open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1785

**MDCCLXXXV** 

## Tachartasan
* Chaidh Clarksville (Tennessee) a stèidheachadh.

## Breithean
* 18 an t-Samhain - David Wilkie, dealbhadair Albannach
* Gilleasbuig Grannda

## Bàsan

Roinn-seòrsa:1780an
1786

**MDCCLXXXVI** 

## Tachartasan

## Breithean

## Bàsan
*17 an Lùnasdal - Friedrich II na Prùise, ann am Potsdam.

Roinn-seòrsa:1780an
1787

**MDCCLXXXVII**  

## Tachartasan
* Chaidh Freetown, prìomh-bhaile Siarra Leòmhann, a stèidheachadh.
* 7 an Dùbhlachd, inbhe stàite do Dhelaware.
* 12 an Dùbhlachd, inbhe stàite do Phennsylvania.
* 17 an Dùbhlachd, inbhe stàite do Jersey Nuadh.

## Breithean
* 8 am Faoilleach - Iain MacGilleEathain (Bàrd Thighearna Cholla), bàrd Ghàidhlig.
* 25 an t-Samhain - Franz Gruber, ann an Unterweizberg. Tha e ainmeil air sgàth an òrain "Oidhche Shàmhach".
* 14 an Dùbhlachd - Joaquín Mosquera, ann am Popayán. Neach-poileataigs à Coloimbia.

## Bàsan
 
Roinn-seòrsa:1780an
1791

**MDCCXCI** 

## Tachartasan
*4 am Màrt, inbhe stàite do Vermont.
* Chaidh Knoxville (Tennessee) a stèidheachadh.
* Lorg William Gregor meatailt ogsaid ùr, Titanium.

## Breithean
* 26 an Dùbhlachd - Charles Babbage, innleachdair Sasannach.

## Bàsan
*5 an Dùbhlachd - Wolfgang Amadeus Mozart, ann an Vienna.

Roinn-seòrsa:1790an
1789

**MDCCLXXXIX** 

## Tachartasan
* Car a' mhuiltean na Frainge.
* Tasgaileadh siorcònium le Martin Heinrich Klaproth
* 14 an t-Iuchar: Ionnsaigh air Bastille.
* Seòras Washington, a' chiad cheannard den Stàitean Aonaichte.
* Chaidh La Ceja (Coloimbia) agus Mykolaiv (An Ucràin) a stèidheachadh.
* 21 an t-Samhain, inbhe stàite do Charolina a Tuath.

## Breithean

## Bàsan

Roinn-seòrsa:1780an
1790

**MDCCXC**

## Tachartasan
* 29 an Cèitean, inbhe stàite do Rhode Island.
* Dh'fhàg na daoine Leitir Fura, baile ri thaobh Linne Shlèite, air sgàth 's gun robh e doirbh beò-shlàinte a dhèanamh an seo
* Chaidh strontium a lorg ann am mèinnean faisg air Sròn an t-Sìthein.
* Chaidh itrium a lorg le Johan Gadolin

## Breithean
*John Tyler, ceann-suidhe na Stàitean Aonaichte bho 1841 gu 1845.

## Bàsan
* 4 am Màrt - Fionnghal NicDhòmhnaill
* Juan Antonio Mon y Velarde

Roinn-seòrsa:1790an
1792

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1792** (**MDCCXCII**).

## Tachartasan

* 1 an t-Ògmhios, inbhe stàite do Kentucky.
*Sgrìobh An Danmhairg lagh a chuireadh às do mhalairt nan daoine dubha an ceann 10 bliadhna.

## Breithean
* 4 am Faoilleach - Johan August Arfwedson, ann an Skagerholms bruk. Ceimigear às An t-Suain.
* 2 an Giblean - Francisco de Paula Santander, ann an Cúcuta. Saighdear agus neach-poileataigs à Coloimbia.
* 13 an Cèitean - Giovanni Maria Mastai-Ferretti, ann an Senigallia. Pàp bho 1846 gu 1878.
* 11 an Dùbhlachd - Joseph Mohr, ann an Salzburg, an Ostair. Chruthaich e an t-òran "Oidhche Shàmhach".

## Bàsan
* 10 am Màrt  -  Iain Stiubhart, 3mh Iarla Bhoid. Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte bho 1762 gu 1763.
* 5 an Lùnasdal - Frederick North, Lord North, prìomh-mhinistear Bhreatainn

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:1790an
1793

**MDCCXCIII**

## Tachartasan
* 22 an t-Iuchar - Ràinig Alasdair MacCoinnich cladach a' Chuain Shèimh an dèidh siubhail thairis air tìr-mòr Ameireaga a Tuath.
*23 an Lùnastal, chuir coimiseanair na Poblachd Sonthonax às do thràilleachd sa cholonaidh Fhrangach Saint-Domingue, neo Haiti an lath an-diugh.

## Breithean
* 18 an Gearran - Peter von Köppen, ann an Kharkiv. Cruinn-eòlaiche, neach-staitistig agus eitn-eòlaiche Ucràineach/Ruiseanach.
* 9 an t-Sultain - José Ignacio de Márquez Barreto, ann an Ramiriquí. Neach-poileataigs à Coloimbia.

## Bàsan
* 16 an Dàmhair - Marie Antoinette, na Ban-Rìgh anns An Fhraing.
 
Roinn-seòrsa:1790an
1794

**MDCCXCIV**

## Tachartasan
*4 an Gearran: Cur às do thràilleachd anns a h-uile colonaidh na Frainge.
*Chaidh Odesa (An Ucràin) a stèidheachadh.

## Breithean
* Ailean Dòmhnallach (Ailean an Ridge) - bàrd

## Bàsan
* 28 an t-Iuchar - Maximilien Robespierre
 
Roinn-seòrsa:1790an
1795

**MDCCXCV** 

## Tachartasan
* Chaidh Barbosa (Coloimbia) a stèidheachadh.
* Chaidh Parral (An t-Sile) a stèidheachadh.
* Chaidh Co-fhlaitheas na Pòlainn - Liotàinia à bhith.
* Chaidh Wilhelm Meisters Lehrjahre le Johann Wolfgang von Goethe, a' chiad bhildungsroman, fhoillseachadh airson a' chiad turais.
*Chaidh Luhansk (An Ucràin) a stèidheachadh.

## Breithean
* 1 an t-Ògmhios - José María Obando, ann an Corinto. Neach-poileataigs à Coloimbia
* 2 an t-Samhain - James K. Polk, 11mh ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte

## Bàsan

Roinn-seòrsa:1790an
1796

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1796** (**MDCCXCVI**).

## Tachartasan
* 1 an t-Ògmhios, inbhe stàite do Thennessee.
* Chaidh Cleveland (Ohio) a stèidheachadh.

## Breithean

## Bàsan
* 17 an Gearran - Seumas Mac a' Phearsain, sgrìobhadair Albannach agus neach-poileataigs.
* 21 an t-Iuchar - Raibeart Burns, ann an Dùn Phrìs. Bàrd à Alba.

Roinn-seòrsa:1790an
1797

**MDCCXCVII** 

## Tachartasan
* Chaidh John Adams a thaghadh ceann-suidhe na Stàitean Aonaichte.

## Breithean

## Bàsan

Roinn-seòrsa:1790an
1798

**MDCCXCVIII** 

## Tachartasan
* Chaidh Poblachd na Ròimhe (An Eadailt) a stèidheachadh.
* Rinn Louis Nicolas Vauquelin cròmium fìor-ghlan.

## Breithean
* 18 an Gearran - José Hilario López, ann am Popayán. Neach-poileataigs à Coloimbia
* 8 am Màrt - Juan de Dios Aranzazu, ann an La Ceja. Neach-poileataigs à Coloimbia
* 26 an t-Sultain - Tomás Cipriano de Mosquera, ann am Popayán. Neach-poileataigs à Coloimbia
* Dòmhnall Caimbeul, Bàrd Chinn a' Ghiùthsaich.

## Bàsan

Roinn-seòrsa:1790an
1799

**MDCCXCIX**

## Tachartasan
* 23 an Dàmhair - Chaidh Kingston (Tennessee) a stèidheachadh.
* Blàr na h-Òlaind
*Chaidh an t-Alþingi, ann an Þingvellir (Innis Tìle) a dhùnadh.

## Breithean
* 29 am Màrt - Edward Smith-Stanley, Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte
* 20 an Cèitean - Honoré de Balzac, ann an Tours. Sgrìobhadair às An Fhraing.

## Bàsan
* 29 an Lùnasdal - Angelo Onofrio Melchiorre Natale Giovanni Antonio Braschi, ann an Valence. Pàp bho 1775 gu 1799.
* 14 an Dùbhlachd - Seòras Washington, ciad cheann-suidhe nan Stàitean Aonaichte.

