open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Odesa

'S e baile mòr agus port cudromach faisg air Mykolaiv agus Chişinău anns An Ucràin a th' ann an **Odesa** (Ucràinis: *Одеса*, IPA: *oˈdɛsɐ*). Tha e suidhichte air an àirde an iar-dheas na dùthcha, ri taobh na Mara Duibhe, san roinn Odeska Oblast, faisg air na crìochan le Moldàibhia. Tha 1,015,826 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh Odesa a stèidheachadh ann an 1794 mar dhaingneach. Dhealbhaich agus thog an t-ailtire Viktor Shevchenko taigh-gnìomhachais an seo ann an 1934. Ann an 1991, thàinig Odesa gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine. B' ann ann an Odesa aig an Acadamaidh Armailteach (Ucràinis: Одеська військова академія) a fhuair Valerii Zaluzhnyi a chuid foghlaim.

## Daoine Ainmeil
*Waldemar Haffkine (1860 - 1930). Baictear-eòlaiche.
*Ze'ev Jabotinsky (1880 - 1900). Bàrd, saighdear agus neach-poileataigs
*Anna Akhmatova (1889 - 1966). Bàrd.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2021, 's e Ruisis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Odesa a' bruidhinn (64.75%), ged a tha mion-chuid ann le Ucràinis cuideachd (30.41%).

## Bailtean Co-cheangailte

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Odeska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Kharkiv

'S e baile mòr faisg air Sumy agus Poltava  anns An Ucràin a th' ann an **Kharkiv** (Ucràinis: *Ха́рків*, IPA: *ˈxɑrkiu̯*). Tha e suidhichte air an àirde an ear-dheas na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Lopan, san roinn Kharkivska Oblast. Tha 1,745,734 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh Kharkiv a stèidheachadh ann an 1654 mar dhaingneach. Bhuinneadh am baile dhan roinn Slobozhanshchyna anns na 17mh Linn agus 18mh Linn, air crìochan a deas Iompaireachd na Ruise. Rinn am peantair Emmanuel Mané-Katz taisbeanadh ann an Kharkiv ron Chogadh Mhòr. Ann an 1991, thàinig Kharkiv gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine. Nuair a thug na Ruiseanaich ionnsaigh air an Ucràin ann an 2022, bha Kharkiv na làrach far an robh sabaid throm ann eadar feachdan na h-Ucràine agus Arm na Ruise. Air 27 an Gearran, 2022 thuirt Oleh Synyehubov, riaghladair Kharkiv Oblast, gun do chuir na h-Urcàinich ruaig air saighdearan na Ruise. Thuirteadh gu robh Blàr Kharkiv a-measg nan cathan as fuiltiche, marbhtaiche san ionnsaigh, agus gu robh e uabhasach coltach ri Blàr Stalingrad.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ruisis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann am Kharkiv a' bruidhinn (66%), ged a tha mion-chuid ann le Ucràinis cuideachd (44%).

## Daoine Ainmeil
*Peter von Köppen (1793 - 1864): Cruinn-eòlaiche.
*Nikolai Tikhonov (1905 - 1997): Neach-poileataigs.
*Naum Landkof (1915 - 2004): Matamataigear.

## Bailtean Co-cheangailte

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Kharkivska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Nikolai Gogol

B' e sgrìobhadair, sgeulaiche, bàrd, neach-teagaisg, eachdraiche agus nobhailiche Ruiseanach/Ucràineach a bh' ann an **Nikolai Vasilyevich Gogol** (Ruisis: *Никола́й Васи́льевич Го́голь*, Ucràinis: *Мико́ла Васи́льович Го́голь*, IPA: *nʲɪkɐˈlaj vɐˈsʲilʲjɪvʲɪdʑ ˈɡoɡəlʲ*, Velyki Sorochyntsi 20 am Màrt 1809, Mosgo, 21 an Gearran, 1852). Sgrìobhadh e ann an stoidhl air an robh *grotesque*. Fhuair e a chuid foghlaim san sgoil Bezborodko ann an Nizhyn. Thug e buaidh uabhasach làidir air Serhii Vasylkivsky.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
Roinn-seòrsa:An Ruis
Anna Akhmatova

B' e bàrd agus eadar-theangair Ruiseanach/Ucràineach a bh' ann an **Anna Akhmatova** (Ruisis: *А́нна Андре́евна Ахма́това*, fìor ainm: *Anna Andreyevna Gorenko*, Odesa 23 an t-Ògmhios 1889, Mosgo, 5 am Màrt, 1966). Sgrìobhadh i ann an stoidhl air an robh *akmeachd*. Rinn am peantair Nathan Altman - a ghabhadh ri Ciùbachas - dealbh uabhasach fhèin ainmeil dhi ann an 1914. Chuir an ceòl-sgrìobhaiche Inna Zhvanetska obair Akhmatova ri ceòl.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
Roinn-seòrsa:An Ruis
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Kostiantyn Skorokhod

B' e sgrìobhadair Ciùil Ucràineach a bh' ann an **Kostiantyn Skorokhod** (Ucràinis: *Скороход Костянтин Павлович*, Irpin 17 an t-Iuchar 1921, Ibidem, 22 an Gearran, 1991). Sgrìobhadh i ann an stoidhl air clasaigeach.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ceòladairean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
Katerina Peshkova

B' e neach-iomairt chòraichean daonna Ruiseanach/Ucràineach a bh' ann an **Katerina Pavlivna Peshkova** (Ruisis: *Екатери́на Па́вловна Пешко́ва*, Ucràinis: *Катерина Павлівна Пєшкова *, Sumy 26 an t-Iuchar 1876, Mosgo, 26 am Màrt, 1965). Rè nam bliadhnaichean nuair a bha an dùthaich fo smachd phoileataigeach Stalin, b' i gu tric an aon neach a chuidicheadh prìosanaich poileataigeach, a' giùlan litrichean agus parsailean bìdh, agus a' tagradh airson binn prìosain nas lugha. Tha na mìltean de dhaoine ann am fiachan dhi, nam measg an Rabbi Yosef Yitzchak Schneerson, an siathamh reubaltach den ghluasad Hasidut Jabad Lubavich, a chaidh a chur an grèim agus a chuir dhan phrìosan Xpalernaia ann an Leningrad. Chaidh a bhinn bàis a ghluasad agus atharrachadh dà uair. Mu dheireadh chaidh a leigeil ma sgaoil agus dh'fhàg esan an USSR.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
Roinn-seòrsa:An Ruis
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Zaporizka Oblast

'S e tè dhe na 24 roinnean anns an An Ucràin a th'ann an **Zaporizka Oblast** (Ucràinis: *Запорізька область*, ainm neo-fhoirmeil: *Zaporizhzhia*). 'S e Zaporizhzhia fhèin 's a th' ann prìomh-bhaile na roinne. Tha i suidhichte air an àirde an ear-dheas na dùthcha, ri taobh na Mara Azov.

## Eachdraidh
Thuirt Herodotus gum buinneadh an talamh seo gu treubh air an robh na Gerrhos. Chaidh Zaporizka Oblast fhèin a chruthachadh ann an 1939 nuair a chaidh Dnipropetrovska Oblast a roinneadh ann an dà leth. Bhòt 90.66% nan daoine ann an Zaporizka Oblast airson neo-eisimeileachd na h-Ucràine san reifreann nàiseanta ann an 1991.

