open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Berdychiv

'S e baile mòr air an àirde an iar na h-Ucràine a th' ann am **Berdychiv** (Ucranais: *Бердичів*, Pòlais: *Berdyczów*, Iùdais: *באַרדיטשעװ*). Tha e suidhichte 189km air falbh bho Kyiv, san roinn Zhytomyrska Oblast agus tha 73,999 duine a' fuireach ann. 

## Eachdraidh
Chaidh Berdychiv a stèidheachadh ann an 1430 agus bhuineadh e dhan Pòlainn ro 1945. Phòs Honoré de Balzac aig Ewelina Hańska an seo ann an 1850. Bha am baile fo sgàile agus fo bhuaidh nan Nàsach eadar 1941 agus 1944. Chuir iad seo 38,536  Iùdhachd gu bàs, màthair Ghrossman nam measg. Chaidh beagan thogalaichean a leagail. Ann an 1991, thàinig Berdychiv gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine. Air 16 am Màrt 2022, ri linn Ionnsaigh na Ruise air an Ucràin, chaidh Berdychiv a bhomadh on adhar leis na Ruiseanaich.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann am Berdychiv a' bruidhinn (88.96%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis cuideachd (10.59%). Tha an uiread dhaoine a tha a' fuireach ann am Berdychiv air thuiteam trì tursan: an dèidh Cogadh a' Cheusair, an uair sin an an dèidh An Dàrna Cogaidh agus cuideachd anns na bliadhnaichean a lean neo-eisimeileachd na dùthcha. B' ann ann an 1989, mus bhris An t-Aonadh Sobhiatach a-mach à chèile nuair a bha àireamh-sluaigh Bherdychiv na b' àirde na bha i a-riamh. 


ImageSize = width:450 height:300
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
 id:linegrey2 value:gray(0.9)
 id:linegrey value:gray(0.7)
 id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
 id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:100000
ScaleMajor = unit:year increment:10000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
 color:cobar width:19 align:left
 bar:1897 from:0 till:53351
 bar:1911 from:0 till:76900
 bar:1920 color:red from:0 till:40500
 bar:1939 from:0 till:62014
 bar:1959 color:red from:0 till:53206
 bar:1979 from:0 till:80171
 bar:1989 color:cobar2 from:0 till:91629
 bar:2001 color:red from:0 till:87575
 bar:2007 color:red from:0 till:82263
 bar:2012 color:red from:0 till: 78799
PlotData=
 textcolor:black fontsize:S
 bar:1897 at: 53351 text: 53.400 shift:(-14,5)
 bar:1911 at: 76900 text: 76.900 shift:(-14,5)
 bar:1920 at: 40500 text: 40.500 shift:(-14,5)
 bar:1939 at: 62014 text: 62.000 shift:(-14,5)
 bar:1959 at: 53206 text: 53.206 shift:(-14,5)
 bar:1979 at: 80171 text: 80.171 shift:(-14,5)
 bar:1989 at: 91629 text: 91.629 shift:(-14,5)
 bar:2001 at: 87575 text: 87.575 shift:(-14,5)
 bar:2007 at: 82263 text: 82.263 shift:(-14,5)
 bar:2012 at: 80355 text: 78.799 shift:(-14,5)


## Daoine Ainmeil
*Joseph Conrad (1857 - 1924). Aistear, nobhailiche agus sgrìobhadair.
*Raquel Liberman (1900 - 1935). Neach-iomairt.
*Vasily Grossman (1905 - 1964). Sgrìobhadair agus neach-aithris.

## Ceanglaichean A-mach
*Riaghaltas na Roinne

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:A' Phòlainn
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Taras Shevchenko

B' e bàrd, sgrìobhadair, peantair agus neach-iomairt Ucràineach a bh' ann an **Taras Shevchenko** (Ucràinis: *Тара́с Григо́рович Шевче́нко* IPA: *tɐˈrɑz ɦrɪˈɦɔrowɪtʃ ʃeu̯ˈtʃɛnko*, far-ainm: *Kobzar Taras/Kobzar/Kobzar Darmohrai/Perebendya*, Moryntsi 9 am Màrt 1814, Sankt Peterburg, 26 an Gearran, 1861). Chleachd Kateryna Pavlenko agus Go_A na sgrìobh Shevchenko airson an t-òran *Shum*, a rinn iad airson Eurovision ann an 2021. Thug Shevchenko buaidh uabhasach fhèin làidir air Lesya Ukrainka, Serhii Vasylkivsky agus Opanas Slastion.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
Vasil Marsyuk

'S e bàrd agus sgrìobhadair Ucràineach a th' ann am **Vasil Andriyovich Marsyuk** (Ucràinis: *Марсюк Василь Андрійович*, Marinka 21 am Màrt 1938). Bhuinneadh e do theaghlach bochd ann am baile mèinnearachd, às aonais athar, a bha na phrìosanach poiliteagach. Thug Marsyuk ceum bho Sgoil Teagaisg aig Oilthigh na Stàite ann an Kyiv. Bha e ag obair aig an Sgoil Teagaisg ann an Cherkasy, ach b' fheudar dha falbh a chionn' s gu robh e an-còmhnaidh ann an trioblaid leis na ùghdarrasan air sgàth 's gun sgaoileadh litreachas samizdat agus airson a dàimhe càirdeil leis an sgrìobhadair Andriy Khimenko (Khimko). Às deidh dà bhliadhna a' leantainn Chùrsaichean Litreachais Àrd-ìre aig Institiud Litreachais ann am Mosgo, chaidh ainmeachadh na cheannard air Comann Litreachais Roinneil Cherkasy airson ùine fhada, far a stiùireadh e  stiùidio cruthachail. Às deidh dha gluasad gu Kyiv ann an 1986, dh' obair e fad faisg air deich bliadhna ann an diofar dhreuchdan deasachaidh aig taigh foillseachaidh litreachas cloinne air a bheil *Veselka*. Fhuair e ballrachd  Comann Sgrìobhadairean na h-Ugràine  ann an 1974.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
Mykhailo Kotsiubynsky

B' e oide, sgrìobhadair agus neach-poileataigs às An Ucràin a bh' ann am **Mykhailo Mykhailovych Kotsiubynsky** (Ucràinis: *Михайло Михайлович Коцюбинський*, far ainm: *Zakhar Kozub*). Rugadh e ann am Vinnytsia air 5 an t-Sultain 1864 agus chaochail e ann a Chernihiv air 12 an Giblean 1913. Thathar den bheachd gur robh stoidhl sgrìobhaidh fìorail aige aig an toiseach tòisichidh ach a dh' fhàs a bhith na b' fhaisge air ùr-nòsachas agus impreiseanachd.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Ucràineach
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Chernihiv

'S e baile mòr faisg air Kyiv agus Nizhyn  anns An Ucràin a th' ann an **Chernihiv** (Ucràinis: *Черні́гів*, IPA: *tʃerˈn⁽ʲ⁾iɦiu̯*). Tha e suidhichte ann an ceann a tuath na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Desna, san roinn Chernihivska Oblast. Tha 285,234 duine a' fuireach ann.

