open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Loch Suain

'S e loch mara ann an Cnapadal faisg air Ceann Loch Gilb a tha ann an **Loch Suain** (Beurla: *Loch Sween*).

Tha Taigh a' Bhealaich air taobh a tuath Loch Suain, Caisteal Suain air taobh a deas, agus tha eileanan, mar eisimpleir Danna is na h-Eileanan MhicCarmaig, san loch seo.

Tha e na roinn dìon mara a-nis. Tha grunn mhaerl, feamainn coirealach, a' fàs ann an Caol Sgotnais agus ann an Taighnis, far a bheil Linne Mhuirich a' sruthadh chun Loch Suain.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Earra-Ghàidheal agus Bòd
Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Cnapadal

'S e roinn ann an Earra-Ghàidheal eadar Sligh'-uisge a' Chrìonain agus Cinn Tìre a tha ann an **Cnapadal** (Beurla: *Knapdale*). Tha dà pharraiste ann, Cnapadal a Tuath agus Cnapadal a Deas.

Tha an Crìonan, Àird Driseig, Taigh a' Bhealaich, Caisteal Suain, Loch Suain agus Cille Mhoire ann an Cnapadal.

Dh'ath-thilleadh bìobhairean do Cnapadal ann an 2009 agus tha iad a' fuireach an-sin fhathast.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Earra-Ghàidheal agus Bòd
Uppsala län

'S e Roinn (Suainis: *[[Roinnean na Suaine|län]]*) na Suaine a th' ann an **Uppsala län** (IPA: /ˈɵpːˌsɑːla ˈlɛːn/; Suomais: *Uppsalan lääni*). Tha i na laighe ri eadar Loch Mälaren agus am Muir Baltach, ann am meadhan na dùthcha, gu deas air Gävleborgs län. 'S e Uppsala a tha na phrìomh-bhaile.  Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1634. Sìnidh Uppsala län fad 8,209km² agus tha 354,164 duine a' fuireach ann. Le sin, 's e an 15mh roinn as motha na Suaine a thaobh talmhainn agus an còigeamh tè as motha a thaobh àireimh-sluaigh. 'S e Suainis tha ga bruidhinn an seo. Chan eil ach ochd sgìrean-riaghlaidh sa roinn seo, Uppsala nam measg.

## Freumhan an ainm
Ged nach eil freumh-fhaclachd an ainm seo cho soilleir tha e coltach gur ann à *Upp* (Gàidhlig: shuas) agus *salr* (talla) ann an Lochlannais a tha an t-ainm.

## Eachdraid h
B' e Lars Eriksson Sparre av Rossvik a' chiad riaghladair nan roinne.

## Daoine ainmeil
*Anders Celsius: (1701 – 1744) Matamataigear.
*Anna Maria Lenngren: (1754 – 1817) Sgrìobhadair. 
*Svante Arrhenius: (1859 – 1927), Ceimigear a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1903.
*Ingmar Bergman: (1918 – 2007): Rìochdadair fiolmaichean.
*Hans Blix: (1928) Rìochdadair Dioplòmasach.

## Iomraidhean
Taigh a' Bhealaich

'S e tuineachadh beag ann an Cnapadal air Loch Suain a tha ann an **Taigh a' Bhealaich** (Beurla: *Tayvallich*).

Tha bun-sgoil ann an Taigh a' Bhealaich.
Tha aiseag a' dol eadar Taigh a' Bhealaich agus Diùra.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Roinn-seòrsa:Earra-Ghàidheal agus Bòd
Jönköpings län

'S e Roinn (Suainis: *[[Roinnean na Suaine|län]]*) na Suaine a th' ann an **Jönköpings län** (Suomais: *Jönköpingin lääni*). Tha i na laighe ri taobh Loch Vättern, ann am ceann a deas na dùthcha, gu deas air Östergötlands län agus Västra Götalands län. 'S e Jönköping a tha na phrìomh-bhaile.  Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1634. Sìnidh Jönköpings län fad 10,475km² agus tha 347,837 duine a' fuireach ann. Le sin, 's e an 12mh roinn as motha na Suaine a thaobh talmhainn agus an siamh tè as motha a thaobh àireimh-sluaigh. 'S e Suainis tha ga bruidhinn an seo. Chan eil ach 13 sgìrean-riaghlaidh sa roinn seo, Jönköping nam measg.

## Freumhan an ainm
Ged nach eil freumh-fhaclachd an ainm seo cho soilleir tha e coltach gur ann à *jön* (Gàidhlig: An t-Ògmhios) agus *köping* (margaidh) ann an Suainis a tha an t-ainm.

## Eachdraidh
B' e Bengt Erlandsson Kafle   a' chiad riaghladair nan roinne. Riochdaicheadh Olof Palme - a bha na phrìomhair dà thuras mus an do mharbh fear-brathaidh ann an 1986 - na sgìre sa Riksdag (Pàrlamaid na Suaine) eadar 1958 agus 1968.

## Daoine ainmeil
*John Bauer (1882 - 1918) Neach-ealaine.
*Agnetha Fältskog (1950) Seinneadair agus ceòladair.

## Iomraidhean
Blekinge län

'S e Roinn (Suainis: *[[Roinnean na Suaine|län]]*) na Suaine a th' ann am **Blekinge län** (IPA: *bleːˈkɪŋə*, Suomais: *Blekingen lääni*). Tha i na laighe ri taobh na Mara Bhaltaich, ann am ceann a deas na dùthcha, gu deas air Kronobergs län agus Kalmar län. 'S e Karlskrona a tha na phrìomh-bhaile.  Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1683. Sìnidh Blekinge län fad 2,941km² agus tha 156,253  duine a' fuireach ann. Le sin, 's e an 21mh roinn as motha na Suaine a thaobh talmhainn agus an 19mh tè as motha a thaobh àireimh-sluaigh. 'S e Suainis tha ga bruidhinn an seo. Chan eil ach 13 sgìrean-riaghlaidh sa roinn seo, Karlskrona nam measg.
## Bailtean
*Jämshög
*Kalmar
## Freumhan an ainm
Ged nach eil freumh-fhaclachd an ainm seo cho soilleir tha e coltach gur ann à *blēka* (Gàidhlig: fèath) ann an Suainis a tha an t-ainm.
## Eachdraidh
B' e Erik friherre Siöblad a' chiad riaghladair nan roinne.
## Daoine ainmeil
*Bertram Schmiterlöw (1920 – 2002). Neach-ealain.
## Iomraidhean
Kronobergs län

'S e Roinn (Suainis: *[[Roinnean na Suaine|län]]*) na Suaine a th' ann an **Kronobergs län** (Suomais: *Kronobergin lääni*). Tha i na laighe eadar Loch Helgasjön agus Loch Åsnen, ann an ceann a deas na dùthcha, gu deas air Jönköpings län. 'S e Växjö a tha na phrìomh-bhaile.  Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1674. Sìnidh Kronobergs län fad 8,466km² agus tha 183,988 duine a' fuireach ann. Le sin, 's e an 14mh roinn as motha na Suaine a thaobh talmhainn agus an 18mh tè as motha a thaobh àireimh-sluaigh. 'S e Suainis tha ga bruidhinn an seo. Chan eil ach 8 sgìrean-riaghlaidh sa roinn seo,Växjö nam measg.

## Freumhan an ainm
Ged nach eil freumh-fhaclachd an ainm seo cho soilleir tha e coltach gur ann à *korona* (Gàidhlig: crùn), agus *berg* (beinn) ann an Suainis a tha an t-ainm.

## Eachdraidh
B' e Jakob Fleming a' chiad riaghladair nan roinne.

## Daoine ainmeil
*Pär Fabian Lagerkvist: (1891 – 1974) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1951.
*Carl Linnaeus: (1707 – 1778) Rannsachair Bith-eòlais.