## Daoine Ainmeil
*Opanas Slastion: (1855 - 1933). Peantair.
*Joel Engel (1868 - 1927). Ceòl-sgrìobhaiche.
*Viktor Bilash (1893 - 1938): Neach-iomairt ain-Riaghailteach.
*Mikhail Lifshitz (1905 - 1983): Feallsanaiche.
*Pavlo Sudoplatov (1907 - 1996): Neach-brathaidh.
*Polina Osipenko (1907 - 1939): Paidhleat.
*Boris Levitan (1914 - 2004). Matamataigear.
*Viktor Revutskiy (1922 - 1944): Paidhleat-cogaidh.
*Boris Ivchenko (1941 - 1990). Cleasaiche agus stiùiriche fhilmichean.
*Larysa Golyk (1958). Peantair agus dealbhadair.
*Liudmyla Suprun (1965). Neach-poileataigs.
*Gulnara Bekirova (1968): Eachdraiche.

## Bailtean ann an Zaporizka Oblast
* Berdiansk
* Melitopol
*Osypenko
* Zaporizhzhia

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
Mapaichean

Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Zaporizka Oblast
Odeska Oblast

'S e tè dhe na 24 roinnean anns an An Ucràin a th'ann an **Odeska Oblast** (Ucràinis: *Одеська область*, ainm neo-fhoirmeil: *Odeschyna*). 'S e Odesa fhèin 's a th' ann prìomh-bhaile na roinne. Tha i suidhichte ann air an àirde an iar-dheas na dùthcha, ri taobh na Mara Dhuibh. Tha 2,368,107 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh Odeska Oblast a chruthachadh ann an 1932 ach bha i air a roinneadh ann an dà leth ann an 1937 airson Mykolaivska Oblast a chruthachadh. Fhuair i a cuid talmhainn a th'aice a-nis nuair a chuireadh Izmailska Oblast ris ann an 1954. Nuair a chaidh dam a thogail airson Loch Sassyk a chruthachadh ann an 1978, chaidh loch fìor-uisge 210km² a chruthachadh ann am pàirt tioram air an àirde an iar na h-oblast. Rinn an Holodomor - Gort na h-Ucràine - droch sgrios air an sgìre seo agus chaochail 326,900 leis an acras. Bhòt 85.38% nan daoine ann an Odeska Oblast airson neo-eisimeileachd na h-Ucràine san reifreann nàiseanta ann an 1991.

## Daoine Ainmeil
*Ze'ev Jabotinsky (1880 - 1900). Bàrd, saighdear agus neach-poileataigs
*Anna Akhmatova (1889 - 1966). Bàrd.
*Yaakov Dori (1899 - 1973). Saighdear.

## Bailtean ann am Odeska Oblast
* Odesa

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
Mapaichean

Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Odeska Oblast
Oblasti na h-Ucràine

'S e buidheann phoileataigeach riaghlaidh anns An Ucràin a th' ann an Oblast (Ucràinis: *о́бласть*, Gàidhlig: *roinn*). Tha 24 oblasti san dùthaich, aon poblachd fhèin-riaghlaidh is aon baile neo-eisimealach.

## Oblasti

## An Crimea

Tha dà roinn anns a' Chrimea nach eil ann an oblasti, a' mhòr-chuid de Chrimea fhèin is Sevastopol:

## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas na Dùthcha

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Ivano-Frankivska Oblast

'S e tè dhe na 24 roinnean anns an An Ucràin a th'ann an **Ivano-Frankivska Oblast** (Ucràinis: *Івано-Франківська область*, ainm neo-fhoirmeil: *(Prykarpattia/Ivano-Frankivshchyna*). 'S e Ivano-Frankivsk fhèin 's a th' ann prìomh-bhaile na roinne. Tha i suidhichte air an àirde an iar na dùthcha, faisg air na crìochan le Romàinia. Tha 1,361,109 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Bhuinneadh talamh na h-Oblast agus àitean eile mu timcheall air - ris an canadh Prykarpattia - dhan Rus Kyiveach agus an uair sin dha na stàiean a thàinig às a dhèidh, Co-fhlaitheas na Pòlainn - Liotuàinia agus Rìoghachd na Pòlainn. Às deidh sgaradh na Pòlainn ann an 1772, thuit i fo sgàile na monarcachd Habsburg agus Ostair-Ungaire. Mar thoradh air A' Chogadh Mhòr, thuit An Ostair-Ungaire às a chèile, agus bha connspaid ann eadar A' Phòlainn agus Sluagh-phoblachd na h-Ucràine an Iar nach robh fada beò. Às deidh a' Chogaidh Pòlach-Sobhietach, dh' fhan i sa Phòlainn. Ann an 1939 chaidh A' Phòlainn a sgaradh eadar a' Ghearmailt Nàsach agus An t-Aonadh Sobhiatach, a cruthachadh Stanislavska Oblast, ach chaidh an t-ainm atharrachadh ann an 1962 mar urram don sgrìobhadair Ivan Franko. Bhòt 98.42% nan daoine ann an Ivano-Frankivska Oblast airson neo-eisimeileachd na h-Ucràine san reifreann nàiseanta ann an 1991.

## Daoine Ainmeil
*Franciszek Smolka (1810 - 1899): Neach-poileataigs.
*Mariyka Pidhiryanka (1881 - 1963). Bàrd agus Sgrìobhadair.
*Menachem Avidom (1908 - 1995). Ceòl-sgrìobhaiche.
*Ana Casares (1930 - 2007). Actair.
*Natalie Papazoglu (1983): Neach-ciùil.
*Oleh Psiuk (1994): Neach-ciùil.

## Bailtean ann an Ivano-Frankivska Oblast
* Bili Oslavy
* Delyatin
* Dolyna
* Ivano-Frankivsk
* Kalush
* Kolomyia

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
Mapaichean

Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Ivano-Frankivska Oblast
Zakarpatska Oblast

'S e tè dhe na 24 roinnean anns an An Ucràin a th'ann an **Zakarpatska Oblast** (Ucràinis: *Закарпатська область*, ainm neo-fhoirmeil: *Zakarpattia*). 'S e Uzhhorod 's a th' ann prìomh-bhaile na roinne. Tha i suidhichte air an àirde an iar na dùthcha, faisg air na crìochan le Romàinia, A' Phòlainn, An Ungair agus An t-Slòbhac. Tha 1,250,129 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Bhuinneadh talamh na h-Oblast agus àitean eile mu timcheall air - ris an canadh Prykarpattia - dhan Rus Kyiveach agus an uair sin dhan Ungair. Chaidh an Oblast a chruthachadh ann an 1946 nuair a leig An t-Seic-Slòbhac seachad a tagraidhean mun sgìre. Bhòt 92.59% nan daoine ann an Zakarpatska Oblast airson neo-eisimeileachd na h-Ucràine san reifreann nàiseanta ann an 1991.

## Daoine Ainmeil
*Jenő Janovics (1872 - 1945): Riochdaire nam film.
*Yolka (1982). Seinneadair.
*Vitalina Koval (1990): Neach-iomairt.

