open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hannes Þórður Pétursson Hafstein

B' e bàrd, bancair agus neach-poileataigs à Innis Tìle a bh' ann an **Hannes Þórður Pétursson Hafstein**. Rugadh e air 4 an Dùbhlachd 1861 ann an gleann air a bheil Hörgárdalur (Norðurland eystra). Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn í Reykjavík agus Oilthigh Copenhagen. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1900 agus bha e na labhraiche ann an 1912. Bha e na *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|fhorsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) dà thuras: eadar 1904 agus 1909 airson Heimastjórnarflokkurinn (Gàidhlig: *Pàrtaidh Fhèin-riaghlaidh*) agus an uair sin eadar 1912 agus 1914 às leth Sambandsflokkurinn (Gàidhlig: *Pàrtaidh an Aonaidh*). Bu dlùth an dàimh a bh' ann eadar Hafstein agus a dheagh charaid Jón Magnússon. Fhad 's a bha Hafstein na mhinistear, chaidh siostam fòn a thoirt dhan dùthaich. Bha Ragnheiður Thors - ogha Hafstein - pòsta aig Jóhann  Hafstein. B' e Hafstein a' chiad fhorsætisráðherra Innse Tìle mar dhùthaich fhèin-riaghlach. Chaochail e ann an Reykjavík air 13 an Dùbhlachd 1922.
## Caibineit Hafstein
## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach
Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Daoine
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Roinn-seòrsa:An Danmhairg
Sauðárkrókur

‘S e baile beag agus port air an àirde an iar-thuath Innis Tìle a th' ann an **Sauðárkrókur** (ainm goirid: *Krókurinn*). Tha e suidhichte aig 3m os cionn ìre na mara san sgìre Skagafjarðarsýsla, san roinn Norðurland vestra, ri taobh Loch-mara air a bheil Skagafjörður, 278km bho Reykjavík (prìomh-bhaile na dùthcha), agus 119km bho Akureyri. Tha 2,635 duine a' fuireach sa bhaile. Cha deach Sauðárkrókur fhèin a stèidheachadh ach san 19mh Linn. 'S e ionad-riaghlaidh na sgìre 's a th'ann an Sauðárkrókur cuideachd. Tha e a' buntainn dhan sgìre-phàrlamaid Norðvesturkjördæmi.

## Freumh-fhaclachd
Tha an t-ainm a' ciallachadh *Dubhan Abhainn na Caorach* san chànan aca, bho Sauð (Caora) Á (Abhainn) agus Krókur (Dubhan).

## Eachdraidh
Nochd an loch mara ann an caibideil 58 dhen Landnámabók:

*Hrolleifur hinn mikli og Ljót móðir hans komu út í Borgarfjörð; þau fóru norður um sveitir og fengu hvergi ráðstafa, áður þau komu í Skagafjörð til Sæmundar.*

*Thàinig an t-Amadan Mòr agus a mhàthair Ljót a-mach ann am Borgarfjörður; shiubhail iad gu tuath tron ​​dùthaich agus cha robh àite ann airson faighinn cuidhteas mus do ràinig iad Skagafjörður gu Sæmundur*.

Ann an 1856 Sauðárkrókur a chuid chòirchean malairt agus, ann an 1871, dh' fhosgail gobha bùth an seo.

## Daoine Ainmeil
*Hermann Jónasson (1896 - 1976): Neach-poileataigs.
*Ólafur Jóhannesson (1913 - 1984): Neach-poileataigs.
*Hannes Pétursson (1931): Sgrìobhadair.
*Sigurlaugur Elíasson (1957): Peantair.
*Gunnar Bragi Sveinsson (1968): Neach-poileataigs.

## Probhaistean
* 1907-1913 Séra Árni Björnsson
* 1913-1934 Jón Þ. Björnsson
* 1934-1946 Friðrik Hansen
* 1946-1947 Eysteinn Bjarnason
* 1947-1958 Björgvin Bjarnason
* 1958-1966 Rögnvaldur Finnbogason
* 1966-1974 Hákon Torfason
* 1974-1978 Þórir Hilmarsson
* 1978-1982 Þorsteinn Þorsteinsson
* 1982-1986
* 1986-1998 Snorri Björn Sigurðsson

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Sauðárkrókur

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Íhaldsflokkurinn

B' e partaidh poileatagach à Innis Tìle a bha a' gabhail ri poileataigs na làimhe deise agus neo-eisimeileachd 's a bh' ann an **Íhaldsflokkurinn** (Gàidhlig: *Pàrtaidh glèidhteachail*). Chaidh a stèidheachadh ann an Reykjavík air 24 an Gearran 1924, nuair a sgarr Borgaraflokkurinn ann an dà leth. B' e Jón Magnússon a stèidhich am pàrtaidh. Thàinig a' mhòr-chuid nam ball Íhaldsflokkurinn agus Frjálslyndi flokkurinn ri chèile gus Sjálfstæðisflokkurinn a stèidheachadh ann an 1929. B' e *Morgunblaðið* a bh' ann pàipear-naidheachd a' Phàrtaidh.

## Taghaidhean dhan Alþingi
B' ann ann an 1927 a bha Íhaldsflokkurinn na bu shoirbhachaile anns na taghaidhean dhan Alþingi,  nuair a fhuair iad 16 seataichean.

## Prìomh-mhinistearan
Bha dithis *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|Forsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) aige nuair a bha am pàrtaidh ann:
*Magnús Guðmundsson: 1926 (eadar-amail)
*Jón Þorláksson: 1926 – 1927

## Ceanglaichean a-muigh

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Poileataigs
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Hermann Jónasson

B' e neach-lagha, neach-poileataigs  à Innis Tìle a bh' ann an **Hermann Jónasson**. Rugadh e air 25 an Dùbhlachd 1896 faisg air Sauðárkrókur (Norðurland vestra). Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn á Akureyri agus Oilthigh Innis Tìle. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1934. Bha e na *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|fhorsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) dà thuras: eadar 1934 agus 1942 agus an uair sin eadar 1956 agus 1958 às leth Framsóknarflokkurinn (Gàidhlig: *Am Pàrtaidh Adhartach*), ann an sreath cho-bhannan le Alþýðubandalagið agus Alþýðuflokkurinn. A' chiad thuras bha esan os cionn an riaghaltais fhad 's a bha an An Dàrna Cogadh ann agus bha e gu math doirbh gu Innis Tìle a chuid neodrachd a chumail. Thug An Rìoghachd Aonaichte ionnnsaigh air Innis Tìle agus sgar iad gu tur agus gu h-obann on Danmhairg. An dàrna thuras, fhuair an riaghaltas aige doch thrioblaid o Na Stàitean Aonaichte. Chaochail e ann an Reykjavík air 22 am Faoilleach 1976. Bha a mhac, Steingrímur Hermannsson, na Forsætisráðherra cuideachd agus bha ogha, Guðmundur Steingrímsson, san Alþingi eadar 2013 agus 2016.

