open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aziya aslanı

**Aziya aslanı** (Latin: *Panthera leo persica*) — İndiyada Gücerat ormanında yaşeer. 

## Bilim Klası
* Ayle: Hayvannar (Animalia)
* Branşa: Kordalılar (Chordata)
* Klas: Memeliler (Mammalia) 
* Takım: Etçiller (Carnivora)
* Bölek: Kedimsiler (Feliformia)
* Alt bölek: Kedigiller (Felidae)
* Soy: Büük kediler (Pantherinae)
* Sort: Aslan (Panthera leo)
* Alt sort: Aziya Aslanı (Panthera leo persica)
* Meyer 1826

* Boyu: 2 m
* Aarlık: 200 - 250 kg
* Ömür: 10 - 16 yıl
* Yavru: 2-5

## Alt Sortları
* Aslan 
* Afrika aslanı

## Hem bak
* Aslan 
* Afrika aslanı
* Kaplan
* Bengal kaplanı
* Kitay ind kaplanı
* Sumatra kaplanı
* Bali kaplanı
* Sibir Kaplanı
* Üülen kitay kaplanı
* Malay kaplanı
* Cava kaplanı
* Hazar kaplanı
* Malta kaplanı
* Biyaz kaplan
* Trinil kaplanı
* Leopard
* Evropa leopardı 
* Afrika leopardı 
* Amur leopardı 
* Anatoliya leopardı 
* Arab leopardı
* Berberistan leopardı 
* Kavkaz leopardı 
* İnd leopardı 
* Kitay ind leopardı 
* Cava leopardı 
* Yapon leopardı 
* İran leopardı 
* Sina leopardı 
* Şri Lanka leopardı
* Zangibar leopardı 
* Afrika altın kedisi
* Aziya altın kedisi
* Kedi
* Ankara kedisi
* Van kedisi
* Kaplan kedisi
* Liger
* Tigon
* Smilodon
Azerbaycan

**Azerbaycan** (Azerbaycan Respublikası; Azerbaycan dili: *Azərbaycan*, *Azərbaycan Respublikası*) — bir payı günbatısı Aziyada bir payı günduusu Evropada devlet. Territoriyasının büüklüünä görä dünnädä 114-cü erde durêr. Var Türkiye, İran, Gruziya, Rusiya, Armeniyalan sınırları.

## İnsannarı hem kasabaları
Azerbaycanda yaşêêr 10 million adam, onnan 51,5 %-i kasabalarda. Baş kasaba Baku (azerbaycanca: *Bakı*) (3 millliona yakın). Baş kasabada toplandı padişaalıın 18 % insannarı. Büük kasabalar Gäncä, Sumqayıt, Mingäçevir, Şirvan, Nahçıvan, Şäki.

## Dil hem milli aazlıklar
Devlet dili Azerbaycan dili. İnsannarın çoyu azerbaycannılar (hepsi insannarın 95 %-i), çoyu İslam dinin şii konfessiyasına yinanerlär.

Azerbaigian-baku4.jpg|Baku (Bayırüstü parktan görüm)
Baku Maiden Tower.jpg|Kız Kalesi
Azerbaigian-baku.jpg|Eski kasaba (Baku)
Baku city at night.jpg|alt=|Baku
Ganja State Philharmonic Hall 1.jpg|alt=|Gəncə
Shirvan Domes.jpg|alt=|Şirvan
Palace of Nakhchivan Khans.jpg|alt=|Nakçivan
Couple in Wedding Dress - Palace of the Shirvanshahs - Baku - Azerbaijan (17745675930).jpg|alt=|Azərbaycanlılar
Lezgian people, dancing lezginka in Akhti village in Dagestanskaya Oblast. Beginingth of XX century.jpg|alt=|Lezgiler
Azerbaycan alfaviti

**[[Azerbaycan|Azerbaycan]] alfaviti** — Azerbaycan dili için 32 bukvalı latin grafikalı alfavit.

## Azerbaycan dilindä alfavit diişmäkleri hem ekvivalentleri
Gagauz Yeri Bakannık Komiteti

**Gagauz Yeri Bakannık Komiteti** — Avtonom Territorial Bölümlüü Gagauz Yerinin ürütmäk organı.

2007-ci yılın yanvar ayın 12-dä GHT (Gagauz yerin Halk Topluşu) toplantısında Gagauziya Başkanı Mihail Makaroviç Formuzal teklif etti Gagauziyanın Bakannık Komiteti (İspolkomu) azaların kandidaturalarını. GHT onnarı kabletti oy birliinnän.

## Bakannık Komitetin Başkan yardımcıları
* YANİOGLU Valeriy Födoroviç – ilk yardımcısı;
* STOYANOV Nikolay Makaroviç – yardımcısı;
* KREŢU İvan Pavloviç – yardımcısı;

## Bakannık Komitetin Bakannarı
* ZLATOV Pötr Georgieviç – industriya upravleniyası;
* KÜRKÇÜ Vitaliy İvanoviç –  ekonomiyalı ilerlemä, alış-veriş, izmet hem dış ekonomika ilişkileri upravleniyası;
* GREK Mihail İvanoviç – finanslar upravleniyası;
* FROLOV Yuriy Spiridonoviç – vergi administratorluu upravleniyası;
* VİERU İvan Vasilyeviç – saalık hem soţial koruması upravleniyası;
* BALOVA Vera İlyiniçna – üüredicilik upravleniyası;
* KURU Pötr Födoroviç – gençlik hem sport upravleniyası;
* GAGAUZ Födor Nikodimoviç – yustiţiya upravleniyası;
* KAMBUR Dmitriy Andreeviç – kultura hem turizma upravleniyası;
* JELEZOGLO Mihail Nikolaeviç – SİB upravleniyası;
* DİMOGLO Anatoliy Sergeeviç – devlet varlıı hem özelleştirmä upravleniyası;
* KUDRÄVŞEVA Lidiya Pavlovna – Bakannık Komitetin (İspolkomun) işlerinä bakan upravleniyası;
* KONSTANTİNOV Georgiy Georgieviç – Komrat rayonun Predsedateli;
* BOZACI Sergey Mihayloviç – Çadır rayonun Predsedateli;
* ÇERNEV Sergey Afanasyeviç – Valkaneş rayonun Predsedateli.

Çalışmak erinä görä Bakannık Komitetinä (İspolkoma) aza oldular:
* KARA Mariya Födorovna – Komrat devlet universitetin rektoru;
* KARASENİ Demyan Nikolaeviç – Gagauziyanın primarlar Asoţiaţiyasının Predsedateli.