## Bailtean ann an Zakarpatska Oblast
* Mukachevo
* Uzhhorod

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
Mapaichean

Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Zakarpatska Oblast
Mariyka Pidhiryanka

B' e bàrd Ucràineach a bh' ann am **Mariyka Pidhiryanka** (Ucràinis: *Марійка Підгірянка*, fìor ainm: *Mariya Omelyanivna Lenert*, Bili Oslavy 29 am Màrt 1881, Rudne, 20 an Cèitean, 1963). Sgrìobhadh i bàrdachd cloinne agus tìr-ghràdhach.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Luhanska Oblast

'S e tè dhe na 24 roinnean anns an An Ucràin a th'ann an **Luhanska Oblast** (Ucràinis: *Луганська область*, ainmean neo-fhoirmeil: *Luhanshchyna/Luhan*). 'S e Luhansk fhèin 's a th' ann prìomh-bhaile na roinne *de jure*, ach 's e Sievierodonetsk a tha a' dèanamh a' ghnothaich fhad 's a tha an cogadh ann. Tha i suidhichte air an àirde an ear-dheas na dùthcha, faisg air na crìochan leis An Ruis. Tha 2,121,322 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh Luhanska Oblast a chruthachadh ann an 1938 nuair a chaidh Donetska Oblast a sgaradh ann an dà leth. Chanadh *Voroshylovhradska Oblast* ris gu ruige 1958, mar urram don neach-poileataigs Kliment Voroshilov. Bhòt 83.86% nan daoine ann an Luhanska Oblast airson neo-eisimeileachd na h-Ucràine san reifreann nàiseanta ann an 1991.

## Daoine Ainmeil
*Vladimir Dal (1801 - 1872). Cànanaiche agus faclairiche.
*Viktor Shevchenko (1908 - 1952): Ailtire.
*Mikhail Matusovsky (1915 - 1990): Bàrd.
*Oleg Timoshenko (1932 - 2010). Ceòl-sgrìobhaiche agus neach-ealain.
*Valeriy Pavlovskiy (1939): Feallsanaiche.
*Valeriy Puhach (1945). Fiosaigiche.
*Ihor Berkut (1964): Neach-poileataigs.
*Irina Antanasijević (1965): Cànanaiche agus eadar-theangair.
*Yulia Malinovsky (1975) Neach-poileataigs.
*Snejana Onopka (1986): Modail.

## Bailtean ann an Luhanska Oblast
*Kreminna
* Luhansk
* Popasna
* Sievierodonetsk

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
Mapaichean

Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Luhanska Oblast
Cherkaska Oblast

'S e tè dhe na 24 roinnean anns an An Ucràin a th'ann an **Cherkaska Oblast** (Ucràinis: *Черка́ська о́бласть*, IPA: *tʃerˈkɑsʲkɐ ˈɔblɐstʲ*, ainm neo-fhoirmeil: *Cherkashchyna*). 'S e Cherkasy fhèin's a th' ann prìomh-bhaile na roinne. Tha i suidhichte ann an cridhe na dùthcha agus tha 1,178,266 duine a' fuireach ann. 

## Eachdraidh
Chaidh an Oblast a chruthachadh ann an 1954 a-mach à pìosan beaga à Kyivska Oblast, Kirovohradska Oblast, Poltavska Oblast agus Vinnytska Oblast. Bhòt 96.03% nan daoine an seo airson neo-eisimeileachd na h-Ucràine san reifreann nàiseanta ann an 1991.

## Daoine Ainmeil
*Taras Shevchenko (1814 - 1861). Bàrd.
*Mykola Biliashivskiy (1867 - 1926): Àrc-eòlaiche agus eachdraiche ealaine.
*Moisei Uritsky (1873 - 1918): Rèabhlaideach.
*Moshe Litvakov (1875 - 1937): Sgrìobhadair agus neach-iomairt.
*Iosif Gikhman (1918 - 1985): Matamataigear.
*Aleksandr Sokiryansky (1937 - 2019). Bàrd agus ceòl-sgrìobhaiche.
*Iryna Herashchenko (1971): Neach-aithris agus neach-poileataigs.
*Oleksiy Pavlenko (1977): Neach-poileataigs.

## Bailtean ann an Cherkaska Oblast
* Cherkasy
* Moryntsi
* Smila
* Uman

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
Mapaichean

Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Cherkaska Oblast
Khmelnytska Oblast

'S e tè dhe na 24 roinnean anns an An Ucràin a th'ann an **Khmelnytska Oblast** (Ucràinis: *Хмельницька о́бласть*, ainm neo-fhoirmeil: *Khmelnychchyna *). 'S e Khmelnytskyi fhèin 's a th' ann prìomh-bhaile na roinne. Tha i suidhichte air an àirde an iar na dùthcha. Tha 1,243,787 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Bha talamh na h-Oblast na phàirt Impireachd na Ruise agus a chuid stàitean iar-theachdach bho 1793 gu ruige 1991. Chaidh an Oblast a chruthachadh ann an 1937 mar Kamianets-Podilska Oblast nuair a chaidh Vinnytska Oblast a roinneadh ann an dà leth, chaidh an t-ainm atharrachadh gu Khmelnytska Oblast ann an 1954. Bhòt 96.3% nan daoine ann an Khmelnytska Oblast airson neo-eisimeileachd na h-Ucràine san reifreann nàiseanta ann an 1991.

## Daaoine Ainmeil
*Alberto Gerchunoff (1883 - 1950): Neach-aithris.
*Ariel Durant (1898 - 1981). Feallsanaiche.
*Jack Liebowitz. (1900 - 2000). Clò-bhuailtear.

## Bailtean ann an Khmelnytska Oblast
* Kamianets-Podilskyi
* Khmelnytskyi

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
Mapaichean

Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Khmelnytska Oblast
Donetsk (Donetska Oblast)

'S e baile mòr eadar Kramatorsk agus Mariupol  anns An Ucràin a th' ann an **Donetsk** (Ucràinis: *Донецк*, IPA: *dɐˈnʲetsk*). Tha e suidhichte air an àirde an ear-dheas na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Kalmius, san roinn Donetska Oblast. Tha 905,364 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1869 le John Hughes, neach-gnothaich às A' Chuimrigh a bha os cionn muilinn-stàilinn agus mèinnean san sgìre. Chanadh *Yuzovka* (Baile MicAoidh) ris fad bliadhnaichean, gu ruige 1924 nuair a chuireadh *Stalino* air. Mu dheireadh thall, chaidh an t-ainm atharrachadh gu Dontesk ann an 1961. Ann an 1991, thàinig Donetsk gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine.

## Daoine Ainmeil
*Emma Andijewska (1931). Bàrd.
*Natan Sharansky (1948). Neach-poileataigs.
*Siouzana Melikián (1986). Cleasaiche.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ruisis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Donetsk a' bruidhinn (74.9%), ged a tha mion-chuid ann le Ucràinis cuideachd (24.1%).

## Bailtean Co-cheangailte

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Donetska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Ana Casares

B' e cleasaiche Argantach/Phòlach a bh' ann an **Ana Casares** (Fìor ainm: *Ana Urman*, Stanisławów 23 an Dùbhlachd 1930, Buenos Aires, 20 an Cèitean, 2007). Dh'fhàg i An Argantain ann an 1933 is i na pàisde. Nochd i ann an 30 filmichean bho 1951 gu ruige 1980.

