Manuel Murillo Toro

B’ e neach-poileataigs, ùghdair agus riochdaire dioplòmasach à Coloimbia a bh' ann am **Manuel Murillo Toro** (Chaparral, 1 am Faoilleach 1816 - Bogotá, 26 an Dùbhlachd 1880)  Bha e na cheann-suidhe na dùthcha dà thuras airson a’ Phàrtaidh Libearalaich.

## Beatha

Rugadh Manuel Murillo Toro ann am baile beag ris an canar Chaparral, anns an Tolima, ann an 1816. Chaidh e a chur gu Bogotá airson leigheas ionnsachadh, ach leig esan an cùrsa sin airson an lagh ionnsachadh, agus dh’obair e airson Vicente Azuero agus Lino de Pombo nuair e na oileanach fhathast; thug e ceum ann an 1836.

Thoisich e a chuid obrach am broinn a’ Mhòr-dhàil ann an 1837 agus bha e an siud rè Cogadh nan Àrdanach,  (1840 – 1843), na fhear-chuideachaidh dhe corra cheann-feadhna a’ Phàrtaidh Libearalach. Fhuair e àite dhàsan fhèin anns a’ Phàrlamaid ann an 1846, agus nach e deagh òraidiche a bh’ ann, rinn e iomadh òraid gus a chuid bharaillean taobh bheachd-smuaintean agus an slighe air adhart a thoirt gu buill, is easan air a bhith gam brosnachadh anns na meadhanan libearalach bho thoiseach na 1840an. Bha e na Rùnaire (ministear) an Ionmhais anns an Riaghaltas aig José Hilario López (1849 – 1853), far an do bhrosnachadh e saorsa an gnìomhachais agus Lagh Ath-Leasachadh an Àiteachais dhe 1850, leis an t-Sluagh-ghairm *Bu chòir dha obair an fhearainn a bhith ri chùlaibh sealbhadaireachd an fhearainn* is an lagh sin a’ feuchainn ri smachd laghail a chur air trusadh an fhearainn aig fear neo dithis; chaidh sin neartachadh aig ìre a’ Bhun-Reachd mu dheireadh thall ann an 1936.

## Tagraiche

Bha e na thagraiche Ceannas a’ Ghranada Ùire ann an 1857 (an t-ainm a bha air Coloimbia aig an àm) airson bhuidhne am broinn nam Libearalach, agus fhuair e an dàrna àite, ri chùlaibh an Tòraidh Mariano Ospina Rodríguez ach chuir e buaidh air an t-seann cheann-suidhe Tomás Cipriano de Mosquera (Tòraidh o shean ach a-nis tagraiche buidheann eile nam Libearalach).

## Ceann-suidhe

Chaidh Stàit Uachdaranachd na Santander a chur air dòigh sa bhliadhna seo fhèin, agus Murillo Toro ga thaghadh do Bharail Riochdairean na Stàite mar a’ chiad cheann-suidhe aige airson teirm bho 16 an Dàmhair 1857 gu ruige 16 dhen Dàmhair 1859. Leig esan a dreuchd sin 10 am Faoilleach 1859 o chionn 's gun d’fhuair e àite anns an t-Seanadh. Ghabh Murillo Toro pàirt anns a’ Cho-chruinneachadh dhe Rionegro ann an 1863. Le sin; fhuair an dùthaich Bun-Reachd ùr agus ainm eile: Stàitean Aonaichte Choloimbia. An ath-bhliadhna rinn Murillo Toro an gnothach ann an taghaidhean a’ chinneas airson teirm dhe dà bhliadhna gu ruige 1866, agus a-rithist airson teirm eile eadar 1872 agus 1874. Stèidhich esan am pàipear fiosrachail an Riaghaltais, an **Diario Oficial** (Am Pàipear Oifigeil). Cho-dhùin e gur e prìomh amas obair an Riaghaltais Sìth Sòisealta a lorg, tro mheadhan a’ chòmhradh. A bharrachd air sin, chuir e ùrachadh bun-structar na dùthcha air dòigh: mar eisimpleir, thug e an Dealan-spèid a Choloimbia, a dh’aindeoin a chuid ghràin sgafanta an aghaidh eadar-theachd na Stàite anns an Eaconomaidh. Le sin, ‘s e dìreach esan fhèin a chuir air bhog an smaoineachadh poiliteagach, ris an canar Libearalas Raidigeach.

## Sgrìobhaidhean

Taobh a  chuid obrach anns na meadhanan agus mar ùghdair, stèidhich e **Gaceta Mercantil de Santa Marta**, (Pàipear-naidheachd Marsanta dhe Santa Marta) ann an 1847  agus bha e an sàs ann an caochladh pàipearan eile. Chuir a bhàs, aig deireadh 1880, crìoch air a’ bhuaidh a bheireadh na smaointean libearalach-raidigeach air Riaghaltas an nàisein, o chionn 's gun robh làmh an iuchair aig sreath dha riaghaltasan Tòraidh rè faisg air 50 bliadhna. chuimhne air na adhartasan taobh a’ chonaltraidh a rinn e. Chaidh am pàirc ball-coise Manuel  Murillo  Toro ann an Ibagué, prìomh-bhaile na Tolima, a chur air dòigh mar chuimhne airsan.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach

Pàrtaidh Libearalach Choloimbia (Spàinntis)

Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Roinn-seòrsa:Daoine à Coloimbia