## Geçici olarak Bakannar
* ROSTİ Vasiliy Mihayloviç – içişleri upravleniyası;
* GARGALIK İvan Vladimiroviç – çiftçilik hem işletmä industriya upravleniyası.
Baku

**Baku** (Azerbaycan dili: *Bakı*) — Azerbaycanın baş kasabası. Nüfus 3 millliona yakın.

## Dış baalantılar
Balkan

**Balkan yarımadası** yaki **Balkannar** — Üülen-günduusu Evropada yarımada. Günbatısında Adriatik denizi, günduusunda Kara deniz, poyrazda Tuna deresi, üülende Egey denizilän sınırı var. Balkannar istoriyadan hep çok sayıda millet hem dinin kaynaşmak eri olarak biliner. Gagauz halkın eski toprakları — Dobruca buluner Balkannarın içersindä, dä gagauz halkı bu yarımadada bir millet olarak peydalandı. Büün gagauzlar yaşeerlär Bulgariya, Makedoniya hem Grețiyada. Geografik olarak Balkan yarımadasında erleşerlär devletlär:
* Bosniya hem Herțegovina
* Bulgariya
* Çernogoriya
* Horvatiya
* Grețiya
* Makedoniya
* Serbiya
* Türkiyänin Evropa payı (Frakiya)
Baurçu

**Baurçu** (moldovanca: *Baurci*, rusça: *Баурчи*) — Avtonom Territorial Bölümlüü Gagauz Yerindä, Çadır dolayında küü.
Baalantılı sözün tipleri hem stilleri

**Baalantılı sözün tipleri hem stilleri**

Söz teoriyası

1. Baalantılı sözün tipleri hem stilleri.

Aklınıza getirin ani yazılı baalantılı sözä tekst deniier.Siz artık bilersiniz ani kuruluşuna görä sözün var üç tipi:

* Annatma

* Yazdırma

* Fikirlamä

Onnar kullanılerlar ayırı ayırı ama kimi tekstlerdä var nicä olsun hem annatma hem yazdırma hem fikirlemä elementleri ozaman bu tiplerin birisi baş aler kalan tipleri- yardımcı.

Aşaadaki tekstlerdä onnara analiz yapacenız. Tekrar yapınız ani sözün tekstlerin var te bu stilleri lafetmäk artistik   bilim hem  publițistik Gagauz dilinin lafetmäk hem artistik stilleri üüsek uurda bulunurlar ama bilim hem  publițistik stilleri taa yufka neçinki onnarda etişmeer lääzımnı terminnär hem başka uygun laflar. 

Aşaadaki verilän tekstlerä analiz yapıp onnarın temalarını öz fikirini tiplerini hem stillerini açıklayın.

1. Teksti Harakter terbietmää  okuyun onun içindeliini sıradan annadın bulun onun öz fikirini söläyin angı tiptän bu tekst. Testin nesoy elementleri var :annatma mı yazdırma mı fikirlemä mi?çaışmında likleri bulun onnara soruş koyun

* 1. Diişilmää

* 2. Neet

* 3 Saat

### Kullanılmış Kiyatlar
* İ.İ.Babaloglu

* N.İ.Babaoglu

* K.K.Vasiloglu

* Gagauz Dili hem literatura

* 8 Klas
Bedri Baykam

**Bedri Baykam** — Türk resimcisi. Bedri Baykam duudu 1957-ci yılında Türkiyenın Ankara kasabasında. 1975-ci yılında okudu Pariste Sorbonne Üniversitetinde êkonomika.
Bellilikçi lafbirleşmeleri

**1. Bellilikçi lafbirleşmeleri**

Lafbirleşmelerin Bölümneri
(Belliedici lafların manalarına görä)

* 1. Bellilikçi lafbirleşmeleri : 
* 2. Tamannıklı lafbirleşmeleri :
* 3. Hallıklı lafbirleşmeleri :

* **1. Bellilikçi lafbirleşmeleri:**
Bellilikçi lafbirleşmeleri deniler te o lafbirleşmelerinä, angılarında belliedici laf herzaman bellilik gibi buluner, göstereräk temel lafın nışanını, sayısını başka işlerä ilgiliini. Bellilikçi lafbirleşmelerin temel lafı adlıktır.

Örnek: kara beygir (nesoy?) dört tekerlek (kaç?) ikinci klas (kaçıncı?) çok vakıt (nekadar?) bıldırkı bereket (nezamankı?) Kasabalı yardımcılar (nereli?) iki yıllık tosun (kaç yıllık?)

## Yazıcı
* İ.İ.Babaloglu
* N.İ.Babaoglu
* K.K.Vasilioglu
* Gagauz Dili hem literatura
* 8 Klas
* Stiinţa 2003
* Ministeril Educaţiel Al Republıcıı
* Moldova
* Sayfa 24
Berlin

**Berlin** (Nemte dili: *Berlin*) — Germaniyanın baş kasabası.

* Din: Hristian, İslam, Çıfıt
* Klimat: Kara klimatı
* Araba kodu: B
* Borç: € 6,2 milyard

## Görülecek erler
* Brandenburg Kapısı
* Kallwitz Meydanı
* Berlin Hayvan Bahçesi
* German Tehnik Muzesi
* Potsdamer Meydanı
* Legolend
* Berliner Fernsehturm; 
* Pergamon Muzesi 
* Guggenheim Berlin
* Alte Nationalgalerie; 
* Bodemuseum 
* Schloss Bellevue; 
* Siegessäule; 
* Madame Tussaud Muzesi; 
* Kaiser Wilhelm's Gedächtniskirche; Klise
* Judisches Museum; Çıfıt Muzesi
* Funkturm; Radyo/TV kulesi
* Aquadom & Sea Life Centre; 
* Museum für Kommunikation; 
* Brandenburger Tor; Brandenburg Kapısı
* Reichstag\Bundestag; 
* Gendarmenmarkt; 
* Checkpoint Charlie Mauer Museum ;
* Berliner Dom; Berlin Katedrali 
* East-Side-Gallery; 
* Holocaust-Mahnmal; 
* KaDeWe(Kaufhaus des Westens); 
* Deutsches Technikmuseum; 
* Schloss Charlottenburg; Charlotenburg Sarayı
* Berliner Rathaus (1991'dan önce Rotes Rathaus); 
* Bundeskanzleramt; 
* Museum für Naturkunde; 
* Filmmuseum Berlin; 
* Neue Synagoge Berlin; 
* Tiergarten;

## Kasabalar
* Landkreis Barnim 
* Wandlitz 
* Panketal 
* Ahrensfelde
* Landkreis Märkisch-Oderland 
* Hoppegarten 
* Neuenhagen bei Berlin
* Landkreis Oder-Spree 
* Schöneiche bei Berlin 
* Woltersdorf 
* Erkner 
* Gosen-Neu Zittau
* Landkreis Dahme-Spreewald 
* Königs Wusterhausen
* Zeuthen 
* Eichwalde 
* Schulzendorf 
* Schönefeld
* Landkreis Teltow-Fläming 
* Blankenfelde-Mahlow 
* Großbeeren
* Landkreis Potsdam-Mittelmark 
* Teltow 
* Kleinmachnow 
* Stahnsdorf
* Potsdam
* Landkreis Havelland 
* Dallgow-Döberitz 
* Falkensee
* Schönwalde-Glien
* Landkreis Oberhavel 
* Hennigsdorf 
* Hohen Neuendorf
* Mühlenbecker Land
* Glienicke/Nordbahn
* Charlottenburg-Wilmersdorf 
* Treptow-Köpenick 
* Marzahn-Hellersdorf 
* Friedrichshain-Kreuzberg
* Lichtenberg
* Marzahn-Hellersdorf
* Mitte
* Neukölln
* Pankow
* Reinickendorf
* Spandau
* Steglitz-Zehlendorf
* Tempelhof-Schöneberg
* Treptow-Köpenick