## Caibineitean Jónasson
Seo, mar a leanas, liosta nan daoine a ghabh pàirt ann an caibineitean fhad 's a bha Jónasson os cionn an riaghaltais. 
### 1956 - 1958
Bhuinneadh iad seo uile gu Alþýðubandalagið, Alþýðuflokkurinn agus Framsóknarflokkurinn:
*Hermann Jónasson: Prìomhaire,  Àiteachas agus Ceartas
*Guðmundur Í. Guðmundsson: (gu ruige 3.8. 1956 agus bho 17.10.1956) Dùthchannan Cèin
*Eysteinn Jónsson: Ionmhais
*Gylfi Þ. Gíslason: Foghlam agus Gnìomhachas 
*Hannibal Valdimarsson: Cùisean Sòisealta
*Lúðvík Jósefsson: Iasgach agus Malairt
*Guðmundur Emil Jónsson: (bho 03.08.1956 gu ruige 17.10.1956) Rùnaire na Stàite
### 1941 - 1942
Bhuinneadh iad seo uile gu Alþýðuflokkurinn, Framsóknarflokkurinn agus Sjálfstæðisflokkurinn:
*Hermann Jónasson: Prìomhaire, Àiteachas agus Ceartas is Cùisean Eaglaiseil
*Stefán Jóhann Stefánsson: (gu ruige 17.01.1942) Rùnaire na Stàite agus Cùisean Sòisealta
*Eysteinn Jónsson: Gnìomhachas 
*Ólafur Tryggvason Thors: Cosnadh
*Jakob Möller: Ionmhais
### 1938 - 1939
Bhuinneadh iad seo uile gu Framsóknarflokkurinn:
*Hermann Jónasson: Prìomhaire, agus Ceartas is Cùisean Eaglaiseil
*Eysteinn Jónsson: Ionmhais
*Skúli Guðmundsson: Cosnadh
### 1934 - 1934
Bhuinneadh iad seo uile gu Alþýðuflokkurinn agus Framsóknarflokkurinn:
*Hermann Jónasson: Prìomhaire, agus Ceartas is Cùisean Eaglaiseil
*Eysteinn Jónsson: Ionmhais
*Haraldur Guðmundsson: (gu ruige 20.03.1938) Cosnadh agus Còmhdhail

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Framsóknarflokkurinn

Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach
Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Daoine
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Roinn-seòrsa:An Danmhairg
Heimastjórnarflokkurinn

B' e partaidh poileatagach à Innis Tìle a bha airson gum biodh Ministrealachd Innise Tìle suidhichte ann an Innis Tìle fhèin, seach ann an Copenhagen 's a bh' ann an **Heimastjórnarflokkurinn** (Gàidhlig: *Pàrtaidh Fhèin-riaghlaidh*). Chaidh a stèidheachadh ann an Reykjavík ann an 1900, nuair a bha Innis Tìle fhathast na phàirt na Danmhairg. B' e Hannes Hafstein, ciad Mhinistear Innis Tìle, a stèidhich am pàrtaidh. Dh'aontaich a' mhòr-chuid nam ball Heimastjórnarflokkurinn gu Borgaraflokkurinn ann an 1923, beagan an dèidh neo-eisimeileachd na dùthcha.

## Taghaidhean dhan Alþingi
B' ann ann an 1919 a bha Heimastjórnarflokkurinn na bu shoirbhachaile anns na taghaidhean dhan Alþingi,  nuair a fhuair iad 16 seataichean, ged a bha e gu math soirbheachail gach turas a bha taghaidhean ann ach an turas mu dheireadh.

## Prìomh-mhinistearan
Bha dithis *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|Forsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) aige nuair a bha am pàrtaidh ann:
*Hannes Þórður Pétursson Hafstein: 1904 – 1909
*Jón Magnússon: 1917 – 1922 agus 1924 - 1926

## Ceanglaichean a-muigh

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Poileataigs
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:An Danmhairg
Sigurður Eggerz

B' e neach-lagha, neach-poileataigs, bancair, sgrìobhadair agus bàrd à Innis Tìle a bh' ann an **Sigurður Eggerz**. Rugadh e air 1 am Màrt 1875 ann an Borðeyri (Vestfirðir). Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn í Reykjavík agus Oilthigh Copenhagen. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1911 agus bha e na labhraiche ann an 1922. Bha e na *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|fhorsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) dà thuras: eadar 1914 agus 1915 agus an uair sin eadar 1922 agus 1924 às leth Sjálfstæðisflokkurinn. Bha e na labhraiche san Alþingi (Gàidhlig: Pàrlamaid). Bha Eggerz cuideachd os cionn Íslandsbanka bho 1924 gu ruige 1930. Chaochail e ann an Reykjavík air 16 an t-Samhain 1945. B' e neach-poileataigs a bh' ann a bhràthair, Guðmundar Eggerz, agus 's e sgrìobhadair a th' ann ogha Solveig Eggerz. Bha athair-cèile, Kristján Jónsson, na prìomh-mhinistear bho 1911 gu ruige 1912.

## Na sgrìobh e
* *Pála* (1942)
* *Líkkistusmiðurinn* (1938)
* *Það logar yfir jöklinum* (1937)
* *Í sortanum* (1932)

## Caibineit Mhagnússon

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach
Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Daoine
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Roinn-seòrsa:An Danmhairg
Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Innis Tìleach
Roinn-seòrsa:Bàird
Roinn-seòrsa:Litreachas
Bjarni Benediktsson (1908)

B' e neach-lagha, neach-teagaisg oilthigh agus neach-poileataigs  à Innis Tìle a bh' ann am **Bjarni Benediktsson**. Rugadh e air 30 an Giblean 1908 ann an Reykjavík. Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn í Reykjavík agus Oilthigh Innis Tìle. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1942 agus bha e na labhraiche ann an 1959. Bha e na *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|fhorsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) dà thuras  airson Sjálfstæðisflokkurinn (Gàidhlig: *Pàrtaidh na Neo-eisimeileachd*): fhad greiseag ann an 1961 agus turas eile eadar 1963 agus 1970. A bharrachd air sin dheasaicheadh e am pàipear-naidheachd *Morgunblaðið* bho 1956 gu ruige 1959. Chaochail e ann am Þingvellir ann an teine air 10 an t-Iuchar 1970 nuair a bha e fhathast na forsætisráðherra. Bha e na labhraiche an Alþingi roimhe, ann an 1959 agus an  uair sin bho 1942 gu ruige 1943. Bha athair, Benedikt Sveinsson,, na *alþingismaður* (Gàidhlig: ball-pàrlamaid) agus bha ogha, air a bheil Bjarni Benediktsson, cuideachd na Forsætisráðherra ann an 2017 airson Sjálfstæðisflokkurinn.

## Caibineitean Bhenediktsson
Seo, mar a leanas, liosta nan daoine a ghabh pàirt ann an caibineitean fhad 's a bha Benediktsson os cionn an riaghaltais. Bhuinneadh iad uile gu Alþýðuflokkurinn agus Sjálfstæðisflokkurinn:

### 1963 - 1970
*Bjarni Benediktsson, Prìomhaire 
*Guðmundur Í. Guðmundsson: (gu ruige 31.08.1965) Dùchannan Cèin
*Guðmundur Emil Jónsson: (gu ruige 31.08.1965) Iasgach agus (bho 01.01.1970) Cùisean Sòisealta agus (bho 31.08.1965) Dùchannan Cèin
*Gunnar Thoroddsen: (gu ruige 08.05.1965) Ionmhais
*Gylfi Þ. Gíslason: Foghlam agus Gnìomhachas
*Ingólfur Jónsson: Àiteachas agus Comhdhail
*Jóhann Hafstein: Ceartas is Cùisean Eaglaiseil, Gnìomhachas, cuideachd dhèiligeadh esan ri Cùisean Slàinte gu ruige 01.01. 1970.
*Magnús Jónsson: (bho 08.05.1965) Ionmhais agus (bho 01.01. 1970) Ministear Staitistig
*Eggert G. Þorsteinsson: Iasgach, (bho 31.08.1965 - 31.12 1969) Cùisean Sòisealta agus (bho 01.01.1970) Slàinte agus Tèarainteachd Shòisealta

