open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Panevėžys

‘S e baile mòr faisg air Šiauliai, ann an ceann a tuath Liotuàinia a th' ann am **Panevėžys** (IPA:  **pɐn̪ʲɛvʲeːˈʒʲiːs̪**, Pòlais: Poniewież, Làtbhais: Panevēža, Iùdais: פוניבעזש/Ponevezh). Tha e suidhichte ri taobh na h-Aibhne Nevėžis (tha an t-ainm a' ciallachadh *ri taobh na Nevėžis* san Liotuànais), 52m os cionn ìre na mara, anns an roinn Panevėžio Rajono, 132km air falbh bho Vilnius (prìomh-bhaile na dùthcha), 202km bho Klaipėda, 97km bho Kaunas agus 74km bho Želva. Chaidh Panevėžys a chlàradh ann an 1503, nuair a thug an Diùc Aleksandras Jogailaitis cead airson eaglais a thogail dhan bhaile, agus fhuair e còirichean mar bhaile ann an 1837.  Tha 98,612 duine a' fuireach ann. 'S e an còigeamh baile as motha na dùthcha a th'ann cuideachd. 

## Bailtean Co-cheangailte
*  Kalmar
*  Kingston
*  Kolding
*  Lublin
*  Irpin
*  Mytishchi
*  Vinnytsia

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Liotuàinia
Roinn-seòrsa:Bailtean
Šiauliai

‘S e baile mòr faisg air Panevėžys, ann an ceann a tuath Liotuàinia a th' ann an **Šiauliai** (IPA:  **ʃʲɛʊˈlʲɛɪ**, Gearmailtis: *Schaulen*, Pòlais: *Szawle*, Iùdais: *Shavel*/שאַװל, Ruiseis: Шавли). Tha e suidhichte ri taobh Loch Rėkyvos (Liotuànais: Rėkyvos Ežeras), 129m os cionn ìre na mara, anns an roinn Šiaulių Rajono, 94km air falbh bho Vilnius (prìomh-bhaile na dùthcha), 261km bho Klaipėda, 120km bho Kaunas agus 37km bho Želva. Chaidh Šiauliai a stèidheachadh air 22 an t-Sultain 1236, latha Cath Soule a thug àite an seo, agus fhuair e còirichean mar bhaile ann an 1589.  Tha 107,875 duine a' fuireach ann. 'S e an ceathramh baile as motha na dùthcha a th' ann cuideachd. 

## Bailtean Co-cheangailte
*  Baranovichi
*  Częstochowa
*  Etten-Leur
*  Fredericia
*  Jelgava
*  Khmelnytskyi
*  Kaliningrad
*  Kristianstad
*  Omaha
*  Pärnu
*  Teterow

*  Wrocław
*  Xianmen

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Liotuàinia
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Liotuàinia
Klaipėda

‘S e baile mòr agus port cudromach faisg air Palanga, air an àirde an iar Liotuàinia a th' ann an **Klaipėda** (IPA: **kɫɐɪˑpʲeːd̪ɐ**, Gearmailtis: Memel, Laideann: Memela). Tha e suidhichte air caolas far a sruthas an Abhainn Danė dhan Bhaltach, 3m os cionn ìre na mara, anns an roinn Klaipėdos Rajono, 290km air falbh bho Vilnius (prìomh-bhaile na dùthcha), 202km bho Phanevėžys, 198km bho Kaunas agus 139km bho Šiauliai. Chaidh Klaipėda a chlàradh ann an 1252 agus fhuair e còirichean mar bhaile ann an 1254. Cha do chlàradh an t-ainm ann an Liotuànais gu ruige 1413 nuair a sgrìobh an Righ Vytautas Didysis mu dheidhinn àite air an robh Caloypede. Tha 161,300 duine a' fuireach ann. 'S e an treas baile as motha na dùthcha a th'ann cuideachd. 

## Bailtean Co-cheangailte
*  Cherepovec
*  Cleveland
*  Debrecen
*  Gdynia
*  Kaliningrad
*  Karlskrona
*  Kotka
*  Køge
*  Kuji
*  Leipzig
*  Liepāja
*  Lübeck
*  Mannheim
*  Mogilev
*  North Tyneside
*  Odesa
*  Qingdao
*  Rügen
*  Szczecin

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Liotuàinia
Roinn-seòrsa:Bailtean
Horodok

‘S e baile meadhanach air an àirde an iar na h-Ucràine agus bha e na bhroinn na Pòlainn ro 1945, a th’ ann an **Horodok** (Aibidil Cirillach: Городок, Ruisis: Gorodok, Pòlais: Gródek Jagielloński, Liotuànais: Horodokas). The suidhichte aig 256m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne, 24km air falbh bho Lviv, 91km bho Zolochiv, 149km bho Bhuchach agus 594km bho Kyiv, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 15,825  duine a’ fuireach ann. 

## Eachdraidh
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1213 agus fhuair e a chuid chòirichean ann an 1655. Chaochail Diùc Jogaila an seo air 1 an t-Ògmhios 1434. Thachair cathal an seo ann an 1667, far an do chuir feachdan na Ruise ruaig air Arm Co-fhlaitheas na Pòlainn - Liotuàinia. Ann an 1991, thàinig Horodok gu bhith na phàirt de nàisean neo-eisimeileach na h-Ucràine.

## Daoine Ainmeil
*Igor Gorin (1904 - 1982). Seinneadair.
*Ross Martin (1920 - 1981). Actair.
*Franciszek Duszeńko (1925 - 2008). Cruth-ealantair.

## Eòlas-sluaigh
A rèir a' Chunntais-shluaigh a rinneadh ann an 2001, 's e Ucràinis a tha a' mhòr-chuid nan daoine ann an Horodok a' bruidhinn (96.74%), ged a tha mion-chuid ann le Ruisis cuideachd (2.73%).

## Bailtean Co-cheangailte
* Nisko
* Strzyżów

## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne
* Riaghaltas na Sgìre

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:A' Phòlainn
Roinn-seòrsa:Liotuàinia
Roinn-seòrsa:An Roinn-Eòrpa
Roinn-seòrsa:An Ucràin
Roinn-seòrsa:Bailtean anns An Ucràin
Taubaté

‘S e baile mòr air an àirde an ear-dheas Bhraisil, a th’ann an **Taubaté** (Laideann: Taubatea). The suidhichte ann an sgìre mhòr air a bheil Coille a' Chuain Shiar (Portagailis: Mata Atlântica), aig 589m os cionn ìre na mara, ri taobh an rathaid SP-060 Presidente Dutra, eadar Caçapava agus Guaratinguetá, san roinn (Portagailis: região) Ear-dheas, san stàit (Portagailis: estado) São Paulo, 125km air falbh bho Shão Paulo, 123km bho Shanto André, 138km bho Osasco, 280km bho Rio de Janeiro, 462km bho Churitiba agus 843km bho Bhrasília, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 278,686 duine a’ fuireach ann. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1640 le Jacques Félix. Tha an t-ainm a' ciallachadh *talamh àrd* ann an Guaranaidh, bho *taba* (talamh) agus *ybate* (àrd).

