open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
3 an Giblean

'S e **3 an Giblean** an 93mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (94mh ann am bliadhna-leum). Tha 272 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

## Breithean
* 1924 - Marlon Brando, ann an Omaha (Nebraska).  Actair às na Stàitean Aonaichte.
* 1934 - Jane Goodall, ann an Lunnainn. Daonn-eòlaiche à Sasainn.
* 1961 - Eddie Murphy
* 1971 - Picabo Street

## Bàsan
* 1910 - Richard Abegg, ann an Tessin. Ceimigear às a' Ghearmailt.
* 1927 - Marco Fidel Suárez, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
2 an Giblean

'S e **2 an Giblean** an 92mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (93mh ann am bliadhna-leum). Tha 273 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

* 1453 ‎ &ndash; 29 an Cèitean &ndash;, ghlac Impireachd nan Otomanach Constantinople.

## Breithean
* 1792 - Francisco de Paula Santander, ann an Cúcuta. Saighdear agus fear-poileataigs à Coloimbia.
* 1805 - Hans Christian Andersen, sgrìobhadair às an Danmhairg.
* 1840 - Émile Zola, ann am Paris. Sgrìobhadair às an Fhraing.
* 1914 - Alec Guinness, ann an Lunnainn. Actair à Sasainn.
* 1917 - Ella Fitzgerald, ann an Newport News, Bhirginia. Seinneadair Aimeireaganach.

## Bàsan

* 1914 - Paul Johann Ludwig von Heyse, sgrìobhadair Gearmailteach.
* 1928 - Theodore William Richards, ann an Cambridge (Massachusetts). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte. 
* 1974 - Georges Pompidou, ann am Paras. Ceann-suidhe na Frainge bho 1969 gu ruige 1974.
* 1995 - Hannes Alfvén, ann an Danderyd. Eòlaiche-fiosaig às an t-Suain.
* 2005 - Karol Józef Wojtyła, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp bho 1978 gu 2005.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
26 am Màrt

'S e **26 am Màrt** an 85mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (86mh ann am bliadhna-leum). Tha 280 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

* 1707 - Dh'aonaich Rìoghachd na h-Alba le Rìoghachd Shasainn airson Rìoghachd Bhreatainn Mòr a stèidheachadh.

## Breithean
* 1829 - William Robinson Clark, ann an Deimhidh, Siorrachd Obar Dheathain.
* 1916 - Christian B. Anfinsen, ann am Monessen (Pennsylvania). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.

## Bàsan
*1827 - Ludwig van Beethoven, ann an Vienna (An Ostair).
*1945 - David Lloyd George, Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte 1916 — 1922 ann an Llanystumdwy, a' Chuimrigh.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
27 am Màrt

'S e **27 am Màrt** an 86mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (87mh ann am bliadhna-leum). Tha 279 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

* B' e Rìgh na h-Alba bho 24 an Iuchar 1567 gu 27 Màrt 1625 a bha ann an Rìgh Seumas VI Alba is I Shasainn.

## Breithean
* 1845 - Wilhelm Conrad Röntgen, fiosaigiche Gearmailteach.
* 1912 - James Callaghan, ann am Portsmouth. Neach-poileataigs à Sasainn.
* 1941 - Ivan Gašparovič, ann am Póltar. Neach-poileataigs às an t-Slòbhac.
* 1955 - Mariano Rajoy Brey, ann an Santiago de Compostela. Neach-poileataigsàs an Spàinn.
* 1968 - Tomás Gómez Franco, ann an Enschede. Neach-poileataigs às an Spàinn.

## Bàsan

* 1649 - Chaochail Seumas VI Alba is I Shasainn ann an Taigh Theobalds, Lunnainn.
* 1738 ‎ - Toirdhealbhach Ó Cearbhalláin, clàrsair.
* 1954 - Eachann MacDhùghaill, sgrìobhadair Gàidhlig.
* 1967 - Jaroslav Heyrovský, ann an Cambridge. Ceimigear.
* 1972 - Maurits Cornelis Escher, ann an Laren. Dealbhadair agus peantair às na Tìrean Ìsle.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
1 an Giblean

'S e **1 an Giblean** an 91mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (92mh ann am bliadhna-leum). Tha 274 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 1501 - Ruig an ceannsaiche Spàinnteach Rodrigo de Bastidas beul na h-aibhne Magdalena aig Bocas de Cenizas.
* 1605 - Taghadh Phàpa Leo XI, ann an Cathair na Bhatacain.
* 1861 - Chaidh Bartolomé Calvo a thaghadh mar Cheann-suidhe Choloimbia.
* 1868 - Bha Santos Gutiérrez Prieto na cheann-suidhe Choloimbia gu 1870.
* 1889 - Chaidh Kobe (an t-Seapan) a stèidheachadh.
* 1939 - Chaidh Cogadh Sìobhalta na Spàinne gu crìoch agus chaidh Dàrna Poblachd na Spàinne a dhol à bhith.
* 1941 - thug a' Ghearmailt, an Ungair agus an Eadailt ionnsaigh air Iùgoslaibhia.

## Breithean

* 1837 - Jorge Isaacs,  ann an Cali,  bàrd agus ùghdar cliùiteach à Coloimbia. 
* 1920 - Toshiro Mifune, actair Seapanach
* 1815 - Otto von Bismarck, ann an Schönhausen. Prìomhair na Prùise is na Gearmailte.
* 1865 - Richard Adolf Zsigmondy ann am Vienna. Ceimigear às an Ungair, a bhuannaich an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1925.

## Bàsan

## Fèillean
* Là na Gogaireachd

Roinn-seòrsa:Làithean
4 an Giblean

'S e **4 an Giblean** an 94mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (95mh ann am bliadhna-leum). Tha 271 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

* 1406 - Thòisich Seumas I air rìoghachadh mar Rìgh Alba (gu 21 an Gearran 1437).
* 1721 - Bha Robert Walpole na Phrìomh-mhinistear na Breatainn Mòire, gu 11 an Gearran 1742.

## Breithean
* 1928 - Maya Angelou, bard, sgriobhadair as na Staitean Aonaichte

## Bàsan

* 1406 - Raibeart III, Rìgh Alba.
* 1878 - Joaquín Mosquera, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia.
* 1907 - Alasdair MacGilleBhàin ann an Sruighlea, cànanaiche  à Balguish ann am Bàideanach.
* 1929 - Carl Benz, ann an Ladenburg. Innleadair às a' Ghearmailt.
* 1932 - Wilhelm Ostwald, ann an Leipzig. Ceimigear às a' Ghearmailt.
* 1968 – Martin Luther King, ann an Atlanta. Fear-iomairt às na Stàitean Aonaichte.
* 2013 - Roger Ebert, ann an Chicago (Illinois). Sgrìobhadair às na Stàitean Aonaichte.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
5 an Giblean

'S e **5 an Giblean** an 95mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (96mh ann am bliadhna-leum). Tha 270 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

## Breithean
* 1568 - Maffeo Barberini (Pàpa Urbain VIII), ann am Firenze. Pàp bho 1623 gu ruige 1644.
* 1950 - Agnetha Fältskog, ann an Jönköping. Ceòladair às an t-Suain.
* 1976 - Henrik Stenson, cluicheadair goilf à Gothenburg, an t-Suain.
* 1989 - Rory McIlroy ann an Ard Mhic Nasca, ann an Contae an Dúin, Èirinn a Tuath. Cluicheadair goilf.