## Kardaş Kasabalar
* 1967  **[[Los Angeles]]**, Amerika Birleşik Devletläri
* 1987  **[[Paris]]**, Franțiya
* 1988  **[[Madrid]]**, İspaniya
* 1989  **[[İstanbul]]**, Türkiye
* 1990  **[[Moskva]]**, Rusiya
* 1991  **[[Varşava]]**, Polşa
* 1991  **[[Budapeşt]]**, Vengriya
* 1992  **[[Brüksel]]**, Belgiya
* 1993  **[[Cakarta]]**, İndoneziya
* 1993  **[[Taşkent]]**, Özbekistan
* 1993  **[[Meksiko]]**, Meksika
* 1994  **[[Pekin]]**, Kitay Halk Respublikası
* 1994  **[[Tokiyo]]**, Yaponiya
* 1994  **[[Brasilia]]**, Braziliya 
* 1994  **[[Buenos Aires]]**, Argentina
* 1995  **[[Praga]]**, Çehiya
* 2000  **[[Windhoek]]**, Namibiya
* 2000  **[[London]]**, Büük Britaniya
* 2006  **[[Antakya]]**, Türkiye

## Klimat

## İnsannar

## Berlinin Kasabaları hem Gerbleri
Beşalma

**Beşalma** (romınca: *Beșalma*; rusça: *Бешалма*) — Avtonom Territorial Bölümlüü Gagauz Yerindä, Komrat dolayında küü. Dokumentlerä görä küüyün adını anılèr 1791-ci yıldan.
Başkurt dili

**Başkurt dili** (Başkurtça: *Башҡорт теле*) — bir kıpçak dili angısında Başkurtlar laf eder. Türk dillerindän biri. Ana dili Başkurt halkının. Başkurt dili Ofiţial dil Başkurdistanda.
Başküü

**Başküü** (rumınca: *Chirsova*; ) — Avtonom Territorial Bölümlüü Gagauz Yerindä, Komrat dolayında küü.
Birleşik Arab Emirlikleri

**Birleşik Arab Emirlikleri** (arab. *دولة الامارات العربية المتحدة, Dawlat al-Imārāt al-‘Arabīyah al-Muttaḥidah*) — Aziya 'da bir devlet.

## Diller
* Arap dili
* İngiliz dili
* Farsiz dili
* Bengali dili

## Birleşik Arab Emirliklerinin Emirlikleri
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  

## Komşuları
* 
* 

* Sınırları hepsi: 867 km
* Oman sınırı: 410 km
* Saudi Arabiya sınırı: 457 km

* Kumsal: 1,318 km
* Klimat: Çol klimatı
* En alçak: Basra Körfezi 0 m
* En yüksek: Jabal Yibir 1,527 m

* Maademner:
* Neft
* Gaz

* Ekincilik: % 0.77
* Ekinner hepsi: % 2.27
* Otlar: % 2
* Çol: % 94.96 (2005)
* Sulu toprak: 760 km² (2003)
* İnsannar: 6,000,000
* İnsannar artma: % 1.52 (2006)
* Göçüm: 0.66 insan/1,000 nüfus (2006)
* Uşak ölüm: 14.09 ölüm/1,000 duun uşak (2006)
* Ömür insannar hepsi: 75.44 yıl
* Erkekler: 72.92 yıl
* Kadınlarda: 78.08 yıl (2006 verileri)
* Uşak sayısı: 2.88 uşak/1 kadın (2006)
* HIV/AIDS - hastalıklı insannar sayısı: % 0.18 (2001)

## Okuma
* Hepsi: % 77.9
* Erkekler: % 76.1
* Kadınlar: % 81.7 (2003)
* Kanon (Zakon): 2 Kırım ay 1971
* Telefon hatları: 1.237 milion (2005)
* Telefon kodu: 971
* Radio istasyonları: AM 13, FM 8,2 (2004)
* Radiolar : 820,000 (1997)
* Televizor istasyonlar: 15 (2004)
* Televizorlar: 310,000 (1997)
* İnternet domenleri: .ae
* İnternet: 1 (2000)
* İnternet kullanıcıları: 1,397,200 (2005)
* Demiryolu: 0 km
* Karayolu: 1,088 km (1998)
* Su yolu: yok

## Boru hatları
* Neft: 830 km; 
* Gaz: 870 km

* Aeroport: 37 (2006)
* Vertolyot: 4 (2006)

## Halklar
* Arablar 
* İrannı 
* Pakistannı
* Bangladeşli
* Şri Lankalı
* Başka milletler

## Limannar
* Acman
* Al Fujayrah
* Das Adası
* Khawr Fakkan
* Mina Jabal 'Ali
* Mina' Khalid
* Mina' Rashid
* Mina' Saqr
* Mina' Zayid
* Umm al Qaywayn

## İstoriya İnsannar
* 1963: 95,000
* 1968: 180,226
* 1975: 557,887
* 1980: 1,042,099
* 1985: 1,379,303
* 1995: 2,411,041
* 1999: 2,938,000
* 2003: 4,041,000
* 2009: 5,671,112

## Dinner
Bolboka

**Bolboka** (1948-ci yıldan beeri eniycä adı **Kotlovina**) — Ukraina 'nın Odessa bölgesinin Reni (eski adı **Tumarva**) rayonunda tek gagauz küüyü. 

İstoriya bilgilerinä görä 1754-cü yılda kurulmuş. Bölündüktän sora, 1814-cü yıldan beeri, gagauz küüyü olarak kurulmuş. Yalpug gölün kenarında bulunêr.

Bu küüyü doz-dolay, sansın bir alkaylan, yabancı küülär sarmışlar: bulgar, moldovan, urum, arnaut, ukrayin küüleri. Bolbokalılar, sansın adada yaşayannar, bu alka içindä gagauzluu, gagauz dilini, adetlerini hem kulturayı korumuşlar. 

İrminci üzyılın 30-cu yıllarında Bolbokada 5500 can varmış. Küü zengin sayılarmış. 1940-cı yılda, açan Sovetlär geldiler, 22 en zengin ayleyi Sibirä kaldırmışlar. Adamnarın çoyunu da şahtalara trudarmiyeya almışlar. Siirää, diri kalıp, geeri dönmüş.

## Aaçlık kurbannarı
1946-1947 yıllarında, Sovet sistemasının tarafından zorlan yapılan aaçlıın beterinä, bolbokalıların 60%, ani 3300 can, aaçlıktan ölmüş. Aaçlıktan sora Bolboka 5500 insan sayısının yarısına da etişämedi. Şindi Bolbokada 960 ev var. İnsan sayısı da 2606 kişidir.

