open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pyran ar Woethel

‘S e baile beag ann am meadhan na Còrn a th’ ann **Pyran ar Woethel** (Laideann: Sancti Pierani in Arwothel, Beurla: Perranarworthal). Tha an t-ainm a’ ciallachadh *Oighreachd an Naoimh Pyran ann an Arwothel* anns a’ Chònais agus tha e suidhichte ri taobh na na h-Aibhne Kenall, eadar Devoran agus Ponsanooth, faisg air Aberfal, 33km air falbh bho Phensans agus 7km  bho Truro, prìomh-bhaile na dùthcha.  Tha dìreach 1,558 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile. Chaochail an sgrìobhadair William Golding (1911 – 1993) ann am Pyran ar Woethel. Chaidh am baile a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 1388.

## Ceanglaichean A-mach
*Comhairle na Còrn

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Sasainn
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Sen Kolomm Vyghan

‘S e baile beag ann am ceann a tuath na Còrn a th’ ann **Sen Kolomm Vyghan** (Laideann: Sancta Columba Minor, Beurla: St Columb Minor). Tha an t-ainm a’ ciallachadh *Naomh Calum Beag* anns a’ Chònais agus tha e suidhichte faisg air a’ Mhuir, eadar Porth agus Quintrell Downs, dìreach ri taobh Tewyn Plustry, 49km air falbh bho Phensans agus 17km  bho Truro prìomh-bhaile na dùthcha.  Bha dìreach 3,586 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile ann an 1951. Tha  na figearan sin a-nis am broin an fheadhainn do Thewyn Plustry. Chaidh am baile a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 1284. Tha e na pàirt Tewyn Plustry a-nis.

## Daoine Ainmeil

*William Golding: (1911 – 1993) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann am 1993.

## Ceanglaichean A-mach
*Comhairle na Còrn

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Sasainn
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Gràdh Geal Mo Chridh'

'S e seann òran Albannach a tha ann an **Gràdh Geal Mo Chridh**. 

## Gràdh Geal Mo Chridh'

'S iomadh oidhche fhliuch fhuar
Ghabh mi cuairt 's mi leam fhìn
Gus an d'ràinig mise an t-àit'
Far 'n robh gràdh geal mo chridh'

Bheir mi o hu ho-o
Bheir mi o-o hu o hi
Bheir mi o-hu o-o ho
'S mi fo bhròn 's tu 'gam dhìth

Dhèanainn treabhadh dhèanainn buain
Chumainn suas thu gun strì
'S bheirinn as a' ghreabhal chruaidh
Dha mo luaidh teachd-an-tìr.

Sèist

Ged nach eil sinn fhathast pòsd'
Tha mi 'n dòchas gum bi
Fhad 's a mhaireas mo dhà dhòrn
Cha bhi lòn oirnn a dhìth.

'S e tionndadh ur-nuadh a choisinn sluagh-ghabhaltachd o chionn 25 bliadhnachan a th' anns an leagail so suas.  Seo sios tionndadh nas sìne, a dh'fhoillsichear ann an 1917 (no ann an 1909 no ann an 1921, dh'fhaodte; chaidh an cruinneachadh de dh'òrain fhoillseachadh ann an 3 pairtean).

'S iomadh oidhche fhliuch is fhuar
'Ghabh mi cuairt is mi leam-fhìn
Gus an d'ràinig mi'n t-àit’
Far'n robh gràdh geal mo chridh'.

Sèist:Bheir mi òro bhan ho
Bheir mi òru bhan hi
Bheir mi òru o hó
'S mi tha brònach 's tu 'm dhìth

Fada siar air aghaidh cuain
'Se mo dhuan-sa 'chruit mo chridh,
Guth mo luaidh anns gach stuadh
'Ga mo nuallan gu tìr. 

Sèist

Is tu m'òige is mo rùn,
Mo re-iùil thu anns an oidhch',
Tha mo dhrùidheachd ad' shùil,
Tha mo chuireadh ad' loinn.

Sèist

'Na mo mheoirean cha robh ceòl
'S 'na mo chlàrsach cha robh àgh,
Rinn do phòg-sa mo leòn
'S fhuair mi eòlas air dàin. 

Sèist

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ceòl
Roinn-seòrsa:Bàrdachd
Roinn-seòrsa:Òrain Ghàidhlig
Ganzhou

‘S e baile mòr ann an ceann a deas Shìona a th’ ann **赣州** neo **Ganzhou**. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 236. Tha e suidhichte aig 10m os cionn ìre na mara,  873km air falbh bho Shanghai agus 1571km  bho Bhejing, prìomh-bhaile na dùthcha.  Tha 226,089 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile, an 189mh baile as motha na dùthcha 

## Daoine Ainmeil
*Gao Xingjian: (1940 -) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 2000.

## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Roinne

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Sìona
Roinn-seòrsa:Bailtean
Chaguanas

‘S e baile meadhanach air àirde an iar-thuath Thrianaid agus Tobago a th’ ann an **Chaguanas**. Chaidh am baile a stèidheachadh ann  an 1779 leis na Sasannaich. Tha e suidhichte faisg air a’ Bhoglach Caroni, ri taobh na h-aibhne Chaparo, aig 48m os cionn ìre na mara, 23km air falbh bho Phointe-à-Pierre, 26m bho San Fernando agus 18km bho Phort of Spain, prìomh-bhaile na dùthcha.  Tha 67,433 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.

## Daoine Ainmeil
*Vidiadhar Surajprasad Naipaul: (1932 -) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 2001.

## Bailtean Co-cheangailte
* Lauderhill Florida

## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na dùthcha

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Roinn Charaibeach
Roinn-seòrsa:Lesser Antilles
Urla

‘S e baile mòr air an àirde an iar-dheas na Tuirc a th’ ann **Urla**. Tha an t-ainm a’ ciallachadh Boglach (Βουρλά) anns a’ Ghreugais agus tha e suidhichte faisg  İzmir, air an Doirling Urla, air a’ Chamas İzmir, aig 120m os cionn ìre na mara, 356km air falbh bho Istanbul agus 555km  bho Ankara prìomh-bhaile na dùthcha.  Tha 42,181 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile, an 184mh baile na Dùthcha. Tha e suidhichte ri taobh na Mara Àigeanaich.

## Daoine Ainmeil
*Giorgos Seferis: (1900 – 1971) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1963.

## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Roinne
*Riaghaltas na Sgìre

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Tuirc
Roinn-seòrsa:A' Ghrèig
Roinn-seòrsa:Bailtean anns an Tuirc
Kreuzau

‘S e baile beag air an àirde an iar-thuath na Gearmailte a th’ ann **Kreuzau**. Tha e suidhichte aig 144m os cionn ìre na mara, ri taobh na na h-Aibhne Rur agus am Pàirc Nàiseanta Rureifel, faisg air Aachen, anns an sgìre Düren (Rheinland), 37km air falbh bho Köln, 56km bho Düsseldorf, 393km bho Hamburg agus 516km  bho Bherlin, prìomh-bhaile na dùthcha.  Chaidh Kreuzau a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 1319 mar Auwe Superior. Tha 17,834 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile. Chaochail an sgrìobhadair Heinrich Böll: (1917 – 1985) ann an Kreuzau.

