open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abhainn Lìobhann

*Is docha tha sibh a' lorg [[Uisge Leamhna]]*

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Abhainn Lìobhann** (Beurla: River Leven). Tha i ann am Fìobha.

## Bailtean
* Marg Innis
* Inbhir Lìobhann
* Bun Lìobhann
* Maothchoille

## Fo-aibhnichean
* Loch Lìobhann

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Abhainn Dochard

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Abhainn Dochard** (Beurla: River Dochart). Tha i pairt dhen Tatha.

## Bailtean
* Cill Fhinn
* Innis Bhuidhe

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Uisge Bhiorbhaigh

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Uisge Bhiorbhaigh** (Beurla: Bervie Water). Tha e a' sruthadh tro A' Mhaoirne.

## Bailtean
* Obar Bhuadhnait
* Inbhir Biorbhaidh

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Uisge Chollaidh

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Uisge Chollaidh** (Beurla: Cowie Water)

## Bailtean
* Cala na Creige

## Fo-aibhnichean
* Burn of Monboys
* Cowton Burn

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Abhainn Ùraidh

'S e abhainn ann an Gairbheach, Comhairle Siorrachd Obar Dheathain, ann an Alba a tha ann an **Abhainn/Uisge Uaraidh** neo **Abhainn Ùraidh** (Beurla: River Ury neo Urie). Tha bun na h-aibhne faisg air An Rann agus tha i mu 18km a dh'fhaid. Tha Abhainn Ùraidh a' sruthadh a-steach do dh'Abhainn Dheathain aig Inbhir Uaraidh. 

Tha am bradan agus am breac a' fuireach ann an Abhainn Ùraidh agus tha an abhainn math airson iasgach.

## Bailtean
* Inbhir Ùraidh

## Fo-aibhnichean
* Gadie Burn

## Iomraidhean

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Roinn-seòrsa:Obar Dheathain
Uisge Losaidh

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Uisge Losaidh**  (Beurla: River Lossie)

## Bailtean
* Dalais
* Ceallais
* Eilginn
* Inbhir Losaidh

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Abhainn Narann

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Abhainn/Uisge Narann** (Beurla: River Nairn). Tha i a' sruthadh tro Srath Narann.

## Bailtean
* Cùil Lodair
* Caladar
* Inbhir Narann

## Fo-aibhnichean
* Allt Dearg

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Abhainn nam Manach

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Abhainn nam Manach** neo **Abhainn na Manachainn** (Beurla: River Beauly)

## Bailtean
* An t-Srùigh
* A' Mhanachainn

## Fo-aibhnichean
* Uisge Farair
* Abhainn Ghlais

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Abhainn Chonainn

'S e abhainn ann an Alba a tha ann an **Abhainn Chonainn** (Beurla: *River Conon* no *River Conan*).

Tha e a' tòiseachadh aig Loch Luichart, 5 mìle (8 km) iar-thuath air Cunndainn. Tha e a' sruthadh chun an ear-dheas tro Loch Achonachie gu Drochaid Sguideil agus an seo a-steach don Linne Chrombaidh. Tha e mu 12 mìle (19 km) a  dh'fhaid.

San 20mh linn chaidh dà stèisean-cumhachd uisge a thogail ann an Luichart agus Torr Achiltyle le damaichean aig  Loch Luichart agus Loch Achonachie mar phàirt den phròiseact Neart nan Gleann.

Thathar a' coimhead air Abhainn Chonainn mar chrìoch eadar an t-Eilean Dubh is tìr-mòr na h-Alba le Inbhir Pheofharain air tìr-mòr agus Drochaid Sguideil mar chiad bhaile den leth-eilean. 

## Leas-aibhnichean
* Black Water
* River Orrin

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Allt Grànnda

'S e allt ann Alba a tha ann an **Allt Grànnda** (Beurla: Allt Graad)

## Bailtean
* Baile Eòghainn

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Abhainn Òiceall

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Abhainn Òiceall** (Beurla: River Oykel). Tha i a' sruthadh tro Srath Òiceall ris An Caol Catach

## Bailtean

## Fo-aibhnichean
* Abhainn Charsla

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Abhainn Sin

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Abhainn Sin** (Beurla: River Shin)

## Bailtean
* An Luirg
* Inbhir Sin

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Abhainn Èibhleag

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Abhainn Èibhleag** (Beurla: River Evelix). Tha e a' sruthadh chun Caolas Dhòrnaich

## Bailtean
* Èibhleag

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Abhainn Ghàirneig

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Abhainn Ghàirneig** (Beurla: River Garnock)

## Bailtean
* Cille Bhraonaidh
* Gleann Gàirneig
* Dail Ruighe
* Cill Fhinnean
* Irbhinn

## Fo-aibhnichean
* Rye Water, Caaf Water, Lugton Water

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Abhainn Irbhinn

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Abhainn Irbhinn** (Beurla: River Irvine)

## Bailtean
* Baile nan Stiùbhartach
* Cill Mhàrais
* Inbhir Irbhinn
* Lambroughton

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Uisge Àir

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Uisge Àir** (Beurla: River Ayr)

## Bailtean
* Inbhir Àir
* Caiteirein
* Eaglais an t-Slèibh

## Fo-aibhnichean
* Uisge Ghrianaig
* Uisge Lugar

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Abhainn Dhùin

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Abhainn Dhùin** (Beurla: River Doon)

## Bailtean
* Dail M'Fhaolain/Dail Mhealain.
* Patna
* Dalrymple
* Allmhaigh

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Abhainn Gharbhain

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Abhainn Gharbhain** (Beurla: Water of Girvan)

## Bailtean
* Straiton
* Cille Mhìcheil
* Dail Mhaol Chiarain
* Inbhir Gharbhain

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Abhainn Amain

dh'fhaodadh sibh a bhith a lorg:

* Uisge Amain no Abhainn Amain ann an Siorrachd Pheairt
* Abhainn Amain ann an Lodainn an Iar

's e River Almond a' Bheurla aig an dà abhainn
Abhainn Amain, Lodainn an Iar

: *Saoil a bheil sibh a' lorg [[Uisge Amain]] ann an Siorrachd Pheairt?*

'S e abhainn ann Lodainn an Iar a tha ann an **Abhainn Amain** no dìreach **Aman** (Beurla: *River Almond*). Tha i a' sruthadh gu Linne Foirthe. Tha an t-ainm dìreach a' ciallachadh 'abhainn' ann an seann-bhriothannais, ach chan eil an aon fhreumh ann ri 'abhainn' ann an Gàidhlig.

## Slighe
Tha an abhainn a' tòiseachadh gu tuath air Shotts anns na Cant Hills agus a' sruthadh seachad air an Allt Bhàn, tro Bhaile Dhunlèibhe agus Pàirc-dhùthcha Dhail Amain ⁊ Choille Chaladair (Almonddell and Calderwood Country Park). Thèid Canàl an Aonaidh thairis oirre aig **Amar-uisge Amain** no Lin's Mill Aqueduct eadar Coille Chaladair is an Drochaid Nuadh. Bhon sin tha an abhainn a' dol air adhart gu Kirkliston, agus a' ceangal ri Linne Foirthe ann an Cair Amain (Dùn Èideann an Iar).

Bha i na prìomh-phàirt dhen chrìch eadar na seann shiorrachdan Lodainn an Iar agus Meadhan Lodainn.

## Àrainneachd
Bha mòran mhèinnearachd a' tachairt ann an Lodainn an Iar agus air sgàth sin bha Aman ainmeil airson truaillidh. A-nise a tha a' mhèinnearachd air stadadh, tha an abhainn a' fàs nas glaine agus faodaidh bric is bradain iasgach le cead.

## Leas-aibhnichean
Tha an srath-aibhne a' gabhail a-steach pàirt mhòr de Lodainn an Iar agus taobh siar Dhùn Èideann. Tha e a' crìochnachadh còmhla ri Abhann air aon taobh agus Uisge Lìte air an taobh eile.