Roinn-seòrsa:1790an
1600an

*Is dòcha gu bheil thu a' lorg na [[17mh Linn]]*

Bha na **1600an** san 17mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1600 is 31 an Dùbhlachd 1609. 'S e an dàrna deich-bliadhna den linn.

*1600 
*1601 
*1602 
*1603 
*1604 
*1605 
*1606 
*1607 
*1608
*1609

Roinn-seòrsa:17mh linn
*
1610an

Bha na **1610an** san 17mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1610 is 31 an Dùbhlachd 1619. 'S e an dàrna deich-bliadhna den linn.

* 1610 
* 1611 
* 1612 
* 1613 
* 1614 
* 1615 
* 1616 
* 1617 
* 1618
* 1619

Roinn-seòrsa:17mh linn
*
1620an

Bha na **1620an** san 17mh linn, eadar 1 am Faoilleach 1620 is 31 an Dùbhlachd 1629. 'S e an dàrna deich-bliadhna den linn.

* 1620 
* 1621 
* 1622 
* 1623 
* 1624 
* 1625 
* 1626 
* 1627 
* 1628
* 1629

Roinn-seòrsa:17mh linn
*
1630an

Bha na **1630an** san 17mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1630 is 31 an Dùbhlachd 1639. 'S e an dàrna deich-bliadhna den linn.

*1630 
*1631 
*1632 
*1633 
*1634 
*1635 
*1636 
*1637 
*1638
*1639

Roinn-seòrsa:17mh linn
*
1640an

Bha na **1640an** san 17mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1640 is 31 an Dùbhlachd 1649. 'S e an dàrna deich-bliadhna den linn.

* 1640 
* 1641 
* 1642 
* 1643 
* 1644 
* 1645 
* 1646 
* 1647 
* 1648
* 1649

Roinn-seòrsa:17mh linn
*
1650an

Bha na **1650an** san 17mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1650 is 31 an Dùbhlachd 1659. 'S e an dàrna deich-bliadhna den linn.

* 1650 
* 1651 
* 1652 
* 1653 
* 1654 
* 1655 
* 1656 
* 1657 
* 1658
* 1659

Roinn-seòrsa:17mh linn
*
1670an

Bha na **1670an** san 17mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1670 is 31 an Dùbhlachd 1679. 'S e an dàrna deich-bliadhna den linn.

* 1670 
* 1671 
* 1672 
* 1673 
* 1674 
* 1675 
* 1676 
* 1677 
* 1678
* 1679

Roinn-seòrsa:17mh linn
*
1680an

Bha na **1680an** san 17mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1680 is 31 an Dùbhlachd 1689. 'S e an dàrna deich-bliadhna den linn.

* 1680 
* 1681 
* 1682 
* 1683 
* 1684 
* 1685 
* 1686 
* 1687 
* 1688
* 1689

Roinn-seòrsa:17mh linn
*
1690an

Bha na **1690an** san 17mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1690 is 31 an Dùbhlachd 1696. 'S e an dàrna deich-bliadhna den linn.

* 1690 
* 1691 
* 1692 
* 1693 
* 1694 
* 1695 
* 1696 
* 1697 
* 1698
* 1699

Roinn-seòrsa:17mh linn
*
1660an

Bha na **1660an** san 17mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1660 is 31 an Dùbhlachd 1669. 'S e an dàrna deich-bliadhna den linn.

* 1660 
* 1661 
* 1662 
* 1663 
* 1664 
* 1665 
* 1666 
* 1667 
* 1668
* 1669

Roinn-seòrsa:17mh linn
*
1600

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1600** (**MDC**). 

## Tachartasan
* Chaidh Barbacoas (Coloimbia) a stèidheachadh.
* Chaidh Funza (Coloimbia) a stèidheachadh.
* Chaidh Guasca (Coloimbia) a stèidheachadh.
* Chaidh Zipaquirá (Coloimbia) a stèidheachadh.

## Breithean
* 28 am Faoilleach - Giulio Rospigliosi, ann am Pistoia. Pàpa bho 1667 gu ruige 1669.

## Bàsan

Roinn-seòrsa:1600an
1601

**MDCI**

## Tachartasan
* Theich Aodh Rua Ó Dónaill chun na Spàinne.

## Breithean

## Bàsan
* 24 an Dàmhair &ndash; Tycho Brahe, reuladair Danmhairgeach (rug. 1546)
 
Roinn-seòrsa:1600an
1602

**MDCII**

## Tachartasan

* 8 an t-Samhain - Chaidh leabharlann Bhodley fhosgladh aig Oilthigh Oxford.
* Chaidh "*Strome Castle*"  a sgrios ann an Stromemore.

## Breithean
* 14 an Gearran &ndash; Francesco Cavalli, neach-ciùil eadailteach (ch. 1676)

## Bàsan
* 10 an t-Sultain - Aodh Rua Ó Dónaill, ann am Valladolid, An Spàinn. Taoiseach Thír Dhónaill.

Roinn-seòrsa:1600an
1604

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1604** (**MDCIV**). 

## Tachartasan
* 1 an t-Samhain - Ciad dèanadas dhen dealbh-chluich *Othello* le William Shakespeare ann an Lunnainn.

## Breithean
* 3 an t-Samhain - Osman II, ann an Istanbul. 16mh Bey Impireachd nan Otomanach.

## Bàsan

Roinn-seòrsa:1600an
1605

**MDCV**

## Tachartasan
* Sgrìobh Miguel de Cervantes Saavedra dà leabhair: *[[Don Quijote|El ingenioso hidalgo don Quijote de la Mancha]]*
* 1 an Giblean - Taghadh Phàpa Leo XI, ann an Cathair na Bhatacain.
* 9 an Giblean - Chaidh Oulu (Suòmaidh) a stèidheachadh.

## Breithean

## Bàsan
* 5 am Màrt - Ippolito Aldobrandini, ann an Cathair na Bhatacain. Pàpa bho 1592 gu ruige 1605.
* 27 an Giblean - Alessandro Ottaviano de' Medici, (Pàpa Leo XI), ann an Cathair na Bhatacain. Pàpa fad greis ann an 1605.

Roinn-seòrsa:1600an
1606

**MDCVI**

## Tachartasan

## Breithean
* 15 an t-Iuchar - Rembrandt Harmenszoon van Rijn, ann an Leiden. Peantair às na Tìrean Ìsle.

## Bàsan

Roinn-seòrsa:1600an
1607

**MDCVIII**

## Tachartasan
* Chaidh Jamestown, Virginia, a' chiad tuinneachadh Shasannach an Ameireaga a Tuath, a steidheachadh (13 an Ceitean).
* Teicheadh nan Iarla

## Breithean
* 24 am Màrt - Michiel de Ruyter, ann an Vlissingen. Àrd-mharaiche às Na Tìrean Ìsle.

## Bàsan
* Gaspar de Rodas
* 4 an Dàmhair - Jan Saenredam, ann an Assendelft. Peantair às Na Tìrean Ìsle.
Roinn-seòrsa:1600an
1608

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1608** (**MDCVIII**).

## Tachartasan

## Breithean

## Bàsan
* Fionnuala Nic Dhomhnaill, Banrìghinn Thìr Chonaill.

Roinn-seòrsa:1600an
1609

**MDCIX**

## Tachartasan

## Breithean
* 22 am Màrt &ndash; Iain II Casimir na Pòlainn (ch. 1672)

## Bàsan

Roinn-seòrsa:1600an
1610

**MDCX**

## Tachartasan
* 7 am Faoilleach &ndash; Galileo Galilei a chiad duine a lorg ceithir de na geallaich aig Iupatair

## Breithean
* 22 an Giblean - Pietro Vito Ottoboni, ann an Venezia.  Pàp bho 1689 gu ruige 1691.
* Hendrick Martensz Sorgh, ann an Rotterdam. Peantair às Na Tìrean Ìsle.

## Bàsan
* 14 an Cèitean &ndash; Rìgh Eanraig IV na Frainge (rug. 1553)

Roinn-seòrsa:1610an
1611

**MDCXI**

## Tachartasan
* 1 an t-Samhain - Ciad dèanadas dhen dealbh-chluich *The Tempest* le William Shakespeare ann an Lunnainn.

## Breithean
* 16 an Cèitean  – Benedetto Odescalchi, ann an Como. Pàp bho 1676 gu ruige 1689.

## Bàsan
* 30 an Dàmhair &ndash; Rìgh Teàrlach IX na Suain (rug. 1550)

Roinn-seòrsa:1610an
1612

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1612** (**MDCXII**). 

