Anatole France

B' e **Anatole France**, an t-ainm-pinn aig **François-Anatole Thibault,** sgrìobhadair agus leabharlannaiche às an Fhraing. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an 1921.

## Beatha
Rugadh e an 16mh latha dhen Ghiblean 1844 ann am Paras fhèin. ‘S e leabhraiche a bh’ ann athair, is le sin chuireadh e seachad a bheatha a-measg leabhraichean. 'S e * Librairie de France* (Gàidhlig: Bùth-leabhraichean na Frainge) an t-ainm a bha air a’ bhùth sin is chleachd Jacques Anatole François e airson ainm-pinn. Fhuair e a chuid fhoghlaim aig an àrd-sgoil caitligeach *Collège Stanislaus* is nuair a dh’ fhàg e an sgoil bha e an sàs ag obair ri taobh athar anns a’ bhùth aca. Fhuair e dreuchd mar leabharlannaiche aig Seanadh na Frainge ann an 1876. Chaidh aige ri ballrachd Académie française (Gàidhlig: Acadamaidh na Frainge) fhaighinn ann an 1896, nuair a chaochail Ferdinand de Lesseps. 

Thug Anatole France taic làidir do dh’ Émile Zola anns a’ chùis Dreyfus, is  chuir e fiù’s ainm gu athchuinge, a dh’iarr air na h-ùghdarrasan sgrùdadh air a’ chùis sin a dhèanamh is gun toireadh bonn na Legión d'Honor air ais do Zola, dìreach an latha an dèidh a dh’ fhoillsich Zola an t-airtgil *J'accuse...!* ann am pàipear-naidheachd. A bharrachd air sin bha e an sàs ann an stèidheachadh bhuidhne airson Còirichean Daonna. Dhèanadh iomairtean ann an dà chuid airson sgaradh na h-eaglaise bhon stàit agus airson aonaidhean-ciùide a chur air dòigh. 

Bha e aig obair airson L'Humanité, pàipear-naidheachd an làimhe-chlì agus rinn e iomairt an aghaidh Còrdaidh Versailles ann an 1919, nuair a sgrìobh e artaigil leis an tiotal *An aghaidh na Sìthe gun Cheartas*, a dh’fhoillsich L’Humanité air an 22mh latha dhen Iuchar sa bhliadhna sin. Sheas e aig na taghaidhean ann an 1914 airson Earran Frangach Eadar-nàiseanta na Luchd-Obrach (SFIO), seann ainm Pàrtaidh Sòisealach na Frainge, is bha dlùth air  a’ Phàrtaidh Comannach na Frainge, ach rinn e dubh chàineadh orra mu dheireadh thall. 

Chaochail e air an 12na latha dhen Dàmhair 1924 aig an dachaigh, ann an Tours.

## Litreachas
Dh’fhàs Anatole France a bhith uabhasach ainmeil an an 1888 nuair a dh’fhoillsich *Le crime de Sylvestre Bonnard*, seòrsa dhe sgrùdadh air an 19mh linn. Mholadh an leabhar air sàilleabh a chuid rosg eireachdail is fiù’s bhuannaich e duais Acadamaidh na Frainge.

Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Litreachas ann an 1921 *airson a bhith ag aideachadh a chuid euchdan spaideil ann an litreachas, is iad làn nòs allail, tlusalachd gu math domhainn, ceadachas agus fìor nàdar Frangach" 

=== A Chuid Obrach ===

;Sgeulachdan is nobhailean goirid
* [[1879]]: *Jocaste et le chat maigre*
* [[1881]]: *Le Crime de Sylvestre Bonnard*
* [[1882]]: *Les Désirs de Jean Servien*
* [[1886]]: *Nos enfants, scènes de la ville et des champs*
* [[1889]]: *Balthazar*
* [[1890]]: *Thaïs* 
* [[1892]]: *L'Étui de nacre*, recull de contes
* 1892: *La Rôtisserie de la reine Pédauque*
* [[1893]]: *Les Opinions de Jérôme Coignard*
* [[1894]]: *Le Lys rouge*
* [[1895]]: *Le Jardin d'Épicure*
* 1895: *Le Puits de Sainte Claire*
* [[1897]]: *L'Orme du mail*
* 1897: *Le Mannequin d'osier*
* [[1899]]: *L'Anneau d'améthyste*
* [[1900]]: *Clio*
* [[1901]]: *Monsieur Bergeret à Paris* 
* 1901: *L'Affaire Crainquebille*
* [[1902]]: *Le Procurateur de Judée*
* [[1903]]: *Histoires comiques*
* [[1905]]: *Sur la pierre blanche*
* [[1908]]: *L'Île des Pingouins*
* 1908: *Les Contes de Jacques Tournebroche*
* [[1909]]: *Les Sept Femmes de Barbe bleue et autres contes merveilleux*
* [[1912]]: *Les dieux ont soif*
* [[1914]]: *La Révolte des anges*
* [[1920]]: *Marguerite*
* 1920: *Le Comte Morin*

;Bàrdachd
* [[1870]]: *La Mort d'un juste*
* [[1873]]: *Poèmes dorés*
* [[1876]]: *Les Noces corinthiennes*, drama en vers

;Cuimhneachan
* [[1885]]: *Le Livre de mon ami*
* [[1899]]: *Pierre Nozière*
* [[1918]]: *Le Petit Pierre*
* [[1922]]: *La Vie en fleur*

;Drama
* [[1898]]: *Au petit bonheur*
* [[1903]]: *Crainquebille*
* [[1908]]: *La comédie de celui qui épousa une femme muette*
* [[1928]]: *Le Mannequin d'osier*, comèdia

;Eachdraidh
* [[1908]]: *Vie de Jeanne d'Arc*

;Beachdaireachd Litreach
* [[1869]]: *Alfred de Vigny*, estudi
* [[1888]]: *Le château de Vaux-le-Vicomte*
* [[1871]]: *Le Parnasse contemporain*
* [[1913]]: *Le Génie latin*, recull de prefacis
* [[1915]]: *Sur la voie glorieuse*

;Beachdaireachd Sòisealta
* [[1902]]: *Opinions sociales*
* [[1904]]: *Le parti noir*
* [[1906]]: *Vers les temps meilleurs''

## Onoirean
Chuireadh an t-ainm aige gu asteroide (11166 Anatolefrance) a lorg Eric Walter Elst 27mh an Gearran 1998.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Acadamaidh na Frainge

Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Litreachas
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Frangach
Roinn-seòrsa:Daoine às an Fhraing