## Bailtean Co-cheangailte
* Obervellach
* Plancoët

## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Roinne
*Riaghaltas na Sgìre
*Stòras Heinrich Böll

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Uchiko

‘S e baile beag ann an ceann a deas Sheapain a th’ ann **内子町** neo **Uchiko**. Tha e suidhichte eadar Ozu agus Ritsukawa, air an Eilean Shikoku ri taobh na h-Aibhne  Oda-Gawa faisg air Ikazaki, anns an sgìre Kita (Ehime), 96km air falbh bho Hiroshima, 273km bho Nagasaki, 290km bho Osaka agus 691km  bho Thokyo, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 20,299 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile. 

## Daoine Ainmeil
* Kenzaburo Oe: (1935 –) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1994.

## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Roinne

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An t-Seapan
Woodstock (Oxfordshire)

‘S e baile beag ann an ceann a deas Shasainn a th’ ann **Woodstock**. Tha e suidhichte faisg air Àth nan Damh, ri taobh na h-Aibhne Glyme, aig 74m os cionn ìre na mara, 79m air falbh bho Birmingham agus 92km bho Lunnainn, prìomh-bhaile na dùthcha.  Tha 2,924 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1179, ged an do chlàradh an t-àite mar choille rìoghail anns an Leabhar Doomesday ann an 1186.

## Daoine Ainmeil
*Winston Churchill: (1874 – 1965) a rugadh anns an Lùchairt Blenheim, faisg air Woodstock.

## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Sgìre

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Sasainn
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Osaka

‘S e baile uabhasach agus mòr agus port ann an ceann a deas Sheapain a th’ ann **大阪市** neo **Osaka** IPA: o:.sa.ka.ɕi). Tha e suidhichte aig dìreach 3m os cionn ìre na mara, ri beulaibh a’ bhàigh Osaka, air an Eilean Honshu, ri taobh na h-Aibhne  Yodo, faisg air Kobe agus Kyoto, anns an sgìre Kansai, 281km air falbh bho Hiroshima, 562km bho Nagasaki, 387km bho Yokahama agus 402km  bho Thokyo, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 2,636,256 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile, an treas baile as motha na dùthcha.  Tha an t-ainm a’ ciallachadh Leac Mòr ann an Seapanais.

## Daoine Ainmeil
* Yasunari Kawabata: (1899 – 1972) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1968.
## Bailtean Co-cheangailte
* Chicago (Illinois)
* Hamburg
* San Francisco (Calafòrnia)

## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Roinne

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An t-Seapan
Concepción

'S e baile-mòr ann am Sile a tha ann an **Concepción**. Tha e na phrìomh-bhaile den a' Cheàrn Bío-Bío. Anns a’ bhliadhna 2002 bha 216.061 duine a’ fuireach an seo. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1550 leis na Spàinntich. Canar *Penquistas* ri muinntir a' bhaile.

## Dealbhan

File:Arco de Medicina UdeC.jpg|
File:Moderno Edificio en Concepción.jpg|
File:Desembocadura del Biobío.jpg|
File:Ex Catedral de Concepción.jpg|
File:Biobus01.jpg|
File:Hotel El Araucano.JPG|
File:Plaza de Armas Concepción.jpg|


## Ceanglaichean a-mach
* Duilleag oifigeil Concepción

Roinn-seòrsa:An t-Sile
Köln

‘S e mòr-bhaile air an àirde an iar-thuath na Gearmailte a th’ ann an **Köln** (Kölsch: Kölle, Cuimris: Cwlen, Beurla/Fraingis: Cologne, Duitsis: Keulen, Laideann: Colonia Agrippina). Tha e suidhichte aig 46m os cionn ìre na mara, ri taobh na na h-Aibhne Rhein, faisg air Bonn, anns an sgìre Köln fhèin, 34km air falbh bho Düsseldorf, 222km bho Hamburg agus 478km bho Bherlin, prìomh-bhaile na dùthcha. Chaidh Köln a stèidheachadh ann am 38 R. C. leis na Ubii. Tha 998,105 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile., an 4mh baile as motha na dùthcha.

## Dual-chainntean
Tha Kölsch, dual-chainnt a' bhaile, gu math làidir fhathast. Tha i ga bruidhinn le timcheall air 250,000 neach-labhairt, 's e sin gu bhith ¼ de mhuinntir Khöln. Tha ceangal ann eadar cànan agus cultar a' bhaile, gu h-àraidh aig àm Càrnabhail. Aig an àm seo den bhliadhna cleachdar Kölsch anns na h-òrain is anns na h-òraidean agus cluinnear i anns na sràidean agus aig na fèisean.

## Foghlam
Tha 11 oilthighean agus colaistean ann an Köln, ach 's e Oilthigh Chologne an t-oilthigh as motha agus aon de na oilthighean as sìne a tha anns a' Ghearmailt. Chaidh a stèidheachadh ann an 1388 aig àm Iompaireachd Naoimh nan Ròmanach.

## Daoine Ainmeil
* Iulia Agrippa: Màthair Nero.
* Albertus Magnus,  manach agus neach-feallsanachd Gearmailteach 
* Jacques Offenbach: (1819 – 1880) Cumadair-ciuil.
* Jan von Werth: (1591 - 1692) Seanailear.
* Konrad Adenauer: (1876 – 1977) Ceann-suidhe na Gearmailte eadar 1949 agus 1963.
* Heinrich Böll: (1917 – 1985) Sgrìobhadair a bhuannaich an Duais Nobel ann an 1972.
* Carl Bosch: (1972 – 1940) Ceimigear.

## Bailtean Co-cheangailte

## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne
* Riaghaltas na Sgìre
* Storas Heinrich Böll

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:A' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Roinn-seòrsa:Bailtean anns A' Ghearmailt
Milano

‘S e baile uabhasach mòr air an àirde an iar-thuath na h-Eadailt a th’ ann an **Milano** (IPA: mi'la:no, Beurla/Fraingis: *Milan*, Gearmailtis: *Mailland*, Laideann: *Mediolanum*). ‘S e ainm Ceilteach a th’ann Milano, bho dhà fhacail cheilteach, medio (meadhan) agus lanum (làn). Tha e suidhichte aig 120m os cionn ìre na mara, anns a’ Ghleann Po, eadar na h-Aibhnichean Adda agus Ticino, anns an sgìre (Eadailtis: *Provincia*) Milano fhèin, anns an roinn (Eadailtis: *Regione*) Lombardia, faisg air na crìochan leis An Eilbheis, 476km air falbh bhon An Ròimh, prìomh-bhaile na dùthcha, 118km bho Ghenova agus 249km bho Fhirenze. Tha 1,307,495 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile, an darna baile as motha na dùthcha. Chaochail an sgrìobhadair Eugenio Montale (1896 – 1981) ann am Milano.

## Daoine Ainmeil
* Giovanni Angelo Medici di Marignano (1499 - 1565). Pàp bho 1559 gu ruige 1565.
* Silvio Berlusconi (1936) Neach-malairt agus neach-poileataigs.

## Ann an Leabhraichean
*La Chartreuse de Parme (Stendhal, 1839)

## Bailtean Co-cheangailte
*  Chicago (Illinois)
*  Frankfurt
*  Hamburg
*  Kraków
*  Lyon

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne
* Riaghaltas na Sgìre

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Eadailt
Ibadan

‘S e baile uabhasach mòr air an àirde an iar-dheas Nìgeiria a th’ ann an **Ibadan** (Yoroba: Ìbàdàn neo Ìlú Ẹ̀bá-Ọ̀dàn). Tha an t-ainm a' ciallachadh *Am baile eadar na coilltean is na faichean*.  Chaidh Ibadan a stèidheachadh ann an 1829 le daoine a bha a’ teiche an acras. Tha e suidhichte faisg air Loch Eleyele, aig 239m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-Aibhne Ogunpa anns an stàit Oyo, 66km air falbh bho Abeokuta, 442km bho Abuja (prìomh-bhaile na dùthcha)  agus 118km bho Lagos. Tha 3,034,200 duine a’ fuireach anns an àite, an darna baile as motha na dùthcha agus Tha oilthigh làidir anns a’ bhaile. 