## Freumh-fhaclachd
Thathar dhen beachd gur ann à dà fhacal Slabhais a th' anns an ainm: *Czarna* (Gàidhlig: dubh) agus *Bog* (Gàidhlig: Dia)

## Eachdraidh
Chaidh Chernihiv a chlàradh airson a' chiad turais ann an 907. Chaochail an sgrìobhadair Mykhailo Kotsiubynsky an seo ann an 1913. Bha am baile fo sgàile agus fo bhuaidh nan Nàsach eadar 1941 agus 1944. Thog iad prìosan agus Iùdhaich a' bhaile nan tràillean mar phàirt an t-siostaim *Zwangsarbeit* (Gàidhlig: saothair èignichte) cuideachd. Ann an 1991, thàinig Chernihiv gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine. Air 24 an Gearran 2022, ri linn Ionnsaigh na Ruise air An Ucràin, chuir feachdan na Ruise Chernihiv fo shèist, ach thuirt riaghaltas na h-Ucràine air 5 an Giblean gun do chuir Arm na h-Ucràine ruaig air na Ruiseanaich. Chaill còrr is 700 sìobhaltaich agus 500 saighdear am beatha sa chath. Theich fògarraich on bhaile nam mìltean chun na Pòlainne.

## Daoine Ainmeil
*Angelica Balabanoff (1878 - 1965). Neach-poileataigs.
*Volodymyr Antonov-Ovseenko (1883 - 1938). Rèabhlaideach agus riochdaire dioplòmasach.
*Anatoly Rybakov (1911 - 1998). Sgrìobhadair.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Chernihiv a' bruidhinn (74.01%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis cuideachd (24.5%).

## Bailtean Co-cheangailte

* Gabrovo
* Gomel
* Hradec Králové
* Memmingen
* Ogre
* Petah Tikvah
* Prilep
* Tarnobrzeg

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Chernihivska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Càr

'S e carbad le cuibhlichean agus motar airson giùlain a tha ann an **càr**.

B' e Carl Benz anns a' Ghearmailt a chruthaich a' chiad chàr mar a dh'aithnicheamaid ann an 1885.

## Càraichean agus Alba

Ro 1914 bha faisg air 50 companaidhean a rinn càraichean ann an Alba, mar eisimpleir Albion, Argyll is Arrol-Johnstone, ach rinn iad càraichean a làimh is cha b' urrainn dhaibh fheuchainn ri mòr-chinneasachadh.

Chaidh factaraidh a thogail ann an Linwood, Siorrachd Rinn Friù sna 1960an airson càr beag, an Hillman Imp, a dhèanamh.
Bhuannaich Chrysler am factaraidh ann an 1967. Chaidh an t-Imp mu dheireadh a dhèanamh ann an 1976 is reic Chrysler ri Peugeot–Citroën ann an 1979. Dhùn Peugeot–Citroën am factaraidh ann an 1981.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Giùlan
Popasna

'S e baile eadar Kramatorsk agus Luhansk  anns An Ucràin a th' ann am **Popasna** (Ucràinis: *Попасна*). Tha e suidhichte air an àirde an ear-dheas na dùthcha, san roinn Luhanska Oblast. Tha 21,241  duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1878, nuair a thogail rèile eadar Kramatorsk agus Debaltseve. Bha am baile fo sgàile is fo bhuaidh feachdan Nàsach eadar 1941 agus 1943 ri linn An Dàrna Cogaidh, agus thog iad prìosan an seo. Ann an 1991, thàinig Popasna gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine. Ri linn Ionnsaigh na Ruise air an Ucràin ann an 2022, thuit am baile gu aonadan Ruiseanach air 26 an Giblean 2022. Rinn na Ruiseanaich fìor dhroch sgrios air a' bhaile, a bha air a mhilleadh gu buileach.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2021, 's e Ruisis a tha a' mhòr-chuid caol nan daoine ann am Popasna a' bruidhinn (49.44%), ged a tha mion-chuid ann le Ucràinis cuideachd (27,89%).

## Daoine Ainmeil
*Viktor Shevchenko (1908 - 1952): Ailtire.
*Valeriy Pavlovskiy (1939): Feallsanaiche.
*Valeriy Puhach (1945): Fiosaigiche.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Luhanska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Lutsk

'S e baile mòr faisg air Rivne agus Lviv anns An Ucràin a th' ann an **Lutsk** (Ucràinis: *Лýцьк*, Pòlais: * Łuck*, Iùdais: *לוצק*, IPA: *ˈlʲʋiu̯*). Tha e suidhichte air an àirde an iar thuath na dùthcha faisg air na crìochan leis A' Phòlainn agus A' Bhealaruis, ri taobh na h-Aibhne Styr, san roinn Volynska Oblast. Tha 217,197 duine a' fuireach ann.

## Freumh-fhaclachd
Thathar dhen beachd gur ann às an fhacal Slabhais *Luka* (Gàidhlig: camas) ach tha cuid a dhaoine a' smaoineachadh gun tàing e on ainm *Luka*, air neo fiù's on treubh *Luchanii*.

## Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1085. Chumadh Mòr-dhàil an seo ann an 1429, far an do rèitich Rìghrean na Roinn-Eòrpa Crùnadh Vytautas na Liotuàinia agus Caidreachas Crìostaidh an aghaidh Impireachd nan Otomanach. Às dèidh Ionnsaigh Gearmailteach-Sobhietach air a' Phòlainn ann an 1939, thàinig Lutsk gu bhith na phàirt den Aonadh Sobhietach, agus ann an 1944–1946 bha iomlaid sluaigh eadar a' Phòlainn agus an Ucràin Sobhietach. Ann an 1991, thàinig e gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2021, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Lutsk a' bruidhinn (92.87%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis (6.79%) cuideachd.

## Daoine Ainmeil
*Shimshon Unichman (1907 - 1961). Neach-poileataigs agus lighiche.
*Shmuel Shilo (1929 - 2011): Cleasaiche.
*Oksana Zabuzhko (1960): Bàrd.

## Bailtean Co-cheangailte

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Volynska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Pìobaireachd

'S e an ceòl traidiseanta airson am Pìoba Mòr a tha anns a' **phìobaireachd**. An-diugh tha mòran daoine ga toinneamh oir tha iad a' smaoineachadh nach fhaodaidh sibh a' dèanamh caochlaidhean anns an ùrlar. Ach chan eil sin fhìor ma tha sibh a' chuir seall air na ceòl Clann 'IcCruimmein. Tha tuilleadh seòrsa ùrlair airson pìobaireachd, ach feumaidh sibh a' faicinn roimhe cluich no dèanamh pìos nuadh, gu bheil e ach ùrlar agus feumaidh sibh a' cleachdadh do comasan ciùil airson a' bhi ceart.

## Eadar-fhighte
Tha an ùrlar 'Eadar-fhighte' ga cleachdadh de mun ceart 7% an ceòl sean. Tha am pàtran aige mar seo:

A B A

B A B

Tha sibh a' faodaidh faicinn carson a' tha an t-ainm aige 'Eadar-fhighte'. Tha an 'A' agus 'B' a' iomradh ris na abairtean ciùil.

## Liriceach Eadar-fhighte
Tha an t-ùrlar 'liriceach eadar-fhighte' ga cleachdadh de mun ceart 6% an ceòl sean. Tha am pàtran aige mar seo:

A B A B

C A B A'

Tha an ' an-dè an A a' ciallachadh gum feumaidh a' bhi caochladh ann.