## Kullanılmış kiyatlar
Bucak (küü)

**Bucak** (moldovanca: *Bugeac*, rusça: *Буджак*) — Avtonom Territorial Bölümlüü Gagauz Yerindä, Komrat dolayında küü.
Bursa

**Bursa** — Türkiye'nin bir kasabası plaka kodu 16 dir.
* Terriyoriyası: 10.891 km2 
* İnsannar: 2,600,000 kişi
* Para: Türk Lirası


Image:Fiskiye.jpg|Bursa
Image:Bursa Botanik Parkı2.JPG|Bursa
Image:Bursa Botanik Parkı1.JPG|Bursa
Image:Bursa 7018.jpg|Bursa
Image:Bursa 7149.jpg|Bursa
Image:IKEA Singapore.jpg|Bursa
Image:Migros türk.jpg|Bursa
Image:Real wuerzburg.jpg|Bursa
Image:Carrefour at Puna'auia, French Polynesia.jpg |Bursa


## İstinadlar
Bêlţi

**Bêlţi** (Romın dili : *Bălți* ) — Moldova Respublikası kasabası.

* Din: Hristian, İslam, Çıfıt
* Klimat: Kara klimatı

### İnsannar
* Yıl = İnsannar

* 1897 = 18,500

* 1930 = 30,600

* 1959 = 67,666 

* 1970 = 105,505

* 1979 = 126,950

* 1989 = 161,475

* 2004 = 127,561

### Etnika Grupalar

### Anılmış insannarı
* Colea Răutu 

* Roman Grinberg 

* Marian Lupu 

* Vasile Sanduleac 

* Elena Gorohova 

* Natalia Barbu 

* Gheorghe Briceag

* Iosif Chişinevschi

* Eugenio Coşeriu

* Lia van Leer

* Ion Pelivan

* Ştefan Pirogan

* Vadim Pirogan

* Leonid Soybelman

* Nicolae Testemiţanu

* Nicolae Filip

* Vadim Vacarciuc

* Mihai Volontir

* Eugeniu Plohotniuc

* Vadim Vacarciuc

### Kardaş Kasabalar
*  **[[Tocama]]**, Vașington Amerika Birleşik Devletläri
*  **[[Stryi]]**, Ukraina 
*  **[[Smolyan]]**, Bulgariya
*  **[[Larissa]]**, Grețiya
*  **[[Miercurea-Ciuc]]**, Romıniya 
*  **[[Orşa]]**, Biyaz Rusiya
*  **[[İzmir]]**, Türkiye
*  **[[Kaesong]]**, Poyraz Koreya 
*  **[[Khmelnytskyi]]**, Ukrayna 
*  **[[Gyula]]**, Vengriya 
*  **[[Lakeland|Leyklend]]**, Florida Amerika Birleşik Devletläri
*  **[[Plock|Ploțk]]**, Polşa
*  **[[Vitebsk]]**, Biyaz Rusiya
*  **[[Milies]]**, Grețiya
*  **[[Podolsk]]**, Rusiya
*  Yaş, Romıniya 
*  Reșița, Romıniya
Bütün Ukraina Gagauzların Birlii

**Bütün Ukraina Gagauzların Birlii** — Ukrainadaki hepsi gagauzların organizațiyası.

Ukrainadaki hepsi gagauz dernekläri kendi suyu içindä kaynardılar, nesa yapardılar, ama yaptıkları için başka gagauzlar kimär kere hiç işitmärdilär, hem yapılan işlär bir-iki günnük işlärdi. Şindi, artık bu durum diişilecek. Zerä Ukrainanın çoyu bölgelerindä bulunan derneklär birleşmeyä karar verdilär.

2006-cı yıl dekabri ayın 8-dä, Ukrainanın baş kasabasında Kievda eni bir dernek kuruldu – Bütün Ukraina Gagauzların Birlii. Birlin kurulma Kongresindä Ukrainanın ondört bölgesindän delegatlar vardı. Delegatlar oy birliinnän eni kuruluşun Ustavını kablettilär. Nedän sora Birliin başkanını hem reviziya komisiyasını ayırdılar. Bütün Ukrayna Gagauzların Birlii başkanı Vasiliy Kelioglo (gagauzların Kievdakı “Halk Birlii” dernään başkanı) seçildi.

Hep o günü Kievda taa iki büük meropriyatie oldu: etnokultura festivali “Ukraina çiçekleri topluluu” hem “Taras Şevçenko” adına devlet universitetindä “Ukrainada gagauz kulturasının korumasınnan hem ilerlemesinnän ilgili problemalar” simpoziumu.

Simpoziumda üz kişidän zeedä insan pay aldı: departamentlerdän hem bakannıklardan musaafirlär, Bütün Ukraina Gagauzların Birlii  kurulma Kongresinin delegatları, studentlar. Vardılar burada Ukrainanın okullarından gagauz dili üüredicileri dä. Söz gelişi Universitettä bu üüredicilärä deyni gagauz dilinnän ilgili iki aftalık kurslar yapıldı. Kursları, nicä da simpoziumu bilim doktoru Tudora Arnaut götürdü.

Etnokultura festivalindä Ukrainanın Kotlovina (Balboka) küüyündä ansambli “Sevda gülü” pay aldı. Bu festivalin çerçevesindä Ukrainanın “Mini Miss” gözellik yarışı oldu. Yarışta Ukraynada yaşayan sayıdan aaz milletlerin (azerbaycan, Krım tatarları, Kazan tatarları, gagauzlar, bulgarlar, nemţelär, poläklar, moldovannar, rumınnar, ruslar) temsilcileri pay aldılar. Gagauzların temsilcisi, altı yaşındakı Karina Kelioglo, yarışın “Miss – siiredicilär simpatiyası” oldu.
Büük Britaniya

**Büük Britaniya hem Poyraz İrlandiya Birleşik Krallıı** (İngilizçe: *United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland*) — Evropada bir devlet.

* Din: % 60 Hrıstian, % 4 İslam, % 1 İndu
* Büük Britaniya 4 devlettir: İngiltere, Uels, Şotlandiya, Poyraz İrlandiya

## Büük Britaniya kasabalar
# London: 8,800,900
# Birmingam: 970,892
# Glasgou: 629,501
# Liverpul: 469,017
# Lidz: 443,247
# Şeffild: 439,866
# Şeffild: 430,082
# Bristol: 420,556
# Mançester: 394,269
# Leyçester: 330,574
# Koventri: 303,475
# Kingston upon Hull: 301,416
# Bradford: 293,717
# Kardiff: 292,150
# Belfast: 276,459
# Stoke-on-Trent: 259,252
# Uolverhampton: 251,462
# Nottingam: 249,584
# Plimut: 243,795
# Southampton: 234,224
# Riding: 232,662
# Derbi: 229,407
# Dudli: 194,919
# Newcastle upon Tyne: 189,863
# Northampton: 189,474
# Portsmut: 187,056
# Lüton: 185,543
# Preston: 184,836
# Aberdin: 184,788
# Milton Keyns: 184,506 
# Sunderland: 177,739
# Norviç: 174,047
# Valsall: 170,994
# Svansi: 169,880
# Burnmut: 167,527
# Southend-on-Sea: 160,257
# Svindon: 155,432
# Dandi: 154,674
# Huddersfild: 146,234
# Pul: 144,800
# Oxford: 143,016
# Middlzbrou: 142,691
# Blekpul: 142,283
# Bolton: 139,403
# Ipsviç: 138,718
# Telford: 138,241 
# York: 137,505
# Vest Bromviç: 136,940
# Peterborough: 136,292
# Stockport: 136,082
# Brayton: 134,293
# Sloug: 126,276
# Glouçester: 123,205
# Vatford: 120,960
# Roterham: 117,262
# Nyuport: 116,143
# Kambric: 113,442 
# Exeter: 106,772
# İstburn: 106,562
# Sutton Coldfield: 105,452
# Blackburn: 105,085
# Colchester: 104,390
# Oldham: 103,544
# Sent Helens: 102,629
# Krouley: 100,547
#