## Filmichean
* *El Pibe Cabeza* (1975)
* *La Vida continúa* (1969)
* *Buscando a Mónica* (1962)
* *Les Quatre Vérités* (1962)
* *Dos tipos con suerte* (1960)
* *Aquello que amamos* (1959)
* *Campo Virgen* (1958)
* *El Jefe* (1958)
* *Demasiado jovenes* (1958)
* *El Tango en París* (1956)
* *Le Dernier Chien* (1956)
* *El Complejo de Felipe* (1951)

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Roinn-seòrsa:An Argantain
Roinn-seòrsa:A' Phòlainn
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Daoine às A' Phòlainn
Kirovohradska Oblast

'S e tè dhe na 24 roinnean anns an An Ucràin a th'ann an **Kirovohradska Oblast** (Ucràinis: *Кіровогра́дська область*, ainm neo-fhoirmeil: *Kirovohradshchyna*). 'S e Kropyvnytskyi 's a th' ann prìomh-bhaile na roinne. Tha i suidhichte ann an cridhe na dùthcha. Tha 920,128 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh Kirovohradska Oblast a chruthachadh ann an 1939 a-mach à corra sgìre ann an taobh tuath Mykolaivska Oblast. Chaidh crìochan na h-Oblast atharrachadh ann an 1954: chailleadh sgìre neo dhà gu Cherkaska Oblast agus chaidh àiteachan a bhuinneadh do dh' Odeska Oblast a chur ris. Bhòt 93.88% nan daoine ann an Kirovohradska Oblast airson neo-eisimeileachd na h-Ucràine san reifreann nàiseanta ann an 1991.

## Daoine Ainmeil
*Afrikan Spir (1837 - 1890). Feallsanaiche.
*Marko Kropyvnytskyi (1840 - 1910). Cèol-sgrìobhaiche.
*Felix Blumenfeld (1863 - 1931): Ceòl-sgrìobhaiche.
*Leon Trotsky (1879 - 1940):  Rèabhlaideach, neach-poileataigs agus riochdaire dioplòmasach. 
*Volodymyr Vynnychenko (1880 - 1951). Sgrìobhadair agus Neach-poileataigs.
*Grigory Zinoviev (1883 - 1936). Neach-poileataigs agus rèabhlaideach Comunnach.
*Leonid Popov (1945): Speuradair.
*Victor Orly (1962): Peantair.

## Bailtean ann an Kirovohradska Oblast
* Bereslavka
* Kropyvnytskyi
* Oleksandriya

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
Mapaichean

Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Kirovohradska Oblast
Victor Orly

'S e peantair Ucràineach/Fraingeach a ghabhas ri samhlaidheachd agus impreiseanachd ùr-nòsach a th' ann an **Victor Orly** (Fìor ainm: *Guennadi Viktorovich Grebniov*, Ucràinis: *Геннадій Вікторович Гребньов*, Kropyvnytskyi, 20 an Gearran 1962). Fhuair e a chuid foghlaim ann an sgoile-ealaine ann an Kropyvnytskyi.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Luchd-ealain
Roinn-seòrsa:Co-mhaoineas
Roinn-seòrsa:Iùdhaich
Leonid Popov

'S e paidhleat, speuradair agus neach-poileataigs Ucràineach/Sobhietach a th' ann an **Leonid Ivanovich Popov** (Ucràinis: *Попов Леонід Іванович*, Oleksandriya, 27 an t-Sultain 1945). Chaidh a thaghadh na speuradair air 27 an Giblean 1970, agus chaidh e dhan fhànais trì turasan e mar cheannard air Soyuz 35, Soyuz 40 agus Soyuz T-7. Chuir e seachadh 200 latha, 14 uairean, agus 45 mionaidean san fhànais mus do leig e dheth a dhreuchd air 13 an t-Ògmhios 1987. Chaidh e dhan fhànais le Dumitru Prunariu agus Svetlana Savitskaya, a' chaid Romàinianeach agus an dàrna bhoireannach san fhànais. Tha Popov pòsta agus tha dithis chloinne aige.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Speuradair
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Rivnenska Oblast

'S e tè dhe na 24 roinnean anns an An Ucràin a th' ann an **Rivnenska Oblast** (Ucràinis: *Рівненська Oбласть*, ainm neo-fhoirmeil: *Rivnenshchyna*). 'S e Rivne 's a th' ann prìomh-bhaile na roinne. Tha i suidhichte ann an ceann a tuath na dùthcha. Tha 1,148,456 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Bhuinneadh talamh na h-Oblast dhan roinn eachdraidheil Phòlach Volhynia - còmhla ri Volynshchyna, Ternopillia agus corra sgìre bho Zhytomyrshchyna - gu ruige 1939 nuair a chaidh Rivnenska Oblast a chruthachadh taobh a-staigh Aonaidh Sobhiataich. Bhòt 95.96% nan daoine ann an Rivnenska Oblast airson neo-eisimeileachd na h-Ucràine san reifreann nàiseanta ann an 1991.

## Daoine Ainmeil
*Dan Ben-Amotz (1924 - 1989): Sgrìobhadair agus craoladair.
*Anna Walentynowicz (1929 - 2010): Neach-iomairt nan Aonaidhean-ciùird.
*Oksana Markarova (1976): Neach-poileataigs.

## Bailtean ann an Rivnenska Oblast
* Rivne

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
Mapaichean

Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Rivnenska Oblast
Vinnytska Oblast

'S e tè dhe na 24 roinnean anns an An Ucràin a th'ann an **Vinnytska Oblast** (Ucràinis: *Ві́нницька о́бласть*, IPA: *ˈwinːɪtsʲɐ*, ainm neo-fhoirmeil: *Vinnychchyna*). 'S e Vinnytsia fhèin 's a th' ann prìomh-bhaile na roinne. Tha i suidhichte air an àirde an iar na dùthcha. Tha 1,529,123 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Bha talamh na h-Oblast na phàirt Impireachd na Ruise agus a chuid stàitean iar-theachdach bho 1793 gu ruige 1991. Chaidh an Oblast a chruthachadh ann an 1932 ach a roinneadh ann an dà leth ann an 1954 airson Kamianets-Podilska Oblast (Khmelnytska Oblast an-diugh) a chruthachadh. Rinn an Holodomor - Gort na h-Ucràine - droch sgrios air an sgìre seo agus chaochail 545,500 leis an acras. Bhòt 95.43% nan daoine ann an Vinnytska Oblast airson neo-eisimeileachd na h-Ucràine san reifreann nàiseanta ann an 1991.

## Daoine Ainmeil
*Mykhailo Kotsiubynsky (1864 - 1913). Sgrìobhadair.
*Nathan Altman (1889 - 1970). Peantair.
*Inna Zhvanetska (1937). Ceòl-sgrìobhaiche.

## Bailtean ann an Vinnytska Oblast
* Bar
* Monastyrok
* Nemyriv
* Vinnytsia

## Iomraidhean


## Ceanglaichean A-mach
Mapaichean

Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Vinnytska Oblast
Nathan Altman

B' e dealbhadair, peantair agus neach-dealbhachaidh àrd-ùrlair Ucràineach/Sobhiatach a ghabhadh ri Ciùbachas a bh' ann an **Nathan Isaevich Altman** (Ucràinis: *Альтман Натан Ісайович*, Vinnytsia, 22 an Dùbhlachd 1889 - Leningrad, 12 an Dùbhlachd 1970). Bhuinneadh e do theaghlach Bùirdeasach Iùdhach: bha athair na mharsan. Fhuair e a chuid foghlaim aig sgoil-ealaine ann an Odesa bho 1902 gu ruige 1907. Chuir e seachad bliadhna thall ann am Paris ann an 1910 cuideachd, far an do choinnich r ri Marc Chagall, Alexander Archipenko agus David Shterenberg. 'S ann ainmeil 's a tha e airson an dealbh a rinn e den bhàrd Anna Akhmatova ann an 1914.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Luchd-ealain
Roinn-seòrsa:Co-mhaoineas
Roinn-seòrsa:Iùdhaich
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Zuzanna Ginczanka