## Adhartach
Tha an t-ùrlar 'Adhartach' ga cleachdadh de mun ceart 12% an ceòl sean. Tha am pàtran aige mar seo:

A1 A2

A3 A4

Tha na uimhirean an-dè na litrichean a' ciallachadh gu bheil an t-ùrlar A a' caochlaidh ann gach aon ris a' deireadh

## Liriceach Cruinn
Tha an t-ùrlar 'Liriceach Cruinn' ga cleachdadh de mun ceart 11% an ceòl sean. Tha am pàtran aige mar seo:

A1 A2 A1 A2

B1 B2 B1 B2

## Sgeadaich
Tha an t-ùrlar 'Sgeadaich' ga cleachdadh de mun ceart 4% an ceòl sean. Tha am pàtran aige mar seo:

abA abA

baB A B

abA B A

## 'Gu Math Fighe'
Tha an t-ùrlar 'Gu Math Fighe' ga cleachdadh de mun ceart 10% an ceòl sean. Tha am pàtran aige mar seo:

baB A B

abA B A

## 'Liriceach Gu Math Fighe'
Tha am pàtran aig 'Liriceach Gu Math Fighe' mar seo:

baB baB

abA B A

## Liriceach Saor
Tha an t-ùrlar 'Liriceach Saor' ga cleachdadh de mun ceart 9% an ceòl sean. Tha am pàtran aige mar seo:

A B A B

C D E F

## Air fhighe
Tha an t-ùrlar 'Air fhighe' ga cleachdadh de mun ceart 38% an ceòl sean. Tha am pàtran aige mar seo:

B B A B

A A B A

*
Roinn-seòrsa:Ceòl
Khmelnytskyi

'S e baile mòr eadar Ternopil agus Vinnytsia san Ucràin a th' ann an **Khmelnytskyi** (Ucràinis: *Хмельни́цький*, Pòlais: *Chmielnicki*, IPA: *xmeʎˈn̪ɪt͡sʲkɪi̯*). Tha e suidhichte air an àirde an iar na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Pivdennyi Buh, san roinn Khmelnytska Oblast. Tha 274,582 duine a' fuireach ann.

## Freumh-fhaclachd
Chanadh *Proskuriv* (Pòlais: *Płoskirów*) ris gu ruige 1954, a tha a' ciallachdh *rèidh*. Fhuair e an t-ainm ùr mar urram air an t-seanailear Cosagach Bohdan Khmelnytsky.

## Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1431. Bha am baile fo sgàile is fo bhuaidh nan Otomanach eadar 1672 agus 1699. Chaochail mu 1,500 Iùdhaich ann am pogrom ann an 1919. B' e an t-arm a bha air cul-gnothaich, gu seachd-àraidh an t-Seanailear Semysenko, a chaidh a chur gu bàs air a shonsa. Bha am baile fo sgàile is fo bhuaidh nan Nàsach eadar 1941 agus 1944. Chruthaich iad Ghetto Iùdhach, far an do dh'eug mu 5,000 duine. Ann an 1991, thàinig Khmelnytskyi gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2021, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Khmelnytskyi a' bruidhinn (88.39%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis (10.36%) cuideachd.

## Daoine Ainmeil
*Alberto Gerchunoff (1883 - 1950): Neach-aithris.
*Oksana Shachko (1987 - 2018): Neach-iomairt feimineach.
*Oleksandra Shevchenko (1988): Neach-iomairt feimineach.

## Bailtean Co-cheangailte

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Khmelnytska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Dnipro

'S e baile mòr agus port-aibhne eadar Poltava agus Zaporizhzhia anns An Ucràin a th' ann an **Dnipro** (Ucràinis: *Дніпро*, Pòlais: *Dniepr*, IPA: *dn⁽ʲ⁾iˈprɔ*). Tha e suidhichte air an àirde an ear na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Dnipro fhèin, san roinn Dnipropetrovska Oblast. Tha 980,948 duine a' fuireach an seo, an ceathramh baile as motha na h-Ucràine.

## Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1776 mar Ekaterinoslav mar urram air Caitrìona II na Ruise agus chanadh *Dnipropetrovsk * ris eadar 1926 agus 2016, mar urram air an neach-poileataigs Comunnach Grigory Petrovsky. Thogadh am baile far an robh daingneachadh Cosagach roimhe. Ann an 1991, thàinig Dnipro gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2021, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Dnipro a' bruidhinn (53.08%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis (45.87%) cuideachd.

## Daoine Ainmeil
*Viktor Petrov (1894 - 1969). Sgrìobhadair.
*Valerian Pidmohylny (1901 - 1937). Sgrìobhadair.
*Yulia Tymoshenko (1960). Neach-poileataigs.

## Bailtean Co-cheangailte

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Dnipropetrovska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Viktor Petrov

B' e neach-saidheans, feallsanaiche, eachdraiche, nobhailiche agus sgrìobhadair às An Ucràin, a bh' ann am **Viktor Platonovich Petrov** (Ucràinis: *Петров Віктор Платонович*, ainmean-pinn: *Viktor Ber/V. Domontovych*). Rugadh e ann an Dnipropetrovsk air 10 an Dàmhair 1894 agus chaochail e ann an Kyiv air 8 an t-Ògmhios 1969.  B' e Petrov agus Valerian Pidmohylny a chruthaich an nobhail innleachdail ann an Ucràinis. Sgrìobhadh e ann an stoidhl air an robh bitheileas.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Valerian Pidmohylny

B' e eadar-theangair, faclairiche, cànanaiche, nobhailiche agus sgrìobhadair às An Ucràin, a bh' ann am **Valerian Petrovich Pidmohylny** (Ucràinis: *Підмогильний Валер'ян Петрович*). Rugadh e ann an Dnipropetrovsk air 2 an Gearran 1901 agus chaochail e anns na h-Eileanan Solovetsky air 3 an t-Samhain 1937.  Bhuinneadh e do theaghlach Bùirdeasach: bha athair na mhaor ann an oighreachd mhòr. B' e Pidmohylny agus Viktor Petrov a chruthaich an nobhail innleachdail ann an Ucràinis. Sgrìobhadh e ann an stoidhl air an robh fìorachas. Mar eadar-theangair, chuir e Ucràinis air Anatole France agus Guy de Maupassant. Bhàsaich e thall sa Ghulag nuair a bha Iosif Stalin sa chumhachd. 'S ann ainmeil 's a tha e airson an nobhail *Місто* (Gàidhlig: Am Baile) a sgrìobh e ann an 1928. Thug Honoré de Balzac buaidh làidir air Pidmohylny.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Kamianske

'S e baile mòr agus port-aibhne eadar Poltava agus Dnipro anns An Ucràin a th' ann an **Kamianske** (Ucràinis: *Кам'янське*, Pòlais: *Dniepr*, IPA: *dn⁽ʲ⁾iˈprɔ*). Tha e suidhichte air an àirde an ear na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Dnipro fhèin, san roinn Dnipropetrovska Oblast. Tha 229,794 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1750 agus chanadh *Dniprodzerzhynsk* ris eadar 1936 agus 2016, mar urram air an neach-poileataigs Comunnach Felix Dzerzhinsky. Ann an 1991, thàinig Kamianske gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine.
## Daoine Ainmeil
*Oleksandr Alenytch (1890 - 1923): Fiosaigiche agus reul-eòlaiche.
*Leonid Brezhnev (1906 - 1982): Neach-poileataigs.
*Vera Brezhneva (1982): Seinneadair agus cleasaiche.