## 2001 yılı Büük Britaniya Halklar

### Büük Britaniya Toprakları

Flag of Guernsey.svg| Guernsey
Flag of Herm.svg|Herm
Flag of the Isle of Mann.svg|Man adası
Flag of Jersey.svg|Jersey 
Flag_of_Sark.svg|Sark
Flag of Anguilla.svg|Anguilla
Flag of Saint Helena.svg|Sent Helena
Flag of Bermuda.svg|Bermuda
Flag of the British Antarctic Territory.svg|Büük Britanya Antarktida Toprakları
Flag of the British Indian Ocean Territory.svg|Büük Britanya İndiya Okeaniya Toprakları
Flag of the British Virgin Islands.svg|Büük Britaniya Virgin Adaları
|Kayman Adaları
Flag of the Falkland Islands.svg|Falkland Adaları
Flag of Gibraltar.svg|Cebelitarık 
Flag of Montserrat.svg|Montserrat
Flag of the Pitcairn Islands.svg|Pitcairn Adaları
Flag of South Georgia and the South Sandwich Islands.svg|Üülen Georgia hem Üülen Sandwich Adaları
Flag of Tristan da Cunha.svg|Tristan da Cunha
Flag of the Turks and Caicos Islands.svg|Turks hem Caicos Adaları
Flag of England.svg|İngiltere
Flag_of_Wales_2.svg|Uels
Flag of Scotland.svg|Şotlandiya
Flag of Northern Ireland.svg|Poyraz İrlandiya 
Flag of Saint Helena.svg|Ascension



Cornhill, Ipswich - geograph.org.uk - 17067.jpg
Midland Hotel, Bradford.jpg
Stanford Hall Notts.jpg
Anglesey Abbey, Lode, Cambridgeshire.jpg
Bicton College - geograph.org.uk - 364253.jpg
Ceuta

**Ceuta** - Afrika kontinentda İspaniyaya baalı avtonom devleti.
* Konşu devletler: Marokko, İspaniya
* İspaniya'ya bağlı bölge
* Terriyoriyası: 28 km 2 
* İnsannar: 76.000 kişi
Cibuti

**Cibuti** — bir devlet Afrikada. Komşu devletler: Eritreya, Efiopiya, Somali.
* Baş kasaba: Cibuti 
* Ofiţial dil: Arab dili, Franțuz dili
* Toprak: 23.000 km2 
* İnsannar: 793.000 kişi
* Kendibaşınalık: 27 June 1977

 
Image:Coat of arms of Djibouti.svg
Image:LocationDjibouti.svg
Image:Quartier européen à Djibouti.jpg
Image:Djibouti street.jpg
Bulgariya

**Bulgariya** () — Evropada bir devlet. Baş kasaba Sofiya İnsannar hepsi 7,576,751. Toprak 110,993,6&nbsp;km² Komşuları Makedoniya, Romıniya, Türkiye, Serbiya hem Grețiya.En büük kasaba Sofiya.

## Komşuları
* 
* 
* 
*  
* 

## İnsannarı hem kasabaları
Bulgariyada yaşêêr 7,726,000 kişi, onnan 91,5 %-i kasabalarda. Baş kasaba Sofiya (1 382 000 adam).(2006) Baş kasabada toplandı devletin 70 % insannarı.

## Büük kasabalar
# Blagoyevgrad
# Burgaz (Burgas)
# Dobriç
# Gabrovo
# Haskovo (Hasköy)
# Kırcaali (Kırcali)
# Köstendil
# Loveç
# Montana
# Pazarcık
# Pernik
# Plevne (Pleven)
# Filibe (Plovdiv)
# Razgrad
# Rusçuk (Ruse)
# Şumnu (Şumen)
# Silistre (Silistra)
# Sliven
# Smolyan
# Sofiya (Baş kasaba)
# Eski Zağra (Stara Zagora)
# Tırgovişte
# Varna
# Veliko Tırnovo 
# Vidin
# Vratsa
# Yambol

## Dil
2001 İnsannar 
* İnsannar hepsi : 7.928.901 
* Bulgarlar : 6.655.210 (%83,9)
* Türklär : 746.664 (%9,4)
* Romınnar : 370.908 (%4,7)
* Ruslar : 15.595
* Ermeniler : 10.832
* Ulahlar : 10.566
* Makedonnar : 5.071 
* Greklär .408 
* Ukrainnär : 2.489 
* Çıfıtlar : 1.363
* Çingenäler : 1.088
* Başkaları : 18.792

## Din hem milli aazlıklar
Devlet dili Bulgar dili. İnsannarın çoyu Bulgariya halkı (hepsi insannarın 70 %-i), angıları Hristian inanerlär. İnsannarın aazı Türk dili laf eder. 20 %-i), angıları İslam inanerlär

1 Baba Marta (mart) 2001 İnsannar
* Ortodoks: 6.552.751
* Katolitsiz : 43.811
* Protestan: 42.308
* İslam: 966.978
* Aleviler 83.537 kişi 
* Başka : 14.937

## Hem bak
* Bulgar dili
* Bulgar alfaviti
* Bulgariya Türkleri

## Kullanılmış kiyatlar
Coltay

**Coltay** (moldovanca: *Joltai*, rusça: *Джолтай*) — Avtonom Territorial Bölümlüü Gagauz Yerindä, Çadır dolayında küü.

Küüyün ad maanası CAL+TAY (nogay tatarların dilindän — “yalabık tay, yalabık kuli”).
Dedal hem İkar

**Dedal hem İkar**
(Evelki urum mifi)

1. Aşaadaki teksti Dedal hem İkar okuyun onun abzațlarını hem öz fikirini bulun. Annadın var mı onun annatma yazdırma hem fikirlemä payları. Tekstin içindeliini annadın aşaada verilmiş plana görä. Bulun ad ayırı yazın 3 lafbirleşmesi onnara analiz yapın. 

Evelki Grețiyanın  anılmış resimcisi Dedal çok yıl yaşamış bir Krit adasında angısı bulunurmuş yırak onun vatanından. Yabancı bir padişah Minos bu adanın saabisiymiş. Dedal yaparmış mermer taşından Allahın hem insannarın figuralarını.

O figuraları ölä gözäl yaparmış ani onnar benzäärmiş diri cannı olannara onuştan. Dedal anılmış nasıl bir käämil hem şannı resimci.Dedalın canı sıkılırmış o özläärmiş kendi vatanını da pek istäärmiş  dönmää geeri gitmää kendi ana kasabasına Afinaya. 

Ama padişah Minos kolvermääzmiş  bu lääzımnı ustayı. O  istäärmiş ki Dedal işlesin sade onun yanında hem sade ona yapsın bu çok ii monumentleri. Padişah koymuş bekçi angılarına sımarlamış gözletsinnär Dedal kaçmasın deyni. Bunu denediynän Dedal kararlamış saklı kaçmaa vatanına Krit adasından. O çok düşünmüş nasıl kaçmaa bu Minos padişahından

Yolca başlayalım kaçmaa bekleycilär etişip tutarlar düşünärmiş. Dedal Denizcä yollanıp gitmää padişahın gemileri ardımızdan etişip tutabilecek. Bakmış Dedal göktä uçan kuşlara da annamış.Gök var nicä bizi kurtarsın. Da o başlamış kendi oolunnan İkarlan barabar kuş tüülerini toplamaa. Tezda onnar pek çok tüü toplamışlar. 