## Daoine Ainmeil
* Hebe Camargo (1929 - 2012. Actair.

## Bailtean Co-cheangailte
* Yonezawa
* Wolfsburg

## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Stàite

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Braisil
Roinn-seòrsa:Aimearaga a Deas
Santo André

‘S e baile mòr air an àirde an ear-dheas Bhraisil, a th’ann an **Santo André** (IPA: **sɐ̃twɐ̃ˈdɾɛ**, ainm slàn: Santo André da Borda do Campo, seann ainm: São Bernardo). The suidhichte ann an sgìre mhòr air a bheil Coille a' Chuain Shiar (Portagailis: Mata Atlântica), aig 589m os cionn ìre na mara, air iomall Shão Paulo, eadar São Bernardo do Campo agus Mauá, ann an ceann a tuath dam Billings, san roinn (Portagailis: região) Ear-dheas, san stàit (Portagailis: estado) São Paulo, 123km air falbh bho Taubaté, 29km bho Osasco, 350km bho Rio de Janeiro, 339km bho Churitiba agus 889km bho Bhrasília, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 676,407 duine a’ fuireach ann. Chaidh am baile a stèidheachadh air 8 an Giblean 1553 le João Ramalho. Tha an t-ainm a' ciallachadh *Naomh Anndra* ann am Portagailis.

## Daoine Ainmeil
* Angélica (1973. Actair.

## Bailtean Co-cheangailte
* Battle Creek (Michigan)
* Chengde
* Plzeň
* Sesto San Giovanni
* Takasaki

## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Stàite

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Braisil
Roinn-seòrsa:Aimearaga a Deas
Ålgård

‘S e baile beag faisg air Stavanger air an àirde an iar-dheas Nirribhidh a th’ ann an **Ålgård**. Tha e suidhichte aig ìre na mara san sgìre Jæren, san roinn Rogaland, ri taobh na h-Aibhne Figgjo, eadar loch Edlandsvatnet agus loch Fjermestadvatnet, 302km bho Oslo (prìomh-bhaile na dùthcha), 11km bho Shandnes agus 231km bho Bhergen. Tha mu 9,000 duine a’ fuireach sa bhaile. Chaidh Ålgård a chlàradh airson a' chiad turas ann an 1462 mar Aalægard. 'S e ionad riaghlaidh (Nirribhis: Administrasjonssenter) na sgìreachd Gjesdal a th'ann an Ålgård cuideachd.

## Daoine Ainmeil
*Finn E. Kydland (1943): Eaconamaiche.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Nirribhidh
Ísafjörður

‘S e baile beag air an àirde an iar-thuath Innis Tìle a th’ ann an **Ísafjörður** (IPA: **ˈi:saˌfjœrðʏr̥**). Tha e suidhichte aig 1m os cionn ìre na mara san sgìre Norður-Ísafjarðarsýsla, san roinn Vestfirðir, ri taobh Loch-mara Skutulsfjördur, 222km bho Reykjavík (prìomh-bhaile na dùthcha), agus 234km bho Akureyri. Tha 2,636 duine a’ fuireach sa bhaile. Chaidh Ísafjörður a stèidheachadh san 9mh Linn. 'S e ionad-riaghlaidh na sgìreachd Ísafjarðarbær a th'ann an Ísafjörður cuideachd. Tha e a' buntainn dhan sgìre-phàrlamaid Norðvesturkjördæmi.

## Freumh-fhaclachd
Tha an t-ainm a' ciallachadh Loch Mara na Deighe san chànan aca, bho Ís (Deigh) agus fjörður (Loch mara).
## Eachdraidh
Nochd Ísafjörður ann an caibideil 42 dhen Landnámabók:

*því réðst hann til Ísafjarðar; þar gerðist saga þeirra Þorbjarnar og Hávarðar*

Thug e ionnsaigh air Isafjord; An sin thachair sgeulachd Thorbjörn agus Hávard.

## Daoine Ainmeil
*Ólafur Ragnar Grímsson (1943): Neach-poileataigs.
*Þórhildur Þorleifsdóttir (1945): Actair.
*Albertína Friðbjörg Elíasdóttir (1980) : Neach-poileataigs.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Joensuu
*  Linköping
*  Nanortalik
*  Runavík
*  Tönsberg

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
*Fèis-ciùil Við Djúpið

Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Innis Tìle
Zundert

‘S e baile meadhanach agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) ri taobh na crìochan leis A' Bheilg, ann an ceann a deas Na Tìrean Ìsle a th' ann an **Zundert**. Tha e suidhichte ri taobh na h-Aibhne Aa of Weerijs, faisg air Antwerpen, 11m os cionn ìre na mara, anns an roinn Brabant an Tuath (Duitsis: Noord Brabant), 102km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 72km bho Mhiddelburg, 52km bho Rotterdam, 72km bho Den Haag agus 76km bho Utrecht. Chaidh Zundert a chlàradh airson a' chiad turas ann an 1157 mar Sunderda. Tha 21,263 duine a' fuireach ann. Bidh am farpais fhlùraichean as motha san t-saoghal a' gabhail àite an seo as t-samhradh gach bliadhna.

## Daoine Ainmeil
* Vincent van Gogh (1853 - 1890). Dealbhadair.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Auvers-sur-Oise
*  Zoutleeuw

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
's-Graveland

‘S e clachan sa' choimhearsnachd Wijdemeren, eadar Hilversum agus Amsterdam, ann an cridhe nan Tìrean Ìsle a th' ann an **'s-Graveland**. Tha e suidhichte faisg air Loch Wijde Blik, 3m os cionn ìre na mara, anns an roinn Òlaind an Tuath (Duitsis: *Noord-Holland*), 91km air falbh bho Zundert, 56km bho Rotterdam, 59km bho Den Haag agus 16km bho Utrecht. Chaidh 's-Graveland a chlàradh airson a' chiad turas ann an 1644. Tha 1,250 duine a' fuireach ann. Tha cliù aig an àite seo air feadh na dùthcha leis gu bheil e làn taighean mòra spaideil le gàrraidhean mòra taobh a-staigh nam bailtean air a bheil Buitenplaats. Chaidh 's-Graveland, Loosdrecht agus Nederhorst den Berg a chuir ri chèile ann an 2002 nuair a chruthachadh sgìreachd ùr, Wijdemeren.

## Daoine ainmeil
* Tjalling Koopmans (1910–1985). Eaconamaiche is ceimigear.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Buffalo, Eabhraig Nuadh

'S e **Buffalo** an dàrna baile as motha a tha ann an Eabhraig Nuadh. Anns a’ bhliadhna 2011 bha 261,025 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 183m os cionn ìre na mara.

## Eachdraidh eile
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1801. Chaochail an neach-ciùil Julius Eastman an seo ann an 1990.

## Bailtean Co-cheangailte

## Ceanglaichean A-mach
* www.city-buffalo.com
Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Eabhraig Nuadh
Middelburg

‘S e baile meadhanach agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) faisg air Zierikzee, air an àirde an ear-dheas nan Tìrean Ìsle a th' ann am **Middelburg** (IPA: **mɪdəɫˌbʏrx**, Fraingis: Middelbourg, Laideann: Medioburgum). Tha e suidhichte air leth-eilean eadar dà Chaolas: Veerse Weer ann an ceann a tuath agus Westerschelde ann an ceann a deas, 8m os cionn ìre na mara, anns an roinn Tìr na Mara (Duitsis: Zeeland), 131km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 75km bho Rotterdam, 80km bho Den Haag, 72km bho Zundert agus 123km bho Utrecht. Chaidh Middelburg a chlàradh airson a' chiad turas ann an 844 agus fhuair e a chuid chòirichean (Duitsis: Stadsrechten) ann an 1217. Tha 47,308 duine a' fuireach ann. Tha ministear na h-eaglaise Phròstanach sa bhaile, fear air a bheil Klaas Hendrikse, air leabhar neo dhà a sgrìobhadh far a chanas e nach eil Dia idir ann. ‘S e 'Am Ministear Neo-dhiadhaire' am far-ainm a tha air.