## Tachartasan

## Breithean
*26 an t-Iuchar - Murad IV, ann an Istanbul. Seachdamh ceannard deug Impireachd nan Otomanach.

## Bàsan

Roinn-seòrsa:1610an
1613

**MDCXIII**

## Tachartasan
Chaidh Contae Dhoire (Èirinn) a chruthachadh.

## Breithean
* Khushal Khan Khattak, bàrd Afghan (ch. 1690)
	
## Bàsan

Roinn-seòrsa:1610an
1614

**MDCXIV**

## Tachartasan

## Breithean
	
## Bàsan
* 7 an Giblean- El Greco, ann an Toledo. Peantair às A' Ghrèig.

Roinn-seòrsa:1610an
1615

**MDCXV**

## Tachartasan
* Chaidh Copacabana (Coloimbia) a stèidheachadh.
* Chaidh Encarnación (Paraguaidh) a stèidheachadh.
* Dh'fhoillsich Miguel de Cervantes an nobhail *Los Trabajos de Persiles y Sigismunda*.

## Breithean
* Joris van der Haagen, ann an Arnhem neo Dordrecht. Peantair às Na Tìrean Ìsle.

## Bàsan

Roinn-seòrsa:1610an
1616

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1616** (**MDCXVI**). 

## Tachartasan
*Chaidh Belém (Braisil) a stèidheachadh.
*Chaidh Uman (An Ucràin) a chlàradh airson a' chiad turais.

## Breithean
	
## Bàsan
* 22 an Giblean - Miguel de Cervantes, ann am Madrid. Saighdear, ùghdair, bàrd agus sgrìobhadair dràma às an Spàinn. 
* 20 an t-Iuchar - Aodh Mór Ó Néill, anns an Ròimh.

Roinn-seòrsa:1610an
1617

**MDCXVII**

## Tachartasan
* Chuireadh Gearmailtis air an leabhar Lazarillo de Tormes.

## Breithean
* An Dùbhlachd - Gerard ter Borch, ann an Zwolle. Peantair às Na Tìrean Ìsle.
*An Dùbhlachd - Bartolomé Esteban Murillo, ann an Sevilla. Peantair às An Spàinn.

## Bàsan
* 21 am Màrt &ndash; Pocahontas, ban-prionnsa Algonquiach
* 22 an t-Samhain - Ahmed I, ann an Istanbul. 14mh Bey Impireachd nan Otomanach.
Roinn-seòrsa:1610an
1618

**MDCXVIII**

## Tachartasan
* A' toiseachadh an Cogadh Trichead Bliadhna (1618–1648) ann an Eorpa

## Breithean
* 3 an t-Samhain &ndash; Aurangzeb, Impire Mughal na h-Innseachan (ch. 1707)
	
## Bàsan

Roinn-seòrsa:1610an
1619

**MDCXIX**

## Tachartasan

## Breithean
	
## Bàsan
* 20 am Màrt &ndash; Mathias, Impire Naomh Ròmanach (rug. 1557)
  
Roinn-seòrsa:1610an
1620

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1620** (**MDCXX**). 

## Tachartasan
*Chaidh An Chorr Chríochach (Èirinn) a stèidheachadh.

## Breithean
	
## Bàsan
  
Roinn-seòrsa:1620an
1621

**MDCXXII**

## Tachartasan
* 9 an Gearran - Taghadh Phàpa Griogair XV, ann an Cathair na Bhatacain.
* Chaidh Göteborg  agus Luleå (an t-Suain) a stèidheachadh.

## Breithean
	
## Bàsan
* 28 am Faoilleach - Camillo Borghese, ann an Cathair na Bhatacain.  Pàp bho 1605 gu ruige 1621.

Roinn-seòrsa:1620an
1622

**MDCXXII**

## Tachartasan
* Chaidh Bucaramanga (Coloimbia) a stèidheachadh.
* Chuireadh Eadailtis air an leabhar Lazarillo de Tormes.
* Chaidh am baile Borås a stèidheachadh anns an t-Suain.

## Breithean

## Bàsan
* 20 am Màrt - Osman II, ann an Istanbul. 16mh Bey Impireachd nan Otomanach.
Roinn-seòrsa:1620an
1623

**MDCXXIII**

## Tachartasan
* 6 an Lùnasdal - Taghadh Phàpa Urbain VIII, ann an Cathair na Bhatacain.
*Chaidh Prionnsalachd Hohenzollern-Hechingen (A' Ghearmailt) a stèidheachadh.
*Chaidh Oilthigh Javeriana (Coloimbia) a stèidheachadh.

## Breithean
	
## Bàsan
* 8 an t-Iuchar - Alessandro Ludovisi, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp bho 1621 gu ruige 1623.
  
Roinn-seòrsa:1620an
1624

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1624** (**MDCXXIV**). 

## Tachartasan
* Chaidh Pacho (Coloimbia) a stèidheachadh.
* Chaidh Eabhraig Nuadh (Na Stàitean Aonaichte) a stèidheachadh.
* Chaidh Abaid a' Chridhe Mìlise anns An Abaid Ùr, Alba, a dhùnadh.

## Breithean
	
## Bàsan
  
Roinn-seòrsa:1620an
1625

**MDCXXV**

## Tachartasan
*Chaidh Nizhyn (An Ucràin) a stèidheachadh.

## Breithean
* 24 an t-Sultain - Johan de Witt, ann an Dordrecht. Neach-poileataigs às Na Tìrean Ìsle.
*Fernando Francisco de Escobedo, ann am Martos (Castilla). Neach-poileataigs agus ceannsaiche às An Spàinn.

## Bàsan
* 27 am Màrt &ndash; Rìgh Seumas VI Alba is I Shasainn (rug. 1566)
  
Roinn-seòrsa:1620an
1626

**MDCXXVI**

## Tachartasan

## Breithean
	
## Bàsan
* 7 an Gearran &ndash; Uilleam V, Dùic na Bavaria (rug. 1548)
  
Roinn-seòrsa:1620an
1627

**MDCXXVII**

## Tachartasan
*Chaidh Basseterre, prìomh-bhaile Naomh Crìstean agus Nibheis, a’ stèidheachadh leis na Frangaich

## Breithean
* Raibeart Ó Baoghail

## Bàsan
*23 an Cèitean: Luis de Góngora, ann an Córdoba. Bàrd às An Spàinn.
Roinn-seòrsa:1620an
1628

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1628** (**MDCXXVIII**). 

## Tachartasan

## Breithean
	
## Bàsan
  
Roinn-seòrsa:1620an
1629

**MDCXXIX**

## Tachartasan

## Breithean
* 17 an Lùnasdal &ndash; Rìgh Iain III Sobieski na Pòlainn (ch. 1696)
	
## Bàsan
  
Roinn-seòrsa:1620an
1630

**MDCXXX**

## Tachartasan

## Breithean
* 29 an Cèitean &ndash; Rìgh Teàrlach II Shasainn, Alba is Èireann (ch. 1685)
	
## Bàsan

Roinn-seòrsa:1630an
1631

Bha a' bhliadhna 1631 'na bliadhna chumanta.

## Tachartasan
* Chaidh Girón (Coloimbia) a steidheachadh.
*Thug An t-Suain thairis Szczecin.

## Breithean

## Bàsan
  
Roinn-seòrsa:1630an
1632

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1632** (**MDCXXXII**). 

## Tachartasan
* Chaidh Oilthigh a stèidheachadh ann an Tartu (Eastòinia)

## Breithean
* 24 an t-Samhain - Baruch Spinoza, ann an Amsterdam. Feallsanaiche às Na Tìrean Ìsle.
* 31 an Dàmhair - Johannes Vermeer, peantair às na Tìrean Ìsle.

## Bàsan

Roinn-seòrsa:1630an
1633

**MDCXXXIII**

## Tachartasan

## Breithean
* 8 an t-Sultain &ndash; Ferdinand IV na Gearmailt (ch. 1654)
* 14 an Dàmhair &ndash; Rìgh Seumas VII Alba is II Sasainn is Èireann (ch. 1701)
* Hendrik de Fromantiou, ann am Maastricht. Peantair às Na Tìrean Ìsle.

## Bàsan
  
Roinn-seòrsa:1630an
1634

**MDCXXXIV**

## Tachartasan
* Chaidh na roinnean Suainis Dalarnas län, Jönköpings län, Kalmar län, Uppsala län, Västmanlands län, Östergötlands län agus Södermanlands län a stèidheachadh.