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Sjálfstæðisflokkurinn

Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach
Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Daoine
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Jón Magnússon

B' e neach-poileataigs  à Innis Tìle a bh' ann an **Jón Magnússon**. Rugadh e air 16 am Faoilleach 1859 faisg air Grenjaðarstaður (Norðurland eystra), mac sagairt on dùthaich. Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn í Reykjavík agus Oilthigh Copenhagen. Bu dlùth an dàimh a bh' ann eadar Magnússon agus a mheantor Hafstein. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1902 agus bha e na labhraiche eadar 1912 gu agus 1913. Bha e na *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|fhorsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) dà thuras: eadar 1917 agus 1920 airson Heimastjórnarflokkurinn (Gàidhlig: *Pàrtaidh Fhèin-riaghlaidh*) agus an uair sin bho 1924 gu ruige 1926 às leth Íhaldsflokkurinn. B' e Magnússon a' chiad fhorsætisráðherra Innse Tìle mar dhùthaich neo-eisimeileach. Bha e na labhraiche an Alþingi roimhe, bho 1913 gu ruige 1914. Bha e pòsta aig Þóra Jónsdóttir agus thogail iad taigh gu math eireachdail aig Hverfisgata 21 ann am meadhan Reykjavík, a tha na thaigh-òsta an latha an-diugh. Chaochail e ann an Neskaupstaður air 23 an t-Ògmhios 1926. 
## Caibineit Mhagnússon
## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach
Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Daoine
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Bun-sgoil Steòrnabhaigh

’S e bun-sgoil ann an Steòrnabhagh ann an Eilean Leòdhais a tha ann am **Bun-sgoil Steòrnabhaidh**.  Chaidh fhosgladh air 28 an t-Samhain 1969, an àite seann Bun-sgoil MhicNeacail, agus chosg e £390,000 aig an àm.

## Faic cuideachd
* Sgoiltean tro mheadhan na Gàidhlig
* Sgoil MhicNeacail

## Ceanglaichean a-mach
* Làrach-lìn na sgoile
* BBC Naidheachdan 2019-11-28: Bun-sgoil Steòrnabhaigh aig 50 *(aithris-bhideo 2:08))*

Roinn-seòrsa:Sgoiltean
Steingrímur Hermannsson

B' e innleadair agus neach-poileataigs, riochdaire dioplòmasach à Innis Tìle a bh' ann an **Steingrímur Hermannsson** (IPA: *ˈsteinkrimur ˈhɛrmanˌsɔn*). Rugadh e air 22 an t-Ògmhios 1928 ann an Reykjavík. Bha athair, Hermann Jónasson, na fhorsætisráðherra nuair a bha Hermannsson òg. Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn í Reykjavík, Institiùd Teicneòlais Illinois ann an Chicago agus Institiùd Teicneòlais California ann am Pasadena. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1971. Bha e na *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|fhorsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) dà thuras: eadar 1983 agus 1987 agus an uair sin bho 1988 gu ruige 1991 às leth Framsóknarflokkurinn (Gàidhlig: *Am Pàrtaidh Adhartach*), ann an sreath cho-bhannan le Sjálfstæðisflokkurinn. Aig ìre eadar-nàiseanta, b' e an rud as motha a rinn e mar phrìomhaire na thachair ann an 1986, nuair a bha e na aoigh aig àrd-choinneamh Reykjavik eadar prìomh neach an Aonadh Sobhiatach Mikhail Gorbachev agus Ceann-suidhe na Stàitean Aonaichte Ronald Reagan. Ged nach robh e air a mheas mar shoirbheachadh aig an àm sin, chruthaich choinneamh sin an t-slighe air adhart airson deireadh a' Chogaidh Fhuair, agus fhuair na rinn riaghaltas Innis Tìle deagh mholaidhean air feadh an t-sabhail. Phòs Hermannsson dà thuras: aig Sara Jane Donovan (1951) agus Guðlaug Edda Guðmundsdóttir (1962). Chuir Hermannsson bliadhnichean seachad os cionn *Seðlabanki Íslands* (Gàidhlig: Banca Nàiseanta Innis Tìle). Chaochail e ann an Garðabær air 21 an Gearran 2010.  Bha a mhac, Guðmundur Steingrímsson, san Alþingi eadar 2013 agus 2016 fo sgàil Framsóknarflokkurinn agus, mu dheireadh thall, Björt framtíð.

## Caibineitean Hermannsson
Seo, mar a leanas, liosta nan daoine a ghabh pàirt ann an caibineitean fhad 's a bha Hermannsson os cionn an riaghaltais. Bhuinneadh ias uile gu Framsóknarflokkurinn agus Sjálfstæðisflokkurinn:

*Steingrímur Hermannsson: Prìomhaire
*Geir Hallgrímsson: (gu ruige 24.01.1986) Dùthchannan Cèin
*Albert Guðmundsson: (gu ruige 16.10.1985) Ionmhais agus (bho 16.10.1985 til 24.03.1987) Gnìomhachas
*Alexander Stefánsson: Cùisean Sòisealta
*Halldór Ásgrímsson: Iasgach
*Jón Helgason: Àiteachas, Ceartas agus Cùisean Eaglaiseil
*Matthías Bjarnason: (gu ruige 16.10.1985) Slàinte is Tèarainteachd Shòisealta, Còmhdhail agus (bho 16.10.1985) Malairt
*Matthías Á. Mathiesen: (gu ruige 16.10.1985) Malairt, Ministear na Staitistig agus (bho 24.01.1986) Rùnaire na Stàite
*Ragnhildur Helgadóttir: (gu ruige 16.10.1985) Foghlam agus (bho 16.10.1985) Slàinte agus Tèarainteachd Shòisealta
*Sverrir Hermannsson: (gu ruige 16.10.1985) Gnìomhachas agus (bho 16.10.1985) Foghlam
*Þorsteinn Pálsson: (bho 16.10.1985 gu ruige 24.03.1987)  Ionmhais agus Ministear na Staitistig (bho 24.03.1987) Gnìomhachas

## Iomraidhean


 

 

## Ceanglaichean a-mach
*Framsóknarflokkurinn

Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach
Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Daoine
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Sjálfstæðisflokkurinn (eachdraidheil)

B' e partaidh poileatagach à Innis Tìle a' bha a' gabhail poileataigs na làimhe deise agus nàiseantas 's a bh' ann an **Sjálfstæðisflokkurinn (eachdraidheil)** (Gàidhlig: *Pàrtaidh na Neo-eisimeileachd*). Chaidh a stèidheachadh aig coinneamh poblach, far an robh 7,000 duine an làthair, ann an Þingvellir air 29 an t-Ògmhios 1907 agus sheas iad sna taghaidhean air 24 am Faoilleach 1908 nuair a bha Innis Tìle fhathast na phàirt na Danmhairg. B' e gun tàinig Landvarnarflokkurinn agus Þjóðræðisflokkurinn ri chèile san Alþingi an aghaidh Chòrdadh reachdail an biodh gu math fàbharach dhan Danmhairg. Bhris am pàrtaidh ann an dà leth ann an 1915 is chaidh cuid dhuibh gu Framsóknarflokkurinn an ath bhliadhna. B' e Bjarni Jónsson a stèidhich am pàrtaidh. Dh'aontaich a' mhòr-chuid nam ball Íhaldsflokkurinn ri Sjálfstæðisflokkurinn (eachdraidheil) ann an 1929, gus am pàrtaidh air a bheil Sjálfstæðisflokkurinn a th' ann an latha an-diugh a chruthachadh.