## Daoine Ainmeil
*Ken Saro-Wiwa: (1941 – 1995) Sgrìobhadair. 
*Sade Adu: (1959 – ) Seinneadair leis a’ Còmhlan-ciul Sade.
*Hugo Weaving: (1960 – ) Cleasaiche.
*Samantha Marie Sprackling: (1968 – ) Seinneadair leis a’ Chòmhlan-ciul Republica.
*Andrew O'Halloran: (1968 – 2021) (Neach-iomairt).

## Bailtean Co-cheangailte
* Cleveland (Ohio) 

## Gnàth-shìde
Tha Ibadan suidhichte ann an roinn gu math bog fliuch tropaigeach le teodhachd uabhasach àrd an coimeas ri Alba. Bidh an t-uisge a' dòrtadh eadar Am Màrt agus An Dàmhair. 'S e dìreach 10° an teodhachd na b' ìsle a chlàradh a-riamh ann an Ibadan.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Afraga
Roinn-seòrsa:Nigeria
Garadh dubh

Is e garradh a tha a' cuartachadh Taobh Siar den Eilean Leodhas, a' dol bho Phort Nis anns an tuath (gu deas air Sgiogartsta) agus a' leantainn gu faisg air Carlabhagh. Chan eil fhios dè cho aosda sa tha e, ach tha arc-eolaichean den bheachd (SAR 36) gur ann an Linn an Umha a bhuineadh e, oir se sin an uair a thoisich duine a' fuireach air an taobh siar, nan rèir-sa. Is e balla gu math fada a th' ann ach cha deach mòran rannsachaidh dhèanamh air, ged gu bheil e follaiseach gur e seo pios mòr de eachdraidh an eilein. Tha pàirtean dheth air crìonadh ged a tha pàirtean dheth fhathast ri faicinn - gu sònraichte faisg air a' chosta an Nis.
Dùthaich nam Basgach (mòr-cheàrn)

: *Airson soillearachaidh, faic [[Dùthaich nam Basgach]].*

Tha **Dùthaich nam Basgach**, san t-seagh *Euskal Herria* a' cur còmhla seachd mòr-roinnean tradaiseanta nam Basgach. A-rèir nam Basgach, tha sin a' gabhail a-steach:
* Gipuzkoa
* Araba
* Bizkaia
* Nafarroa
* Lapurdi
* Zuberoa
* Behe-Nafarroa

Roinn-seòrsa:Dùthaich nam Basgach
Dùthaich nam Basgach a Tuath

Tha *Dùthaich nam Basgach a Tuath* (Basgais: Iparralde "an taobh tuath") a' gabhail a-steach nan trì mòr-roinnean a tha taobh a-staigh na Frainge. Chan eil mòr-roinnean ann san Fhraing tuilleadh ach mar choincheap, tha na Basgaich a' coimhead air an trì seo mar mhòr-roinnean tradaiseanta ann:
*Lapurdi
*Zuberia
*Behe-Nafarroa

Roinn-seòrsa:Dùthaich nam Basgach
Lagos

‘S e baile mòr agus port ann an ceann a deas Nìgeiria a th’ ann Lagos (IPA: ˈleɪɡɒs, Edo: Èkó). ‘S ann às a’ Phortagailis a tha an t-ainm, is tha e a’ ciallachadh lochan. Tha am baile suidhichte aig dìreach 35m os cionn ìre na mara, faisg air an Lagùn Lagos, air sreath dhe Eileanan mar Eilean Lagos agus Eilean Bhictoria, aig beul na h-Aibhne Niger. Anns an Stàit Lagos fhèin. Tha Lagos 118km air falbh bho Ibadan, 78km bho Abeokuta, 18km bho agus 541km  bho Abuja, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 7,937,932 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile, am baile as  motha na dùthcha, is an dàrna baile as motha ann an Afraga. 

## Ceanglaichean A-mach
*Oilthigh Lagos

## Bailtean Co-cheangailte

*  Atlanta, Na Stàitean Aonaichte
*  A' Bhruiseal, A' Bheilg
*  Bucharest, Ròmainia
*  Cotonou, Beinin
*  Daegu, Coirea a Deas
*  Cairo, An Èipheit
*  Fukuoka, An t-Seapan
*  Istanbul, An Tuirc
*  Jaipur, Na h-Innseachan
*  Montego Bay, Iaimeuca
*  An Caisteal Nuadh, Sasainn
*  Nürnberg, A' Ghearmailt
*  Olympia, A' Ghrèig
*  Port of Spain, Trianaid agus Tobago
*  Ra'anana, Iosrael
*   Rio de Janeiro Braisil
*  Salcedo, Poblachd Dhoiminicia
*  Salzburg, An Ostair
*  Taipei, Taiwan
*  Tiflis, Gruisia
*  Toulouse, An Fhraing
*  Santa Fe, An Argantain

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Afraga
Roinn-seòrsa:Nigeria
Kamakura

‘S e baile mòr ann am meadhan Sheapain a th’ ann **鎌倉市** neo **Kamakura** (Seann ainm: 鎌府/*Renpu*). Tha e suidhichte aig dìreach 18m os cionn ìre na mara, faisg air a’ bhàigh Sagami, air an Eilean Honshu, ri taobh na h-Aibhne  Funazaka, faisg air Kanagawa, anns an sgìre Kantō, 655km air falbh bho Hiroshima, 936km bho Nagasaki, 18km bho Yokahama agus 45km  bho Thokyo, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 174,016 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile, an 136mh baile na dùthcha.  Tha an t-ainm a’ ciallachadh Batharnach an t-Stòbh bho dhà fhacal ann an Seapanais, Kamado (Stòbh) agus Kura (Batharnach). ‘S e an 4mh baile na bu mhotha san t-saoghal air fad a bh’ann Kamakura anns an 13mh linn, is 200,000 a’ fuireach an seo, is bha e fiù’s na bu motha na Kyoto ann an 1200. Chaochail an sgrìobhadair Yasunari Kawabata: (1899 – 1972) ann an Kamakura.

## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Roinne

## Bailtean Co-cheangailte
*Nice, An Fhraing
*Ueda, An t-Seapan
*Hagi, An t-Seapan
*Ashikaga, An t-Seapan
*Dunhuang, Sìona

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An t-Seapan
Dùthaich nam Basgach

Tha iomadh ciall dhan bhriathar *Dùthaich nam Basgach* sa Ghàidhlig. Tha Basgaich a' fuireach anns gach aon ceàrn dheth ach tha iad ciall phoileataigeach eile aig gach aon dhiubh:
* Dùthaich nam Basgach (ceàrn fèin-riaghlaidh) (*Comunidad Autónoma Vasca*, *Euskadi*, *País Vasco* no *Vascongadas*), ceàrn fèin-riaghlaidh san Spàinn (ann am pinc sa mhapa) anns a bheil Araba, Gipuzkoa agus Bizkaia
* Dùthaich nam Basgach (mòr-cheàrn) (*Euskal Herria*, *País Vasco*, *Pays Basque*), sgìre cultar is cànan nam Basgach cha mhòr uile gu lèir
* Dùthaich nam Basgach a Tuath (*Iparralde*, *Pays Basque* no *Pays Basque Nord*), na trì mòr-roinnean san Fhraing (ann am buidhe sa mhapa).
* Dùthaich nam Basgach a Deas (*Hegoalde*), briathar nam Basgach a tha a' gabhail a-steach gach mòr-roinn Bhasgach san Spàinn, sin an ceàrn fèin-riaghlaidh agus Nafarroa (ann am pinc is uaine sa mhapa).