Dedal erleştirmiş tüüleri te nicä : İlkin biri-birinä yannaşık koymuş küçük tüüleri sora büüceklerini taa sora en büüklerini. Bu tüüleri o sıkı baalamış kalın ipliklärlän sora onnarı yapıştırmış bal mumunnan. Dedallan yannaşık işlaarmiş onun oolu İkar da. Dedal işini başarmış o yapmış ikişär känät kendisinä hem ooluna. Baalamış kanatları omuzlarına çeketmiş hızlı sallamaa onnarı kalkınmış yukarı da başlamış uçmaa.

### Kullanılmış Kiyatlar

* İ.İ.Babaloglu

* N.İ.Babaoglu

* K.K.Vasiloglu

* Gagauz Dili hem literatura

* 8 Klas
Dezgincä

**Dezgincä** (romınca: *Dezghingea*, rusça: *Дезгинжа*) — Avtonom Territorial Bölümlüü Gagauz Yerindä, Komrat dolayında küü.
Dmitriy Kroytor

**Dmitriy Kroytor** — Avtonom Territorial Bölümlüü Gagauz Yerinin ikinci başkanı (1999-2002).

2002-ci yılın iyül ayın 1-dä Dmitriy Kroytor vakitinnän ileri Gagauziyanın Başkanı olmasından atıldı. Biraz sora Canabisini Şveyțariyeya hem Jenevada bulunan Birleşik Milletlär topluluuna yolladılar Respublika Moldovanın büükelçisi olarak. 2005-ci yılın sonunda da Moldova pravitelstvosunun kararına görä o bu iştän geeri alındı. Şindi işleer Türkiyenin Azerbaycan kapitallı "Palmali Group" firmasın Romıniya temsilciliin başı olarak.
Dmitriy Savastin

**Dmitriy Savastin** —  gagauz resimcisi.

Duudu 1942-ci yılda Gagauz Yerindä, Valkaneş kasabasında. Kişinövdäki, İ. Repinın adına uçilişçesindä üürendi. Lvov İnstitudunda İ. Födorovun adına Grafika bölümünü bitirdi. 1983-93 yıllar arasında Komrattakı Resim şkolanın başı oldu. 

Komrattakı muzeydä işledi. Klubun "Gagauz Halkı" kurucusu oldu. Gagauz Avtonomiyasını kazanmak için kalkıntılara aktiv katıldı. Gagauziyanın Kultura Bakannıın başı oldu. 1995-ci yıldan, Türkiyedä, İstanbulda muzeydä işleer. Dünnä uurunda sergilerä, simpoziumnara katılêr. Resimnerindä gagauz halk motivlerini çizdirer. Sevgili personajları: çiftçilär, legendalardan kahramannar, gagauz kızları.

## Hem bak
* Födor Duloglu
* Vitaliy Manjul
* Bedri Baykam
* Josef Albers
Dmitriy Topçu

**Dmitriy Topçu** (romınca : *Dumitru Topciu*) — romın hem gagauz politika insanı.

1881 yılında  Tomay küüyündä duudu. İşledi Rumıniya Parlamentindä Beltı bölgesi deputatı hem George Tatarasku (4 iyül - 4 sentäbri 1940) hem İon Antonesku (4 - 14 sentabri 1940) pravitelstvolarında Çiftçilik (Agrikultura) ministrusu yardımcısı. Politik geçmişinä görä sovet kuvedi tarafınnan repressiya olundu. 1958 yılında Bukureşttä öldü.
Ekonomika İşbirlii Topluluu

* Gagauz dili : Ekonomika İşbirlii Topluluu
* İngiliz dili : Economic Cooperation Organization
* Türk dili :Ekonomik İşbirliği Örgütü
* Azerbaycan dili : ECO (İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı)
* Kazah dili : Экономикалық Ынтымақтастық Ұйымы (Kiril)
* Ékonomïkalıq Intımaqtastıq Uýımı (Latin)

* Adı : Ekonomika İşbirlii Topluluu
* Baş kasaba : Tahran
* Baş Devlet : İran

### Ofiţial diller
* Türk dili
* Azerbaycan dili
* Kazah dili
* Tacik dili
* Kırgız dili
* Uzbek dili
* Pers dili
* Urdu dili
* Peştu dili
* Dari dili
* İngiliz dili

#### Aza Devletler
*  Afganistan

*  Azerbaycan

*  İran

*  Kazahstan

*  Kırgızstan

*  Pakistan

*  Özbekistan

*  Tacikistan

*  Türkiye

*  Türkmenistan

* Prezident : Yahya Maroofi

* İstoriya : 1960

* Toprak : 7,973,197

* Nüfus : 416,798,021

### Para
* Afganistan Afganisi
* Azerbaycan Manatı
* İran Riyali
* Kazahstan Tengesi
* Kırgızstan Somu
* Pakistan Rupisi
* Tacikistan Somoni
* Türkiye Lirası
* Türkmenistan Manatı
* Özbekistan Somu

* Saat Kuşaı : (UTC+2 hem +12)
* Web Site : http://www.ecosecretariat.org

* En büük Devlet :  Kazahstan

* En küçük devlet :  Azerbaycan

* En büük baş kasaba : Tahran İran

* En küçük baş kasaba : Duşanbe Afganistan

### Baş kasabalar

* **[[Kabul]]**, Afganistan
* **[[Baku]]**, Azerbaycan
* **[[Tahran]]**, İran
* **[[Astana]]**, Kazahstan
* **[[Bişkek]]**, Kırgızstan
* **[[İslamabad]]**, Pakistan
* **[[Taşkent]]**, Özbekistan
* **[[Duşanbe]]**, Tacikistan
* **[[Ankara]]**, Türkiye
* **[[Aşkabad]]**, Türkmenistan

### Hem bak
* Afrika Birlii
* Akdeniz İçin Birlik 
* Arap Birlii
* Arap Maarip Birlii
* Amerika Devletleri Topluluu
* Avstraliya Grupa
* Aziya Birlii
* Aziya Pasifik Ekonomika İşbirlii (APEC)
* Birleşik Milletlär
* Evraziya Ekonomika Topluluu
* Evropa Birlii
* D - 8
* Dünna Poşta Birlii
* Dünna Bank
* Evropa Kultura Baş kasabaları 
* G - 8 
* G - 20
* GUAM 
* Günbatısı Evropa Birlii
* Günbatısı Evropa Hem Başka Devletler Grupası
* Günduusu Ortaklıı
* İngiliz Milletler Topluluu 
* İnterpol
* Karadeniz Ekonomika İşbirlii 
* Kızılay
* Latin Birlii
* Orta Aziya Birlii
* Orta Amerika Ortak Pazarı
* Şangay İşbirlii Topluluu
Eni Tülüküü