## Taghaidhean dhan Alþingi
B' ann ann an 1919 a bha Sjálfstæðisflokkurinn na bu shoirbhachaile anns na taghaidhean dhan Alþingi,  nuair a fhuair iad 16 seataichean, ged a bha e gu math soirbheachail gach turas a bha taghaidhean ann ach an turas mu dheireadh.

## Prìomh-mhinistearan
Bha triùir *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|forsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) aige nuair a bha am pàrtaidh ann:
*Björn Jónsson: 1909 – 1911.
*Sigurður Eggerz: 1914 – 1915 agus 1922 - 1923.
*Einar Arnórsson: 1915 – 1917 agus 1924 - 1926.

## Ceanglaichean a-muigh

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Poileataigs
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:An Danmhairg
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir

'S e neach-poileataigs agus riochdaire dioplòmasach à Innis Tìle a th' ann an **Ingibjörg Sólrún Gísladóttir** (IPA: *ˈiɲcɪpjœrk ˈsoulrun ˈcistlaˌtouʰtɪr̥*, Reykjavík, 31 an Dùbhlachd 1954). B' e Gísli Gíslason, neach-gnìomhachais à Reykjavik agus a bhean Ingibjörg J. Níelsdóttir, bean-taighe, a bh' ann a cuid phàrantan. Tha i pòst aig an neach-teagaisg Hjörleifur Sveinbjörnsson agus tha dithis duine-cloinne aca. Fhuair i a cuid fhoghlaim aig Menntaskólinn við Tjörnina, Oilthigh Innis Tìle agus Oilthigh Copenhagen, thall san Danmhairg. Bha i na ball-pàrlamaid san Alþingi airson Kvennalistinn (Gàidhlig: *Liosta nam Ban*), eadar 1991 agus 1994. B' i a chruthaich am pàrtaidh, a ghabhadh ri Boireann-dhligheachas,  ann an 1983. Bha i os cionn *Seðlabanka Íslands* (Gàidhlig: Banca Nàiseanta Innse Tìle) bho 2002 gu ruige 2005. Tha Gísladóttir a-nis na riochdaire an OSCE airson Eagrachasan Deamocratach agus Còirichean Daonnra.
Ghabh i ri Samfylkingin nuair a thàinig kvennalistinn gu crìoch ann an 2000 agus bha i na bhall-pàrlamaid dà thuras eile fo sgàil Samfylkingin.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Samfylkingin

Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Boireann-dhligheachas
Ólafur Jóhannesson

B' e neach-lagha, neach-teagaisg oilthigh agus neach-poileataigs  à Innis Tìle a bh' ann an **Ólafur Jóhannesson**. Rugadh e air 1 am Màrt 1913 faisg air Sauðárkrókur. Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn á Akureyri agus Oilthigh Innis Tìle. Chaidh e dhan oilthigh thall anns An t-Suain agus san Danmhairg cuideachd. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1959. Bha e na *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|fhorsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) dà thuras: eadar 1971 agus 1974 agus an uair sin bho 1978 gu ruige 1979 às leth Framsóknarflokkurinn (Gàidhlig: *Am Pàrtaidh Adhartach*). Fhad 's a bha esan os cionn an riaghaltais chuir Innis Tìle ruaig air An Rìoghachd Aonaichte ann an *Þorskastríðin* (Gàidhlig: Cogadh an Troisg) agus chaidh *Ásatrúarfélagið* (Gàidhlig: Pàganachd Lochlannach) aithneachadh mar chreideamh. Phòs e aig Dóra Guðrún Magdalena Ásta Guðbjartsdóttir ann an 1951 agus fhuair iad triùir chloinne còmhla Chaochail e ann an Reykjavík air 20 an Cèitean 1984. 

## Caibineitean Jóhannesson
Seo, mar a leanas, liosta nan daoine a ghabh pàirt ann an caibineitean fhad 's a bha Jóhannesson os cionn an riaghaltais. 
### 1978 - 1979
Eadar 1978 agus 1979 bhuinneadh iad uile gu Alþýðubandalagið, Alþýðuflokkurinn agus Sjálfstæðisflokkurinn:
*Ólafur Jóhannesson: Prìomhaire agus Ministear Staitistig 
*Benedikt Sigurðsson Gröndal: Dùthchannan Cèin
*Hjörleifur Guttormsson: Gnìomhachas
*Kjartan Jóhannsson: Iasgach
*Magnús H. Magnússon: Cùisean Sòisealta, Slàinte agus Tèarainteachd Shòisealta
*Ragnar Arnalds: Foghlam agus Còmhdhail
*Svavar Gestsson: Malairt
*Steingrímur Hermannsson: Àiteachas, Ceartas agus Cùisean Eaglaiseil
*Tómas Árnason, Ionmhais

### 1971 - 1974
Eadar 1971 agus 1974 b' ann à Alþýðubandalagið, Samtök frjálslyndra og vinstrimanna, Sjálfstæðisflokkurinn a bhuinneadh gach uile ball a' chaibineit.
*Ólafur Jóhannesson: Prìomhaire, Ceartas agus Cùisean Eaglaiseil
*Einar Ágústsson: Dùthchannan Cèin
*Halldór E. Sigurðsson: Ionmhais agus Àiteachas
*Hannibal Valdimarsson: (gu ruige 16.07.1973) Cùisean Sòisealta agus Còmhdhail
*Lúðvík Jósefsson: Iasgach agus Malairt
*Magnús Kjartansson: Slàinte is Gnìomhachas
*Magnús Torfi Ólafsson: Foghlam is Ministear Staitistig, agus (bho 06.05.1974) Cùisean Sòisealta agus Còmhdhail
*Björn Jónsson: (bho 16.07.1973 gu ruige 06.05.1974) Cùisean Sòisealta agus Còmhdhail

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*

Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach
Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Daoine
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Ólafur Tryggvason Thors

B' e bancair agus neach-poileataigs  à Innis Tìle a bh' ann an **Ólafur Tryggvason Thors**. Rugadh e air 19 am Faoilleach 1892 ann am Borgarnes (Vesturland). Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn í Reykjavík agus Oilthigh Copenhagen, thall san Danmhairg, an dùthaich às an tàinig athair. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1926. Bha e na *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|fhorsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) còig turas: fhad greiseag ann an 1942 nuair a bha an dùthaich a' feuchainn ris a chuid neo-eisimeileachd a chumail tron Chogadh, turas eile eadar 1944 agus 1947 aig deireadh a Chogaidh agus trì tursan an dèidh a' Chogaidh: eadar 1949 agus 1950, bho 1953 gu ruige 1956  agus bho an uair sin eadar 1959 agus 1963 airson Sjálfstæðisflokkurinn (Gàidhlig: *Pàrtaidh na Neo-eisimeileachd*). B' e Thors a' chiad fhorsætisráðherra na Poblachd Innse Tìle. Bha Ragnheiður Thors - nighean-bhràthar Thors - pòsta aig Jóhann  Hafstein. Chaochail Thors ann an Reykjavík air 31 an Dùbhlachd 1964.

## Caibineitean Thors
Seo, mar a leanas, liosta nan daoine a ghabh pàirt ann an caibineitean fhad 's a bha Thors os cionn an riaghaltais. Bhuinneadh iad uile gu Alþýðuflokkurinn, Framsóknarflokkurinn agus Sjálfstæðisflokkurinn:
### 1958 - 1963
*Ólafur Thors: Prìomhaire  agus Cosnadh
*Kristinn Guðmundsson: Dùchannan Cèin
*Bjarni Benediktsson: Ceartas agus Foghlam
*Eysteinn Jónsson: (gu ruige 14.04.1954 agus bho 04.09.1954) Ionmhais
*Ingólfur Jónsson: Gnìomhachas
*Steingrímur Steinþórsson: Àiteachas agus Cùisean Sòisealta
*Skúli Guðmundsson: (bho 14.04.1954 gu ruige 08.09.1954) Ionmhais

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Sjálfstæðisflokkurinn

Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach
Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Daoine
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Roinn-seòrsa:An Danmhairg
Ásgeir Ásgeirsson

B' e bancair, diadhair agus neach-poileataigs  à Innis Tìle a bh' ann an **Ásgeir Ásgeirsson** (IPA: *ˈausceir̥ ˈausceir̥sɔn*). Rugadh e air 13 an Cèitean 1894 ann an Kóranesi á Mýrum (Vesturland). Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn á Mýrum, Oilthigh Innis Tìle, Oilthigh Copenhagen, Oilthigh Uppsala agus Oilthigh Dhùn Èideann ach b' ann à Oilthigh Manitoba a fhuair e a dhotaireachd. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1923 agus bha e na labhraiche eadar 1930 agus 1931. Bha e na *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|fhorsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) bho 1932 gu ruige 1934 às leth Framsóknarflokkurinn (Gàidhlig: *Am Pàrtaidh Adhartach*). Dh'fhàg e am pàrtaidh seo ann an 1934 agus, mu dheireadh thall, dh'aontaich e ri Alþýðuflokkurinn (Gàidhlig: *Am Pàrtaidh Sòisealta Deamocratach*). Fad 16 bliadhna, eadar 1952 agus 1968, b' e gu robh e na fhorseti (Gàidhlig: ceann-suidhe), an dèidh gun do ghabh an dùthaich ris a' phoblachd ann an 1944. Phòs e aig Dóra Þórhallsdóttir ann an (1917).  Bha athair  Þórhallsdóttir na easbaig agus bha a bràthair, Tryggvi Þórhallsson, na  fhorsætisráðherra airson Framsóknarflokkurinn bho 1927 gu ruige 1932. Bha chliamhainn Ásgeirsson, air an robh Gunnar Thoroddsen, na fhorsætisráðherra airson Sjálfstæðisflokkurinn (Gàidhlig: Pàrtaidh na Neo-eisimeileachd) eadar 1980 agus 1983. Chaochail e ann an Reykjavík air 15 an t-Sultain 1972.

## Caibineit Ásgeirsson
Seo, mar a leanas, liosta nan daoine a ghabh pàirt ann an caibineitean fhad 's a bha Ásgeirsson os cionn an riaghaltais. Bhuinneadh ias uile gu Framsóknarflokkurinn agus Sjálfstæðisflokkurinn:

*Ásgeir Ásgeirsson: Prìomhaire agus Ministear an Ionmhais
*Magnús Guðmundsson: (bho 14.11.1932 agus an dèidh 23.12.1932) Ceartas
*Þorsteinn Briem: Cosnadh
*Ólafur Tryggvason Thors: (bho 14.11.1932 gu ruige 23.12.1932) Ceartas

## Taghaidh dhan Cheannas
Chaidh a thaghadh dhan cheannas ceithir tursan. Seo na torridhean a fhuair e:

## Prìomh-mhinistearan fo Ásgeirsson
Bha Ásgeirsson  na cheann-suidhe fad sia biadhna deug agus bha ceathrar prìomh-mhinistear, a riochdachadh trì pàrtaidhean fodha fad 's a bha e san dreuchd, mar a leanas:
*Hermann Jónasson
*Guðmundur Emil Jónsson
*Ólafur Tryggvason Thors
*Bjarni Benediktsson

## Iomraidhean

## Ceanglaichean a-mach
* Forseti Íslands

Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach
Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Daoine
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Roinn-seòrsa:Diadhaireachd
Oilthigh Copenhagen

'S e oilthigh rannsachaidh na stàite ann an Copenhagen san Danmhairg a th' ann an **Oilthigh Copenhagen** (Danmhairgis: Københavns Universitet). Chaidh a stèidheachadh ann an 1479. Dh'aontaich Colaiste Rìoghail Leigheis is Àiteachas (Danmhairgis: Kongelige Veterinær - og Landbohøjskoleleis) ann an 2007.

## Seann Oileanaich
*Einar Arnórsson
*Ásgeir Ásgeirsson
*Halldór Ásgrímsson
*Niels Bohr
*Sveinn Björnsson
*Johannes Brønsted
*Sigurður Eggerz
*Vigdís Finnbogadóttir
*Ingibjörg Sólrún Gísladóttir
*Magnús Guðmundsson
*Hannes Þórður Pétursson Hafstein
*Jóhann Hafstein
*Johannes Vilhelm Jensen
*Guðmundur Emil Jónsson
*Kristján Jónsson
*Søren Kierkegaard
*Jón Magnússon
*Veturliði Óskarsson
*Jens C. Skou
*Steingrímur Steinþórsson
*Ólafur Tryggvason Thors

## Iomraidhean

## Ceanglaichean a-muigh
*Københavns Universitet

Roinn-seòrsa:Oilthighean
Roinn-seòrsa:An Danmhairg
Jón Þorláksson

B' e Innleadair agus neach-poileataigs à Innis Tìle a bh' ann an **Jón Þorláksson**. Rugadh e air 3 am Màrt 1877 ann am Vesturhóp (Norðurland vestra). Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn í Reykjavík agus Danmarks Tekniske Universitet ann an Copenhagen. Phòs e aig Ingibjörg Claessen ann an 1907 agua fhuair iad dithis duine cloinne còmhla. 
Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1921. Bha e na *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|fhorsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) eadar 1926 agus 1927 às leth Íhaldsflokkurinn (Gàidhlig: Pàrtaidh glèidhteachail). Chruthaich e Sjálfstæðisflokkurinn (Gàidhlig: *Pàrtaidh na Neo-eisimeileachd*) ann an 1929. Chaochail e ann Reykjavík air 20 am Màrt 1935.

## Caibineit Þorláksson
Seo, mar a leanas, liosta nan daoine a ghabh pàirt ann an caibineit fhad 's a bha Þorláksson os cionn an riaghaltais. Bhuinneadh ias uile gu Alþýðuflokkurinn:

*Jón Þorláksson: Prìomhaire agus Ionmhais
*Magnús Guðmundsson: Cosnadh agus Ceartas

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Sjálfstæðisflokkurinn

Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach
Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Daoine
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Magnús Guðmundsson

B' e neach-lagha agus neach-poileataigs à Innis Tìle a bh' ann am **Magnús Guðmundsson**. Rugadh e air 6 an Gearran 1879 ann an croit air a bheil Svínadalur (Vesturland). Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn í Reykjavík agus Oilthigh Copenhagen. Phòs e aig Sofia Bogadóttir ann an 1907 agus fhuair iad triùir duine cloinne còmhla. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1916 agus bha e na labhraiche ann an 1937. Bha e na *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|fhorsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) eadar-amail fad corra mìos ann an 1926 às leth Íhaldsflokkurinn (Gàidhlig: Pàrtaidh glèidhteachail), nuair a chaochail Jón Magnússon. Chruthaich e Sjálfstæðisflokkurinn (Gàidhlig: *Pàrtaidh na Neo-eisimeileachd*) ann an 1929. Chaochail e ann Reykjavík air 28 an t-Samhain 1937.
## Caibineit Ghuðmundsson
## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach
Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Daoine
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Tryggvi Þórhallsson

B' e diadhair, sagart agus neach-poileataigs  à Innis Tìle a bh' ann an **Tryggvi Þórhallsson**. Rugadh e air 9 an Gearran 1889 ann an Reykjavík. Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn í Reykjavík agus Oilthigh Innis Tìle, far an robh e cuideachd na Neach-teagaisg. Mar shagart, bha e os cionn pharaiste ann an Vesturland bho 1913 gu ruige 1916, nuair a thill e a Reykjavík. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1923 agus bha e na labhraiche ann an 1933. Bha e na *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|fhorsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) bho 1927 gu ruige 1932 às leth Framsóknarflokkurinn (Gàidhlig: *Am Pàrtaidh Adhartach*). Phòs e aig Anna Guðrún Klemensdóttir  ann an 1913 agus fhuair iad seachdnar duine cloinne còmhla. Bha athair, Þórhallur Bjarnarson, na easbaig nàiseanta, agus bha a phiuthar, Dora Þórhallsdóttir, pòsta aig Ásgeir Ásgeirsson, a lean Þórhallsson mar fhorsætisráðherra, cuideachd airson Framsóknarflokkurinn, bho 1932 gu ruige 1934. Dheasaicheadh e am pàipear-naidheachd *Tíminn* fad 10 bliadhna. Chaochail Þórhallsson ann an Reykjavík air 13 an t-Iuchar 1935. 

## Caibineit Þórhallsson
Seo, mar a leanas, liosta nan daoine a ghabh pàirt ann an caibineit fhad 's a bha Þorláksson os cionn an riaghaltais. Bhuinneadh ias uile gu Framsóknarflokkurinn:

*Tryggvi Þórhallsson, Prìomhaire (gu ruige 20.04.1931) agus (an dèidh 20.08.1931) Cosnadh (bho 08.12.1928 gu ruige 07.03.1929) Ionmhais agus (bho 20.04.1931 - 20.08.1931) Ceartas
*Jónas Jónsson frá Hriflu: (gu ruige 20.04.1931 bho 20.08.1931) Ceartas agus Foghlam
*Einar Árnason: (bho 07.03.1929 gu ruige 20.04.1931) Ionmhais
*Magnús Kristjánsson: (gu ruige 08.12.1928) Ionmhais - nuair a Caochail e
*Sigurður Kristinsson: (bho 20.04.1931 gu ruige 20.08.1931) Cosnadh
*Ásgeir Ásgeirsson: (bho 20.08.1931) Ionmhais

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Framsóknarflokkurinn

Roinn-seòrsa:Creideamh
Roinn-seòrsa:Daoine
Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Roinn-seòrsa:Diadhaireachd
Carl Pontus Gahn

B' e saighdear às an t-Suain a bha ann an **Carl Pontus Gahn af Colquhoun**.

Rugadh e ann am Falun ann an 1759 agus chaidh e san arm agus e ach 14 bliadhna a dh'aois. Ann an 1778 chaidh e ann an seirbheis na Frainge is shabaid e ann an trì iomairtean an aghaidh na Rìoghachd Aonaichte. Shabaid e cuideachd airson nan Tìrean Ìsle an aghaidh na h-Ostaire is airson nam Pruiseanach ann an Silesia. As dèidh dha thilleadh dhan Suain bha e an sàs ann an iomairtean ann am Fionnlann.

Chaidh uaisleachadh ann an 1809 is ghabh e an ainm "af Colquhoun" air sgàth 's gun do chreid e gun robh a theaghlach aig Clann a' Chombaich. Chaochail e ann an 1825.

B' e bràthair Johan Gottlieb Gahn, ceimigear a lorg mangaineis.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain
Steingrímur Steinþórsson

B' e bancair, neach-teagaisg agus neach-poileataigs  à Innis Tìle a bh' ann an **Steingrímur Steinþórsson**. Rugadh e air 12 an Gearran 1893 faisg air Mývatn (Norðurland eystra) Fhuair e a chuid foghlaim aig Bændaskólinn á Hvanneyri agus Oilthigh Copenhagen. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1931 agus bha e na labhraiche eadar 1949 gu agus 1950. Bha e na *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|fhorsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) bho 1950 gu ruige 1953 às leth Framsóknarflokkurinn (Gàidhlig: *Am Pàrtaidh Adhartach*), ged nach robh e a-riamh na chathraiche a' Phàrtaidh. Phòs e aig Guðný Theódóra Sigurðardóttir ann an 1928 agus fhuair iad triùir duine cloinne còmhla. Bha e os cionn bhanca air an robh *Landsbanki* bho 1957 gu ruige 1966. Chaochail Steinþórsson ann an Reykjavík air 14 an t-Samhain 1966. 

## Caibineit Steinþórsson
Seo, mar a leanas, liosta nan daoine a ghabh pàirt ann an caibineitean fhad 's a bha Steinþórsson os cionn an riaghaltais. Bhuinneadh ias uile gu Framsóknarflokkurinn agus Sjálfstæðisflokkurinn:

*Steingrímur Steinþórsson, Prìomhaire agus Cùisean Sòisealta
*Bjarni Benediktsson: Rùnaire na Stàitean agus Ceartas
*Björn Ólafsson: foghlam agus Malairt
*Eysteinn Jónsson: Ionmhais
*Hermann Jónasson: Àiteachas
*Ólafur Tryggvason Thors: Cosnadh

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Framsóknarflokkurinn

Roinn-seòrsa:Daoine
Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Vopnafjörður

'S e baile agus port air an àirde an ear Innis Tìle a th' ann am **Vopnafjörður** (IPA: *'vɔhpnaˌfjœrðʏr*). Tha e suidhichte faisg air Egilsstaðir, dìreach aig ìre na mara, san roinn *[[Austurland]]* (Roinn an Ear), ri taobh na h-aibhnichedan  *Hofsá* agus *Selá*, 641km air falbh bho Selfoss agus 601km bho Garðabær. Tha  695 duine a’ fuireach sa bhaile. Tha eaconomaidh a'  bhaile stèidhichte air iasgach agus turasachd. Tha e a' buntainn dhan sgìre-phàrlamaid Norðausturkjördæmi.

## Eachdraidh

Chaidh Vopnafjörður a chlàradh airson a' chiad turais anns an Landnámbók*.

*Steinbjörn körtur hét son Refs hins rauða; hann fór til Íslands og kom í Vopnafjörð. Eyvindur föðurbróðir hans gaf honum land allt milli Vopnafjarðarár og Vestradalsár; hann bjó að Hofi.*

*B' e Steinbjörn Kurts a bh' ann mac Ref Ruadh; Chaidh e a dh'Innis Tìle agus thàinig e a Vopnafjörður. Thug bràthair a mhàthar Eyvindur fearann dha air an t-slighe eadar Vopnafjörður agus Vestradalsá; b' ann ann an Hof 's a bha e a' fuireach.*

B' ann gu math bochd's a bha an sgìre 's a tha seo o chinn linntean agus  b' e Vopnafjörður an t-aite a chaill an uiread as motha de dhaoine a dh'fhàg an dùthaich 's a tha seo airson nan [[Na Stàitean Aonaichte|Stàitean]] anns an [[19mh Linn]]. Bha na daoine cho bochd gun deach iad a' fuireach shuas air [[Beinn|a' Bheinn]] anns an [[talamh]] nach robh cho daor. Sgrìobh [[Halldór Laxness]] mu dheidhin  si n anns an nobhail *Sjálfstætt fólk* ([[1934]]/[[1935]]). Dh'fhosgail companaidh malairt às [[An Danmhairg]], air an robh *Ørum & Wulff*, post-malairt an seo anns an 19mh linn. Chaidh [[bùth]] co-obrachaidh a stèidheachadh an seo ann an [[1918]]. Bhris a' chompanaidh ann an creideas ann an [[2004]].

==Freumh-fhaclachd==
Tha an t-ainm a' ciallachadh *Loch Mara an Armaidh'' sa chànan aca, bho fjörður (loch mara) agus Vopn (Armadh).

## Daoine Ainmeil
* Halldór Ásgrímsson: (1947 - 2015) - Neach-poileataigs.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
Duilleag oifigeil
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Guðmundur Emil Jónsson

B' e bancair, innleadair agus neach-poileataigs  à Innis Tìle a bh' ann an **Guðmundur Emil Jónsson**. Rugadh e air 27 an Dàmhair 1902 ann an Hafnarfjörður. Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn í Reykjavík agus Oilthigh Copenhagen. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1934 agus bha e na labhraiche bho 1956 gu ruige 1958. An uair sin bha e na *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|fhorsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) bho 1958 gu ruige 1959 às leth Alþýðuflokkurinn (Gàidhlig: *Am Pàrtaidh Deamocratach Sòisealta*). Phòs e aig Guðfinna Sigurðardóttir (ann an 1925 agus fhuair iad sianar duine cloinne còmhla. Chuir e seachad bliadhna os cionn bhanca air an robh Landsbanki mus robh e na fhorsætisráðherra. Chaochail Stefánsson ann an Reykjavík air 30 an t-Samhain 1986.

## Caibineit Jónsson
Seo, mar a leanas, liosta nan daoine a ghabh pàirt ann an caibineit fhad 's a bha Steinþórsson os cionn an riaghaltais. Bhuinneadh iad uile gu Alþýðuflokkurinn:

*Guðmundur Emil Jónsson: Còmhdhail agus Iasgach
*Guðmundur Í. Guðmundsson: Dùthchannan Cèin agus Ionmhais
*Friðjón Skarphéðinsson: Ceartas, Àiteachas agus Cùisean Sòisealta
*Gylfi Þ. Gíslason: foghlam, Gnìomhachas agus Malairt

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

Roinn-seòrsa:Daoine
Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Benedikt Sigurðsson Gröndal

B' e bancair, innleadair, neach-poileataigs agus riochdaire dioplòmasach à Innis Tìle a bh' ann am **Benedikt Sigurðsson Gröndal**. Rugadh e air 7 an t-Iuchar 1924 ann an Önundarfjörður (Vestfirðir). Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn í Reykjavík, Oilthigh Harvard agus Oilthigh Oxford. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1956 agus bha e na *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|fhorsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) fad còrra mìos, bho 1979 gu ruige 1980 às leth Alþýðuflokkurinn (Gàidhlig: *Am Pàrtaidh Deamocratach Sòisealta*). Phòs e aig Heidi Jaeger ann an 1947 agus fhuair iad triùir chloinne còmhla. Chuir e seachad bliadhnaichean na thosgair thall ann an Suòmaidh agus An t-Suain. Chaochail Gröndal ann an Reykjavík air 20 an t-Iuchar 2010.

## Caibineit Ghröndal
Seo, mar a leanas, liosta nan daoine a ghabh pàirt ann an caibineitean fhad 's a bha Gröndal os cionn an riaghaltais. Bhuinneadh iad uile gu Alþýðuflokkurinn:

*Benedikt Gröndal: Prìomhaire agus  Dùchannan Cèin
*Bragi Sigurjónsson: Àiteachas agus Gnìomhachas
*Kjartan Jóhannsson: Iasgach agus Ionmhais
*Magnús H. Magnússon: Cùisean Sòisealta, slàinte is àrachas agus Còmhdhail
*Sighvatur Björgvinsson: Ionmhais agus Ministear Staitistig
*Vilmundur Gylfason: Foghlam agus Ceartas is Cùisean Eaglaiseil

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

Roinn-seòrsa:Daoine
Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Halldór Ásgrímsson

B' e bancair, cunntasair, neach-teagaisg, neach-poileataigs agus riochdaire dioplòmasach à Innis Tìle a bh' ann an **Halldór Ásgrímsson** (*ˈhalːtour ˈaːuskrimsɔn*). Rugadh e air 8 an t-Sultain 1947 faisg air Vopnafjörður (Austurland). Fhuair e a chuid foghlaim aig Oilthigh Bifröst, Oilthigh Bergen agus Oilthigh Copenhagen. Chuir e seachad bliadhna no dhà a' teagasg aig Oilthigh Innis Tìle. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1974 agus bha e na Mhinistear an Èisg eadar 1983 agus 1991 agus na Mhinistear nan Dùthchannan Cèin. Bha e na *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|fhorsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) bho 2004 gu ruige 2006 às leth Framsóknarflokkurinn (Gàidhlig: *Am Pàrtaidh Adhartach*),  ann an co-bhann le Sjálfstæðisflokkurinn. Phòs e aig Sigurjóna Sigurðardóttir ann an 1967 agus fhuair iad triùir chloinne còmhla. Bha e os cionn *Seðlabanka* (Gàidhlig: Banca Nàiseanta Innse Tìle) bho 1980 gu ruige 1983. Chaochail Ásgrímsson le greim cridhe ann an Reykjavík air 18 an Cèitean 2015. 
## Caibineit Ásgrímsson
Seo, mar a leanas, liosta nan daoine a ghabh pàirt ann an caibineit fhad 's a bha Ásgrímsson os cionn an riaghaltais. Bhuinneadh ias uile gu Framsóknarflokkurinn agus Sjálfstæðisflokkurinn:

*Halldór Ásgrímsson: Prìomhaire agus (bho 27.09.2005) Ministear Staitistig
*Davíð Oddsson: Dùthchannan Cèin agus Ministear Staitistig (gu ruige 27.09.2005)
*Geir Hilmar Haarde: Ionmhais (gu ruige 27.09.2005) agus Rùnaire na Stàite (bho 27.09.2005)
*Árni M. Mathiesen: Iasgach (gu ruige 27.09.2005) agus Ionmhais (bho 27.09.2005)
*Guðni Ágústsson: Àiteachas
*Jón Kristjánsson: Slàinte agus Tèarainteachd Shòisealta (gu ruige 07.03.2006) agus Cùisean Sòisealta (bho 07.03.2006)
*Sturla Böðvarsson: Còmhdhail
*Valgerður Sverrisdóttir: Gnìomhachas agus Malairt
*Björn Bjarnason: Ceartas agus Cùisean Eaglaiseil
*Árni Magnússon: Cùisean Sòisealta (gu ruige 07.03.2006)
*Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir: Foghlam
*Sigríður Anna Þórðardóttir: Àrainneachd (bho 27.09.2005)
*Einar K. Guðfinnsson: Iasgach (bho 27.09.2005)
*Siv Friðleifsdóttir: Slàinte agus Tèarainteachd Shòisealta (bho  07.03.2006)

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Framsóknarflokkurinn

 

Roinn-seòrsa:Daoine
Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Geir Hallgrímsson

B' e bancair, neach-lagha, agus neach-poileataigs  à Innis Tìle a bh' ann an **Geir Hallgrímsson**. Rugadh e air 16 an Dùbhlachd 1925 ann an Reykjavík. Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn í Reykjavík, Oilthigh Innis Tìle agus Oilthigh Harvard. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1970. Bha e na *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|fhorsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) bho 1974 gu ruige 1978 às leth Sjálfstæðisflokkurinn (Gàidhlig: *Pàrtaidh na Neo-eisimeileachd*), ann an co-bhann le Framsóknarflokkurinn. Nuair a bha esan a' stiùireadh na dùthcha leasaich Innis Tìle a chuid chrìochan mara gu 200 mìle mu timcheall an eileain agus thug iad air An Rìoghachd Aonaichte ainm a chur gu còrdadh sìthe an dèidh *Cogadh an Troisg* (Innis-Tìlis: Troskastridin). Phòs e aig Erna Finnsdóttir ann an 1948 agus fhuair iad triùir chloinne còmhla. Bha e os cionn *Seðlabanki Íslands* (Gàidhlig: Banca Nàiseanta Innise Tìle) bho 1986 gu ruige 1990. Chaochail Hallgrímsson ann an Reykjavík air 1 an t-Sultain 1990.

## Caibineitean Hallgrímsson
Seo, mar a leanas, liosta nan daoine a ghabh pàirt ann an caibineitean fhad 's a bha Hallgrímsson os cionn an riaghaltais. Bhuinneadh iad uile gu Framsóknarflokkurinn agus Sjálfstæðisflokkurinn:

*Geir Hallgrímsson: Prìomhaire agus Ministear Staitistig
*Einar Ágústsson: Dùchannan Cèin
*Ólafur Jóhannesson: Ceartas is Cùisean Eaglaiseil, Gnìomhachas
*Gunnar Thoroddsen: Ionmhais agus Cùisean Sòisealta
*Halldór E. Sigurðsson: Àiteachas agus Àiteachas 
*Matthías Á. Mathiesen: Gnìomhachas
*Vilhjálmur Hjálmarsson: Foghlam
*Matthías Bjarnason: Iasgach agus Slàinte

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Sjálfstæðisflokkurinn

Roinn-seòrsa:Daoine
Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Gunnar Thoroddsen

B' e neach-lagha, riochdaire dioplòmasach agus neach-poileataigs à Innis Tìle a bh' ann an **Gunnar Thoroddsen** (IPA: *ˈɡʏnːar ˈtʰoːurɔtˌsɛn*). Rugadh e air 29 an Dùbhlachd 1910 ann an Reykjavík. Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn í Reykjavík agus Oilthigh Innis Tìle. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1934 nuair a bha e dìreach 23 bliadhna a dh'aois, am fear na b'òige a chaidh a thaghadh dhan Alþingi a-riamh. Fhuair e trì ministrealachd (maoineachas, socharan sòisealta agus malairt) mus robh e na *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|fhorsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) bho 1980 gu ruige 1983 às leth Sjálfstæðisflokkurinn (Gàidhlig: *Pàrtaidh na Neo-eisimeileachd*). Phòs e aig Vala Ásgeirsdóttir - nighean Ásgeir Ásgeirsson - ann an 1941 agus fhuair iad ceathrar chloinne còmhla. Bha e cuideachd na thosgair thall san Danmhairg, bho 1965 gu ruige 1969. Sheas e airson ceann-suidhe na dùthcha ann an 1968 ach cha deach a thaghadh, leis nach d' fhuair e ach 35,428 bhòtaichean (34.4%). Chaochail Thoroddsen ann an Reykjavík air 25 an t-Sultain 1983.

## Caibineit Thoroddsen
Seo, mar a leanas, liosta nan daoine a ghabh pàirt ann an caibineitean fhad 's a bha Thoroddsen os cionn an riaghaltais. Bhuinneadh ias uile gu Framsóknarflokkurinn agus Sjálfstæðisflokkurinn:

*Gunnar Thoroddsen: Prìomhaire agus Ministear Staitistig 
*Ólafur Jóhannesson: Rùnaire na Stàite
*Friðjón Þórðarson: Ceartas agus Cùisean Eaglaiseil
*Hjörleifur Guttormsson: Gnìomhachas
*Ingvar Gíslason: Foghlam
*Pálmi Jónsson: Àiteachas
*Ragnar Arnalds: Ionmhais
*Steingrímur Hermannsson: Iasgach agus Còmhdhail
*Svavar Gestsson: Cùisean Sòisealta, Slàinte agus Tèarainteachd Shòisealta
*Tómas Árnason: Malairt

## Iomraidhean


 

## Ceanglaichean a-mach
* Sjálfstæðisflokkurinn

Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach
Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Daoine
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Jóhann Hafstein

B' e bancair, agus neach-poileataigs  à Innis Tìle a bh' ann an **Jóhann Hafstein**. Rugadh e air 7 an t-Iuchar 1915 ann an Akureyri. Fhuair e a chuid foghlaim aig Menntaskólinn á Akureyri, Oilthigh Lunnainn, Oilthigh Copenhagen agus Oilthigh Innis Tìle. Chaidh a thaghadh dhan Alþingi airson a' chiad turais ann an 1946 agus bha e na labhraiche dà thuras, bho 1959 gu ruige 1961 agus an uair sin eadar 1962 agus 1963. Fhuair e ceithir ministrealachd (ceartas, creideamh, slàinte agus malairt) mus robh e na *[[Prìomh-mhinistear Innise Tìle|fhorsætisráðherra]]* (Gàidhlig: Prìomh-mhinistear) fad còrra mìos, bho 1970 gu ruige 1971 às leth Sjálfstæðisflokkurinn (Gàidhlig: *Pàrtaidh na Neo-eisimeileachd*). Phòs e aig Ragnheiður Thors - nighean-bhràthar Ólafur Tryggvason Thors agus ogha Hannes Þórður Pétursson Hafstein - ann an 1938 agus fhuair iad triùir chloinne còmhla. Chuir e seachad bliadhnaichean os cionn bhanca air an robh *Útvegsbanki* (Gàidhlig: *Banca an Iasgaich*). B' esan a riochdaich Innis Tìle aig Seanadh Coitcheann nan Dùthchannan Aonaichte ann an 1953, 1959 agus 1974. Chaochail Hafstein ann an Akureyri air 15 an Cèitean 1980.

## Caibineit Hafstein
Seo, mar a leanas, liosta nan daoine a ghabh pàirt ann an caibineit fhad 's a bha Hafstein os cionn an riaghaltais. Bhuinneadh ias uile gu Framsóknarflokkurinn:

*Jóhann Hafstein: Prìomhaire, Gnìomhachas agus (gu ruige 10.10 1970) Ceartas is Cùisean Eaglaiseil
*Guðmundur Emil Jónsson: Dùthchannan Cèin agus Cùisean Sòisealta
*Gylfi Þ. Gíslason: Foghlam agus Malairt
*Ingólfur Jónsson: Àiteachas agus Còmhdhail
*Magnús Jónsson: Ionmhais agus Ministear Staitistig
*Eggert G. Þorsteinsson: Iasgach Slàinte is Tèarainteachd Shòisealta
*Auður Auðuns: (bho 10.10 1970) Ceartas agus Cùisean Eaglaiseil

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Sjálfstæðisflokkurinn

Roinn-seòrsa:Daoine
Roinn-seòrsa:Daoine à Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Roinn-seòrsa:Luchd-poileataigs Eòrpach
Roinn-seòrsa:Poileataigs