## Breithean

* 23 an Dùbhlachd - Mariana na h-Ostaire, *reina consorte* na Spàinne

## Bàsan
  
Roinn-seòrsa:1630an
1635

**MDCXXXV**

## Tachartasan

## Breithean
* 13 am Faoilleach &ndash; Philipp Jakob Spener, diadhaire Gearmailteach (ch. 1705)
	
## Bàsan
* 27 an Lùnastal - Lope de Vega, bàrd agus sgrìobhadair Spàinnteach. 
* 25 an Dùbhlachd &ndash; Samuel de Champlain, fear-malairt Frangach agus stèidheadair Quebec
  
Roinn-seòrsa:1630an
1636

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1636** (**MDCXXXVI**). 

## Tachartasan
* Chaidh Guateque (Coloimbia) a steidheachadh.

## Breithean
	
## Bàsan
  
Roinn-seòrsa:1630an
1637

**MDCXXXVII**

## Tachartasan

## Breithean
	
## Bàsan
* 15 an Gearran &ndash; Ferdinand II, Impire Naomh Ròmanach (rug. 1578)
  
Roinn-seòrsa:1630an
1640

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1640** (**MDCXL**). 

## Tachartasan
* Chaidh Taubaté (Braisil) a stèidheachadh.
* Chaidh Oilthigh Helsinki (Suòmaidh) a stèidheachadh.

## Breithean
	
## Bàsan
*8 an Gearran - Murad IV, ann an Istanbul. Seachdamh ceannard deug Impireachd nan Otomanach.
Roinn-seòrsa:1640an
1638

**MDCXXXVIII**

## Tachartasan
* Chaidh an roinn Västerbotten län a chruthachadh anns an t-Suain.

## Breithean
* 5 an t-Sultain &ndash; Rìgh Louis XIV na Frainge (ch. 1715).
	
## Bàsan
  
Roinn-seòrsa:1630an
1639

**MDCXXXIX**

## Tachartasan
* Chaidh Barranquilla (Coloimbia) a steidheachadh.

## Breithean
	
## Bàsan
*20 am Faoilleach - Mustafa I, ann an Istanbul. Còigeamh ceannard deug Impireachd nan Otomanach.
Roinn-seòrsa:1630an
1643

**MDCXLIII**

## Tachartasan

## Breithean
* 4 am Faoilleach &ndash; Isaac Newton, neach-feallsanachd nadar agus matamataics Sasannach (ch. 1727)
	
## Bàsan

Roinn-seòrsa:1640an
1644

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1644** (**MDCXLIV**). 

## Tachartasan
* 15 an t-Sultain - Taghadh Phàpa Innocentius X, ann an Cathair na Bhatacain.
* Chaidh 's-Graveland (Na Tìrean Ìsle) a chlàradh airson a' chiad turas.

## Breithean
	
## Bàsan
* 29 an t-Iuchar - Maffeo Barberini, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp bho 1623 gu ruige 1644.

Roinn-seòrsa:1640an
1645

**MDCXLV**

## Tachartasan
*Blàr Inbhir Lòchaidh
## Breithean
	
## Bàsan
*24 an Dàmhair - Martin Chemnitz, ann an Krnov (An t-Seic). Riochdaire Dioplòmasach.
*8 an t-Sultain - Francisco de Quevedo, ann am Villanueva de los Infantes. Bàrd agus sgrìobhadair às An Spàinn.
Roinn-seòrsa:1640an
1646

**MDCXLVI**

## Tachartasan
*Chaidh Velyki Sorochyntsi (An Ucràin) a chlàradh airson a' chiad turais.

## Breithean
* 15 an Giblean – Rìgh Christian V na Danmhairg (ch. 1699)
* 1 an t-Iuchar – Gottfried Wilhelm Leibnitz, matamataigear às a' Ghearmailt

## Bàsan
 
Roinn-seòrsa:1640an
1647

**MDCXLVII**

## Tachartasan

## Breithean
* 7 am Faoilleach &ndash; Wilhelm Ludwig, Dùic na Württemberg (ch. 1677)
	
## Bàsan

Roinn-seòrsa:1640an
1648

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1648** (**MDCXLVIII**). 

## Tachartasan
* 24 an Dàmhair – Sìth Westfalen: Thàinig crìoch air Cogadh na trichead bliadhna.
* 24 an Dàmhair - Bha an Eilbheis a' sgaradh *de jure* bho Ìmpireachd Naomh na Ròimhe.
* Tòiseach Kawagoe Matsuri.

## Breithean
	
## Bàsan
 
Roinn-seòrsa:1640an
1642

**MDCXLII**

## Tachartasan
* Chaidh Montreal, Canada a stèidheachadh.
* Thòisich Cogadh Sìobhalta Shasainn. (crìoch 1651)

## Breithean

## Bàsan
* 8 am Faoilleach - Galileo Galilei, ann am  Firenze. Fear-saidheans às An Eadailt.

Roinn-seòrsa:1640an
1641

**MDCXLI**

## Tachartasan

## Breithean
* 7 an t-Sultain &ndash; Tokugawa Ietsuna, shogun Seapanach (ch. 1680)
	
## Bàsan

Roinn-seòrsa:1640an
1649

**MDCXLIX**

## Tachartasan

## Breithean
* 23 an t-Iuchar - Giovanni Francesco Albani, ann an Urbino. Pàp bho 1700 gu ruige 1721.

## Bàsan
*27 am Màrt - Chaochail Seumas VI Alba is I Shasainn ann an Taigh Theobalds, Lunnainn
 
Roinn-seòrsa:1640an
1650

**MDCL**

## Tachartasan
* Chaidh Castries, prìomh-bhaile Naomh Lùisia a stèidheachadh leis na Frangaich
* 3 an t-Sultain - rinn na Sasannaich fo Oliver Cromwell a' chùis air na h-Albannaich fo David Leslie anns an dàrna Blàr Dhùn Bharra
* Chaidh Fredericia (An Danmhairg) a stèidheachadh.

## Breithean
* 2 an Gearran - Pietro Francesco Orsini, ann an Gravina in Puglia. Pàp bho 1724 gu ruige 1730.
* 14 an t-Samhain &ndash; Uilleam III Shasainn is II Alba.

## Bàsan
* 21 an Cèitean - Seumas Greumach, a' chiad mharcais Mhonadh Rois (cùl-taic Teàrlaich I, air a chur gu bàs)

Roinn-seòrsa:1650an
1652

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1652** (**MDCLII**). 

## Tachartasan
* 6 an Giblean - Chaidh Kaapstad a stèidheachadh.
* Chaidh Sumy (An Ucràin)  a stèidheachadh.

## Breithean
* 7 an Giblean - Lorenzo Corsini, ann am Firenze. Pàp bho 1730 gu ruige 1740.

## Bàsan
  
Roinn-seòrsa:1650an
1653

**MDCLIII**

## Tachartasan
* Chaidh Oilthigh an Rosario a stèidheachadh ann am Bogotá.
* Chaidh Neuwied (A' Ghearmailt) a stèidheachadh.

## Breithean

## Bàsan

Roinn-seòrsa:1650an
1654

**MDCLIV**

## Tachartasan
* Chaidh an roinn Suainis Västernorrlands län a stèidheachadh.
* Chaidh Kharkiv (An Ucràin) a stèidheachadh.

## Breithean
* 9 an t-Iuchar &ndash; Impire Reigen na Seapan (ch. 1732)
	
## Bàsan
  
Roinn-seòrsa:1650an
1657

**MDCLVII**

## Tachartasan

## Breithean
* 11 an t-Iuchar &ndash; Rìgh Frederick I na Prùis (ch. 1713)
	
## Bàsan
* 2 an Giblean &ndash; Ferdinand III, Impire Naomh Ròmanach (rug. 1608)
* 7 am Màrt - Balthasar van der Ast, ann an Delft. Peantair às Na Tìrean Ìsle.

Roinn-seòrsa:1650an
1658

**MDCLVIII**

## Tachartasan
* Dh'fhoillsich Johan de Witt an leabhar *Elementa curvarum linearum*.

## Breithean
	
## Bàsan
* 3 an t-Sultain - Oliver Cromwell, seanailear Sasannach agus riaghladair Breatannach

Roinn-seòrsa:1650an
1659

**MDCLIX**

## Tachartasan
* Chaidh Diùcachd Nassau-Usingen a stèidheachadh
* Thàinig Aois an Òir san Spàinn gu crìoch.

## Breithean
* 12 an t-Ògmhios &ndash; Yamamoto Tsunetomo, samurai Seapanach (d. 1719
	
## Bàsan
* Abel Tasman, ann am Batavia. Maraiche agus Fear-malairt às Na Tìrean Ìsle.

Roinn-seòrsa:1650an
1660

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1660** (**MDCLX**). 

