Rèile Breatannach Clas 318

'S e ioma-aonad dealain a th'anns an **Rèile Breatannach Clas 318** a tha ag obrachadh ann an iar-meadhan Alba. Chaidh na h-aonadan a-steach do seirbheis air an 29mh den t-Sultain 1986 mar pàirt den dealanachadh den Loidhne Costa Siorrachd Àir eadar Ghlaschu Mheadhan agus Inbhir Àir/Àird Rosain le sruth iomlaid (AC) loidhnichean os cionn. Chaidh cleachdadh aca a leudachadh do Leargaidh Ghallta anns an Fhaoileachd 1987. Bha iad cuideachd air a cleachdadh air on Loidhne Inbhir Chluaidh ann an àireamhan beaga. Tha na trèanaichean an-dràsta ag obrachadh air seirbheisean air an Loidhne Earra-Ghàidheal (a' gabhail a-steach seirbheisean do Lannraig bho Àrd Ìre Ghlaschu Mheadhan), Loidhne Cearcaill Cathcart, Loidhne Chluaidh a Tuath, Loidhne Whifflet agus Loidhne Inbhir Chluaidh. A' leanas an tarraing air ais den cabhlach Clas 314 ann an 2019, tha na h-aonadan seo na ioma-aonadan dealain ann an Alba, a-nis air a bhith ann an seirbheis gineadh teachd a-steach airson thairis air 36 bliadhna.

## Cùl-fhiosrachadh agus eachdraidh

Gu h-èifeachdach dreach 3-chàr den Clas 317, chaidh 21 de na h-aonadan seo stèidhichte dheth an Rèile Breatannach Marc 3 a thogail aig obraichean Eabhrac Innleadaireachd Rèile Breatannach Cuingealaichte eadar 1985-1986 airson a chuir an àite na seann ioma-aonadan Clas 101, Clas 107, Clas 120 agus Clas 126 a bha air obrachadh an seactair iar-dheas Ghlaschu airson cha mhòr 30 bliadhna. Tha an tuairisgeul teicneagach de na h-aonadan DTSO+MSO+DTSO, air a dhèanamh suas a càr motar meadhanach (le pantograf Stone Faiveley AMBR air a' mullach agus ceithir motaran traicsean Brush TM2141 suidhichte fon làr am broinn an dà bogaidh (dà motar gach bogaidh)) le trèilear dràibhidh aig gach ceann. Tha na h-aonadan a ruith air siostam àbhaisteach 25 kV AC loidhnichean os cionn, agus tha iad clas àbhaisteach tron trèana air fad.

Tha astar as àirde de 90 msu (145 km/u) aig na h-aonadan agus 's urrainn suas ri ceithir seataichean ag obrachadh ann an ioma airson seat 12-chàr a chruthachadh, ged a tha àrd-ùrlaran dìreach comasach trèanaichean 8-chàr a gabhail. Faodaidh an 318 cuideachd obrachadh ann an ioma leis an Clas 320 beagan nas ùra ann an fuirm 6-chàr, gu cumanta air cleachdadh air an Loidhne Chluaidh a Tuath agus Loidhne Earra-Ghàidheal. Nuair an tàinig an Clas 334 a-steach do seirbheis air na slighean Siorrachd Àir/Inbhir Chluaidh ann an 2001, chaidh an dà chuid an 334 agus 318 a lorg ag obrachadh na loidhneachan seo còmhla.

Bha dà aonadan ainmichte ann: 318259 *Citizens' Network* agus 318266 *Strathclyder*. Chaidh na h-ainmean an dà chuid a toirt dheth anns an ath-nuadhachadh 2013-2017.

## Tubaistean agus tachartasan

* Anns an t-Iuchar 1995, bha aonadan 318254 agus 318262 ag obrachadh seirbheis Glaschu Mheadhan ri Leargaidh Ghallta nuair a dh'adhbhraich fàilligeadh brèigeadh an trèana ri dol thairis air deireadh an àrd-ùrlar aig stèisean Leargaidh Ghallta. Buail an trèana tro na bùithtean aig an aghaidh an stèisean, agus a-mach a-steach Sràid Prìomh, Leargaidh Ghallta. Air sgàth gun robh e gu math tràth sa mhadainn, cha robh duine sam bith air a goirteachadh gu dona. Bha feum air a' chab de carbad 77244 (bho seata 318254) air fad a bhith air ath-thogail, ach chaidh aig 318262 a faighinn air ais do ionad-stòraidh Shields. Thoirt e cha mhòr deich bliadhna airson ath-thogail an stèisean.
* Air an 3mh den t-Sultain 2007, chaidh an carbad mu dheireadh de aonad 318254 dheth na rèilichean aig astar ìosal eadar stèiseanan Ionad Taisbeanaidh agus Anderston, Glaschu. Chlaon an carbad thairis agus stad e aig ceàrn de 75 ceumanan an aghaidh balla an tunail.
* Air an 16mh den Fhaoilleachd 2008, bha aonad 318267 an sàs ann am bualadh aig stèisean Ghlaschu Mheadhan. Bha aonad Class 334 334017 ag obrachadh an seirbheis luchd-subhail 08:24 bho Gourock nuair a bhual e leis an 318 falamh, gun gluasad fhad's a bha e ag ullachadh ri crìochnachadh aig Glaschu Mheadhan. Bha an 334 anns an pròiseas a bhrèigeadh agus a' siubhal aig nas lugha na 4 msu (6 km/u) nuair a thachair an bualadh. Chaidh ceithir luchd-siubhal a goirteachadh beagan, a-mach à sin, bha aon dhiubh feumach air aire ospadal.
* Air an 7mh den Ceitean 2022, chaidh Clas 320 (320309) agus Clas 318 (318262) dheth na rèilean eadar Blairhill agus Coatbridge Sunnyside. Bha an trèana stoc rollaidh falamh a' ruith bho Yoker C.S. ri Shields TMD agus bha e a' dol slighe an Chluaidh a Tuath air sgàth gun robh an Loidhne Earra-Ghàidheal duinte aig an àm. Cha robh duine sam bith air a goirteachadh.

## Ath-nuadhachadh

### Ath-nuadhachadh 2005-2007

Eadar 2005 agus 2007, chaidh uile na Clas 318an fo ath-nuadhachadh le Hunslet-Barclay a bha a sàs an toirt air falbh den ceangal trannsa bho na chàraichean draibhear a' leigeil cab draibhear làn-leud. Bha an suidheachadh luchd-siubhail cuideachd air a leasachadh, le uidheam-smachd dorasan luchd-siubhal ùr, taobh a-staigh air ath-pheantadh, suidheachan agus ùrlar ùr agus greimean làimhe ùr. Bha soilleireachadh ùr cuideachd air chuir ann, le dubharachd coltach ri na h-aonadan Clas 320 còmhla ri an solais LED airson comharradhan cab agus solais comharran. Chaidh siostaman fiosrachaidh luchd-siubhail, coltach ri na feadhainn air trèanaichean eile, a chuir ann.

Anns an t-Sultain 2008, ainmich am buidheann Riaghaltas na h-Alba Còmhdail Alba gum bith trèanaichean Rèile na h-Alba air fad (a' gabhail a-steach na feadhainn bho Com-pàirteachas Srath Chluaidh airson Còmhdail) air ath-pheantadh ann an lìbhre ùr gorm le comharran geal Crann na h-Alba air na deireadhan carbad. Oir bha na h-aonadan air a bhith air ath-nuadhachadh agus ath-pheantadh o chionn goirid, bhiodh iad na feadhainn mu dheireadh san cabhlach ioma-aonad dealain ri bhith ath-pheantadh ann an lìbhre Crann na h-Alba. Anns an eadar-amail, fhuair uile na h-aonadan an ainmeachadh "SPT Rail" aca air a toirt air falbh, gan fagail ann an lìbhre SPT gun bhranndadh.

### Ath-nuadhachadh 2013-2017

Fhuair na h-aonadan Clas 318 dàrna ath-nuadhachadh eadar an Dàmhair 2013 agus an Dàmhair 2017.

Bha an obair a' gabhail a-steach:

* Ath-pheantachadh a-steach do lìbhre Rèile na h-Alba.
* Ath-nuadhachadh taobh a-staigh a' gabhail a-steach ath-pheantadh taobh a-staigh, vinyl làr ùr agus còmhdachadh suidheachan gorm Crann na h-Alba.
* Solais LED an àite solais fluaraiseach.
* Solais ìre-ùrlar ùr anns na for-dhorsan doras.
* Taigh-bheag mòr so-ruigsinneach an àite taigh-bheag beag, mar a chaidh a chuir air an cabhlach Clas 320.
* Càradh co-bhleith ri an obair-bodhaig (air sgàth bha na h-aonadan an cumantas air obrachadh air seirbheisean oirthir Siorrachd Àir aig an toiseachd, bha iad gu cumanta nochdte ri uisge mara ann an droch shìde).

Bha an prògram ath-nuadhachadh den cabhlach Clas 318 crìochnaichte anns an Dàmhair 2017.

## Mion-fhiosrachadh cabhlach