* Allt Gogar a tha a' sruthadh gu Amain ann an Camach
* Allt Nuadh-Treibh (Niddry Burn) a thèid dhan abhainn ann an Kirkliston
* Allt Broc (Brox Burn) a thèid dhan abhainn san Drochaid Nuaidh
* Bog Burn air a bheil Loch-tasgaidh Cobbinshaw a thèid dhan abhainn ann am Baile Dhunlèibhe
* Harwood Water 's e a sruthadh dhan abhainn ann am Baile Dhunlèibhe cuideachd
* Uisge Brìch (Breich Water) 
* Bickerton Burn
* How Burn

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Roinn-seòrsa:Siorrachd Lodainn an Iar
Roinn-seòrsa:Siorrachd Mheadhan Lodainn
Roinn-seòrsa:Comhairle Lodainn an Iar
Roinn-seòrsa:Comhairle Bhaile Dhùn Èideann
Abhainn Ilidh

*Is docha tha sibh a' lorg [[Abhainn Ile]] neo [[Uisge Ile]]*

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Abhainn Ilidh** (Beurla: River Helmsdale). Tha i a' sruthadh tro Srath Ilidh.

## Bailtean
* Bun Ilidh

## Fo-aibhnichean
* Abhainn na Frithe

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Carrann

**Carrann**:

## Uisge
* Abhainn Carrann, Linne Foirthe
* Abhainn Carrann, Cataibh
* Abhainn Carrann, Ros an Iar
* Loch Carrann
* Uisge Carrann, Siorrachd Obair Dheathain
* Uisge Carrann, Siorrachd Dhùn Phrìs

## Bailtean
* Carrann, An Eaglais Bhreac
* Carrann, Srath Spè
* Drochaid Charrainn
* An Carn (Contae an Chláir), Eirinn (Carron sa Bheurla)
Abhainn Carrann, Ros an Iar

*[[Carrann]] airson soilleireachadh*

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Abhainn Carrann** (Beurla: River Carron)

## Bailtean
* Achadh nan Seileach
* Achadh an t-Suidhe

## Fo-aibhnichean
* Loch Sgamhain
* Loch Dùghaill

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Abhainn Carrann, Cataibh

*[[Carrann]] airson soilleireachadh*

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Abhainn Carrann** (Beurla: River Carron). Tha e a' sruthadh gu An Caol Catach.

## Bailtean
* Drochaid a' Bhanna

## Fo-aibhnichean
* Abhainn a' Ghlinne Mhòir
* Abhainn Alladail

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Uisge Carrann, Siorrachd Dhùn Phrìs

*[[Carrann]] airson soilleireachadh*

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Abhainn Carrann** (Beurla: River Carron). 'S ann Bealach Dhail Mhìn a thòisich an abhainn.

## Bailtean
* Doras na Frìthe

## Fo-aibhnichean
* Dinabid Linn, Dalveen Lane agus Lavern Burn

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Abhainn Charsla

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Abhainn Charsla** (Beurla: River Cassley). Tha a' ceangail Abhainn Òiceall faisg air Caol Catach.

## Bailtean
* Inbhir Charsla

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
An Caol Catach

'S e caolas a tha anns **An Caol Catach**. Tha e a' ceangail ri Caolas Dhòrnaich.
Ro 1975 bha e na chrìoch eadar Cataibh agus Siorrachd Rois ach bha e ann an Cataibh gu cùl nuair a chruthachadh an sgìre Cataibh leis an Achd Riaghaltais Ionadail (Alba) 1973. 

Tha Àird Ghaoithe, Spainiadail, Inbhir Sin, Innis nan Lìon agus Drochaid a' Bhanna air. Chruthaicheadh an t-Urras Leasachadh Caol Catach ann an 2011.

## Leas-aibhnichean
* Abhainn Òiceall
* Abhainn Sin
* Abhainn Charsla
* Abhainn Carrann

## Iomraidhean


Catach, Caol
Roinn-seòrsa:Cataibh
Carran

: *Airson soilleireachadh faic [[Carrann]].*

Se fo-bhaile aig An Eaglais Bhreac a tha ann an **Carran** (Beurla: *Carron*). Tha e suidhichte air Abhainn Carrann.
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Comhairle na h-Eaglaise Brice
Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Carrann, Srath Spè

:*Airson soilleireachadh, faic [[Carrann]]*

Se baile ann an Srath Spè  a tha ann an **Carrann** (Beurla: *Carron*).

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean na h-Alba
Roinn-seòrsa:Srath Spè
Uisge Dhè

**Uisge Dhè** neo **Abhainn Dhè**:

* Uisge Dhè, Siorrachd Obair Dheathain
* Uisge Dhè, Gallobha

## Faic cuideachd
* Afon Dyfrdwy
A' Phìob Mhòr

'S e a' phìob-mhòr an seòrsa pìoba as cumanta ann an Albainn agus san t-saoghal. Tha seannsair oirre, leis a chluichear na puirt, trì dosan (dà dhos beag no tenor, agus beus) agus ribheid no goth sònraichte air gach pàirt airson an fhuaim a dhèanamh. Thathar a' dèanamh dheth gur ann bhon 17mh Linn a tha na trì dosan agus seannsair air an aon mhala phìoba, aig an àm a bha na pìobairean dha-rìreabh cudromach ann an sòisealtas Gàidhealach, 's a bha teaghlaichean cliùiteach de phìobairean a' cumadh stòidhle ciùil sònraichte ris an canar ceòl mòr, m.e. na MicCriomain, na h-Artaraich, na MicFhraing no na Griogaraich. An dèidh Bhlàr Chùil Lodair chaidh na cleachdaidhean Gàidhealach ann an cruaidh-chàs, ach dh’fhàs i gu math cumanta a-rithist, gu h-àraid bhon 19mh Linn, mar inneal-ciùil cleachdte anns an arm  Bhreatannach gus na saighdearan a bhrosnachadh air a bhlàr, agus mar riochdaire a' chiùil Albannaich aig an àm a bha an dualchas Gàidhealach a' fàs measail am measg nan romansach. San latha an-diugh tha ceudan de chòmhlanan-pìoba, gu sònraichte ann an Albainn, Èirinn agus Aimearaga a Tuath, agus bidh co-fharpaisean gan comharrachadh air feadh an t-saoghail.

## Cluicheadairean Ainmeil
* Glen Campbell

## Leabhar-chlàr
* The Book of the Bagpipe. Le Ùisdean Cheape. National Museums Scotland, Dùn Èideann, 2008
* Bagpipes. A National Collection of a National Instrument. Le Ùisdean Cheape. The Appletree Press, Beul Feirste, 1999

## Faic cuideachd
* Farpais Còmhlain Pìoba na Cruinne
* Cruinneachadh a' Chinn a Tuath
* Còmhlan Pìoba an Eilein Sgitheanaich

## Ceanglaichean a-mach
* Gaelic Names of Pibrochs - A Concise Dictionary, Roderick D. Cannon (2009)

Roinn-seòrsa:Innealan-ciùil
Uisge Dhè, Gallobha

*Is docha tha sibh a' lorg [[Uisge Dhè, Siorrachd Obair Dheathain]]*

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Uisge Dhè** (Beurla: River Dee)

## Bailtean
* Baile Mhic Aoidh
* Cille Chuithbeirt
* Tongland
* Drochaid Dhè, Gallobha
* Crois Mhìcheil
* Parton

## Fo-aibhnichean
* Uisge Tairbh

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Uisge Dhè, Siorrachd Obair Dheathain

*Is docha gu bheil sibh a' lorg [[Uisge Dhè, Gallobha]]*

'S e abhainn Albannach a th' anns an **Uisge Dhè** (Beurla: River Dee). Tha i a' sruthadh bho màthair-uisge anns a' Mhonadh Ruadh, tro Siorrachd Obar Dheathain, don Mhuir a Tuath	aig Obar Dheathain. Se Oir Dhè ainm a th' air farsaingeachd na h-aibhne, gu h-àraid faisg aig Bràigh Mhàrr.