## Iomraidhean
Carles Puigdemont i Casamajó

'S e neach-poileataigs à Catalonia a tha ann an **Carles Puigdemont Casamajó** (Girona 29 an Dùbhlachd, 1962). Chaidh a thaghadh mar Phrìomh-mhinistear na Catalòinia ann an 10 am Faoilleach, 2016. Lean e Artur Mas.

Rugadh e ann an Amer faisg air Girona ann an 1962. Dh'ionnsaich e Catalanais aig Oilthigh Ghirona agus dh'obair e mar neach-aithris, mar eisimpleir mar El Punt Avui, mus deach e na mhèar Girona ann an 2011. Chaidh e chun na Beilge an dèidh do Riaghaltas na Spàinne Artaigil 155 na bun-reachd a chur an sàs ann an 2017.

## Iomraidhean

## Ceanglaichean a-mach
* President.cat

Roinn-seòrsa:Daoine às an Spàinn
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Roinn-seòrsa:Daoine à Catalonia
Västmanlands län

'S e Roinn (Suainis: *[[Roinnean na Suaine|län]]*) na Suaine a th' ann an **Västmanlands län** (Suomais: *Västmanlandin lääni*). Tha i na laighe eadar Loch Hjälmaren agus Loch Åmenningen, ann an cridhe na dùthcha, gu deas air Dalarnas län. 'S e Västerås a tha na phrìomh-bhaile.  Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1634. Sìnidh Västmanlands län fad 5,146km² agus tha 264,276 duine a' fuireach ann. Le sin, 's e an 17mh roinn as motha na Suaine a thaobh talmhainn agus an 13mh tè as motha a thaobh àireimh-sluaigh. 'S e Suainis tha ga bruidhinn an seo. Chan eil ach 10 sgìrean-riaghlaidh sa roinn seo,Västerås nam measg.

## Freumhan an ainm
Ged nach eil freumh-fhaclachd an ainm seo cho soilleir tha e coltach gur ann à *vœst* (Gàidhlig: siar) agus *land* (tìr) ann an Lochlannais a tha an t-ainm.

## Eachdraidh
B' e Ture Eriksson Sparre a' chiad riaghladair nan roinne.

## Daoine ainmeil
*Mai Zetterling (1925 - 1994) Actair.

## Iomraidhean
Jämtlands län

'S e Roinn (Suainis: *[[Roinnean na Suaine|län]]*) na Suaine a th' ann an **Jämtlands län** (Suomais: *Jämtlandin lääni*). Tha i na laighe air na crìochan le Nirribhidh, ann an ceann a tuath na dùthcha, gu deas air Västerbottens län. 'S e Östersund a tha na phrìomh-bhaile.  Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1810. Sìnidh Jämtlands län fad 49,443km² agus tha 127,376 duine a' fuireach ann. Le sin, 's e an treas roinn as motha na Suaine a thaobh talmhainn agus an 20mh tè as motha a thaobh àireimh-sluaigh. 'S e Suainis tha ga bruidhinn an seo. Chan eil ach 8 sgìrean-riaghlaidh sa roinn seo, Östersund nam measg.

## Freumhan an ainm
Ged nach eil freumh-fhaclachd an ainm seo cho soilleir tha e coltach gur ann à *emat* (Gàidhlig: dìcheallach) ann an Lochlannais a tha an t-ainm.

## Eachdraidh
B' e poblachd fèin-riaghlaidh nan luchd-tuath a bh' ann an Jämtland o chionn fhada. Bhuineadh an roinn seo do Niribhidh gu ruige 1645 agus bha i na pàirt Nirribhidh a-rithist fad mìosan ann an 1688. B' e Anders Wasell a' chiad riaghladair na roinne.

## Daoine ainmeil
*Rolf Lassgård (1955) Actair.

## Iomraidhean
Roinnean na Suaine

Tha 23 roinnean no *län* anns an t-Suain air fad.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:An t-Suain
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Là Shōwa

Is e ** Là Shōwa **(昭和の日,&#x20;*Shōwa no Hi*?) latha-fèill Iapanach ga chumail air 29  an Giblean. Tha e a' comharrachadh là-breith Ìompaire Shōwa (Hirohito), a bha a' rìoghachadh bho 1926 gu 1989.

Tha Latha Shōwa ga chomharrachadh le tuiteamas air an dearbh latha ´s a chaidh prìomh oifigich riaghaltas ìmpireil Hirohito a dhìteadh leis a' Mhòd-ceartais armailteach is eadar-nàiseanta aig a' Chaidreachas airson na h-Àird an Ear. Bha am Prìomhair, Hideki Tojo, am measg an fheadhainn a fhuair binn-bàis.

## Iomraidhean

Roinn-seòrsa:An t-Seapan
Gotlands län

'S e Roinn (Suainis: *[[Roinnean na Suaine|län]]*) na Suaine a th' ann an **Gotlands län** (IPA: *ɡɔtland*, Suomais: *Gotlannin lääni*). Tha i suidhichte san innis-mhuir Slite, anns a' Mhuir Bhaltach, ann am ceann a deas na dùthcha, leth-shligheach eadar an t-Suain fhèin agus Laitbhia. 'S e Visby a tha na phrìomh-bhaile agus tha an sgìre a' gabhail a-steach Gotland fhèin, Fårö, Gotska Sandön, Lilla Karlsö agus Stora Karlsö.  Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1678. Sìnidh Gotlands län fad 3,183.7km² agus tha 57,391  duine a' fuireach ann. Le sin, 's e an 20mh roinn as motha na Suaine a thaobh talmhainn agus an 21mh tè as motha a thaobh àireimh-sluaigh. 'S e Suainis agus Gutniska a tha gam bruidhinn an seo. Chan eil ach sgìre-riaghlaidh sa roinn seo, le sin nach eil ach glè bheag de dhaoine a' fuireach ann.

## Freumhan an ainm
Ged nach eil freumh-fhaclachd an ainm seo cho soilleir tha e coltach gur ann à *Gotar* (Gàidhlig: Gotaich) ann an Lochlannais a tha an t-ainm. Bheireadh sin Tìr nan Gotach duinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh.

## Eachdraidh
B' e Ake Hänsson Ulfsparre a' chiad riaghladair nan roinne.

## Daoine ainmeil
* Elfrida Andrée (1841 - 1929). Sgrìobhadair-ciùil.

## Iomraidhean
Visby

‘S e baile meadhanach agus port na Suaine a th’ ann an **Visby** (IPA: *viːspʏ*). Tha e suidhichte air an eilean Gotland, an t-eilean nas motha san innis-mhuir Stile, thall sa Mhuir Bhaltach eadar an t-Suain agus Laitbhia. anns an sgìre Dalarna, 189km air falbh bho Stockholm, prìomh-bhaile na dùthcha, 249km bho Uppsala agus 376km bho Ghöteborg. Tha 22,593 duine a' fuireach ann.
## Freumhan an ainm
Ged nach eil freumh-fhaclachd an ainm seo cho soilleir tha e coltach gur ann à *vi* (Gàidhlig: àite crabhach) agus *by* (baile) ann an Lochlannais a tha an t-ainm. Bheireadh sin Baile Crabhach duinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh.

## Eachdraidh
Ged a bha daoine a' fuireach san àite seo fiù' s ann an Aois nan Clach, cha b' ann ach sna meadhan-aoisean a chaidh baile a thogail an seo, leis gur e port beag ann an àite freagarrach do mhalairt a bh' ann. Bhuineadh Visby dhan Lìog Hansa. Chaidh cathair-eaglais a thogail ann an 1225 a chaidh fhosgladh le easbaig à Linköping. Bha cumhachd a' bhaile gu math àrd eadar 1500 agus 1550, nuair a chaidh na laghan Wisbuy - a riaghlachadh malairt thar na Mara Bhaltaich fad linntean - a sgrìobhadh.

