Coimpiutaireachd sa Ghàidhlig

Tha **Coimpiutaireachd sa Ghàidhlig** a toirt a-steach:

* Sgrìobhadh sa Ghàidhlig air coimpiutair
** Bhith comasach air na sràcan a sgrìobhadh air na fuaimreagan: à è ì ò ù, È, é, ...
** Dearbhadh litreachaidh
** Na h-ascairean a sgrìobhadh gu ceart ann am facail leithid: ’S
** Gun téid na tàthanan ‘-’ a làimhseachadh gu ceart aig deireadh nan loidhnichean
*** nach bi h-, t-, n- aʼ crochadh
*** gun nochd tàthanan ann an àitichean iomchaidh airson facal fada a bhriseadh
** Goireasan leithid co-fhaclair (thesaurus) agus faclairean a bhith faisg air làimh

* Bhith ag obair tro mheadhan na Gàidhlig air coimpiutair
** Bathar-bog a tha ag obrachadh tro mheadhan na Gàidhlig
** Làraichean-lìn eadar-ghnìomhacha a tha ag obrachadh tro mheadhan na Gàidhlig
** Briathrachas coimpiutaireachd sa Ghàidhlig
** Brabhsair-lìn a chur air dòigh gus am faigh thu Gàidhlig mar chànan obrach agus Gàidhlig mar phrìomh roghainn sna làraichean-lìn iol-chànanach

* Stuth Gàidhlig a stòradh ʼs a chomharradh ann an dòigh iomchaidh
** Còdaichean-cànain eadar-nàiseanta: gd, GLA, 7c
** Unicode agus còdadh charactar: UTF-8, UTF-16; NFC, NFD
** Tionndadh stuth bho chòdachaidhean charactar eachdraidheil: ISO-8859-1

* Goireasan airson na Gàidhlig air an Eadarlìon
** Faclairean
** Corpas (DASG)
** Uicipeid
** ODP (dmoz), 7c
** Tobar an Dualchais, 7c
** Cleasan airson goireasan Beurla a chur gu feum airson na Gàidhlig
*** Cleachdadh Google mar chorpas
*** Google “ bheil” gus fiosrachadh a thaobh  fhaighinn sa Ghàidhlig

* Comhairle a thaobh bathar-bog eadar-theangachadh gu Gàidhlig

* Connaltradh sa Ghàidhlig air an Eadarlìon
** Liostaichean puist-d leithid Gaidhlig-B
** Bùird-bhratha leithid Fòram na Gàidhlig
** Blogaichean
** Làraichean soisealta (nach marainn) leithid AbairThusa

* Goireasan eile connaltraidh sa Ghàidhlig
** Teacsadh ro-innseach air fónaichean-làimhe, 7c
** Teacs gu labhairt
** Labhairt gu teacs

* Dealbhachadh iomchaidh a dhèanamh air làraichean-lìn iol-chànanach

* Goireasan coimpiutaireachd agus Eadarlìn airson Gàidhlig a ionnsachadh

## Sgrìobhadh sa Ghàidhlig air coimpiutair

### Sràcan
Bhith comasach air sràc a sgrìobhadh air na fuaimreagan, ʼs e seo aʼ chiad ceum agus an ceum as cudromaiche ann a bhith aʼ sgrìobhadh sa Ghàidhlig air coimpiutair.  Oir tha na sràcan cudromach: tha iad ag atharrachadh ciall nam faclan.  Agus mur am bi iad ann, cuiridh iad an dearbhadh litreachaidh a dholaidh.

#### MS-Windows
:Ma ʼs e **meurchlàr cruaidh na Rìoghachd Aonaichte** (*UK physical keyboard*) a thʼ aig aʼ choimpiutair (fear le !"£ os cionn 123), tha e sìmplidh na sràcan a chur air dòigh le bhith aʼ taghadh aʼ mheurchlàir bhuig (*keyboard driver*) **UK Extended** tron Control Panel.  An uair sin bidh na sràcan riʼm faighinn gu furasta anns a h-uile prògram air aʼ choimpiutair.  Chan eil UK Extended aʼ cur dragh air sgrìobhadh na Beurla; leis a sin tha e sàbhailte meurchlàran sam bith eile, “UK” mar eisimpleir, a sguabadh às mur am bi fios agad fhéin gu bheil thu gan iarraidh.  Seachain gu h-àraid am meurchlàr “Gaelic” no “Scottish Gaelic” aig Microsoft, oir chan eil e math idir!  Tha duilleag aig SMO le barrachd fiosrachaidh.  Tha am meurchlàr “Irish” aig Microsoft glé mhath airson Gàidhig na h-Albann, ach chan eil adhbhar a bhith ga thaghadh a-nise, oir tha an UK Extended aʼ dèanamh a h-uile rud a tha Irish aʼ dèanamh agus barrachd.  Thoir an aire: tha e nas fheàrr prògraman eile a dhùnadh mus cuir thu UK Extended an sàs, air neo bith iad fhathast aʼ cleachdadh aʼ mheurchlàir a bhʼagad roimhe.

:Tha am meurchlàr **[http://www.smo.uhi.ac.uk/gaidhlig/sracan/Whacking/ Whacking Sandy]** fiùʼs nas fheàrr na UK Extended.  Tha e gu math sìmplidh rʼa chur an sàs, ach feumaidh cead Admin a bhith agad air aʼ choimpiutair.  Tha e co-chòrdail ri UK Extended a thaobh sgrìobhadh ann an Gàidhlig na h-Albann no Gàidhlig na h-Éireann: chan fhaic thu diofar sam bith.  Ach tha e nas fheàrr oir tha e aʼ toirt dhut tòrr a bharrachd: na cromagan turracha “ ” ‘ ’ agus iomadh iomadh rud eile.  ʼS e tionndadh a thʼ ann den mheurchlàr Whacking Latin aig John Cowan.

:Ma ʼs e **meurchlàr cruaidh nan Stàitean Aonaichte** (*US physical keyboard*) a thʼ aig aʼ choimpiutair (fear le !@# os cionn 123), am meurchlàr bog as fheàrr bho Microsoft, ʼs e “US International”.  Ach chan eil sin ro mhath idir, oir tha e ag atharrachadh aʼ phutain [ ' ] a tha a dhìth airson ascair a sgrìobhadh ann an Gàidhlig no ann am Beurla.  Ma tha cead Admin agad, an rud as fheàrr ʼs e am meurchlàr bog “Moby Latin” aig John Cowan a chur an sàs.  Tha Moby Latin an aon rud ri Whacking Latin, ach fhadʼs a tha Whacking Latin airson meurchlàr cruaidh na Rìoghachd Aonaichte, tha Moby Latin airson meurchlàr cruaidh nan Stàitean Aonaichte.

:Tha **seann dòighean** ann, cuideachd: am putan AltGr a chumail sìos fhadʼs a tha thu aʼ taidhpeadh àireamh neònach air an *numeric keypad*: AltGr+0232 airson è mar eisimpleir.  Ach tha na dòighean sin gu math slaodach agus ciotach, agus air leth doirbh air *laptop* far nach eil numeric keypad ceart ann.

#### Macintosh
:Tha beagan fiosrachaidh aig SMO.

## Ceanglaichean a-mach
* Modal Coimpiutaireachd airson na Gàidhlig aig Sabhal Mòr Ostaig

Roinn-seòrsa:Coimpiutaireachd
Roinn-seòrsa:Gàidhlig