open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Àird an Arbha

'S e tuineachadh air a' Ghàidhealtachd a th' ann an **Àird an Arbha** (Beurla: *Ardnarff*).  Tha e suidhichte air bruach a deas Loch Carrann. Tha Port an t-Sròim mu 2 mìle (3 km) san iar air Àird an Arbha. Tha an rathad A890 a' dol troimhe agus tha an rathad-iarrainn Caol Loch Aillse a' dol seachad air. 

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

* Gazetteer for Scotland (Beurla)

Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Roinn-seòrsa:Ros is Cromba
Roinn-seòrsa:Paraiste Loch Aillse
Cumhagaidh

'S e tuineachadh beag air a' Ghàidhealtachd a th' ann an **Cumhagaidh** (Beurla: *Cougie*). Tha e suidhichte rud beag gu deas air Loch Afraig agus Loch Beinn a' Mheadhoin faisg air an Abhainn Deabhag. Tha bàrr uisge aibhne an seo mu 265 meatair os cionn na mara. Tha Cumhagaidh mu 10 cilemeatairean san iar-dheas air Tomich agus mu 16 cilemeatairean san iar-dheas air Canaich. 'S e A' Mhanachainn an thaigh-bhaile, tha e mu 45 cilemeatairean air falbh.

Tha Cumhagaidh suidhichte anns an Tèarmann Nàdair Nàiseanta (NNR) Gleann Afraig.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

* Glen Affric NNR - Duilleag oifigeil (Beurla)
* Glen Affric (Beurla)
* Gazetteer for Scotland Fios agus mapaichean (Beurla)

## Dealbhan

Faidhle:Cougie2.jpg|Air mullach Chàrn na Leitir Beithe, sealladh gu tuath
Faidhle:Cougie3.jpg|Air mullach Chàrn na Leitir Beithe, sealladh chun na h-àirde an iar-dheas


Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Tòrr nan Clàr

*Is dòcha gu bheil sibh a' lorg an loch [[Loch Carrann]]*.

'S e baile air a' Ghàidhealtachd a th' ann an **Tòrr nan Clàr** neo **Loch Carrann** (Beurla: *Lochcarron*).  Tha e suidhichte air bruach a iar-thuath Loch Carrainn. Tha na shìneadh mu dà mhìle air a' bhruach agus a' gabhail a-steach cuid tuineachaidhean beaga eile.  Ann an 2001 bha 923 duine a' fuireach ann.

Anns an 19mh linn bha ainm eile air, an toiseach chanadh *Janetown* ris agus dh'atharraich sin an uair sin gu *Jeantown*. 

Tha pàipear-naidheachd ionadail "An Carrannach" ann a nochdas gach mios.

Tha am baile tarraingeach don luchd-turais, tha Bealach na Bà, rathad cliùiteach a leanas chun na Comraiche, faisg air làimh. A thaobh spòrs tha Comann Camanachd Loch Carrainn ann agus tha club seòlaidh ann a tha fosgailte do mhuinntir an àite is luchd-turais. Tha ceumannan coise ann don luchd coiseachd cuideachd. 

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

* Duilleag oifigeil Tòrr nan Clàr
* Undiscovered Scotland (Beurla)
* Gazetteer for Scotland (Beurla)

Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
An Sròm Mòr

'S e baile beag air a' Ghàidhealtachd a th' ann **An Sròm Mòr**.  Tha e suidhichte air bruach an iar-thuath Loch Carrainn mu 3.5 mìle san iar-dheas air Tòrr nan Clàr. Gus na 1970an bha seirbhisean aiseig a' dol eadar a' bhaile seo agus Port an t-Sròim.

Tha tobhta caisteil ann, "*Strome Castle*" a chaidh a thogail ann an 1472. Bha e aig Clann Dhòmhnaill Ghlinne Garadh gus an chaidh a sgrios le Clann MhicChoinnich Chinn Tàile ann an 1602. 
An-diugh chan eil ach ballachan briste rim faicinn. Bho 1939 a-mach tha e fo chùram Urras Nàiseanta na h-Alba. 

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Am Baile - Port an t-Sròim

## Dealbhan

Scotland Strome Castle.jpg|Strome Castle 
Scotland Loch Carron.jpg|Ballaichean a' chaisteil


Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Loch Beannach

'S e loch ann an Alba a tha ann an **Loch Beannach**. Tha e  suidhichte ann an Asaint mu 2 mhìle san àird an iar Loch Asainte agus mu 4 mìle air falbh bho Loch an Inbhir.

Tha an loch mu 1.25 mìle (2 km) a dh'fhad agus tha an leud aige beagan nas lugha na 530 slat (485 m) aig an àite as leathainne. San fharsaingeachd tha e mu 250 slat (229 m) a leud. Tha Loch Beannach cho mòr ri 117 acair agus tha an àrainn drèanaidh aige cho mòr ri gu bhith dà mhìle ceàrnagach (5 km²). 'S e 13 troigh (4 m) an domhainneachd mheadhanach aige le 38 troigh (12 m) aig an àite as doimhne. Tha an t-uisge a' sruthadh a-mach às an loch do Loch Bad nan Aighean agus bhon an seo don Abhainn Inbhir.

Tha torr eileanan ann an Loch Beannach.

Tha cas-cheum ann don luchd-coiseachd a bhios a' tòiseachadh aig pàirc-chàraichean "*Little Assynt Field*" agus a leanas seachad air Loch Beannach.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Mapa an locha ''Bathymetrical Survey of the Fresh-Water Lochs of Scotland (1910). 
* Fiosrachadh airson luchd-coiseachd aig Walkhighlands.co.uk (Beurla)
 
* Gazetteer for Scotland (Beurla)

Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Asaint
Loch na Doire Daraich

'S e loch ann an Alba a tha ann an **Loch na Doire Daraich**. Tha an t-ainm **Loch Culag** cumanta a-measg muinntir an àite cuideachd.. Tha e suidhichte ann an Asaint mu 1/4 mìle san àird an iar-dheas air Loch an Inbhir.

Tha an loch mu leth-mhìle a dh'fhad agus tha an leud aige beagan nas lugha na ¼ mìle aig an àite as leathainne. San farsaingeachd tha e mu 1/7 mìle a leud. Tha Loch na Doire Daraich cho mòr ri 44 acair agus tha an àrainn drèanaidh dìreach aige cho mòr ri beagan a bharrachd na mìle ceàrnagach. Ach tha an t-uisge bho Loch Druim Suardalain a' sruthadh anns an loch seo cuideachd agus mar sin tha an àrainn drèanaidh timcheall air 14 mìle ceàrnagach uile gu lèir. 'S e 3,5 troigh an domhainneachd mheadhanach aige le 9 troigh aig an àite as doimhne. Tha bàrr uisge an locha 72,5 troigh os cionn na mara.  Tha Abhainn na Culeig a' sruthadh tro Loch na Doire Daraich agus a' toirt an uisge a-mach gu Loch Inbhir.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

* Mapa an locha ''Bathymetrical Survey of the Fresh-Water Lochs of Scotland (1910).

Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Asaint
Loch Druim Suardalain

'S e loch ann an Alba a tha ann an **Loch Druim Suardalain**. Tha e  suidhichte ann an Asaint mu mhìle san àird an iar air Loch Inbhir agus mu leth-mhìle san àird an ear-dheas air Loch na Doire Daraich.

