Caochlaidhean eadar Gàidhlig agus Gaeilge

Tha **[[Gàidhlig]]** coltach ri **[[Gàidhlig na h-Èireann]]**, ged nach eil dualchainntean so-thuigseach gu aontachail.
'S e 'n dualchainnt as dlùithe a tha air bhruidhinn 'san Dùn nan Gall, cho dealbhaichte leis a' chiallairt "Ciamar a tha thu/sibh?"

:Gàidhlig — *Ciamar a tha thu/sibh?*
:Gàidhlig na h-Èireann Ulaidh — *Caidé mar a tá tú?*, cuideachd litrichte *Cad é mar atá tú/sibh?*
:Gàidhlig na h-Èireann chumanta — *Conas atá tú/sibh?*

'San dualchainnt an Leòdhais ge-tà, tha *Dè mar a tha thu?* air chleachdadh gu cumanta. Tha h-uile den dealbhan seo a' còdachadh an cruthachadh na dualchainnte Dòraiche a' Beurla Gallda, *Fit like?* no gu litireil, *Dè mar a tha thu?*, dòigh-labhairt air dh'èisdeachd gu cumanta 'm measg mòran dhaoine nan linnean nas sine nuair eadar-theangachadh gu dìreach às a' Ghàidhlig.

Ge-tà, th' ann beagan caochlaidhean cudthromach. 'S e an caochladh as soilleire a' cheart-sgrìobhaidh a bheil an stràc, no *fada*, sgrìobhte ri stràc mhall sa' Ghàidhlig, an àite na stràc gheur na Gàidhlig na h-Èireann; air an adhbhar seo tha 'n facal air "fàilte" sa' Ghàidhlig na h-Èireann *fáilte*. Cuideachd, tha an rang-gabhail àicheil sa Ghàidhlig *cha (chan eil = is not)* de bhrìgh gu bheil *ní (níl = is not, a contraction of ní fhuil)* sa' Ghàidhlig na h-Èireann chumanta, as illustrated by the sentence "I have no money" (tha *cha* 'gus *chan fhuil* dealbhan dligheach Èireannach 'sam Ulaidh, ge-tà):

:Gàidhlig — *Chan eil airgead agam.* 
:Gàidhlig na h-Èireann chumanta — *Níl airgead agam.*

Tha "a" aig roinn nam faclan sa' Ghàidhlig na h-Èireann ach th' ann "u" sa' Ghàidhlig an àite, mar eisimpleir an facal *Béarla* sa' Ghàidhlig na h-Èireann 'gus *Beurla* sa' Ghàidhlig. Tha seo seach ri leasachadh litreachaidh agus toirt gu bun-tomhas a thachair 'san Èirinn fo nan eun-fhiosachdan na riaghailt na h-Èireann fad an linn 20mh.

'S e 'n caochladh ceart-chainnteach as soilleire eadar na Gàidhlig agus Gàidhlig na h-Èireann, 'bheil anns a' chiad chànan iarmadan a-mhàin a' maireann srònachaidh, comharrachadh 'bheil dhà prìomh-mhùthaidhean aig Gàidhlig na h-Èireann, ris an aon aig Gàidhlig. Am bitheantas, b' urrainn do neach ràdh a bheil a' chainnt na Gàidhlig beagan nas soirbh na cainnte aig Gàidhlig na h-Èireann,, fad th' a fuaimneachadh nas dorra, rudeigin a bheil buaidh aig air litreachadh.


  **GÀIDHLIG NA h-ÈIREANN****GÀIDHLIG**

  GaelGaidheal

  lálatha

  oícheoidhche

  isteacha-steach

  scoilsgoil

  páistepàiste

  údarásùghdarras

  oifigoifis (cuideachd oifig)

  oscailtefosgailte

  bliainbliadhna

  raidióradio (rèidio)

  rialtasriaghaltas

  parlaimintpàrlamaid

  oileáneilean


Cuiribh fios a bheil na connragan sèimhichte, a 's urrainn do sàmhach a bhith, glugan Eigeach, no gnìomhaidh a fhadachadh fuaimreag, sgrìobhte sa' Ghàidhlig ach tha iad fa là anns na faclan co-fhreagarrach na Gàidhlig na h-Èireann nuair sàmhach.


**GÀIDHLIG NA h-ÈIREANN****GÀIDHLIG**

  iann

  aireministear

  bótharrathad***

  slaghdáncnatan

  caintbruidhinn(agus cainnt)

  Garbhchríocha (na hAlban)
  Gaidhealtachd* (na h-Alba)

  An Bhreatain Bheag**A' Chuimrigh

  oileáneilean


: * Coltach ri *[[Gaeltacht]]* sa' Ghàidhlig na h-Èireann
: ** Sa' Ghàidhlig, tha seo a' ciallachadh A' Bhreatainn Bheag air taobh an Iar a Fhraing.
: *** Coltach ri *ród* sa' Ghàidhlig na h-Èireann

Roinn-seòrsa:Cànain Ghàidhealach