## Daoine Ainmeil
* Balthasar van der Ast (1593 - 1657): Peantair.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Głogów
*  Nagasaki
*  Simeria

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Groot-Ammers

‘S e baile baile san sgìreachd (Duitsis: gemeente) Molenwaard, air iomall Rotterdam, ann an ceann a deas Na Tìrean Ìsle a th' ann an **Groot-Ammers**. Tha e suidhichte ri taobh na h-Aibhne Lek, 1m os cionn ìre na mara, anns an roinn Òlaind a Deas (Duitsis: Zuid-Holland), 49km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 96km bho Mhiddelburg, 133km bho Mhaastricht, 40km bho Den Haag agus 29km bho Utrecht. Chaidh Groot-Ammers a chlàradh airson a' chiad turas ann an 1042. Tha 3,886 duine a' fuireach ann.  Tha an t-ainm a’ ciallachadh sruthadh mòr, bho groot (mòr) agus ammer (sruthadh uisge).

## Daoine Ainmeil
* Klaas Hendrikse (1947). Ministear Neo-dhiadhaire.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Nieuwepoort

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Zandvoort

‘S e baile meadhanach agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) faisg air IJmuiden agus Haarlem, air an àirde an iar nan Tìrean Ìsle a th' ann an **Zandvoort** (IPA: **zɑntfoːrt**, ainm slàn: Zandvoort aan Zee). Tha e suidhichte air oirthir A' Chuain a Tuath le tràighean àlainn air a thaobh, 6m os cionn ìre na mara, anns an roinn Òlaind a Tuath (Duitsis: Noord-Holland), 25km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 50km bho Rotterdam, 36km bho Den Haag, 101km bho Zundert agus 51km bho Utrecht. Chaidh Zandvoort a chlàradh airson a' chiad turas ann an 1100 mar Sandevoerde agus 's ann leis na Van Brederode a bha e gu ruige 1722. Tha 16,603 duine a' fuireach ann. 'S e àite uabhasach cliùiteach taobh turasachd leis gur e  an tràigh bhreàgha as faisg air Amsterdam a th'ann agus o chionns' gu bheil slighe-rèisidh nan càraichean an seo cuideachd. Tha an t-aim a' ciallachadh Àth na Gainmhich, bho dhà fhacal san Duitsis: zand (gainmheach) agus voort (àth).

## Daoine Ainmeil
* Bep Schrieke (1890 - 1945): Neach-poileataigs.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Tilburg

‘S e baile mòr agus sgìreachd (Duitsis: gemeente), faisg air Eindhoven, ann an ceann a deas nan Tìrean Ìsle a th' ann am **Tilburg** (IPA: **tɪlbʏr(ə)x**, Frysk : Tilburch, Laideann: Tilia). Tha e suidhichte ri taobh na h-aibhne Leije, 16m os cionn ìre na mara, anns an roinn  Brabant a Tuath (Duitsis: Noord-Brabant), 92km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 72km bho Delft, 59km bho Rotterdam, 79km bho Den Haag, 60km bho Utrecht agus 89km bho Mhaastricht. Chaidh Tilburg a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 709. Tha 208,429 duine a' fuireach ann.  A bharrachd air sin, ‘s e an siathamh baile as motha na dùthcha a th’ann an Tilburg.

## Daoine Ainmeil
* Theo l'Herminez (1921 - 1997): Peantair.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Emfuleni
*  Lublin
*  Matagalpa
*  Minamiashiagra
*  Puteaux
*  Same
*  Zemun

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Utrecht

'S e baile mòr agus sgìreachd (Duitsis: gemeente), faisg air Amersfoort ann an cridhe nan Tìrean Ìsle a th' ann am **Utrecht** (IPA: ** ytrɛxt**, Frysk: Utert, Laideann: Traiectum ad Rhenum). Tha e suidhichte ri taobh na h-aibhne Vecht, a sruthas dhan Rijn agus Canal air a bheil Amsterdam-Rijnkanaal, 13m os cionn ìre na mara, anns an roinn  (Duitsis: provincie) dhen aon ainm, 35km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 48km bho Rotterdam, 55km bho Den Haag, 123km bho Mhiddelburg agus 77km bho Eindhoven. Tha a h-uile coltas ann gu robh tuineachaidhean an seo ro àm nan Ròmanach agus 's iad na Ròmanaich a thog Caisteal san àite seo mu 50 RC. 'S ann o *uut* (sìos na h-aibhne san Duitsis) agus *traiectum* (*staran* san Laideann) a thàinig an t-ainm. Tha 321,583 duine a' fuireach ann. A bharrachd air sin, 's e an ceathramh baile as motha na dùthcha a th' ann an Utrecht.

## Daoine Ainmeil
* Adriaan Florenszoon Boeyens (1459 - 1523): Pàp bho 1522 gu 1523.
* Jacob van Utrecht (mu 1479 - an dèidh 1525) Peantair.
* Theo van Doesburg (1883 - 1931): Peantair.
* Sylvia Kristel (1952 - 2012): Actair.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Brno
*  Léon

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Groningen

‘S e baile mòr agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) faisg air Leeuwarden agus Assen, air an àirde an ear-thuath nan Tìrean Ìsle a th' ann an **Groningen** (IPA: **ɣroː.nɪ.ŋə(n)**, Fraingis: Groningue, Frysk: Grins, Grunnegs: Grunnen, Laideann/Spàinntis: Groninga). Tha e suidhichte 16m os cionn ìre na mara, anns an roinn (Duitsis: provincie) Groningen, 147km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 202km bho Rotterdam, 198km bho Den Haag, 210km bho Tilburg agus 159km bho Utrecht. Chaidh Groningen a chlàradh airson a' chiad turas ann an 1040 agus stèidheachadh oilthigh an seo ann an 1614. Tha 192,735 duine a' fuireach ann. A bharrachd air sin, ‘s e an seachdamh baile as motha na dùthcha a th’ann an Groningen.
## Eachdraih
Anns na 70an bha an trafaig cho teann sa bhaile gum b' fheudar dhan chomhairle ga roinneadh ann an ceithir sgìre: a-nis, feumaidh dràibhearan an cuairt-rathaid a ghabhail airson a dhol bho sgìre gu sgìre. An latha an-diugh tha 300,000 baighseagalan ann an Groningen an coimeas ri dìreach 75,000 càr agus thathar a' deànamh 61% nan tursan sa bhaile air a' bhaighseagal.
## Daoine Ainmeil
* Etta Palm d'Aelders (1743 - 1799): Boireann-dhligheachas, Sgrìobhadair agus Tè-bhràthaidh.
* Heike Kamerlingh Onnes (1853 - 1926)

## Bailtean Co-cheangailte
*  An Caisteal Nuadh
*  Graz
*  Holland (Michigan)
*  Jabalaya
*  Katowice
*  Kalingrad
*  Murmansk
*  Odense
*  Oldenburg
*  San Carlos
*  Tallinn
*  Tianjin
*  Zlín

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Eindhoven

‘S e baile mòr agus sgìreachd (Duitsis: gemeente), ann an ceann a deas nan Tìrean Ìsle a th' ann am **Eindhoven** (IPA: **ɛi̯nt.ˌɦoː.və(n)**, Laideann: Endhovia). Tha e suidhichte ri taobh na h-aibhnichean Dommel agus Gender, 22m os cionn ìre na mara, anns an roinn Brabant a Tuath (Duitsis: Noord-Brabant), 112km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 88km bho Rotterdam, 107km bho Den Haag, 77km bho Utrecht, 52km bho Bhreda agus 77km bho Mhaastricht. Chaidh Eindhoven a chlàradh airson a’ chiad turas ann an 1232 mar Endehoven, nuair a tug an Diùc Hendrik I à Brabant còirichean (Duitsis: Stadsrechten) dhan bhaile. 'S ann à eind (Duitsis: deireadh) agus hoove (Duitsis: 14 Ha) a th' ann an t-ainm. Tha 218,456 duine a' fuireach ann. A bharrachd air sin, ‘s e an còigeamh baile as motha na dùthcha a th' ann an Eindhoven. 'S e Eindhovens Dagblad a th' ann pàipear-naidheachd a' bhaile.