**Eni Tülüküü** (rumınca: Etulia Nouă) — Avtonom Territorial Bölümlüü Gagauz Yerindä, Valkaneş dolayında küü.
D - 8

**D-8** (İngiliz: *Developing Eight*)

## D-8 Başkanları
*  Bangladeş, Prezident Sheikh Hasina 
*  Egipet, Prezident Abdül Fettah el-Sisi 
*  İndoneziya, Prezident Susilo Bambang Yudhoyono 
*  İran, Prezident Mahmud Ahmadinejad 
*  Malayziya, Prezident Najib Tun Razak 
*  Nigeriya, Prezident Umaru Yar'Adua 
*  Pakistan, Prezident Yusuf Rıza Gillani 
*  Türkiye, Prezident Abdullah Gül

## D-8 Devletleri Toplantı Yarlari













## Aza Devletler

## İstinadlar
Eni Zelandiya

**Eni Zelandiya** (İngiliz: *New Zealand*, Maori: *Aotearoa*) — Okeaniyada bir devlet.

* Klimat: Kara klimatı

## Ömür
* Toplamaa nüfus: 77.99 yıl 
* erkekler: 75.01 yıl 
* kadınlar: 81.1 yıl (2001) 

## Dinler
* Ristian: 2,079,017 / % 57
** Protestan:
*** Anglikan: 580,641
*** Presbiteryen: 428,754
*** Metodist: 119,790
*** Pentecostal: 66,885
*** Baptist: 51,168
*** Mormonlar: 39,636
*** Protestan: 119,790
** Roman Katolit: 482,190
** Ristian NFD: 190,164
** Māori Ristian
*** Ratana: 48,543
*** Ringatu: 15,102
*** Başka: 645
* Tayfe: 1,021,908
* Jedi: 53,715 (1.5%)
* Budist: 41,106
* İndu: 39,627
* İslam: 23,202
* Çıfıt: 6,516
* Başka dinler: 18,486
* Cuvapsız: 235,212

## Diller
* İngiliz dili: % 98.0
* Māori dili: % 4.2
* Çin dili: % 3.5
** Yue dili: % 1.2
** Mandarin dili: % 1.1
** Başka Çin dili: % 1.2
* Samoa dili: % 2.3
* Franțsuz dili: % 1.4
* İndi dili: % 1.2
* German dili: % 1.0
* Tonga dili: % 0.8
* Niderland dili: % 0.7
* Koreya dili: % 0.7
* Yaponiya dili: % 0.6
* İspaniya dili: % 0.6
* Afrikaans dili: % 0.6
* Başka Evropa dilleri: % 1.9 
** İtaliya dili
** Rus dili
** Gretiya dili
** Bask dili
** Polek dili
* Poyraz indiya dilleri: % 1.2
* Malayziya dili
* İndoneziya dili: % 0.9
* Pasifik dilleri: % 0.7
* Tamil dili
* Telagu dili
* Arap dili : % 2.0

## Yaponiya Kasaba Nüfusu

 
File:Whangamomona Hotel 2010.jpg
File:Habitation Maori 1998-3174-139.jpg
File:Otakou Church 2008.jpg
File:St-Albans-library.jpg
File:Jacobsobt.JPG
File:Parliament Library.JPG
File:New Auckland Infobox Pic Montage 3.jpg
File:Motueka Fire Station, No Danger Today.jpg
File:Hawera Water Tower.jpg
File:Puhoi Village.jpg
File:New Zealand House, Haymarket.JPG
File:Tino_Rangatiratanga_Maori_sovereignty_movement_flag.svg
Erivan

**Erivan** 
(Ermenice: *Երևան*) — Armeniya'in baş kasabası.


Yerevan-Republic Square-26-Foreign Affairs-2019-gje.jpg|Republic Square
Yerevan-Cascade-02-2019-gje.jpg|Cascade
Yerevan-2800th anniversary park-02-2019-gje.jpg|2800th anniversary park
Yerevan-Matenadaran-06-2019-gje.jpg|Matenadaran
Yerevan-Cathedral-14-ost-2019-gje.jpg|Cathedral
Yerevan-Tsitsernakaberd-02-2019-gje.jpg|Tsitsernakaberd
Eskişehir

**Eskişehir** — Türkiyä'nin bir kasabası. Güzel bir kasaba.

* Terriyoriyası: 13.655 km2 
* İnsannar: 724.849 kişi
* Para: Türkiyä Lirası
Estoniya

**Estoniya** (Estonca: *Eesti Vabariik*) — Evropada bir devlet.

* Klimat: Kara klimatı
* Orman: % 47

## Komşuları
*  Rusiya
*  Latviya

## Din
* Ortodoks: % 16,15
* Lutherci: % 9,91
* Baptist: % 0,41
* Roman Katolik: % 0,41

## Estoniya 2002 Nüfusu
* % 70,9: Eston
* % 22,7: Rus
* % 2,9: Azeri
* % 2,1: Ukrainalı
* % 1,2: Belarus
* % 0,9: Finli
* % 2,3: Başka
* Karaim Türklärı: 300 kişi


Narwa kosciol aleksandra.jpg|Narva
Tallinn-old-town.jpg|Tallinn
Tartu, radnice.jpg|Tartu
Narva.jpg|Narva
Parnu01.jpg|Pärnu
Viljandi6.jpg|Viljandi
Maarduveneoigeusukirik100906.jpg|Maardu
Evraziya Ekonomika Topluluu

**Evraziya Ekonomika Topluluu** (Rus: *Евразийский экономический союз*)

## Ekonomika

 
Image:CSTO and EAEC leaders 2006.jpg|Evraziya Ekonomika Topluluu Prezidentleri
Image:EurAsEC 2008-2.jpg|Evraziya Ekonomika Topluluu Toplantısı
Image:Vladimir Putin 13 May 2002-14.jpg|Rusiya hem Kazahstan Prezidentleri
Evropa

**Evropa** - bir kontinent, Aziyalan barabar Evraziya materikinä girer. Atlantik hem Arktik оkeanlar hem оnnarın denizlerinä (Biyaz, Kara, Baltik h.b.) çıkêr.

## Evropa
* Poyraz Evrоpa
* Günbatısı Evrоpa
* Günduusu Evrоpa
* Üülen Evrоpa
* Orta Evrоpa

## Evropa baş kasabalar
Paris, London, Berlin, Moskva,  Roma,  Madrid, Praga, Bratislava, Helsinki, Tirana, Lefkoşa, Minsk, Astana, Vaduz, Komrat, Riga, Kişinöv, Zagreb, Andorra la Vella, Sarayevo, Sofiya, Podgoritsa, Afina,  Priştina, Skopye, Valetta, Monako, Lizbon, Bukureş, San Marino, Lyublyana, Vatikan, Kopenhagen, Tórshavn, Tallinn, Mariehamn, Reykyavik, Dublin, Riga, Vilnüs, Oslo, Stokholm, Sohum, Maykop, Baku, Grozni, Tbilisi, Varşava, Kazan, Kiev, Tshinvali, Vena, Lüksemburg, L'yublyana, Bern, Budapeşt
Evropa Kultura Baş kasabaları

**Evropa Kultura Baş kasabaları** (İngiliz: *European Capital of Culture*) — kasabalar.

## Baş kasabalar

## Dış Baalantılar
### Şindi
* Istanbul 2010
* Istanbul 2010 – European Capital of Culture (Unoffical Portal)
* Essen 2010
* Pécs 2010