## Tachartasan
* 29 an Cèitean - aiseag Theàrlaich II mar rìgh na h-Alba, Sasainn is Èirinn tro Chòradh Bhreda.

## Breithean
	
## Bàsan
* 6 an Lùnastal - Diego Velázquez, ann am Madrid. Peantair às An Spàinn.
Roinn-seòrsa:1660an
1655

**MDCLV**

## Tachartasan
* 7 an Giblean -  Chaidh Fabio Chigi a thaghadh mar Phàpa Alasdair VII.
* Fhuair Horodok (An Ùcrain) a chuid chòirichean.

## Breithean
* 13 an Cèitean - Michelangelo dei Conti, ann am Poli. Pàp bho 1721 gu ruige 1724.

## Bàsan
* 7 am Faoilleach - Giovanni Battista Pamphilj (neo Pamphili), san Ròimh.  Pàp bho 1644 gu ruige 1655.

Roinn-seòrsa:1650an
1661

**MDCLXI**

## Tachartasan

## Breithean
* 6 an t-Samhain &ndash; Rìgh Teàrlach II na Spàinne (ch. 1700)
	
## Bàsan

Roinn-seòrsa:1660an
1656

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1656** (**MDCLVI**). 

## Tachartasan

## Breithean
	
## Bàsan
  
Roinn-seòrsa:1650an
1662

**MDCLXII**

## Tachartasan
*Thug An Danmhairg greim air Innis Tìle
* Chaidh Ivano-Frankivsk (An Ucràin) a stèidheachadh.

## Breithean
* 30 an Giblean &ndash; Mary II na Sasainn, Alba is Èireann (ch. 1694)
	
## Bàsan

Roinn-seòrsa:1660an
1665

**MDCLXV**

## Tachartasan
* Chaidh Oilthigh Kiel, A' Ghearmailt a stèidheachadh.

* 7 an Giblean - Taghadh Phàpa Alasdair VII, ann an Cathair na Bhatacain.

## Breithean
* 6 an Gearran &ndash; Ban-rìgh Anna na Breatainn Mhòr  (ch. 1714)

## Bàsan
* 31 an Cèitean - Pieter Janszoon Saenredam, ann an Haarlem. Peantair às Na Tìrean Ìsle.
* 17 an t-Sultain &ndash; Rìgh Philip IV na Spàinne (rug. 1605)

Roinn-seòrsa:1660an
1666

**MDCLXVI**

## Tachartasan
* Chaidh oilthigh a thogail ann an Lund (An t-Suain).

## Breithean
* 4 an t-Sultain - Anna Maria Ehrenstrahl, ann an Stockholm. Neach-ealain às An t-Suain.
* 6 an t-Sultain &ndash; Tsar Ivan V na Ruis (ch. 1696)

## Bàsan

Roinn-seòrsa:1660an
1667

**MDCLXVII**

## Tachartasan
* 20 an t-Ògmhios - Taghadh Phàpa Clemens IX, ann an Cathair na Bhatacain.
## Breithean
* 30 an t-Samhain &ndash; Jonathan Swift, sgrìobhadair Èireannach (ch. 1745)
	
## Bàsan
* 22 an Cèitean - Fabio Chigi, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp bho 1665 gu ruige 1667.

Roinn-seòrsa:1660an
1663

**MDCLXIII**

## Tachartasan

## Breithean
* 22 am Màrt &ndash; August Hermann Francke, pears-eaglais Gearmailteach  (ch. 1727)
	
## Bàsan

Roinn-seòrsa:1660an
1664

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1664** (**MDCLXIV**). 

## Tachartasan
* Chaidh Quibdó (Coloimbia) a stèidheachadh.
* Chaidh Erfurt a thoirt a-steach gu Mainz.
* Chaidh Bàrr na Dris a stèidheachadh.

## Breithean
	
## Bàsan
*27 an Lùnasdal - Francisco de Zurbarán, ann am Fuente de Cantos. Peantair às An Spàinn.
Roinn-seòrsa:1660an
1668

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1668** (**MDCLXVIII**). 

## Tachartasan

## Breithean
	
## Bàsan

Roinn-seòrsa:1660an
1669

**MDCLXIX**

## Tachartasan

## Breithean
	
## Bàsan
* 23 an Cèitean - Joris van der Haagen, ann an Den Haag. Peantair às Na Tìrean Ìsle.
* 4 an Dàmhair - Rembrandt Harmenszoon van Rijn, ann an Amsterdam. Peantair às na Tìrean Ìsle.
* 9 an Dùbhlachd - Giulio Rospigliosi, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp bho 1667 gu ruige 1669.
 
Roinn-seòrsa:1660an
1670

**MDCLXX**

## Tachartasan
* 29 an Giblean - Chaidh Emilio Bonaventura Altieri a thaghadh mar Phàpa Clemens X ann an Cathair na Bhatacain.
* Jena na phrìomh-bhaile air Saxe-Jena.

## Breithean
*Toirdhealbhach Ó Cearbhalláin, Clàrsair.

## Bàsan
* 28 an t-Ògmhios - Hendrick Martensz Sorgh, ann an Rotterdam. Peantair às Na Tìrean Ìsle.

Roinn-seòrsa:1670an
1671

**MDCLXXI**

## Tachartasan

## Breithean
* 7 am Màrt - Rugadh Rob Ruadh MacGriogair

## Bàsan
 
Roinn-seòrsa:1670an
1672

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1672** (**MDCLXXII**). 

## Tachartasan
* Bliadhna na Dosgainne airson nan Tìrean Ìsle.

## Breithean
	
## Bàsan
* 20 an Lùnasdal - Johan de Witt, ann an Den Haag. Neach-poileataigs às Na Tìrean Ìsle.

Roinn-seòrsa:1670an
1673

**MDCLXXIII**

## Tachartasan
*Chaidh Berdiansk (An Ucràin) a stèidheachadh.

## Breithean
* 18 am Màrt - Spencer Compton, prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte

## Bàsan
 
Roinn-seòrsa:1670an
1674

**MDCLXXIV**

## Tachartasan
* Chaidh an roinn Suainis Kronobergs län a stèidheachadh.

## Breithean
* 17 an t-Iuchar - Isaac Watts, laoidheadair

## Bàsan
* 8 an t-Samhain &ndash; John Milton, bàrd Sasannach
 
Roinn-seòrsa:1670an
1675

**MDCLXXV**

## Tachartasan
* Chaidh Medellín (Coloimbia) a steidheachadh.

## Breithean
* 31 am Màrt - Prospero Lorenzo Lambertini, ann am Bologna. Pàp bho 1740 gu ruige 1758.

## Bàsan
* 15 an Dùbhlachd - Johannes Vermeer, peantair às na Tìrean Ìsle.

Roinn-seòrsa:1670an
1676

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1676** (**MDCLXXVI**).

## Tachartasan
* Chaidh Bello (Coloimbia) a steidheachadh.
* 21 an t-Sultain – Taghadh Phàpa Innocentius XI, ann an Cathair na Bhatacain.

## Breithean
* 26 an Lùnasdal - Robert Walpole, Prìomh-mhinistear na Breatainn Mhòr

## Bàsan
* 29 an Giblean - Michiel de Ruyter, ann am Bàgh Siracusa. Àrd-mharaiche às Na Tìrean Ìsle.
* 22 an t-Iuchar - Emilio Bonaventura Altieri, san Ròimh. Pàp bho 1655 gu ruige 1676.

Roinn-seòrsa:1670an
1677

**MDCLXXVII**

## Tachartasan
* 4 an t-Samhain - Phòs Màiri II Shasainn is Alba Uilleam III Shasainn is II Alba.

## Breithean
* 4 an Gearran &ndash; Johann Ludwig Bach, cumadair-ciùil Gearmailteach (ch. 1731)
* 8 an Gearran &ndash; Jacques Cassini, reuladair Frangach (d. 1756)

## Bàsan
* 21 an Gearran - Baruch Spinoza, ann an Den Haag. Feallsanaiche às Na Tìrean Ìsle.

Roinn-seòrsa:1670an
1678

**MDCLXXVIII**

## Tachartasan
* Chaidh an roinn Suainis Gotlands län a stèidheachadh.

## Breithean
* 14 an Giblean - Abraham Darby, maighstir-iarrainn Shasunnach.
* 26 an t-Iuchar &ndash; Joseph I, Impire Naomh Ròmanach (ch. 1711)

## Bàsan

Roinn-seòrsa:1670an
1679

**MDCLXXIX**

## Tachartasan
* 22 an t-Ògmhios - Blàr Drochaid Bothail, anns a thug Diùc Montmouth buaidh air na Cùmhnantaich
* Chaidh El Cocuy (Coloimbia) a steidheachadh.

## Breithean

## Bàsan

Roinn-seòrsa:1670an
1680

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1680** (**MDCLXXX**). 

## Tachartasan
* Halle (Saale) fo riaghladh na Prùise.
* Chaidh Karlskrona (An t-Suain) agus Kreminna (An Ucràin) a stèidheachadh.

## Breithean
	
## Bàsan

Roinn-seòrsa:1680an
1681

**MDCLXXXI**

## Tachartasan
*Chaidh Izyum (An Ucràin) a stèidheachadh.

## Breithean
* 14 am Màrt &ndash; Georg Philipp Telemann, cumadair-ciùil gearmailteach (ch. 1767)
	
## Bàsan
* 8 an Dùbhlachd - Gerard ter Borch, ann an Deventer. Peantair às Na Tìrean Ìsle.

Roinn-seòrsa:1680an
1682

**MDCLXXXII**

## Tachartasan
* Chaidh Philadelphia a stèidheachadh

## Breithean
Seumas Greumach, a' chiad Dhiùc a' Mhonaidh Roise. Neach-poileataigs à Alba.

## Bàsan
*3 an Giblean - Bartolomé Esteban Murillo, ann an Sevilla. Peantair às An Spàinn.
Roinn-seòrsa:1680an
1683

**MDCLXXXIII**

## Tachartasan
* Chaidh Socorro (Coloimbia) a stèidheachadh.
* Chaidh an roinn Suainis Blekinge län a stèidheachadh.

## Breithean
*Deòrsa II, Rìgh Bhreatainn is Èireann, ann an Hànobhar.

## Bàsan

Roinn-seòrsa:1680an
1684

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1684** (**MDCLXXXIV**). 

## Tachartasan

## Breithean

## Bàsan

Roinn-seòrsa:1680an
1686

**MDCLXXXVI**

## Tachartasan

## Breithean
* 16 am Faoilleach &ndash; Archibald Bower, eachdraiche Albannach (ch. 1766)
	
## Bàsan

Roinn-seòrsa:1680an
1687

**MDCLXXXVII**

## Tachartasan
* Chaidh Bissau, prìomh-bhaile Gini-Bissau, a stèidheachadh leis a' Phortagail 

## Breithean
	
## Bàsan
 
Roinn-seòrsa:1680an
1688

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1688** (**MDCLXXXVIII**). 

## Tachartasan
* 11 an Dùbhlachd - Deireadh rìoghachadh Sheumais VII.
* An t-Ar-a-mach Glòrmhor - Alba, Sasainn is Èirinn
* Chaidh  an Làmh-sgrìobhainn Fheàrnaig a sgrìobhadh eadar 1688 agus 1693 le Donnchadh nam Pìos

## Breithean
* 10 an t-Ògmhios - Rìgh Seumas VIII Alba agus III Shasainn

## Bàsan
*Fernando Francisco de Escobedo, ann an Consuegra (Castilla). Neach-poileataigs agus ceannsaiche às An Spàinn.
Roinn-seòrsa:1680an
1690

**MDCXC**

## Tachartasan
* Càth na Boinne, 1mh Iuchar (sean nòs).
* Chaidh Santa Rosa de Viterbo (Coloimbia) a steidheachadh.

## Breithean
	
## Bàsan
 
Roinn-seòrsa:1690an
1691

**MDCXCI**

## Tachartasan

## Breithean
	
## Bàsan
* 1 an Gearran - Pietro Vito Ottoboni, san Ròimh.  Pàp bho 1689 gu ruige 1691.
* 31 an Dùbhlachd - Raibeart Ó Baoghail, ann an Lunnainn. Nàdar-fheallsanaiche.

Roinn-seòrsa:1690an
1689

**MDCLXXXIX**

## Tachartasan
* 27 an t-Iuchar - Cath Raon Ruairidh
* 21 an Lùnasdal - Blàr Dhùn Chailleann
* 6 an Dàmhair - Taghadh Phàpa Alasdair VIII, ann an Cathair na Bhatacain.
* Sgrios nam Frangach ann an Heidelberg agus Worms.

## Breithean

## Bàsan
* 12 an Giblean – Benedetto Odescalchi, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp bho 1676 gu ruige 1689.
* 16 an Giblean – Aphra Behn, sgrìobhadair is eadar-theangaiche Sasannach.

Roinn-seòrsa:1680an
1685

**MDCLXXXV**

## Tachartasan
* 6 an Gearran - Tòiseachadh rìoghachadh Sheumais VII.
* Chaidh La Estrella (Coloimbia) a steidheachadh.

## Breithean
* 13 an Gearran - Georg Friedrich Händel, ceòl-sgrìobhaiche Gearmailteach, ann an Halle (Saale).
* 21 am Màrt - Johann Sebastian Bach, ceòl-sgrìobhaiche Gearmailteach, ann an Eisenach.

## Bàsan
 
Roinn-seòrsa:1680an
1692

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1692** (**MDCXCII**). 

## Tachartasan
*Thachair Murt Ghlinne Comhainn (Alba).

## Breithean

## Bàsan
 
Roinn-seòrsa:1690an
1693

**MDCXCIII**

## Tachartasan
* Chaidh Salem (Jersey Nuadh) a stèidheachadh.
* Phòs Rob Ruadh MacGriogair ri Màiri Eilidh NicGriogair ann an Gleann Aircleid (Alba).

## Breithean
* 7 am Màrt - Carlo della Torre di Rezzonico, ann an Venezia. Pàp bho 1758 gu ruige 1769.
* 21 an t-Iuchar - Thomas Pelham-Holles, prìomh-mhinistear na Breatainn Mòire.

## Bàsan
* 28 an t-Ògmhios - Hendrik de Fromantiou, ann am Berlin. Peantair às Na Tìrean Ìsle.

Roinn-seòrsa:1690an
1694

**MDCXCIV**

## Tachartasan
* 27 an t-Iuchar - Chaidh Banca Shasainn a stèidheachadh.

## Breithean
*21 an t-Samhain - Voltaire, ann am Paris.

## Bàsan
* 25 an t-Sultain - Henry Pelham, prìomh-mhinistear ann am Breatainn.

Roinn-seòrsa:1690an
1695

**MDCXCV**

## Tachartasan
* Thathaich bòcan Achadh nan Càrn, Alba.

## Breithean
* 17 an t-Iuchar &ndash; Chaid am Banca na h-Alba a stèidheachadh.

## Bàsan

Roinn-seòrsa:1690an
1696

'S e bliadhna-leum a bha ann an **1696** (**MDCXCVI**). 

## Tachartasan

## Breithean

## Bàsan
*16 an Cèitean - Mariana na h-Ostaire, *reina consorte* na Spàinne 

Roinn-seòrsa:1690an
1697

**MDCXCVII**

## Tachartasan

## Breithean
* 6 an Lùnasdal &ndash; Teàrlach VII, Impire Naomh Ròmanach (ch. 1745)
	
## Bàsan
 
Roinn-seòrsa:1690an
1698

**MDCXCVIII**

## Tachartasan

## Breithean
* An Gearran &ndash; Colin Maclaurin, neach-matamataigs Albannach (ch. 1746)

## Bàsan
 
Roinn-seòrsa:1690an
1699

## Tachartasan
* Fhuair Sasannach, don b'ainm Tomas Savery, brebhet airson "Inneal Teine"

## Breithean

## Bàsan
 
Roinn-seòrsa:1690an
Pàillean

Tha **pàillean** na togalach air raon lùth-chleasa. Se teanta mòr a tha ann cuideachd.

Roinn-seòrsa:ailtireachd
Roinn-seòrsa:spòrs
Taigh nan Cumantan

Se aon den dà phàirt phàrlamaid Westminster a tha ann an **Taigh nan Cumantan**. Taghar an taigh seo leis na bhòtairean Breatannach tro siostam sgìreil (first past the post). Tha na BP a’ tighinn à dh’Alba, Sasainn, a’ Chuimrigh, Èirinn a Tuath is a’ Chòrn.

Tha beingean fiodha ann, agus brat-ùrlair uaine. Tha dà thaobh ann, agus tha sin eu-coltach an comais ri pàrlamaidean eile, mar ann am Bruiseal, far a bheil foirm cruinnichte, neo crudha ann, mar is trice.

## Faic cuideachd

* Prìomh Mhinistearan na Rìoghachd Aonaichte
* Taigh nam Morairean

Roinn-seòrsa:poileataigs
Taigh nam Morairean

Se aon den dà phàirt phàrlamaid Westminster a tha ann an **Taigh nam Morairean**. Se seo am pàirt a tha connspaideach air sgàth nach eil cruth deamocratach air. Bho thùs, shuidh uachdaran Shasainn ann, ach a-nis, chan eil ach “morairean-beatha” ann a-nis, a tha taghadh leis an riaghaltais.

Tha na beingean ann an Taigh nam Morairean dearg.

* Taigh nan Cumantan

Roinn-seòrsa:poileataigs
Tuath-Cheòl

Tha **Tuath-Cheòl** (Beurla: *Country and Western*) na sheòrsa ciùil Aimearaganach, a tha a' cleachdadh giotaran gu tric. Is ann às an seann-cheòl a dh’Èirinn is Alba a tha tuath-cheòl. 

## Ceòladairean
* Glen Campbell
* Johnny Cash
* Alison Krauss
* Willie Nelson
* Tammy Wynette
* Dolly Parton
* Kenny Rogers
* Shania Twain
* Garth Brooks

## Artagailean eile
* gille-cruidh
* siar-sgeul
* Blues
* Bluegrass
* Scrumpy and Western
* Cajun (ceòl)

Roinn-seòrsa:Ceòl
Roinn-seòrsa:Tuath-Cheòl
Roinn-seòrsa:Na Stàitean Aonaichte
Siar-sgeul

Tha an **Siar-sgeul** (Beurla: *Western*) na sheòrsa de litreachas neo film a tha a’ buntainn ri beatha nan gillean-cruidh, agus eachdraidh “seann iar” nan Stàitean Aonaichte.

Roinn-seòrsa:Litreachas
Roinn-seòrsa:Film
Roinn-seòrsa:Na Stàitean Aonaichte
1500an

*Is docha gu bheil thu a' lorg na [[16mh Linn]]*
Bha na **1500an** san 16mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1500 is 31 an Dùbhlachd 1509. 'S e na ciad deich-bliadhna den linn.

* 1500 
* 1501 
* 1502 
* 1503 
* 1504 
* 1505 
* 1506 
* 1507 
* 1508
* 1509

Roinn-seòrsa:16mh linn
*
1510an

Bha na **1510an** san 16mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1510 is 31 an Dùbhlachd 1519. 'S e na ciad deich-bliadhna den linn.

* 1510 
* 1511 
* 1512 
* 1513 
* 1514 
* 1515 
* 1516 
* 1517 
* 1518
* 1519

Roinn-seòrsa:16mh linn
*
1520an

Bha na **1520an** san 16mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1520 is 31 an Dùbhlachd 1529. 'S e na ciad deich-bliadhna den linn.

* 1520 
* 1521 
* 1522 
* 1523 
* 1524 
* 1525 
* 1526 
* 1527 
* 1528
* 1529

Roinn-seòrsa:16mh linn
*
1530an

Bha na **1530an** san 16mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1530 is 31 an Dùbhlachd 1539. 'S e na ciad deich-bliadhna den linn.

* 1530 
* 1531 
* 1532 
* 1533 
* 1534 
* 1535 
* 1536 
* 1537 
* 1538
* 1539

Roinn-seòrsa:16mh linn
*
1540an

Bha na **1540an** san 16mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1540 is 31 an Dùbhlachd 1549. 'S e na ciad deich-bliadhna den linn.

* 1540 
* 1541 
* 1542 
* 1543 
* 1544 
* 1545 
* 1546 
* 1547 
* 1548
* 1549

Roinn-seòrsa:16mh linn
*
1570an

Bha na **1570an** sa 16mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1570 is 31 an Dùbhlachd 1579. 'S e na ciad deich-bliadhna den linn.

* 1570 
* 1571 
* 1572 
* 1573 
* 1574 
* 1575 
* 1576 
* 1577 
* 1578
* 1579

Roinn-seòrsa:16mh linn
*
1560an

Bha na **1560an** san 16mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1560 is 31 an Dùbhlachd 1569. 'S e na ciad deich-bliadhna den linn.

* 1560 
* 1561 
* 1562 
* 1563 
* 1564 
* 1565 
* 1566 
* 1567 
* 1568
* 1569

Roinn-seòrsa:16mh linn
*
1580an

Bha na **1580an** san 16mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1580 is 31 an Dùbhlachd 1589. 'S e na ciad deich-bliadhna den linn.

* 1580 
* 1581 
* 1582 
* 1583 
* 1584 
* 1585 
* 1586 
* 1587 
* 1588
* 1589

Roinn-seòrsa:16mh linn
*
1590an

Bha na **1590an** san 16mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1590 is 31 an Dùbhlachd 1599. 'S e na ciad deich-bliadhna den linn.

* 1590 
* 1591 
* 1592 
* 1593 
* 1594 
* 1595 
* 1596 
* 1597 
* 1598
* 1599

Roinn-seòrsa:16mh linn
*
1550an

Bha na 1550s, sa 16mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1550 is 31 an Dùbhlachd 1559. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1550 
* 1551 
* 1552 
* 1553 
* 1554 
* 1555 
* 1556 
* 1557 
* 1558
* 1559

Roinn-seòrsa:16mh linn
*
1450an

Bha na 1450s, sa 15mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1450 is 31 an Dùbhlachd 1459. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1450 
* 1451 
* 1452 
* 1453 
* 1454 
* 1455 
* 1456 
* 1457 
* 1458
* 1459

Roinn-seòrsa:15mh linn
*
1410an

Bha na 1410s, sa 15mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1410 is 31 an Dùbhlachd 1419. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1410 
* 1411 
* 1412 
* 1413 
* 1414 
* 1415 
* 1416 
* 1417 
* 1418
* 1419

Roinn-seòrsa:15mh linn
*
1420an

Bha na 1420s, sa 15mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1420 is 31 an Dùbhlachd 1429. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1420 
* 1421 
* 1422 
* 1423 
* 1424 
* 1425 
* 1426 
* 1427 
* 1428
* 1429

Roinn-seòrsa:15mh linn
*
1430an

Bha na 1430s, sa 15mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1430 is 31 an Dùbhlachd 1439. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1430 
* 1431 
* 1432 
* 1433 
* 1434 
* 1435 
* 1436 
* 1437 
* 1438
* 1439

Roinn-seòrsa:15mh linn
*
1460an

Bha na 1460s, sa 15mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1460 is 31 an Dùbhlachd 1469. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1460 
* 1461 
* 1462 
* 1463 
* 1464 
* 1465 
* 1466 
* 1467 
* 1468
* 1469

Roinn-seòrsa:15mh linn
*
1470an

Bha na 1470s, sa 15mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1470 is 31 an Dùbhlachd 1479. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1470 
* 1471 
* 1472 
* 1473 
* 1474 
* 1475 
* 1476 
* 1477 
* 1478
* 1479

Roinn-seòrsa:15mh linn
*
1480an

Bha na 1480s, sa 15mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1480 is 31 an Dùbhlachd 1489. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1480 
* 1481 
* 1482 
* 1483 
* 1484 
* 1485 
* 1486 
* 1487 
* 1488
* 1489

Roinn-seòrsa:15mh linn
*
1490an

Bha na 1490s, sa 15mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1490 is 31 an Dùbhlachd 1499. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1490 
* 1491 
* 1492 
* 1493 
* 1494 
* 1495 
* 1496 
* 1497 
* 1498
* 1499

Roinn-seòrsa:15mh linn
*
1440an

Bha na 1440s, sa 15mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1440 is 31 an Dùbhlachd 1449. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1440 
* 1441 
* 1442 
* 1443 
* 1444 
* 1445 
* 1446 
* 1447 
* 1448
* 1449

Roinn-seòrsa:15mh linn
*
1310an

Bha na 1310s, sa 14mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1310 is 31 an Dùbhlachd 1319. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1310 
* 1311 
* 1312 
* 1313 
* 1314 
* 1315 
* 1316 
* 1317 
* 1318
* 1319

Roinn-seòrsa:14mh linn
*
1320an

Bha na 1320s, sa 14mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1320 is 31 an Dùbhlachd 1329. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1320 
* 1321 
* 1322 
* 1323 
* 1324 
* 1325 
* 1326 
* 1327 
* 1328
* 1329

Roinn-seòrsa:14mh linn
*
1330an

Bha na 1330s, sa 14mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1330 is 31 an Dùbhlachd 1339. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1330 
* 1331 
* 1332 
* 1333 
* 1334 
* 1335 
* 1336 
* 1337 
* 1338
* 1339

Roinn-seòrsa:14mh linn
*
1340an

Bha na 1340s, sa 14mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1340 is 31 an Dùbhlachd 1349. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1340 
* 1341 
* 1342 
* 1343 
* 1344 
* 1345 
* 1346 
* 1347 
* 1348
* 1349

Roinn-seòrsa:14mh linn
*
1350an

Bha na 1350s, sa 14mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1350 is 31 an Dùbhlachd 1359. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1350 
* 1351 
* 1352 
* 1353 
* 1354 
* 1355 
* 1356 
* 1357 
* 1358
* 1359