## Bailtean
* Baile a' Chaisteil, Bràigh Mhàrr
* Bealadair
* Dùnaidh
* Braois
* Abèidh
* Beannchar
* Obar Dheathain

## Fo-aibhnichean
* Uisge Laoigh
* River Quoich, River Clunie

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Roinn-seòrsa:Obar Dheathain
River Garry

**River Garry**:

* Abhainn Gharadh faisg air Inbhir Garadh
* Abhainn Ghar a' sruthadh gu Abhainn Teamhail, Siorrachd Pheairt
* Garry River, Sealainn Nuadh
Glupad

ʼS **an glupad** (no “*am plùc*”) fear dhe na galaran as callmhoire a tha aʼ bualadh air crodh is caoraich na Gàidhealtachd.  ʼS e bhiast bheag, *Fasciola hepatica*, a tha ga adhbharachadh.

## Ceanglaichean a-mach
* Bheataireachd san Eilean Sgitheanach: An Glupad
* BBC Naidheachdan: Rabhadh mun phlùc an dèidh òraid (2014-11-14)

Roinn-seòrsa:Tinneasan
Ceòl mòr

'S e **ceòl mòr** a' dhòigh thraidiseanta airson port a chluich air a' chlàrsach, fidheall agus gu h-àraidh air a' phìob, a tha a' tòiseachadh le ùrlar (port bunaiteach) agus dìofar fiaraidhean, mar eisimpleir **siubhal** is **dithis**, agus **leumluath**, **taorluath** agus **crùnluath** às dèidh sin. Seo rian a thug teaghlach MacCriomain air adhart anns an 17mh Linn nuair a bha iad nan pìobairean aig Clann MhicLeòid Dhùn Bheagain.

## Ceanglaichean a-mach
* Gaelic Names of Pibrochs - A Concise Dictionary, Roderick D. Cannon (2009)
Uisge Ìle

*Is docha tha sibh a' lorg [[Abhainn Ìle]] neo [[Abhainn Ilidh]]*

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Uisge Ile** (River Isla). Tha i a' sruthadh tro Srath Ìle

## Bailtean
* Druim Iubhair
* Baile Chè

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Abhainn Spàinnteach

'S e abhainn ann Alba Nuadh a tha ann an **Abhainn Spàinnteach** (Beurla: Sydney River)

## Bailtean
* Abhainn Shidni
* Coxheath, Alba Nuadh

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba Nuaidh
Abhainn Annapolis

'S e abhainn ann Alba Nuadh a tha ann an **Abhainn Annapolis**  (Beurla: Annapolis River)

## Bailtean

* Aylesford East
* Aylesford
* Auburn
* Green Acres
* Kingston
* Greenwood
* South Farmington
* Wilmot
* Nictaux East
* Middleton
* Nictaux
* Lower Middleton
* Nictaux West
* Brickton
* North Williamston
* Lawrencetown
* West Lawrencetown
* Paradise
* West Paradise
* Bridgetown
* Carleton Corner
* Centrelea
* Upper Granville
* Tupperville
* Belleisle
* Round Hill
* Granville Centre
* Moschelle
* Lequille
* Annapolis Royal
* Granville Ferry
* Allains Creek
* Granville Beach
* Upper Clements
* Port Royal

## Fo-aibhnichean

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba Nuaidh
Abhainn Stewiacke

'S e abhainn ann Alba Nuadh a tha ann an **Abhainn Stewiacke**  (Beurla: Stewiacke River). Lion i Abhainn  Shubenacadie

## Bailtean
* Stewiacke
*Stewiacke
*Upper Stewiacke 
*Middle Stewiacke
*Brookfield
*Upper Brookfield
*Pleasant Valley
*Green Creek
*Green Oaks
*Sheepherders Junction
*Forest Glen
*Brentwood
*Cloverdale

## Fo-aibhnichean
* Loch Dryden

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba Nuaidh
Abhainn Ghar

*Is docha tha sibh a' lorg [[Abhainn Gharadh]]*

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Abhainn Ghar** (Beurla: River Garry)

## Bailtean
* Coille Chneagaidh

## Fo-aibhnichean
* Allt Dubhaig, Edendon Water, Errochty Water, Bruar Water, River Tilt, Tarf Water, Allt Ghirnaig

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Bheataireachd

'S e **bheataireachd** an earrann de eòlas-leighis a tha aʼ déiligeadh ri galaran agus dochann ann am beòthaichean.

## Aistean Co-cheangailte
* Bheat

## Ceanglaichean a-mach
* Bheataireachd san Eilean Sgitheanach
* Faclair Bheataireachd: Gàidhlig-Beurla agus Beurla-Gàidhlig
* BBC Naidheachdan 2015-10-27: Goireas ùr 'son galaran stuic a sgrùdadh
* BBC Naidheachdan 2016-05-18: Ionad Rannsachaidh air a ghlèidheadh
Abhainn Shubenacadie

'S e abhainn ann Alba Nuadh a tha ann an **Abhainn Shubenacadie**  (Beurla: Shubenacadie River)

## Bailtean
* Maitland, Siorrachd Hants, Alba Nuadh

## Fo-aibhnichean
* Abhainn Stewiacke

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba Nuaidh
Abhainn St. Croix

'S e abhainn ann Alba Nuadh a tha ann an **Abhainn St. Croix**  (Beurla: St. Croix River) ann an Siorrachd Hants agus Halafacs.

## Fo-aibhnichean
* Loch Panuke

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba Nuaidh
Abhainn Kennetcook

'S e abhainn ann Alba Nuadh a tha ann an **Abhainn Kennetcook**  (Beurla: Kennetcook River; Fraingeis: Quenetcou)

## Bailtean
* Kennetcook
* Brooklyn

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba Nuaidh
Abhainn Gaspereau

'S e abhainn ann Alba Nuadh a tha ann an **Abhainn Gaspereau**  (Beurla: Gaspereau River; Fraingeis: Rivière des Gasparots). Tha i ann an Siorrachd an Rìgh.

## Bailtean
* Kentville
* Hortonville

## Fo-aibhnichean
* Loch Gaspereau

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba Nuaidh
Abhainn a' Bhradain, Alba Nuadh

'S e abhainn ann Alba Nuadh a tha ann an **Abhainn a' Bhradain**  (Beurla: Salmon River) ann an Siorrachd Cholchester.

## Bailtean
* Lower Truro & Lower Onslow
* Salmon River (baile)

## Fo-aibhnichean

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba Nuaidh
Petite Rivière

'S e abhainn ann Alba Nuadh a tha ann am **Petite Rivière**. Tha i ann an Siorrachd Lunenburg.

## Bailtean
* Petite Riviere Bridge, Alba Nuadh

## Fo-aibhnichean

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba Nuaidh
Abhainn LaHave

'S e abhainn ann Alba Nuadh a tha ann an **Abhainn LaHave**  (Beurla: LaHave River). Tha i ann an Siorrachd Annapolis.

## Bailtean
* LaHave
* Riverport, Alba Nuadh
* Conquerall Mills, Alba Nuadh

## Fo-aibhnichean

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba Nuaidh
Abhainn Tusket

'S e abhainn ann Alba Nuadh a tha ann an **Abhainn Tusket**  (Beurla: Tusket River). Tha i ann an Siorrachd Yarmouth

## Bailtean
*East Kemptville
*North Kemptville
*Kemptville
*East Quinan
*Quinan
*Canaan
*South Canaan
*Springhaven
*Gavelton
*Tusket Falls
*Tusket
*Pleasant Lake
*Hubbard's Point
*Amirault's Hill
*Plymouth
*Sluice Point
*Upper Wedgeport
*Wedgeport
*Lower Wedgeport

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba Nuaidh
Abhainn Sissiboo

'S e abhainn ann Alba Nuadh a tha ann an **Abhainn Sissiboo**  (Beurla: Sissiboo River). Tha i ann an Siorrachd Digby.