Tha an loch mu 3/4 mìle (1,2 km) a dh'fhad agus tha an leud aige mu  ¼ mile (400 m) aig an àite as leathainne. San farsaingeachd tha e mu 1/6 mile (267 m) a leud. Tha Loch Druim Suardalain cho mòr ri 79 acair agus tha an àrainn drèanaidh aige cho mòr ri beagan a bharrachd na 13 mìle ceàrnagach.  'S e beagan a bharradh na 10 troigh (3 m) an domhainneachd mheadhanach aige le 31 troigh (9,50 m) aig an àite as doimhne.
Tha bàrr uisge an locha mu 134,5 troigh (41 meatair) os cionn na mara.
Thèid an loch a lìonadh tro Abhainn Bad na h-Achlaise le uisge bho Loch na Gainimh agus sruthaidh an t-uisge a-mach às an loch tro Uigh a' Bhalgain gu Loch na Doire Daraich.

Air bruach a thuath tha *Glencanisp Lodge* ann, taigh-seilg a chaidh a thogail anns na 1800an aig àm Bhictorianach.  An diugh tha e aig an Assynt Foundation a bhios ga chleachdadh mar thaigh fèin-frithealaidh air mhàl airson bhuidhnean.
 
Tha rathad bho Loch an Inbhir a' dol seachad air Loch Druim Suardalain gus an taigh-seilg, an uair sin tha dìreach cas-cheum ann a leanas air adhart.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Mapa an locha ''Bathymetrical Survey of the Fresh-Water Lochs of Scotland (1910).

Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Asaint
Achd Ath-leasachaidh Fearainn (Alba) 2003

'S e achd na Pàrlamaid Albannach a th' ann an **Achd Ath-leasachaidh Fearainn (Alba) 2003** (Beurla: *Land Reform (Scotland) Act 2003*). 
Tha trì pàirtean ann:
#  Tha e a' stèidheachadh còir cothruim saor air an dùthaich, mar a bha e gu tradaiseanta.
# Thug e còir ceannachd do choimhearsnachdan fearann a cheannachd ma bhios e airson reic. 
# Chaidh còir ceannachd a thoirt do bhuidheann coimhearsnachd croitearachd eadhon an aghaidh miann nan uachdarain airson leasachaidhean eaconomach is sòisealta a chur air adhart.

## Faic cuideachd
* Achd na Croitearachd (1886)

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Croitearachd
Ath-leasachaidh Fearainn (Alba) 2003, Achd
Roinn-seòrsa:Eachdraidh na h-Alba
The Assynt Foundation

'S e buidheann-charthannachd a th' ann an ** The Assynt Foundation**. Tha i suidhichte ann an Asaint.

Chaidh a' bhuidheann a stèidheachadh gus am fearann a leasachadh airson math na coimhearsnachd is na daoine ionadail. Anns an Iuchar 2005 cheannaich iad na h-oighreachdan Glencanisp is Drumrunie a rèir Achd Ath-leasachaidh Fearainn (Alba) 2003. Tha na h-oighreachdan cho mòr ri 44,500 acair uile gu lèir agus a' gabhail a-steach na beanntan Sula Bheinn, Canasp, Cul Mor and Cul Beag. Chaidh iad a reic airson £2,900,000. 

Tha an Assynt Foundation a' ruith  "*Glencanisp Lodge*" a tha suidhichte air Loch Druim Suardalain, gus cosnaidhean a thoirt do mhuinntir an àite. 'S e seann taigh-seilg a th' ann a chaidh a thogail aig àm Bhictorianach.

An dèidh Oighreachd Asaint a Tuath 's e sin an dàrna buidheann ann an Asaint a cheannaich am fearann aca.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*  The Assynt Foundation - duilleag oifigeil
* Mapa na h-oighreachd

Roinn-seòrsa:Asaint
Eilean Bhuchain

'S e baile ann an ear-thuath na h-Alba a tha ann an **Eilean Bhoghachain**  neo **Ealain**   (Beurla: *Ellon*). 

Tha e ann an Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain (Siorrachd Obar Dheathain ro 1975). Tha e mu 16 mìltean (26 km) san àird a tuath air Obar Dheathain. Tha e suidhichte air bruach Uisge Ythan.

Ann an 2001 bha 8,754 duine a' fuireach an seo. 

## Giùlan
Tha e na laighe faisg air an A90.

## Àitichean inntinneach
Tha tobhtaichean *Ellon Castle* rim faicinn ann anm meadhan a' bhaile. Chaidh an caisteal ath-thogail ann an 1780 leis an 4mh Iarla Obar Dheathain.  Tha seann eaglais paraiste ann, eaglais "*St Mary*",  a chaidh a stèidheachadh ann an 1310. Chaidh a h-ath-thogail ann an 1777.

Cuideachd tha seann drochaid ann ris an canar "*Old Bridge of Ellon*"  a chaidh a thogail ann an 1793. Ged a tha e dùinte airson chàraichean a-nis thèid a chleachdadh le luchd-coiseachd gus an latha an-diugh. Tha e clàraichte air liosta nan togalaichean "Grade A" mar làrach ailtireach cudromach eachdraidheil aig Alba Aosmhor a-nis. 

## Daoine ainmeil
* Alexander Mitchell (1817-1887), neach-poileataigs Ameireaganach
* Paul Sturrock (1956-), cluicheadair ball-coise
* Evelyn Glennie (1965-), ceòladair

## Iomraidhean


## Dealbhan

Ellon Castle - geograph.org.uk - 768894.jpg|Castle Ellon
St Mary on the Rock Church, Ellon 01.JPG|Eaglais "*St Mary on the Rock*"
Old bridge of Ellon, 'Auld Briggie' 01.JPG|An t-seann drochaid


## Ceanglaichean a-mach

*Ellon Times, pàipear naidheachd ionadail

Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Roinn-seòrsa:Siorrachd Obar Dheathain
Roinn-seòrsa:Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain
Loch Leitir Easaidh

'S e loch ann an Alba a tha ann an **Loch Leitir Easaidh** neo **Letteressie**.  Tha e suidhichte dìreach san àird an iar air Loch Asainte  ann an Asaint.

Tha an loch mu leth-mhìle (0,8 km) a dh'fhad agus tha an leud aige beagan nas lugha na 700 slat aig an àite as leathainne. San farsaingeachd tha e mu 230 slat a leud. Tha Loch Leitir Easaidh cho mòr ri 62 acair agus tha an àrainn drèanaidh aige cho mòr ri gu bhith  2 2/3  mìle ceàrnagach. 'S e 20 troigh (6,1 m) an domhainneachd mheadhanach aige le 70 troigh (21 m) aig an àite as doimhne. Tha bàrr uisge an locha mu 217 troigh (66 m) os cionn na mara.
Thèid an loch a lìonadh le uisge bho Loch Bad a' Chigean is Loch na h-Innse Fraoich. Sruthaidh an t-uisge a-mach à Loch Leitir Easaidh chun an ear ann an Loch Asainte tro abhainn ghoirid a bhios dìreach cuid slatan a dh'fhad.

Thàinig ainm an locha bho eas a tha suidhichte aig ceann an iar an locha.

Tha cas-cheum ann timcheall air Loch Leitir Easaidh is Loch na h-Innse Fraoich a bhios rèidh agus freagarrach do dhaoine ann an cathair-chuibhle.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

* Mapa an locha ''Bathymetrical Survey of the Fresh-Water Lochs of Scotland (1910)
* Fiosrachadh airson luchd-coiseachd aig Walkhighlands.co.uk (Beurla)

Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Asaint
Loch Beannacharan

'S e loch ann an Alba a tha ann an **Loch Beannacharan**; ainmean eile: **Loch Bunacharan** is  **Loch Banchron**.  Tha e  suidhichte ann an Gleann Srath Farair ann an Siorrachd Inbhir Nis mu mhìle san àird an ear air Loch a' Mhuillidh agus mu 6 mìle san àird an ear air Loch Monar.