## Faic cuideachd
* Bilbao
* Donostia
* Vitoria-Gasteiz

*
Salzburg

‘S e baile mòr ann an ceann a tuath na h-Ostair a th’ ann **Salzburg** is tha an t-ainm a’ ciallachadh Caisteal Saillte anns a’ Ghearmailtis. Tha am baile suidhichte aig 422m os cionn ìre na mara, faisg air na Beanntan Alpen, ri taobh na h-Aibhne Salzach, anns an Stàit Salzburg fhèin. Tha A' Ghearmailt dìreach air an taobh thall na h-aibhne.Tha Salzburg 199km air falbh bho Ghraz, 109km bho Linz agus 252km bho Vienna, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 147,571 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile, agus ‘s e an ceathramh baile as motha na dùthcha a th’ ann Salzburg. 

## Eachdraidh
Bhuineadh am baile dhan Ostair-Ungaire bho 1867 gu ruige 1918.
## Ceanglaichean A-mach
* Riaghaltas na Roinne

## Bailtean Co-cheangailte
*  Atlanta, Na Stàitean Aonaichte
*  Berne, An Eilbheis
*  Shanghai, Sìona
*  São João de Madeira, A' Phortagail
*  Lagos
*  León (Niocaragua), Niocaragua
*  Verona, An Eadailt
*  Merano, An Eadailt
*  Kawasaki, An t-Seapan
*  Dresden, A' Ghearmailt
*  Reims, An Fhraing
*  Vilnius

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ostair
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Marseille

'S e baile mòr agus port ann an ceann a deas na Frainge a th’ ann am **Marseille** (IPA: maʁsɛj, Ocseadanais: Marselha, IPA: maʀˈsejɔ). 'S ann às a’ Ghreugais Μασσαλία a tha an t-ainm. Tha am baile suidhichte aig 54m os cionn ìre na mara, ri taobh na mara Meadhanach. aig inbhir na h-Aibhne Rhône, anns an Sgìre (Fraingis: Département) Bouches-du-Rhône anns an Roinne (Fraingis: Région) Provence-Alpes-Côte-d'Azur. Tha na Eileanan Frioul ri beulaibh a’ bhaile. Tha Marseille 758km air falbh bho Rouen, 156km bho Nice, 506km bho Bhordeaux agus 662km bho Paris, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 859,543 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile, an dàrna baile as motha anns an dùthaich. 

## Ceanglaichean A-mach
* Riaghaltas na Roinne
* Riaghaltas na Sgìre
* Oilthigh Marseille
* Sgioba Ball-coise a’ Bhaile

## Bailtean Co-cheangailte

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean na Frainge
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Fhraing
Málaga

‘S e baile mòr agus port ann an ceann a deas na Spàinne a th’ ann **Málaga** (IPA: 'malaɣa). Tha e suidhichte aig dìreach11m os cionn ìre na mara air Oirthir na Grèine (Spàinntis: Costa del Sol), 153km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na dùthcha agus 209km bho Shevilla. Tha am baile ann an taobh a deas Andalusia. Tha 568,305 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile, an darna baile as motha ann an Andalusia agus an 6mh baile as motha na Spàinne. 
## Freumhan an ainm
‘S ann gu math connspaideach ‘s a tha freumhan an ainm air sàilleabh nach eil Freumh-fhaclachd na sgìre idir soilleir.  Tha a h-uile coltas ann gur ann à * m-l-k*  (Gàidhlig: Rìgh, riaghladh no rìoghachd) ann am Foinìsis a th’ ann an t-aimn. A bharrachd air sin, b’ ann à Tyros a bh’ ann na luchd-in-imrich sin agus b’ e *Melqart* (Dia a’ bhaile) a bhìte ag adhardh an sin. Tha cuid eile dhen bheachd gur ann à *mlh* (Gàidhlig: Salainn) no *mlgh* (tionndaidh) a tha e oir thathar air lorgan obair-mheatailt fhaighinn an seo. Sgrìobhadh مالقة ann an Arabais, a thug *Málaga* dhuinn an latha an-diugh.

## Eachdraidh
Chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an 1833.
## Cruinn-eòlas
A rèir figearan an Riaghlatais, 's e an Lùnastal a' mhìos as teotha agus 's e am Faoilleach a' mhìos as fhuaire ann am Málaga. Cha tuit ach 534mm de dh'uisge air a' bhaile fad na bliadhna - 639mm nas lugha na Steòrnabhagh (1173mm) - leis gur e àite tioram a th' annː

## Bailtean Co-cheangailte
*  Bergen, Nirribhidh
*  El Aaiún, Sathara an Iar
*  Faro, A' Phortagail
*  Galveston, Na Stàitean Aonaichte
*  Guadalajara, Meagsago
*  Manila, Na h-Eileanan Filipineach
*  Passau, A' Ghearmailt
*  Tyre, Leabanon

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
* Riaghaltas na Roinne
* Riaghaltas na Coimhearsnachd
Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Spàinn
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Almería

‘S e baile mòr agus port ann an ceann a deas na Spàinne a th’ ann **Almería** (IPA: 'almeˈɾi:a). Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 955 le Abd-ar-Rahman III. Tha e suidhichte aig ìre na mara, ri taobh Mara Mheadhanach, aig beul na na h-aibhne Andarax, 410km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na dùthcha agus 319km bho Shevilla. Tha Almería air an àirde an ear-dheas Andalusia. Tha 190,013 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile, an 6mh baile as motha na h-Andalusia agus an 31mh baile na Spàinne.
## Freumhan an ainm
Tha luchd-rannsachaidh uile dhen bheachd gur ann à **المرية** (Al-Mari'yah) ann an Arabais a tha an t-ainm, agus gu bheil sin a’ ciallachadh Tùr na faire. Thogadh an t-seann bhaile shuas air bàrr cnuic gu math àrd os cionn a' phort, rud a bheir cuideam dhan teòiridh seo. A dh'aindeoin sin, tha cuid eile dhen bheachd gur ann à **المرية** ach gu bheil sin a’ ciallachadh Sgàthan na Mara.

