Hobat

Tha **Hobat**an 'nan sliochd à tìr Mheadhan-talmhainn dealbhte le J. R. R. Tolkien. Nochd Meadhan-talmhainn son a' chiad uair san leabhar *[[The Hobbit]]*. Tha prìomh-àite aca cuideachd ann an Tighearna nam Fàinneachan. 	 
	 
## Dealbh-chunntas
Tha eadar dà ri ceithir troighean a dh'àirde anns na Hobatan, an àirde chumanta 'bhith 3 troighean 's leth, le cluasan socach beagan agus casan mòra molach le buinn leathrachaile, do bhrìgh le cha cur brògan mu am casan. Tha iad an dèidh air beatha sìtheil, gun deuchainn le tuathanachas, ithe, 'gus àm le càirdean. Maireann rudeigin nas fhaide na daoine daonna, 's thèid do Hobatan suas do 130 bliadhna air uairibh mhaireann (le 100 bliadhna cumanta). Tha 'n aois ri "thighinn gu inbhe" do Hobat òg 33, an àite 21 bliadhna ri daoine daonna. Mar sin bhiodh Hobat le 50 bliadhna aois meadhan-aosda 'mhàin. 'S toil le Hobatan ag òl leann aig taighean-leanna, cha eu-coltach na muinntir na dùthcha na Sasainn, a bha 'n dùsgadh-inntinn Tholkien. 'S urrainn dhuinn ain cuideachd fhaicinn 'san ainm a roghnaich Tolkien dham chuid a' Mheadhain-thalmhainn far a dh'fhuirich na Hobatan: tha "An t-Sìorrachd" coltach gu soilleir dhan ainmean nan sìorrachdan Sasainn (e.g., Lancashire, Shropshire). 	 
	 
## Bun
Tha Hobatan càirdeach ri Daoine gu follaiseach, agus tha iad comharraichte ri meanglan an t-sìol sin. Tha am bun eagarra neo-aithnichte, ach leis an Treas Linn mhoch bha iad a' fuireach 'san Srathan an Anduin 'san Rhobhainion. 	 

## Bunachas
Tha Hobatan cuideachd air chantainn ri *[[Luchd-leth]]* ('san Sindarin, *perian* aonar agus *periannath* iomarra) seach an àirde bheag. Ge-tà, tha 'n facal beagan cronail ri Hobatan, seach dhaibh fhèin chan eil iad 'leth' de rud sam bith, agus cha chleachd iad an facal a thoirt iomradh orra fhèin gu dearbh. Tha 'n bunachas Tholkien air 'Hobat' ùidheil cuideachd: cruthaichte gu soilleir gun ro-bhath, bhiodh nàdarra dha ga cheangal dhan ro-leasachan na Gearmailtise *hob* ciallachadh *beag* (e.g. *hobgoblin* (*bòcan*)). Ge-tà, tha 'n ro-leasachan seo a' cur là air an 13mh Linn  "a-mhàin", ro-fhadalach leis na h-inbhean Tholkien, 's mar sin rinn e bunachas eile, às an Sean-Bheurla *hol-bytla*, "còmhnaiche-tuill". 	 
Nuair nas fhadalaiche thòisich e ag obrachadh air na cuideachdan nam cànanan nas fhaide, bha *Hobat* a bhith bunaichte às an Rohirris (gu fìor Sean-Bheurla - a bheil Rohirris co-shìnte ri 'san domhan Tholkien) *Holbytlan* (toglaichean-tuill). 'San Westron àrsaideach, bha 'n t-ainm *Kuduk* (Hobat), bunaichte às an Rohirris àrsaideach *kûd-dûkan* (còmhnaiche-tuill). 	 
	 
A-rèir ri Tolkien, bha am facal *hobat* an ciad bunabhas de *[[A' Hobat]]* a chruthaich e. Ri neach-teagaisg de oilthigh, mar a chaidh an sgeul, b' e 'san obair de cheartachadh aithisgean nuair thòisich e sgrìobadh air mìr phàipeir, "Ann an toll anns an talamh, bha hobat a' fuireach", agus chinn an lìonmhorachd nan sgeulan às sin. 'S e math a thoirt fa-near, ge-tà, gun robh an smuain nan creutair beag fuireach ann an tuill dèanta eòlach air Tolkien le aon a oileanaich ann an sgeul a sgrìobh e. 	  
	 
## Roinn nan Hobat ainmeil
* Biolbo Bagainn 	 
* Frodo Bagainn 	 
* Samglic "Sam" Gaimdsidh 	 
* Meriadoc "Mearach" Branndaidhboc 	 
* Peregrin "Pippin" Tùg 	 
* Fredegar "Reamhar" Boildsear 	 
* Otho agus Lotho Sacbhaile-Bagainn 	 
* an t-Seann Tùg 	 
* Bandobras "Tarbh-raoicear" Tùg 	 
* Sméagol (a dh'fhàs an creutair Golum) 	 
* Déagol 	 
 
Ged anns A' Hobat 's e toirt iomradh air Gandalf a "bha 'n urra ri mòran òganaich 's chaileagan ciùine 'dol de 'steach dham Ghorm ri deuchainnean saobha" chan eil ban-hobatan air nochdadh anns na sgeulan Tholkien dèanamh sin; ge-tà th'ann ban-Hobatan 'na obrachan, mar an Lobelia Sacbhaile-Bagainn chumhachdach. 	 
	 
## Eachdraidh
Gu h-eachdraidheil, tha na Hobatan àitheanta ri 'san Ghleann na h-Anduin air bhunachadh, eadar Mirkwood agus na Beinntean a' Cheò. A-rèir ris An Tighearna nam Fàinnean, tha iad na tuairisgeulan na sinnsireachd air chall timcheall mar a tha iad co-cheangailte ris a' chòrr a' chinne-daonna. Aig an uair seo, bh'ann trì **cinne-Hobat**, le nàdaran eugsmhaile. Bha na Harfùtaich as cumanta agus ach beag ceudna dhan Hobatan mar bha iad air thoirt dealbh air anns *An Tighearna nam Fàinnean*. Bha dàimh air uisge, bàtaichean is snàmh aig na Stùraich; bha na Fallohidich 'nan daoine dàna. (Bh' eadar nan dòighean seo nas ainnimhe ann an làithnean nas fhadalaiche.) Fad suidhichte 'san Ghleann na h-aibhne na h-Anduin dh'fhuirich na Hobatan dlùth ris na dh'Éothéod, na sinnsearan nan Rohirrim, agus stiùir sin ri beagan cur fios gu eatorra. Cho buil tha mòran nam facal sean agus ainmean 'san "Hobatais" 'nan sruth-fhclan nam facal 'san Rohirric, cho mòran ri a b' urrainn do cuideigin eadhon gun teagasg cànanach an caraid thuigsinn (sgrìobhadh Merridh nas fhadalaiche leabhar iomlan coisrigte dham chàirdeas, *Ainmean Seana nan Ainmean-Àite 'san Sìorrachd*). 	 
	 
Àmeigin dlùth dhan tòiseachadh na Treas Linn, ghabh iad orra fhèin, air adhbharan neo-aithnichte, ach 's dòcha gabhail a-staigh an cumhachd Mhordor, an obair dhain de dol thairis nam Beinntean a' Cheò. Ge-tà, dh'fhuirich roinn nan Stùraich an dèidh, 'gus 's e na luchd seo a thigeadh Gollum mòran bliadhnachan nas fhadalaiche. Ghabh na Hobatan slighean eugsamhaile 'nan turas dhan Iar, ach re ùine thàinig iad ri tìr eadar an Abhainn Bharanduin (a dh'ath-ainmich iad *Branndaidh-fìon*) agus na Cnocan na h-Aimsire. An-siud bhunaich iad mòran tuineachaidhean, agus thòisich eadar na cinnean-Hobat fhàs doilleir. 	 
	 
Mun cuairt an bliadhna 1600 na Treas Linn, shocraich dithis bràthair Fhallohideach, a-rithist air adhbharan neo-aithnichte, a dhol thairis na h-Aibhne Bharanduin agus àitich air an taobh eile. Lean meudan mòra nan Hobat iad, agus a' chuid as motha an talamh sean air dhìobradh. Mhair Bridh agus beagan bailean cuairteachadh 'mhàin gus an deireadh na Treas Linn. Tha 'n tìr nuadh a bhunaich iad air a' bruach na h-Iar na h-Aibhne Bharanduin air chantainn ris an t-Sìorrachd. 	 
	 
Faodainn dealbh-dùthcha na t-Sìorrachd agus na tìrean aig an Eriador air lorgadh. 	 
	 
Gu h-àrsaideach, thug na Hobatan na t-Sìorrachd facal air strìochdadh ainmeach dhan Rìghean deireannach na h-Arnor, an dìth 'g aideachadh an tighearnas, a' greasad am gillean-gnothaich, agus a chumail na drochaidean 's na rathaidean ann an leasachad 'mhàin. Fad an sabaid deireannach an aghaidh Angmar aig a' Bhlàr na Fornost, thagair na Hobatan a chuir iad buidheann de saigheadairean a chuideachadh ach chan eil seo clàraichte àite sam bith eile. An dèidh dham bhlàr an rìoghachd na h-Arnor millte, agus 'san neo-làthaireachd an rìgh thagh na Hobatan Morair na t-Sìorrachd bho am measg am ceann-cinnidh fhèin. 	 
	 
B' e 'n ciad Morair na t-Sìorrachd a th'ann Bucca na Marrise, a bhunaich an teaghlach nan Seanboc. Ge-tà, nas fhadalaiche chaidh 'n teaghlach Seanboc thairis an Abhainn Bharanduin a chruthaich an tìr air leth, an Tìr a' Bhoic, agus dh'atharraich an t-ainm an teaghlaich dham "Bhranndaidhboc" càirdeil. Dh'fhàs an àrd-athair an Maighstir na Tìre a' Bhoic. Leis an fhalbh nan Seanboc/Branndaidhboc, bha teaghlach ùr air roghnachadh a ghabhail an àite ri Morair, an teaghlach nan Tùc (Gu dearbh, bha Pippin Tùc 'na mhac a' Mhorair agus dh'fhàsadh e Morair fhèin nas fhadalaiche). Bha 'n Morair an urra ris a' Chòmhradh 'gus Cruinneachadh, am measg rudan eile, ach cho dh'fhuirich na Hobatan na t-Sìorrachd beathannan ciùine, neo-thachartach bha 'n oifig a' Mhorair air fhaicinn cho rudeigin de riaghailt. 	
 
## Seallaibh cuideachd
* Sgriosair (beul-aithris) 	 
* Sgath

Roinn-seòrsa:Tolkien
Roinn-seòrsa:Litreachas