Tha an loch mu 1.5 mìle (2,4 km) a dh'fhad agus tha an leud aige beagan nas lugha na 587 slat (537 m) aig an àite as leathainne. Tha Loch Beannacharan cho mòr ri 157 acair (0,6 km²)  agus tha an àrainn drèanaidh aige cho mòr ri gu bhith ceithir mìle ceàrnagach (10,3 km²). Tha an doimhneachd aige 113 troigh (34 m) aig an àite as doimhne. Tha an t-uisge a' sruthadh a-mach às an loch don Abhainn Farrar.

Tha Loch Beannacharan suidhichte aig ceann sreath lochan Ghleann Srath Farair. Tha uisge Loch Calavie, Loch an Tachdaidh, a' Ghead Loch, Loch Monar agus Loch a' Mhuillidh a' sruthadh a-steach dhan loch seo.  

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

* Mapa an locha ''Bathymetrical Survey of the Fresh-Water Lochs of Scotland (1910). 
* Glen Strathfarrar
* Fiosrachadh airson luchd-coiseachd aig Walkhighlands.co.uk (Beurla)
* Dealbhan
* Gazetteer for Scotland (Beurla)

Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Loch Maol a' Choire

'S e loch ann an Alba a tha ann an **Loch Maol a' Choire**, ainm eile: **Loch Mhaolach-coire**.  Canar cuideachd **Mulach-Corrie** no **Gillaroo Loch** ris. Tha e  suidhichte ann an Asaint mu dà mhìle san àird an iar-dheas air Innis nan Damh aig ceann Loch Asainte agus mu 4 mìle air falbh bho Loch an Inbhir.

Tha an loch mu 600 slat (548 m) a dh'fhad agus tha an leud aige beagan nas lugha na 250 slat (228 m) aig an àite as leathainne.  Tha Loch Maol a' Choire cho mòr ri 20 acair agus tha an àrainn drèanaidh aige cho mòr ri gu bhith 512 acair. 'S e 5 troigh (1.5 m) an domhainneachd mheadhanach aige le 8 troigh (2.4 m) aig an àite as doimhne. Tha an t-uisge a' sruthadh a-mach às an loch seo tro Allt na Glaice Moire do Abhainn Traligill, a bhios a' dol gu ceann Loch Asainte faisg air inbhir Abhainn Loanan.

Fhuair Loch Maol a' Choire an t-ainm "Gillaroo Loch" air sgàth 's gu bheil na bric anns an loch coltach mar na  "Gillaroo Trout"  ann an Lough Melvin.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Mapa an locha ''Bathymetrical Survey of the Fresh-Water Lochs of Scotland (1910).  
* Fiosrachadh airson luchd-coiseachd aig Walkhighlands.co.uk (Beurla)

Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Asaint
Loch Obha, Asaint

*Is dòcha gu bheil sibh a' lorg [[Loch Obha]] ann an Earra-Ghàidheal is Bòd* 

'S e loch ann an Alba a tha ann an **Loch Obha** (Beurla: *Loch Awe*). Tha e  suidhichte ann an Asaint mu 4 mìle san àird an deas air Innis nan Damh air taobh an rathaid a leanas gu Alltnacealgach. Tha Canisp san iar-dheas dheth agus tha Cnoc an Leathaid Buidhe suidhichte san iar is Beinn an Fhuarain san ear.

Tha an loch mu 1.400 slat (1.28 km) a dh'fhad agus tha an leud aige beagan nas lugha na 530 slat (484 m) aig an àite as leathainne. San farsaingeachd tha e mu 265 slat (242 m) a leud. Tha Loch Obha cho mòr ri 86 acair agus tha an àrainn drèanaidh aige cho mòr ri gu bhith  3.2 mìle ceàrnagach ( 8.3 km²). 'S e 5 troigh (1.5 m) an domhainneachd mheadhanach aige le 7 troigh (2,1 m) aig an àite as doimhne.
Tha bàrr uisge an locha mu 504 troigh (153 meatair) os cionn na mara. 

Thèid an loch a lìonadh bho Loch na Cruagaich tro abhainn a thig a-steach don loch faisg air an àite far a beil an t-uisge a' sruthadh a-mach à Loch Obha tro Abhainn Loanan gu Loch Asainte.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Mapa an locha ''Bathymetrical Survey of the Fresh-Water Lochs of Scotland (1910).  
* Gazetteer for Scotland
* Fiosrachadh airson luchd-coiseachd aig Walkhighlands.co.uk (Beurla)

Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Asaint
Morven Christie

'S e cleasaiche à Alba a tha ann am **Morven Christie**. Rugadh i ann am Baile Eilidh ann an 1979.

## Filmichean
Seo liosta de chuid de na filmichean as ainmeile aice:
* 2005: House of 9
* 2005: Dot.Kill
* 2006: The Flying Scotsman
* 2009: The Young Victoria
* 2011: Gee Gee
* 2011: Hollow
* 2012: Shell
* 2014: Lilting

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Morven Christie

Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Loch Monar

'S e loch mòr ann an Alba a tha ann an **Loch Monar**. Tha e suidhichte ann an Gleann Srath Farair ann an Siorrachd Rois, Siorrachd Inbhir Nis agus Siorrachd Chrombaigh (an-diugh: Comhairle na Gàidhealtachd) air a' Ghàidhealtachd, mu 5 mìle san àird an iar air Loch a' Mhuillidh agus mu 6 mìle san àird an iar air Loch Beannacharan.

A rèir suirbhidh a rinneadh ann an 1903 bha an loch mu 4 mìle (6 km) a dh'fhaid agus beagan nas lugha na 587 slat (537 m) a leud aig an àite as leathainne.  
Chaidh dama a' thogail ann an 1960. An-diugh tha Loch Monar mu 8 mìle (13 km) a dh'fhad.
Tha an àrainn drèanaidh aige cho mòr ri gu bhith 41 mìle ceàrnagach (106 km²). 
'S e loch-tasgaidh airson uisge-òil a th' ann an Loch Monar.
Tha t-uisge Loch Calavie, Loch an Tachdaidh agus a' Ghead Loch a' sruthadh a-steach dhan loch seo.
Tha an t-uisge a' sruthadh a-mach às an loch don Gharbh-uisge agus a nuair sin do dh'Abhainn Farair.

Tha Loch Monar suidhichte anns na beanntan aig ceann an iar Gleann Srath Farair. 'S iad cuid dhiubh a tha faisg air: Sgùrr a' Chaorachain, Sgùrr Choinnich, Maoile Lunndaidh, Lurg Mhòr, Sgùrr a' Choire Ghlais agus Bidean a' Choire Sheasgaich.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

* Mapa an locha ''Bathymetrical Survey of the Fresh-Water Lochs of Scotland (1910). 
* Mapa an locha OS
* Glen Strathfarrar
* Fiosrachadh airson luchd-coiseachd aig Walkhighlands.co.uk (Beurla)
* Dealbhan
* Gazetteer for Scotland (Beurla)

Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Royal Caledonian School

B' e sgoil agus ostail airson dìlleachdain Albannach a bh' anns an **Royal Caledonian School**.

Chaidh a stèidheachadh ann an 1815 fo iùil Comunn Gaidhealach Lunnainn gus taic a thoirt do dhìlleachdain Albannach ann an Lunnainn a bha air an athraichean a chall anns na Cogaidhean Napoleon.

An toiseach, bha e ann an Lunnainn agus an uair sin ann am Bushey, Hertfordshire.

## Iomraidhean
* Reid, Eideard J. 1960. 'Litir' ann an *Gairm* Àir. 33. Am Foghar 1960, d.67

## Ceanglaichean a-mach
* Royal Caledonian Schools Trust

Roinn-seòrsa:Sgoiltean
Shotts

'S e baile ann am meadhan na h-Alba faisg air an Àird Ruigh agus Tobar na Màthar a tha ann an **Shotts**.

