa:Daoine à Airmeinia
Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Szigetvár

'S e baile dùthchail anns an sgìreachd (Magyar: Megye) *Baranya* agus an roinn (Magyar: Régió)  *Dél-Dunántúl*, ann an ceann a deas na h-Ungaire a th' ann an **Szigetvár** (IPA: *siɡɛtvaːr*, Turcais:  *Zigetvar*, Gearmailtis: *Inselburg*, Croatais: *Siget*). Tha Szigetvár suidhichte faisg air na crìochan le Poblachd na Cròthaise eadar Pécs agus Nagykanizsa, aig 103m os cionn ìre na mara. Tha 10,868  duine a' fuireach ann. 'S e an 148mh baile as motha na dùthcha a th' ann cuideachd.
## Eachdraidh
'S ann à dà fhacal ann am Magyar a tha an t-ainm: *sziget* (Gàidhlig: eilean) agus *vár* (Gàidhlig: baile). Bheireadh sin *Baile an Eilein* dhuinn sa Ghàidhlig. Chaochail Süleyman I an seo ann an 1566.

## Daoine Ainmeil
*Péter Ákos Bod (1951)

## Bailtean Co-cheangailte
* Deva
* Eppingen
* Imatra
* Slatina
* Trabzon

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Roinne
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ungair