## Bailtean
* Weymouth Falls
* Weymouth, Alba Nuadh

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba Nuaidh
Abhainn Sackville

'S e abhainn ann Alba Nuadh a tha ann an **Abhainn Sackville**  (Beurla: Sackville River)

## Bailtean
*Mount Uniacke
*Sackville
*Bedford
*Hammonds Plains
*Beaverbank

## Fo-aibhnichean
    Little Sackville River
    Tomahawk Run
    Peverill's Brook

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba Nuaidh
Abhainn Musquodoboit

'S e abhainn ann Alba Nuadh a tha ann an **Abhainn Musquodoboit**  (Beurla: Musquodoboit River)

## Bailtean
* Musquodoboit, Moose River, Elderbank, Meaghers Grant 7 Upper Musquodoboit

## Fo-aibhnichean
* Loch an Dolair

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba Nuaidh
Abhainn Naomh Mhoire

'S e abhainn ann Alba Nuadh a tha ann an **Abhainn Naomh Mhoire**  (Beurla: St Mary River; Fraingeis: Rivère Isle Verte). Tha i a' sruthadh tro  Siorrachd a' Mhainisdeir, Siorrachd Antigonis agus Siorrachd Phiogto.

## Bailtean
* Sonora, Alba Nuadh

## Fo-aibhnichean
Tha 130 lochan a' lionadh na h-aibhne.

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba Nuaidh
Abhainn Mhira

'S e abhainn ann Alba Nuadh a tha ann an **Abhainn Mhira**  (Beurla: Mira River)

## Bailtean
* Drochaid Bhioctoria
* Drochaid Mhira
* Aiseag Mhira
* Gut Mhira

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba Nuaidh
Roinn-seòrsa:Eilean Cheap Bhreatainn
Abhainn Bhadaig

'S e abhainn bheag ann Albainn Nuaidh a tha ann an **Abhainn Bhadaig**  (Beurla: *Baddeck* River).  Tha i a’ sruthadh a-steach ann an Loch Bras d’Or.

## Bailtean
* Badaig

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba Nuaidh
Abhainn Àd

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Abhainn Àd** (Beurla: River Add) Tha e suidhichte ann an Earra-Ghàidheal.

## Bailtean

## Fo-aibhnichean

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Abhainn Àrdail

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Abhainn Àrdail** (Beurla: River Ardle)

## Bailtean
* An Aonach Dubh
* Cill Mhicheil
* Dail na Breac
* Baile nan Tuim

## Fo-aibhnichean
* Brerachan Water agus Allt Fearnach

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Abhainn Cheilbhinn

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Abhainn Cheilbhinn** neo **An Caol-Abhainn** (Beurla: River Kelvin). Se fo-abhainn aig a' Chluaidh.

## Bailtean
* Banton
* Cill Saidhe
* Dubh Leitir
* Cathair Ceann Tulaich
* Na Torranan
* Glaschu (fo-bhailtean)
** Maryhill
** Ceann a' Chnuic
** Bruach Cheilbhinn

## Fo-aibhnichean

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Roinn-seòrsa:Glaschu
Abhainn Chéticamp

'S e abhainn ann Alba Nuadh a tha ann an **Abhainn Chéticamp**  (Beurla: Chéticamp River; Fraingeis: Rivière de la Prairie)

## Bailtean
* Chéticamp

## Fo-aibhnichean

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba Nuaidh
Roinn-seòrsa:Eilean Cheap Bhreatainn
Abhainn Mhargaraidh

'S e abhainn ann Alba Nuadh a tha ann an **Abhainn Mhargaraidh**  (Beurla: Margaree River)

## Bailtean
* Acarsaid Mhargaraidh
* Forcaichean Mhargaraidh]

## Fo-aibhnichean
* Loch Ainslidh

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba Nuaidh
Uisge Thuaidh

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Uisge Thuaidh** (Beurla: *River Tweed*).
'S ann bòrd-iasgaich a tha stiùirich iasgachd anns an abhainn agus air a' chosta eadar Cockburnspath is Holy Island ann an Sasainn. Chaidh a chruthachadh le òrdan de 2006 fo Achd na h-Alba 1998.

## Bailtean
* Inbhir Lìteann
* Na Pùballan
* An Geal Àth
* Maolros
* Cealsach
* An Sruthan Fuar
* Bearaig a Deas
* Bruach Thuaidh

## Fo-aibhnichean
* Whiteadder Water, Blackadder Water, River Till, Eden Water, Uisge Tìbhiot, Leader Water, Gala Water, Uisge Lìteann, Quair Water, Eddleston Water, Manor Water, Lyne Water agus Holms Water

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Uisge Dhorbaig

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Uisge Dhorbaig** (Beurla: Dorback Burn)

## Fo-aibhnichean
* Loch nan Doirb

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Uisge Labharain

'S e abhainn ann an Alba a tha ann an **Uisge Labharain** (Beurla: *Levern Water*).

Tha e ag sruth o Siorrachd Rinn Friù an Ear, seachad Baile Nèill is Cnoc a' Bharra, agus 's e crìoch Comhairle Baile Ghlaschu mus shruthas e anns an White Cart.

## Fo-aibhnichean
* Uisge Bruic

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Uisge Ùigidh

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Uisge Ùigidh** (Beurla: River Ugie neo Ugie Water)

## Bailtean
* Dèir
* Criochaidh (Stuartfield)
* Mintlaw
* Inverquhomery
* Longside
* Rora
* Newseat
* Inbhir Ùigidh
* Ceann Phàdraig

## Fo-aibhnichean

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Tromb-beòil

'S e inneal-ciùil teuda a tha ann an **tromb-beòil** (Beurla: Jews' Harp neo Jaws Harp).

Roinn-seòrsa:Innealan-ciùil
Abhainn Sgitheach

'S e abhainn ann Alba a tha ann an **Abhainn Sgitheach** (Beurla: River Sgitheach, Skiach neo Skiack).Tha e ann an Ros is Cromba.

## Bailtean
* Suardal
* Baile Eòghainn
* Cill Tighearna

Roinn-seòrsa:Aibhnichean na h-Alba
Sacsafòn

'S e inneal-ciùil pràise a tha ann an **sacsafòn** neo **sags**. Tha e gu math cumanta ann an Jazz.

Roinn-seòrsa:Innealan-ciùil
Sousaphone

'S e inneal-ciùil pràise a tha ann an **Sousaphone**. Tha e gu math cumanta anns na Staitean Aonaichte.

Roinn-seòrsa:Innealan-ciùil
Conachag (ionnsramaid)

'S e inneal-ciùil pràise a tha ann an **conachag**. Nithear le sligean.

Roinn-seòrsa:Innealan-ciùil
Ain

'S e département na Frainge a tha ann an **Ain** (Arpitan: En). Tha e na laighe ann an taobh an ear na Frainge ann an Auvergne-Rhône-Alpes.

'S e Bourg-en-Bresse am prìomh-bhaile.

Roinn-seòrsa:Départements na Frainge
Aisne

'S e département na Frainge a tha ann an **Aisne**. Tha e na laighe ann am Piocardaidh.

'S e Laon am prìomh-bhaile.

Roinn-seòrsa:Départements na Frainge
Département

'S e fear de trì ìre de riaghaltas sgìreil aig a' Fhraing a tha ann an **département**.