Tha e ann an Siorrachd Lannraig a Tuath.

## Daoine ainmeil
* Gavin Hamilton, peantair
* George MacBeth, sgrìobhaiche
* Mick McGahey

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath
Whifflet

'S e baile ann am meadhan na h-Alba faisg air Coatbridge a tha ann an **Whifflet** (Beurla: *Whifflet*). Tha e ann an Siorrachd Lannraig a Tuath. 

Tha stèisean-rèile ann.
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath
A' Bhuaile Ghlas

'S e baile ann am meadhan na h-Alba a tha anns **a' Bhuaile Ghlas** (Beurla: *Greenfaulds*). Tha e ann an Siorrachd Lannraig a Tuath. 

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Roinn-seòrsa:Paraiste Chomar nan Allt
Roinn-seòrsa:Siorrachd Dhùn Breatann
Roinn-seòrsa:Comhairle Siorrachd Lannraig a Tuath
Bàrr Geadaidh

'S e baile ann am meadhan na h-Alba a tha ann am **Bàrr Geadaidh** (Beurla: *Bargeddie*). Tha e ann an Siorrachd Lannraig a Tuath. Ann an 2011 bha 2790 daoine a' fuireach ann am Bàrr Geadaidh.
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath
Achadh an Loch

'S e baile ann am meadhan na h-Alba a tha ann an **Achadh an Loch** no **Achadh an Locha**. (Beurla: *Auchinloch*). Tha e ann an Siorrachd Lannraig a Tuath. 

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Roinn-seòrsa:Paraiste Chathair
Roinn-seòrsa:Siorrachd Lannraig
Roinn-seòrsa:Comhairle Siorrachd Lannraig a Tuath
Loch Garadh

'S e loch ann an Alba a tha ann an **Loch Garadh** (Beurla: *Loch Garry*). Tha e  suidhichte ann an Siorrachd Pheairt mu 2 mhìle san àird an ear Loch Eireachd.

Tha an loch mu 2.5 mìle (4 km) a dh'fhad agus tha an leud aige beagan nas motha na 0.25 mìle aig an àite as leathainne. San fharsaingeachd tha e beagan nas lugha na 440 slat (400 m) a leud. Tha Loch Garadh cho mòr ri 390 acair agus tha an àrainn drèanaidh aige cho mòr ri gu bhith 22.5 mhìle ceàrnagach (58.27 km²). 'S e 50 troigh (15.24 m) an domhainneachd mheadhanach aige le 113 troigh (34.44 m) aig an àite as doimhne. Tha bàrr uisge an locha mu 1320 troigh (400 meatair) os cionn na mara.

Thèid an loch a lìonadh le Allt Shallainn, Allt na Cosaig is Allt Coire Easan aig ceann a deas an locha.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

* Mapa an locha ''Bathymetrical Survey of the Fresh-Water Lochs of Scotland (1910).
* Gazetteer for Scotland

Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle Pheairt is Cheann Rois
Loch Buidhe, Mòinteach Raineach

'S e loch ann an Alba a tha ann an **Loch Buidhe** neo uaireannan **Loch Buie**. Tha e  suidhichte ann am Mòinteach Raineach air a' Ghàidhealtachd. Tha Lochan na Stainge san aird a tuath dheth agus tha Lochan na h-Achlaise san iar-dheas. Chan eil rathad ann a leanas chun an locha agus chan eil duine sam bith a' fuireach faisg air.

Tha an loch mu 580 slat (531 m) a dh'fhad agus tha an leud aige mu 440 slat (440 m) aig an àite as leathainne. San fharsaingeachd tha e mu 292 slat (267 m) a leud. Tha Loch Buidhe cho mòr ri 35 acair agus tha an àrainn drèanaidh aige cho mòr ri gu bhith 11 mhìle ceàrnagach (28.5 km²). 'San fharsaingeachd tha an loch gu math eu-domhain le 3 troigh (0.9 m) aig an àite as doimhne. Tha bàrr uisge an locha mu 981 troigh (300 meatair) os cionn na mara.

Thèid an loch a lìonadh le Abhainn Bà.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Gazetteer for Scotland (Beurla)

Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Lochan na Stainge

'S e loch ann an Alba a tha ann an **Lochan na Stainge** neo **Lochan na-Sting**. Tha e suidhichte faisg air an A82 ann am Mòinteach Raineach, a' Ghàidhealtachd. Tha Loch Buidhe san àird an iar-dheas dheth agus Loch Bà san ear.

Tha an loch mu 0,5 mìle (804 m) a dh'fhad agus tha an leud aige beagan nas lugha na 700 slat (643 m) aig an àite as leathainne. San fharsaingeachd tha e mu 250 slat (228 m) a leud. Tha Lochan na Stainge beagan nas motha na 51 acair agus tha an àrainn drèanaidh dìreach aige cho mòr ri gu bhith 2/3 mìle ceàrnagach (1.7 km²). Ach tha e a' gabhail a steach an t-uisge bho Loch Buidhe cuideachd, mar sin tha an àrainn drèanaidh uile gu lèir cho mòr ri 12 mìle ceàrnagach. Tha dà phàirt ann an Lochan na Stainge le àite caol anns a' mheadhan eatarra far a bheil an t-uisge gu math eu-domhain, mu throigh a-mhàin. 'S e 5 troigh (1.5 m) an domhainneachd mheadhanach aige le 8 troigh (2.4 m) aig an àite as doimhne sa tuath agus le 14 troigh (4.2 m) sa deas.

Tha bàrr uisge an locha timcheall air 970 troigh (295 meatair) os cionn na mara. Thèid an loch a lìonadh le Abhainn Bà san iar-dheas agus sruthaidh an t-uisge a-mach às an loch seo chun an ear gu Loch Bà. Tha trì eileanan mòra is feadhainn beaga ann an Lochan na Stainge.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Mapa an locha ''Bathymetrical Survey of the Fresh-Water Lochs of Scotland (1910).
* Gazetteer for Scotland

Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Loch Bà

'S e loch ann an Alba a tha ann an **Loch Bà**. Tha e suidhichte ann am Mòinteach Raineach air a' Ghàidhealtachd. Tha Loch Buidhe san àird an ear-thuath dheth.

Tha an loch mu 2.49 mìle (4.00 km) a dh'fhad agus tha an leud aige beagan nas motha na mìle aig an àite as leathainne. San fharsaingeachd tha e mu leth mhìle a leud. Tha cumadh gu math neo-chothromach aige. Tha Loch Bà cho mòr ri 12.37 km² (0.92 mìle ceàrnagach) agus tha an àrainn drèanaidh dìreach aige cho mòr ri gu bhith 4,5 mhìle ceàrnagach (11.6 km²).  Ach tha e a' gabhail a steach an t-uisge bho Loch Buidhe, Lochan na Stainge is Lochan na h-Achlaise cuideachd, mar sin tha an àrainn drèanaidh uile gu lèir cho mòr ri gu bhith 17.5 mìle ceàrnagach. 'S e 7.8 troigh (2.4 m) an domhainneachd mheadhanach aige le 29.8 troigh (9.1 m) aig an àite as doimhne.

Tha bàrr uisge an locha mu 957 troigh (291 meatair) os cionn na mara. Thèid an loch a lìonadh le Abhainn Bà san iar agus sruthaidh an t-uisge a-mach às an loch seo chun an ear tro Abhainn Bà gu Loch Laidon.
Tha mòran eileanan ann an Loch Bà, nam measg Eilean Molach is Eilean na h-Iolaire.

