Iain Moireach

B' e sgrìobhadair, foghlamaiche agus craoladair Gàidhlig à Barabhas, Leòdhas a bh' ann an **Iain Moireach **(1938-2018). Choisinn e cliù mar sgrìobhadair dràma agus sgeulachdan goirid gu sònraichte leis na sgeulachdan 'Briseadh na Cloiche', 'Feòil a' Gheamraidh' agus 'An Aghaidh Choimheach'. Thug e bliadhnaichean an sàs ann an obair foghlaim agus an craoladh cuideachd. 

## Beatha
Rugadh Iain Moireach ann am Barabhas, Eilean Leòdhais anns a' Mhàrt 1938. Bha e aithnichte leis an ainm Seonaidh Fhionnlaigh. 

B’ e Canèideanach, ’s e *Canadian veteran*, a bha na athair agus b’ e boireannach à Asainte a bha na mhàthair. 

Fhuair e foghlam ann an Sgoil MhicNeacail agus aig Oilthigh Dhùn Èideann. Bha e a' teagaisg ann an sgoil ann am Baile nam Feusgan. Bha e na fhear-deasachaidh aig Comann nan Leabhraichean bho 1969. Thuirt e gu tric gum b' e an saothair a bu thlachdmhor a rinn e an siud and deasachadh air *Suathadh ri Iomadh Rubha* leis a' Phuilean.

An uair sin, thill e a Leòdhas far an robh e an sàs bhon toiseach ann am Pròiseact Dà-Chànanach nan Eilean Siar. Agus an uairsin, mar iar-stiùiriche foghlam aig Comhairle nan Eilean Siar, bha e na mheadhan air iomadh rud a chur air adhart, bhon chompanaidh foillseachaidh Acair gu Cinema Sgìre. 

Leis an Dr Fionnlaigh MacLeòid, rinn e iomairt gus companaidh foillseachaidh a chur air chois a chuireadh taic ri Foghlam tro Mheadhan na Gàidhlig. B' e Acair a bh' ann le Moireach mar fear de na prìomh stiùirichean. 

## Sgrìobhadh
Sgrìobh Moireach bàrdachd, dealbhan-cluiche agus sgeulachdan goirid. Thuirt e fhèin nach robh roghainn aige ach na h-ìomhaighean a bhiodh a' tighinn thuige a chur air pàipeir. Nochd iomadh sgeulachd aige anns na h-irisean Gairm agus Gath. Chaidh cruinneachaidhean den sgrìobhaidhean fhoillseachadh cuideachd. Nuair a chaidh faighneachd do Shomhairle MacGill-Èain beagan bhliadhnaichean mus do chaochail e cò na sgrìobhadairean Gàidhlig dhan robh spèis aige, b' e Iain Moireach a' chiad fhear a dh'ainmich e.

Sgrìobh Moireach an sgeulachd 'An Tuiteamas' nuair a bha tòrr bruidhinn mu dhaoine a bhith a' siubhal chun na gealaich agus chruthaich e an sgeulachd timcheall air neach-fànais a' tighinn gu talamh.

## Leabhar-chlàr

### Rosg
* *An rathad dhachaigh* (Steòrnabhagh: Acair, 1994)

### Sgeulachdan goirid
* 'An Aghaidh Choimheach'
*'Am Bucas'
* 'Am Pàrtaidh'
* 'Briseadh na Cloiche'
* 'Dà mhionad, no Fracas'
* 'An Dealachadh'
*'Feòil a' Gheamhraidh'
* 'Mo Chrannchur'
*'An Tuiteamas'

### Dealbhan-chluiche
* *Snìomh nan dual* (Steòrnabhagh: Acair, 2007) cruinneachadh:
**Feumaidh sinne bhith gàireachdainn
**Balaich a' chruidh
**An coigreach
**Rèiteach
**An treas fàd

### Deasachadh

* Caimbeul, Aonghas. *Suathadh ri iomadh rubha: eachdraidh a bheatha,* deasaichte le Iain Moireach (Glaschu: Gairm, 1973)

## Tùsan mu a dheidhinn

* Thuige Seo Iain Moireach a’ còmhradh ri Dòmhnall Moireasdan. Earrann air LearnGaelic.com
* Dà Sgeulachdan le Iain Moireach, Iain Moireach a' leughadh 'An Tuiteamas' agus 'Mo Chrannchur'. Radio nan Gàidheal. Ciad chraoladh 25 Màrt 2018 
* A' Cuimhneachadh Iain Moireach, taghadh bho thasglann a’ phrògram, is cuid de na còmhraidhean a bh' aig Iain le Coinneach MacÌomhair, Radio nan Gàidheal 22 Samhain 2018
* MacPherson, Iain S. (2012) "Briseadh na Cloiche air Oir an Fhàsaich: Iain Moireach agus Albert Camus" ann an *Sùil air an t-Saoghal*  (Brig o’ Turk, Perthshire: Clann Tuirc), dd. 115-130. 

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Iain Moireach air Tobar an Dualchais
*An Sgeulachd Ghoirid - le dà sgeulachd le Iain Moireach]
**Feòil a’ Gheamhraidh
**Briseadh na Cloiche
* BBC Naidheachdan 2018-11-18: Iain Moireach, 1938-2018
* BBC Naidheachdan 2018-11-18: Iain Moireach, 1938-2018 *(aithris bhideo 3:21)*

Roinn-seòrsa:Bàird Ghàidhlig
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Gàidhlig
Moireach, Iain