## Bailtean Co-cheangailte
* Babruysk
* Kielce
* Temirtau

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Kamianske a' bruidhinn (64.85%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis (34.47%) cuideachd. Ged a bha fàs ann an uiread dhaoine a bha a' fuireach ann an Kamianske tron 19mh Linn, cha b' ann ach àn dèidh An Dàrna Cogaidh a fhuair am baile fàs uabhasach fhèin mòr a thaobh àireimh-shluaigh agus an An t-Aonadh Sobhiatach ga ghnìomhasachadh. A dh'aindeoin sin, tha an uiread dhaoine a tha nan tàmh ann an Kamianskeair thuiteam fad na 21mh Linn.



Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:canvas value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
ImageSize = width:auto height:220 barincrement:30
PlotArea = left:60 bottom:50 top:20 right:20
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:300000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
BackgroundColors = canvas:canvas
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100000 start:0
BarData=
  bar:1939 text:1939
  bar:1959 text:1959
  bar:1960 text:1960
  bar:1965 text:1965
  bar:1970 text:1970
  bar:1975 text:1975
  bar:1979 text:1979
  bar:1980 text:1980
  bar:1985 text:1985
  bar:1990 text:1990
  bar:1995 text:1995
  bar:2002 text:2002
  bar:2004 text:2004
  bar:2006 text:2006
  bar:2008 text:2008
  bar:2010 text:2010
  bar:2012 text:2012
  bar:2014 text:2014
  bar:2018 text:2018
PlotData=
  color:barra width:5 align:left
  bar:1939 from:0 till: 148000
  bar:1959 from:0 till: 201800
  bar:1960 from:0 till: 205900
  bar:1965 from:0 till: 226400
  bar:1970 from:0 till: 235700
  bar:1975 from:0 till: 253800
  bar:1979 from:0 till: 258300
  bar:1980 from:0 till: 261300
  bar:1985 from:0 till: 279200
  bar:1990 from:0 till: 290500
  bar:1995 from:0 till: 291100
  bar:2002 from:0 till: 262700
  bar:2004 from:0 till: 258000
  bar:2006 from:0 till: 254700
  bar:2008 from:0 till: 252700
  bar:2010 from:0 till: 251200
  bar:2012 from:0 till: 249600
  bar:2014 from:0 till: 241500
  bar:2018 from:0 till: 235500
TextData=
  fontsize: S pos:(180,30) 
  text: Àireamh-sluaigh



## Iomraidhean

## Ceanglaichean a-mach
*Dnipropetrovska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Ternopil

'S e baile mòr eadar Ivano-Frankivsk agus Khmelnytskyi anns An Ucràin a th' ann an **Ternopil** (Ucràinis: *Тернопіль*, Pòlais: *Tarnopol*, Iùdais *טערנאָפּיל*, IPA: *terˈnɔp⁽ʲ⁾ilʲ*). Tha e suidhichte air an àirde an iar na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Seret, san roinn Ternopilska Oblast. Tha 225,238 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1540 le Jan Amor Tarnowski, mar dhaingneachadh. Rinn feachdan Ibrahim Shishman Pasha droch sgrios air a' bhaile annn an 1675. Thogadh rèile an seo gu ruige Lviv ann an 1870. Bha Ternopil na phrìomh-bhaile Sluagh-phoblachd na h-Ucràine an Iar ann an 1918, an dèidh tuiteam na h-Ostair-Ungaire. Thàinig na Ruineanaich ann an 1939 agus rinn iad geur-leanmhainn air na daoine. Chaill am baile dha na Nàsaich ann an 1941 agus chuir iad pogrom air dòigh a aghaidh nan Iùdhach. Fhad' s a bha na Nàsaich ann, bhàsaicheadh na Iùdhaich nam mìltean, an dà chuid ann an Ghetto a' bhaile agus anns na Campaichean-dùmhlachaidh. Ann an 1991, thàinig Ternopil gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2021, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Ternopil a' bruidhinn (94.8 %), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis (3.37%) cuideachd.

## Daoine Ainmeil
*Joseph Perl (1773 - 1839). Sgrìobhadair.
*Kornel Filipowicz (1913 - 1990). Bàrd.
*Daria Chubata (1940). Neach-iomairt.

## Bailtean Co-cheangailte
* Bautumi
* Chorzów
* Elbląg
* Pinsk
* Prudentopolis
* Silven
* Viljandi
* Yonkers

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Ternopilska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Chernivtsi

'S e baile mòr eadar Chişinău agus Ivano-Frankivsk anns An Ucràin a th' ann an **Chernivitsi** (Ucràinis: *Чернівці́*, Romàinis: *Cernăuți*, Iùdais: *טשערנאוויץ*, IPA: *t͡ʃerɲiu̯ˈt͡sʲi*). Tha e suidhichte air an àirde an iar na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Prut, faisg air na crìochan le Romàinia agus Moldàibhia, san roinn Chernivetska Oblast. Tha 267,060 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1408. Bhuinneadh e do Shluagh-phoblachd na h-Ucràine an Iar bhon t-Samhain 1918 gu ruige A' Cèitein 1919. Ann an 1991, thàinig Chernivitsi gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2021, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Chernivitsi a' bruidhinn (66.5%), ged a tha mion-chuidean ann le Ruisis (17.8%) agus Romàinis (7.5%) cuideachd.

## Daoine Ainmeil
*Friedrich Zelnik (1885 - 1950): Cleasaiche.
*Moysey Fishbein (1946 - 2020). Bàrd.
*Arseniy Yatsenyuk (1974): Eaconamaiche agus neach-poileataigs.
*Mila Kunis (1983): Cleasaiche.

## Bailtean Co-cheangailte
* Iași
* Klagenfurt
* Konin
* Nof haGalil
* Salt Lake City
* Saskatoon
* Suceava
* Timișoara

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Chernivitska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Ivano-Frankivsk

'S e baile mòr eadar Lviv agus Chernivtsi anns An Ucràin a th' ann an **Ivano-Frankivsk** (Ucràinis: *Іва́но-Франкі́вськ*, Iùdais: *סטאַניסלעװ*, IPA: *iˈwɑno frɐnˈkiu̯sʲk*, ainmean goirid: *Frankivsk/Franyk*). Tha e suidhichte air an àirde an iar na dùthcha, aig inbhir na h-Aibhnichean Bystrytsya-Solotvynska agus Bystrytsya-Nadvynyanska, san roinn Ivano-Frankivska Oblast. Tha 237,855 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1662 mar *Stanisławów*, le Stanisław Rewera Potocki. Bha e na phrìomh-bhaile Sluagh-phoblachd na h-Ucràine an Iar eadar 1918 agus 1919, an dèidh tuiteam na h-Ostair-Ungaire.Chaidh an t-ainm atharrachadh gu *Ivano-Frankivsk* ann an 1962, mar urram air an sgrìobhadair Ivan Franko. B' e daingneachadh a bh' ann aig an toiseach tòisichidh. Bha am baile fo sgàile is fo bhuaidh nan Nàsach eadar 1941 agus 1944. Ann an 1991, thàinig Ivano-Frankivsk gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Ivano-Frankivsk a' bruidhinn (92.19%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis (6.79%) cuideachd.