Chan eil duine sam bith a' fuireach air bruach no faisg air Loch Bà. Mar sin chan eil rathaidean ann ach aig ceann an ear-thuath an locha, far a bhios an A82 a' dol seachad. Tha Loch Bà math airson iasgach, gu h-àraidh bric. 

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

* Mapa an locha ''Bathymetrical Survey of the Fresh-Water Lochs of Scotland (1910).
* Gazetteer for Scotland

Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Loch Laidon

'S e loch ann an Alba a tha ann an **Loch Laidon**. Tha e suidhichte ann am Mòinteach Raineach air a' Ghàidhealtachd. San ear-dheas dheth tha Loch Bà ann. 

Tha an loch mu 5 1/3 mìle (8,5 km) a dh'fhad, ach tha pàirt ann a bhios a' sìneadh san mu 1,5 mile chun an iar-thuath agus mar sin tha e nas motha na 6 mìle a dh'fhad uile gu lèir. Tha an leud aige gu bhith 3/4 mìle slat (1207 m) aig an àite as leathainne.  San fharsaingeachd tha e mu 580 slat (531 m) a leud. Tha Loch Laidon cho mòr ri 1149 acair agus tha an àrainn drèanaidh dìreach aige beagan nas motha na 30 mìle ceàrnagach (77 km²).  Ach tha e a' gabhail a steach an t-uisge bho  Loch Bà, Loch Buidhe, Lochan na Stainge is Lochan na h-Achlaise cuideachd, mar sin tha an àrainn drèanaidh uile gu lèir cho mòr ri gu bhith 47,5 mìle ceàrnagach. 'S e 35 troigh (77 m) an domhainneachd mheadhanach aige le 128 troigh (117 m) aig an àite as doimhne.

Tha bàrr uisge an locha mu 923.9 troigh (281.6 meatair) os cionn na mara. Thèid an loch a lìonadh san iar dheas bho Loch Bà le Abhainn Bà agus san iar-thuath le Allt Lochain Ghaineamhaich. Sruthaidh an t-uisge a-mach à Loch Laidon chun an ear tro Gharbh Ghaoir do Loch Eigheach.

Tha cuid eileanan ann an Loch Laidon, nam measg Eilean Iubhair.

Chan eil duine sam bith a' fuireach air bruach no faisg air Loch Laidon. Mar sin chan eil rathaidean ann. Faisg  air ceann an ear-thuath an locha tha an *Rannoch Rail Station* ann. Tha an loch seo math airson iasgach, gu h-àraidh airson bric.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Mapa an locha ''Bathymetrical Survey of the Fresh-Water Lochs of Scotland (1910).
* Gazetteer for Scotland

Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Julia Gillard

'S e neach-poileataigs Astràilianach a tha ann an **Julia Eileen Gillard** (IPA:' gɪlaːd; *Y Barri, 29 an t-Sultain, 1961). Bha i na Prìomh-mhinistear na h-Astràilia eadar 2010 agus 2013.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Astràilia
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Cnòideart

'S e sgìre air a' Ghàidhealtachd an iar a th' ann an **Cnòideart**, a tha suidhichte eadar Linne Shlèite, Loch Nibheis agus Loch Shubhairne. Ann an 2001 bha 98 duine a' fuireach ann agus 's e Inbhir Aoidhe am baile as motha ann. Chan fhaighear ann ach le bàta no air cois. Ann an Inbhir Aoidhe tha taigh-òsta a tha ainmeil mar an taigh-òsta as iomallaiche air tìr-mòr Bhreatainn, agus 's e *The Old Forge* an t-ainm a th' air. A bharrachd air sin tha cafaidh, bùth, oifis a' phuist agus oifis fiosrachaidh ann. Tha an sgìre ann an ceann a tuath Chnòideart aithnichte mar na Garbh Chrìochan.

'S e sgìre nàiseanta de bhòidhchead shònraichte a th' ann an Cnòideart, agus tha e tarraingeach do luchd-coiseachd air sgàth 's gu bheil e glè iomallach agus gu bheil Beanntan Rothaich leithid Ladhar Bheinn, Luinne Bheinn, Meall Buidhe agus Sgùrr na Cìche an sin. A bharrachd air sin tha e tarraingeach do sheòladairean agus daoine aig a bheil ùidh ann an nàdar agus fiadh-bheatha.

## Eachdraidh

Ri linn an dàrna Chogaidh bha an oighreachd aig Lord Brocket is e a' cur taic ris na Nàsaich. Ann an 1948 dh'fheuch Seachdnar Chnòideart 65 acair a chur ann an grèim ach bhuannaich Brocket cùis laghail an aghaidh. Cheannaich Philip Rhodes à Surrey ann an 1985 is reic e oighreachd de 16,500 gu companaidh diut, Titaghur, a bha aig Reg Brealey. Ann an suidheachaidhean amharasach chaidh an oighreachd gu Stephen Hinchliffe a bha na stiùiriche aig C. B. Sheffield United còmhla ri Brealey.

Ach a-nise 's ann leis an *Knoydart Foundation* a tha an oighreachd de 17,500 acair (71 km²), agus 's e co-obrachadh eadar muinntir an àite, Comhairle na Gàidhealtachd, Urras Iain Muir, Urras Chris Brasher agus Oighreachd Cille Còmhain a th' ann gus leasachaidhean seasmhach a dhèanamh gu math na coimhearsnachd agus na h-àrainneachd.

## Daoine ainmeil
* Iain Spàinnteach
* Seachdnar Chnòideart

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

* 
* 
* 
* 
* 
* 

*
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Roinn-seòrsa:Loch Abar
Lochan na h-Achlaise

'S e loch ann an Alba a tha ann an **Lochan na h-Achlaise** neo **Lochan na-Hachlich**. Tha e suidhichte ann am Mòinteach Raineach air a' Ghàidhealtachd. Tha Loch Bà san àird a tuath dheth agus Lochan na Stainge is Loch Buidhe san iar-tuath. 

Tha an loch mu 0.8 mìle (1.28 km) a dh'fhad agus tha an leud aige beagan nas lugha na 0,75 mìle (1.2 km) aig an àite as leathainne. Tha cumadh gu math neo-chothromach aige. San fharsaingeachd tha e mu 580 slat (531 m) a leud. Tha Lochan na h-Achlaise cho mòr ri 183 acair agus tha an àrainn drèanaidh aige cho mòr ri beagan nas motha na mìle ceàrnagach (2.59 km²). 'S e 9.5 troigh (2.89 m) an domhainneachd mheadhanach aige le 28 troigh (8.5 m) aig an àite as doimhne.

Tha bàrr uisge an locha mu 771 troigh (235 meatair) os cionn na mara. Tha torr eileanan mòra is beaga ann an Lochan na h-Achlaise. Sruthaidh an t-uisge a-mach às an loch seo chun an ear-thuath tro allt fo dhrochaid A82 do Loch Bà.

Tha an A82 a' dol seachad air taobh an ear an locha.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

* Mapa an locha ''Bathymetrical Survey of the Fresh-Water Lochs of Scotland (1910).
* Gazeteer for Scotland

Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Torgny Lindgren

'S e sgrìobhadair às an t-Suain a tha ann an **Gustav Torgny Lindgren**. Rugadh e ann an Norsjö anns an sgìre Västerbotten ann an 1938. 

Chaidh a thogail ann an teaghlach mòr. Thuirt e fhèin gun thug sin buaidh mhòr air an stoidhle sgrìobhaidh aige, gu h-àraidh na seann sgeulachdan a chuala e bhon a sheanmhair: "Bha i daonnan ag innse sgeulachdan gu slaodach, fhad 's a bha an teaghlach na shuidhe còmhla timcheall oirre. Cha do chuir dad sam bith stad oirre na dubh oidhcheannan fada a lìonadh le teacsaichean às a Bhìobaill, sgeulachdan às a beatha is beul-aithris nan sinnsirean... Tha an t-seanchas leis an deach mo thogail na phàirt mo bheatha". Fhuair e teisteanas teagaisg bhon Institiud Trèanaidh Umeå. 