## Daoine Ainmeil
* Huub Pragt (1961): lùth-chleasaiche agus Eiphit-eòlaiche.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Bayeux
*  Białystok
*  Chinandega
*  Emfuleni
*  Gedaref
*  Minsk
*  Nanjing

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Johannes Vermeer

B' e peantair ainmeil às Na Tìrean Ìsle a bha ann an **Johannes Vermeer** (ainm slàn: Johannes Vermeer van Delft, IPA: **joˈɦɑnəs jɑn vərˈmɪːr**, Delft, 31 an Dàmhair 1632–ibidem, 15 an Dùbhlachd 1675). Phòs e ri Catharina Bolnes ann an 1653. Rugadh e anns Na Tìrean Ìsle ri linn Poblachd nan Seachd Roinnean, nuair a bha an dùthaich uabhasach beairteach.

## Ceanglaichean A-mach
* Vermeer Centrum

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ealain
Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle
Delft

‘S e baile baile mòr agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) air iomall Rotterdam agus Den Haag, ann an ceann a deas Na Tìrean Ìsle a th' ann an **Delft** (IPA: **dɛɫft**, Laideann: *Delphi Batavorum*). Tha e suidhichte ri taobh na h-Aibhne Schie, 1m os cionn ìre na mara, anns an roinn Òlaind a Deas (Duitsis: *Zuid-Holland*), 54km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 100km bho Eindhoven, 55km bho Bhreda, 72km bho Tilburg agus 53km bho Utrecht. Chaidh Delft a chlàradh airson a' chiad turas san 11mh Linn agus fhuair e a chuid chòirichean (Duitsis: *Stadsrechten*) air 15 an Giblean 1246. Tha 99,280 duine a' fuireach ann. 'S ann às a' ghnìomhair Duitsis *delven*, a tha a' ciallachadh mèinneadh, a th'ann ainm a' bhaile. Thoisich obair crèadhadaireachd ann an Delft mu 1640, stuth air a bheil *Delfts blauw* (Gorm à delft).

## Daoine ainmeil
* Johannes Vermeer (1632–1675). Peantair.
* Sandra van Nieuwland (1977): Seinneadair.

## Bailtean co-cheangailte
*  Aarau
*  Adapazari
*  Estelí
*  Freiberg
*  Kefar Sava
*  Tshwane

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Rembrandt

B' e **Rembrandt Harmenszoon van Rijn** (IPA: **rɛmbrɑnt ˈɦɑrmə(n)soːn vɑn ˈrɛin**, Laideann: Rembrandus Hermanni Leidensis, Leiden, 15 an t-Iuchar 1606 - Amsterdam, 4 an Dàmhair 1669) peantair ainmeil às Na Tìrean Ìsle. Phòs e ri Saskia van Uylenburgh ann an 1634. Rugadh e anns Na Tìrean Ìsle ri linn Poblachd nan Seachd Roinnean Aonaichte, nuair a bha an dùthaich uabhasach beairteach.

## Ceanglaichean A-mach
* Rembranthuis

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ealain
Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle
Leiden

‘S e baile mòr agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) faisg air Den Haag ann an ceann a deas nan Tìrean Ìsle a th' ann an **Leiden** (IPA: **lɛi̯.də(n)**, Fraingis: Leyde, Frysk: Leien, Laideann: Lugdunum Batavorum). Tha e suidhichte aig 6m os cionn ìre na mara, eadar Loch t’ Joppe agus Loch Valkenburgse Meer, ri taobh na h-aibhne Rijn, anns an roinn Òlaind a Deas (Duitsis: Zuid-Holland), 36km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 27km bho Rotterdam, 183km bho Ghroningen, 105km bho Eindhoven agus 44km bho Utrecht. Chaidh Leiden a chlàradh airson a' chiad turas ann an 860 mar Leithon agus fhuair e a chuid chòirichean (Duitsis: Stadsrechten) ann an 1266. Stèidheachadh oilthigh an seo ann an 1575 cuideachd. Tha 119,747 duine a' fuireach ann. Tha ann t-ainm Leiden a’ ciallachadh Dùn Lugh, bhon Cheilteach dunum agus lug.

## Daoine Ainmeil
* Rembrandt Harmenszoon van Rijn (1606 – 1669) : Peantair.
* Johannes Diderik van der Waals (1837 - 1923): Eòlaiche-fiosaig

## Bailtean Co-cheangailte
*  Àth nan Damh 
*  Buffalo City
*  Krefeld
*  Juigalpa
*  Toruń

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Balthasar van der Ast

B' e **Balthasar van der Ast** (Middelburg, 1593 - Delft, 7 am Màrt 1657) peantair ainmeil às Na Tìrean Ìsle. Phòs e ri Margrieta Jans van Buijeren air 26 an Gearran 1633. Rugadh e anns Na Tìrean Ìsle ri linn Poblachd nan Seachd Roinnean, nuair a bha an dùthaich uabhasach beairteach.

## Ceanglaichean A-mach

## Iomraidhean


van der Ast, Balthasar
van der Ast, Balthasar
Piet Mondriaan

B' e peantair ainmeil às Na Tìrean Ìsle a bha ann am **Piet Mondrian** (ainm slàn: Pieter Cornelis Mondriaan, IPA: **piːt ˈmɔndriaːn**, Amersfoort, 7 am Màrt 1872–Eabhraig Nuadh, 1 an Gearran 1944). Cha do phòs e a-riamh agus cha robh clann aige. Thug Theo van Doesburg, ceannard agus fear-stèidhichidh De Stijl buaidh mhòr air Mondriaan, ged an do sgar iad a-mach à chèile mu dheireadh thall o chionn 's gun do thoisich van Doesburg ri loidhnichean trastanach a chleachdadh sna dealbhan aige.

## Ceanglaichean a-mach
* Mondriaan Fonds

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ealain
Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle
Pieter Stoop

S' e peantair ainmeil às Na Tìrean Ìsle a th'ann am **Pieter Stoop** (ainm slàn: Petrus Jacobus Maria Stoop, Breda, 18 am Faoilleach 1946). Fhuair e a chuid fhoghlaim ann an Tilburg eadar 1962 is 1966, is ann am Maastricht eadar 1966 is 1972 far an do bhuannaich e duais a' bhaile airson ealain lèirsinneach agus e a' fuireach is ag obair an-dràsta ann an Eindhoven.

## Ceanglaichean a-mach
* 

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ealain
Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle
Amersfoort

‘S e baile mòr agus sgìreachd (Duitsis: gemeente), faisg air Utrecht ann an cridhe nan Tìrean Ìsle a th' ann an **Amersfoort** (IPA: **aːmərsfʊːrt**, Frysk: Amersfoart). Tha e suidhichte ri taobh na h-aibhne Eem, a sruthas dhan Loch Eemmeer, 8m os cionn ìre na mara, anns an roinn  (Duitsis: provincie) Utrecht, 42km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 68km bho Rotterdam, 74km bho Den Haag, 123km bho Bhreda agus 80km bho Eindhoven. Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turas ann an 1028 agus fhuair e a chuid chòirichean (Duitsis: Stadsrechten) bho Hendrik van Vianden, Easbaig Utrecht, ann an 1259. ‘S ann à Amer (seann ainm na h-aibhne) agus voorde (àth san Duitsis) a th’ann an t-ainm. Tha 149,653 duine a' fuireach ann. A bharrachd air sin, ‘s e an dàrna bhaile as motha na roinne agus an 17mh fear as motha na dùthcha a th’ann an Amersfoort.