B' e cànanaiche, eadar-theangair, bàrd agus sgrìobhadair às A' Phòlainn a bh' ann an **Zuzanna Polina Ginczanka** (Fìor ainm: *Zuzanna Polina Gincburg*, Kyiv 23 am Màrt 1917, Kraków, Am Faoilleach, 1945). Rugadh i san Ruis (An Ucràin an latha an-diugh) ach theich a teaghlach bho Chogadh Sìobhalta na Ruise ann an 1922. Chuir i seachad bliadhnaichean a' fuireach ann an Rivne. Bha Ruisis agus Pòlais aice ach b' ann anns a' Phòlais a sgrìobhadh i air sgàth 's cho  leis A' Phòlainn. Bhuinneadh i dha na ghluasadan litreachail *Skamander* agus *Równe*. Cha do dh' fhoillsich i ach aon chruinneachadh bàrdachd na beatha goirid - *O centaurach* (1936) - ach thug sin buaidh làidir air cearcallan litreachail na dùthcha. Chaidh i a chur an grèim agus a chur gu bàs leis na Nàsaich ann an 1945, o chionns's gur e Iùdhach a bh'innte.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean
Roinn-seòrsa:A' Phòlainn
Roinn-seòrsa:Daoine às a' Phòlainn
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
Roinn-seòrsa:Iùdhaich‎
Rivne

'S e baile mòr eadar Lutsk agus Zhytomyr  anns An Ucràin a th' ann an **Rivne** (Ucràinis: *Рівне*, IPA: *ˈrivnɛ*, Pòlais: *Równe*, Iùdais; *ראוונע*). Tha e suidhichte ann an ceann a deas na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Ustya, san roinn Rivnenska Oblast. Tha 245,289 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1283. Chuir am bàrd Zuzanna Ginczanka bliadhnaichean seachad a' fuireach an seo, às dèidh dhi Kyiv fhàgail ann an 1920. Ann an 1991, thàinig Rivne gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Rivne a' bruidhinn (92.08%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis (7.48%).

## Daoine Ainmeil
*Dan Ben-Amotz (1924 - 1989): Sgrìobhadair agus craoladair.
*Anna Walentynowicz (1929 - 2010): Neach-iomairt nan Aonaidhean-ciùird.
*Oksana Markarova (1976): Neach-poileataigs.

## Bailtean Co-cheangailte
* Federal Way
* Gdańsk
* Kobuleti
* Kyzyl
* Lublin
* Oberviechtach
* Piotrków Trybunalski
* Powiat Radomszczański
* Sievierodonetsk
* Vidin
* Zabrze
* Zvolen

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Rivnenska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Luhansk

'S e baile mòr faisg air Kramatorsk agus Donetsk  anns An Ucràin a th' ann an **Luhansk** (Ucràinis: *Луганськ*, IPA: *lʊˈɦɑnʲsʲk*). Tha e suidhichte air an àirde an ear-dheas na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Luhan, san roinn Luhanska Oblast. Tha 399,559 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1795 le Charles Gascoigne, neach-gnothaich à Sasainn a thog muilinn-stàilinn an seo. Chanadh *Voroshilovgrad* ris bho 1935 gu ruige 1958 agus an uair sin bho 1970 gu ruige 1990, mar urram don neach-poileataigs Kliment Voroshilov. Bha am baile fo sgàile is fo bhuaidh feachdan Nàsach eadar 1942 agus 1943 ri linn An Dàrna Cogaidh.  Ann an 1991, thàinig Luhansk gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ruisis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Luhansk a' bruidhinn (85.3%), ged a tha mion-chuid ann le Ucràinis cuideachd (13.7%). Ged a bha fàs ann an uiread dhaoine a bha a' fuireach ann an Luhansk sa chiad leth dhen 20mh Linn, cha b' ann ach àn dèidh An Dàrna Cogaidh a fhuair am baile fàs uabhasach fhèin mòr a thaobh àireimh-shluaigh agus an An t-Aonadh Sobhiatach ga ghnìomhasachadh. A dh'aindeoin sin, thoisich an uiread dhaoine a tha nan tàmh ann an Luhansk a thuiteam an dèidh 201, nuair a bha àireamh-sluaigh a' bhaile aig an ìre na b' àirde a bha i a-riamh.

## Daoine Ainmeil
*Vladimir Dal (1801 - 1872): Cànanaiche agus faclairiche.
*Mikhail Matusovsky (1915 - 1990): Bàrd.
*Yulia Malinovsky (1975): Neach-poileataigs.

## Bailtean Co-cheangailte
* Caerdydd
* Daqing
* Lublin
* Pernik
* Saint-Étienne
* Székesfehérvár

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Luhanska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Vladimir Dal

B' e cànanaiche, sgrìobhadair, turc-eòlaiche agus faclairiche Ruiseanach/Urcàineach a bh' ann am **Vladimir Ivanovitch Dal** (Ruisis: *Владимир Иванович Даль*, Ucràinis: *Даль Володимир Іванович*, far-ainm: *Kazak Lugansky*, Luhansk, 10 an t-Samhain 1801 - Mosgo, 22 an t-Sultain 1872). 

Bhuinneadh e do theaghlach eadar-nàiseanta: bha athair na lighiche às An Danmhairg agus bha  seachd cànain aigesan. A bharrachd air sin, bha freumhan Gearmailteach aige a mhàthair, agus co-dhiù còig cànain aice. Bha an sgìre far an do rugadh agus thogadh e air a colonachadh le Ìmpireachd na Ruise aig toiseach tòisichidh na 18mh linn, agus chaidh Ruisis a chur an sàs ann mar phrìomh chànan anns na bailtean mòra, ach bha Ucràinis fhathast cumanta air an dùthaich. Air an iomall bha iomadh cultair beò ann agus coimhearsnachdan làidir làn nàiseantachdan mar Ghreugaich, Bulgàirianich, Airmeinianaich, Tataraich, agus mòran eile, a bharrachd air Ruiseanaich agus Urcàinich, agus iad uile a' fuireach ri chèile. B' ann  fo bhuaidh a' mheasgachadh chinnidh eadar-dhealaichte seo a thogadh e. 

Stèidhich Dal an *Comann Cruinn-eòlais na Ruise* (Ruisis: Ру́сское географи́ческое о́бщество) ann an Sankt Peterburg ann an 1845. Sgrìobh e sgeulachan ann an stoidhl gu math coltach ri Nikolai Gogol agus dh'fhoillsich e agus a charaid Aleksandr Pushkin cruinneachadh sgeulachdan traidiseanta cuideachd, air an robh *Русские сказки*. B' e am faclair *Толко́вый слова́рь живо́го великору́сского языка́* (Gàidhlig: Faclair Mìneachadh Cànain Beò Mòir Ruiseanaich) a bh' ann an obair na bh motha a rinn e. Thug a chuid obrach buaidh làidir air Vladimir Nabokov agus Aleksandr Solženicyn.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Rulex
*Slovardalja

Roinn-seòrsa:An Ruis
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Daoine às an Fhraing
Lviv

'S e baile mòr faisg air Ivano-Frankivsk agus Ternopil anns An Ucràin a th' ann an **Lviv** (Ucràinis: *Львів*, Pòlais: *Lwów*, IPA: *ˈlʲʋiu̯*). Tha e suidhichte air an àirde an iar na dùthcha faisg air na crìochan leis A' Phòlainn, ri taobh na h-Aibhne Poltva, san roinn Lvivska Oblast. Tha 717,486 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1256. Bha Lviv na phrìomh-bhaile Sluagh-phoblachd na h-Ucràine an Iar ann an 1918, an dèidh tuiteam na h-Ostair-Ungaire. Às dèidh Ionnsaigh Gearmailteach-Sobhietach air a' Phòlainn ann an 1939, thàinig Lviv gu bhith na phàirt den Aonadh Sobhietach, agus ann an 1944–1946 bha iomlaid sluaigh eadar a' Phòlainn agus an Ucràin Sobhietach. Ann an 1991, thàinig e gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Lviv a' bruidhinn (88.48%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis (9.95%).