Chaidh 83 *départements* a chruthachadh leis an Seanadh ann an 1790. Tha na comhairlean coitcheann gan stiùireadh is chuir an riaghaltas nàiseanta na comhairlichean ann an dreuchd. Chaidh taghaidhean a stèidheachadh ann an 1848.

Tha 100 dhiubh ann uile gu lèir; 95 dhiubh anns na 22 roinnean am broinn crìochan na Frainge Eòrpaich (ris an canar *la France métropolitaine*) agus an còrr anns an àiteachan taobh a-muigh an Roinn Eòrpa (ris an canar *outre-mer*, thar a' chuain).

## Na ''Départements'' "thar a' chuain"

* 971 Guadeloupe
* 972 Martinique
* 973 Guyane
* 974 La Réunion
* 976 Mayotte
* Saint-Pierre-et-Miquelon 

## Iomraidhean


*
Ariège

'S e département na Frainge a tha ann an **Ariège** (Ogsatanais: *Arièja*). Tha e na laighe ann am Midi-Pyrénées.

'S e Foix am prìomh-bhaile. Canar 'ariégeois(e)' ri muinntir an àite.

## Eachdraidh

Chruthachadh an *département* ri linn na Rèabhlaid Frangaich air 4 Màrt 1790 a-mach às na sgìrean Comté de Foix (Languedoc) agus Le Couserans (Gascogne)

## Daoine ainmeil

* Gabriel Fauré (1845-1924), sgrìobhaiche-ciùil a rugadh ann am Pamiers.

### Ceanglaichean a-mach

* Am ''Préfecture'' aig Ariège (fr)
* An ''Conseil général'' aig Ariège(fr)
* An Seòmar-malairt aig Ariège(fr)
* Làrach-lìn Eaconamachd na sgìre(fr)

Roinn-seòrsa:Départements na Frainge
Bas-Rhin

'S e département na Frainge a tha ann am **Bas-Rhin** (Alsaitis: Unterelsàss). Tha e na laighe anns an Alsace.

'S e Strasbourg am prìomh-bhaile.

Roinn-seòrsa:Départements na Frainge
Bouches-du-Rhône

'S e département na Frainge a tha ann am **Bouches-du-Rhône** (Ogsatanais: Bocas de Ròse - Beul na h-aibhne Rhône). Tha e na laighe ann am Provence-Alpes-Côte d'Azur.

'S e Marseille am prìomh-bhaile.

Roinn-seòrsa:Départements na Frainge
Gironde

'S e département na Frainge a tha ann an **Gironde** (Gascon: Gironda). Tha e ann an Aquitaine.

'S e Bordeaux am prìomh-bhaile.

Roinn-seòrsa:Départements na Frainge
Haute-Loire

'S e département na Frainge a tha ann an **Haute-Loire** (Ogsatanais: Naut Léger). Tha e na laighe ann an Auvergne.

'S e Le Puy-en-Velay  am prìomh-bhaile.

Roinn-seòrsa:Départements na Frainge
Haute-Savoie

'S e département na Frainge a tha ann an **Haute-Savoie** (Arpitan : Savouè d’Amont / Hiôta-Savouè). Tha e na laighe ann an Rhône-Alpes.

'S e Annecy  am prìomh-bhaile.

Roinn-seòrsa:Départements na Frainge
Il-ha-Gwilen

'S e département na Frainge a tha ann an **Il-ha-Gwilen**, neo **Il-ha-Gwilum** (Fraingis: Ille-et-Vilaine). Tha e na laighe anns a' Bhreatainn Bhig. 'S e Roazhon am prìomh-bhaile.
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Départements na Frainge
Roinn-seòrsa:A' Bhreatainn Bheag
Roinn-seòrsa:An Fhraing
Indre

*Is dòcha gu bheil sibh a' lorg [[Indre-et-Loire]]*

'S e département na Frainge a tha ann an **Indre**. Tha e na laighe ann an Centre.

'S e Châteauroux am prìomh-bhaile.

Roinn-seòrsa:Départements na Frainge
Liger-Atlantel

'S e département na Frainge a tha ann an **Liger-Atlantel** (Breatannais; Fraingis: *Loire-Atlantique*). Tha e na laighe ann an taobh an iar na Frainge. 'S e Naoned (Nantes) am prìomh-bhaile.

## Liger-Atlantel agus a' Bhreatainn Bheag
Ged nach eil Liger-Atlantel gu h-oifigeil sa Bhreatainn Bhig a-nis, 's e sgìre traidiseanta a tha ann, agus fairichidh mòran dhaoine ann an Liger-Atlantel mar Briotainnich.

Roinn-seòrsa:Départements na Frainge
Roinn-seòrsa:A' Bhreatainn Bheag
Roinn-seòrsa:An Fhraing
Maine-et-Loire

'S e département na Frainge a tha ann am **Maine-et-Loire**. Tha e na laighe ann am Pays de la Loire (Anjou)

Se Angers am prìomh-bhaile.
Manche

'S e département na Frainge a tha ann am **Manche** (Norman: Maunche). Tha e na laighe ann am Basse-Normandie.

Se Saint-Lô am prìomh-bhaile.
Mayotte

'S e **Mayotte** (Shimaore: Maore, IPA: [maˈore]; Malagasy: Mahori) eilean, département agus région fo smachd na Frainge. Tha e suidhichte anns na h-Eileanan Comoros anns a' Chuan Innseannach, ri tuath Madagascar. Se Mamoudzou am prìomh-bhaile.

Anns a' bhliadhna 2012 bha timcheall air 212,645 duine a’ fuireach ann am Mayotte, tha Mamoudzou am baile as motha a tha ann.

Tha Mayotte cho mòr ri 374 cilemeatair ceàrnagach.

## Départements

Roinn-seòrsa:Départements na Frainge
Roinn-seòrsa:Régions na Frainge
Roinn-seòrsa:Eileanan
Roinn-seòrsa:Territoires d'outre-mer
Nord (département)

'S e département na Frainge a tha ann an **Nord** (Fleamais: Noorderdepartement). Tha e na laighe ann an Nord-Pas-de-Calais

Se Lille am prìomh-bhaile.
Pyrénées-Atlantiques

'S e département na Frainge a tha ann am **Pyrénées-Atlantiques** (Basgais: Pirinio Atlantikoak; Gascon: Pirenèus Atlantics). Tha e na laighe ann an Aquitaine.

Se Pau am prìomh-bhaile.
Pyrénées-Orientales

'S e département na Frainge a tha ann am **Pyrénées-Orientales** (Catalanais: *Pirineus Orientals*; Ogsatanais: *Pirenèus Orientals*). Tha e na laighe ann an Languedoc-Roussillon

Se Perpignan am prìomh-bhaile.
Rhône (département)

'S e département na Frainge a tha ann an **Rhône** (Franco-Provençal : Rôno). Tha e na laighe ann an Rhône-Alpes. 'S e Lyon am prìomh-bhaile.
## Bailtean
*Denicé
Saône-et-Loire

'S e département na Frainge a tha ann an **Saône-et-Loire**, suidhichte ann am Bourgogne.

Se Mâcon am prìomh-bhaile.
Sarthe

'S e département na Frainge a tha ann an **Sarthe**. Tha e na laighe ann am Pays-de-la-Loire.

Se Le Mans am prìomh-bhaile.
Savoie (département)

'S e département na Frainge a tha ann an **Savoie** (Arpitan: Savouè d’Avâl, Eadailtis: Savoia, Beurla: Savoy). Tha e na laighe ann an Rhône-Alpes.

Se Chambéry am prìomh-bhaile.
Tarn-et-Garonne

'S e département na Frainge a tha ann an **Tarn-et-Garonne** (Ogsatanais: Tarn e Garona). Tha e na laighe ann an Midi-Pyrénées

Se Montauban am prìomh-bhaile.
Alsace

B' e roinn oifigeil na Frainge a bha agus 's e roinn culturail a tha ann an **Alsace** (Gearmailtis: *Elsaß*). Tha e na laighe ann an taobh an ear na Frainge, faisg air A' Ghearmailt. Chaidh e na phàirt dhen roinn ùr Grand Est còmhla ri Champagne-Ardenne agus Lorraine ann an 2016.

Tha Strasbourg (Straßburg) na phrìomh-bhaile.

## Départements
* Bas-Rhin (Uberelsass, Unterelsàss)
* Haut-Rhin (Oberelsass, Owerelsàss)

## Bailtean

* Bischheim
* Colmar (Kolmar)
* Guebwiller (Gebweiler)
* Haguenau (Hagenau)
* Illkirch-Graffenstaden (Illkirch-Grafenstaden)
* Illzach
* Lingolsheim
* Mulhouse (Mülhausen)
* Saint-Louis (St. Ludwig)
* Saverne (Zabern)
* Schiltigheim
* Sélestat (Schlettstadt)
* Strasbourg (Straßburg)
* Wittenheim

## Iomraidhean
Aquitaine

'S e région na Frainge a tha ann an **Aquitaine** (Ogsatanais: *Aquitània*; Basgais: *Akitania*). Tha e na laighe ann an iar-dheas na Frainge, air crìoch na Spàinne.

Se Bordeaux a tha na phrìomh-bhaile

### Départements
* Dordogne
* Gironde
* Landes
* Lot-et-Garonne
* Pyrénées-Atlantiques
Auvergne

'S e région na Frainge a tha ann an **Auvergne**. Tha e na laighe ann am meadhon na Frainge.

Tha Clermont-Ferrand na phrìomh-bhaile.

### Départements
* Allier (03)
* Cantal (15)
* Haute-Loire (43)
* Puy-de-Dôme (63)
Bourgogne

'S e région na Frainge a tha ann an **Bourgogne** (Arpitan: Borgogne). Tha e na laighe ann am meadhon na Frainge.
 
Tha Dijon na phrìomh-bhaile.

## Départements
*Côte-d'Or (21)
*Nièvre (58)
*Saône-et-Loire (71)
*Yonne (89)
Gallaicis

'S e cànan Innd-Eòrpach Q-Ceilteach a bh' ann an **Gallaicis** a bha air a bhruidhean air an taobh an iar-thuath Iberia mus do ràinig na Ròmanaich.

Roinn-seòrsa:Cànain Cheilteach
Franche-Comté

'S e région na Frainge a tha ann am **Franche-Comté** (Franco-Provençal: Franche-Comtât). Tha e na laighe ann an taobh an ear na Frainge, air a' chrìoch Eilbheiseach. Tha Besançon na phrìomh-bhaile.

## Ann an Leabhraichean
*Le Rouge et le Noir (Stendhal, 1830)

## Départements
* Doubs (25)
* Jura (39)
* Haute-Saône (70)
* Territoire de Belfort (90)
Centre-Val de Loire

'S e *[[région]]* na Frainge a tha ann an **Centre-Val de Loire**. Tha e na laighe ann am meadhon na Frainge. 'S e Centre an 4mh roinn as motha san Fhraing a rèir farsaingeachd uachdair (1d : Midi-Pyrénées, 2na : Rhône-Alpes, 3mh : Aquitaine). 'S e Orléans prìomh-bhaile na roinne.

## Cruinn-eòlas
Anns an Centre-Val de Loire, tha sia sgìrean no *dèpartements*. Am broinn sin, tha 185 paraistean no *cantons* agus 1,842 bailtean no *communes* thairis air 39 151 km2:

* Cher (18)
* Eure-et-Loir (28)
* Indre (36)
* Indre-et-Loire (37)
* Loir-et-Cher (41)
* Loiret (45)

'S e Orléans prìomh-bhaile Centre-Val de Loire agus prìomh-bhaile Loiret.

'S iad na prìomh-bhailtean aig na sgìrean eile Blois, Dreux (Eure-et-Loir), (Loir-et-Cher), Bourges (Cher), Chartres (Eure-et-Loir), Châteauroux (Indre) et Tours (Indre-et-Loire).

Tha crìochan aig Centre-Val de Loire le Auvergne, Bourgogne, Île-de-France, Limousin, Basse-Normandie, Haute-Normandie, Pays de la Loire et Poitou-Charentes.

## Iomraidhean
Île-de-France

'S e région na Frainge a tha ann an **Île-de-France**. Tha e na laighe mu thimcheall Paris. Tha Paris na phrìomh-bhaile.

## Départements
* Paris
* Essonne
* Hauts-de-Seine
* Seine-Saint-Denis
* Seine-et-Marne
* Val-de-Marne
* Val-d'Oise
* Yvelines
## Bailtean
*Claye-Souilly
*Sèvres
*Versailles
Languedoc-Roussillon

'S e région na Frainge a tha ann an **Languedoc-Roussilon** (Catalanais: *Llenguadoc-Rosselló*; Ogsatanais: *Lengadòc-Rosselhon*) Tha e na laighe ann an iar-dheas na Frainge.
 
Tha Montpellier na phrìomh-bhaile.

## Départements
*Aude
*Gard
*Hérault
*Lozère
*Pyrénées-Orientales
Limousin

'S e région na Frainge a tha ann an **Limousin** (Ogsatanais: *Lemosin*). Tha e na laighe ann am meadhon na Frainge.
 
Tha Limoges na phrìomh-bhaile.

## Départements
* Corrèze (19)
* Creuse (23)
* Haute-Vienne (87)
Lorraine

B' e roinn oifigeil na Frainge a bha agus 's e roinn culturail a tha ann an **Lorraine** (Gearmailtis: Lothringen). Tha e na laighe ann an taobh an ear na Frainge, faisg air A' Ghearmailt. Chaidh e na phàirt dhen roinn ùr Grand Est còmhla ri Champagne-Ardenne agus Lorraine ann an 2016.
 
Tha Metz na phrìomh-bhaile.

## Départements
* Meurthe-et-Moselle (54)
* Meuse (55)
* Moselle (57)
* Vosges (88)

## Iomraidhean
Champagne-Ardenne

B' e roinn oifigeil na Frainge a bha ann an **Champagne-Ardenne**. Tha e na laighe ann an taobh a tuath na Frainge.  Chaidh e na phàirt dhen roinn ùr Grand Est còmhla ri Alsace agus Lorraine ann an 2016.
 
Tha Châlons-en-Champagne na phrìomh-bhaile.

## Départements
* Ardennes (08)
* Aube (10)
* Marne (51)
* Haute-Marne (52)

## Iomraidhean
Basse-Normandie

'S e région na Frainge a tha ann an **Basse-Normandie** (Normandaidh an iochdar; Norman: Basse-Normaundie). Tha e na laighe ann an taobh a tuath na Frainge.
 
Tha Caen na phrìomh-bhaile.

## Départements
* Calvados (14)
* Manche (50)
* Orne (61)
Midi-Pyrénées

B' e roinn na Frainge a bha ann am **Midi-Pyrénées** (Ogsatanais: *Miègjorn-Pirenèus*). Tha e na laighe ann an iar dheas na Frainge.
Bha Toulouse na phrìomh-bhaile.

Chaidh e na phàirt dhen roinn ùr Occitanie ann an 2015.

## Départements
* Ariège (09)
* Aveyron (12)
* Haute-Garonne (31)
* Gers (32)
* Lot (46)
* Hautes-Pyrénées (65)
* Tarn (81)
* Tarn-et-Garonne (82)

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Régions na Frainge
Nord-Pas-de-Calais

'S e région na Frainge a tha ann an **Nord-Pas-de-Calais** (Fleamais: Noord-Nauw van Calais). Tha e na laighe ann an tuath na Frainge.
 
Tha Lille na phrìomh-bhaile.

## Départements
* Nord (59)
* Pas-de-Calais (62)
Pays de la Loire

'S e région na Frainge a tha ann am **Pays de la Loire** (Brezhoneg: Broioù al Liger) . Tha e na laighe ann an taobh an iar na Frainge.
 
Tha Naoned na phrìomh-bhaile.

## Départements
* Liger-Atlantel (44) - anns a' Bhreatainn Bheag
* Maine-et-Loire (49)
* Mayenne (53)
* Sarthe (72)
* Vendée (85)
Piocardaidh

'S e région na Frainge a tha ann am **Piocardaidh** (Fraingis: Picardie). Tha e na laighe ann an taobh a tuath na Frainge.
 
Tha Amiens na phrìomh-bhaile.

## Départements
* Aisne (02)
* Oise (60)
* Somme (80)
Provence-Alpes-Côte d'Azur

'S e région na Frainge a tha ann am **Provence-Alpes-Côte d'Azur**. Tha e na laighe ann an iar dheas na Frainge.
 
Tha Marseille na phrìomh-bhaile.

## Bailtean
*Digne-les-Bains

## Départements
* Alpes-de-Haute-Provence (04)
* Hautes-Alpes (05)
* Alpes-Maritimes (06)
* Bouches-du-Rhône (13)
* Var (83)
* Vaucluse (84)
Rhône-Alpes

'S e seann sgìre (*règion)* na Frainge a bh' ann an **Rhône-Alpes**. Bu e Lyon prìomh-bhaile. Tha e na laighe ann an ear-dheas na Frainge.

Tha na *départements* a-nise anns an sgìre ùr Auvergne-Rhône-Alpes. 

## Départements
* Ain (01)
* Ardèche (07)
* Drôme (26)
* Isère (38)
* Loire (42)
* Rhône (69)
* Savoie (73)
* Haute-Savoie (74)
Haute-Normandie

'S e région na Frainge a tha ann an **Haute-Normandie** (Normandaidh an uachdar). Tha e na laighe ann an taobh a tuath na Frainge.
 
Tha Rouen na phrìomh-bhaile.

## Bailtean eile
* Dieppe
* Évreux
* Fécamp
* Le Grand-Quevilly
* Le Havre
* Le Petit-Quevilly
* Mont-Saint-Aignan
* Saint-Étienne-du-Rouvray
* Sotteville-lès-Rouen
* Vernon

## Départements
* Seine-Maritime
* Eure
Corsaca

'S e **Corsaca** (Fraingis: *Corse*; Beurla, Coirsicis is  Eadailtis: *Corsica*) neo **Coirsioca** eilean agus région na Frainge. Tha e suidhichte anns a' Mhuir Mheadhan-thìreach, deas air an Fhraing. Tha Sairdinia mu dheas.

Tha Corsaca cho mòr ri 8,680 cilemeatair ceàrnagach agus mar sin 's e Corsaca an 84mh eilean as motha air feadh an t-Saoghail.

Anns a' bhliadhna 2013 bha timcheall air 322,120 duine a’ fuireach air an eilean fhèin, tha Ajaccio am baile as motha a tha ann, agus am prìomh-bhaile.

## Départements
* Corse-du-Sud
* Haute-Corse

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:régions na Frainge
Roinn-seòrsa:Eileanan
Am Muir Meadhan-thìreach

'S e cuan eadar an Roinn-Eòrpa a Deas, Àisia an Iar, agus Afraga a Tuath a tha anns **a' Mhuir Mheadhan-thìreach**. Nochdaidh an t-ainm cuideachd mar **am Muir Meadhanach**  neo **a' Mhuir Mheadhanach** .

## Na dùthchannan timcheall air

*Sa tuath (bhon iar chun an ear): an Spàinn, an Fhraing, Monaco, an Eadailt, Sloibhìnia, Croàisia, Bosna agus Heartsagobhana, Am Monadh Neagrach, Albàinia, a' Ghrèig agus an Tuirc.
*San ear (bho tuath gu deas): Siria, Leabanon, Iosrael agus Palastain.
*Sa deas (bhon iar chun an ear): Maroco, Aildiria, Tuinisia, Libia agus an Eiphit.
*Eileanan nàiseantach: Malta agus Cìopras.
Tha cuid ranntairean eile ann, leithid Gibraltar, Ceuta and Melilla.

Seo liosta de na 10 eileanan as motha a rèir farsaingeachd

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Muir
Roinn-seòrsa:Afraga
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Álava (provincia)

'S e *[[Roinnean na Spàinne|provincia]]*  na Spàinne a tha ann an **Araba** (IPA: *aˈɾaba*, Spàinntis: *Álava*). Tha e na laighe ann an Dùthaich nam Basgach, ann an ceann a tuath na dùthcha. 'S e Vitoria-Gasteiz a tha na phrìomh-bhaile.  Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1833 le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm. B' e an siostam-riaghalaidh iondail na Frainge a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach na Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh Euskadi i ann an 1978, nuair a sgrìobhadh Bun-reachd ùr. Sìnidh Bizkaia fad 2,963km² agus tha 319,227 duine a' fuireach ann. Le sin, 's e an treas roinn as lugha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an 9mh as lugha a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochain aice le Bizkaia, Burgos, Cantàbria, Gipuzkoa, La Rioja agus Nafarroa. 'S e Basgais agus Spàinntis a tha gam bruidhinn an seo.
## Freumhan an ainm
Tha cuid a luchd-rannsachaidh dhen bheachd gur ann à *Alba* (Gàidhlig: geal) ann an Laideann a tha an t-ainm air sàilleabh gu robh baile Ròmanach san sgìre air an rathad *Ab Asturica Burdigalam* eadar Astorga agus Bordeaux. A dh'aindeoin sin, tha teòiridh eile ann a chanas gur ann à *laua* ann an seann Bhasgais (Gàidhlig: làn) a th e agus gun tàinig am facal gu Basgais mar Araba agus gu Spàinntis mar Álava a rèir fuaimneachadh nan cànan fhèin, leis an alt *al/ar* ann an Arabais.
## Iomraidhean
Poitou-Charentes

'S e région na Frainge a tha ann am **Poitou-Charentes**. Tha e na laighe ann an taobh an iar na Frainge.
 
Tha Poitiers na phrìomh-bhaile.

## Départements
*Charente (16)
*Charente-Maritime (17)
*Deux-Sèvres (79)
*Vienne (86)
A Coruña (provincia)

'S e *[[Roinnean na Spàinne|provincia]]* na Spàinne a tha ann an **A Coruña** (IPA: *a koˈɾuɲa*, Gàidhlig: *Corùna*, Spàinntis: *La Coruña*). Tha e na laighe anns A' Ghàilis, air an àirde an iar-thuath na dùthcha. 'S e Corùna a tha na phrìomh-bhaile.  Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1833 le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm. B' e an siostam-riaghalaidh iondail na Frainge a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh na Gàilise i ann an 1978, nuair a sgrìobhadh Bun-reachd ùr. Sìnidh A Coruña fad 7,950km² agus tha 1,147,124 duine a' fuireach ann. Le sin, 's e an 32mh roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an deicheamh a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochain aice le Lugo agus Pontevedra. 'S e Gailisis agus Spàinntis a tha gam bruidhinn an seo.
## Freumhan an ainm
Tha e coltach gur ann à *Coloniam* ann an Laideann a tha an t-ainm - tha lucas a' ciallachadh *colonaidh* no *acrunia* a tha a' ciallachdh leth-eilean. Tha tèoiridh eile ann a chanas gur e ainm ceilteach a th' ann, bho *Cronos* (Gàidhlig: Cruinne) no *car* (Gàidhlig: Clach) A dh'aindeoin sin, tha cuid ag ràdh gur ann à *Cluniam* ann an Ceiltis-ibearais a tha e. Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.
## Bailtean
*Ferrol
*Padrón
*Santiago de Compostela
## Iomraidhean
Albacete (provincia)

'S e *[[Roinnean na Spàinne|provincia]]*  na Spàinne a tha ann an **Albacete** (IPA: *alβaˈθete*). Tha e na laighe ann an Castilla-La Mancha, ann an ceann a deas na dùthcha. 'S e Albacete a tha na phrìomh-bhaile. Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1833 le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm. B' e an siostam-riaghalaidh iondail na Frainge a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh Chastilla la Mancha i ann an 1978, nuair a sgrìobhadh Bun-reachd ùr. Sìnidh Albacete fad 14,918km² agus tha 402,318 duine a' fuireach ann. Le sin, 's e an 9mh roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an 35mh a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochain aice le Alacant, Almería, Ciudad Real, Cuenca, Granada, Jaén, Murcia agus València. 'S e dìreach Spàinntis a tha ga bruidhinn an seo.

## Freumhan an ainm
Tha e coltach gur ann à *الباسيتي* (Al-Basit)  ann an Arabais a tha an t-ainm, a tha a' ciallachadh *làn* no *rèidh*. Tha cruth na tìre a' gabhail ri seo. Tha fuaimneachadh an ainm air atharrachadh fad nan linntean: tha an connrag *s* air atharrachadh gu θ, rud a tha a' tachairt daonnan sa chànan sin. Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.

## Bailtean
*Albacete
*Alcaraz

## Iomraidhean
Alacant (provincia)

'S e *[[Roinnean na Spàinne|provincia]]*  na Spàinne a th' ann an **Alacant** (IPA: *alaˈkant*, Spàinntis: *Alicante*). Tha e na laighe ann an València, air an àirde an ear-dheas na dùthcha. 'S e Alacant a tha na phrìomh-bhaile.  Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1833 le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm. B' e an siostam-riaghalaidh iondail na Frainge a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach na Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh València i ann an 1978, nuair a sgrìobhadh Bun-reachd ùr. Sìnidh Alacant fad 5,817km² agus tha 1,934,127 duine a' fuireach ann. Le sin, 's e an 41mh roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an ceathramh tè a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochain aice le Albacete, Murcia agus València. 'S e Spàinntis, Catalanais a tha gam bruidhinn an seo.
## Freumhan an ainm
Tha cuid a luchd-rannsachaidh dhen bheachd gur ann à *Ἂκρα Λευκῆ*, (Akra Leukḗ) no *Λευκῆ Ἂκρα*, (Leukḗ Akra) (Gàidhlig: Rubh Geal) ann an Greugais a tha an t-ainm air sàilleabh gu robh baile Cartagach san sgìre o chionn fhada. Dh'atharrach na Ròmanaich an t-ainm gu *Lucentum* agus as an dèidh chaidh atharrachadh gu *ألَلَقَنْت* (Al- Laqant) ann an Arabais. 'S ann dìreach as an fhoirm seo a thàinig an t-ainm a thathar a' cleachdadh an latha an-diugh ann an Catalanais.  Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.

## Bailtean
*Alacant
*Benidorm

## Iomraidhean
Almería (provincia)

'S e *[[Roinnean na Spàinne|provincia]]* na Spàinne a tha ann an **Almería** (IPA: *almeˈɾi.a* no *aɾmeˈɾi.a, al-*). Tha e na laighe ann an Andalusia, air an àirde an ear-dheas na dùthcha. 'S e Almería a tha na phrìomh-bhaile.  Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1833 le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm. B' e an siostam-riaghalaidh iondail na Frainge a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach na Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh Andalusia i ann an 1978, nuair a sgrìobhadh Bun-reachd ùr. Sìnidh Almería fad 8,775km² agus tha 702,819 duine a' fuireach ann. Le sin, 's e an 27mh roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an 23mh tè a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochain aice le Granada agus Murcia. 'S e Spàinntis a tha ga bruidhinn an seo.
## Freumhan an ainm
Tha luchd-rannsachaidh uile dhen bheachd gur ann à *المريّة* (Al-Mari'yah) ann an Arabais a tha an t-ainm, agus gu bheil sin a’ ciallachadh Tùr na faire. Thogadh an t-seann bhaile shuas air bàrr cnuic gu math àrd os cionn a' phort ann am meadhan Almería, rud a bheir cuideam dhan teòiridh seo. A dh' aindeoin sin, tha cuid eile dhen bheachd gur ann à **المرية** ach gu bheil sin a’ ciallachadh Sgàthan na Mara. Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.

## Iomraidhean
Ávila (provincia)

'S e *[[Roinnean na Spàinne|provincia]]* na Spàinne a tha ann an **Ávila** (IPA: *aβila*). Tha e na laighe ann an Castilla y León, ann am meadhan na dùthcha. 'S e Ávila a tha na phrìomh-bhaile.  Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1833 le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm. B' e an siostam-riaghalaidh iondail na Frainge a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh Chastilla y León i ann an 1978, nuair a sgrìobhadh Bun-reachd ùr. Sìnidh Ávila fad 8,050km² agus tha 172,704 duine a' fuireach ann. Le sin, 's e an 30mh roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an ceathramh as lugha a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochain aice le Cáceres, Madrid, Salamanca, Segovia, Toledo agus Valladolid. 'S e dìreach Spàinntis a tha ga bruidhinn an seo.
## Freumhan an ainm
'S ann connspaideach 's a tha freumh-fhaclachd an ainm. Tha e coltach gur ann à *Obila* no *Abula* ann am punagais no Basgais a tha a' ciallachadh cnoc no crìoch. Dh'atharraich na Ròmanaich an t-ainm gu *Abila/Abela* ann an Laideann. A dh'aindeoin sin, tha cuid a' gràdh gur ann às a' Ghotais *Awilô* no *Awila*, ged nach eil mòran dhaoine a' gabhail ri sin. Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn. 
## Iomraidhean
Badajoz (provincia)

'S e *[[Roinnean na Spàinne|provincia]]* na Spàinne a tha ann am **Badajoz** (IPA: *baðaˈxoθ*, Estremeñu: *Baajós*). Tha e na laighe ann an Extremadura, ann an ceann a deas na dùthcha. 'S e Badajoz a tha na phrìomh-bhaile.  Chaidh an roinn a chruthachadh ann an 1833 le Javier de Burgos, a bha na Rùnaire na Stàite agus Leasachaidh aig an àm. B' e an siostam-riaghalaidh iondail na Frainge a chleachd e mar mhodal. Chuireadh a-steach na Coimhearsnachd fèin-riaghlaidh Andalusia i ann an 1978, nuair a sgrìobhadh Bun-reachd ùr. Sìnidh Badajoz fad 21,766km² agus tha 693,921 duine a' fuireach ann. Le sin, 's e an roinn as motha na Spàinne a thaobh talmhainn agus an 24mh a thaobh àireimh-sluaigh. Tha crìochain aice le Cáceres, Ciudad Real, Córdoba, Huelva, Sevilla agus A' Phortagail. 'S e Spàinntis dìreach a tha ga bruidhinn an seo.
## Freumhan an ainm
Tha luchd-rannsachaidh dhen bheachd gur ann à *ﺑﻂﻠﻴﻮﺱ* (batalyaws) ann an Arabais a tha an t-ainm. Bheireadh sin *Áite Làidir* no *Daingneachadh* dhuinn sa Ghàidhlig. A dh'aindeoin sin, tha teòiridh eile ann a chanas gur e dìreach an t-seann ainm Ròmanach *Pax Augusta* air arabachadh a th' ann am Badajoz le *B*  air sàilleabh nach robh *P* anns a’ chànan aca: ‘S e Imala a tha air a’ phròiseas sin. Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.
## Bailtean
*Fuente de Cantos
*Medellín

## Iomraidhean

## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas Sgìreil