## Eachdraidh
Chaochail an t-Eòlaiche-fiosaig Frits Zernike an seo ann an 1966.

## Daoine Ainmeil
* Piet Mondriaan: (1872 - 1944) Peantair.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Liberec

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Bep Schrieke

B' e neach-poileataigs às Na Tìrean Ìsle a bha ann am **Bep Schrieke** (ainm slàn: Bertram Johannes Otto Schrieke, Zandvoort, 18 an t-Sultain 1890–Lunnainn,12 an t-Sultain, 1945). Dh'ionnsaich e eachdraidh agus eòlas na h-Innd-Innse (Duitsis: *Indonesiëkunde*) airson a bhith na oifigear thall thairis is fiù 's bha e na ollamh corp-eòlais cultarail san oilthigh ann am Batavia (Jakarta an latha an-diugh) agus ann an Amsterdam. 'S e duine gu math foghlaimte a bh'ann is sgrìobh e mòran mu dheidhinn chultair na h-Innd-Innse. A bharrachd air sin, bha e na mhinistear an fhoghlaim san Riaghaltas aig Hendrikus Colijn sna 30an agus an uair sin 's e ceannard Institiùd Rìoghail Tropaigeach nan Tìrean Ìsle bho 1938 gus a bhàsaich e na fhògarrach ann an Lunnainn ri linn An Dàrna Cogaidh ann an 1945.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:An Innd-Innse
Roinn-seòrsa:Poileataigs
Roinn-seòrsa:Foghlam
Theo van Doesburg

B' e sgrìobhadair, ailtire agus peantair ainmeil às Na Tìrean Ìsle a bha ann an **Theo van Doesburg** (ainm tùsail: Christian Emil Marie Küpper, IPA: **teɪɔ vɑn ˈdusbʏrx**, Utrecht, 30 an Lùnasdal 1883–Tavau, 1 an Gearran 1931). Phòs e trì tursan: ri Agnita Feis ann an Amsterdam (1910–1917), ri Lena Milius ann an Tilburg (1917–1923), ri linn a' Chogaidh Mhòir, agus ri Nelly van Moorsel ann am Paris (1928). Thug e buaidh mhòr air Piet Mondriaan, ged an do sgar iad a-mach à chèile mu dheireadh thall o chionn ’s gun do thoisich van Doesburg ri loidhnichean trastanach a chleachdadh sna dealbhan aige. 'S e esan a stèidhich am buidheann-ealain air an robh De Stijl ('An Stoidhle').

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ealain
Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle
Breda

‘S e baile mòr agus sgìreachd (Duitsis: *gemeente*) faisg air Tilburg agus Strijen ann an ceann a deas nan Tìrean Ìsle a th' ann am **Breda** (IPA: **bre.ˈdaː**, Fraingis: Bréda, West-Brabants: Bredao). Tha e suidhichte 9m os cionn ìre na mara, aig inbhir na h-aibnichean Aa agus Mark, anns an roinn Brabant a Tuath (Duitsis: Noord-Brabant), 88km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 43km bho Rotterdam, 63km bho Den Haag, 52km bho Eindhoven agus 61km bho Utrecht. Chaidh Breda a chlàradh airson a' chiad turas san 11mh Linn agus fhuair e a chuid chòirichean (Duitsis: Stadsrechten) ann an 1252. Tha 178,280 duine a' fuireach ann. A bharrachd air sin, ‘s e an naoidheamh baile as motha na dùthcha a th’ ann am Breda. Tha Breda ainmeil ann an saoghal an ealain leis gun do rinn Diego Velazquez sàr dhealbh ann an 1634 mu strìochd a’ bhaile ri linn a’ chogaidh eadar An Spàinn agus Na Tìrean Ìsle. Bha Teaghlach Rìoghail na h-Alba, Na Stiùbhartaich, nan tàmh ann am Breda fad an 17mh linn agus fiù 's chuir Teàrlach II ainm do chòrdadh an seo ann an 1660 mus do thill e dhachaigh. Tha ann t-ainm Breda a’ ciallachadh Aa leathann, bho brede (leathann) agus Aa, ainm na h-aibhne.

## Daoine Ainmeil
* Pieter Brueghel Mòr (1525–1569): Peantair.
* Còirnealair Parker (1909–1997): Manaidsear Elvis Presley.
* Pieter Stoop (1946): Peantair.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Orange
*  Wrocław

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Fairport, Eabhraig Nuadh

‘S e baile ann an ceann a tuath nan Stàitean Aonaichte a th’ ann an **Fairport**. Tha e suidhichte ann am Monroe County, Eabhraig Nuadh. Anns a’ bhliadhna 2010 bha 5,353 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 144.5m os cionn ìre na mara.

## Eachdraidh eile
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1867.

## Daoine Ainmeil
* Phillip Seymour Hoffman, actair (1967)

## Ceanglaichean A-mach
* www.village.fairport.ny.us

Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Eabhraig Nuadh
Breukelen

‘S e baile san sgìreachd (Duitsis: gemeente) Stichtse Vecht, faisg air Utrecht ann an cridhe nan Tìrean Ìsle a th' ann am **Breukelen** (IPA: **brøːkələn**). Tha e suidhichte ri taobh na h-aibhne Vecht agus Loch Loodsdrechtse Plassen, 2m os cionn ìre na mara, anns an roinn  (Duitsis: provincie) Utrecht, 23km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 45km bho Rotterdam, 49km bho Den Haag, 67km bho Bhreda agus 88km bho Eindhoven. Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turas ann an 720 mar Attingahem agus nochd an t-ainm Breukelerhof  ann an 953. Tha 14,635 duine a' fuireach ann. Thugadh ainm a' bhaile seo gu Brooklyn sna Stàitean Aonaichte nuair a bha Eabhraig Nuadh fhathast fo bhuaidh nan Tìrean Ìsle san 17mh Linn.

## Daoine Ainmeil
* Rutger Hauer: (1944) Actair.

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Rutger Hauer

'S e cleasaiche às Na Tìrean Ìsle  a bh' ann an **Rutger Oelsen Hauer** (Breukelen, 23 am Faoilleach 1944–19 an t-Iuchar 2019).  Chaidh e dhan sgoil ann an Amsterdam agus an uair sin gu colaiste dràma an siud cuideachd, air a bheil *Kleinkunstacademie* 'Acadamh an Ealain Bheag'. Dh'fhàs e ainmeil san dùthaich aige fhèin fad na 60an air sàilleabh sreath telebhisein air an robh *Floris*, a rinn e còmhla ri Paul Verhoeven agus b' ann anns an fhilm *Blade Runner* a stiùirich Ridley Scott a bha a ròl as ainmeile. Chaochail e ann an 2019.

## Ceanglaichean a-mach
*Rutger Hauer
## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Cleasaichean nam film
Sylvia Kristel

B' e cleasaiche às na Tìrean Ìsle  a bh' ann an **Sylvia Maria Kristel** (Utrecht, 28 an t-Sultain 1952 - Amsterdam, 18 an Dàmhair 2012). Bha i gu math ainmeil fad na 70an airson an fhiolm Emmanuelle. Chaochail i le aillse ann an 2012.