## Bàsan
* 2008 - Charlton Heston, actair Aimeireaganach 

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
6 an Giblean

'S e **6 an Giblean** an 96mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (97mh ann am bliadhna-leum). Tha 269 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

* 1320 - Tiomnadh Bhruis.
* 1624 - Clèir-shònrachadh Emilio Bonaventura Altieri, Pàpa Clemens X bho 1670 gu 1676.
* 1652 - Chaidh Kaapstad a stèidheachadh.
* 1945 - Thugadh ionnsaigh air Gera agus chaidh 514 duine a mharbhadh ann am bomadh. 

## Breithean
* 1949 - Janet Ågren, ann an Landskrona. Actair às an t-Suain.
* 1963 - Rafael Correa, ann an Guayaquil. Fear-poileataigs à Eacuador.

## Bàsan
* 2019 - David Thouless, fiosagaiche

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
7 an Giblean

'S e **7 an Giblean** an 97mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (98mh ann am bliadhna-leum). Tha 268 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

* 1655 - Chaidh Fabio Chigi a thaghadh mar Phàpa Alasdair VII.
* 1956 - Fhuair Maroco a chuid neo-eisimeileachd bhon Spainn.

## Breithean
* 1652 - Lorenzo Corsini, ann am Firenze. Pàp bho 1730 gu ruige 1740.
* 1665 &ndash; Ban-rìgh Anna na Breatainn Mhòr  (ch. 1714).
* 1938 &ndash; Jerry Brown.
* 1964 - Russell Crowe ann an Wellington, actair à Sealainn Nuadh.
* 1985 - Humza Yousaf, neach-poileataigs Albannach à Glaschu.

## Bàsan
* 1742 - Seumas Greumach, a' chiad Dhiùc a' Mhonaidh Roise, ann an Lunnainn. Fear-poileataigs à Alba.
* 1891 - P. T. Barnum, preasantair shiorcais.
* 1986 - Leonid Kantorovich, eaconamaiche às an Ruis.  

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
10 an Giblean

'S e **10 an Giblean** an 100mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (101mh ann am bliadhna-leum). Tha 265 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

## Breithean
* 1512 - Rìgh Seumas V Alba.
* 1917 - Robert Burns Woodward, ann am Boston. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
* 1929 - Max von Sydow, ann an Lund. Actair às an t-Suain.
* 1952 - Steven Seagal, ann an Lansing (Michigan). Actair às na Stàitean Aonaichte.

## Bàsan
* 1585 - Ugo Boncompagni, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp bho 1572 gu ruige 1585.
* 2010 - Lech Kaczyński, ceann-suidhe na Pòlainn a chaochail ann an tubaist adhair.
*  2010 - Dixie Carter, ann an Houston. Actair às na Stàitean Aonaichte.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
11 an Giblean

'S e **11 an Giblean** an 101mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (102mh ann am bliadhna-leum). Tha 264 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

* 1942 - Eadar  17 am Màrt agus 11 an Giblean chaidh a’ mhòr-chuid de na Iùdhaich ann an Lublin a chur às a’ bhaile a-rèir an Sgeama Reinhardt gu Champa bàis Bełżec.
* 1972 - Thoisich *I'm Sorry I Haven't A Clue* air a' BhBC.

## Breithean

## Bàsan
* 1240 - Llywelyn Mòr, prionnsa na Gwynedd, a' Chuimrigh. 
* 1987 - Primo Levi, ann an Torino. Sgrìobhadair às an Eadailt.
* 2013 - Jonathan Winters, ann an Dayton. Cleasaiche à Ohio sna Stàitean Aonaichte.
 
## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
12 an Giblean

'S e **12 an Giblean** an 102mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (103mh ann am bliadhna-leum). Tha 263 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

* 1861 - Thòisich an Cogadh Catharra Ameireaganach.

## Breithean

* 1883 - Francis Cadell, peantair à Dùn Èideann
* 1903 - Jan Tinbergen, eaconamaiche às na Tìrean Ìsle.
* 1908 - Carlos Lleras Restrepo, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia.
* 1944 - Anndra Ardbuckle, BPA.
* 1947 - David Letterman, cleasaiche à Indianapolis, na Stàitean Aonaichte. 
* 1961 - Lisa Gerrard, ann am Melbourne. Seinneadair à Astràilia.

## Bàsan
* 1689 – Benedetto Odescalchi, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp bho 1676 gu ruige 1689.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
13 an Giblean

'S e **13 an Giblean** an 103mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (104mh ann am bliadhna-leum). Tha 262 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

## Breithean
* 1732 - Frederick North, Lord North, prìomh-mhinistear Bhreatainn.
* 1743- Thomas Jefferson, ceann-suidhe na Stàitean Aonaichte bho 1801 gu 1809.
* 1906 - Samuel Beckett, ann am Baile Átha Cliath. Ùghdair à Èirinn.
* 1920 - Liam Mac Cosgair, ann am Baile Átha Cliath. Fear-poileataigs à Èirinn.
* 1939 - Seamus Heaney, ann am Baile Eachaidh. Bàrd à Èirinn.
* 1940 - J. M. G. Le Clézio, sgrìobhadair às an Fhraing
* 1959 - Meg Bateman, ann an Dùn Èideann. Bàrd Gàidhealach agus ollamh à Alba.
* 1964 - Iain MacShuibhne ‎ ann an Dùn Èideann. Neach-poileataigs Albannach.

## Bàsan

* 862 - Domhnall I na h-Alba, Rìgh na h-Alba.
* 1996 - George Mackay Brown, sgrìobhadair à Arcaibh.
* 2015 - Günter Grass, sgrìobhadair Gearmailteach.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
14 an Giblean

'S e **14 an Giblean** an 104mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (105mh ann am bliadhna-leum). Tha 261 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

* 1931 - Chaidh Dàrna Poblachd na Spàinne a stèidheachadh.

## Breithean
* 1717 - Abraham Darby, maighstir-iarrainn Shasannach.
* 1738 - William Cavendish-Bentinck, 3mh Diùc Phortland, Prìomh-mhinistear na Breatainn. 
* 1921 - Thomas Schelling, ann an Oakland (Calafòrnia). Eaconamaiche  às na Stàitean Aonaichte.
* 1926 - Leopoldo Calvo-Sotelo y Bustelo, ann am Madrid. Neach-poileataigs às an Spàinn.
* 1927 - Alan G MacDiarmid, ann am Masterton. Ceimigear à Sealainn Nuadh.
* 1954 - Cathaidh Craigie, ann an Sruighlea. Neach-poileataigs à Alba.

## Bàsan

* 1759 - Georg Friedrich Händel, ceòl-sgrìobhaiche Gearmailteach, ann an Lunnainn.
* 1845 - Juan de Dios Aranzazu, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia. 
* 1908 - Diego Lemos, ann am Funza. Neach-poileataigs à Coloimbia.
* 1952 - Kurt Heinrich Meyer, ann am Menton. Ceimigear às Eastòinia.
* 1976 - Mariano Ospina Pérez, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
* 1986 - Robert Sanderson Mulliken ann an Arlington (Virginia). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte a bhuannaich an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1966. 
* 2011 - William Nunn Lipscomb, ceimigear, ann an Cambridge (Massachusetts). 