## Daoine Ainmeil
*Menachem Avidom (1908 - 1995). Ceòl-sgrìobhaiche.
*Ana Casares (1930 - 2007). Cleasaiche.
*Svetlana Alexievich (1948). Sgrìobhadair.

## Bailtean Co-cheangailte

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Ivano-Frankivska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Kropyvnytskyi

'S e baile mòr eadar Kyiv agus Kryvyi Rih anns An Ucràin a th' ann an **Kropyvnytskyi** (Ucràinis: *Кропивни́цький*, Iùdais: *יעליסאוועטגראד*, IPA: *t͡ʃerɲiu̯ˈt͡sʲi*). Tha e suidhichte ann an cridhe na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Inhul, san roinn Kirovohradska Oblast. Tha 222,695 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1754 mar Yelisavetgrad, mar urram air a' Bhanrighinn Ealasaid na Ruise. B' e daingneachadh a bh' ann aig an toiseach tòisichidh. Bha am baile fo sgàile is fo bhuaidh nan Nàsach eadar 1941 agus 1944. Ann an 1991, thàinig Kropyvnytskyi gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2021, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Kropyvnytskyi a' bruidhinn (79.43%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis (19.91%) cuideachd.

## Daoine Ainmeil
*Grigory Zinoviev (1883 - 1936). Neach-poileataigs agus rèabhlaideach Comunnach.
*Victor Orly (1962). Peantair.

## Bailtean Co-cheangailte
* Davenport
* Dobrich

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Kirovohradska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Angelica Balabanoff

B' e sgrìobhadair, deasaiche, neach-iomairt agus neach-poileataigs Eadailteach/Ucràineach/Sobhiatach a ghabhadh ri deamocrasaidh sòisealta agus co-mhaoineas a bh' ann an **Angelica Balabanoff** (Ucràinis: *Балабанова Анжеліка Ісаківна*, Eabhra: *נג'ליקה באלאבנוב‎*, Ruisis: *Балабанова, Анжелика Исааковна*, Chernihiv, 4 an Lùnasdal 1878 - An Ròimh, 25 an t-Samhain 1965). Bhuinneadh i do theaghlach Iùdhach bùirdeasach agus fhuar i a cuid foghlaim thall thairis sa Bheilg. Thug i càin gu math doirbh air Benito Mussolini agus Iosif Stalin.

## Obair
* *Il vostro Dovere in tempo di Elezioni: Alle Proletarie* (Ur Dleastanas ri Linn nan Taghaidhean: dha na Boireannaich mòr-shluaghach). Lugano: Cooperativa Tipografica Sociale, 1904.
* *Neskol'ko slov ob agitatsii: Pis'mo-lektsiia* (Facal no dha mu Aimhreit: Òraid Co-sgrìobhaidh). Mosgo: Gosudarstvennoe Izdatel'stvo, 1920.
* *Ot rabstva k svobode: Obiazannosti i prava kommunistov v pervoi trudovoi respublike* (Bho Thràilleachd gu Saorsa: Dleastanasan agus Còirichean Chomunnaich anns a’ Chiad Phoblachd Luchd-obrachaid). Mosgo: Gosudarstvennoe Izdatel'stvo, 1920/Milano, Avanti!, 1921.
* *Svetloi pamiati Iakova Mikhailovicha Sverdlova.* (Dhan Chuimhne Cràbhach Iakov Mikhailovich Sverdlov). Mosgo: Gosudarstvennoe Izdatel'stvo, 1920.
* *Iz lichnykh vospominanii Tsimmerval'dtsa* (Bho Chuimhneachaidhean Pearsanta nan Zimmerwaldach). Leningrad-Mosgo: Izdatel'stvo "Kniga," 1925.
* *Erziehung der Massen zum Marxismus: Psychologisch-pädagogische Betrachtungen* (A’ teagasg a’ mhòir-shluaghaich mu Mharxachas: Beachdachaidhean Saidhgeòlach-Oideachail). Berlin: Laub, 1927.
**Erinnerungen und Erlebnisse*, (Cuimhneachan agus Eòlasan) Berlin, E. Laubsche Verlagsbuchhandlung, 1927.
* *Marx und Engels als Freidenker in ihren Schriften* (Marx agus Engels mar Shaor-smaoineadairean ann an cuid Sgrìobhaidhean). Berlin: Der Freidenker, 1930.
**Wesen ung Wederdegang des italienischen Faschismus*, (Nàdar agus Leasachadh Faisisteachais  Eadailteach) Vienna, Hess & Co., 1931.
**Memorie*, (Cuimhne) Milano-Paris, Avanti!, 1931.
* *Sozialismus als Weltanschauung* (Sòisealachd mar Shealladh an t-Saoghail). Berlin: Dt. Freidenkerverband, 1932.
* *Caduti per noi, caduti per voi* (Air an Tuiteam Dhuinn, air an Tuiteam Dhuibh). Eabhraig Nuadh: Edizione "La Fiaccola," 1935.
* *My Life as a Rebel.* (Mo Bheatha mar Reubalach) Lunnainn: Hamish Hamilton, 1938.
* *Traitor: Benito Mussolini and his "Conquest" of Power.* (Traoidhtear: Benito Mussolini agus mar a thug e ‘’buaidh’’ air cumhachd) Eabhraig Nuadh: G. Popolizio, 1942/(*Il traditore Mussolini*) An Ròimhe-Milano, Avanti!, 1945.
* *Tears.* (Deòir) Eabhraig Nuadh, E. Laub/Chicago: Jay Bass, 1943.
**Ricordi di una socialista*, (Cuimhneachaidhean Sòisealach) An Ròimh, De Luigi, 1946.
* *'Lenin visto da vicino*, (Mar a bha Lenin) An Ròimh, Opere nuove, 1959).
**La mia vita di rivoluzionaria*, (Mo Bheatha mar Rèabhlaideach) Milano, Feltrinelli, 1979.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Nizhyn

'S e baile meadhanach faisg air Kyiv agus Chernihiv san Ucràin a th' ann an **Nizhyn** (Ucràinis: *Ні́жин*, Pòlais: *Nieżyn*, IPA: *ˈn⁽ʲ⁾iʒɪn*). Tha e suidhichte ann an ceann a tuath na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Oster, san roinn Chernihivska Oblast. Tha 66,983 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh an sgìre far a bheil Nizhyn a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1147 ach cha deach am baile fhèin a stèidheachadh ach ann an 1625. B' ann fon Cho-fhlaitheas 's a bha seo. Dh' fhosgladh àrd-sgoil cliùiteach ann an Nizhyn ann an 1820 - air an robh Bezborodko - far an d' fhuair Nikolai Gogol a chuid foghlaim. Ann an 1897 bha 7,361 Iùdhaich a' fuireach ann an Nizhyn, 245% de na daoine air fad. Bha am baile fo sgàile agus fo bhuaidh nan Nàsach eadar 1941 agus 1943 agus mharbh iad gach uile Iùdhach a bhuinneadh dhan bhaile. Ri linn Ionnsaigh na Ruise air an Ucràin ann an 2022, sgaoil feachdan Ruiseanach mèinnean-talmhainn air feadh na sgìre.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Nizhyn a' bruidhinn (89.54%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis cuideachd (8.89%). Ged a bha fàs ann an uiread dhaoine a bha a' fuireach ann an Nizhyn tron 19mh Linn, agus b' e baile mòr fiù's san 17mh Linn a bh' ann, cha b' ann ach àn dèidh An Dàrna Cogaidh a fhuair am baile fàs uabhasach fhèin mòr a thaobh àireimh-shluaigh agus an An t-Aonadh Sobhiatach ga ghnìomhasachadh. A dh'aindeoin sin, tha an uiread dhaoine a tha nan tàmh ann an Nizhyn air thuiteam fad na 21mh Linn.

## Daoine Ainmeil
*Yuri Lysianskyi (1773 - 1837): Seòladair agus taisgealaiche.
*Olha Kholkova (1891 - 1955): Dannsair agus Bean Phablo Phicasso.
*Kateryna Pavlenko (1988): Seinneadair.
## Bailtean Co-cheangailte
* Ioannina
* Mazyr
* Świdnica

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Chernihivska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Lilia Sandulesu

'S e seinneadair a th' ann an **Lilia Sandulesu** (Ucràinis: Лілія Сандулесу, Marșenița, 28 an Gearran 1958). Tha i na ball a' Phhàirtidh Raidigeach (Ucràinis: *Radykal'na partiia Oleha Liashka*).

## Obair
* *Spochatku ty* (1987)
* *Bereh lyubovi* (còmhla ri Ivo Bobul; 1993)
* *Solo Tu* (2002)
* *Lilia Sandulesa* (2004)

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil às an Ucràin‎
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Roinn-seòrsa:Seinneadairean
Anatoly Rybakov

B' e sgrìobhadair Ucràineach/Sobhiatach a bh' ann am **Anatoly Naumovitch Rybakov** (Ucràinis: *Рибаков Анатолій Наумович*). Rugadh e ann an Chernihiv air 11 am Faoilleach 1911 agus chaochail e ann an Eabhraig Nuadh air 23 an Dùbhlachd 1998. Sgrìobh Rybakov an triolaidh an aghaigh stalineachd *Дети Арбата* (Gàidhlig: Clann Arbat). Bhuinneadh Rybakov do theaghlach Iùdhach agus sgrìobh e mar a chaidh na Iùdhaich tro gach cruadal is an dùthaich fo Iosif Stalin. Cha do dh' fhoillsicheadh *Дети Арбата* ach ann an 1998, ach ann an cruth samizdat. Chuir e seachad trì bliadhna sa Ghulag agus bha e na dhràibhear tanca tron chogadh.

## Nobhailean
* *Водители* (Dràibhearan), 1950.
* *Екатерина Воронина* (Ekaterina Voronina), 1955.
* *Лето в Сосняках* (Samhradh an Sosniaki), 1964.
* *Тяжелый песок* (Cliamh trom), 1978.
* *Дети Арбата* (Clann Arbat) 1982.
* *Тридцать пятый и другие годы* (Bliadhna 35 agus bliadhnaichean eile) 1988.
* *Дети Арбата 2: (Clann Arbat 2: Eagal), [[1990]].
* *Дети Арбата 3: Прах и пепел* (Clann Arbat 3: Luaithre agus Dust), [[1994]].
* *Роман-воспоминание'' (Leabhar nan Cuimhneachan), 1997.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Iùdhachd
Cherkasy

'S e baile mòr eadar Kyiv agus Dnipro  anns An Ucràin a th' ann an **Cherkasy** (Ucràinis: *Черкаси*, Pòlais: *Czerkasy*, Romàinis: *Cerkasî*, IPA: *ˈtʃerˈkɑsɪ*). Tha e suidhichte ann an cridhe na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Dnipro, san roinn Cherkaska Oblast. Tha 272,651 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh Cherkasy a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1286. Bha am baile fo sgàile is fo bhuaidh nan Nàsach eadar 1941 agus 1944. Chuir iad air dòigh Gheto. Ann an 1991, thàinig Cherkasy gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine.

## Daoine Ainmeil
*Moisei Uritsky (1873 - 1918): Rèabhlaideach.
*Moshe Litvakov (1875 - 1937): Sgrìobhadair agus neach-iomairt.
*Aleksandr Sokiryansky (1937 - 2019). Bàrd agus ceòl-sgrìobhaiche.
*Iryna Herashchenko (1971): Neach-aithris agus neach-poileataigs.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2021, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Cherkasy a' bruidhinn (79.05%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis cuideachd (18.68%).

## Bailtean Co-cheangailte
* Bydgoszcz
* Rustavi
* Santa Rosa
* Sumqayıt
* Wangzhou

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Cherkaska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Moisei Uritsky

B' e neach-poileataigs agus rèabhlaideach Ucràineach/Sobhiatach a ghabhadh ri co-mhaoineas a bh' ann am **Moisei Solomonovich Uritsky** (Ucràinis: *Мойсей Соломонович Урицький*, Cherkasy, 9 am Màrt 1873 - Petrograd, 11 an Gearran 1918). Bhuinneadh e do theaghach Iùdhach bùirdeasach: bha athair an neach-malairt. Rinneadh murt airsan is e os cionn na Cheka ann am Petrograd.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Roinn-seòrsa:Iùdhachd
Genghis Khan

B' e ceannard nam Mongolach a bha ann an **Genghis Khan**.

Rugadh Temujin ann an 1162 no 1167. Chaidh athair dha a mharbhadh nuair a bha e 9 bliadhna a dh'aois is dh'fhuirich teaghlach aige anns an fhàsach. Dh'aonaich e anns na 1180an na treubhan Mongolach is cheannsaich iad na Tatarach is na Naimanach. Fhuair e an tiotal Genghis no Chinggis Khan (riaghladair na cruinne) aig co-thional nan treubhan ann an 1206. An dèidh sin cheannsaich na Mongolach ranntairean eadar an Cuan Sèimh is am Muir Caspach. Chaochail e ann an 1227 is lean am mac dha, Ögedei, mar khan.
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine
Moshe Litvakov

B' e deasaiche, eachdraiche agus breithniche litreachais, neach-iomairt agus sgrìobhadair Ucràineach/Sobhiatach, a bh' ann am **Moshe Ilyitch Litvakov** (Ucràinis: *Літваков Мойсей Ілліч*/Iùdais: *מוישה ליטוואַקוב*). Rugadh e ann an Cherkasy uaireigin ann an 1875 agus chaochail e ann am Minsk uaireigin ann an 1937. Bhuinneadh e do theaghlach Iùdhach traidiseanta. B' e Litvakov a bh' ann prìomh ideòlaiche Iùdaiseachd (Iùdais: *ײִדישיזם*)  san Aonadh Sobhiatach. Ann an 1937, thug Stalin, Zhdanov agus Molotov binn bàis dha leis gun do dh' fhàgadh air gun deach e an aghaidh na Rèabhlaide.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-muigh
*Yivo

Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Roinn-seòrsa:Iùdhachd
Olha Kholkova

B' e dannsair, coireògrafaiche agus modail às An Ucràin, a bh' ann an **Olha Stepanina Khokhlova** (Ucràinis: *Ольга Степанівна Хохлова*, Nizhyn, 10 an Lùnasdal 1891 - Cannes, 11 an Gearran 1955. Bhuinneadh i do theaghlach Bùirdeasach: bha a h-athair na chòrnailear san arm. Bha i na ball companaidh dannsa Sergei Diaghilev bho 1915 gus a phòs i aig Pablo Picasso ann an 1918. Sgar iad ann an 1927, ged a dhiùilt Picasso sgaradh-pòsaidh laghail. B' e nach robh Picasso airson a chuid airgid a thoirt dhi. 

## Kholkova ann an Obair Phicasso
*Olga en Mantille (1917).
*Deux femmes nues assises (1920)
*Olga (1923)
*Olga Picasso (Tête de femme), 1930/1931
*Femme avec chapeau (Olga) (1935)
*Tête de femme, Olga Picasso 1935

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Volodymyr Antonov-Ovseenko

B' e cleasaiche, saighdear, rèabhlaideach, neach-poileataigs agus riochdaire dioplòmasach Ucràineach/Sobhiatach a ghabhadh ri co-mhaoineas agus stalineachd a bh' ann am **Volodymyr Antonov-Ovseenko** (Ucràinis: *Володи́мир Олекса́ндрович Анто́нов-Овсі́єнко*, Chernihiv, 9 am Màrt 1883 - Mosgo, 11 an Gearran 1938). Ghabh e pàirt anns an Rèabhlaidean san Ruis ann an 1905 agus 1917 agus bha e na bhall nam Mhenshivik. Chaochail e sa phrìosan ri linn na Purgadaireachd Stalin.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Shimshon Unichman

B' e neach-poileataigs agus lighiche à Iosrael a rugadh san Ucràin a bh' ann an **Shimshon Unichman** (Eabhra: * שמשון יוניצ'מן*, Ucràinis: *Юничман, Шимшон*, Lutsk, 13 an Gearran, 1907 - Iosrael, 21 am Màrt 1961). An dèidh na sgoile, thug e ceum ann an eòlas-leighis aig Oilthigh Teàlaich ann am Pràg. Bho 1932 a-mach bha e an sàs ann am Betar (Eabhra: *בית"ר*), gluasad Sionach na làimhe deise, agus thàinig e gu bhith na cheannard air Betar sa Phòlainn. Dh' fhàg e An Roinn-Eòrpa airson Palastain ann an 1935, far an robh e na cheannard air Betar san sgìre Rosh Pinna. A bharrachd air sin, bha e na bhall Àrd-Chomataidh *Hatzohar* (Eabhra: *הצה"ר*), gluasad Sionach raidigeach a bha an aghaidh Sionachais Làbaraich agus iad a' sireadh talamh na Palastaine air fad airson nan Iùdhach a-mhàin. Shiubhal e gu Ioràn ann an 1941 gus gus ceanglaichean a stèidheachadh le riochdairean bhon Aonadh Sòbhieteach. Chaidh Unichman a chur an grèim le ùghdarrasan fo stiùir na Rìoghachd Aonaichte ann an 1944, a chum e ann an campa thall an Eartra. Bho 1946 gu 1948, bha e na chathraiche air Rùnaireachd na Cruinne nan Sionach raidigeach, agus an dèidh stèidheachadh Stàit Iosrael, chaidh e gu pàrtaidh air an robh Herut. Bha e na chathraiche air ceannas cruinne Herut. Bha e na bhall a' Phàrlamaid airson *Herut* bho 1955 gu ruige 1961, gus a chaochail e gu h-obann ann an caismeachd is esan 54 bliadhna a dh' aois aig an àm.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Poileataigs
Roinn-seòrsa:Iosrael
Roinn-seòrsa:Iùdhachd
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Lesya Ukrainka

B' e neach-iomairt feimineach, bàrd agus sgrìobhadair às An Ucràin a bh' ann an **Lesya Ukrainka** (Ucràinis: *Леся Українка*, Fìor ainm: *Larysa Petrivna Kosach*, Novohrad-Volynskyi, 25 an Gearran 1871, Surami, 19 an t-Iuchar, 1913). Bhuinneadh i do theaghach uachdaran: bha a màthair na bàrd is na foillseachair agus bha a h-athair na neach-lagha agus na chomhairliche. A bharrachd air Ucràinis bha Beurla, Bulgàiris, Eadailtis, Fraingis, Gearmailtis, Greugais, Laideann, Ruisis agus Pòlais aice. Thug Taras Shevchenko agus Ivan Franko buaidh uabhasach fhèin làidir oirrese. Dh' fhoillsich i a' chiad phìosa bhàrdachd aice san iris *Zorya* ann an Lviv, nuair a bha i dìreach 13 bliadhna a dh' aois. B' fheudar dhi a cuid obrach fhoillseachadh thall thairis leis gu robh e mì-laghail sgrìobhadh neo fhoillseachadh ann an Ucràinis. Bha Ukrainka gu tur an aghaidh na Ruise agus monarcachd a, o chionns' gu robh i a' gabhail ri Marxachas. Chuir i Ucràinis air a' Mhanifesto Chomannach.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
Modail

'S e cuideigin a tha ag obair le a bhodhaig ann am fasan 's a th' ann am **modail**. Bithear a' togail dhealbhan dhuibh airson nam meadhanan agus tha ciud dhuibh ag obair airson pheantairean.

## Modailean Ainmeil
*Milla Jovovich
*Olha Kholkova
*Mila Kunis
*Ani Lorak
*Snejana Onopka

## Iomraidhean

Roinn-seòrsa:Dreuchdan
Roinn-seòrsa:Fasan
Opanas Slastion

B' e ailtire, neach-teagaisg, neach-ealain grafaigeach, peantair agus eitneòlaiche Ucràineach/Sobhiatach a bh' ann an **Opanas Heorhiyovitch Slastion** (Ucràinis: *Опанас Георгійович Сластьон*, Berdiansk, 2 am Faoilleach 1855 - Myrhorod, 24 an t-Sultain 1933). Bho a mhàthair, Maria Martynivna, chuala e mòran sgeulachdan sìthe agus òrain dùthchail. Thog i ùidh ann am bàrdachd traidiseanta (Ucràinis: *кобзарства*). Fhuair e a chuid foghlaim aig sgoil-ealain ann am Sankt Peterburg, far an robh e bho 1874 gu ruige 1882. Thug Taras Shevchenko buaidh uabhasach fhèin làidir airsan. Fhad 'sa bha e na oileanach ann an Sankt Peterburg, dheidheadh Slastion agus a charaid Martynovych gu ruige na h-Ucràine gach bliadhna, far a pheantadh iad beatha luchd-tuatha. Mar sin, ann an 1875 - 1876, air turas-samhraidh dhan Pholtavshchyna, thadhail Opanas air Pyriatyn agus Lokhvytsia sa Pholtavshchyna. An seo pheant e dealbhan de ghrunn bàird  agus chlàraich e iomadh cusbainnt dùthchasail.

## Na dh'fhoillsich e
*Кобзарь Михайло Кравченко и его думы, Кієвская старина, 1902.
*Дума що її склав у 1904 році кобзар М. Кравченко на події відомої «Сорочинської трагедії», Первісне громадянство, 1929.
*Мелодії українських дум і їх записування, Рідний край, 1908.
*Записування дум на фонографі, Рідний край, 1909.
*Портрети українських кобзарів, АН УРСР, 1961.
*Порфирій Мартинович. — Полтава : Накладом газети «Рідне Слово» в друкарні «Печатне Діло», 1919.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Luchd-ealain
Roinn-seòrsa:Co-mhaoineas
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Vira Kholodna

B' e cleasaiche às An Ucràin/An Ruis a bh' ann am **Vira Vasilivna Kholodna** (Ucràinis: *Віра Василівна Холодна*, Ruisis: *Вера Васильевна Холодная*, Poltava, 5 an Lùnasdal 1893 - Odesa, 19 an Gearran 1919). Bhuinneadh i do theaghlach bùirdeasach. Phòs i aig an deasaiche agus dràibhear chàraichean-rèisidh Vladimir Kholodny ann an 1910, an aghaidh miann am pàrantan. A' toiseachadh ann an 1908, rinn i sreath de fhilmichean gus a chaochail i leis a' chnatan mòr ann an 1919, nuair a bha i dìreach 25 bliadhna a dh' aois.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ruis
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Viktor Shevchenko

B' e ailtire Ucràineach/Sobhiatach a bh' ann am **Viktor Porfirovitch Shevchenko** (Ucràinis: *Шевченко Віктор Порфирович*, Popasna, 13 an Gearran 1908). Thug e ceum ann an ailtireachd à oilthigh Kharkiv ann an 1932 agus, an dèidh a' Chogaidh is e na shaighdear, thill e mar thìdsear ann an 1946. Fhuair e ballrachd Pàrtaidh Comannach an USSR ann an 1952. Theagaisgeadh e ailtireachd agus dhealbhaicheadh e toglaichean gus a leig e seachad a dhreuchd.

## Obair
*Toglach TPP ann an Chervonozavodsk (Poltavshchyna), 1931 - 1934.
*Toglach TPP ann an Novokramatorsk (Donechchyna) (1932 - 1934).
*Taigh-cumhachd GRES ann an Zuivska (Donechchyna) (1933 - 1934).
*Toglach CHP ann an Odesa, 1934.
*Muileann-clòtha ann an Tashkent, 1934 - 1937.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Roinn-seòrsa:Ailtireachd
Yitzhak Ben-Zvi

B' e sgrìobhadair, neach-poileataigs na làimhe clì agus eachdraiche à Iosrael a rugadh san Ucràin a bh' ann an ** Ben-Zvi, Yitzhak** (Eabhra: *יִצְחָק בֶּן־צְבִי‎‎*, Ucràinis: *Іцхак Бен-Цві*, Poltava, 24 an t-Samhain, 1884 – Ierusalem, 23 an Giblean 1963). Bhuinneadh e do theaghlach Iùdhach raidigeach: bha athair na neach-iomairt Sionach roimhe. An dèidh an sgoil fhàgail, rinn e saidheansan nàdarra fad bliadhna ann am Kyiv, ach dh’ fhàg e an oilthigh nuair a stèidhich e gluasad Sionach Marxach air an robh Poalei Tziyon, còmhla ri Ber Borochov. Dh' fhàg e An Roinn-Eòrpa airson Palastain ann an 1935, far an robh e na cheannard air Poalei Tziyon nuair a bha am pàipear-naidheachd *Der Anfang* agus am feachd armach dìomhair *Bar-Giora* air an stèidheachadh. Chaidh a thaghadh na chomhairliche airson Ierusalem ann an 1931 agus chuir e ainm gu Dearbhadh Neo-eisimeileachd Iosrael ann an 1948. A bharrachd air sin, bha e na bhall a' Phàrlamaid airson *Mapai* bho 1949 gu ruige 1952. B’ e ceann-suidhe na duthcha a bh’ ann bho 1952 gus a chaochail e ann an 1963 is esan 78 bliadhna a dh' aois aig an àm.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Poileataigs
Roinn-seòrsa:Iosrael
Roinn-seòrsa:Iùdhachd
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Ceòl-sgrìobhaiche

'S e cuideigin a tha ag obair ann an ceòl a' snìomh agus a' sgrìobhadh ciùil 's a tha ann an **ceòl-sgrìobhaiche**. Ged a thathar a' cleachadh an fhacail airson gach uile duine a sgrìobhas ceòl, 's ann mu cheòl chlasaigeach a bheir e iomradh gu cunbhalach.

## Ceòl-sgrìobhaichean Ainmeil
*Menachem Avidom
*Johann Sebastian Bach
*Ludwig van Beethoven
*Joel Engel
*Wolfgang Amadeus Mozart
*Yossele Rosenblatt
*Clara Schumann
*Aleksandr Sokiryansky
*Giuseppe Verdi
*Richard Wagner
*Inna Zhvanetska

## Iomraidhean

Roinn-seòrsa:Dreuchdan
Roinn-seòrsa:Ceòl
Sergei Prokofiev

B' e ceòl-sgrìobhaiche, coireògrafaiche agus neach-ciùil Ucràineach/Ruiseanach/Sobhiatach a bh' ann an **Sergei Sergeyevich Prokofiev** (Ucràinis: *Прокоф'єв Сергій Сергійович*, Ruisis: *Прокофьев, Сергей Сергеевич*, Sontsivka, 27 an Giblean 1891 – Mosgo, 5 an Dùbhlachd 1953). Fhuair e a chuid foghlaim san sgoil-ciùil ann an Sankt Peterburg. Phòs e dà thuras. A' chiad triop aig seinneadair às An Spàinn air an robh Carolina Codina agus an uair sin aig a' bhàrd Mira Mendelson.
  

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ruis
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil às an Ucràin
Sontsivka

'S e baile beag faisg air Donetsk agus Horlivka  anns An Ucràin a th' ann an **Sontsivka** (Ucràinis: *Сонцівка*). Tha e suidhichte air an àirde an ear-dheas na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Vovcha, san roinn Donetska Oblast. Chan eil ach 626 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1765 leis a' chòrnailear Dmitry Sontsov, air pìos beag talmhainn a thug Caitrìona na Ruise dha. Thogadh eaglais an seo aig deireadh na 19mh Linn agus ann an 1897 bha 1,228 duine a' fuireach ann. Dh' fhàs mèinnearachd gu bhith làidir san sgìre. Chandh *Krasne* ris bho 1927 gu ruige 2016.

## Daoine Ainmeil
*Sergei Prokofiev (1891 - 1953). Ceòl-sgrìobhaiche.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ucràinis (92.45%) a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Sontsivka a' bruidhinn, ged a tha mion-chuid ann le Ruisis (7.42%) cuideachd.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Donetska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Vitalina Koval

S' e neach-iomairt chòraichean daonna LCDT feimineach leasbach às An Ucràin a th' ann an **Vitalina Koval** (Ucràinis: *Віталіна Коваль*, Uzhhorod 16 an Gearran 1990). Tha Koval air tachartasan dìomhair LCDT a chur air bhog sa bhaile aige fhèin agus an uair sin dh' fhosgail i ionad LCDT cuideachd. Thug buidheann raidigeach ionnsaigh air a bheil Karpatska Sich ionnsaigh air tachartas airson Latha Eadar-nàiseanta nam Ban ann an 2017 agus fh' fhàg Koval air Riaghaltas na dùthcha nach do dhìon iad na daoine LCDT idir.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