Ged a thòisich e sgrìobhadh bàrdachd is sgeulachdan bho 1965 a-mach 's e "*Ormens väg på hälleberget*", (Slighe na nathrach) a' chiad leabhar a bha soirbheachail. Tha an leabhar seo a' cluich ann an Västerbotten, an sgìre far an do rugadh e. Tha e a' dèiligeadh ris an aintighearnas anns an 19mh linn an aghaidh muinntir a bha a' fuireach air an dùthaich ann an ceann a tuath na Suaine. Chleachd Lindgren stoidhle dìreach làn dual-chainnt is abairtean agus ceanglaichean chun a' Bhìobaill. Chaidh an leabhar fhoillseachadh ann an 1982 agus rinn Bo Widerberg film dheth. 

Canar gur e "*Merabs skönhet*" (Bòidhchead Mherab), cruinneachadh de sgeulachdan goirid, an leabhar as fheàrr aige.

## Clàr-leabhraichean
* *Plåtsax, hjärtats instrument* (1965)
* *Dikter från Vimmerby* (1970)
* *Hur skulle det vara om man vore Olof Palme?* (1971)
* *Hallen* (1975). ISBN 91-1-751161-5
* *Brännvinsfursten* (1979). Leabhar mu Lars Olsson Smith. ISBN 91-1-791042-0
* *Ormens väg på hälleberget* (Slighe an nathrach) (1982/1990). ISBN 91-1-811692-2 / ISBN 0-00-271817-0
* *Merabs skönhet* (Bòidhchead Mherab) (1983). ISBN 91-1-831412-0
* *Övriga frågor* (1983). ISBN 91-7448-214-9
* *Bat Seba* (1984/1989).  ISBN 91-1-841262-9 / ISBN 0-00-271271-7
* *Legender* (1986). ISBN 91-1-861122-2
* *Skrämmer dig minuten* (1986)
* *Ljuset* (*Solas*) (1987/1992). ISBN 91-1-871472-2 / ISBN 0-00-271171-0
* *Hummelhonung* (*Binneas*) (1995/2000). ISBN 91-1-912432-5 / ISBN 1-86046-656-7
* *I Brokiga Blads vatten* (1999). ISBN 91-7263-086-8
* *Pölsan* (2002/2005). ISBN 91-1-301044-1 / ISBN 1-58567-651-9
* *Dorés bibel* (*Bioball Dhorè*) (2005).
* *Berättelserna* (*Na Sgeulachdan*) (2003). ISBN 91-1-301208-8
* *Norrlands akvavit* (2007)
* *Minnen* (2010)
* *Klingsor* (2014)

## Iomraidhean

* Torgny Lindgren - Eachdraidh-beatha aig Acadamaidh na Suaine

Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Suaineach
Loch Eigheach

'S e loch ann an Alba a tha ann an **Loch Eigheach** neo **Loch Eaigh**. Tha e suidhichte ann am Mòinteach Raineach air a' Ghàidhealtachd. Tha e suidhichte san ear air Stèisean Raineach. Tha am B864 a' dol seachad air taobh tuath Loch Eigheach. 

A rèir suirbhidh ann an 1902 bha an loch mu 0.9 mìle (1.448 km) a dh'fhad agus tha an leud aige beagan nas lugha na ¼ mile slat (402 m) aig an àite a bu leathainne. Tha cumadh gu math neo-chothromach aige. San fharsaingeachd Bha e mu 250 slat (228 m) a leud. Bha Loch Eigheach cho mòr ri 59.5 acair agus tha an àrainn drèanaidh aige cho mòr ri gu bhith 14 mìle ceàrnagach (36 km²). B' e 6 troigh (1.8 m) an domhainneachd mheadhanach aige le 28 troigh (8.5 m) aig an àite a bu  doimhne. Bha bàrr uisge an locha mu 818.2 troigh (249 meatair) os cionn na mara.

Leis a' phròiseact "Neart nan Gleann" chaidh dama a thogail aig ceann an ear an locha anns na 1930an agus dh'fhàs an loch na bu mhotha an uair sin. Tha Loch Eigheach na phàirt den *Tummel Hydro-Electric Power Scheme*.
agus tha stèisean-cumhachd dealan-uisgeach ann an Gaur. Gheibhear mu 7.5 megawatt, 's e sin 21 million units, a-mach às an stèisean-cumhachd seo. 

Thèid an loch a lìonadh bho Loch Laidon tron  Abhainn Garbh Ghaoir san iar  agus le Allt Eigheach sa tuath. 
Sruthaidh an t-uisge a-mach às an loch seo chun an ear tro abhainn Gaur gu Loch Raineach.

Tha cuid eileanan beaga ann an Loch Eigheach.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

* Mapa an locha ''Bathymetrical Survey of the Fresh-Water Lochs of Scotland (1910).
* Gazetteer for Scotland

Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Lochan Lòin nan Donnlaich

'S e loch ann an Alba a tha ann an **Lochan Lòin nan Donnlaich**. Canar **Lochan Lòin nan Dubhach** neo **Loch-an-Londonich** ris cuideachd.  

Tha e suidhichte ann am Mòinteach Raineach air a' Ghàidhealtachd. Tha e na laighe san àird an ear air Lochan Sròn Smeur agus san iar-dheas air Loch Ericht. Tha an t-uisge a' sruthadh a-mach às an loch seo gu deas tro Allt Chalder do Abhainn Gaur agus bhon an sin do Loch Raineach.

Canar gu bheil bric mòra ann. 

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Lochan Sròn Smeur

'S e loch ann an Alba a tha ann an **Lochan Sròn Smeur** neo **Lochan Sròn Smear**. Tha e suidhichte ann am Mòinteach Raineach air a' Ghàidhealtachd. Tha Lochan Lòin nan Donnlaich san àird an ear dheth. Tha e na laighe eadar dà bheinn, Leacann nan Giomach sa tuath agus Sròn Smeur (513 m) sa deas.

Tha an loch mu 0.5 mìle (0.8 km) a dh'fhad agus tha an leud aige beagan nas lugha na 440 slat (402 m) aig an àite as leathainne. Tha cumadh gu math neo-chothromach aige. San fharsaingeachd tha e mu 246 slat (225 m) a leud. Tha Lochan Sròn Smeur cho mòr ri 50 acair agus tha an àrainn drèanaidh aige cho mòr ri gu bhith dà mhìle ceàrnagach (5 km²). 'S e 10.3 troigh (3.1 m) an domhainneachd mheadhanach aige le 33 troigh (10 m) aig an àite as doimhne.

Tha bàrr uisge an locha mu 1134 troigh (345.6 meatair) os cionn na mara. Thèid an loch a lìonadh bhon ear-thuath le Allt Coire nan Giomach agus sruthaidh an t-uisge a-mach às an loch seo chun an iar tro Allt Gormag, Allt Eigheach do Loch Eigheach.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Mapa an locha ''Bathymetrical Survey of the Fresh-Water Lochs of Scotland (1910).  

Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Sgùrr na Cìche

’S e beinn ann an Cnòideart air a’ Ghàidhealtachd a th’ ann an Sgùrr na Cìche. Tha e 1040m de dh’àirde agus ’s e Beinn Rothaich iomallach a th’ ann. Tha e suidhichte eadar ceann Loch Nibheis agus ceann Loch Chuaich. Tha coltas cìche air cruth na beinne agus chithear e bho Àird a’ Bhàsair anns an Eilean Sgitheanach. Tha druim an ear na beinne a’ leantainn gu Garbh Chìoch Mhòr (1013m), Garbh Chìoch Bheag (968m) agus Sgùrr nan Coireachan (953m). 
Tha ceum a’ dìreadh na beinne eadar Sgùrr na Cìche agus Garbh Chìoch Mhòr bho Ghleann Deasaraidh, agus ’s e sin an dòigh as cumanta faighinn dhan mhullach, a’ tòiseachadh an latha aig ceann Loch Airceig. Tha e cumanta cuideachd a bhith a’ cur seachad na h-oidhche aig Sourlies agus streap Druim  a’ Ghoirtein bhon iar-dheas, ged nach eil ceum ann. ’S e coiseachd beinne a th’ anns a’ chuairt, agus chan fheumar uidheam streap airson am mullach a ruigsinn, ge-tà, tha an talamh bog-fliuch aig amannan, agus tha pàirtean den bheinn creagach is cas.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

* Sgùrr na Cìche aig munromagic.com (Beurla) 
* Sgùrr na Cìche aig walkhighlands.co.uk (Beurla)

Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Cnòideart
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Ladhar Bheinn

’S e beinn ann an Cnòideart air a’ Ghàidhealtachd a th’ ann an Ladhar Bheinn. Tha e 1,020&nbsp;m de dh’àirde agus ’s e Beinn Rothaich iomallach a th’ ann. 'S e a' bheinn as àirde ann an Cnòideart, agus a' Bheinn Rothaich as fhaide siar air an tìr-mhòr. Tha e suidhichte eadar Loch Shubhairne, Loch Nibheis agus Linne Shlèite. Chìthear e gu soilleir ann an cruth còin bho Shlèite anns an Eilean Sgitheanach. Tha e cumanta an druim an iar-thuath sin a ruigsinn aig an Dìollaid ma dhìrichear e bho Inbhir Aoidhe agus an iar-dheas. Tha e cuideachd cumanta a shreap bho Gleann an Dubh-Lochain agus Inbhir Aoidhe. Tha druim an iar-thuath a’ crìochnachadh aig mullach de 848&nbsp;m. Bho sin tha cothrom ann cromadh gu Màm Barasdail, air neo air Stob a’ Chearcaill agus druim an ear-thuath. Tha an rathad seo nas duilghe na rathaidean eile leis cho cas is creagach is a tha an druim seo. Chan eil ceumannan soilleir ann ach air an druim fhèin agus anns na glinn.
Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air Linne Shlèite agus an Eilean Sgitheanach, Loch Shubhairne, Barasdal, beanntan Chnòideirt, Chinn Tàile agus fiù ’s Beinn Nibheis.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

* Ladhar Bheinn aig munromagic.com (Beurla) 
* 
* Rewilding Britain: pròiseactan: Lì agus Coire Dhorrcail

Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Cnòideart
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Luinne Bheinn

’S e beinn ann an Cnòideart air a’ Ghàidhealtachd a th’ ann an Luinne Bheinn. Tha e 939m de dh’àirde agus ’s e Beinn Rothaich iomallach a th’ ann. Tha e suidhichte eadar Loch Shubhairne, Loch Nibheis agus Linne Shlèite ri taobh Ladhar Bheinn air taobh eile Màm Barasdail. 'S e an dòigh as cumanta a bhith ga shreap bho mhullach Màm Barasdal air druim an iar-thuath, far a bheil ceum. Tha dà mhullach aige, agus 's e a' chiad fhear, mullach an iar, am mullach Rothaich. Gu tric bithear ga shreap còmhla ri Ladhar Bheinn neo Meall Buidhe .

Bhon mhullach gheibhear seallaidhean air Linne Shlèite agus an Eilean Sgitheanach, Loch Shubhairne, Barasdal, beanntan Chnòideirt, Chinn Tàile agus fiù ’s Beinn Nibheis.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

*Database of British and Irish hills

Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich
Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Cnòideart
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
An t-Urramach Dr Alasdair Stiùbhairt

B' e ministear Eaglais na h-Alba agus fear-gràmair a bh' anns an **Urr. Alasdair Stiùbhart** (1764 - 1821). (Beurla: *Rev. Dr Alexander Stewart*)

## Eachdraidh-beatha agus obair eaglais
Rugadh e ann an sgìre Blàr Athall ann an Siorrachd Pheairt.
Bha e na mhinistear airson Eaglais na h-Alba ann an Moulin bho 1786 gu 1805.

Chaidh a ghairm a dh'Inbhir Pheofharain an uair sin far an do dh'fhuirich e bho 1805 gu 1820.

Mu dheireadh, chaidh e a Dhùn Èideann, dhan eaglais Canongate bho 1820 gu 1821. 

## Sgrìobhaidhean
Sgrìobh e leabhar air gràmar na Gàidhlig a chaidh fhoillseachadh airson a' chiad uair ann an 1801. Dh'fhoillsich e a-rithist e ann an 1812 le ùrachadh agus leasachadh. Chaidh an dreach sin ath-fhoillseachadh as dèidh a bhàis ann an 1876, 1879, 1886, 1892 agus 1901 air sgàth an t-iarrtas a bh' ann air a shon. 

Sgrìobh an t-Urr. Thomas McLauchlan mu a dheidhinn
'No Grammar of any language bears on its pages the marks of real and profound scholarship, in so far as it goes, more than does the Grammar of Dr Stewart.' (Stewart 1892: iii)

## Clàr-leabhraichean
* 1801 1d deasachadh  
::* Stewart, Rev. Dr Alexander. (1801) *Elements of Galic Grammar* (Edinburgh: Printed by C. Stewart & co. by Peter Hill, Edinburgh and Vendor & Hood, London.)
* 1812 2na deasachadh 
::* Stewart, Rev. Dr. Alexander. (1812) *Elements of Gaelic Grammar, 2nd edn, rev.* (Edinburgh: C. Stewart)

## Iomraidhean
 
* MacKinnon, Donald. (1930) *The Gaelic Bible and Psalter* (Dingwall: Ross-shire Print. and Pub. Co.), dd.77-8.

Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Roinn-seòrsa:Sgoilearan na Gàidhlig
Lochan Gaineamhach

'S e loch ann an Alba a tha ann an **Lochan Gaineamhach**.  Tha e suidhichte ann am Mòinteach Raineach air a' Ghàidhealtachd. Tha Loch Bà san àird a deas agus Dubh Lochan san iar dheth. 

Tha an t-uisge a' sruthadh a-mach às an loch seo tro Allt Lochain Ghaineamhaich chun an ear do Loch Laidon.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Lochan a' Chlaidheimh

*Is dòcha gu bheil sibh a' lorg [[Loch a' Chlaidheimh]]*

'S e loch ann an Alba a tha ann an **Lochan a' Chlaidheimh**. Tha e suidhichte ann am Mòinteach Raineach air a' Ghàidhealtachd. Tha e suidhichte san àird a tuath air Loch Laidon agus tha am Blackwater Reservoir san iar-thuath dheth. Tha an rathad-iarainn bho Stèisean Raineach gu Drochaid Aonachain a' dol seachad air bruach an locha.

Thèid an loch a lìonadh le Allt Molach bhon iar-thuath. Sruthaidh an t-uisge a-mach às an loch seo chun an iar tron abhainn *Black Water* don  *Blackwater Reservoir*.

'S e sin an t-àite far an robh trì crìochan de na Siorrachdan traidiseanta a' tighinn còmhla:  Siorrachd Pheairt, Earra-Ghàidheal is Siorrachd Inbhir Nis.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Lochan Beinn Chaorach

'S e loch ann an Alba a tha ann an **Lochan Beinn Chaorach** neo **Lochan Beinn Caorach**.  Tha e suidhichte aig cois Beinn Chaorach (475 m) ann am Mòinteach Raineach air a' Ghàidhealtachd. Tha an A82 a' dol seachad eadar Lochan Beinn Chaorach is Beinn Chaorach.  Chan eil duine sam bith a' fuireach air bruach no faisg air Lochan Beinn Chaorach. Mar sin chan eil rathaidean ann chun an locha. Tha Loch Bà san ear-dheas dheth.