## Daoine Ainmeil
*Kazimierz Bartel (1882 - 1941). Matamataigear agus neach-poileataigs.
*Myroslav Skoryk (1938 - 2020). Ceòl-sgrìobhadair.

## Bailtean Co-cheangailte

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Lvivska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Kreminna

'S e baile meadhanach faisg air Kramatorsk agus Luhansk  anns An Ucràin a th' ann an **Kreminna** (Ucràinis: *Кремінна*). Tha e suidhichte air an àirde an ear-dheas na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Krasna, san roinn Luhanska Oblast. Tha 18,417 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1680. Anns na 1740an, dh'fhosgladh mèinn iarainn sa sgìre, ach cha fhuaireadh a-mach na gu robh an iarann de chàileachd ìosal agus nach gabhadh e ri chleachdadh idir. A dh'aindeoin seo, bha gual san sgìre ach thoisich mèinnearachd guail anns na 1890an. Bha am baile fo sgàile is fo bhuaidh feachdan Nàsach eadar 1942 agus 1943 ri linn An Dàrna Cogaidh, gus a bha i air a shaorachadh le feachdan an Airm Dheirg air 31 am Faoilleach 1943 an dèidh sabaid throm. Ann an 1991, thàinig Kreminna gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine. Ri linn Ionnsaigh na Ruise air an Ucràin ann an 2022, thuit am baile gu aonadan Ruiseanach air 18 an Giblean 2022. Rinn na Ruiseanaich fìor dhroch sgrios air a' bhaile, a bha air a mhilleadh gu buileach. Beagan sheachdainean roimhe sin, chaidh 56 seann daoine a mharbh ann an ionnsaigh le tancaichean air taigh-cùraim agus bha 15 eile air an toirt do bhruid.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Kreminna a' bruidhinn (71,67%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis cuideachd (27,89%). Ged a bha fàs ann an uiread dhaoine a bha a' fuireach ann an Kreminna on dàrna dhen 19mh Linn, cha b' ann ach àn dèidh An Dàrna Cogaidh a fhuair am baile fàs uabhasach fhèin mòr a thaobh àireimh-shluaigh agus an An t-Aonadh Sobhiatach ga ghnìomhasachadh. A dh'aindeoin sin, tha an uiread dhaoine a tha nan tàmh ann am Kreminna air thuiteam fad na 21mh Linn.

## Daoine Ainmeil
*Oleg Timoshenko (1932 - 2010). Ceòl-sgrìobhaiche agus neach-ealaine.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Luhanska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Oleg Timoshenko

B' e ceòl-sgrìobhaiche agus neach-ealaine Ucràineach/Sobhiatach a bh' ann an **Oleg Semeyonovich Timoshenko** (Ucràinis: *Тимошенко Олег Семенович*, IPA: *ɔlɛg tɪmɔʃɛ'nkɔ*, Kreminna 4 an Dùbhlachd 1932, An Eilbheis, 20 an Dùbhlachd, 2010). Bha e na oileanach san Cholaiste Ciùil Luhansk bho 1949 gu ruige 1953 agus an uair sin chaidh e dhan Chonservatoire ann an Kyiv (Ucràinis: Національна музична академія України імені Петра Чайковського), far an tug e ceum ann an 1960. Chuir e seachd trì bliadhna na neach-teagaisg agus na cheannard sa Cholaiste Ciùil Mykola Leontovich ann am Vinnytsia. Thill e dhan Chonservatoire ann an Kyiv ann an 1963, far an do dh' fhuirich e gu ruige 2004 agus esan na neach-òraide, na iar-reactar agus, mu dheireadh thall, na reactar fhèin fad 21 bliadhna. Chaidh a thaghadh na bhall Acadamaidh Nàiseanta Ealain na h-Ucràine (Ucràinis: Національної академії мистецтв України) ann an 1996.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ceòladairean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Vinnytsia

'S e baile mòr faisg air Khmelnytskyi agus Zhytomyr anns An Ucràin a th' ann an **Vinnytsia** (Ucràinis: *Вінниця*, Pòlais: *Vinnica*, IPA: *ˈwinːɪtsʲɐ*). Tha e suidhichte air an cridhe na dùthcha ri taobh na h-Aibhne Pivdennyi Buh, san roinn Vinnytska Oblast. Tha 370,601 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1363. Ann an 1991, thàinig e gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann am Vinnytsia a' bruidhinn (84.73%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis cuideachd (14.36%).

## Daoine Ainmeil
*Mykhailo Kotsiubynsky (1864 - 1913). Sgrìobhadair.
*Nathan Altman (1889 - 1970). Peantair.
*Inna Zhvanetska (1937). Ceòl-sgrìobhaiche.

## Bailtean Co-cheangailte
* Bat Yam
* Birmingham, Alabama
* Bursa
* Iași
* Kielce
* Panevėžys
* Peterborough
* Rîbnița

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Vinnytska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Borodianka (Kyivska Oblast)

'S e baile meadhanach faisg air Kyiv agus Irpin anns An Ucràin a th' ann am **Borodianka** (Ucràinis: *Бородянка*). Tha e suidhichte ann an ceann a tuath na dùthcha ri taobh na Aibhne *Zdvyzh*, san roinn Kyivska Oblast. Tha 12,535 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1190 mar Kozyatychi. Dhearbhaich tobraichean san Ucràin gun do rinn Arm na Ruise fìor dhroch bhuirbeachd sa bhaile ri linn Ionnsaigh na Ruise air An Ucràin ann an 2022. Ann an 1991, thàinig Borodianka gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine. Thuirteadh gu robh na thachair an am Borodianka fhad 's a bha e fo sgàile is fo bhuaidh nan Ruiseanach fiù' s na bu mhiosa na thachair ann am Bucha.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann am Borodianka a' bruidhinn (92.61%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis cuideachd (6.86%).

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Kyivska oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Andriy Zhdanov

B' e saighdear agus neach-poileataigs Ucràineach/Sobhiatach a ghabhadh ri co-mhaoineas agus stalineachd a bh' ann an **Andriy Oleksandrovich Zhdanov** (Ucràinis: *Жданов Андрій Олександрович*, IPA: *ɐnˈdrej ɐlʲɪˈksandrəvʲɪtɕ ˈʐdanəf*, Mariupol, 26 an Gearran 1896 - Mosgo, 31 an Lùnasdal 1948). Bha Zhdanov an sàs anns a' Phurgaid Mhòir, far deach na milltean a mharbhadh, eadar 1936 agus 1938. B' ann dlùth air Iosif Stalin s' a bha Zhdanov agus bhathar a' smaoineachadh gu robh e na iar-theachdaiche Stalin fhèin, ach chaochail e roimhe. Chaidh a thiodhlacadh ann an rèilig sa Kremlin.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Leonid Brezhnev