## Daoine ainmeil
* Elfrida Andrée (1841 - 1929). Sgrìobhadair-ciùil.
## Bailtean Co-cheangailte
* Mariehamn

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas na Sgìre
*Visit Visby

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Suain
Roinn-seòrsa:An t-Suain
Aichilidh Bhuidhe

'S e baile beag anns a' Chòigeach faisg air Loch Bhraoin agus na h-Eileanan Samhraidh a tha ann an **Aichilidh Bhuidhe**, **Aichillidh Bhuidhe** no **Achd Ille Bhuidhe** (Beurla: *Achiltibuie*).

Tha am baile air a' "Wee Mad Road" a tha na phàirt dhen NC500 a-nis.

Tha Reiner Luyken, colbhaiche san *Die Zeit* a' fuireach an seo agus sgrìobh e altan mu Alba ann an Aichilidh Bhuidhe. Sgrìobh e an leabhar "*Schotten dicht* " (Dùin nan saitsean) cuideachd a tha suidhichte anns a‘ bhaile seo.

Chaidh pàirt dhen film *The Eagle* (2011) - anns an cluinnear beagan Gàidhlig - a dhèanamh faisg air a' bhaile. 

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Roinn-seòrsa:Ros is Cromba
Roinn-seòrsa:Siorrachd Chromba
Roinn-seòrsa:Paraiste Loch Bhraoin
[[Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Kalmar

'S e baile meadhanach agus port na Suaine a th' ann an **Kalmar** (IPA: *kalːmar*). Tha e suidhichte air an àirde an ear-dheas na dùthcha ri taobh na Mara Bhaltaich agus an Kalmarsund, eadar Karlskrona agus Norrköping, anns an sgìre Kalmar län, 313km air falbh bho Stockholm, prìomh-bhaile na dùthcha, 363km bho Uppsala agus 289km bho Ghöteborg. Tha campas Oilthigh Linnaeus stèidhichte an seo cuideachd. Tha 36,392 duine a' fuireach ann. 
## Freumhan an ainm
Ged nach eil freumh-fhaclachd an ainm seo cho soilleir tha e coltach gur ann à *kalmarnir* (Gàidhlig: càrn) ann an Lochlannais a tha an t-ainm.
## Eachdraidh
Ged a bha daoine a' fuireach san àite seo fiù' s ann an Aois nan Clach, cha b' ann ach sna meadhan aoisean a chaidh baile a thogail an seo, leis gur e port beag ann an àite freagarrach do mhalairt a bh' ann. Bhuineadh Kalmar dhan Lìog Hansa. Chaidh caisteal a thogail san 13mh Linn, leis gu robh am baile faisg air na crìochan leis an Danmhairg - bha Skåne agus Blekinge nan sgìrean Danmhairgeach gu ruige 1658. Chaidh Aonadh Nirribhidh agus an t-Suain a sgrìobhadh an seo ann an 1397, a mhair gu ruige 1523. Bha am baile seo ainmeil air feadh an t-saoghail air sàilleabh gu do thog Volvo taigh-gnìomhachais gu math probhail an seo ann an 1973, far an robh na sgiobaidhean-obrach fhèin a bha an urra ris an cuid obrach a phlanadh. Chaidh am factaraidh a dhùnadh ann an 1993.

## Daoine ainmeil
*Amanda Ooms (1964). Actair
## Bailtean co-cheangailte
* Selfoss
* Arendal
* Entebbe
* Gdańsk
* Kaliningrad
* Panevėžys
* Savonlinna
* Wilmington, Delaware
* Wismar

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas na Sgìre
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Suain
Roinn-seòrsa:An t-Suain
Hallands län

'S e Roinn (Suainis: *[[Roinnean na Suaine|län]]*) na Suaine a th' ann an **Hallands län** (Suomais: *Hallandin lääni*). Tha i na laighe ri taobh na Kattegat, ann am ceann a deas na dùthcha, gu deas air Västra Götalands län. 'S e Halmstad a tha na phrìomh-bhaile.  Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1719. Sìnidh Hallands län fad 5,454 km² agus tha 314,784 duine a' fuireach ann. Le sin, 's e an 19mh roinn as motha na Suaine a thaobh talmhainn agus an 7mh tè as motha a thaobh àireimh-sluaigh. 'S e Suainis tha ga bruidhinn an seo. Chan eil ach 6 sgìrean-riaghlaidh sa roinn seo, Halmstad agus Varberg nam measg.

## Freumhan an ainm
Ged nach eil freumh-fhaclachd an ainm seo cho soilleir tha e coltach gur ann à *sal* (Gàidhlig: talla) ann an Suainis a tha an t-ainm.

## Eachdraidh
B' e  Caspar Otto Sperling a' chiad riaghladair nan roinne.

## Daoine ainmeil
*Vera Schmiterlöw (1904 - 1987) Actair.
*Carl Bildt (1949): Neach-poileataigs. 
*Per Gessle (1959) Ceòladair.

## Iomraidhean
Biodag-achlais

Tha **biodag-achlais** 'na sheòrsa de bhiodag a ghlèidheadh san achlais agus a chleachdadh ann an còmhrag am bad a chèile. Bhiodh e 'na phàirt dhen aodach Ghàidhealach tradaiseanta. Chaidh an t-ainm seo, slighe tionndadh dual-chainnteach an fhacail, *miodag* a thogail leis a' Bheurla mar *mattucashlass*.

'S e *sgian-achlais* ainm eile air agus chaidh am facal a thogail mar *skene-ochil* no *skene-occles* sa Bheurla Ghallda.

## Faic cuideachd
* Sgian-dubh
* Biodag

## Tùsan

Roinn-seòrsa:Buill-airm
Bertram Schmiterlöw

B' e peantair ainmeil às an t-Suain a bh' ann am **Bertram Henning Christen Edward Schmiterlöw** (Karlskrona, 20 am Faoilleach 1920 - Stockholm, 28 an Dùbhlachd 2002). B’ e actair a bh’ ann a leas-phiuthar, Vera Schmiterlöw. Chaidh e dhan sgoil-ealain Pernbys målarskol, ann an Stockholm. Thug Edward Hopper, Pedro Figari agus Giorgio Morandi buaidh mhòr airsan. Chuir e seachad bliadhnaichean ag obair mar fhear-ealain thall san Argantain agus air feadh na Roinne-Eòrpa. Pheantadh e daoine beartach, Rìghrean agus luchd-malairt. Bhuannaich e an duais *Kungliga Vasaorden* anns an t-Suain fhèin ann an 1974 agus an *Orden del Libertador General San Martín* anns an Argantain ann an 2001.

## Galaraidh

Faidhle: The Eye, 1984.jpg|*An t-Sùil* 
Faidhle: Via Condotti, oil on canvas, 1986.jpg|*Via Condotti*


## Ceanglaichean a-mach
* Stòras Schmiterlöw

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ealain
Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain
Vera Schmiterlöw

B' e actair agus riochdaire nam film às an t-Suain  a bh' ann an **Alice Vera Cecilia Charlotta Schmiterlöw** (Varberg, 19 an t-Iuchar 1904 - Stockholm, 9 an t-Sultain 1987).  B' e nighean Carl Axel Edvard Schmiterlöw agus a' chiad bhean aige, Alice Vera Barbro Lætitia Magdalena Bexell, a bh' innte. Bha a leas-bhràthair, Bertram Schmiterlöw, na neach-ealain. Chuir i seachad na bliadhnaichean bho 1921 gu ruige 1923 na oileanach san *Kungliga Dramatiska Teatern* (air neo dìreach *Dramaten*), còmhla ri Greta Garbo. Bha an dithis nan deagh charaidean fad am beatha. An dèidh na Sgoile Dhràma fhàgail chaidh i chun na Gearmailt far an robh i gu ruige 1932. 'S e *Thomas Graals mynding*, a rinn i fo Ghustav Molander ann an 1922 a th' ann am fiolm as ainmeile aice gus ar làithean.

