Ceithir-cheàrnach

'S e **ceithir-cheàrnach** an t-ainm a th' air poileagan aig a bheil ceithir ceàrnan, goban, no taobhan. Faodaidh e bhith sìmplidh no fèin-thrasnaidh, dronnach no cuasach. Tha dà thrastan aig **ceithir-cheàrnach**, agus ma tha e sìmplidh 's e suim nan ceàrnan a-staigh 360°.

*Ceithir-cheàrnaich a tha, bho chlì gu deas, dronnach, cuasach agus fèin-thrasnaidh*.

## Ceithir-cheàrnaich dhronnach

'S e na **ceithir-cheàrnaich dhronnach** a dh' aithnichte nas fheàrr, agus tha ainmean sònraichte aig cuid dhiubh.

### Trapesium

'S e **[[trapesium]]** (facal Laideann leis an iolra: *trapesia*) a th' ann ma tha paidhir thaobhan *co-shìnte* aig a' cheithir-cheàrnach. Tha na ceàrnan ∠BAD agus ∠ADC co-leasachail, mar a tha na ceàrnan ∠ABC agus ∠BCD.

### Parailealogram

Ma tha an *dà phaidhir* thaobhan co-shìnte, 's e **ceithir-cheàrnach co-shìnte** no **[[parailealogram]]** mar ainm air. Tha trastain a' pharailealograim a' dèanamh dà leth air a chèile. Tha na taobhan mu choinneamh den aon fhaid agus tha na ceàrnan aig goban mu choinneamh co-ionnan. 

### Rombas

Ma tha parailealogram *ionnan-thaobhach*, canar sinn **[[rombas]]** ris. Tha trastain an rombais a' trasnadh aig ceàrn ceart. 'S e parailealogram agus trapesium a th' ann an **rombas** agus tha e a' sealbhachadh feartan nan cumaidhean ud.

*’Se cuisean sònraichte de pharailealogram a th’ ann an rombas agus ann an ceart-cheàrnach.*

### Ceart-cheàrnach

Ma tha parailealogram *ionnan-cheàrnach*, canar sinn **[[ceart-cheàrnach]]** ris. Tha faid nan trastan co-ionnan agus 's e ceàrn ceart a th' anns gach gob. 'S e parailealogram agus trapesium a th' ann an **ceart-cheàrnach** agus tha e a' sealbhachadh feartan nan cumaidhean ud.

### Ceàrnag

Ma tha *[[rombas]]* ionnan-cheàrnach, no *[[ceart-cheàrnach]]* ionnan-thaobhach, canar sinn **[[ceàrnag]]** ris. 'S e ceart-cheàrnach, rombas, parailealogram agus trapesium a th' ann an **ceàrnaig** agus tha i a' sealbhachadh feartan nan cumaidhean seo uile. A bharrachd air sin 's e ceithir-cheàrnach riaghailteach a th' innte.

## Ceithir-cheàrnaich chearclach agus bheantainneach

Ma ghabhas gach gob a' cheithir-cheàrnaich a' lorg air cearcall, 's ann cearclach a tha an ceithir-cheàrnach agus tha feartan eile aige. 

### Ceàrnan aig goban mu choinneamh

'S ann **[[ceàrn co-leasachail|co-leasachail]]** a tha na ceàrnan aig goban mu choinneamh ceithir-cheàrnaich cearclaich sam bith.
:: \alpha+\beta=180^\circ \,
:: \eta+\theta=180^\circ \,

### Trapesium co-chasach

Ma tha trapesium *[[poileagan cearclach|cearclach]]* tha e **[[poileagan co-chasach|co-chasach]]**. Tha loidhne cothromachaidh aige. Tha an aon fhaid aig na taobhan claon agus 's ann co-ionnan a tha na ceàrnan aig gach ceann nan loidhnichean co-shìnte.

'S e cuisean sònraichte de thrapesium cearclach a th' ann an ceart-cheàrnach agus ceàrnag.

### Ceart-cheàrnaich bheantainneach

Tha ceithir-cheàrnach **beantainneach** ma tha gach taobh dheth na bheantan ris an aon chearcall shnaighte. 
Ma tha e co-chasach, 's e **[[itealag (Geoimeatras)|itealag]]** a th' ann. Tha a dhà de na taobhan a tha dlùth ri chèile co-ionnan agus tha an dà eile den aon fhaid cuideachd. 'S e an loidhne chothromachaidh an trastan as mò. Tha an trastan seo a' dèanamh dà leth air an trastan eile agus tha iad a' trasnadh aig ceàrn ceart. 

'S e cuis sònraichte de dh' itealaig a th' ann an rombas agus ceàrnag. 

### Ceart-cheàrnaich dhà-mheadhanach

Ma tha ceithir-cheàrnach *beantainneach* agus *cearclach* tha cuairtchearcall agus cearcall snaighte aige. San fharsaingeachd, chan eil an dà chearcall co-mheadhanach. Nam biodh, b' e ceàrnag a bhiodh ann.

Roinn-seòrsa:Cumaidhean