B' e saighdear cliùiteach, innleadair agus neach-poileataigs Ucràineach/Sobhiatach a ghabhadh ri co-mhaoineas a bh' ann an **Leonid Ilyich Brezhnev** (Ucràinis: *Брежнєв Леонід Ілліч*, IPA: *lʲɪɐˈnʲit ɪˈlʲjitɕ ˈbrʲeʐnʲɪf*, Kamianske, 19 an Dùbhlachd 1906 - Zarechye, 10 an t-Samhain 1982). Bhuinneadh a phàrantan gu Brezhnevo, thall san Ruis. Fhuair Brezhnev a chuid foghlaim sa Cholaiste Mheatailteachd ann an Kamianske. B' ann dlùth air Nikita Hruŝëv s' a bha Brezhnev  agus  nuair a dh' eug Hruŝëv fhuair Brezhnev a dhreuchd. Fhad 's a bha Brezhnev os cionn a' Phàirtigh agus an riaghaltais, bho 1964 gu ruige 1982, bha an riaghaltas gu math seasmhach fad bliadhnaichean ach anns an dealachadh dh' fhàs an dùthaich stagnach. Chaidh a thiodhlacadh ann an rèilig sa Kremlin.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Yulia Tymoshenko

'S e eaconamaiche agus neach-poileataigs às An Ucràin a tha a' gabhail ri deamocrasaidh sòisealta a th' ann an **Yulia Volodymyrivna Tymoshenko** (Ucràinis: * Юлія Володимирівна Тимошенко*, IPA: *ˈjul⁽ʲ⁾ijɐ woloˈdɪmɪr⁽ʲ⁾iu̯nɐ tɪmoˈʃɛnko*, ainm breithe: *Yulia Volodymyrivna Hrihyan*, Dnipro, 27 an t-Samhain 1960). Fhuair Tymoshenko a cuid foghlaim san oilthigh Oles Honchar ann an Dnipro. Bha i an sàs anns an Rèabhlaid Orains agus bha i na prìomhaire na dùthcha bho 2005 gu ruige 2007 airson a' phàitidh Batkivshchyna.  Ann an 2010 thuirteadh gur i an ceathramh boireannach na bu buadhmhoire na h-Ucràine.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin‎
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Marinka (Donetska Oblast)

'S e baile beag faisg air Donetsk agus Horlivka  anns An Ucràin a th' ann am **Marinka** (Ucràinis: *Мар'їнка*). Tha e suidhichte air an àirde an ear-dheas na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Osykova, san roinn Donetska Oblast. 9.376 duine a' fuireach ann.

## Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1844. Dh' fhosgaladh taigh-gniomhachais tractair an seo ann an 1932. Aig àm an Dàrna Cogaidh, chaidh coimhearsnachd Iùdhach a' bhaile a mhurt leis na h-einsatzkommando Nàsach. Bha Marinka fo sgàile is fo bhuaidh arm na Gearamailt bho 1941 gu ruige 1943.  Ann an 1991, thàinig Marinka gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine. Thug feachdan na Ruise ionnsaigh air a' bhaile air 17 am Màrt 2022, ri linn Ionnsaigh na Ruise air an Ucràin, ach chuir Arm na h-Ùcràine ruaig orra air 19 an Giblean 2022.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ruisis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann am Marinka a' bruidhinn, ged a tha mion-chuid ann le Ucràinis cuideachd. Cha b' ann ach àn dèidh An Dàrna Cogaidh a fhuair am baile fàs uabhasach fhèin mòr a thaobh àireimh-shluaigh agus an An t-Aonadh Sobhiatach ga ghnìomhasachadh. A dh'aindeoin sin, thoisich an uiread dhaoine a tha nan tàmh ann am Marinka a thuiteam an dèidh 2001.

## Daoine Ainmeil
*Vasil Marsyuk (1938). Bàrd agus sgrìobhadair.
## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Donetska Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Zaporizhzhia

'S e baile mòr faisg air Dnipro agus Melitopol  anns An Ucràin a th' ann am **Zaporizhzhia** (Ucràinis: *Запоріжжя*, IPA: *zɐpoˈr⁽ʲ⁾iʒːɐ*). Tha e suidhichte air an àirde an ear-dheas na dùthcha, ri taobh na h-Aibhne Dnipro, san roinn Zaporizka Oblast. Tha 722,713 duine a' fuireach ann.

## Freumh-fhaclachd
'S ann às an abairt Ucràinis *за порогами* (Gàidhlig: Seachad air a' bhras-shruth) 's a tha an t-ainm, leis gu robh bras-shruth air an Abhainn Dnipro an seo mus deach an loch-tasgaidh a thogail.

## Eachdraidh
Thog Dmytro Vyshnevetsky daingneach fiodha air eilean san abhainn air a bheil Khórtytsya an seo ann an 1552. B' ann fo bhuaidh Impireachd nan Otomanach agus a chuid Tataraich 's a bha an t-aite eadar 1711 agus 1739. Chaidh am baile fhèin a stèidheachadh ann an 1770 mar dhaingneach agus chanadh Aleksandrovsk/Oleksandrivsk ris gu ruige 1921. Bha an Drochaid an seo air leth cudromach aig àm Cogadh Sìobhalta na Ruise, agus i a' giùlan shaighdearan, armachd, daoine leòinte agus stuth meidigeach. Air sgàth na drochaid seo, bha sabaid dhoirbh ann mu timcheall air Alexandrovsk bho 1918 gu 1921 eadar an t-Arm Dearg agus na feachdan Geala. Ann an 1991, thàinig Zaporizhzhia gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine. Chaidh am baile a bhomadh ri linn Ionnsaigh na Ruise air an Ucràin ann an 2022.

## Daoine Ainmeil
*Boris Ivchenko (1941 - 1990). Cleasaiche agus stiùiriche fhilmichean.
*Larysa Golyk (1958). Peantair agus dealbhadair.
*Liudmyla Suprun (1965). Neach-poileataigs.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ruisis (56.83%) a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Zaporizhzhia a' bruidhinn, ged a tha mion-chuid ann le Ucràinis (41.64%) cuideachd.

## Bailtean Co-cheangailte
* Belfort
* Birmingham
* Chongqing
* Linz
* Lahti
* Magdeburg
* Oberhausen
* Steinbach
* Yinchang
* Zesstaponi

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Zaporizka Oblast (Ucràinis)

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Borys Ivchenko

B' e cleasaiche agus stiùiriche fhilmichean Ucràineach/Sobhiatach a bh' ann am **Borys Viktorovych Ivchenko** (Ucràinis: *Бори́с Ві́кторович І́вченко*, Zaporizhzhia 29 am Faoilleach 1941, Kyiv, 28 an t-Ògmhios, 1990). Thug e ceum bhon oilthigh ann an Kyiv ann an 1966 agus chuir e seachad a bheatha aig obair ann an stiùideo filmichean Dovzhenko. Nochd e ann an 20 filmichean bho 1958 gu ruige 1990.

