Blaidneach

‘S e baile beag dùthchasail air iomall Baile na h-Ùige, air an àirde an iar-dheas na h-Alba a th' ann am **Blaidneach** (Beurla/Beurla Ghallta: *Bladnoch*). Tha e suidhichte aig 5m os cionn ìre na mara, air Leth-eilean na Machrach, air an àirde an iar Dhùin Phris is Gall-Ghàidhealaibh (Siorrachd Bhaile na h-Ùige ro 1975), eadar Baile Ùr nan Stiùbhartach agus Cille Chainneir, ri taobh na h-aibhne Blaidneach, far a shruthas e gu màthair-uisge na Linne Shalmhaigh aig Bàgh Chrìch. Tha e 293km air falbh bho Obar Dheathain, 112km bho Ghlaschu, 59km bho Dhùn Phris agus 145km bho Dhùn Èideann, prìomh-bhaile na dùthcha. 'S e Beurla agus Beurla Ghallta a th' aig a’ mhòr-chuid dhiubh ann am Blaidneach. Tha eaconomaidh a' bhaile gu math crochte air àiteachas, turasachd agus coilltearachd. Tha Blaidneach ainmeil air feadh an t-saoghail air sàilleabh an taigh-staile cliùiteach a th' anns a' bhaile.

## Freumhan an Ainm
A rèir eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha e coltach gur ann à *blàdh* agus *achadh* anns a' Ghàidhlig o shean a tha an t-ainm. Nochd a' Ghàidhlig ann an ceann a deas na h-Alba anns an 7mh Linn agus bha an cànan fhathast làidir ann an Siorrachd Bhaile na h-Ùige fhèin anns an 18mh Linn.

## Eachdraidh
B' e àite gu math trang a bh' ann Blaidneach bho na meadhan aoisean gu ruige deireadh an 19mh linn leis gur e an aon àite far an robh drochaid tarsainn na h-aibhne Blaidneach air slighe na taistealachd gu Whithorn. Chaidh a' chiad drochaid a thogail an seo ann an 1710 ach chaidh tè ùr eile a thogail ann an 1860. Chaidh gnothach an èisg a leasachadh le Alasdair III anns an 13mh Linn. Ann an 1682, nuair a bha an dùthaich ann an dubh-choimeasg aig àm an Ath-Leasachaidh, chaidh tè à Blaidneach a chur gu bàs còmhla ri dithis eile o chionn 's gur e cùmhnantaich a bh' annta. Chaidh an ceanglachadh ri cabair air an tràigh gus a chaidh a bhàthadh aig àirde-mhara. Dh' fhosgladh taigh-staile an seo, a bhuineadh dhan teaghlach MhicGilleFhaolain, ann an 1817 ach dhùnadh ann an 1933 e. Chaidh ath-fhosgladh ann an 1993. Chan eil ach sia taighean-staile ann an ceann a deas na h-Alba air fad. Bha taigh-uachdair ri taobh na h-aibhne, a bha air a thogail ann an 1899 agus a bheireadh cosnadh gu mòran dhaoine san sgìre. Thàinig an rèile gu Baile na h-Ùige ann an 1875, rud a thug piseach air eaconomaidh na sgìre. Chailleadh an rèile ann an 1950.

## Poileataigs
'S ann gu Comhairle Choimhearsnachd Bhuirgh Rìoghail Bhaile na h-Ùige a bhuineas Blaidneach, a ghabhas a-steach Barrachan, Baile na h-Ùige, Cille Chainneir agus Whauphill. Tha 2,200 duine a' fuireach san sgìre air fad. Tha 15 comhairlichean coimhearsnachd a' riochdachadh na sgìre agus thathar a' cumail coinneamhan na Comhairle gach mìos ann Talla na Comhairle, ann am Baile na h-Ùige. Tha e a' buntainn dhan uàrd-taghaidh 03 (Meadhan Ghall-Ghàidhealaibh) airson Comhairle na Roinne.

## Gnàth-shìde
'S ann ann an sgìre mòran nas blàithe (Cuibheasachd bhliadhnail: 8.6 °C) agus mòran nas fhliche (Cuibheasachd bhliadhnail: 1086mm) an coimeas ris an còrr dhen dùthaich 's a tha Blaidneach. Tha sileadh trom ann, fiù 's fad na mìosan nas tioraim, leis nach eil e idir fad air falbh bhon mhuir air an àirde an iar na h-Alba. 'S e àite Cfb ann an sgèile Köppen-Geiger a th' ann am Blaidneach. Chan eil an t-sneachd idir pailt an seo. Tha diofar mhòr eadar am mìos as fhliche agus am mìos as tioraim: 61mm eadar an Cèitean (dìreach 62mm) agus an t-Samhain (119mm). Fad  na bliadhna, bidh an teothachd ann am fiaradh mheadhanach: 11.8 °C.

## Còmhdhail
Chan eil seirbheis rèile ann. A dh'aindeoin sin, tha seirbheis bhus a' frithealadh a' bhaile: 
*416 *Baile Ùr nan Stiùbhartach - Whithorn - [[An t-Sròn Reamhar]]*.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle Dhùn Phris is Ghall-Ghàidhealaibh
Roinn-seòrsa:Siorrachd Bhaile na h-Ùige