Thèid an loch a lìonadh le iomadh alltan gun ainmean agus sruthaidh an t-uisge a-mach às an loch seo gu deas do Loch Bà. Tha coltas ann gu bheil e eu-domhain.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Gazetteer for Scotland

Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Loch Nibheis

'S e loch-mara ann an Alba a tha ann an **Loch Nibheis **. Tha e suidhichte ann an Loch Abar air oirthir an iar na dùthcha. Tha e a' dol a-steach don dùthaich bho Linne Shlèiteach. Tha an leth-eilean Cnòideart san àird  a tuath agus am baile Mòrar a Tuath sa deas dheth. 

Chan fhaighear ann ach le bàta neo aiseag. Tha dà aiseag a' toirt seirbhisean chun an locha. Bidh aon dhiubh  a' ruith bho Mhalaig gu Inbhir Aoidhe ann an Cnòideart is Tairbeart Loch Nibheis  agus am fear eile, "*Knoydart Seabridge*" a' dol eadar Malaig is Inbhir Aoidhe.

Tha aiseag aig Caledonian Mac a' Bhriuthainn air a bheil an t-ainm "Loch Nibheis". 

Tha cuid tuathanas-èisg ann an Loch Nibheis agus 's ann an sin far an do nochd an t-inneas èisg *Infectious salmon anaemia* airson a' chiad turas ann an Alba ann an Ceitean 1998.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

*Gazetteer for Scotland (Beurla)

Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd
Bochotnica

Tha **Bochotnica** (IPA:  bɔxɔtˈnit͡sa) na bhaile bheag anns a' Phòlainn an Ear-dheas, eadar Puławy is Lublin faisg air Nałęczów. Tha e anns an *voivodship* Lublin, agus tha 1500 duine a' fuireach an seo (ann an 2010).  Tha Bochotnica 50km air falbh bho Lublin, 200km bho Kraków, 410km bho Gdańsk agus 130km bho Warsaw, prìomh-bhaile na dùthcha.

## Daoine Ainmeil
*Krzysztof Zanussi: (ur. 1939).

## Dealbhan

File: Kazimierz Dolny 011.jpg|
File: Bochotnica, Tablica pamiątkowa - fotopolska.eu (253871).jpg|
File: Bochotnica - fotopolska.eu (253857).jpg|
File: Bochotnica (js).jpg|


## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean na Pòlainn
Beinn Rothaich

'S e beinn ann an Alba a tha os cionn 3,000 troigh (914.4m) de dh'àirde a th' ann am **Beinn Rothaich**. Tha 282 dhiubh ann. Tha an t-ainm a' tighinn bhon Ridire Ùisdean Rothach  (Sir Hugh Munro) (1856–1919), a chruthaich liosta de na beanntan seo ann an 1891. Ma tha mullach beinne os cionn 3,000 troigh, ach nach eil na bheinn fa-leth, 's e **mullach Rothaich** a th' ann. Anns an ath-sgrùdadh de na beanntan seo ann an 2012, a tha foillsichte le Club Streapadaireachd na h-Alba, bha 282 Beanntan Rothaich ann agus 227 mullaich Rothaich eile. Dh'atharraich àireamh nam Beinn Rothach bho àm gu àm nuair a chaidh ath-sgrùdadh a dhèanamh le innealan de theicneòlas nas ùire agus nas mionaidiche.

Anns a' Chèitean agus an Iuchar 2009 rinneadh ath-sgrùdadh air na beanntan a bha faisg air 3,000 troigh. Air 10 An t-Sultain 2009 chaidh ainmeachadh gu bheil a' bheinn Sgùrr nan Ceannaichean, aig ceann a' deas Gleann Carrainn, 2,997 troigh (913.43 m) de dh'àirde a-mhàin. Mar sin chaidh inbhe na Beinne Rothaich a thoirt air falbh bhuaithe agus 's e Beinn Corbett a th' ann a-nis. As t-samhradh 2011 chaidh lorg gu bheil Beinn a' Chlaidheimh ann an Achadh an Iasgair 2,998 troigh agus 8 òirleach (914 m), agus mar sin ro bheag airson a bhith na Bheinn Rothaich. Chaidh inbhe Beinne Rothaich a thoirt air falbh bhuaithe anns an t-Sultain 2012, agus tha i a-nis na Beinn Corbett.

Anns an t-Sultain 2012, bha liosta nam Beinn Rothaich a' gabhail a-steach 282 beanntan Rothaich agus 227 mullaich Rothaich eile.

'S e cur-seachad a th' ann do luchd-coiseachd agus luchd-streap a bhith a' dìreadh gach aon de na Beanntan Rothaich agus a' cumail clàr air an adhartas.  Thathar a’ cur an ainm car éibhinn “pocadair rothach” air na daoine sin. Ge-tà, gach bliadhna caillidh daoine am beatha air na beanntan agus an t-sìde, an talamh gharbh no dìth-shlàinte a' fàs mar dhùbhlan dhaibh.

## Aistidhean ceangailte

*Beinn Nibheis
*An Càrn Gorm
*Ladhar Bheinn
*Sgùrr a' Bhealaich Dheirg
*Sgùrr Fhuaran
*Sgùrr Alasdair
*Sgùrr nan Gillean
*Sgùrr nan Ceathramhnan
*Liathach
*Beinn Àilleagain
*Beinn Eighe
*Slioch
*An Teallach
*A' Mhaighdean

**Faic cuideachd: Marilyn (beinn)

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Scottish Mountaineering Club, duilleag oifigeil
* MunroMagic 
* Walk Highlands guide to the Munros
* Liosta de na Beanntan Rothaich
* BBC Naidheachdan 2017-01-30: Fear a shreap na Rothaich air duais cultair nam beann a ghlèidheadh

Roinn-seòrsa:Beanntan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Beanntan Rothaich
Loch Shubhairne

'S e loch-mara ann an Cnòideart air Gàidhealtachd na h-Alba a th' ann an **Loch Shubhairne**. Tha e mu 22km de dh'fhaid agus mu 3km de leud aig an àite as leathainne. Tha pàirt leathann ann aig taobh an iar, agus tha e a' fàs nas caoile air taobh an ear. Tha e a' ruith bhon Linne Shlèiteach gu Ceann Loch Shubhairne. 'S e an t-àite as caoile an Caolas Mòr.

Tha tràigh mhòr ghainmhich aige ann am Barrasdal far a bheil an t-slighe bho Cheann Loch Shubhairne a' tighinn gu crìch. Tha ostal an sin agus àite-campachaidh. Tha trì bailtean air bruthaichean an locha, Ceann Loch Shubhairne air taobh an ear, agus Arnasdal agus Corran air bruthaichean ear-thuath. 'S e àite glè iomallach a th' ann.

Tha Beinn Sgritheall ag èirigh os cionn an locha faisg air Arnasdal air taobh an ear-thuath, agus Ladhar Bheinn air taobh an iar-dheas an locha. 

Chan eil bàtaichean-aiseig a' dol thairis air Loch Shubhairne.

A rèir beul-aithris chithear uilebheist bho àm gu àm ann an Loch Shubhairne.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

* Gazetteer for Scotland
* Loch Shubhairne aig skiary.com

Roinn-seòrsa:Lochan na h-Alba
Roinn-seòrsa:Comhairle na Gàidhealtachd