## Filmichean

### Na Chleasaiche
* НП. Надзвичайна подія (NP. Hadzvychayna, 1958)
* Фортеця на колесах (Fortetsia na Kolesakh, 1960)
* Кров людська — не водиця (Krov Lyuds'ka, 1960)
* Дмитро Горицвіт (Krov Horytsvit, 1961)
* Анничка (Annychka, 1968)
* Вавилон XX (Vavylon XX, 1979)

### Na Stiùiriche
* Антракт (Antrakt, 1966)
* Втікач з «Янтарного» (Vtikach z *Yantarnoho* 1968)
* Анничка (Annychka, 1968)
* Олеся (Olesia, 1971)
* Пропала грамота (Propala Hramota, 1972)
* Коли людина посміхнулась (Koly Lyudyna Posmikhnulas' 1973)
* Марина (Maryna, 1974)
* Пам'ять землі (Pam'iat' Zemli, 1976)
* Під сузір'ям Близнюків (Pid Suzir'iam Blyznyukiv, 1979)
* Два дні у грудні (Dva Dni u Hrudni, 1981)
* Завтрашній хліб (Zavtrashniy Khib, 1980),
* Зоряне відрядження (Zoriane Vidpriadzhennia, 1982)
* Раптовий викид (Raptoviy Vykyd, 1983)
* Небилиці про Івана (Nebylytsi Pro Ivana, 1990)

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Cosagaich

'S buidheann chinnidheach le freumhan Tatarach, agus iad nan tàmh ann an sgìrean far a bheil A' Phòlainn, An Ruis agus An Ucràin, a th' ann na **Cosagaich** (Pòlais: *Kozacy*, Ruisis *Казаки*, Ucràinis *Козаки*). 'S ann às an fhacal *kazak* ann an Cìorgais 's a tha Cosagach, a tha  a' ciallachadh *duine saor* air neo *baoghlair*. Nochd am facal airson a' chiad turais ann an 1395. Aig an toiseach tòisichidh b' e buidhnean loma-làn moghan, tràillean agus daoine a theich on arm a bh' annta uile gu lèir. Bha iad gu math neo-eisimeileach agus bha an dòigh bheatha aca air a stèidheachadh air sealgaireachd, rud beag àiteachas, iasgach agus creach. Chleachdadh riaghaltas na Ruise na Cosagaich gus a chrìochan a dhìon agus gus a chumhachd ann an Sibèirea a leudachadh. Às deidh an Dàrna Cogaidh, chuir An t-Aonadh Sobhiatach mu sgaoil a chuid  aonadan Cosagach san  Arm Shobhietach, agus chaidh mòran dhualchasan Cosagach a chuir fodha tro na bliadhnaichean Stalin agus Hruŝëv/Brezhnev, na ceannardan a thàinig às a dhèidh. Aig àm Perestroika aig deireadh na 1980an, thoisich sliochd nan Cosagach an traidiseanan nàiseanta a dh' ath-bheothachadh. Ann an 1988, ghabh an t-Aonadh Sòbhieteach ri lagh a leigeadh le ath-stèidheachadh aonadan Cosagach agus a-rithist agus fiù's feadhainn ùra a cruthachadh. Anns na 1990an, dh' aontaich mòran ùghdarrasan roinneil cuid de dhleastanasan rianachd is poileis ionadail a thoirt seachad dha na coimhearsnachdan Cosagach aca.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:A' Phòlainn
Roinn-seòrsa:An Ruis
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Roinn-seòrsa:Cultar
Kateryna Pavlenko

'S e seinneadair, beul-aithrisiche agus neach-ciùil às An Ucràin, a th' ann an **Kateryna Anatoliivna Pavlenko** (Ucràinis: *Катерина Анатоліївна Павленко*, IPA: *kɐteˈrɪnɐ pɐu̯ˈlɛnko*, far-ainm: *Monokate*, Nizhyn, 10 an Lùnasdal 1988. Ann an 2010 thuirteadh gur i an deicheamh boireannach na bu buadhmhoire na h-Ucràine. Thug Taras Shevchenko buaidh uabhasach fhèin làidir oirre.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil às an Ucràin
Roinn-seòrsa:Seinneadairean
Vasily Grossman

B' e neach-aithris agus sgrìobhadair Ucràineach/Sobhiatach, a bh' ann am **Vasily Semyonovich Grossman** (Ucràinis: *Василь Семенович Гроссман*, Iùdais: *וואסילי גראסמאן*). Rugadh e ann am Berdychiv air 12 an Dùbhlachd 1905 agus chaochail e ann am Moscobha air 14 an t-Sultain 1964. Bhuinneadh e do theaghlach Bùirdeasach, Iùdhach neo-creideamhach: bha athair na innleadair agus bha a mhàthair na neach-teagaisg Fraingis. Bha athair na Menshevik a ghabhadh ri deamocrasaidh sòisealta. Fhuair e a chuid foghlaim aig Oilthigh na Stàite ann am Mosgo. Thoisich e ri sgeulachdan goirid a sgrìobhadh fhathast a bha e ag obair ann am mèinn ann an Stalino Oblast agus chòrd iad seo gu mòr ri Maksim Gorky agus Mikhail Bulgakov. Chuir Grossman seachad bliadhnaichean An Dàrna Cogaidh na neach-aithris airson a' phàipeir-naidheachd *Krasnaya Zvezda* (Gàidhlig: Rionnag Dhearg). Bha e an sàs anns gach uile cath agus blàr aig Stalingrad, Mosgo, Kursk agus, mu dheireadh thall, ann am Berlin. B' e Grossman a' chiad neach-aithris a chunnaic agus a sgrìobh mu dheidhinn nan campaichean-dùmhlachaidh agus an t-Uile-losgadh. Bha esan an làthair nuair a shaoraich an t-Arm Dearg ìobairtich nan Nàsach aig Treblinka agus Majdanek.

## A Chuid Obrach
* «Глюкауф» (Glyukauf) 1934
* «Степан Кольчугин» (Stepan Kol'chugin) 1947
* «Народ безсмертний» (Narod Bezsmertniy) 1942
* «Сталінград» (Stalingrad) 1943
* «Роки війни» (Roky Viyny) 1945
* «За праве діло», (Za Prave Dilo) 1954 
* «Повісті, оповідання, нариси» (Povisti Opovidannia) 1958
* «Старий учитель» (Stariy Uchytel') 1962
* «Добро вам!» (Dobro Vam!) 1967
* «Все тече …» (Vse Teche...) 1970
* «Життя і доля» (Zhyttia i Dolia) 1980
* «На єврейські теми» (Na Zvreys'ki) 1985
* «Україна без євреїв» (Ukraina Bez Evreiv)
* «Якщо вірити піфагорійцям» (Yakshcho Viryty Pifagoriytsiam)

## Faic cuideachd
Eachdraidh an Aonadh Sobhietach

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach

Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Ruiseanach
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ucràin
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Aonadh Sobhiat
Roinn-seòrsa:An Dàrna Cogadh
Roinn-seòrsa:Iùdhachd
Joseph Conrad

B' e aistear, maraiche, nobhailiche agus sgrìobhadair Sasainneach/Pòlach, a bh' ann an **Joseph Conrad** (Pòlais: *Józef Teodor Konrad Korzeniowski*, IPA: *ˈjuzɛf tɛˈɔdɔr ˈkɔnrat kɔʐɛˈɲɔfskʲi*). Rugadh e ann am Berdyczów air 3 an Dùbhlachd 1857 agus chaochail e ann am Bishopsbourne air 3 an Lùnasdal 1924. Bhuinneadh e do theaghlach uachdaran (Pòlais: szlachta): bha athair na eadar-theangair agus bha a sheanair na oifigear san arm fo Józef Poniatowski. Bha athair cuideachd na neach-iomairt a bha airson neo-eisimeileachd agus an aghaidh tràilleachd. Thathar den bheachd gur robh an stoidhl sgrìobhaidh aige leth sligheach eadar ùr-nòsachas agus impreiseanachd, làn charactaran a tha ana-gaisgeach. Sgrìobh e ann am Beurla, cànan anns nach robh e fileanta gus a bha e mòr. Thug e buaidh uabhasach fhèin làidir air T. S. Eliot, Saul Bellow agus José Eustasio Rivera. 

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Sgrìobhadairean Pòlach
Roinn-seòrsa:Daoine às a' Phòlainn
Roinn-seòrsa:A' Phòlainn
Roinn-seòrsa:An Ucràin