## Filmichean

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-muigh
*Stockholms Kallan 

Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Härnösand

‘S e baile meadhanach agus port faisg air Timrå, anns An t-Suain, a th’ ann an **Härnösand**. Tha e suidhichte ann an ceann a tuath na dùthcha air a' Bhottenhavet: caolas eadar Härnön agus tìr mhòr na Suaine, ri taobh na Mara Bhaltaich eadar Gävle agus Umeå, anns an sgìre Västernorrlands län, 367km air falbh bho Stockholm, prìomh-bhaile na dùthcha, 309km bho Uppsala agus 639km bho Ghöteborg. Tha 17,556 duine a' fuireach ann.  Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1585.
## Freumhan an ainm
Ged nach eil freumh-fhaclachd an ainm seo cho soilleir tha e coltach gur ann à *sund* (Gàidhlig: caol) ann an Suainis a tha an t-ainm. Bheireadh sin *Caolas an Eilein Härnön* dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh. Chaidh an t-ainm a chlàradh mar *Hernøsundh* 1374 agus *Hærnesand* 1478.

## Eachdraidh
Fhuair am baile a chuid chòirichean a thaobh chìsean agus malairt ann an 1584 agus ann an 1592, thogadh eaglais san aon àite far a bheil an Àrd-eaglais an latha an-diugh (a chaidh a thogail ann an 1846). Rinn teine sgrios agus milleadh air a' bhaile ann an 1710. Ann an 1721, chuir Arm na Ruise am baile na smàl, tro Chogadh an Tuath nuair a bha Peadar Mòr a' toirt ionnsaigh air an t-Suain. Bha teine eile ann an 1877. B' ann an seo a fhuair Anders Jonas Ångström a chuid sgoile. Chuireadh siostam solas-dealain air dòigh an seo ann an 1885, airson a' chiad turais san Roinn-Eòrpa.

## Daoine Ainmeil
*Ivar Henning Mankell (1868 – 1930). Sgrìobhaiche-ciùil.

## Bailtean Co-cheangailte
* Fredericia
* Kristiansund
* Kokkola
* Viljandi

## Iomraidhean

## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas na Sgìre
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Suain
Roinn-seòrsa:An t-Suain
Taghadh Albannach 2016

5 an Cèitean 2016 thachair an **Taghadh Albannach 2016**.

Thagh Albannaich 129 buill Pàrlamaid sa' 5mh Pàrlamaid na h-Alba.

Am bitheantas tachraidh taghaidhean Albannaich gach ceithir bliadhna, ach ghluais Achd na Pàrlamaid an Taghadh Albannach seo gus nach tachraidh an taghadh Albannach air a cheart là ris an taghadh coitcheann. 'S e cuideachd a' chiad thaghadh far an urrainn do daoine le 16 agus 17 bliadhna a dh' aois a bhòtadh as dèidh don Achd Taghaidhean Albannach (Isleachadh na h-Aoise Bhòtaidh) 2015 a bhith ann.

## Toraidhean

Bhuannaich na Nàiseantaich a' chuid as motha de sheataichean ach cha do bhuannaich iad mòr-chuid. Mhair Nicola Sturgeon mar phrìomh-mhinistear na h-Alba.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* BBC Naidheachdan: An Taghadh 2016
* BBC Naidheachdan 2016-05-06: Taghadh Pàrlamaid air Ghàidhealtachd
* BBC Naidheachdan 2016-05-06: SNP a’ glèidheadh na h-Eileanan an Iar *(aithris bhideo 2:43)*
* BBC Naidheachdan 2016-05-06: Triùir bhall Tòraidheach air liosta na Gàidhealtachd *(aithris bhideo 2:27)*

Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba
Taghadh Albannach 2011

5 an Cèitean 2011 thachair an **Taghadh Albannach 2011**.

Bhuannaich am Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba an taghadh seo le 69 o 129 seataichean ann an Taigh an Ròid. Mhair Ailig Salmond a bhith na phrìomh-mhinistear na h-Alba.

## Toraidhean

Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba
Nyköping

‘S e baile meadhanach agus port faisg air Östersund ann an ceann a deas  na Suaine a th’ ann an **Nyköping** (IPA: *nyːˈɕœpɪŋ*). Tha e suidhichte ann an tairbeart eadar Loch Glan agus Loch-uisge Bråviken, ri taobh na Mara Bhaltaich eadar Norrköping agus Stockholm, anns an sgìre Södermanlands län, 396km air falbh bho Helsingborg, 128km bho Uppsala agus 317km bho Ghöteborg. Tha 29,891 duine a' fuireach ann.  Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1178.
## Freumhan an ainm
Tha e coltach gur ann à dà fhacal ann an Suainis: *nya* (ùr) agus *köping* (margaidh) a tha an t-ainm. Bheireadh sin *An Fhèill Ùr* dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh. 'S e co-dhàimh leis a' Bheurla *chipping/shopping* agus a' Ghearmailtis *kaufen* a th' ann.
## Eachdraidh
Thachair A' Bhangaid Nyköping (Suainis: *Nyköpings gästabud*) an seo ann an 1317. Chuir an rìgh ionadail Birger fiathachadh dha bhràthairean. Chuir e san toll-dubh iad agus chaochail iad leis an ocras. Fhuair am baile a chuid chòirichean a thaobh chìsean agus malairt ann an 1440. Rinn teintean sgrios agus milleadh air Nyköping ann an 1665 agus Feachd na Ruise an aon rud ann an 1709. Bha taigh-gnìomhachais SAAB ann an Nyköping fad bliadhnaichean, mus do dhùnadh e ann an 1987. Chaill corr is 2,000 duine an dreuchdan. Thogadh bunait Feachdan an Adhair aig àm an Dàrna Cogaidh agus bha sgoil nam paidhleat aig Brandholmen bho 1963 gu ruige 1985. Dhùnadh a' bhunait ann an 1980 agus 's e port-adhair sìobhalta a th' ann an latha an-diugh, air a bheil Skavsta.

## Daoine Ainmeil
*Tess Merkel (1970) Actair.

## Bailtean Co-cheangailte
* Iisalmi
* Lauf an der Pegnitz
* Kangeroo Point
* Notodden
* Ōarai
* Nykøbing Falster
* Salacgrīva
* Vyborg

## Iomraidhean

## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas na Sgìre
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Suain
Roinn-seòrsa:An t-Suain
Gävle

'S e baile meadhanach agus port na Suaine a th’ ann an **Gävle** (IPA: *jɛːvlɛ*). Tha e suidhichte ann an meadhan na dùthcha aig Inbhir na h-aibhne Gavleån, far a shruthas i dhan Bhàgh Ghävle (Suainis: *Gävlebukten*) agus dhan Mhuir Bhaltach eadar Uppsala agus Härnösand, anns an sgìre Gävleborgs län, 178km air falbh bho Stockholm, prìomh-bhaile na dùthcha, 265km bho Linköping agus 442km bho Ghöteborg. Tha 98,877 duine a' fuireach ann, 71,033  sa bhaile fhèin.  Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1413.
## Freumhan an ainm
Ged nach eil freumh-fhaclachd an ainm seo cho soilleir tha e coltach gur ann à seann ainm na h-aibhe *Gœfle* (Gàidhlig: bruach), a tha an t-ainm. 
## Eachdraidh
Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais mar *Gävle-ägarna* - luchd-seilbh nam bruach - ann an 1413 agus fhuair e a chuid chòirichean a thaobh chìsean agus malairt ann an 1446.
## Daoine Ainmeil
*Alexandra Dahlström (1984). Actair
*Dag Malmberg (1953). Actair.

## Iomraidhean

## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas na Sgìre
*Visit Gävle
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Suain
Roinn-seòrsa:An t-Suain
Karlskrona

‘S e baile meadhanach agus port na Suaine a th’ ann an **Karlskrona** (IPA: *kɑːɭsˌkruːna*). Tha e suidhichte air an àirde an ear-dheas na dùthcha air feadh 30 eilean san innis-mhuir Bhelkinge,  ri taobh na Mara Bhaltaich eadar Kalmar agus Malmö, anns an sgìre Blekinge län, 382km air falbh bho Stockholm, prìomh-bhaile na dùthcha, 429km bho Uppsala agus 279km bho Ghöteborg. Tha 35,212 duine a' fuireach ann.  Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1680.
## Freumhan an ainm
Ged nach eil freumh-fhaclachd an ainm seo cho soilleir tha e coltach gur ann à *krona* (Gàidhlig: crùn) agus Karl (Teàrlach) ann an Suainis a tha an t-ainm. Bheireadh sin *Crùn Theàrlaich* dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh.

## Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1680 leis an rìgh Karl XI na Suaine mar Bhunait a' Chabhlaich leis gur robh an Danmhairg air sgìrean mòra ann an Skåne a thoirt air falbh bhon t-Suain agus mar sin bha an Danmhairg na chunnart do chumhachd na Suaine ann an Lochlann agus sa Mhuir Bhaltach. A bharrachd air sin, bha deigh na trioblaid dhan Chabhalach fad na geamhraidh shuas ann an Stockholm. Chaidh ainmeachadh an dèidh a’ bhaile Landskrona faisg air Malmö. Chaidh gàrradh-shoithichean a thogail an seo agus ann an 1711 bha corr is mìle duine ag obair ann, an t-àite-obrach na bu mhotha na dùthcha aig an àm. Ann an 1750 bha mu 10,000 duine a’ fuireach sa bhaile mar-thà. Ann an 1981, ghabh bàta-aigeil an Aonaidh Shobhiat air sgeir faisg air Karlskrona.

## Daoine ainmeil
*Bertram Schmiterlöw (1920 – 2002). Neach-ealain.

## Iomraidhean

## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas na Sgìre
*Visit Karlskrona
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Suain
Roinn-seòrsa:An t-Suain
Taghadh Albannach 2007

3 an Cèitean 2007 thachair an **Taghadh Albannach 2007**.

Bhuannaich am Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba an cuid as motha de sheataichean, le 47 o 129 ann an Taigh an Ròid. Chaidh Ailig Salmond na phrìomh-mhinistear na h-Alba.

## Toraidhean

## Ceanglaichean a-mach
* 
## Iomraidhean



Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba
Taghadh Albannach 2003

1 an Cèitean 2003 thachair an **Taghadh Albannach 2003**.

Bhuannaich am Pàrtaidh Làbarach na h-Alba an cuid as motha de sheataichean, le 50 o 129 ann an Taigh an Ròid. Mhair Seac MacConaill a bhith na phrìomh-mhinistear ann an co-bhanntachd còmhla ri na Lib Deamaichean.

## Toraidhean

Faic cuideachd: Liosta Ball-Pàrlamaid na h-Alba, 2003-2007

Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba
Taghadh Albannach 1999

6 an Cèitean 1999 thachair an **Taghadh Albannach 1999**. B' e a' chiad thaghadh airson Pàrlamaid na h-Alba a bh' ann.

Bhuannaich am Pàrtaidh Làbarach na h-Alba an cuid as motha de sheataichean, le 56 o 129 ann an Taigh an Ròid. Thug Dòmhnall Mac an Deòir, ceannard na Làbaraich sna Phàrlamaid, na phrìomh-mhinistear ann an co-bhanntachd còmhla ris na Lib Deamaichean.

## Toraidhean

## Ceanglaichean a-mach
* BBC Naidheachdan 2019-05-06: 20 bliadhna bhon chiad taghadh gu Holyrood *(aithris-bhideo 4:21)*

Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba
Martin Ljung

B' e actair agus amadan às an t-Suain  a bh' ann am **Martin Vilhelm Ljung** (Luleå, 15 an Lùnastal 1917 - Stockholm, 30 an t-Sultain 2010). Thoisich e ann an 1947 san fhiolm *Tappa inte sugen*. Bha e an lùib na dhèanadh Povel Ramel an dà chuid fiolmaichean agus dealbhan-cluiche. Tha e ainmeil taobh a-muigh na dùthcha aige airson an fhiolm *Pippi Långstrump på de sju haven* (1970). Phòs e aig Birgit Kahlin ann an 1946.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Amanda Ooms

'S e actair agus sgrìobhadair às an t-Suain  a th' ann an **Amanda Ooms** (Kalmar, 5 an t-Sultain 1964). Thoisich i ag obair ann an 1986 san fhiolm *Bröderna Mozart*. Tha i ainmeil taobh a-muigh na dùthcha aice airson an fhiolm *The Expendables 2* a rinn i thall anns na Stàitean Aonaichte (2012). 

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Luleå

‘S e baile meadhanach agus port faisg air Boden ann an ceann a tuath  na Suaine a th’ ann an **Luleå** (IPA: *^leʉːɽ*, Davvisámegiella: *Luleju*, julevsámegiella: *Julevu*, Suomais: *Luulaja*). Tha e suidhichte ann an tairbeart eadar Loch Luleälven agus Bottenviken, ri taobh na Mara Bhaltaich eadar Piteå agus Kemi (Suòmaidh), anns an sgìre Norrbottens län, 396km air falbh bho Helsingborg, 128km bho Uppsala agus 317km bho Ghöteborg. Tha 46,607 duine a' fuireach ann.  Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1621.
## Freumhan an ainm
Tha e coltach gur ann à dà fhacal - *eå* (bruach/àite ri taobh abhainn) ann an Suainis agus *lulij* (daoine an t-srutha) ann an julevsámegiella - a tha an t-ainm. Bheireadh sin *Bruach Daoine an t-Srutha* dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh.

## Eachdraidh
Ann an 1649 chaidh am baile a ghluasad bhon t-seann bhaile - far a bheil an eaglais shean (gammelkyrja) - dhan àite far a bheil e an latha an-diugh leis gu robh am Bàgh air fàs gu math eu-domhainn a chuir bacadh air luingearachd. B' atharrachadh iar-eigh-shrutha e a bha aig cnag na cùise. Thathar dhen bheachd gum bi sin na thrioblaid air feadh a' Chaolais san àm i teachd. Chaidh am baile na smàl ann an 1653, 1657 agus 1887. Chaidh Luleå ainmeachadh prìomh-bhaile na roinne an àite Piteå ann an 1865. Thug sin piseach air malairt. Thogadh àrd-eaglais ann an 1893. Dh' fhosgail an t-Arm agus feachdan an adhair bunaitean an seo aig àm an dàrna cogaidh.

## Daoine Ainmeil
*Martin Ljung (1917 - 2010) Actair.
*Lennart Grahn (1946)

## Bailtean Co-cheangailte
* Kemi
* Murmansk
* Puerto Cabezas
* Tromsø
* Zenica

## Iomraidhean

## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas na Sgìre
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Suain
Roinn-seòrsa:An t-Suain
Max von Sydow

'S e cleasaiche às an t-Suain  a th' ann am **Max von Sydow** (rugadh: **Carl Adolf von Sydow**, Lund, 10 an Giblean 1929). Bha e na oileanach aig an sgoil Taigh-cluiche Rìoghail Dràmataig is b' e *Bara en mor* ('Ach aon mhàthair') a bha a chiad fiolm ann an 1948. Tha e ainmeil taobh a-muigh na dùthcha aige airson an fhilm *Det sjunde inseglet* ('An t-siathamh Seula') a rinn e fo Ingmar Bergman ann an 1957.  Tha e fhathast ag obair.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Alexandra Dahlström

'S e actair agus riochdaire nam fiolm às an t-Suain  a th' ann an **Lena Marina Alexandra Dahlström** (Gävle, 12 an Gearran 1984). Thoisich i ann an 1997 san fhiolm *Sanning eller konsekvens*. Tha i ainmeil taobh a-muigh na dùthcha aice airson an t-sreatha *Goede Tijden, Slechte Tijden* a rinn i thall anns na Tìrean Ìsle (2007). Tha i na DJ cuideachd.

## Ceanglaichean a-mach
*Alexandra Dahlström

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Östersund

‘S e baile meadhanach agus port-locha air an àirde an iar-thuath  na Suaine a th’ ann an **Östersund** (IPA: *œstəˈʂɵnd*, Sydsamiska: *Staare*). Tha e suidhichte ann an tairbeart air Loch Storsjön anns an sgìre Jämtlands län, 396km air falbh bho Helsingborg, 128km bho Uppsala agus 317km bho Ghöteborg. Tha 43,759 duine a' fuireach ann.  Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1178.
## Freumhan an ainm
Tha e coltach gur ann à dà fhacal ann an Suainis: *öster* (sear) agus *sund* (caol) a tha an t-ainm. Bheireadh sin *Caolas an Ear* dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh. Tha cuid dhen bheachd gur ann à *'Åstersånn* ann an Jamtais (dualchainnt na sgìre), a tha a' ciallachadh an aon rud, ach cha ghabh sin a dhearbhadh. 'S e co-dhàimh leis A' Bheurla Ghallda *easter* a th' ann am *öster*.

## Eachdraidh
A rèir beul-aithris Lochlannach bho àm nan creach, b' ann às an eilean Frösön (Suainis: Eilean Freya) a bha a' Bhana-Dhia *Freya*. Thoisich crìostachadh Lochlainn bho an seo san 13mh Linn, nuair a thogadh an eaglais ann am Frösön. Thàinig an t-Arm ann an 1682 agus bha gearstan mòr ann, gu ruige an 21mh Linn. Leasaicheadh feachdan ann an Östersunf fad nan linntean: gunnaichean-mòra ann an 1892, pleànaichean-cogaidh ann an 1926 agus saighdearan-coise a bharrachd ann an 1927. Chaidh baile ùr a thogail an seo ann an 1786 leis an Rìgh Gustav II, an dèidh dheasbaid a mhair bliadhnaichean. Thàinig an rèile ann an 1879, a thug piseach air an eaconomaidh.

## Daoine Ainmeil
*Rolf Lassgård (1955) Actair.

## Bailtean Co-cheangailte
* Sanok
* Trondheim
## Iomraidhean

## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas na Sgìre
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Suain
Roinn-seòrsa:An t-Suain
Halmstad

‘S e baile meadhanach agus port ann an ceann a deas na Suaine a th’ ann an **Halmstad** (IPA: *halmsta*). Tha e suidhichte eadar Göteborg agus Helsingborg, aig Inbhir na h-aibhne Nissan, far a shruthas i dhan Kattegat, san sgìre Hallands län, 426km air falbh bho Stockholm, 451km bho Uppsala agus 1,107km bho Luleå. Tha 58,577 duine a' fuireach ann.  Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1307.

## Freumhan an ainm
Tha e coltach gur ann à dà fhacal ann an Suainis: *halmr* (feur) agus *stad* (baile) a tha an t-ainm. Bheireadh sin *Baile an Fheòir* dhuinn sa Ghàidhlig an latha an-diugh.

## Eachdraidh
Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1231 mar *Halmstæde*. Fhuair Halmstad - a bha beagan na b' fhaide shuas na h-aibhne na tha e a-nis - a chuid chòirichean a thaobh chìsean agus malairt bho Rìgh na Danmhairge ann an 1307. Ghluaiseadh meadhan a' bhaile dhan àite far a bheil e an latha an-diugh mu 1320, le cead bhon Phàp, nuair a bha trioblaid mhòr ann leis An t-Suain, a bheireadh ionnsaigh daonnan air Halmstad. Eadar 1400 agus 1530 b' ann ann an Halmstad a rèiteachadh cò a bhiodh na Rìgh air an Aonadh Kalmar. Thog an Rìgh Christian den Fjerde ballachan-dìona an seo. Chaidh am baile na smàl ann an 1619. Ann a 1645 thug an t-Suain seilbh air Halmstad. Dh'fhàs am baile fad an 19mh Linn air sàilleabh gu robhar a' togail taighean-gnìomhachais.

## Daoine ainmeil
* Jonas Altberg (Basshunter) (1984)
* Carl Bildt (1949): neach-poileataigs. 
* Dusan Djuric (1984): cluicheadair ball-coise
* Per Gessle (1959): ceòladair.
* Bengt Samuelsson (1934): bith-cheimigear.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas na Sgìre
*Destination Halmstad

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an t-Suain
Roinn-seòrsa:An t-Suain
Fìobh an Ear-Thuath (sgìre Phàrlamaid na h-Alba)

'S e sgìre Phàrlamaid na h-Alba a tha ann am **Fìobh an Ear-Thuath** (Beurla: *North East Fife*).

Chruthaicheadh i ann an 1999 agus b' ionann a crìochan agus an sgìre Westminster. Mhùth a crìochan ann an 2011. Tha Am Borgh Ùr, Cair Ail, Cill Mhaoininn, Cill Rìmhinn, Eanstair, Elie, Uachdar Mucadaidh san sgìre seo.

Tha i ann an crìch ri Fìobh Meadhanach agus Gleann Rathais agus Siorrachd Pheairt a Deas agus Siorrachd Cheann Rois.

## Buill-phàrlamaid

## Ceanglaichean a-mach
* Duilleag oifigeil na Pàrlamaid

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Poileataigs na h-Alba
Roinn-seòrsa:Fìobha
Roinn-seòrsa:Sgìrean Phàrlamaid na h-Alba
Am Borgh Ùr

'S e baile ann am Fìobha a th' anns **a' Bhorgh Ùr** (Beurla: *Newburgh*).

B' e borgh rìoghail a bha ann. Ro 1978 bha ceàrdaichean ola-lìn sam Borgh Ùr ach bhriseadh an Tayside Floorcloth Company agus dh'fhosgaileadh iad.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Roinn-seòrsa:Fìobha
Roinn-seòrsa:Paraiste a' Bhuirgh Ùir
Aonadh Kalmar

B' e stàit air a stèidheachadh air aonadh pearsanta an Rìgh a bh' anns an **Aonadh Kalmar** (Danmhairgis/Nirribhis/Suainis: *Kalmarunionen*, Laideann: *Unio Calmariensis*). Chaidh a chruthachadh ann an Kalmar ann an 1397 tro aonadh Rìoghachd na Danmhairge, Rìoghachd Nirribhidh agus Rìoghachd na Suaine. Chruthachadh an t-Aonadh Kalmar air sàilleabh gu robh cunnart ann gum fàsadh an Lìog Hansa na bu chumhachdaile ann an Lochlann agus thar na Mara Baltaich. Cha b' e aon stàit a bh' ann, ach trì stàitean - agus an cuid cholonaidhean - fo stiùireadh aon Rìgh. B' ann ann an Halmstad a rèiteachadh cò a bhiodh na Rìgh. Cha do mhair an t-Aonadh Kalmar o chionn 's gur robh coimhearachd ann bho uaislean na Suaine. Ged a bha an stàite ann fad 126 bliadhna, thathar a' fàgail air nach robh ach a' chaoile ghorm a bh' ann. Bhris an t-Aonadh Kalmar a-mach às a chèile ann an 1523 mu dheireadh thall, ged a lean Nirribhidh fo buaidh na Danmhairge gu ruige 1827. Cha b' urrainn dha na Rìghrean an t-aonadh pearsanta atharrachadh gu stàit aonadach. B' e sin a bha aig cnag na cùise ann an còmhstri eadar an Danmhairg agus a' Phrùis fad an 19mh Linn. Ghabh an t-Aonadh Kalmar a-steach sgìrean mòra anns a' Ghraonlainn, ann an Suòmaidh, anns an Ruis, anns a' Ghearmailt, ann an Innis Tìle agus  - a bharrachd air Arcaibh agus Sealtainn ann an Alba.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:An t-Suain
Roinn-seòrsa:An Danmhairg
Roinn-seòrsa:Nirribhidh
Roinn-seòrsa:Suòmaidh
Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Sgoirebreac

’S e fearann sear air baile Phort Rìgh a tha ann an **Sgoirebreac** (Beurla *Sgorrybreac*), agus cuideachd taigh eachdraidheil a tha a-nis ’na thobhta.  Bha an t-àite ’na dhachaigh do cheann-chinnidh Chlann MhicNeacail fad 800 bliadhna cha mhór, gu ruige 1825.  Chaidh am fearann timcheall air Ben Chracaig a cheannach le comunn Chlann Mhic Neacail ann an 1987, airson math an phobaill, agus tha slighe coiseachd a’ dol timcheall air.

## Ceanglaichean a-mach
* Clan MacNicol Federation: The Lands of Scorrybreac *(Beurla)*
*  BBC Bliadhna nan Òran: Òran Mòr Sgoirebreac
* Wikimedia Commons: dealbhan de Sgoirebreac

Roinn-seòrsa:An t-Eilean Sgitheanach
Per Gessle

'S e seinneadair agus ceòladair às an t-Suain  a th' ann am **Per Håkan Gessle** (IPA: *pɛːr ˈɡɛs.ˈlɛ*, Halmstad, 12 am Faoilleach 1959). Tha e ainmeil taobh a-muigh na dùthcha aige airson a chuid obrach ann an co-bhann ri Marie Fredriksson ann an Roxette, a bharrachd air na rinn e ann an Lochlann leis a' chòmhlan-ciùil *Gyllene Tider* (Àm an Òir) bho 1976 a-mach. 'S e esan a sgrìobhas na h-òrain ann an dà chòmhlan. Tha  e air a bhith an lùib ciùil san dùthaich aige fhèin fad a bheatha. 

## Ceanglaichean a-mach
* Roxette
* Gyllene Tider

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain
Roinn-seòrsa:Ceòl
Roinn-seòrsa:Seinneadairean
Lennart Grahn

'S e seinneadair agus ceòladair às an t-Suain  a th' ann an **Åke Lennart Grahn** (IPA: *pɛːr ˈɡɛs.ˈlɛ*, Luleå, 10 an t-Samhain 1946). Tha e ainmeil taobh a-staigh na dùthcha aige agus air feadh Lochlainn airson a chuid obrach leis na còmhlain-ciùil *Shanes* agus *Idolerna*. Tha  e air a bhith an lùib ciùil san dùthaich aige fhèin fad a bheatha. Rugadh e shuas ann an Luleå ach tha e a' fuireach ann an Nyköping.

## Ceanglaichean a-mach
* Shanes

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain
Roinn-seòrsa:Seinneadairean
Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil
Tess Merkel

'S e seinneadair agus actair às an t-Suain  a th' ann an **Eva Therése Margareta Merkel** (Nyköping, 18 an Giblean 1970). Tha i ainmeil taobh a-staigh na dùthcha aice airson a chuid obrach ann an *Alcazar* còmhla ri Magnus Carlsson. Tha i air a bhith an lùib ciùil san dùthaich aice fhèin fad a beatha.

## Ceanglaichean a-mach
* Alcazar

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain
Roinn-seòrsa:Seinneadairean
Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil
Andy Wightman

'S e sgrìobhaiche, neach-iomairt airson ath-leasachadh fearainn, eachdraiche agus neach-poileataigs a tha ann an **Andy Wightman**.

Tha e ainmeil airson nan leabhraichean aige agus chaidh e thaghadh mar bhall liosta airson Lodainn san taghadh Albannach 2016. Dh'fhàg e na h-Uainich ann an 2020 agus e a' dol an aghaidh pàirtean de phoileasaidh a' phàrtaidh mu dhèidhinn còraichean dhaoine thar-ghnèithich. Cha do sheas e airson na pàrlamaid ann an 2021.

Thug e rabhadh mu duilgheadasan le oidhirpean mar BrewDog a' ceannach talmhainn airson craobhan a chur.

## Leabhraichean
* *Who Owns Scotland*, Canongate Books, 1996
* *Scotland: Land and Power - the Agenda for Land Reform*, Luath Press, 1999
* *The Poor Had No Lawyers*, Birlinn Books, 2015

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* http://www.andywightman.com/
* Faic cuideachd: Achd Ath-leasachaidh Fearainn (Alba) 2003
* 
* 
* 
* 
* 

Roinn-seòrsa:Ball Pàrlamaid na h-Alba
Roinn-seòrsa:Lodainn
Roinn-seòrsa:Pàrtaidh Uaine na h-Alba
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Elfrida Andrée

B' e sgrìobhaiche-ciùil agus ceòladair às an t-Suain  a bh' ann an **Elfrida Andrée** (Visby, 19 an Gearran 1841 - Göteborg, 11 am Faoilleach 1929). Chluicheadh i am piàna agus an òrgan aig ìre phroifeiseanta, nuair a bha luchd-ciùil boireanta gu gann. Dh' ionnsaich i ceòl fo Ludvig Norman agus Niels Gade gu prìobhaideach ann an Stockholm. Chaidh i gu Göteborg far an robh i na cluicheadair-orgain san àrd-eaglais, bho 1867 gus a bhàsaich i. Bha i cuideachd an lùib an strì airson chòirichean do mhnathan. B' e ise fhèin a rinn a' chiad bhrath teileagraif  san dùthaich aice. Fhuair i ballrachd Acadamaidh na Suaine ann an 1908.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* The Art Song Project

Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain
Roinn-seòrsa:Ceòl
Roinn-seòrsa:Seinneadairean
Ivar Henning Mankell

B' e sgrìobhadair-ciùil, ceòladair agus breithniche-ciùil às An t-Suain  a bh' ann an **Ivar Henning Mankell** (Härnösand, 3 an t-Ògmhios 1868 - Stockholm, 8 an Cèitean 1930). Chuir e seachad na bliadhnaichean bho 1887 gu ruige 1891 san sgoil-ciùil *Kungliga Musikhögskolan* fo Hilda Thegerström, ann an Stockholm. An dèidh na sgoile, bha e na chluicheadair piàna agus na bhreithniche-ciùil sa Phàipear-naidheachd *Stockholms-Tidningen* fad bliadhnaichean. Fhuair e ballrachd Acadamaidh Ceòl na Suaine ann an 1917. B' e sgrìobhadair a bh' ann ogha, Henning Mankell.
## Ceanglaichean A-mach
* Musicalics
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain
Roinn-seòrsa:Ceòl
Roinn-seòrsa:Seinneadairean
Pia Johansson

'S e actair agus sgrìobhadair às an t-Suain  a th' ann am **Pia Johansson** (Umeå, 16 an t-Samhain 1960). Thoisich i ag obair ann an 1995 san fhiolm *Snoken*. Chaidh i dhan sgoil dhràma ann an Skara agus dhan *Teaterhögskolan* ann an Stockholm. Dh'iompaich i dhan Eaglais Chaitligeach anns na 90an.

## Filmichean
* 1995 - *Snoken*
* 1998 - *Skjærgårdsdoktoren*
* 1998 - *Den tatuerade änkan*
* 1999 - *Vuxna människor*
* 1999 - *Hälsoresan – En smal film av stor vikt*
* 2000 - *Livet är en schlager*
* 2000 - *Rederiet*
* 2001 - *Känd från TV*
* 2004 - *Lilla Jönssonligan på kollo*
* 2006 - *Göta kanal 2 – kanalkampen*
* 2006 - *LasseMajas detektivbyrå* (*Julkalendern*)
* 2010 - *Välkommen åter*

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Àrainn

'S e sgìre far a bheil seòrsaichean sònraichte de fhàsan-bheart a' fuireach a tha ann an  **àrainn**. Tha am facal mar as trice a 'buntainn ri sòn anns a bheil am fàs-bheairt a' fuireach agus far an urrainn dhi a lorg biadh, fasgadh, dìon agus chompanaich airson cead fhaighinn, a 'cleachdadh na feartan tha an gnè air an atharrachadh airson a bhith beò taobh a-staigh eag-eòlas na h-àrainn. 'S e àrainneachd nàdarra ann a tha a' fàs-bheairt a 'fuireach, no an àrainneachd fhiosaigeach a' cuartachadh gnè àireamh-sluaigh.

A àrainn air a dhèanamh suas de feartan corporra a leithid ùir, taisead, raon teothachd, agus cothrom air solas a thuilleadh biotic nithean leithid na tha ri fhaotainn de biadh agus an làthair chreachadairean. A àrainn nach eil cruinn-eòlasach airson sgìre-faoighiche bheairt e an corp a 'toirt aoigheachd, phàirt de òstair chorp leithid cnàmhach chlàir, no cealla taobh a-staigh an t-slòigh corp.

## Meanbhfàs-bheairt
Tha Meanbhfàs-bheairt e beag-sgèile corporra riatanasan sònraichte bheairt no àireamh-sluaigh.

## Iomraidhean

Roinn-seòrsa:Àrainneachd
Mì-rian cleasach na pearsantachd

Tha **mì-rian cleasach na pearsantachd** air a mhìneachadh leis an Leigheas Comann Ameireaganach (APA) mar mhì-rian pearsantachd comharraichte le ìre faireachail agus feum aire ris an fhìrinn. Tha an t-euslainteach a' sireadh aire bho dhaoine eile, a' feuchainn ri leasachadh, a mealladh, no dìreach a tharraingeas aire no co-fhaireachdainn.

### DSM IV
Tha ann cumadh leantach de thòcaidhean anabarrach agus rannsachaidh aire, a' tòiseachadh mus inbheachd mhoch agus làthaireil ann an iomadaidh suidheachaidhean, mar chomharraicheadh còig no tuilleadh nan coltas seo leantail: 

# 'S iad neo-shocrach ann an suidheachaidhean anns nach e am meadhan-aire a th' annta
# 'S eadar-obair le daoine eile gu tric comharraichte le giùlan mì-iomchaidh buaireasach
# Foillsichidh iad cur-an-cèill eu-domhainn is luath-gluasadach nan tòcadh
# Cleachdaidh gu co-sheasmhach riochd corporra a tharrang aire riutha fhèin
# Tha dòigh-labhairt aca gur anabarrach chùbhraidh agus dìth mion-fhiosrachaidh
# Foillsichidh iad fèin-dràma, faondrama, agus aibheiseachadh nan tòcadh
# 'S iad aontachail, gu furasta fo bhuaidh le daoine eile no coir
# Creididh iad gu bheil an càirdeasan nas dlùithe na tha iad gu fìor.

Roinn-seòrsa:Eòlas-inntinn mì-ghnàthach
Roinn-seòrsa:Eòlas-inntinn mòdach
Roinn-seòrsa:Mì-rianan na pearsantachd
Rolf Lassgård

'S e actair às an t-Suain a th' ann an **Rolf Holger Lassgård** (Östersund, 29 am Màrt 1955). Chuir e seachadh na bliadhnaichean bho 1975 gu ruige 1978 san Sgoil Dhràma ann am Malmö, agus an uair sin thoisich air an àrd-ùrlair leis an *Skånska Teatern* ann an Landskrona. B' ann air Shakespeare a stèidhich e a chuid obrach. Tha e ainmeil taobh a-muigh na dùthcha aige airson an sreatha *Wallander* a rinn e eadar 1995 agus 2007. Phòs e aig a' bhean Brigitta ann an 1982 agus tha triùir duine-cloinne aca: Ida, Hanne agus Anton. Tha iad a' fuireach an an Gävle.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Octavia Carlén

B’ e sgrìobhadair agus leabharlannaiche às an t-Suain a bha ann am **Maria Octavia Carlén** (Skara, 22 an t-Samhain 1828 - Stockholm, 30 am Faoilleach 1881). B' e nighean bhàilidh a bh' innte agus bha dithis bhràthair agus a piuthar: Johann Gabriel - na sgrìobhadair cuideachd, Richard - fear-lagha - agus Christina, a bha na leabharlannaiche. Chuir an dithis phiuthar seachad bliadhnaichean sna 60an is 70an a' ruith leabharlann ann an Stockholm. Sgrìobh Carlén mòran mu dheidhinn siubhail, tursan agus eachdraidh, ann an rosg gu math aotrom tlachdmhor. B' ann mar leabhraichean-iùil a chleachdadh a cuid obrach, ged nach do chuireadh cuid nan leabhraichean a sgrìobh i sa chlò ach an dèidh a bàis. Mar iomadh boireannach aig an àm le beatha innleachdail pearsanta, cha do phòs i a-riamh. B' e J. Stalin Forshem, deagh charaid athar a thug buaidh làidir oirre a thaobh litreachais Buineadh Carlén do theaghlach gu math cùramach creideamhach. B' ann à coimhearsnachd shoisgeulach ann an Sagsainn às an tàinig teaghlach a mhàthar, na Mathesius. Bha athair, Carl, na shaighdear sna cogaidhean a-nall ann an Suòmaidh.

## Leabhraichean
**Ny och nedan, poemer och noveller* (1859)
**Birger Ulfssons löfte: historisk-romantisk berättelse från konungarne Johan III:s och Sigismunds tid* (1860)
**Fem noveller* (1861)
**Kung Eriks gästabud: historisk berättelse* (1863)
**Skiftande blad: saml. poemer och noveller* (1877)
**Kärlek och pligt: historisk-romantisk berättelse* (1879)
**Poemer och noveller* (1879)
**Birger Ulfssons löfte: Hist. roman* (1880)
**Hjeltemod och ädelmod: episod från skånska fälttåget* (1880)
**Ring och boja: historisk-romantisk berättelse* (1880)
**Torneringen: historisk-romantisk teckning* (1880)
**Alf den starke* (1883)

## Ceanglaichean A-muigh
*Stockholmskällan

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Suaineach
Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain
Hugo Theorell

B' e dotair agus bith-cheimigear às an t-Suain a bh' ann an **Axel Hugo Teodor Theorell** (Linköping, 6 an t-Iuchar 1903–Stockholm, 15 an Lùnastal 1982). An dèidh an Karolinska Institutet agus an Institut Pasteur fhàgail, chuir e seachad bliadhnaichean ag obair aig Oilthigh Uppsala air cnàmhaidh Bhuannaich e an Duais Nobel ann an 1955.
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ceimigearan 
Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain