open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Richard Kuhn

B' e **Richard Kuhn** (Vienna 3 an Dùbhlachd 1900 - 1 an Lùnasdal Heidelberg 1967) Ceimigear às A' Ghearmailt. Fhuair e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd anns a' bhliadhna 1938.

## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ostair
George de Hevesy

B' e**George de Hevesy**, (Magyar: Hevesy György, Budapest 1885 - Freiburg im Breisgau 1966), Ceimigear às an Ungair. Fhuair e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd anns a' bhliadhna  1943. A bharrachd air sin, 's e an siathamh Iùdhach a choisinn an Duais Nobel ann an Ceimigeachd a-riamh a bh'ann.

## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ungair
Roinn-seòrsa:Iùdhaich
Arne Tiselius

B' e ceimigear às  An t-Suain a bha ann an **Arne Tiselius** (Stockholm 10 an Lùnastal 1902–Uppsala 29 an Dàmhair 1971).

Rannsaich e bith-cheimigeachd fo Theodor Svedberg aig Oilthigh Uppsala. Chaidh e na ollamh an siud ann an 1938 is ceannard roinn na bith-cheimigeachd ann an 1946. Chaidh a thaghadh mar leas-cheannard Fonndas Nobel ann an 1947 is mar cheannard ann an 1960.

## Urraman

Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1948 airson na h-obrach aige air electrophoresis is meadhg na fala.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Suain
James Batcheller Sumner

B' e ceimigear às  na Stàitean Aonaichte a bha ann an **James Batcheller Sumner** (Canton (Massachusetts) 19 an t-Samhain 1887 -  Buffalo (Eabhraig Nuadh) 12 an Lùnasdal 1955). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1946, còmhla ri Wendell Meredith Stanley agus John Howard Northrop.

## Aistean co-cheangailte
* Duais Nobel

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
William Giauque

B' e ceimigear à Canada a bha ann an **William Giauque** (Niagara Falls, Ontario, 12 an Cèitean 1895– Berkeley, Calafòrnia, 28 am Màrt 1982). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1949 airson na h-obrach aige air ceimigeachd aig tèothachdan fìor ìosal.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine à Canada
John Howard Northrop

B' e **John Howard Northrop** (Yonkers, Eabhraig Nuadh 5 an t-Iuchar 1891 - Wickenburg, Arizona, 27 an Cèitean 1987) an ceamaigear-bith Aimearaganach a fhuair an Duais Nobel ann an Ceimigeachd sa bhliadhna 1946 (còmhla ri James Batcheller Sumner agus Wendell Meredith Stanley) airson an obrach aca air beirmearan. Rugadh Northrop ann an Yonkers, faisg air Eabhraig Nuadh, agus chaidh e gu Oilthigh Cholumbia far an d'fhuair e dotaireachd ann an ceimigeachd ann an 1915. Chaochail Northrop ann an Wickenberg, Arizona, an 1987.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Sir Robert Robinson

B' e ceimigear à  Sasainn a bha anns an Ridire **Robert Robinson** (Chesterfield, 13 an t-Sultain 1886-Great Missenden, 8 an Gearran 1975).

Chaidh e dhan Oilthigh Mhanchester ann an 1902 is thòisich e a theusais fo W. H. Perkin, Jr ann an 1905. Chaidh e na Sgoilear an Taisbeanadh 1851 ann an 1907 is leas-òraidiche ann an 1909. Chruthaich Oilthigh Shydney ann an Astràilia cathair ùr anns a' cheimigeachd ann an 1912 is ghabh Robinson e nuair nach robh e ach 26 bliadhna a dh'aois. Rannsaich e olaichean eucalyptus an siud. Thill e a Shasainn ann an 1915 nuair a chaidh e na àrd-ollamh aig Oilthigh Liverpool. Aig àm a' Chogaidh Mhòir dh'obraich e còmhla ri British Dyes Ltd, is dh'imrich e dhan Oilthigh Huddersfield far an robh e na Stiùiriche Rannsachaidh, dhan Oilthigh Chill Rìmhinn ann an 1920 is thill e a Mhanchester ann an 1922. An dèidh do ghreis aig Colaiste Oilthigh Lunnainn eadar 1928 is 1930, dh'imrich e dhan Oilthigh Oxford agus chaidh e na àrd-ollamh Waynflete an dèidh Perkin a bhàsaich ann an 1929. Rannsaich e teòiridh na ceimigeachd fhàs-bheairteach an siud is dh'obraich e air phenicillin aig àm an Dàrna Chogaidh. An dèidh do chogadh stèidhich e an t-iris *Tetrahedron* an deach fhoillseachadh le Pergamon Press aig Robert Maxwell. Leig e a dhreuchd dheth sna 1950an ach sgrìobh e fèin-eachdraidh is leabhar-ionnsachaidh mu cheimigeachd fhàs-bheairteach còmhla ri E. D. Morgan a chaidh fhoillseachadh an dèidh a bhàis ann an 1975.

## Urraman
Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1947. Bha e na cheann-suidhe a' Chomainn Cheimigeach eadar 1939 agus 1941.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Cinn-suidhe a' Chomainn Cheimigeach
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Otto Hahn

**Otto Hahn**, (Frankfurt 8 am Màrt 1879 - Göttingen 28 an t-Iuchar 1968) Ceimigear às a' Ghearmailt. Fhuair e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd anns a' bhliadhna 1944.

## Aistean Co-cheangailte
* Duais Nobel
* Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan Gearmailteach
Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt
Leopold Ružička

B’ e ceimigear à Croàisia a bh’ ann an **Lavoslav (Leopold) Stjepan Ružička** (Vukovar, 13 an t-Sultain 1887 - Mammern, 26 an t-Sultain 1976). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd còmhla ri Adolf Friedrich Johann Butenandt anns a' bhliadhna 1939.

## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Daoine à Croàisia
Roinn-seòrsa:An Eilbheis
Otto Paul Hermann Diels

B' e ceimigear às  a’ Ghearmailt a bha ann an **Otto Paul Hermann Diels** (Hamburg 23 am Faoilleach 1876–Kiel 7 am Màrt 1954).

Tha e ainmeil airson an iom-obrachaidh Diels–Alder, a thionnsgail e còmhla ris an oileanach aige, Kurt Alder.

Bha e fhèin na oileanach aig Oilthigh Humboldt Berlin far an do sgrìobh e a theusais fo Carl Fischer is far an deach e na cheannard Roinn Cheimigeachd ann an 1913. Dh'imrich e dhan Oilthigh Kiel is dh'fhoillsich e agus Alder an iom-obrachadh ainmeil ann an 1928. Leig e dheth a dhreuchd ann an 1944 ach thill e ann an 1946 an t-oilthigh ath-thogail an dèidh do chogaidh. Leig e dheth a dhreuchd a-rithist ann an 1946.

## Urraman

Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1950, còmhla ri Kurt Alder. Chaidh sràid ann an Kiel ainmicheadh air.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Kurt Alder

B' e ceimigear Gearmailteach a bha ann an **Kurt Alder** (Königshütte 10 an t-Iuchar 1902–Köln 20 an t-Ògmhios 1958).

Dh'ionnsaich e ceimigeachd aig Oilthigh Bherlin is Oilthigh Kiel, far an do sgrìobh e a theusais, *Über die Ursachen der Azoester-reaktion* ('Mu adhbharan an iom-obrachadh azoester') fo Otto Diels. Chaidh e na leughadair is òraidiche an siud ach dh'fhàg e Kiel ann an 1936 is chaidh e do Leverkusen, far an do dh'obraich e air rubair fuadan airson IG Farben. Chaidh e gu Cologne ann an 1940 far an do dh'fhuirich e. Chaochail e gu h-obann ann an 1958.

Tha e ainmeil airson an iom-obrachaidh Diels–Alder, a thionnsgail e còmhla ri Otto Diels is
bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1950 air a shon còmhla ri Otto Diels.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt
Hermann Staudinger

B' e  ceimigear às a' Ghearmailt a bha ann an **Hermann Staudinger** (Worms 23 am Màrt 1881–Freiburg im Breisgau 8 an t-Sultain 1965). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1953 airson a nuadh-lorgan ann an ceimigeachd mhòr-mhoileciuileach.

Rugadh e ann am Worms is bha e na oileanach aig Oilthigh Halle. Chaidh e na ollamh ann an Karlsruhe ann an 1907 agus dh'obraich e aig an ETH ann an Zürich eadar 1912 is 1926, far an do rinn e obair chudromach air poilimearan. As dèidh sin chaidh e gu Oilthigh Fhreiburg far an do mhair e fad a bheatha.

Ann an 1920, mhol Staudinger gun robh moileciuilean glè mhòr is glè throm ann an stuthan mar rubar. Aig an àm siud, chreid luchd-saidheans gun robh agragaidean de moileciuilean beaga a bha ann an rubar agus poilimearan eile. Chleachd Staudinger viscometry is dhearbhaich e a bheachd-bharail.
## Leabhraichean
* *Die Ketenen* ('Na Ceiteanan', 1912)
* *Anleitung zur organischen qualitativen Analyse* ('Ro-ràdh do dh'anailis chàileachdail fàs-bheairteach', 1923)
* *Tabellen zu den Vorlesungen über allgemeine und anorganische Chemie* ('Clàraichean airson òraidean air ceimigeachd choitcheann agus ceimigeachd neo-fhàs-bheairteach', 1927)
* *Die hochmolekularen organischen Verbindungen, Kautschak und Cellulose* ('Na co-thàthaidhean àrd-mhoileciuileach, rubar agus ceallalos', 1932)
* *Organische Kolloidchemie* ('Ceimigeachd na colloidean fàs-bheairteach', 1940)
* *Makromolekulare Chemie und Biologie* ('Ceimigeachd mòr-mhoileciuileach agus bith-eòlas mòr-mhoileciuileach', 1947)
* *Vom Aufstand der technischen Sklaven* ('Aramach na tràille theicnigeach', 1947)
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt
Archer Martin

B' e ceimigear à Sasainn a bha ann an **Archer Martin** (Lunnainn 1 am Màrt 1910–Llangarron 28 an t-Iuchar 2002). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1952, còmhla ri Richard Synge air sgàth 's gun do dh'innlich iad cròmatografaidh pàirteachaidh, dòigh na h-anailis far an tèid na co-phàirtean a sgaradh a-rèir an sgaoilteachd.

Rugadh e ann an Lunnainn is dh'fhulaing e le doille-fhaclan nuair a bha e glè òg. Dh'ionnsaich e bith-cheimigeachd aig Oilthigh Chambridge is rinn e a dhotaireachd an siud. Nuair a dh'obraich e airson Comann Rannsachadh Gnìomhachas na Clòimhe ann an Leeds, dh'innlich e cròmatografaidh pàirteachaidh. Dh'imrich e gu Boots ann an Nottingham, far an robh e na cheannard roinn bith-cheimigeachd, ann an 1946, is do Chomhairle Rannsachaidh Mheidigeach ann an 1948. Thill e gu gnìomhachas ann an 1959 nuair a chaidh e na stiùiriche Abbotsford Laboratories. Chaochail e ann an 2002.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte
Edwin Mattison McMillan

B' e **Edwin Mattison McMillan** (Redondo Beach Calafòrnia 18 an t-Sultain 1907 -  El Cerrito, Calafòrnia 7 an t-Sultain 1991) Ceimigear às na Stàitean Aonaichte. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1951 còmhla ri Glenn Theodore Seaborg. Rinn e neiptiunium ann an 1940, a' chiad eileamaid as dèidh uranium san clàr pillteach agus thionnsgail e an sioncrotron. Còmhla ri Glenn T. Seaborg, Joseph W. Kennedy agus Arthur Wahl rinn e cuideachd plutonium-238 ann an 1940. Ann an 1945, gu neo-eisimeileach bho Volodymyr Veksler, chruthaich McMillan an synchrotron.

## Aistean co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Glenn Theodore Seaborg

B' e ceimigear às na Stàitean Aonaichte a bha ann an **Glenn Theodore Seaborg** (Suanais: *Glenn Teodor Sjöberg*, Ishpeming Michigan, 19 an Giblean 1912–Lafayette, Calafòrnia, 25 an Gearran 1999).

Bha e na oileanach aig UCLA agus Oilthigh Bherkeley, far an do sgrìobh e a theusais. Theagaisg e aig Berkeley, agus bha e an sàs anns a' Phròiseact Mhanhattan. Bha e na Sheannsalair Oilthigh Bherkeley eadar 1958 is 1961 agus chaidh e na cheannard Coimisean Lùtha Atamach ann an 1961 far a mhair e gu ruige 1971.

Còmhla ri Edwin McMillan, Joseph W. Kennedy agus Arthur Wahl rinn e plutonium-238 ann an 1940. Ann an 1944 rinn e ameireagium còmhla ri sgioba eile agus ro-innis e gum bu sreath coltach ri sreath nan lantanach a bha anns na h-eileamaidean an dèidh do dh'actinium, sreath nan actanach.

## Urraman
Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1951, còmhla ri Edwin Mattison McMillan.
Seach an Duais Nobel, bhuannaich e am Bonn Nàiseanta an Saidheans ann an 1991 is chaidh seaborgium, eileamaid 106, ainmicheadh air.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan às na Stàitean Aonaichte
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Roinn-seòrsa:Pròiseact Mhanhattan
Vincent du Vigneaud

B' e **Vincent du Vigneaud** (Chicago (Illinois) 18 an Cèitean  1901 - Ithaca (Eabhraig Nuadh) 11 an Dùbhlachd 1978) Ceimigear às na Stàitean Aonaichte. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1955.

## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Linus Pauling

B' e ceimigear agus fiosaigiche às Aimearaganach a bh’ ann an **Linus Carl Pauling**. Tha e ainmeil airson a theòiridh an tàthaidh ceimigeach, a dh'fhoillsich e mar *The Nature of the Chemical Bond* ann an 1947 agus structar nan grunnan-feòla. Rugadh e ann an 1901 is bha e na oileanach aig Oregon Agricultural College is Caltech far an do sgrìobh e a theusas. Thill e a Chaltech as dèidh obrach còmhla ri Arnold Sommerfeld ann am Munich, is Erwin Schrödinger agus Peter Debye ann an Zürich.
B' e esan a stiùirich Martin Karplus tron dotaireachd aige.
Chaochail e ann an 1994.

## Urraman

Fhuair e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1954 airson obrach mu dheidhinn ceanglaichean ceimigeach. Ann an 1962, fhuair e an Duais Nobel a-rithist (Sìth) airson obrach an aghaidh dhearbhaidhean air armachd dhadmannach. Cha robh a-riamh ann ach dithis, Marie Curie agus Linus Pauling a fhuair dà dhiofar Dhuais Nobel. 

Dh'ainmicheadh dreag, 4674 Pauling, air.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Duais Nobel airson Sìthe
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Sir Cyril Norman Hinshelwood

'S e ceimigear à Sasainn a th' ann an **Cyril Norman Hinshelwood** (Lunnainn 19 an t-Ògmhios 1897 - Lunnainn 9 an Dàmhair 1967). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1956, còmhla ri Nikolay Nikolayevich Semyonov.

## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte
Alexander Todd

B’ e ceimigear Albannach a bh’ ann an **Alexander Robertus Todd** neo **Iarla Todd** (Glaschu 2 an Dàmhair 1907 – Cambridge 10 am Faoilleach 1997). Rugadh e ann an Glaschu agus chaidh e don oilthigh an sin.

## Tràchdasan
Rinn e dà thràchdas. Sgrìobh e a' chiad thràchdas aig an Oilthigh Fhrankfurt mu dheidhinn searbhagan dhomblais.
Ann an Oxford sgrìobh e an dàra thràchdas mu dheidhinn stuthan-datha a lorgar ann an dìtheanan.
## Dreuchd

Bha e na Ollamh Ceimigeachd Fhàs-Bheairteach aig an Oilthigh Chambridge bho 1944 gu 1972.
Dh'obraich e an structar beòthamain B12 a-mach ann an 1955.

Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd anns a' bhliadhna 1957 airson an obair aige mu dheidhinn niùicliotaidean agus an co-cnàmhaidhean.

## Aistean co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Lord Alexander R. Todd
Roinn-seòrsa:Glaschu
Richard Synge

B' e ceimigear is bith-cheimigear à Sasainn a bha ann an **Richard Synge** (West Kirby 28 an Dàmhair 1914-Norwich  18 an Lùnasdal 1994). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1952, còmhla ri Archer Martin.

Bha e na sgoilear aig Colaiste Winchester is dh'ionnsaich e saidheans nàdarra aig Oilthigh Chambridge. Sgrìobh e an tràchdas aige, air ceimigeachd olainn, aig Oilthigh Chambridge agus Oilthigh Leeds, far an do thionnsgail e dòighean airson measgachaidhean anailiseachadh còmhla ri Archer Martin. Chaidh e na cheannard Institiud Rowett aig Oilthigh Obar Dheathain ann an 1948.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte
Nikolay Nikolayevich Semyonov

'S e Ceimigear agus Ollamh às An Ruis a th’ann **Nikolay Nikolayevich Semyonov** (Ruiseis: Никола́й Никола́евич Семёнов, Saratov 15 an Giblean 1896 - Mosgo 25 an t-Sultain 1986). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1956, còmhla ri Sir Cyril Norman Hinshelwood.

## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ruis
Frederick Sanger

B' e ceimigear à Sasainn a bh’ ann am **Frederick Sanger** (Rendcomb, 13 an Lùnasdal 1918–Cambridge, 19 an t-Samhain 2013). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd anns a' bhliadhna 1958. Choisinn e an duais seo a-rithist ann an 1980, an turas seo còmhla ri Paul Berg agus Walter Gilbert.

Dh'ainmicheadh an t-Ionad Sanger ann an Hinxton faisg air Cambridge air.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte
Melvin Calvin

B' e ceimigear às na Stàitean Aonaichte a bha ann am **Melvin Ellis Calvin** (Saint Paul, Minnesota, 8 an Giblean 1911–Berkeley, Calafòrnia, 8 am Faoilleach 1997). Tha e ainmeil air sgàth 's do bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1961 airson na h-obrach aige air co-choslachadh carbon dà-ogsaid ann am plantaichean.

Rugadh e ann am Minnesota agus dh'ionnsaich e ceimigeachd aig Michigan College of Science and Technology. Sgrìobh e an tràchdas aige aig Oilthigh Mhinnesota fo George Glockler. An dèidh sin, dh'obraich e comhla ri Michael Polanyi ann am Manchester air foto-cheimigeachd. Dh'imrich e do Oilthigh Chalafòrnia Berkeley ann an 1937 far an do mhair e gus do chaochail e.

Tha e nas ainmeil airson na h-obrach air carbon-14, a chleachd e na pròiseasan ceimigeach ann am foto-cho-chur a thuigsinn.
## Beatha phearsanta
B' e an seachdamh Iùdhach a choisinn an Duais Nobel ann an Ceimigeachd a-riamh a bh' ann.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Roinn-seòrsa:Iùdhaich
Max Perutz

B' e ceimigear às an Ostair a bha ann am **Max Ferdinand Perutz** (Vienna 19 an Cèitean 1914–Cambridge 6 an Gearran 2002). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1962 còmhla ri John Kendrew airson na h-obrach aca air structaran nam pròtain cruinneach.. A bharrachd air sin, 's e an t-ochdamh Iùdhach a choisinn an Duais Nobel ann an Ceimigeachd a-riamh a bh'ann.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ostair
Roinn-seòrsa:Iùdhachd
Willard Frank Libby

B' e ceimigear às na Stàitean Aonaichte a bh' ann an **Willard Frank Libby** (Grand Valley, 17 an Dùbhlachd 1908–Los Angeles, 8 an t-Sultain 1980). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1960 airson na h-obrach aige air deiteadh rèidio-charboin.

Bha e na oileanach aig Oilthigh Chalifornia Berkeley far an do sgrìobh e an tràchdas aige ann an 1933. An dèidh don obair air am Pròiseact Manhattan chaidh e na ollamh aig Oilthigh Chicago ann an 1945 far an do dh'obraich e gus deach e na bhall United States Atomic Energy Commission. Thill e gu saoghal nan sgoilear ann an 1959 aig Oilthigh Chalifornia Los Angeles.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Karl Ziegler

Bha **Karl Ziegler** (Helsa 26 an t-Samhain 1898 - Mülheim an der Ruhr 12 an Lùnasdal 1973) ’na ceimigear às a’ Ghearmailt. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1963, còmhla ri Giulio Natta airson na h-obrach aca air catailistean airson poilimearan a cho-chur.

## Aistean co-cheangailte
* Duais Nobel
* Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt
Giulio Natta

B' e **Giulio Natta** (Imperia 26 an Gearran 1903–Bergamo 2 an Cèitean 1979) Ceimigear às An Eadailt. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1963, còmhla ri Karl Ziegler airson na h-obrach aige air catailistean airson poilimearan a cho-chur.

## Aistean co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às an Eadailt
Dorothy Crowfoot Hodgkin

B' e **Dorothy Crowfoot Hodgkin** (Cairo 12 an Cèitean 1910 – Ilmington 29 an t-Iuchar 1994) Ceimigear à Sasainn. Bhuannaich i an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1964. S' e dìreach an treas tè a chiosinn an duais seo a bh'innte.

## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte
Roinn-seòrsa:Daoine às an Èipheit
Robert Burns Woodward

B' e ceimigear às na Stàitean Aonaichte a bha ann an **Robert Burns Woodward** (Boston (Massachusetts) 10 an Giblean 1917–Cambridge (Massachusetts) 8 an t-Iuchar 1979). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1965 airson obrach ann an co-chur fàs-bheairteach.

Bha e na oileanach aig MIT ach an sin chaidh e a dh'Oilthigh Harvard is mhair e an siud air feadh a chùrsa-obrach. Dh'fhàs e ainmeil air sgàth 's gun do rinn e co-thàthaidhean nàdarra, mar cholesterol is beòthaman B12, anns an deuchainn-lann. Sgrìobh e cuideachd, còmhla ri Roald Hoffmann, na riaghailtean Woodward–Hoffmann a tha mìneachadh na ceimigeachd diofraichte fo bhuaidh teasa no solais.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Manfred Eigen

'S e ceimigear às  A' Ghearmailt a th’ ann am **Manfred Eigen** (Bochum 9 an Cèitean 1927). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1967, còmhla ri Ronald George Wreyford Norrish agus George Porter airson na h-obrach aca air iom-obrachaidhean glè luath.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan Gearmailteach
Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt
George Porter

B' e **George Porter** neo **Baron Porter of Luddenham** (Stainforth 6 an Dùbhlachd 1920 – Canterbury 31 an Lùnasdal 2002) ceimigear à Sasainn.

## Beatha
Bha e na oileanach aig an Oilthigh Leeds agus sgrìobh e an trachdas aige fo Ronald Norrish aig an Oilthigh Chambridge. Bho 1954 gu 1966 bha e na ollamh aig an Oilthigh Sheffield agus an-sin ann an UCL.

## Urraman

Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1967, còmhla ri Ronald George Wreyford Norrish agus Manfred Eigen. Bha e cuideachd na sheannsalair na Oilthigh Leicester o 1984 do 1995.

Tha Comharra-Tìre Ceimigeachd Nàiseanta a' cuimneachadh e ann an Colaiste Impireil Lunnainn, far an robh e na chathraiche na Ionad airson Saidheansan Foto-moileciuileach.
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Sasainn
Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte
John Kendrew

B' e **John Kendrew** (Àth nan Damh 24 am Màrt 1917–Cambridge 23 an Lùnastal 1997) ceimigear à Sasainn. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1962, còmhla ri Max Perutz airson na h-obrach aca air structaran nam pròtainean cruinneach.
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte
Ronald George Wreyford Norrish

B' e **Ronald George Wreyford Norrish** (Cambridge 9 an t-Samhain 1897 – Ibidem 7 an t-Ògmhios 1978) Ceimigear à Sasainn. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1967, còmhla ri George Porter agus Manfred Eigen.

## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Sasainn
Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte
Derek H. R. Barton

B' e **Derek Harold Richard Barton** (Gravesend 8 an t-Sultain 1918 – College Station (Texas) 16 am Màrt 1998) Ceimigear à Sasainn. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1969, còmhla ri Odd Hassel.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte
Lars Onsager

B' e **Lars Onsager** (Oslo 27 an t-Samhain 1903  – Coral Gables (Florida) 5 an Dàmhair 1976) ceimigear agus fiosaigiche à Nirribhidh.

## Beatha

Bha e oileanach aig an Institiud Nirribheach Teicneolais far an dh'ionnsaich e einnseanaireachd cheimigeach.

Dh'obraich e mar chuidiche airson Peter Debye aig an ETH ann an Zürich o 1926 gu 1928 nuair a ghluais e do na Stàitean Aonaichte.

Chaidh e na ollamh aig Oilthigh Yale ann an 1945.

## Urraman

Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1968.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine à Nirribhidh
Odd Hassel

B' e ceimigear agus fiosaigiche à Nirribhidh a bha ann an **Odd Hassel** (Christiania 17 an Cèitean 1897–Oslo 11 an Cèitean 1981).

Rugadh e ann an Oslo is ann an 1915, chaidh e dhan Oilthigh Oslo. Rannsaich e còmhla ri Kazimierz Fajans ann am Munich is sgrìobh e a theusais aig Oilthigh Bherlin. Thill e do dh'Oslo far an do rannsaich e ceimigeachd neo-fhàs-bheairteach is co-chruthachd (*conformation*) nam moileciuilean fhàs-bheairteach. Dh'fhoillsich e a chiad toraidhean rè an dàrna Cogadh, nuair a chur na Nàsaich e ann an grèim. Chaidh a shaoradh ann an 1944. San 50an rannsaich e co-thàthadairean aiseag teairrds.

## Urraman
Chaidh Òraid Hassel Chomann Ceimigeachd Nirribhidh ainmicheadh air.
Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1969 airson obrach air co-chruthachd, còmhla ri Derek H. R. Barton.
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine à Nirribhidh
Gerhard Herzberg

B' e ceimigear a bha anns an t-Onorach **Gerhard Herzberg** (25 an Dùbhlachd, 1904 ann an Hamburg – Ottawa, 3 am Màrt, 1999). Rugadh agus thogadh e anns a' Ghearmailt, ach chaidh e do Chanada ann an 1935 leis an suidheachadh poileatagach. Fhuair e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd anns a' bhliadhna 1971.
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:Daoine à Canada
Luis F. Leloir

B' e ceimigear às an Argantain a bha ann an **Luis Federico Leloir** (Paris 6 an t-Sultain 1906–Buenos Aires 3 an Dùbhlachd 1987). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1970. A bharrachd air sin, 's e a' chiad fhear aig an robh Spàinntis a choisinn an duais seo a bh' ann.

Rugadh e ann am Paris ann an 1906 agus dh'imrich a theaghlach, a bha às an Argantain o thùs, gu an Argantain nuair a bha e dà bhliadhna a dh'aois.
Dh'ionnsaich e leigheas aig Oilthigh Bhuenos Aires is an dèidh sin dh'obraich e fo Bernard Houssay a bhuannaich an Duais Nobel ann an Leigheas ann an 1947. Rannsaich e beirmearan ann an Cambridge còmhla ri Malcolm Dixon agus rannsaich e co-bheirmearan anns na Stàitean Aonaichte eadar 1943 is 1945 an dèidh don Riaghaltas na Argantaine Houssay a chur à dreuchd. Thill e gu an Argantain airson institiud ùr agus prìobhaideach a stiùireadh, is e air stèidheachadh le taic bho Houssay. Rannsaich e bith-cheimigeachd siùcairean an siud.

## An t-Institiud

Tha an t-Institiud Luis Leloir airson rannsachaidh ann an saidheansan beatha a stiùirich e an dèidh 1947 fhathast ann am Buenos Aires.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às an Argantain
Christian B. Anfinsen

B' e ceimigear às na Stàitean Aonaichte a bha ann an **Christian Boehmer Anfinsen** (Monessen, Pennsylvania, 26 am Màrt 1916–Randallstown, Maryland, 14 an Cèitean 1995). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1972, còmhla ri Stanford Moore agus William H. Stein airson na h-obrach aca air a' phròtain, ribonuclease, a tha giullachd RNA.

## Poileataigs
B' e neach-iomairt a bha cuideachd ann. Chuidich e leis a' chùmhnant a bhac deuchainnean bomaichean niùclasach, is dh'iomairt e an aghaidh a' chogaidh ann am Viet Nam. Ann an 1981 chaidh e na cheannard comataidh nan Còraichean Daonna aig an Acadamh Nàiseanta nan Saidheans is shiubhal e còmhla ri buill eile don Argantain airson 11 luchd-saidheans a shàbhaladh on riaghaltas armach aig Jorge Videla.

## Ceanglaichean a-mach
* 

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Wendell Meredith Stanley

B' e ceimigear às  na Stàitean Aonaichte a bha ann an **Wendell Meredith Stanley** (Ridgeville Indiana 1904–Salamanca 1971). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1946, còmhla ri James Batcheller Sumner agus John Howard Northrop.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Geoffrey Wilkinson

B' e **Geoffrey Wilkinson** (Todmorden 14 an t-Iuchar 1921 – Lunnainn 26 an t-Sultain 1996) Ceimigear à Sasainn. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1973, còmhla ri Ernst Otto Fischer.

## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte
Paul J. Flory

B' e **Paul John Flory** (Sterling (Illinois)  19 an t-Ògmhios 1910 - Big Sur (Calafòrnia) 9 an t-Sultain 1985) Ceimigear às na Stàitean Aonaichte. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1974.

## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Vladimir Prelog

B’ e **Vladimir Prelog** (Sarajevo 23 an t-Iuchar 1906 – Zürich 7 am Faoilleach 1998) Ceimigear à Croàisia. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1975, còmhla ri John Warcup Cornforth.

## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às an Iùgoslabh
Roinn-seòrsa:An Eilbheis
John Warcup Cornforth

B' e Ceimigear à Astràilia a bh’ ann an **John Warcup Cornforth** (far-ainm "Kappa") (7 an t-Sultain 1917 - 8 an Dùbhlachd 2013). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1975, còmhla ri Vladimir Prelog.

Tha e ainmeil airson an obair aige mu structaran trì-sheallach de bheirmearan ann an catalais de dh'iom-obrachaidhean.

## Beatha
Rugadh Cornforth ann an Sydney, New South Wales. B' e athair an tidsear John Warcup Cornforth a rugadh ann an Sasainn agus a choisinn ceum bho Oilthigh Oxford. B' e a mhàthair Hilda Eipper (1887–1969). Bu i ogha Christopher Eipper, Gearmailteach a bha na mhiseanaraidh agus na mhinistear Clèireach a thàinig à New South Wales ann an 1832.

Thogadh Cornforth ann an Sydney agus a-mach air an dùthaich air taobh tuath New South Wales ann an Armidale.

Nuair a bha e 10 bliadhna a dh'aois, mhothaicheadh gun robh e a' fàs bodhar. 'S e otosclerosis, galar anns a' chluais, a bha as coireach.

## Aistean co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine à Astràilia
Ilya Prigogine

B' e **Ilya Romanovitch Prigogine** (Ruisis: Илья́ Рома́нович Приго́жин, Mosgo, 25 am Faoilleach 1918 – A' Bhruiseal, 28 an Cèitean 2003) uachdaran, fiosaigiche agus ceimigear às an Ruis. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1977.

## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Luchd-saidheans Ruiseanach
Roinn-seòrsa:Daoine às a' Bheilg
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ruis
William Nunn Lipscomb

B' e ceimigear às na Stàitean Aonaichte a bha ann an **William Nunn Lipscomb Jr**.

Tha e ainmeil airson an obair aige mu bhòron.

Rugadh e ann an Cleveland, Ohio ann an 1919. Bha e na oileanach aig Oilthigh Kentucky le bursaraidh ciùil. Chluich e a' chlàirneid. Sgrìobh e an tràchdas aige fo Linus Pauling aig Caltech. Theagaisg e aig Oilthigh Minnesota eadar 1946 is 1959 agus chaidh e na ollamh aig Oilthigh Harvard ann an 1960. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1976.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
William H. Stein

B' e ceimigear às na Stàitean Aonaichte a bha ann an **William Howard Stein** (Eabhraig Nuadh, Eabhraig Nuadh, 25 an t-Ògmhios 1911–2 an Gearran 1980). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1972, còmhla ri Stanford Moore agus Christian B. Anfinsen airson na h-obrach aca air ribonuclease, a' phròtain a tha giullachd RNA. A bharrachd air sin, 's e an naoidheamh Iùdhach a choisinn an Duais Nobel ann an Ceimigeachd a-riamh a bh' ann.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Roinn-seòrsa:Iùdhaich
Ernst Otto Fischer

B' e **Ernst Otto Fischer** (München 10 an t-Samhain 1918 – Ibidem 23 an t-Iuchar 2007) Ceimigear às A' Ghearmailt. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1973, còmhla ri Geoffrey Wilkinson.

## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt
Peter D. Mitchell

B' e ceimigear à Sasainn a bha ann am **Peter Dennis Mitchell** (Mitcham 29 an t-Sultain 1920–Bodmin 20 an Giblean 1992). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1978.

Rannsaich e aig Oilthigh Dhùn Èideann agus ann an 1962 cheannaich e Glynn House ann an Cardinham, faisg air Bodmin, a' Chòrn, agus stèidhich e an Glynn Research Institute còmhla ri Jennifer Moyle ann an 1965 far an do rannsaich iad ceimi-osmòsis, agus choisinn Mitchell (ach cha do choisinn Moyle) an Duais Nobel airson an obrach seo. Bha Mitchell na stiùiriche rannsachaidh gu 1987.

## Foillseachaidhean
*Mitchell, P. (1961): Coupling of phosphorylation to electron and hydrogen transfer by a chemi-osmotic type of mechanism. Nature. Bd. 191, S. 144-148. PMID 13771349 
*Mitchell, P. (1979): Keilin's respiratory chain concept and its chemiosmotic consequences. In: Science. Bd. 206, Nr. 4423, S. 1148-1159. PMID 388618 

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Sasainn
Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte
Walter Gilbert

S e Ceimigear às Na Stàitean Aonaichte a th’ ann **Walter Gilbert** (Boston (Massachusetts) 21 am Màrt 1932). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1980, còmhla ri Paul Berg agus Frederick Sanger.

## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Herbert C. Brown

B' e **Herbert Charles Brown** neo **Herbert Brovarnik** (Lunnainn 22 an Cèitean 1912 – Lafayette (Indiana) 19 an Dùbhlachd 2004) Ceimigear às Na Stàitean Aonaichte. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1979, còmhla ri Georg Wittig.

## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Roinn-seòrsa:Iùdhachd
Paul Berg

S' e ceimigear às na Stàitean Aonaichte a th’ ann am **Paul Berg** (Eabhraig Nuadh 30 an t-Ògmhios 1926). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1980, còmhla ri Walter Gilbert agus Frederick Sanger airson an obrach aige air DNA. Tha e na Àrd-ollamh aig Oilthigh Stanford.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Bruce Merrifield

B' e ceimigear às Na Stàitean Aonaichte a bha ann an **Bruce Merrifield** (Fort Worth, Texas 15 an t-Iuchar 1921–Cresskill, Jersey Nuadh 14 an Cèitean 2006). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1984 airson obrach air co-chur air meatrags soladach.

Bha e na oileanach aig UCLA is chaidh e san Institiud Meadaigeach Rockefeller ann an 1949 far an do dh'obraich e air grunnan-feòla is leasaich e dòigh airson polypeptides a co-chur air taic sholadach is le inneal a tha cur nan ceimigean ris an iom-obrachadh. Dh'fhulaing e le cnàimhseagan nuair a bha e òg is fhuair e leigheasadh le réididheachd. Dh'fhulaing e le aillse a' chraicinn nuair a bha e na bu shine.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Jersey Nuadh
Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Aaron Klug

‘S e ceimigear a th’ann an **Aaron Klug** (Liotuànais: **Aronas Kliugas**).

Rugadh e ann an Liotuàinia agus thogadh e ann an Afraga a Deas.

Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1982 airson a leasachadh micreoscopachd eileactron agus a dhearbhadh structarail nan siostaman de ghrunnan-feòla agus searbhagan niùcleach a tha cudromach ann am bith-eòlas. Bha e na stiùiriche na LMB (MRC Laboratory of Molecular Biology) ann an Cambridge eadar 1986 agus 1996.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte
Roinn-seòrsa:Daoine à Liotuàinia
Roinn-seòrsa:Iùdhaich
Kenichi Fukui

B' e **Kenichi Fukui** (Seapanais: 福井 謙, Nara 4 an Dàmhair 1918 – Kyoto 4 am Faoilleach 1998) Ceimigear agus Ollamh às An t-Seapan. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1981, còmhla ri Roald Hoffmann.

## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às an t-Seapan
Henry Taube

B' e **Henry Taube** (Neudorf (Saskatchewan) 30 an t-Samhain 1915 – Palo Alto (Calafòrnia) 16 an t-Samhain 2005) Ceimigear à Canada. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1983.

## Aistean Co-cheangailte
* Duais Nobel
* Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
John C. Polanyi

‘S e Ceimigear agus fiosaigiche à Canada a th’ann **John Charles Polanyi** (Magyar: Polányi János Károly, Berlin 23 am Faoilleach 1929). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1986, còmhla ri Dudley R. Herschbach agus Yuan T. Lee. Rugadh e ann am Berlin ach bhuineadh an teaghlach aige gus An Ungair.

## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine à Canada
Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:An Ungair
Roinn-seòrsa:Iùdhachd
Roinn-seòrsa:Iùdhaich
Jerome Karle

‘S e Ceimigear às Na Stàitean Aonaichte a th’ann an **Jerome Karle** neo **Jerome Karfunkel** (Eabhraig Nuadh 18 an t-Ògmhios 1918). 
Rugadh e ann an Eabhraig Nuadh agus sgrìobh e a theusais fo Lawrence Brockway aig Oilthigh Mhichigan far an do thachair e ri Isabella Karle (rugadh mar Isabella Lugowski), ceimigear eile, ann an 1942 mus robh iad an sàs anns a' Phròiseact Mhanhattan. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1985, còmhla ri Herbert A. Hauptman airson obrach a rinn iad còmhla ri a chèile ann an Deuchainn-lann Rannsachadh a' Chabhlach. Chaochail e ann an 2013.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Roinn-seòrsa:Iùdhaich
Roinn-seòrsa:Pròiseact Mhanhattan
Herbert A. Hauptman

B' e matamataigear agus ceimigear às Na Stàitean Aonaichte a bha ann an **Herbert Aaron Hauptman** (Eabhraig Nuadh 14 an Gearran 1917–Buffalo 23 an Dàmhair 2011).

Rugadh is thogadh e ann an Eabhraig Nuadh is rinn e ceum ann am matamataig aig Oilthigh Cholumbia. Chaidh e sa' chabhlachd nan Stàitean Aonaichte ann an 1940 is dh'obraich e mar thuairmsear sìde.
Dh'obraich e ann an Deuchainn-lann Rannsachaidh a' Chabhlaich gu ruige 1970. Aig an aon àm sgrìobh e an tràchdas aige, "Algairim Euclaideach *n*-sheallach" fo Jerome Karle aig Oilthigh Mharyland.

Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1985, còmhla ri Karle.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Roinn-seòrsa:Iùdhaich
Donald J. Cram

B’ e **Donald James Cram** (Chester (Vermont) 22 an Giblean 1918 – Palm Desert (Calafòrnia) 17 an t-Ògmhios 2001) Ceimigear às Na Stàitean Aonaichte. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1987, còmhla ri Jean-Marie Lehn agus Charles J. Pedersen.

## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Jean-Marie Lehn

‘S e Ceimigear às An Fhraing a th’ ann **Jean-Marie Lehn** (Rosheim 30 an t-Sultain 1939). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1987, còmhla ri Donald J. Cram agus Charles J. Pedersen.

## Leabhraichean
*J.-M. Lehn: Supramolecular Chemistry – Concepts and Perspectives, Wiley-VCH, Weinheim 1995, ISBN 978-3-527-29311-7
## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às an Fhraing
Johann Deisenhofer

'S e Ceimigear agus fiosaigiche às  A' Ghearmailt a th’ ann **Johann Diesenhofer** (Zusamaltheim  30 an t-Sultain 1940). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1988, còmhla ri Hartmut Michel agus Robert Huber.

## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan Gearmailteach
Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt
Robert Huber

'S e ceimigear às a' Ghearmailt a th' ann an **Robert Huber** (München, 20 an Gearran 1937).

Bha e na oileanach aig an Oilthigh Teicnigeach Munich far an do sgrìobh e a theusais agus a *Habilitation*. Dh'imrich e do dh'Institiud Max Planck ann an 1972. Chaidh e cuideachd na ollamh aig an Oilthigh Teicnigeach Munich ann an 1976. Rannsaich e beirmearan, metallt-beirmearan agus criostal-eòlas nam pròtainean.

Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1988, còmhla ri Hartmut Michel agus Johann Deisenhofer.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt
Hartmut Michel

'S e Ceimigear às  a' Ghearmailt a th’ ann **Hartmut Michel** (Ludwigsburg  18 an t-Iuchar 1948). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1988, còmhla ri Robert Huber agus Johann Deisenhofer. As dèidh seirbheis nàiseanta, leugh e bith-cheimigeachd aig Oilthigh Tübingen.

## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Daoine às a' Ghearmailt
Roinn-seòrsa:Ceimigearan Gearmailteach
Thomas R. Cech

‘S e Ceimigear às Na Stàitean Aonaichte a th’ann **Thomas R. Cech** (Chicago (Illinois) 8 an Dùbhlachd 1947). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1989, còmhla ri Sidney Altman.

## Aistean Co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Sidney Altman

'S e ceimigear à Quebec a th' ann an **Sydney Altman** (Montreal 7 an Cèitean 1939). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1989, còmhla ri Thomas R. Cech airson an obrach air RNA.

Rugadh is thogadh e ann am Montreal is bha e na oileanach aig MIT agus sgrìobh e a thràchdas ann am Boulder, Colorado. An dèidh sin dh'obraich e airson dà bhliadhna aig an LMB ann an Cambridge còmhla ri Sydney Brenner is Francis Crick far an do lorg e fianais gum b' urrainn do RNA obrachadh mar chatailist. Sin as coireach chaidh e na ollamh aig Oilthigh Yale.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine à Canada
Dudley R. Herschbach

‘S e Ceimigear agus Ollamh Frank B. Baird Jr. às Na Stàitean Aonaichte a th’ann **Dudley Robert Herschbach** (San José 18 an t-Ògmhios 1932). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1986, còmhla ri Yuan T. Lee agus John C. Polanyi.

## Aistean Co-cheangailte
* Duais Nobel
* Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Ceanglaichean A-mach
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Roinn-seòrsa:Iùdhaich
Michael Smith

B’ e ceimigear à Canada a bha ann am **Michael Smith** CC, OBC, PhD, LLD (Blackpool 26 an Giblean 1932–Vancouver 4 an Dàmhair 2000). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1993, còmhla ri Kary B. Mullis. Bha e ag obair ann an Oilthigh Columbia Breatannach ann an Canada bho 1956 gum bàs aige ann an 2000.

## Aistean
*Ferrer, J.C., Turano, P., Banci, L., Bertini, I., Morris, I.K., Smith, K.M., Smith, M., Mauk, A.G. (1994). Active site coordination chemistry of the cytochrome c peroxidase Asp235Ala variant: Spectroscopic and functional characterization. Biochem. 33: (25) 7819-7829. 
*Guillemette, J.G., Barker, P.D., Eltis, L.D., Lo, T.P., Smith, M., Brayer, G.D., Mauk, A.G. (1994). Analysis of the biomolecular reducation of ferricytochrome c by ferrocytochrome b5 through mutagenesis and molecular modelling. Biochimie 76: 592-604. 
*Berghuis, A.M., Guillemette, J.G., Smith, M., and Brayer, G.D. (1994). Mutation of tyrosine-67 to phenylamaine in cytochrome c significantly alters the local heme environment. J. Mol. Biol. 235: 1326-1341. 
*Rafferty, S.P., Guillemette, J.G., Smith, M., and Mauk, A.G. (1996). Azide binding and active site dynamics of position-82 variants of ferricytochrome c. Inorg. Chem. Acta.242: 171-177. 
*Woods, A.C., Guillemette, J.G., Parraish, J.C., Smith, M., Wallace, C.J.A. (1996). Synergy in Protein Engineering. Mutagenic manipulation of protein structure to simplify semisynthesis. J. Biol. Chem. 271: (50) 32008-32015. 
*Hildebrand, D.P., Ferrer, J.C., Tang, H.-L., Smith, M., and Mauk, A.G. (1996). Trans effects on cysteine ligation in the proximal His93Cys variant of horse heart myoglobin. Biocchemistry 34: 11598-11605. 
*Hildebrand, D.P., Ferrer, J.C., Tang, H.-L., Luo, Y., Hunter, C.L., Brayer, G.D., Smith, M. and Mauk, A.G. (1996). Efficient coupled oxidation of heme by an active site variant of horse heart myoglobin. J. Am. Chem. Soc. 118: (51) 12909-12915. 
*Maurus, R., Overall, C.M., Bogumil, R., Luo, Y., Mauk, A.G., Smith, M., and Brayer, G.D. (1997). Thermal stabilization of horse heart myoglobin through modification of a hydrophobic cluster in the proximal heme pocket. Biochem. Acta. 1341: 1-13. 

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine à Canada
Roinn-seòrsa:Daoine às an Rìoghachd Aonaichte
George A. Olah

B' e Ceimigear às Na Stàitean Aonaichte a th’ann **George Andrew Olah** (Magyar: *Oláh György András*, Budapest 22 an Cèitean 1927). Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1994 airson "a chuideachadh le ceimigeachd nan carbocat-aidheon". Bha e ainmeil airson an obrach aige air aidheonan de charbon, a tha cudromach ann an ceimigeachd nan haidreacarbonan.

Bha e na sgoilear agus na oileanach anns an Ungair agus dh'imrich e còmhla r' a teaghlach do Chanada an dèidh do lunnadh Sovietach na h-Ungair ann an 1956.
Chaochail e ann an 2017.

## Aistean co-cheangailte
*Duais Nobel
*Duais Nobel ann an Ceimigeachd

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Duais Nobel ann an Ceimigeachd
Roinn-seòrsa:Ceimigearan
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Roinn-seòrsa:Daoine às an Ungair