Roinn-seòrsa:14mh linn
*
1360an

Bha na 1360s, sa 14mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1360 is 31 an Dùbhlachd 1369. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1360 
* 1361 
* 1362 
* 1363 
* 1364 
* 1365 
* 1366 
* 1367 
* 1368
* 1369

Roinn-seòrsa:14mh linn
*
1370an

Bha na 1370s, sa 14mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1370 is 31 an Dùbhlachd 1379. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1370 
* 1371 
* 1372 
* 1373 
* 1374 
* 1375 
* 1376 
* 1377 
* 1378
* 1379

Roinn-seòrsa:14mh linn
*
1380an

Bha na 1380s, sa 14mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1380 is 31 an Dùbhlachd 1389. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1380 
* 1381 
* 1382 
* 1383 
* 1384 
* 1385 
* 1386 
* 1387 
* 1388
* 1389

Roinn-seòrsa:14mh linn
*
1390an

Bha na 1390s, sa 14mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1390 is 31 an Dùbhlachd 1399. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1390 
* 1391 
* 1392 
* 1393 
* 1394 
* 1395 
* 1396 
* 1397 
* 1398
* 1399

Roinn-seòrsa:14mh linn
*
1290an

Bha na 1290s, sa 13mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1290 is 31 an Dùbhlachd 1299. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1290 
* 1291 
* 1292 
* 1293 
* 1294 
* 1295 
* 1296 
* 1297 
* 1298
* 1299

Roinn-seòrsa:13mh linn
*
1280an

Bha na 1280s, sa 13mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1280 is 31 an Dùbhlachd 1289. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1280 
* 1281 
* 1282 
* 1283 
* 1284 
* 1285 
* 1286 
* 1287 
* 1288
* 1289

Roinn-seòrsa:13mh linn
*
1250an

Bha na 1250s, sa 13mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1250 is 31 an Dùbhlachd 1259. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1250 
* 1251 
* 1252 
* 1253 
* 1254 
* 1255 
* 1256 
* 1257 
* 1258
* 1259

Roinn-seòrsa:13mh linn
*
1240an

Bha na 1240an, sa 13mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1240 is 31 an Dùbhlachd 1249. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1240 
* 1241 
* 1242 
* 1243 
* 1244 
* 1245 
* 1246 
* 1247 
* 1248
* 1249

Roinn-seòrsa:13mh linn
*
1230an

Bha na 1230s, sa 13mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1230 is 31 an Dùbhlachd 1239. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1230 
* 1231 
* 1232 
* 1233 
* 1234 
* 1235 
* 1236 
* 1237 
* 1238
* 1239

Roinn-seòrsa:13mh linn
*
1210an

Bha na 1210s, sa 13mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1210 is 31 an Dùbhlachd 1219. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1210 
* 1211 
* 1212 
* 1213 
* 1214 
* 1215 
* 1216 
* 1217 
* 1218
* 1219

Roinn-seòrsa:13mh linn
*
1220an

Bha na 1220s, sa 13mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1220 is 31 an Dùbhlachd 1229. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1220 
* 1221 
* 1222 
* 1223 
* 1224 
* 1225 
* 1226 
* 1227 
* 1228
* 1229

Roinn-seòrsa:13mh linn
*
1270an

Bha na 1270s, sa 13mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1270 is 31 an Dùbhlachd 1279. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1270 
* 1271 
* 1272 
* 1273 
* 1274 
* 1275 
* 1276 
* 1277 
* 1278
* 1279

Roinn-seòrsa:13mh linn
*
1260an

Bha na 1260an, sa 13mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1260 is 31 an Dùbhlachd 1269. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1260 
* 1261 
* 1262 
* 1263 
* 1264 
* 1265 
* 1266 
* 1267 
* 1268
* 1269

Roinn-seòrsa:13mh linn
*
1130an

Bha na 1130s, sa 12na linn, eadar 1 am Faoilleach 1130 is 31 an Dùbhlachd 1139. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1130 
* 1131 
* 1132 
* 1133 
* 1134 
* 1135 
* 1136 
* 1137 
* 1138
* 1139

Roinn-seòrsa:12mh linn
*
1140an

Bha na 1140s, sa 12na linn, eadar 1 am Faoilleach 1140 is 31 an Dùbhlachd 1149. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1140 
* 1141 
* 1142 
* 1143 
* 1144 
* 1145 
* 1146 
* 1147 
* 1148
* 1149

Roinn-seòrsa:12mh linn
*
1150an

Bha na 1150s, sa 12na linn, eadar 1 am Faoilleach 1150 is 31 an Dùbhlachd 1159. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1150 
* 1151 
* 1152 
* 1153 
* 1154 
* 1155 
* 1156 
* 1157 
* 1158
* 1159

Roinn-seòrsa:12mh linn
*
1160an

Bha na 1160an, sa 12na linn, eadar 1 am Faoilleach 1160 is 31 an Dùbhlachd 1169. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1160 
* 1161 
* 1162 
* 1163 
* 1164 
* 1165 
* 1166 
* 1167 
* 1168
* 1169

Roinn-seòrsa:12mh linn
*
1120an

Bha na 1120s, sa 12na linn, eadar 1 am Faoilleach 1120 is 31 an Dùbhlachd 1129. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1120 
* 1121 
* 1122 
* 1123 
* 1124 
* 1125 
* 1126 
* 1127 
* 1128
* 1129

Roinn-seòrsa:12mh linn
*
1170an

Bha na 1170s, sa 12na linn, eadar 1 am Faoilleach 1170 is 31 an Dùbhlachd 1179. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1170 
* 1171 
* 1172 
* 1173 
* 1174 
* 1175 
* 1176 
* 1177 
* 1178
* 1179

Roinn-seòrsa:12mh linn
*
1180an

Bha na 1180s, sa 12na linn, eadar 1 am Faoilleach 1180 is 31 an Dùbhlachd 1189. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1180 
* 1181 
* 1182 
* 1183 
* 1184 
* 1185 
* 1186 
* 1187 
* 1188
* 1189

Roinn-seòrsa:12mh linn
*
1190an

Bha na 1190s, sa 12na linn, eadar 1 am Faoilleach 1190 is 31 an Dùbhlachd 1199. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1190 
* 1191 
* 1192 
* 1193 
* 1194 
* 1195 
* 1196 
* 1197 
* 1198
* 1199

Roinn-seòrsa:12mh linn
*
1110an

Bha na 1110s, sa 12na linn, eadar 1 am Faoilleach 1110 is 31 an Dùbhlachd 1119. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1110 
* 1111 
* 1112 
* 1113 
* 1114 
* 1115 
* 1116 
* 1117 
* 1118
* 1119

Roinn-seòrsa:12mh linn
*
1010an

Bha na 1010s, sa 11mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1010 is 31 an Dùbhlachd 1019. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1010 
* 1011 
* 1012 
* 1013 
* 1014 
* 1015 
* 1016 
* 1017 
* 1018
* 1019

Roinn-seòrsa:11mh linn
*
1020an

Bha na 1020s, sa 11mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1020 is 31 an Dùbhlachd 1029. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1020 
* 1021 
* 1022 
* 1023 
* 1024 
* 1025 
* 1026 
* 1027 
* 1028
* 1029

Roinn-seòrsa:11mh linn
*
1030an

Bha na 1030s, sa 11mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1030 is 31 an Dùbhlachd 1039. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1030 
* 1031 
* 1032 
* 1033 
* 1034 
* 1035 
* 1036 
* 1037 
* 1038
* 1039

Roinn-seòrsa:11mh linn
*
1040an

Bha na 1040s, sa 11mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1040 is 31 an Dùbhlachd 1049. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1040 
* 1041 
* 1042 
* 1043 
* 1044 
* 1045 
* 1046 
* 1047 
* 1048
* 1049

Roinn-seòrsa:11mh linn
*
1050an

Bha na 1050s, sa 11mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1050 is 31 an Dùbhlachd 1059. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1050 
* 1051 
* 1052 
* 1053 
* 1054 
* 1055 
* 1056 
* 1057 
* 1058
* 1059

Roinn-seòrsa:11mh linn
*
1060an

Bha na 1060s, sa 11mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1060 is 31 an Dùbhlachd 1069. Se na ciad deich-bliadhna den linn

* 1060 
* 1061 
* 1062 
* 1063 
* 1064 
* 1065 
* 1066 
* 1067 
* 1068
* 1069

Roinn-seòrsa:11mh linn
*
1070an

Sheas na 1070an, san 11mh Linn, eadar 1 am Faoilleach 1070 agus 31 an Dùbhlachd 1079. 'S e a chiad deichead den linn.

* 1070 
* 1071 
* 1072 
* 1073 
* 1074 
* 1075 
* 1076 
* 1077 
* 1078
* 1079

Roinn-seòrsa:11mh linn
*