## Eachdraidh
Chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an 1833.
## Cruinn-eòlas
A rèir figearan an Riaghlatais, 's e an Lùnastal a' mhìos as teotha agus 's e am Faoilleach a' mhìos as fhuaire ann an Almería. Cha thuit ach 200mm de dh'uisge air a' bhaile fad na bliadhna - 973mm nas lugha na Steòrnabhagh (1173mm) - leis gur e àite gu math tioram a th' ann.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Boulogne-Billancourt
*  Caspe
*  Ciego de Ávila
*  Cochabamba
*  Dajla
*  El Aaiún
*  Ensenada
*  Jaca
*  Leyte
*  Melilla
*  Neuwied
*  Oran
*  Ovalle
*  Rastatt
*  San Juan del Sur
*  San Rafael
*  Tecate
*  Veracruz

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
* Riaghaltas na Roinne
* Riaghaltas na Coimhearsnachd

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Spàinn
Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne
Cádiz

‘S e baile mòr agus port uabhasach cudromach ann an ceann a deas na Spàinne a th’ ann **Cádiz** (IPA: *kaðiθ* neo *kaðis*). Chaidh am baile a stèidheachadh leis na Phoenicianaich o chionn 3,000 bliadhna is ‘s e Cádiz am baile as sine air an àirde an iar-dheas na Roinn-Eòrpa. Tha e suidhichte aig dìreach 11m os cionn ìre na mara, ri taobh a’ Bhàigh Cádiz. Tha Cádiz 480km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na dùthcha agus 98km bho Shevilla. Tha am baile air an àirde an ear-dheas Andalusia. Tha 125,826 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile, an 10mh baile as motha na h-Andalusia agus an 51mh baile na Spàinne.
## Freumhan an ainm
Tha luchd-rannsachaidh uile dhen bheachd gur ann *gdr* ann am Foinìsis a tha an t-ainm, agus gu bheil sin a’ ciallachadh dùn no caisteal. Mar sin, tha an t-ainm Cádiz coltach ri Agadir, thall ann am Maroco.  Bhathar a’ cleachdadh trì ainmean eadar-dhealaichte ann an Greugais: *ἡ Γαδείρα* (Gadeíra), *Γήδειρα* (Gẽdeira)  agus *τὰ Γάδειρα* (Gádeira). Chaidh sin atharrachadh gu ann an Arabais a thug Cádiz dhuinn an an Spàinntis an latha an-diugh.
## Eachdraidh
Chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an 1833. Thuit am baile dha na reubaltaich Faisisteach beagan an dèidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais aig toiseach toisichidh Cogadh Sìobhalta na Spàinne ann an 1936.

## Bailtean Co-cheangailte
*  San Juan, Puerto Rico
*  Montevideo, Uruguaidh
*  Bogotá, Coloimbia
*  Mariquita, Coloimbia
*  Ambalema, Coloimbia
*  Honda, Coloimbia
*  Guaduas, Coloimbia
*  Santa Fe de Antioquia, Coloimbia
*  Cartagena de Indias, Coloimbia
*  La Dorada, Coloimbia
*  Brest, An Fhraing
*  Rochester, Sasainn
*  Ceuta, An Spàinn
*  Huelva, An Spàinn
*  Corùna, An Spàinn
*  Móstoles, An Spàinn
*  Santa Cruz de Tenerife, An Spàinn
*  Torrevieja, An Spàinn
*  Las Palmas de Gran Canaria, An Spàinn
*  Tangiers, Maroco
*  Dakhlah, Sathara an Iar
*  La Habana, Cùba
*  Buenos Aires, An Argantain

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
* Riaghaltas na Roinne
* Riaghaltas na Coimhearsnachd

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne
Roinn-seòrsa:An Spàinn
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Córdoba, An Spàinn

‘S e baile mòr ann an ceann a deas na Spàinne a th’ ann **Córdoba** (IPA: *korðoβa*). Thathar dhen bheachd gur e ainm Phoenicianach a th’ann, bho Qorteba (muileann gaoithe) neo Qart Tuba (deagh bhaile). Tha e suidhichte aig 120m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Guadalquivir,, 237km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na dùthcha agus 121km bho Shevilla. Tha 328,547 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile, an treas baile as motha na h-Andalusia agus an 11mh baile na Spàinne.
## Freumhan an ainm
‘S ann gu math connspaideach ‘s a tha freumhan an ainm air sàilleabh nach eil Freumh-fhaclachd na sgìre idir soilleir.  Tha a h-uile coltas ann gur ann à *Qorteba*  (Gàidhlig: muileann) no *Qart-tuba* (Gàidhlig: Baile Math) ann am Foinìsis a th’ ann an t-aimn.A bharrachd air sin, tha an t-iar-leasachan Tartesianais *-oba* no *–uba* gu ìre mhath cumanta ann an ceann a deas na Spàinne. Sgrìobhadh *قرطبة* ann an Arabais, a thug *Córdoba* dhuinn an lath an-diugh.
## Eachdraidh
Chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an 1833. Thuit am baile dha na reubaltaich Faisisteach beagan an dèidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais aig toiseach toisichidh Cogadh Sìobhalta na Spàinne ann an 1936, ged a bha an corr dhen roinne dealas dhan Phoblachd.
## Cruinn-eòlas
A rèir figearan an Riaghlatais, 's e an t-Iuchar is an Lùnastal mìosan as teotha agus 's e am Faoilleach a' mhìos as fhuaire ann an Córdoba. Tuitidh 605mm de dh'uisge air a' bhaile fad na bliadhna - 568mm nas lugha na Steòrnabhagh (1173mm) - leis gur e àite uabhasach tioram a th' ann.

## Daoine Ainmeil
*Seneca Òg (4 RC/65 AD) - Feallsanaiche.
*Maimonides (1135/1138 - 1204) - Feallsanaiche.
*Gonzalo Jiménez de Quesada (1496/1506/1509 - 1576) -Ceannsaiche.
*Luis de Góngora (1561 - 1627) - sgrìobhadair.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Adana
*  Bethlehem
*  Córdoba
*  Córdoba
*  Corùna
*  Damascus
*  Fez
*  Havana
*  León
*  Lahore
*  Manchester
*  Nürnberg
*  Smara

## Iomraidhean

## Ceanglaichean A-mach
* Riaghaltas na Roinne
* Riaghaltas na Coimhearsnachd

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Spàinn
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
The Joy Formidable

Is e còmhlan ciùil às a' Chuimrigh a tha ann an **The Joy Formidable**.

Tha Ritzy Bryan, Rhydian Dafydd agus Matt Thomas anns a' chòmhlan.

## Clàran
**The Big Roar* (2011) 

## Ceanglaichean a-mach
An duilleag oifigeil

Roinn-seòrsa:Ceòl
Porto

‘S e baile uabhasach mòr agus port gu math cudromach ann an ceann a tuath na Portagaile a th’ ann **Porto** (IPA: 'poɾtu, Laideann: Portus Cale). Fhuair an dùthaich a h-ainm bho ainm a’ bhaile seo. Chaidh am baile a stèidheachadh mu 275 Ro Chrìost le treubhan Ceilteach, mus do ràinig na Ròmanach. Tha Porto suidhichte ri taobh na mara, (74m amm am meadhan) air oirthir A' Cuain Shiar, aig inbhir na h-aibhne Douro. Tha Porto 274km air falbh bho Lisboa, prìomh-bhaile na dùthcha, 107km bho Choimbra agus 463km bho Fharo Tha 1,115,000 daoine a’ fuireach ann am Porto, an darna baile as motha na dùthcha. 

## Bailtean Co-cheangailte

*  Jena, A' Ghearmailt
*  Duruelo de la Sierra, An Spàinn
*  León, An Spàinn
*  Shanghai, Sìona
*  Bordeaux, An Fhraing
*  Vigo, An Spàinn
*  Macau, Macau
*  Liège, A' Bheilg
*  Luanda
*  Nagasaki, An t-Seapan
*  Bristol, Sasainn
* Timișoara

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
* Fiosrachadh mun Roinn

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:A' Phortagail
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Huelva

‘S e baile mòr agus port ann an ceann a deas na Spàinne a th’ ann **Huelva** (IPA: 'welβa). Tha e suidhichte aig dìreach 1m os cionn ìre na mara, ri taobh a’ Bhàigh Cádiz, aig inbhir nan aibhnichean Odiel agus Tinto, 441km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na dùthcha agus 86km bho Shevilla. Tha Huelva air an àirde an iar-dheas Andalusia. Tha 149,310 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile, an 9mh baile as motha na h-Andalusia agus an 45mh baile na Spàinne. 
## Freumhan an ainm
‘S ann connspaideach ‘s a tha freumhan an ainm air sàilleabh nach eil Freumh-fhaclachd na sgìre cho oilleir.  Tha a h-uile coltas ann gur ann à *Ὄνοβα* (Onuba) ann an Greugais no *Onuba Aestuaria* ann an Laideann a tha an t-ainm, le freumhan ann an cànan air choireigin a bha ga bruidhinn an seo o chionn mìltean de bhliadhnaichean. A dh’aindeoin sin, tha cuid eile dhen bheachd gur ann à *Olba* ann an Tartesianais a tha e. Tha an t-iar-leasachan *-oba* no *–uba* gu ìre mhath cumanta ann an ceann a deas na Spàinne. Sgrìobhadh *Gaelbah* agus *Welba* ann an Arabais, a’ leantainn atharraidhean fuaimneachail ann an Spàinntis fhèin (/ɔ/ gu /wo/).

## Eachdraidh
Chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an 1833.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Cádiz
*  Córdoba
*  Faro
*  Genova 
*  Győr
*  Houston
*  Orleans Nuadh
*  Pitești
*  Santa María del Río
*  Tanger
*  Viganella
*  Yokohama

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
* Riaghaltas na Roinne
* Riaghaltas na Coimhearsnachd

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne
Roinn-seòrsa:An Spàinn
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Faro

‘S e baile meadhanach agus port ann an ceann a deas na Portagaile a th’ ann **Faro** (IPA: ˈfaɾu, Laideann: Ossonoba, Arabais: أخشونبة). Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1266 gu oifigeil, ged an robh daoine a’ fuireach ann seo ro àm nan Ròmanach. Tha Faro suidhichte aig dìreach 12m os cionn ìre na mara, eadar An Cuan Siar agus Am Muir Mheadhanch, aig inbhir na h-aibhne Formosa. Tha Àite Glèidheachas Nàdarra an Lagùn Formosa ri beulaibh a’ bhaile, a tha fo smachd na Riaghaltais. Tha Faro 216km air falbh bho Lisboa, prìomh-bhaile na dùthcha agus 463km bho Phorto agus tha e ann am meadhan na h-Algarve. Tha port-adhair a’ bhaile a’ frithealadh na turasachd, an t- eileamaid as cudromaiche do dh’eaconomaidh na roinne. Tha 58,698 daoine a’ fuireach ann am Faro, an 25mh baile as motha na dùthcha. 

## Bailtean Co-cheangailte

*  Tripoli, Leabanon
*  Hayward (Calafòrnia)
*  Huelva, An Spàinn
*  Málaga, An Spàinn
*  Tangiers, Maroco

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:A' Phortagail
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Roinnean na Spàinne

'S e na pàirtean dhen Spàinne anns an robh an Spàinn air a roinn airson stadastaireachd agus rianachd a tha na **roinnean na Spàinne** (Spàinntis: *provincias de España*).

Chaidh sgrìobhainn fhoillseachadh ann an 1833 le Javier de Burgos, a bha an Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm. Chruthaich esan stàit mheadhanaichte, air a roinneadh ann an 49 roinnean agus 15 mòr-roinnean. Dh'ainmich 45 dhuibh an dèidh nam prìomh-bhailtean (ach Nafarroa (Pamplona), Araba (Gasteiz), Gipuzkoa (Donostia) agus Bizkaia (Bilbao). Chaidh siostam ùr a chur an gnìomh ann an 1978, a chruthaich Coimhearsnachdan fèin-riaghlaidh: tha seachd dhuibh aon-roinneil: Asturias, Na h-Eileanan Balèarach, Cantàbria, La Rioja, Madrid, Murcia agus Nafarroa. Chan eil comhairlean roinneil (Catalanais: diputacions provincials) aca. Seo liosta Roinnean na Spàinne bho fhigearan na Riaghaltais
## Liosta nan roinnean

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:An Spàinn
Roinn-seòrsa:Provincias na Spàinne
Bilbao

‘S e baile uabhasach mòr agus port gu math cudromach anns an Dùthaich nam Basgach a th’ ann **Bilbo** neo **Bilbao**. Thathar dhen bheachd gur ann às a’ Bhasgais *Bil-Ibaia-Bao*, a tha a’ ciallachadh *Caladh na h-Aibhne,* a th’ann an t-ainm, ged a tha feadhainn eile a’ cumail a’ dol gur e dìreach ainm Spàinntis a th’ann, Bello Vado (Àite-coise Brèagha). Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1300. Tha Bilbao suidhichte eadar 19m agus 689m os cionn ìre na mara (33 m ann am meadhan) faisg air Bàgh Bhiscay, ri taobh inbhir na h-aibhnichean Nervión agus Ibaizabal. Tha Bilbao 329km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 50km bho Vitoria-Gasteiz, prìomh-bhaile Dùthaich nam Basgach Tha 353,187 daoine a’ fuireach ann am Bilbao, am baile as motha ann an Dùthaich nam Basgach, agus an 10mh baile as motha na Spàinne.  A bharrachd air sin, 's e prìomh-bhaile na Roinn Bhizkaia a th' ann cuideachd.
## Cruinn-eòlas
A rèir figearan an Riaghaltais, 's e an Lùnastal a' mhìos as teotha agus 's e am Faoilleach a' mhìos as fhuaire ann am Bilbao. Tuitidh 1131mm de dh'uisge air a' bhaile fad na bliadhna - dìreach 42mm nas lugha na Steòrnabhagh (1173mm) - leis gur e àite uabhasach fliuch a th' ann, an taca ri àiteachan eile san Spàinn.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Pittsburg, Na Stàitean Aonaichte
*  Sant Adrià de Besòs, Catalòinia
*  Tbilisi, Gruisia
*  Qingdao, Sìona
*  Bordeaux, An Fhraing
*  Medellín, Coloimbia
*  Iloilo, Na h-Eileanan Filipineach
*  Buenos Aires, An Argantain
*  Rosario, An Argantain
*  Surakarta, An Innd-Innse

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne
* Riaghaltas na Coimhearsnachd le Fèin-riaghlaidh

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne
Roinn-seòrsa:An Spàinn
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Roinn-seòrsa:Dùthaich nam Basgach
Vitoria-Gasteiz

‘S e baile mòr ann an ceann a tuath na Spàinne a th’ ann **Gasteiz** neo **Vitoria**. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1181. Thug an Rìgh Gotach Liuvigild Victoriacum air a’ bhaile ùr sin, a stèidhich e ann an àite air an robh Gasteiz o shean. Tha Vitoria-Gasteiz suidhichte aig 516m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Zadorra. Tha Gasteiz 291km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 50km bho Bhilbao, am baile as motha ann an Dùthaich nam Basgach Tha 235,661 daoine a’ fuireach ann an Gasteiz, an darna baile as motha ann an Dùthaich nam Basgach agus an 20mh baile as motha na Spàinne.  A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na Roinn Araba agus Dùthaich nam Basgach a th’ann Vitoria-Gasteiz cuideachd.
## Eachdraidh
Thuit am baile dha na reubaltaich Faisisteach beagan an dèidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais aig toiseach toisichidh Cogadh Sìobhalta na Spàinne ann an 1936.
## Cruinn-eòlas
A rèir figearan an Riaghlatais, 's e an t-Iuchar a' mhìos as teotha agus 's e am Faoilleach a' mhìos as fhuaire ann an Vitoria-Gasteiz. Cha thuit ach 855mm de dh'uisge air a' bhaile fad na bliadhna - 318mm nas lugha na Steòrnabhagh (1173mm) - leis gur e àite caran fliuch a th' ann, an taca ri àiteachan eile san Spàinn.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Anaheim, Calafòrnia
*  Victoria, Na Stàitean Aonaichte
*  Daira, Aildiria
*  Kutaisi, Gruisia
*  Cogo, Gini Mheadhan-Chriosach
*  Angoulême, An Fhraing
*  Ibagué, Coloimbia
*  Vitoria, Braisil
*  Sullana, Pearu

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
* Riaghaltas na Roinne
* Riaghaltas na Coimhearsnachd le Fèin-riaghlaidh
Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Spàinn
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Roinn-seòrsa:Dùthaich nam Basgach
Donostia

‘S e baile mòr agus port ann an ceann a tuath na Spàinne a th’ ann **Donostia** (Basgais) neo **San Sebastián** (Spàinntis). Tha an t-ainm a’ ciallachadh Naomh Sebastian ann an dà chànain leis gur e Naomh a’ bhaile a th’ann an Naomh Sebastian agus oir bha taigh cràbhach ann dhàsan o shin. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1180 leis an Rìgh Sancho Sèolta. Tha Donostia suidhichte aig 33m os cionn ìre na mara, ri taobh a' bhàigh La Concha, aig inbhir na h-aibhne Urumea. Tha Donostia 356km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 76km bho Ghasteiz, prìomh-bhaile Dùthaich nam Basgach. Tha 185,506 daoine a’ fuireach ann am Bilbao, an treas baile as motha ann an Dùthaich nam Basgach agus an 34mh baile as motha na Spàinne. A bharrachd air sin, 's e prìomh-bhaile na Roinne Gipuzkoa a th' ann cuideachd.
## Cruinn-eòlas
A rèir figearan an Riaghaltais, 's e an Lùnastal a' mhìos as teotha agus 's e am Faoilleach a' mhìos as fhuaire ann an Donostia. Tuitidh 1507mm de dh'uisge air a' bhaile fad na bliadhna - 334mm nas motha na Steòrnabhagh (1173mm) - leis gur e àite caran fliuch a th' ann, fiù's an taca ri Albaː

## Daoine Ainmeil
* Pío Baroja

## Bailtean Co-cheangailte
*  Reno, Na Stàitean Aonaichte
*  Wiesbaden, A' Ghearmailt
*  Trento, An Eadailt
*  Plymouth, Sasainn
*  Marugame, An t-Seapan
*  Ra´s Būyadūr, Sathara an Iar
## Iomraidhean

## Ceanglaichean A-mach
* Riaghaltas na Roinne
* Riaghaltas na Coimhearsnachd le Fèin-riaghlaidh

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Spàinn
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Roinn-seòrsa:Dùthaich nam Basgach
Opera

Is e brabhsair an asgaidh a tha ann am **Opera** a tha air stiùireadh le Opera Software. 'S e a' chiad bhrabhsair a bha ri fhaighinn sa Ghàidhlig, eadar tionndadh 5.12 a chaidh a sgaoileadh ann an 2000 gu 6.06 ann an 2001. An dèidh sin, thàinig dreach Gàidhlig de thionndaidh 11.0 san Dùbhlachd 2010 agus a-mach o sin.

Chaidh an companaidh a reic do cho-bhanntachd Sìneach ann an 2017 agus, còmhla ri mòran chànan eile, chuir iad crìoch air an eadar-theangachadh Gàidhlig.

## Faic cuideachd
* Bathar-bog Gàidhlig
## Ceanglaichean a-mach
* Làrach-lìn a' bhrabhsair (sa Bheurla)
* Faidhlichean chànan de dhreuchdan Opera as ùire

Roinn-seòrsa:Brabhsair-lìn
Girona

‘S e baile mòr air an àirde an ear-thuath na Spàinne a th’ ann **Girona** (Catalanais, IPA: ʒi'ɾonə) neo **Gerona** (Spàinntis, IPA: xe'ɾona). Tha Girona suidhichte aig 117m os cionn ìre na mara, aig inbhir na h-aibhnichean Ter, Onyar, Galligants agus Güell. Tha Girona 581km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 98km bho Bharcelona, am baile as motha agus prìomh-bhaile Chatalòinia Tha 94,484 daoine a’ fuireach ann an Girona, an 9mh baile as motha ann an Catalòinia agus an 63 baile na Spàinne. A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na Roinne Girona a th’ann Girona cuideachd.
## Freumhan an ainm
‘S ann gu math connspaideach ‘s a tha Freumh-fhaclachd an àite seo. Tha e coltach gur ann às an Abhainn Onyar (no Undarios o chionn fhada) a tha e. B’ e Kerunta a bh’ ann an t-ainm Ibearach agus chaidh sin atharrachadh gu Gerunda ann an Laideann nuair a bha an sgìre fo bhuaidh nan Ròmanach. Fad nan linntean dh'atharrachadh fuaimneachadh an ainm, a’ call an d eadar nan connragan, a’ toirt Girona dhuinn an latha an-diugh ann an Catalanais.
## Eachdraidh
Chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an 1833.
## Cruinn-eòlas
A rèir figearan an Riaghaltais, 's e an t-Iuchar a' mhìos as teotha agus 's e am Faoilleach a' mhìos as fhuaire ann an Girona. Cha tuit ach 728mm de dh'uisge air a' bhaile fad na bliadhna - 445mm nas lugha na Steòrnabhagh (1173mm) - leis gur e àite caran fliuch a th' ann, an taca ri àiteachan eile san Spàinn:

## Daoine Ainmeil
* Lluís Llach i Grande (1948). Seinneadair.

## Bailtean Co-cheangailte
* Nashville, Na Stàitean Aonaichte
* Nueva Gerona, Cùba
* Reggio Emilia, An Eadailt
* Bluefields, Niocaragua
* Farsia, Sathara an Iar
* Albi, An Fhraing
* Perpignan, An Fhraing

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Roinne
*Riaghaltas na  Coimhearsnachd le Fèin-riaghlaidh

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne
Roinn-seòrsa:An Spàinn
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Tarragona

‘S e baile mòr agus port cudromach air an àirde an ear-thuath na Spàinne a th’ ann **Tarragona** (IPA: tərə'ɣonə). Tha Tarragona suidhichte ri beulaibh na Mara Mheadhanach, aig 56m os cionn ìre na mara, aig inbhir na h-aibhne Francolí. Tha Tarragona 552km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 100km bho Bharcelona, am baile as motha agus prìomh-bhaile Chatalòinia. Tha 140,323 daoine a’ fuireach ann an Tarragona, an 6mh baile as motha ann an Catalòinia agus an 46mh baile na Spàinne. A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na Roinne Tarragona a th’ann Tarragona cuideachd.
## Freumhan an ainm
‘S ann gu math connspaideach ‘s a tha Freumh-fhaclachd an àite seo. Tha beul-aithris na sgìre ag ràdh gur ann à *Tarraho*, mac Tubal anns a' Bhìobal a tha an t-ainm ach chan eil duine sam bi a' gabhail ri sin a-nis. Bha Strabo dhen bheachd gun d' fhuair am baile ainm rìgh na h-Èipheit, air an robh *Taharqa*. A dh'aindeoin nan teòiridhean seo, tha e coltach gur ann à *Tarqon* (Gàidhlig: Dùn) ann am Foinìsis a tha e. Tha cruth na tìre a' gabhail ri sin leis gu bheil dùn nàdarra ann far a bheil Tarragona. Chaidh sin atharrachadh gu *Tarraco* no *Arce Potens Tarraco* ann an Laideann nuair a bha an sgìre fo bhuaidh nan Ròmanach.
## Eachdraidh
Chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an 1833.
## Cruinn-eòlas
A rèir figearan an Riaghlatais, 's e an Lùnastal a' mhìos as teotha agus 's e am Faoilleach a' mhìos as fhuaire ann an Tarragona. Cha thuit ach 560mm de dh'uisge air a' bhaile fad na bliadhna - 613mm nas lugha na Steòrnabhagh (1173mm) - leis gur e àite gu math tioram a th' ann.

## Bailtean Co-cheangailte

*  Klagenfurt, An Ostair
*  Pompeii, An Eadailt
*  L'Alguer, An Eadailt
*  Stafford, Sasainn
*  Avignon, An Fhraing
*  Orléans, An Fhraing

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
* Riaghaltas na Roinne
* Riaghaltas na Coimhearsnachd le Fèin-riaghlaidh
Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Spàinn
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Lleida

‘S e baile mòr air an àirde an ear-thuath na Spàinne a th’ ann **Lleida** (Catalanais, IPA: 'ʎɛjðə) neo **Lérida** (Spàinntis, IPA: 'leɾiða). ‘S ann à Ilerda neo Iltirta bho na Ilergetes, treubh Iberianach, a th’ann an t-ainm. Tha Lleida suidhichte shuas air a' chòmhnard àrd ann am meadhan Chatalòinia (Catalanais: Depressió Central), aig 155m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Segre. Tha Lleida 394km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 127km bho Bharcelona, am baile as motha agus prìomh-bhaile Chatalòinia. Tha 137,387 daoine a’ fuireach ann an Lleida, an 7mh baile as motha ann an Catalòinia agus an 49mh baile na Spàinne. A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na Roinne Lleida a th’ann Lleida cuideachd.
## Freumhan an ainm
Tha luchd-rannsachaidh dhen bheachd gur ann às an ainm *Iltiŕta* ann an Ibearais a th' ann ainm a' bhaile. Fad nan linntean dh'atharrachadh fuaimeanachadh an ainm mar a leanas: *Ilerda* ann an Laideann nuair a bha an sgìre fo bhuaidh nan Ròmanach, لاردة (Laaridah) ann an Arabais, *Leyda* anns na meadhan aoisean agus mu dheireadh thall *Lleida* tron atharrachadh fuaimneachail *l → ʎ* ann an Catalanais. 'S e *palatalizatció* (Gàidhlig palatalachadh) an t-ainm a tha air sin.
## Eachdraidh
Chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an 1833.
## Cruinn-eòlas
A rèir figearan an Riaghlatais, 's e an t-Iuchar a' mhìos as teotha agus 's e am Faoilleach a' mhìos as fhuaire ann an Lleida. Cha tuit ach 342mm de dh'uisge air a' bhaile fad na bliadhna - 831mm nas lugha na Steòrnabhagh (1173mm) - leis gur e àite tioram a th' annː

## Bailtean Co-cheangailte
* Ferrara, An Eadailt
* Hefei, Sìona
* Foix, An Fhraing
* Perpignan, An Fhraing
* Lérida (Tolima), Coloimbia
## Iomraidhean

## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Roinne
*Riaghaltas na  Coimhearsnachd le Fèin-riaghlaidh
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne
Roinn-seòrsa:An Spàinn
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Roinn-seòrsa:Catalòinia
Lugo

'S e baile mòr air an àirde an iar-thuath na Spàinne a th’ ann **Lugo**. ‘S ann às an Laideann Lucus Augusti a th' ann an t-ainm, is bha am baile a stèidheachadh mu 25 Ro Chrìosd. 'S docha gun do stèidhich na Ròmanaich an t-ainm aca air an t-seann ainm Lugh, Dia Ceilteach. Tha Lugo suidhichte ann an Roinn Lugo, shuas air còmhnard àrd, aig 370m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Miño. Tha Lugo 492km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 81km bho Santiago de Compostela, prìomh-bhaile na Gàilise. Tha 97,635 daoine a’ fuireach ann an Lugo, an 4mh baile as motha anns a' Ghàilis agus an 66mh baile na Spàinne. A bharrachd air sin, ‘s e prìomh-bhaile na Roinne Lugo a th' ann Lugo cuideachd.
## Freumhan an ainm
Tha e coltach gur ann à *Lucus Augusti* ann an Laideann a tha an t-ainm - tha lucas a' ciallachadh *coille naomh*. A dh'aindeoin sin, tha cuid ag ràdh gur ann à ainm an Dheth Ceilteach Lugh a tha e. 
## Eachdraidh
Chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an 1833. Thuit am baile dha na reubaltaich Faisisteach beagan an dèidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais aig toiseach toisichidh Cogadh Sìobhalta na Spàinne ann an 1936.

## Bailtean Co-cheangailte
* Viana do Castelo, A' Phortagail
* Qinhuangdao, Sìona
* Dinan, An Fhraing

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas na Roinne
*Riaghaltas na  Coimhearsnachd le Fèin-riaghlaidh

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne
Roinn-seòrsa:An Spàinn
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Ourense

‘S e baile mòr air an àirde an iar-thuath na Spàinne a th’ ann **Ourense** (Gàilisis) neo **Orense** (Spàinntis). Tha Ourense suidhichte ann an Roinn Ourense, shuas air còmhnard àrd, aig 327m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Miño. Tha Ourense 403km air falbh bho Mhadrid, prìomh-bhaile na Spàinne, agus 83km bho Santiago de Compostela, prìomh-bhaile na Gàilise. Tha 104,596 daoine a’ fuireach ann an Ourense, an 3mh baile as motha ann an Galicia agus an 61 baile na Spàinne. A bharrachd air sin, 's e prìomh-bhaile na Roinne Ourense a th’ann Ourense cuideachd.
## Freumhan an ainm
Tha e coltach gur ann à *Auriense* ann an Laideann a tha an t-ainm - a tha a' ciallachadh *Baile an Òir*. Tha eachdraidh nam mèinean òir faisg air a' bhaile a' gabhail ri sin. A dh'aindeoin sin, tha cuid ag ràdh gur ann à *aquae urente* (Gàidhlig: uisgeachan teth) no fiù' s Gearmailtis *warmsee* (Gàidhlig: loch blàth) a tha e.

## Eachdraidh
Chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an 1833. Thuit am baile dha na reubaltaich Faisisteach beagan an dèidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais aig toiseach toisichidh Cogadh Sìobhalta na Spàinne ann an 1936.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Vila Real, A' Phortagail
*  Tlalnapantla de Baz, Meagsago
*  Quimper, An Fhraing

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
* Riaghaltas na Roinne
* Riaghaltas na Coimhearsnachd le Fèin-riaghlaidh
Roinn-seòrsa:Bailtean na Spàinne
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Spàinn
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa