Neach-seinn àirde

Sa' cheòl, tha **bean-seinn àirde** 'na ghuth-seinne as àirde. Tha soprano (no neach-guth-àirde, no òranaiche-àirde) 'na seinneadair le guth rangachadh an ìre mhath às an C meadhanach dhan A, trì-deugamh os cionn an C meadhanach (os cionn a' bhinn-uchdach). Ann am co-cheòl le ceithir-cuid modh chòisirich, gabhaidh 'n t-òranaiche-àirde a' chuid as àirde, 'gus gabhaidh am bitheantas am binneas.

Tha "bean-seinn àirde" 'comharrachadh am bitheantas ri ban-sheinneadair na rainge ghuthaich as àirde 'gus ri a guth. Tha fir-seinn (a chan eil guthan air atharrachadh) àitheanta 'n dàrna cuid cho "gillean-seinn-àirde" no ri luchd-binneas ann an eaglasan Sasannach. Cleachdaidh roinn nam fir-seinn inbheach, air chantainn ri fir-seinn àirde spothaidh, dòigh sònraichte gun an cleachdadh guth àrd fuadain air chor a sheinn an rangachadh seo.

Gu h-eachdraigheil, cha robh mnàthan ceadaichte a sheinn 'san Eaglas, mar sin bha na dleasnasan nan òranaichean-àirde air thoirt ri balaich, agus nas fhadalaiche dhan fir-seinn-spothaidh, gun robh 'nam fir gun robh am guthlagan an sàs ann am cor ro-òigeach tron seòl an spothaidh.

Agus nas cumanta, tha **guth àirde** a 's an guth as àirde bhuidheann nan innealan-ciùil choltaich.

Am bitheantas, cluichidh òranaichean-àirde a' bhan-ghaisgeach anns na h-oprachan: cluichidh bean-seinn guanaig dleasnasan cluiche-àbhachd; bidh aig ri bean-seinn àirde luais, cleasach no ealaidheil, ceòl glè dhoirbh le mòran leuman a-steach dhan rèim nas àirde sheinn sing; cluichidh bean-seinn àirde liriceach na rìbhinnean mhaotha; cluichidh bean-seinn àirde sàthadh, bean-seinn àirde cumhachdach (gabhail a-staigh Bean-seinn àirde luais cleasach) agus Bean-seinn àirde Wagner na mnàthan fad-fhulangach nan oprachan.

## Seòrsaichean nam mnàthan-seinn àirde

Ann an opra, tha 'n caractar agus an soindath a' ghutha nam mnàthan-seinn àirde air sheòrsachadh gu tric a-rèir dham co-rian Gearmailtis na *Fach*. Tha na h-eisimpleirean nan dleasnasan bhean-seinn àirde:

* Leggero (no bean-seinn guanaig)
** Adele (Die Fledermaus)
** Ännchen (Der Freischütz)
** Despina (Così fan tutte)
** Marzellina (Fidelio)
** Musetta (La bohème)
** Nannetta (Falstaff)
** Susanna (Le Nozze di Figaro)
** Zerlina (Don Giovanni)
* Bean-seinn àirde luais liriceach
** Blondchen (Die Entführung aus dem Serail)
** Gilda (Rigoletto)
** Norina (Don Pasquale)
** Olympia (Les contes d'Hoffmann)
** Rosina (Il Barbiere de Sevilla)
** Sofie (Der Rosenkavalier)
** Zerbinette (Ariadne auf Naxos)
** Lauretta (Gianni Schicchi)
** Oskar (Un Ballo in Maschera)
** Adina (L'Elisir d'Amore)
** Lakmé (Lakmé)
** Amina (La Sonnambula)
** Lisa (La Sonnambula)
* Bean-seinn àirde luais cleasach
** Konstanza (Die Entführung aus dem Serail)
** Fiordiligi (Così fan tutte)
** Königin (Die Zauberflöte)
** Rosalinda (Die Fledermaus)
** Violetta (La Traviata)
** Donna Anna (Don Giovanni)
** Lucia (Lucia di Lammermoor)
** Marguerite (Faust)
** Bean-uasal NicBheatha (Macbeth)
* Bean-seinn àirde liriceach
** Contessa (Figaro)
** Mimi (La bohème)
** Pamina (Die Zauberflöte)
** Micaëla (Carmen)
** Liù (Turandot)
** Nedda (I Pagliacci)
* Bean-seinn àirde sàthadh
** Agathe (Der Freischütz)
** Donna Elvira (Don Giovanni)
** Elsa (Lohengrin)
** Desdemona (Othello)
** Leonora (Il Trovatore)
** Tatajana (Eugene Onegin)
** Rezia (Oberon)
** Elizabeth (Tannhäuser)
** An Marschellin (Der Rosenkavalier)
** Elisabetta (Don Carlos)
* Bean-seinn àirde cumhachdach
** Aida (Aida)
** Leonore (Fidelio)
** Leonora (La Forza del Destino)
** Tosca (Tosca)
** Sieglinde (Die Walküre)
** Ariadne (Ariadne auf Naxos)
** Santuzza (Cavalleria Rusticana)
** Butterfly (Madama Butterfly)
** Amelia (Un Ballo in Maschera)
** Norma (Norma)
** Kundry (Parsifal)
* Bean-seinn àirde Wagner
** Senta (Der fliegende Holländer)
** Elektra (Elektra)
** Brünnhilde (Die Walküre, Götterdämmerung, Siegfried)
** Isolde (Tristan und Isolde)
** Turandot (Turandot)

Tha dà seòrsa na neach-seinn àirde gaolach gu h-àriadh dham Fhrangaich an *[[Louise-Rosalie Lefebvre|Dugazon]]* agus an *[[Marie-Cornélie Falcon|Falcon]]*, a bheil seòrsachan a' ghutha eadarrach eadar an neach-seinn àirde agus an neach-seinn leth-àrd: tha Dugazon 'na guth-gogaid nas doirche, tha Falcon 'na guth àirde cumhachdach nas doirche.

## Òranaichean-àirde iomraiteach
* June Anderson
* Arleen Augér
* Isobel Baillie
* Kathleen Battle
* Erna Berger
* Barbara Bonney
* Catherine Bott
* Sarah Brightman
* June Bronhill
* Gré Brouwenstijn
* Montserrat Caballe
* Maria Callas
* Lina Cavalieri
* Charlotte Church
* Patrizia Ciofi
* Ileana Cotrubas
* Victoria de los Angeles
* Emma Eames
* Geraldine Farrar
* Renée Fleming
* Florence Foster Jenkins
* Mirella Freni
* Amelita Galli-Curci
* Leyla Gencer
* Angela Gheorghiu
* Edita Gruberova
* Elisabeth Gruemmer
* Hilda Gueden
* Heather Harper
* Barbara Hendricks
* Gundula Janowitz
* Maria Jeritza
* Sumi Jo
* Sena Jurinac
* Raina Kabaivanska
* Emma Kirkby
* Lotte Lehmann
* Jenny Lind
* Maria Malibran
* Eva Marton
* Nellie Melba
* Zinka Milanov
* Nelly Miricioiu
* Anna Moffo
* Carmen Monarcha
* Ma. Cristina "Kit" Viguilla-Navarro
* Birgitt Nilsson
* Jessye Norman
* Adelina Patti
* Lucia Popp
* Leontyne Price
* Ema Pukšec, (Ilma De Murska)
* Diletta Rizzo Marin
* Amanda Roocroft
* Marijana Radev
* Elisabeth Rethberg
* Anneliese Rothenberger
* Bidu Sayão
* Elisabeth Schumann 
* Elisabeth Schwarzkopf
* Beverly Sills
* Elisabeth Soderström
* Cheryl Studer
* Conchita Supervia
* Joan Sutherland
* Renata Tebaldi
* Luisa Tetrazzini
* Maggie Teyte
* Milka Trnina
* Eva Turner
* Kiri Te Kanawa
* Dawn Upshaw
* Galina Vishnevskaya
* Ljuba Welitsch
* Kirsten Flagstad
* Sarah Beckers

Tha luchd-seinn àirde iomraiteach air dhèanamh luchd-dealasach an t-opra 'dhealachadh 'steach do "buidhnean" a' cur an aghaidh, a' cumail suas aon seineadair thar eile. Bha a' chomhstrì eadar na uchd-dealasach àraide Mharia Callas agus Renata Tebaldi, fo eisimpleir, aon dhen chomhstrì as ainmeile (no maslaiche) nan uile oprachan, a dh'aindeoin an càirdeas nan dà seinneadair.

## Seallaibh cuideachd
* bean-seinn leth-àrd, bean-seinn gun àirde, fear-seinn cruaidh àrd, fear-seinn cruaidh, fear-seinn cruaidh trom, fear-seinn trom, fear-seinn prò trom, fear-seinn prò, fear-seinn-spothaidh, fear-seinn àirde spothaidh
* ceòl, opra, seinn binn

Roinn-seòrsa:Seinn
Roinn-seòrsa:Guth
Roinn-seòrsa:Ceòl