## Iomraidhean


Kristel, Sylvia
Kristel, Sylvia
Laren

‘S e baile agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) faisg air Hilversum, ann an cridhe nan Tìrean Ìsle a th' ann an **Laren**. Tha e suidhichte eadar Loch Eemmeer agus Loch Loosdrecht, 13m os cionn ìre na mara, anns an roinn Òlaind an Tuath (Duitsis: Noord-Holland), 26km air falbh bho Amsterdam, 64km bho Rotterdam, 65km bho Den Haag agus 20km bho Utrecht. Chaidh Laren a chlàradh airson a' chiad turas ann an 1085. Tha 10,982 duine a' fuireach ann. Chaochail am peantair Maurits Cornelis Escher an seo ann an 1972.

## Daoine Ainmeil
* Tamara Brinkman (1978): Actair
## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Leeuwarden

‘S e baile mòr agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) faisg air Sneek ann an ceann a tuath nan Tìrean Ìsle a th' ann an **Leeuwarden** (IPA: **leˑˌwɑrdə(n)**, Frysk: Ljouwert, Stadfries: Liwwadden, Liotuànais: Leuvardenas). Tha e suidhichte aig ìre na mara, anns an roinn (Frysk: provinsje) Fryslân, 110km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 168km bho Rotterdam, 160km bho Den Haag, 210km bho Tilburg agus 190km bho Utrecht. Chaidh Leeuwarden a chlàradh airson a' chiad turas san 8mh Linn agus fhuair e a chuid chòirichean (Duitsis: stadsrechten) ann an 1435. Tha 96,578 duine a' fuireach ann. 

## Daoine Ainmeil
* Mata Hari (1876 - 1917): Actair agus Tè-bhràthaidh.
* Maurits Cornelis Escher (1898 - 1972): Dealbhadair agus Peantair.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Oryol

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Rochester, Eabhraig Nuadh

Is e baile mòr air taobh an tuath Na Stàitean Aonaichte ann an Eabhraig Nuadh a tha ann an **Rochester**. Anns a’ bhliadhna 2011 bha 210,855 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 154m os cionn ìre na mara.

## Eachdraidh eile
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1803.

## Daoine Ainmeil
* John Lithgow, actair, (1945)
* Hugh O'Brian, actair, (1925)

## Bailtean Co-cheangailte
* Rennes, A' Bhreatann Bheag, An Fhraing
* Würzburg, A' Ghearmailt
* Caltanissetta, An Eadailt
* Rehovot, Iosrael
* Kraków, A' Phòlainn
* Bamako, Màili
* Port Láirge, Èirinn
* Novgorod, An Ruis
* Hamamatsu, An t-Seapan
* Puerto Plata, Poblachd Dhoiminicia
* Xianyang, An t-Sìn
* Alytus, Liotuàinia

## Ceanglaichean A-mach
* www.cityofrochester.gov

Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Eabhraig Nuadh
Paul Verhoeven

'S e Stiùiriche nam Fiolm às Na Tìrean Ìsle  a th'ann am **Paul Verhoeven** (IPA: **pʌu̯l vərˈɦuvə(n)**, Amsterdam, 18 an t-Iuchar 1938). Dh'fhàs e ainmeil san dùthaich aige fhèin fad na 60an air sàilleabh sreath telebhisein air an robh Floris, a rinn e còmhla ri Rutger Hauer. Phòs e ri Martine Tours ann an 1967. Rinn e Zwartboek (Gàidhlig: Leabhar Dubh) còmhla ri Carice van Houten ann an 2005, am film na bu shoirbheachaile a bh' ann a-riamh san dùthaich.

## Iomraidhean


Verhoeven, Paul
Maurits Cornelis Escher

B' e **Maurits Cornelis Escher** (IPA: **mʌurɪts kɔrˈneːlɪs ˈɛʃər**, Leeuwarden, 17 an t-Ògmhios 1898 - Laren, 27 am Màrt 1972) peantair ainmeil às Na Tìrean Ìsle. Phòs e ri Jetta Umiker ann an 1924.

## Ceanglaichean A-mach
* M.C. Escher

## Iomraidhean


Escher, Maurits Cornelis
Escher, Maurits Cornelis
Pieter Brueghel Mòr

B' e **Pieter Brueghel** (IPA: **:pitəɾ ˈbɾøːɣəl**, Laideann: Petrus Bruegel senex, Breda, mu 1525 - A' Bhruiseal, 9 an t-Sultain 1569) peantair ainmeil às Na Tìrean Ìsle. Phòs e ri Mayken Coecke van Aelst. Thug Hieronymus Bosch, a chaochail deich bliadhna mus do rugadh e, buaidh mhòr air.

## Ceanglaichean A-mach
* Pieter Bruegel

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ealain
Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle
Baruch Spinoza

B' e Neach-teagaisg, fear-saidheans agus feallsanach a bh' ann an **Baruch Spinoza** (Laideann: *Benedictus de Spinoza*, Eabhra: ברוך שפינוזה, Amsterdam 24 an t-Samhain 1632–Den Haag 21 an Gearran 1677). Thogadh e ann an Jodenbuurt, a' choimhearsnachd Iùdhach ann an Amsterdam, agus bhuineadh a theaghlach dhan a' Phortagail. Fhoillseachadh an *Ethica, ordine geometrico demonstrata*, ann an 1677, dìreach an dèidh a bhàis.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Feallsanaich Duitseach
Roinn-seòrsa:Iùdhaich
Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle
Syracuse, Eabhraig Nuadh

‘S e baile mòr ann an ceann a tuath Na Stàitean Aonaichte ann an Eabhraig Nuadh a tha ann an **Syracuse**. Tha e suidhichte ann am meadhan na stàite. Anns a’ bhliadhna 2011 bha 145,170 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 116m os cionn ìre na mara.

## Eachdraidh eile
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1825.

## Daoine Ainmeil
* Tom Cruise, actair, (1962)
* Rod Serling, sgrìobhadair, (1924-1975)

## Bailtean Co-cheangailte
* Tampere, Suòmaidh
* Taiz, Iemen
* Fuzhou, An t-Sìn
* Chiayi City, Tai-Bhàn

## Ceanglaichean A-mach
* www.syracuse.ny.us

Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Eabhraig Nuadh
Sandra van Nieuwland

'S e seinneadair ainmeil às na Tìrean Ìsle a th' ann an **Sandra van Nieuwland** neo **Sandra Newland** (Delft, 16 an Gearran 1977). Bhuannaich i an fharpais-ciùil 'The Voice of Holland' ann an 2012. Tha triùir mac aice.

## Iomraidhean



van Nieuwland, Sandra
van Nieuwland, Sandra
van Nieuwland, Sandra
Ramses Shaffy

B' e actair agus seinneadair ainmeil às na Tìrean Ìsle a bh' ann an **Ramses Shaffy** (Arabais: رمسيس شافى, Neuilly-sur-Seine, 29 an Lùnasdal 1933 - Amsterdam, 1 an Dùbhlachd 2009). Bhuinneadh Shaffy do theaghlach àrdanach eadar-nàiseanta leis gur e riochdaire-dioplòmasach às an Èipheit a bh' ann athair agus bana-iarla le freumhan san Ruis agus sa Phòlainn a bh' ann a mhàthair. Dh'fhàs a mhàthair tinn leis a' Chaitheimh nuair a bha Shaffy sia bliadhna a dh'aois is b' fheudar dha a dhol gu Utrecht gu taigh piuthar a mhàthar. Gu dòrainneach, chaidh an ceòl air feadh na fìdhle agus aig a cheann thall chuireadh e fo chùram na Stàite ann an Leiden. Chaidh e gu Sgoil Ciùil ann an 1952 agus ann an 1962 chuir e buidheann dràma air dòigh, air an robh Shaffy Chantante (Gàidhlig: Shaffy a' seinn). Bha e uabhasach soirbheachail fad na 60an agus na 70an san dùthaich aige fhèin, ach bha trioblaid le deoch làidir na lùib an ceann thall. Cha do dh'aidich e a-riamh gur e co-shèorsach a bh' ann. Chaochail e ann an 2009 le aillse an t-slughain. 'S e Zing, Vecht, Huil, Bid, Lach, Werk En Bewonder (Gàidhlig: Seinn, Sabaid, Dèan gàire, Gul, Dèan ùrnaigh, Obair agus Saoil) bho 1970 a bh' ann an t-òran a bu shoirbheachaile a bh' aige a-riamh.

## Iomraidhean


Shaffy, Ramses
Shaffy, Ramses
Shaffy, Ramses
Shaffy, Ramses
Shaffy, Ramses
Shaffy, Ramses
Shaffy, Ramses
Mata Hari

B' e dannsair agus tè-bhuairidh ainmeil às na Tìrean Ìsle a bh' ann am **Mata Hari** (fìor ainm: Margaretha Geertruida Zelle, Leeuwarden, 7 an Lùnasdal 1876 - Vincennes, 15 an Dàmhair 1917). 
Ghabhadh oirre gur e tè-bhràthaidh a bh' innte agus chuireadh gu bàs i le arm na Frainge ri linn a' Chogaidh Mhòir.

## Teaghlach
Bhuineadh Mata Hari do theaghlach meadhanach beairteach à Fyslân ann an ceann an tuath na dùthcha. Bha bùth aig athair agus rinn esan tòrr airgid tro a chuid inbheistidhean ann an gnothach an ola. Chaidh M'greet bheag gu sgoiltean prìobhaideach leis a dithis bhràthair. Gu dòrainneach, bhristeadh gnothaichean athar ann an 1898. Chaidh an ceòl air feadh na fìdhle eadar a pàrantan agus sgar iad. Chaochail a màthair ann an 1891 agus phòs athair a-rithis le tè air an robh Susanna Catharina ten Hoove, ann an Amsterdam ann an 1893. Chaidh Margaretha gu taigh a goistidh, a bha na thàmh ann an Sneek, faisg air Leeuwarden. Rinn i trèanadh airson a bhith na neach-teagaisg ann an Leiden. Dh'fheuch ceannard na sgoile a bheadradh rithe agus dh'fhàg i an sgoil.

## Pòsadh
Phòs i ri fear air an robh Rudolf MacLeòid ann an 1895, a bhuineadh do sheann theaghlach Ghàidhealach àrdanach uachdaranach a dh'fhàg Alba na linntean roimhe. 'S e oifigear an Airm thall anns an Innd-Innse, oir bha an dùthaich sin fhathast fo bhuaidh nan Tìrean Ìsle. 

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Eachdraidh
Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Cogadh
Roinn-seòrsa:Cleasaichean
Roinn-seòrsa:Daoine à Frìoslann
Hieronymus Bosch

B' e peantair ainmeil às Na Tìrean Ìsle a bha ann an **Hieronymus Bosch** neo **Jheronimus van Aken** (IPA: **ɦijeːˈɾoːnimʏs ˈbɔs** agus **ɦijeːˈroːnimʏs fɑn 'aːkə(n)**, 's-Hertogenbosch, mu 1450 - 's-Hertogenbosch, 9 an Lùnasdal 1516). Phòs e ri Aleyt Goyaerts van den Meerveen ann an 1478. Thug e buaidh mhòr air Pieter Brueghel Mòr.

## Ceanglaichean a-mach
* Hieronymus Bosch

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ealain
Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle
Sir Ailean Camshron

'S e saighdear Albannach san arm Breatannach a bh' ann an **Sir Ailean Camshron** (1750-1828)  no 'Ailean an Earrachd'.

## A Bheatha
Rugadh e ann an Earrachd faisg air Banbhaidh ann an Loch Abar. Chuir e air chois an 79mh reiseamaid, aithnichte fon ainm na 'Cameron Highlanders' air 17 Lùnastal 1793 anns a' Ghearasdan. 

A rèir coltais, bha spèis am measg nan Gaidheal air:
'Bha Eachann Ruadh Saighdear, a bha maille rium, na 'dhuine tuigseach; bha e fada san arm; chuir e suas an cóta-dearg fo 'n Cheannard urramach sin, Ailean-an-Earrachd.' 

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Daoine à Alba
Agnes Monica

'S e seinneadair pop-R&B Indonesia a th' ann an **Agnes Monica Muljoto**. (Jakarta, 1 an t-Iuchar 1986). Thoisich i ann an saoghal ciùil nuair a bha i dìreach 6 bliadhna a dh'aois. Thuirteadh gu robh na companaidhean ciùil a' dèanamh dubh-shaothrachadh dhi.
## Ceanglaichean A-muigh
*IMDB
## Iomraidhean

Monica, Agnes
Monica, Agnes
Yonkers, Eabhraig Nuadh

‘S e baile mòr ann an ceann a tuath Na Stàitean Aonaichte ann an Eabhraig Nuadh a tha ann an **Yonkerse**. Tha e suidhichte ann am Westchester County, Eabhraig Nuadh. Anns a’ bhliadhna 2011 bha 145,170 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 25m os cionn ìre na mara.

## Eachdraidh eile
Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1646.

## Daoine Ainmeil
* John Howard Northrop (1891 - 1987): Ceimigear.
* Jon Voight, actair, (1938)

## Bailtean Co-cheangailte
* Kamëz, Albàinia
* Ternopil, An Ucràin

## Ceanglaichean A-mach
* www.yonkersny.gov

Roinn-seòrsa:Bailtean ann an Eabhraig Nuadh
Loona

'S e Seinneadair ainmeil às Na Tìrean Ìsle  a th'ann an **Loona** (fìor ainm: Marie-José van der Kolk, IJmuiden, 16 an t-Sultain 1974). 'S e eurodance agus latino a sheinneas i mar as trice.

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil
Loona
Loona
's-Hertogenbosch

‘S e baile meadhanach agus coimhearsnachd faisg air Tilburg, ann an ceann a deas Na Tìrean Ìsle a th' ann an **'s-Hertogenbosch** (, ainm goirid: Den Bosch). Tha e suidhichte ri taobh na h-Aibhne Aa, 7m os cionn ìre na mara, anns an roinn Brabant an Tuath (Duitsis: Noord-Brabant), 81km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 31km bho Eindhoven, 63km bho Rotterdam, 81km bho Den Haag agus 46km bho Utrecht. Chaidh s-Hertogenbosch a chlàradh airson a' chiad turas ann an 1196 agus tha an t-ainm a' ciallachadh Coille an Dùic, bho *bosch* (coille) agus de *hertog* (an diùc) (ginideach: *(de)s hertogen*) . Tha 141,893 duine a' fuireach ann. 'S e prìomh-bhaile na roinne a th'ann 's-Hertogenbosch.

## Daoine ainmeil
* Hieronymus Bosch (mu 1450–1516). Dealbhadair.

## Bailtean co-cheangailte
*  Focșani
*  Leuven
*  Trier

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Theo l'Herminez

B' e peantair ainmeil às Na Tìrean Ìsle a bh’ ann an **Theo l'Herminez** (ainm slàn: Theodorus Gerardus l'Herminez, Tilburg, 1921 - Ibidem 1997). Fhuair e a chuid fhoghlaim bho phiuthair mhàthar agus an uair sin san sgoil ealain Academie van Beeldende en Bouwende Kunsten ann an Tilburg. Mar a b’ àbhaist dhèanadh e dealbh dhe boireannaich.

## Ceanglaichean A-mach
* Artnet
* ING

## Iomraidhean


l'Herminez, Theo
l'Herminez, Theo
Sneek

‘S e baile meadhanach san sgìreachd (Duitsis: gemeente) Súdwest-Fryslân faisg air Leeuwarden ann an ceann a tuath nan Tìrean Ìsle a th' ann an **Sneek** (IPA: **sneːk**, Frysk: Snits). Tha e suidhichte aig 6m os cionn ìre na mara, anns an roinn (Frysk: provinsje) Fryslân, 82km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 140km bho Rotterdam, 132km bho Den Haag, 164km bho Tilburg agus 105km bho Utrecht. Chaidh Sneek a stèidheachadh san 10mh Linn agus fhuair e a chuid chòirichean (Duitsis: stadsrechten) ann an 1456. Tha 33,115 duine a' fuireach ann.  Dh’fhuirich Mata Hari an seo aig deireadh an 19mh Linn.

## Daoine Ainmeil
*Monique Sluyter (1967): Actair agus Modal.
## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Nijmegen

‘S e baile mòr agus sgìreachd (Duitsis: gemeente), air an àirde an ear nan Tìrean Ìsle, faisg air na Crìochan leis A' Ghearmailt a th' ann an **Nijmegen** (IPA: **nɛi̯.ˌmeː.ɣə(n)**, Fraingis: Nimègue, Frysk: Nymwegen, Laideann: Ulpia Noviomagus Batavorum, Spàinntis: Nimega). Tha e suidhichte ri taobh na h-aibhne Waal, 25m os cionn ìre na mara, anns an roinn  (Duitsis: provincie) Gelderland, 89km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 96km bho Rotterdam, 109km bho Den Haag, 58km bho Utrecht, 80km bho Bhreda agus 52km bho Eindhoven. Chaidh Nijmegen a stèidheachadh ann an 5 anno domini leis na Romanaich mar daingneach air na crìoch agus aca agus thug Trajan an t-ainm Noviomagus  air ann an 104. Fhuair am baile a chuid chòirichean ann an 1247. ‘S ann à magh (Ceilteach: magos) agus nuadh (Ceilteach: novio) a th’ann an t-ainm. Tha 165,253 duine a' fuireach ann. A bharrachd air sin, ‘s e an deicheamh baile as motha na dùthcha a th’ann an Nijmegen.

## Daoine Ainmeil
* Eddie van Halen (1955): Ceòladair.
* Daphne Deckers (1968): Modal.

## Bailtean Co-cheangailte
*  Albany
*  Gaziantep
*  Higashimatasuyama
*  Masaya
*  Pskov
*  Souzhou

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Bailtean
Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle
Alex van Halen

'S e cluicheadair ainmeil nan drumaichean às na Tìrean Ìsle a th' ann an **Alex van Halen** (ainm slàn: Alexander Arthur van Halen, Amsterdam, 8 an Cèitean 1953). Tha van Halen a' buintinn do theaghlach làn sàr cheòladairean: b' e athair, Jan van Halen, cluicheadair saxofòn agus clarinette. 'S ann às an Innd-Innse a bha a mhàthair, Eugenie van Beers. Dh'fhàg na van Halen an dùthaich aca ann an 1962 is chaidh iad gu Pasadena, ann an Calafòrnia, far a stèidhich e an còmhlan ciùil Van Halen, ann an 1972, leis a bhràthair beag Eddie. 

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Luchd-ciùil
Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Daoine às na Stàitean Aonaichte
Rika Hopper

B' e cleasaiche agus stiùiriche dràma às Na Tìrean Ìsle  a bh'ann an **Rika Hopper** (Ainm slàn: Henderika Ellina Hopper, Assen, 24 an Dàmhair 1877 - Amsterdam, 1 am Faoilleach 1964). Bha i gu math ainmeil sa chiad leth dhen 20mh Linn san dùthaich aice fhèin.

Rika Hopper - Onze Tooneelspelers (1899).jpg|Rika Hopper (1899)
Jacob Merkelbach, Afb B00000002451.jpg|Hopper & Jan Fabricius (1900)
HopperMerkelbach1917.jpg|Rika Hopper (Badeloch, Gijsbrecht van Aemstel, 1917)
Scène uit Een ander deel van het woud door de toneelgroep Comedia met Rika Hopper en Han Bentz van den Berg. Aangekocht van fotograaf C. de Boer. Identificatienummer 54-005501, NL-HlmNHA 54005501.JPG|Hopper & Han Bentz van den Berg (1948)


## Fiolmaichean
* *Pro domo* - le Theo Frenkel (1918)
* *L'oeuvre immortelle* - le Jules Divivier (1925)
* *De Jantjes* - le Jaap Speyer (1934)

## Telebhisean
* *De verloren melodie* - Sianail VARA  1952/1953
* *Anastasia* - Sianail VARA 1953/1954
* *Cesare* - Sianail VARA 1957/1958

## Iomraidhean


Hopper, Rika
Hopper, Rika
Gerard ter Borch

B' e **Gerard ter Borch** neo **Gerard Terburg** (IPA: **ɣəˈrɑrt tər ˈbɔrx** neo **ɣəˈrɑrt tərˈbʏrx**, Zwolle, an Dùbhlachd 1617–Deventer, 8 an Dùbhlachd 1681) peantair ainmeil às Na Tìrean Ìsle. Chaidh e gu Haarlem ann an 1633 far an tug Pieter de Molijn buaidh mhòr air. Shiubhladh e air feadh na Roinn Eòrpa. Rugadh e anns Na Tìrean Ìsle ri linn Poblachd nan Seachd Roinnean Aonaichte, nuair a bha an dùthaich uabhasach beairteach.

## Ceanglaichean a-mach
* 

## Iomraidhean


Roinn-seòrsa:Ealain
Roinn-seòrsa:Daoine às na Tìrean Ìsle
Almere

'S e baile mòr, port agus sgìreachd (Duitsis: gemeente) faisg air Lelystad, ann an cridhe nan Tìrean Ìsle a th' ann an **Almere** (IPA: **ɑɫ.ˈmɪː.rə**). Tha e suidhichte aig leth mheatair os cionn ìre na mara, anns an roinn (Duitsis: provincie) Flevoland, 22km air falbh bho Amsterdam (prìomh-bhaile na dùthcha), 71km bho Rotterdam, 70km bho Den Haag, 91km bho Tilburg agus 32km bho Utrecht. 

Chaidh Almere a chruthachadh fad na 70an agus chaidh a' chiad taigh a thogail ann an 1976. Tha 193,303 duine a' fuireach ann. A bharrachd air sin, 's e am baile as motha anns an roinn Flevoland a th' ann an Almere.

## Daoine Ainmeil
* Yfke Sturm (1981): Modal

## Bailtean Co-cheangailte
*  Aaborg
*  České Budějovice
*  Haapsalu
*  Kumasi
*  Lancaster
*  Milton Keynes
*  Rendsburg
*  Växjö

## Iomraidhean


## Ceanglaichean a-mach
* Riaghaltas na Roinne

Roinn-seòrsa:Na Tìrean Ìsle
Roinn-seòrsa:Bailtean nan Tìrean Ìsle