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
15 an Giblean

'S e **15 an Giblean** an 105mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (106mh ann am bliadhna-leum). Tha 260 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

* 1246 - Fhuair Delft (na Tìrean Ìsle) a chuid chòirichean.
* 1818 -Lagh Frangach a chuir as do mhalairt nan daoine dubha.

## Breithean
* 1452 - Leonardo Da Vinci ann am Firenze, peantair agus innleadair às an Eadailt.
* 1896 - Nikolay Nikolayevich Semyonov, ann an Saratov. Ceimigear.
* 1874 - Johannes Stark, fiosagaiche às a' Ghearmailt.
* 1931 - Tomas Tranströmer, ann an Stockholm. Sgrìobhadair às an t-Suain.
* 1938 - Torgny Lindgren, sgrìobhadair às an t-Suain.
* 1943 - Robert Lefkowitz, ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
* 1947 - Uilleam Aitken, ann an Glaschu. Fear-poileataigs à Alba.
* 1966 - Samantha Fox
* 1990 - Emma Watson

## Bàsan

* 1865 - Abraham Lincoln, ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte.
* 1980 - Jean-Paul Sartre, sgrìobhadair is feallsanaiche Frangach.
* 1990 - Greta Garbo, ann an Eabhraig Nuadh. Actair às an t-Suain.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
8 an Giblean

'S e **8 an Giblean** an 98mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (99mh ann am bliadhna-leum). Tha 267 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 1553 - Chaidh Santo André (Braisil) a stèidheachadh.

## Breithean
* 563 RC - Gautama Buddha.
* 1904 - John Hicks, ann an Warrick. Eaconamaiche à Sasainn.
* 1911 - Melvin Calvin, ann an St Paul (Minnesota). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
* 1938 - Kofi Annan, ann an Kumasi. Neach-poileataigs à Gàna.
* 1949 - Ailig MacFhearghais, ann an Leswalt. Neach-poileataigs às Alba.

## Bàsan
* 1931 - Erik Axel Karlfeldt, ann an Stockholm. Sgrìobhadair às an t-Suain.
* 1973 - Pablo Picasso, ann am Mougins. Neach-ealain às an Spàinn.
* 2013 - Margaret Thatcher, ann an Lunnainn. Neach-poileataigs à Sasainn.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
9 an Giblean

'S e **9 an Giblean** an 99mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (100mh ann am bliadhna-leum). Tha 266 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

* 1605 - Chaidh Oulu (Suòmaidh) a stèidheachadh.
* 1865 - Chaidh an Cogadh Catharra Ameireaganach gu crìoch.
* 1991 - Fhuair a' Chairtbheil a chuid neo-eisimeileachd bhon Aonadh Sobhiat.

## Breithean
* 1806 - Isambard Kingdom Brunel ann am Portsmouth. Innleadair.

## Bàsan

* 1565 – Giovanni Angelo Medici di Marignano, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp bho 1559 gu ruige 1565.
* 1945 - Dietrich Bonhoeffer, ann am Breslau. Diadhaire às a' Ghearmailt. 
* 1948 - Jorge Eliecer Gaitán, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
* 1959 - Frank Lloyd Wright, ann am Phoenix (Arizona). Ailtire às na Stàitean Aonaichte.
* 1978 - Sir Bertram Clough Williams-Ellis, ailtire a chruthaich am baile Portmeirion anns a' Chuimrigh.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
16 an Giblean

'S e **16 an Giblean** an 106mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (107mh ann am bliadhna-leum). Tha 259 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

* 1746 - Blàr Chùil Lodair

## Breithean
* 1844 - Anatole France, ann am Paris. Sgrìobhadair.
* 1889 - Charlie Chaplin, actair Sasannach.
* 1921 - Peter Ustinov, actair Sasannach.
* 1927 - Joseph Alois Ratzinger, ann am Marktl am Inn. Pàpa às a' Ghearmailt.
* 1947 - Gerry Rafferty, seinneadair Albannach.

## Bàsan
* 1689 – Aphra Behn, sgrìobhadair is eadar-theangaiche Sasannach.
* 1859 - Alexis de Tocqueville, sgrìobhadair às an Fhraing.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
17 an Giblean

'S e **17 an Giblean** an 107mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (108mh ann am bliadhna-leum). Tha 258 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

* 1824 - Cur às do thràilleachd ann an Costa Rica.
* 1875 - Canar gun deach Snùcair a thùradh le oifigearan Breatannach anns na h-Innseachan.
* 2004 - Gus an latha seo bha José María Aznar López na Phrìomh-mhinistear na Spàinne bho 4 an Cèitean 1996 a-mach. 
* 2004 - Bha José Luis Rodríguez Zapatero na Cheann-suidhe na Spàinne gu ruige 21 an Dùbhlachd, 2011.

## Breithean
* 1936 - Rona Lightfoot, pìobadair

## Bàsan

* 1895 - Jorge Isaacs,  ann an Ibagué, bàrd agus ùghdar cliùiteach à Coloimbia.
* 2014 - Gabriel José García Márquez, ann an Aracataca. Sgrìobhadair à Coloimbia.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
18 an Giblean

'S e **18 an Giblean** an 108mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (109mh ann am bliadhna-leum). Tha 257 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

* 1025 - Chaidh a' chiad Rìoghachd na Pòlainn a chur air chois.

## Breithean

* 1838 - Paul-Émile Lecoq de Boisbaudran, ceimigear às an Fhraing.
* 1839 - Dòmhnall MacFhionghain ann an Colbhasa. Sgoilear Ceiltis, sgrìobhadair Gàidhlig, agus cruinneachair de leabhraichean Gàidhlig. 
* 1927 - Samuel Huntington, ann an Eabhraig Nuadh. Sgoilear de shaidheans-poileataigeach às na Stàitean Aonaichte. Sgrìobh e an leabhar Clash of Civilizations.
* 1937 - Teddy Taylor, neach-poileataigs.
* 1942 - Jacob Zuma, an ceathramh ceann-suidhe dubh ann an Afraga a Deas.
* 1970 - Tess Merkel, ann an Nyköping. Actair agus seinneadair às An t-Suain.
* 1973 - Haile Gebrselassie,  gille-ruith às an Itiop a bhuannaich dà bhonn òir aig na Olympics.

## Bàsan
* 1955 - Albert Einstein, ann am Princeton. Fear-saidheans às a' Ghearmailt.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
19 an Giblean

'S e **19 an Giblean** an 109mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (110mh ann am bliadhna-leum). Tha 256 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

* 1882 - Blàr a' Chumhaing 
* 2005 - Chaidh Joseph Alois Ratzinger a taghadh na phàp, san Roimh.

## Breithean
* 1832 - José Echegaray y Eizaguirre, sgrìobhadair às an Spàinn
* 1969‎ - Anndra Mac a' Cheàrnaigh, ann an Calgary. Cànanaiche na Gàidhlig à Canada.
* 1912 - Glenn Theodore Seaborg, ann an Ishpeming. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
* 1944 - James Heckman ann an Chicago. Eaconamaiche a bhuannaich an Duais Nobel ann an Eaconomachd ann an 2000.

## Bàsan
* 1390 - Rìgh Raibeart II (rug. 1316).
* 1881 - Benjamin Disraeli, Prìomhaire Bhreatainn.
* 1888 - Charles Darwin, ann an Down. Fear-saidheans à Sasainn.
* 2016 - Walter Kohn, ann an Calafòrnia. Ceimigear às an Ostair.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
20 an Giblean

'S e **20 an Giblean** an 110mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (111mh ann am bliadhna-leum). Tha 255 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

*1934 - Chaidh Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba a stèidheachadh.

## Breithean
* 1889 - Adolf Hitler, ann am Braunau am Inn, Deachdaire as an Ostair.
* 1896 - Sheina Marshall, ann am Baile Bhòid. Lus-eòlaiche.

## Bàsan
* 1992 - Peter D. Mitchell, ann am Bodmin. Ceimigear à Sasainn a bhuannaich an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1978.
* 2012 - Herbert Maurice William 'Bert' Weedon, neach giotàr agus cumadair-ciùil à Sasainn.  

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
23 an Giblean

'S e **23 an Giblean** an 113mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (114mh ann am bliadhna-leum). Tha 252 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

* 1824 - Cur às do thràilleachd ann am Beilise, Honduras, Panama, El Salbhador agus Guatamala.

## Breithean
* 1775 - J. M. W. Turner, ann an Lunnainn. Peantair Breatannach.
* 1855 - Marco Fidel Suárez, ann am Hato Viejo. Neach-poileataigs à Coloimbia. 
* 1858 - Max Planck, ann an Kiel. Fiosagaiche às a' Ghearmailt a tha ainmeil airson na h-obrach aige air buaidh  an dealan-solais, rèidhidheachd chorp dhubh agus meacanaigs cuantamach.
* 1899 - Bertil Ohlin, ann an Klippan. Eaconamaiche às an t-Suain.
* 1902 - Halldór Laxness, ann an Reykjavík. Ùghdair à dh'Innis Tìle.
* 1922 - George Steiner, ann am Paris, breithniche litreachais agus feallsanaiche.

## Bàsan
* 2024 - Fergie Dòmhnallach, neach-ciùil

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
24 an Giblean

'S e **24 an Giblean** an 114mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (115mh ann am bliadhna-leum). Tha 251 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 1585 - Taghadh Phàpa Sixtus V, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp bho 1585 gu ruige 1590.

## Breithean

* 1845 - Carl Friedrich Georg Spitteler, ann an Liestal. Sgrìobhadair.
* 1856 - Philippe Pétain, ann an Cauchy-à-la-Tour. Saighdear.
* 1895 - Fernando González, ùghdair agus feallsanaiche à Coloimbia.
* 1938 - Fergie Dòmhnallach, ann an Glaschu. Neach-ciùil.
* 1947 - Roger D. Kornberg, ann an St. Louis. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
* 1951 - Éanna Ó Coinnigh ann an Caisleán an Bharraigh.  Taoiseach na h-Èireann.
* 1973 - Lee Westwood ann an Worksop, Sasainn. Cluicheadair goilf.

## Bàsan
* 2024 Nancy Dorian, cànanaiche

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
25 an Giblean

'S e **25 an Giblean** an 115mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (116mh ann am bliadhna-leum). Tha 250 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

* 1844 - Fhuair an t-Sile a chuid neo-eisimeileachd bhon Spàinn.

## Breithean
* 1599 - Oilbhear Crombail
* 1940 - Al Pacino, ann an Eabhraig Nuadh. Actair às na Stàitean Aonaichte.
* 1945 - Björn Ulvaeus, ann an Göteborg. Ceòladair às an t-Suain.
* 1947 - Johan Cruyff, ann an Amsterdam. Cluicheadair ball-coise às na Tìrean Ìsle.
* 1972 - Sofia Helin, ann an Örebro. Actair às an t-Suain.

## Bàsan
* 1744 - Anders Celsius, ann an Uppsala reul-eòlaiche,  fiosaigiche agus matamataigear às an t-Suain.
* 1996 - Iain Latharna Caimbeul, ann an Earra-Ghàidheal. Neach-clàraidh de bheul-aithris air a' Ghàidhealtachd agus na h-Eileanan Siar leis a' chiad chuid de innealan-clàraidh a bha a-riamh ann tràth san 20mh linn.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
26 an Giblean

'S e **26 an Giblean** an 116mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (117mh ann am bliadhna-leum). Tha 249 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

## Breithean
* 121 &ndash; Marcus Aurelius, Impire Ròmanach.
* 1932 - Michael Smith, ann am Blackpool. Ceimigear à Sasainn.

## Bàsan
* 1872 - Pedro Alcántara Herrán, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia.
* 1910 ‎ - Bjørnstjerne Bjørnson, ann am Paris. Ùghdair à Nirribhidh.
* 1981 - Robert Garioch, bàrd agus eadar-theangaichear Albannach.
* 2005 - Augusto Roa Bastos, sgrìobhadair à Paraguaidh.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
27 an Giblean

'S e **27 an Giblean** an 117mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (118mh ann am bliadhna-leum). Tha 248 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

* 1848 - Chuir às do Thràilleachd anns an Fhraing agus a cuid cholonaidhean (Guadeloupe, Martinique, Réunion, Guiana Fhrangach agus Senegal).
* 1872 -  Thachair tubaiste rèile ann an Kirtlebridge far an deach 11 duine a mharbhtach.

## Breithean
* 1900 - Carme Ballester i Llasat, ann am Barcelona. Tè-iomairt à Catalòinia.
* 1909 - Guillermo León Valencia, ann am Popayán. Fear-poileataigs à Coloimbia.
* 1920 - Edwin Morgan, bàrd Albannach.

## Bàsan
* 1605 - Alessandro Ottaviano de' Medici, (Pàpa Leo XI), ann an Cathair na Bhatacain. Pàpa fad greis ann an 1605.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
28 an Giblean

'S e **28 an Giblean** an 118mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (119mh ann am bliadhna-leum). Tha 247 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

* 1788‎ - inbhe stàite do Mharyland.

## Breithean
* 1922 - Alistair MacLean, ann an Glaschu. Sgrìobhadair Albannach.
* 1941 - K. Barry Sharpless, ann am Philadelphia. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
* 1958 - Coinneach MacAsgail, ministear  Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba.

## Bàsan
* 1918 - Gavrilo Princip, ann an Terezín. Fear-iomairt às an t-Sèirb.
* 1945 - Benito Mussolini, ann an Giulino. Deachdaire às an Eadailt.
* 2012 - Matilde Camus, bhàrd às an Spàinn.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
21 an Giblean

'S e **21 an Giblean** an 111mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (112mh ann am bliadhna-leum). Tha 254 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

* 1509 - Tha Eanraig VIII a-nis na Rìgh Shasainn (gu 28 am Faoilleach 1547).
* 1836 - Thachair Blàr San Jacinto ann an Texas.
* 1865 - Chaidh Comunn Sgitheanach Ghlaschu a stèidheachadh.
* Achd na Gàidhlig 2005, a' chiad lagh le Pàrlamaid na h-Alba gus aithneachadh foirmeil fhaighinn airson na Gàidhlig.

## Breithean
* 1816 – Charlotte Brontë, sgrìobhadair Sasannach.
* 1838 - John Muir, rannsachair agus eòlaiche, ann an Dùn Barra.
* 1867 - José Vicente Concha, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia
* 1889 - Paul Karrer, ann am Mosgo. Ceimigear às an Ruis.
* 1926 - Banrigh Ealasaid II.
* 1937 - Jim MacGilleEathain, ann an Taigh na h-Uiseig. Cluicheadair ball-coise à Alba.
* 1979 - James McAvoy, actair Albannach.

## Bàsan
* 2014 - U Win Tin, fear-naidheachd, fear-poileataigs agus prìosanach poileataigeach ann am Mianmar.
* 2025 - Pàpa Frangan

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
22 an Giblean

'S e **22 an Giblean** an 112mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (113mh ann am bliadhna-leum). Tha 253 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 1889 - Chaidh Oklahoma City agus Norman (Oklahoma) a stèidheachadh.

## Breithean
* 1610 - Pietro Vito Ottoboni, ann an Venezia.  Pàp bho 1689 gu ruige 1691.
* 1724 - Immanuel Kant, ann an Königsberg. Feallsanaiche às a’ Phrùis.
* 1918 - Donald J. Cram, ann an Chester (Vermont). Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
* 1936 - Glen Campbell ann an Delight, Arkansas. Seinneadair agus sgrìobhadair Americanach.
* 1986 - Kim Noorda, ann an Amsterdam. Modal às na Tìrean Ìsle.
* 1990 - Victor Dubuisson, ann an Cannes, an Fhraing. Cluicheadair goilf.

## Bàsan
* 1616 - Miguel de Cervantes, ann am Madrid. Saighdear, ùghdair, bàrd agus sgrìobhadair dràma às an Spàinn. 
* 1994 - Richard Nixon, ceann-suidhe nan Stàitean Aonaichte.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
29 an Giblean

'S e **29 an Giblean** an 119mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (120mh ann am bliadhna-leum). Tha 246 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

* 1670 - Chaidh Emilio Bonaventura Altieri a thaghadh mar Phàpa Clemens X ann an Cathair na Bhatacain.

## Breithean
* 1893 - Harold Clayton Urey ann an Walkerton, Indiana. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
* 1933 - Willie Nelson ann am Abbott, Texas. Ceimgear as na Staitean Aonaichte. 
* 1957 - Daniel Day-Lewis ann an Lunnainn. Cleasaiche à Èirinn.
* 1974 - Anggun ann am Jakarta. Ceimgear as An Innd-Innse.

## Bàsan
* 1676 - Michiel de Ruyter, ann am Bàgh Siracusa. Àrd-mharaiche às na Tìrean Ìsle.
* 1861 - José María Obando, ann an El Rosal. Neach-poileataigs à Coloimbia.
* 1937 - Wallace Carothers, ann am Philadelphia. Ceimgear as na Staitean Aonaichte.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
30 an Giblean

'S e **30 an Giblean** an 120mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (121mh ann am bliadhna-leum). Tha 245 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna. 

## Tachartasan

## Breithean
* 1662 - Mary II na Sasainn, Alba is Èireann (ch. 1694).
* 1853 - Carl Theodor Setterberg, ceimigear às an t-Suain.
* 1901 - Simon Kuznets, ann am Pinsk. eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
* 1902 - Theodore W. Schultz, eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1979.
* 1959 - Stephen Harper, ann an Toronto. Fear-poileataigs à Canada.

## Bàsan
* 1945 - Adolf Hitler, ann am Berlin. Deachdaire às an Ostair.
* 2016 - Harold Kroto, ceimigear à Sasann

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
3 an Cèitean

'S e **3 an Cèitean** an 123mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (124mh ann am bliadhna-leum). Tha 242 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 1715 - Dubhradh na grèine air fad.
* 1802 - Inbhe cathrach do Washington, D.C..
* 1921 - Chaidh Èirinn a roinn ann an Èirinn a Tuath agus Èirinn a Deas.
* 1960 - Chaidh taigh-tasgaidh *[[Anne Frank|Taigh Anne Frank]]* a dh'fhosgladh ann am Amsterdam.
* 2007 - Taghadh Albannach

## Breithean
* 1933 - James Brown, ann am Barnwell South Carolina. Ceòladair às na Stàitean Aonaichte.

## Bàsan
* 1758 - Pàpa Beinidict XIV
* 1891 - Manuel María Ramírez Fortoul, ann am Bogotá. Fear-poileataigs à Coloimbia.
* 2008 - Leopoldo Calvo-Sotelo y Bustelo, ann am Madrid. Fear-poileataigs às an Spàinn.

## Fèillean

## Cultar

'S e *An treasa dhen Chèitean 1808* (*El tres de mayo de 1808 en Madrid* no *Los fusilamientos de la montaña del Príncipe Pío*) an t-ainm a tha air dealbh ainmeil le Francisco Goya.

Roinn-seòrsa:Làithean
4 an Cèitean

'S e **4 an Cèitean** an 124mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (125mh ann am bliadhna-leum). Tha 241 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 1814 - Ràinig Napoleon Bonaparte an eilean Elba.
* 1904 - Thoisich na Stàitean Aonaichte air togalachd Cladhan Phanama.
* 1979 - Thoisich Margaret Thatcher mar Prìomh Mhinistear na Rìoghachd Aonaichte.
* 1990 - Neo-eisimeileachd na Laitbhe bhon Aonadh Sobhiat. 	
* 1996 - Thoisich José María Aznar López mar Phrìomh-mhinistear na Spàinne.

## Breithean
* 1928 - Hosni Mubarak, ann an Kasr-El Meselha. Fear-poileataigs às An Èipheit.
* 1929 – Audrey Hepburn, anns A' Bhruiseal. Bana-chleasaiche Bhreatannach.

## Bàsan

## Fèillean

* Latha *[[Star Wars]]*

Roinn-seòrsa:Làithean
1 an Cèitean

'S e **1 an Cèitean** an 121mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (122mh ann am bliadhna-leum). Tha 244 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 1585 - Crùnadh Phàpa Sixtus V.
* 1707 - Aonadh nam Pàrlamaidean Albannach is Sasannach.
* 2003 - an Dàrna Thaghadh Albannach

## Breithean
* 1769 - Arthur Wellesley, prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte.

## Bàsan
* 1572 - Pàpa Pius V, ann am Bosco Marengo. Pàp bho 1566 gu ruige 1572.
* 1873 - Daibhidh MacDhùnleibh, rannsaichear ann an Afraga.
* 1904 - Antonín Dvořák, fear-ciùil Seiceach.

## Fèillean
* Bealltainn

Roinn-seòrsa:Làithean
5 an Cèitean

'S e **5 an Cèitean** an 125mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (126mh ann am bliadhna-leum). Tha 240 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 2011 - 3mh Thaghadh Albannach
* 2012 - Chaidh Slighe Costa na Cuimrigh fhosgladh.
* 2016 - 5mh Thaghadh Albannach

## Breithean

* 1813 - Søren Kierkegaard, feallsanaiche agus sgrìobhaiche Danmhairgeach.
* 1817 - Manuel María Ramírez Fortoul, ann an Arauca. Fear-poileataigs à Coloimbia.
* 1818 &ndash; Karl Marx, feallsanaiche poileataigeach às a' Ghearmailt.
* 1846 - Henryk Sienkiewicz, ann an Wola Okrzejska. Sgrìobhadair Pòlach (*Quo Vadis*).
* 1919 - Séamus Ennis, ceòladair, seinneadair agus cruinniche-ciùil Èireannach.
* 1956 - David Stewart, ann an Inbhir Nis. Neach-poileataigs Albannach.
* 1980 - Yossi Benayoun, cluicheadair ball-coise à Iosrael.

## Bàsan
* 1705 &ndash; Leopold I, Impire Naomh Ròmanach
* 1821 &ndash; Napoleon Bonaparte
* 1892 - Froilán Largacha, ann am Bogotá. Neach-poileataigs à Coloimbia.
* 1894 - Leonardo Canal González, saighdear agus Neach-poileataigs à Coloimbia.
* 1949 &ndash; Maurice Maeterlinck, sgrìobhadair à Gent.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
6 an Cèitean

'S e **6 an Cèitean** an 126mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (127mh ann am bliadhna-leum). Tha 239 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 1999 - a' chiad taghadh ann am  Pàrlamaid na h-Alba

## Breithean
* 1574 - Giovanni Battista Pamphilj (neo Pamphili), san Ròimh. Pàp (Innocentius X) bho 1644 gu ruige 1655
* 1856 - Sigmund Freud, teiripiche-inntinn às an Ostair.
* 1871 - Victor Grignard, ceimigear às an Fhraing.
* 1904 - Harry Martinson, ann an Jämshög. Ùghdair às an t-Suain.
* 1953 - Tony Blair, neach-poileataigs a' Phàrtaidh Làbaraich. Bha e na phrìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte eadar 1997 agus 2007.
* 1966 - Tàmhais Scott, neach-poileataigs Albannach

## Bàsan
* 1840 - Francisco de Paula Santander, ann an Cúcuta. Saighdear agus fear-poileataigs à Coloimbia.
* 1910 - Eideard VII, rìgh anns an Rìoghachd Aonaichte.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
7 an Cèitean

'S e **7 an Cèitean** an 127mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (128mh ann am bliadhna-leum). Tha 238 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 1915 - Chaidh an RMS Lusitania fodha an-dèidh  bualadh le spaileart le bàta-tumaidh Ghearmailteach.

## Breithean
* 1711 - David Hume, feallsanach Albannach (b. 1776).
* 1847 - Archibald Primrose, 5th Earl of Rosebery, Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte bho 1894 gu 1895.
* 1861 - Rabindranath Tagore, ann an Kolkata. Sgrìobhadair.
* 1867 - Władysław Reymont, ann an Kobiele Wielkie. Sgrìobhadair às a' Phòlainn.
* 1939 - Sidney Altman, ann am Montreal. Ceimigear à Quebec.
* 1948 - Lluís Llach i Grande; seinneadair, sgrìobhadair, ceòladair agus sgrìobhadair ciùil à Catalòinia.
* 1956 - Calum Domhnallach, ann an Steòrnabhagh. Neach-poileataigs à Alba.
* 1963 - Elaine Nic a' Ghobhainn, neach-poileataigs Albannach.
* 1968 - Traci Lords

## Bàsan
* 973 - Otto I Mòr, Impire Naomh Ròmanach.
* 1805 - William Petty, 2nd Earl of Shelburne, Neach-poileataigs agus Prìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte.
* 1825 - Antonio Salieri, ceòl-sgrìobhaiche Ostaireach, ann an Vienna.
* 2000 - Kitty NicLeòid, seinneadair Gàidhlig.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
2 an Cèitean

'S e **2 an Cèitean** an 122mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (123mh ann am bliadhna-leum). Tha 243 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 1599 - Thill John Knox a dh'Alba.

## Breithean
* 1737 - William Petty, 2nd Earl of Shelburne, Prìomh-mhinistear am Breatainn.

## Bàsan

* 1519 - Leonardo Da Vinci ann an Amboise, peantair agus innleadair às an Eadailt.
* 1758 - Pàpa Beinidict XIV, ann an Cathair na Bhatacain. Pàp bho 1740 gu ruige 1758.
* 1970 - Willa Muir, sgrìobhadair agus eadar-theangaiche à Sealtainn.
* 1979 - Giulio Natta, ceimigear às an Eadailt.
* 2011 - Osama bin Laden

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
Fàilte Mhoire

'S e ùrnaigh Caitligeach a tha ann am **Fàilte Mhoire** (Laideann: *Ave Maria*). Seo na faclan: 

:Fàilte dhut a Mhoire,
:tha thu làn de na gràsan;
:Tha an Tighearna maille riut.
:Is beannaichte thu am measg nam mnà,
:agus is beannaichte toradh do bhronn, Ìosa.
:A Naoimh Mhoire, Mhàthair Dhé,
:guidh air ar son-ne na peacaich a nis,
:agus aig uair ar bàis.
:Amen.

## Laideann
:Ave Maria, 
:gratia plena
:Dominus tecum;
:Benedicta tu in mulieribus,
:et benedictus fructus ventris tui, Iesus.
:Sancta Maria, Mater Dei
:ora pro nobis peccatoribus,
:nunc et in hora mortis nostrae.
:Amen.

"Mathair Dhé" a bha ann am Moire, mar a-rèir Crìosdaidhean is Dia a mac Ìosa.

Roinn-seòrsa:Creideamh
8 an Cèitean

'S e **8 an Cèitean** an 128mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (129mh ann am bliadhna-leum). Tha 237 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 1429 - Thog Jeanne d'Arc sèist far Orléans.
* 1721 - Taghadh Phàpa Innocentius XIII, ann an Cathair na Bhatacain.

## Breithean
* 1720 - William Cavendish, 4th Duke of Devonshire, Prìomh-mhinistear ann am Breatainn.
* 1899 - Friedrich A. von Hayek, eaconamaiche agus feallsanaiche poileataigeach Ostaireach.
* 1953 - Alex van Halen, ann an Amsterdam. Ceòladair às Na Tìrean Ìsle.
* 1954 - John Michael Talbot, ann an Oklahoma City. Seinneadair agus cumadair-ciùil às na Stàitean Aonaichte.

## Bàsan
* 1880 - Gustave Flaubert, sàr-ùghdar Frangach.
* 1884 - José Eusebio Otálora, ann an Tocaima. Neach-poileataigs à Coloimbia.
* 1930 - Ivar Henning Mankell, ann an Stockholm. Sgrìobhadair-ciùil às an t-Suain.
* 2023 - Iain MacPhàrlain (am Briogadiar)

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
9 an Cèitean

'S e **9 an Cèitean** an 129mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (130mh ann am bliadhna-leum). Tha 236 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

## Breithean
* 1860 - Rugadh Sìr James Matthew Barrie, ceannard Oilthigh Chill Rìmhinn agus sgrìobhadair Peter Pan, ann an Cearan Mhoire.
* 1909 - Robert Garioch, bàrd agus eadar-theangachair Albannach.
* 1927 - Manfred Eigen, ann am Bochum. Ceimigear às A' Ghearmailt.
* 1947 - Michael Levitt, ceimigear à Iosrael agus às na Stàitean Aonaichte.

## Bàsan
* 1989 - Darío Echandía Olaya, ann an Ibagué. Fear-poileataigs à Coloimbia.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
10 an Cèitean

'S e **10 an Cèitean** an 130mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (131mh ann am bliadhna-leum). Tha 235 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 1940 - Leig Neville Chamberlain leis an dreuchd Prìomh Mhinistear an Rìoghachd Aonaichte, thòisich Winston Churchill.
* 1994 - Thòisich Nelson Mandela na cheann-suidhe Afraga a Deas.

## Breithean
* 1900 - Cecilia Payne-Gaposchkin, neach-saidheans agus reuladair (ch.1979) 
* 1920 - Herbert Maurice William 'Bert' Weedon, neach giotàr agus cumadair-ciùil à Sasainn.
* 1946 - Donovan Leitch, neach-ciùil Albannach.
* 1957 - Sid Vicious, ann an Lunnainn. Ceòladair à Sasainn.
* 1960 - Bono, seinneadair Èirinneach.

## Bàsan

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
13 an Cèitean

'S e **13 an Cèitean** an 133mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (134mh ann am bliadhna-leum). Tha 232 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 1572 - Taghadh Pàpa Griogair XIII, ann an Cathair na Bhatacain.
* 1830 - Neo-eisimeileachd Eacuador bho Choloimbia Mhòir.
* 1888 - Cur às do Thràilleachd ann am Braisil.
* 1977 - Thill Dolores Ibárruri dhan Spàinn.

## Breithean
* 1596 - Martin Chemnitz, ann an Rostock (A' Ghearmailt). Riochdaire Dioplòmasach.
* 1655 - Michelangelo dei Conti, ann am Poli. Pàp (Innocentius XIII) bho 1721 gu ruige 1724.
* 1707 - Carl Linnaeus, rannsachair bith-eòlas ann an Råshult (An t-Suain).
* 1730 - Charles Watson-Wentworth, 2nd Marquess of Rockingham, prìomh-mhinistear am Breatainn.
* 1792 - Giovanni Maria Mastai-Ferretti, ann an Senigallia. Pàp (Pius IX) bho 1846 gu 1878.
* 1962 - Kathleen Jamie, bàrd

## Bàsan

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
14 an Cèitean

'S e **14 an Cèitean** an 134mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (135mh ann am bliadhna-leum). Tha 231 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 1752 - Murt na h-Apann - murt Chailein Chaimbeil à Gleann Iubhair nach robh air fhuasgladh.
* 1811 - Fhuair Paraguaidh a chuid neo-eisimeileachd bhon Spàinn.
* 1948 - Chaidh na Stàit Iosrael a stèidheachadh.
* 1955 - Chaidh Co-aonta Warszawa a chur air dòigh.

## Breithean
* 1943 - Ólafur Ragnar Grímsson, ann an Ísafjörður. Fear-poileataigs à Innis Tile.
* 1945 - Yochanan Vollach, ann an Kyriat Bialik. Cluicheadair Ball-coise à Iosrael.
* 1967 - Marc Parrot, sgrìobhaiche ciùil agus seinneadair à Catalòinia.
* 1972 - Marc Ruskell, neach-poileataigs Albanach de Phàrtaidh Uaine na h-Alba.

## Bàsan
* 1988 - Willem Drees, Prìomh-mhinistear na Tìrean Ìsle eadar 1948 agus 1958.
* 1995 - Christian B. Anfinsen, ann an Randallstown. Ceimigearàs na Stàitean Aonaichte.
* 1998 - Frank Sinatra, seinneadair às na Stàitean Aonaichte.
* 2006 - Robert Bruce Merrifield, ann an Cresskill. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
15 an Cèitean

'S e **15 an Cèitean** an 135mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (136mh ann am bliadhna-leum). Tha 230 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

## Breithean
* 1859 - Pierre Curie, fiosagaiche às an Fhraing. Lorg e radium agus polonium còmhla ris a bhean Marie Curie.
* 1887 - Edwin Muir, sgrìobhadair is eadar-theangaiche Albannach.
* 1915 - Paul Samuelson, ann an Gary (Indiana). Eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
* 1957 - Iain Mason, neach-poileataigs à Alba.

## Bàsan
* 1947 - Miguel Abadía Méndez, ann am Fómeque. Fear-poileataigs à Coloimbia.
* 2015 - Flòraidh NicNèill, seinneadair Gàidhlig à Eilean Bharraigh. 

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
16 an Cèitean

'S e **16 an Cèitean** an 136mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (137mh ann am bliadhna-leum). Tha 229 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 1605 - Taghadh Pàpa Pòl V, ann an Cathair na Bhatacain.
* 1943 - Chuir na Nàsaich às an t-ar-a-mach anns a' ghetto Warszawa.
* 1970 - Chaidh Slighe Costa Sir Benfro fhosgladh.

## Breithean
* 1611 - Benedetto Odescalchi (Pàpa Innocentius XI)
* 1923 - Merton Miller, eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.
* 1886 - Alfonso XIII, rìgh na Spàinne.
* 1961 - Sarah Boyack, BPA.

## Bàsan
* 1696 - Mariana na h-Ostaire, *reina consorte* na Spàinne.

## Fèillean
* Naomh Brianann

Roinn-seòrsa:Làithean
17 an Cèitean

'S e **17 an Cèitean** an 137mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (138mh ann am bliadhna-leum). Tha 228 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 1814 - Bun-reachd do Nirribhidh (latha-fèille nàiseanta).
* 2012 - Ràinig an Uicipeid seo 10,000 aistidhean.

## Breithean
* 1836 - Norman Lockyer, neach-saidheans, reuladair agus deasaiche à Sasainn.
* 1897 - Odd Hassel, ann an Oslo. Ceimigear à Nirribhidh.
* 1961 - Eithne, seinneadair Èirinneach.

## Bàsan
* 1810 - Robert Tannahill, ann am Pàislig. Bàrd Albannach.
* 1987 - Gunnar Myrdal, ann an Danderyd. Eaconamaiche às an t-Suain.
* 1999 - Iain MacNeacail (An Sgiobair) seinneadair, sgeulaiche agus bàrd Albannach.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
12 an Cèitean

'S e **12 an Cèitean** an 132mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (133mh ann am bliadhna-leum). Tha 233 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

## Breithean
* 1825 - Aquileo Parra Gómez, ann am Barichara. Fear-poileataigs à Coloimbia.
* 1895 - William Francis Giauque. Ceimigear à Canada a bhuannaich an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1949.
* 1907 - Katharine Hepburn, ann an Hartford. Cleasaiche às na Stàitean Aonaichte.
* 1910 - Dorothy Crowfoot Hodgkin, ann an Cairo. Ceimigear à Sasainn.
* 1950 - Richard Lyle, neach-poileataigs à Alba.

## Bàsan
* 1884 - Bedřich Smetana, ann am Pràg. Sgrìobhaiche-ciùil às an t-Seic.
* 1913 - Enriqueta Martí, ann am Barcelona. Mortair à Catalòinia.
* 1916 - Seumas Ó Conghaile, neach-poileataigs Èireannach.
* 1970 - Nelly Sachs, ann an Stockholm. Sgrìobhadair.
* 1994 - Roy J. Plunkett, ceimigear às na Stàitean Aonaichte.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
18 an Cèitean

'S e **18 an Cèitean** an 138mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (109mh ann am bliadhna-leum). Tha 227 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 1538 - Banais oifigeil (tro neach-ionaid) eadar Seumas V rìgh na h-Alba agus Màiri de Guise ann an Notre Dame de Paris.

## Breithean
* 1872 - Bertrand Russell, sgrìobhadair is feallsanaiche às a' Chuimrigh.
* 1901 - Vincent du Vigneaud, ann an Chicago. Ceimigear às na Stàitean Aonaichte.
* 1920 - Karol Józef Wojtyła, ann am Wadowice. Pàp (Iain Pòl II) às a' Phòlainn.
* 1947 - Seán de Briotún, ann an Dún Búinne. Fear-poileataigs à Èirinn.
* 1980 - Aileen Chaimbeul, ann am Peairt. Neach-poileataigs Albannach.

## Bàsan

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
11 an Cèitean

'S e **11 an Cèitean** an 131mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (132mh ann am bliadhna-leum). Tha 234 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 1858 - inbhe stàite do Mhinnesota.
* 1867 - 2na Cunnradh Lunnainn mu dhèidhinn Lucsamburg.
* 2010 - Thòisich David Cameron na phrìomh-mhinistear na Rìoghachd Aonaichte.

## Breithean
* 1904 - Salvador Dalí, ann am Figueres. Neach-ealain à Catalòinia.
* 1916 - Camilo José Cela, ann am Padrón. Sgrìobhadair às an Spàinn.
* 1924 - Antony Hewish, reuladair às a' Chòrn
* 1973 - Bob Doris, neach-poileataigs à Alba.

## Bàsan
* 1778 - William Pitt, 1mh Iarla Chatham, prìomh-mhinistear Bhreatainn.
* 1812 - Spencer Perceval, prìomh-mhinistear Bhreatainn. 
* 1981 - Odd Hassel, ann an Oslo. Ceimigear.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
19 an Cèitean

'S e **19 an Cèitean** an 139mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (140mh ann am bliadhna-leum). Tha 226 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 1769 - Taghadh Phàpa Clemens XIV, ann an Cathair na Bhatacain.
* 1897 - Dh'fhàg Oscar Wilde am *prìosan Reading*.

## Breithean
* 1881 - Mustafa Kemal Atatürk, ceann-suidhe na Tuirce. 
* 1914 - Max Ferdinand Perutz, ann an Vienna. Ceimigear às An Ostair.

## Bàsan
* 1536 - Chaidh Anne Boleyn, dàrna bean Rìgh Eanraig VIII Shasainn, dhì-cheannachadh ann an Lunnainn.
* 1895 - José Julián Martí Pérez, ann an Dos Ríos. Sgrìobhadair agus bàrd à Cùba.
* 1898 - William Gladstone, Prìomh-mhinistear Bhreatainn.
* 1961 - Karl Prusik, ann am Perchtoldsdorf (An Ostair Ìochdar). Sreapadair às an Ostair.
* 2011 - Garret FitzGerald, taoiseach na h-Èireann.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
20 an Cèitean

'S e **20 an Cèitean** an 140mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (141mh ann am bliadhna-leum). Tha 225 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 685 - Blàr Dhùn Neachdain eadar na Cruithnich agus Northumbria.
* 1651 - Blàr Inbhir Cèitein
* 1802 - Ath-stèidheachadh thràilleachd taobh a-muigh na Frainge.

## Breithean
* 1799 - Honoré de Balzac, ann an Tours. Sgrìobhadair às an Fhraing.
* 1882 - Sigrid Undset, ann an Kalundborg. Sgrìobhadair à Nirribhidh.
* 1908 - James Stewart, actair Aimeireaganach.
* 1955 - Anton Corbijn, ann an Strijen. Dealbhadair chamara às Na Tìrean Ìsle.
* 1860 - Eduard Buchner, ceimigear Gearmailteach.

## Bàsan
* 1940 - Carl Gustaf Verner von Heidenstam, ann am Motala. Sgrìobhadair às An t-Suain.
* 1989 - John Hicks, eaconomaiche Sasannach. 
* 1997 - Virgilio Barco Vargas, eaconomaiche, innleadair agus Neach-poileataigs à Coloimbia.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
21 an Cèitean

'S e **21 an Cèitean** an 141mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (142mh ann am bliadhna-leum). Tha 224 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna (225 ann am bliadhna-leum).

## Tachartasan

* 1085 - Chaidh Helsingborg (An t-Suain) a stèidheachadh.
* 1851 - Cur às do thràilleachd ann an Coloimbia.
* 1904 - Chaidh buidheann ball-coise *FIFA* a stèidheachadh ann am Paris.

## Breithean
* 1930 - Dòmhnall MacAmhlaigh, sgoilear agus bàrd Albannach. 
* 1979 - Jamie Hepburn, ann an Glaschu. Neach-poileataigs Albannach.

## Bàsan
* 1650 - Seumas Greumach, a' chiad Mharcais Mhonadh Rois, cùl-taic Theàrlaich I.
* 1929 - Archibald Primrose, ann an Epsom. Fear-poileataigs à Sasainn.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
22 an Cèitean

'S e **22 an Cèitean** an 142mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (143mh ann am bliadhna-leum). Tha 223 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 1915 - Tubaist rathaid-iarainn aig Quintnshill faig air Greatna Green, tè a bu mhiosa anns an Rìoghachd Aonaichte riamh (còrr is 220 duine air am mharbhadh).
* 1990 - Co-aonachadh an Eamaine. 

## Breithean
* 1813 - Richard Wagner, Neach-ciùil Gearmailteach.
* 1859 - Arthur Conan Doyle, fear-leighis agus sgrìobhadair Albannach.
* 1907 - Laurence Olivier, actair Sasannach.
* 1912 - Herbert C. Brown, ann an Lunnainn. Ceimigear à Sasainn.
* 1927 - Oláh György András, ann am Budapest. Ceimigear às An  Ungair.

## Bàsan
* 1667 - Pàpa Alasdair VII, ann an Cathair na Bhatacain.
* 1885 - Victor Hugo ann am Paris. Sgrìobhadair às an Fhraing.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean
23 an Cèitean

'S e **23 an Cèitean** an 143mh latha dhen bhliadhna a rèir a' Mhìosachain Ghriogaraich (144mh ann am bliadhna-leum). Tha 222 latha air fhàgail gus deireadh na bliadhna.

## Tachartasan

* 1788 - Inbhe stàite do Charolina a Deas.
* 2011 - Stad TeleG, stèisean TBh ann an Alba.

## Breithean
* 1707 - Carl Linnaeus, rannsachair bith-eòlais agus lusaire.
* 1830 - Santiago Pérez de Manosalbas, fear-poileataigs à Coloimbia.
* 1891 - Pär Fabian Lagerkvist, ann an Växjö. Sgrìobhadair às an t-Suain.

## Bàsan
* 1669 - Joris van der Haagen, ann an Den Haag. Peantair às Na Tìrean Ìsle.
* 1871 - Jarosław Dąbrowski, ann am Paris. Saighdear, oifigear agus rèabhlaideach às a' Phòlainn.
* 2015 - John Nash, eaconamaiche às na Stàitean Aonaichte.

## Fèillean

Roinn-seòrsa:Làithean