### Geçmiş
* Graz 2003
* Cork 2005
* Sibiu 2007
* Liverpool 2008
* Stavanger 2008
* Vilnius 2009 
* Linz 2009

### Gelecek
* Turku 2011
* Tallinn 2011
* Guimarães 2012
* Maribor 2012
* Marseille Provence 2013
* Košice 2013
* Rīga 2014 https://web.archive.org/web/20110828172049/http://www.riga.lv/EN/Channels/About_Riga/default.htm 
* Umeå 2014
* Mons 2015

### Geçmiş kandidat kasabalar
* Gävle 2014
* Norrköping 2014 
* Lund 2014
* Liepāja 2014 http://www.liepaja.lv/page/22
* Cēsis 2014

### Gelecek kandidat kasabalar
#### Çehiya
* Ostrava 2015 - kandidat kasaba
* Plzeň 2015 -kandidat kasaba

#### Polşa
* Gdańsk 2016 - kandidat kasaba
* Lublin 2016 - kandidat kasaba - (en), (es), (ua)
* Łódź 2016 - kandidat kasaba
* Poznań 2016 - kandidat kasaba
* Szczecin 2016 - kandidat kasaba
* Toruń 2016 - kandidat kasaba
* Warszawa 2016 - kandidat kasaba
* Wrocław 2016 - kandidat kasaba
* Katowice 2016 - kandidat kasaba

#### İspaniya
* Alcalá de Henares 2016 - kandidat kasaba
* Asturias 2016 (Oviedo, Gijón and Avilés) - kandidat zona
* Burgos 2016 - kandidat kasaba
* Cáceres 2016 - kandidat kasaba
* Córdoba 2016 - kandidat kasaba
* Cuenca 2016 - kandidat kasaba
* Málaga 2016 -kandidat kasaba
* Las Palmas de Gran Canaria 2016 - kandidat kasaba
* Palma de Mallorca and the Balearic Islands 2016- kandidat kasaba
* Pamplona 2016 - kandidat kasaba
* Santander 2016 - kandidat kasaba
* Donostia-San Sebastián 2016 - kandidat kasaba
* Segovia 2016 - kandidat kasaba
* Tarragona 2016 -kandidat kasaba
* Zaragoza 2016 - kandidat kasaba

#### Daniya
* Aarhus 2017 - kandidat kasaba
* Sønderborg 2017 - kandidat kasaba

#### Niderland
* Den Haag 2018 - kandidat kasaba
* Den Haag 2018 kandidat kasaba
* Almere 2018 - kandidat kasaba
* Utrecht 2018 - kandidat kasaba
* BrabantStad 2018 - kandidat kasaba
* Maastricht 2018 http://www.maastricht.nl - kandidat kasaba

#### İtaliya
* L'Aquila 2019 - kandidat kasaba
* Matera 2019 - kandidat kasaba
* Siena 2019 - kandidat kasaba

#### Serbiya
* Belgrat 2020 http://www.politika.rs/rubrike/Kultura/Beograd-axis-mundi.lt.html 
* https://web.archive.org/web/20100718104117/http://www.ldp.rs/o_nama/programski_savet/savet_za_kulturu,_medije_i_kreativnu_industriju/beograd_-_kulturna_prestonica_evrope_2020.1103.html - kandidat kasaba

### Genel
* Evropa Birliii Komissi - Evropa Kultura Baş kasaba
* Evropa Kultura Baş kasaba Kandidat kasaba Birliii
Eşil aaçkakan

**Eşil Aaçkakan** (Latin: *Picus viridis*)

## Bilim Klası
* Ayle: Hayvanlar (Animalia)
* Branşa: Kordalılar (Chordata)
* Klas: Kuşlar (Aves) 
* Takım: Aaçkakansılar (Piciformes)
* Bölek: Aaçkakangiller (Picidae)
* Alt Bölek: Picus
* Sort: Eşil Aaçkakan (Picus)
* Linnaeus 1758
* Boy: 45 – 51&nbsp;cm
* Yımırta: 5 -7

## Dünnädaki Yarları
* Evraziya
* Albaniya
* Andorra
* Armeniya
* Avstriya
* Azerbaycan
* Belarus
* Belgiya
* Bosniya hem Herțegovina
* Bulgariya
* Horvatiya
* Çehiya
* Daniya
* Estoniya
* Franțiya
* Gruziya
* Germaniya
* Grețiya
* Vengriya
* İran
* İrak
* İtaliya
* Latviya
* Lihtenşteyn
* Latviya
* Lüksemburg
* Makedoniya
* Moldova
* Çernogoriya
* Paisos Baixos
* Norvegiya
* Polşa
* Portugaliya
* Romıniya
* Rusiya
* Serbiya
* Slovakiya
* Sloveniya
* İberiya
* Șvețiya
* Şveyțariya
* Türkiyä
* Ukraina 
* Büük Britaniya
* Poyraz Afrika
* Aziya
* Finlandiya
* Cebelitarık
* İrlandiya 
* Malta
* Països Catalans
Fillär

**Fillär**

Verilän teksti Fillär okuyun, okuduktan sora sıradan birär takrir yazın. Söläyin, olur mu ona demää, ani o tekst yazdırma hem publițistik stillindä. Neçin? İnandırın!

Fil dünnenin en büük hayvanıydır. Fillär yaşeerlar. Afrikanın hem Aziyanın eşil tropik daalarında. Fillerin güüdeleri, bacakları pek büüktür hem kaaviydir, onuştan onnar kolay aralerlar daalarda pek sık büüyän kalın aaçları, onnarın dallarını. 

Bölä fillär bu yolsuz daalarda gezinerlär. Fillerin kalın derisi koruyer onnarı kuru dalların hem çalıların batmasından. Ama büük iiri sineklär, kör sineklär, arılar, sakırgalar, uçup-konerler fillerin deri buruşuklarına da fena dalerlar onnarın sırtlarını. 

Onnarın dalamasından kurtulmaa deyni, fil büük havezlän yıkaner, yuvarlaner, batak içindä döker su kendi üstünä uzun kalaannan.Filin ensesi pek kısa, bu üzerä imäk kendinä erdän hem üüsek aaçlardan o aler pek uzun kalaannan. Su içer fil genä uzun kalaan yardımnan, angısına o bir kerattä çeker on litra su, da çeker o suyu kendi aazına.

## Yazılı
* İ.Babaloglu
* N.İ.Babaoglu
* K.K.Vasiloglu
* Gagauz Dili hem literatura
* 8 Klas
* s.14
Finlandiya

**Finlandiya** (Fin dili: *Suomi*, Șveți dili: *Finland*) — Evropada bir devlet. Territoriyasının büüklüünä görä dünnädä 64-cü erde durêr.

Var Norvegiya, Rusiya, Șvețiya ile kara sınırları.

## Genel Bilgiler
* Klimat: Karasal 
* İşsizlik: % 7 
* Okuma yazma bilenlerin oranı % 99 'dır.
* Nüfus artış oranı: % 0.87 (2001 ) 
* Ortalama hayat:
* Toplam nüfus: 78.5 yıl (2001)
* Erkeklerde: 73.92 yıl (2001)
* Kadınlarda: 81.36 yıl (2001) 
* Aeport: 148 (2006)
* Para: Euro
* Dış borç: 251.9 milyar $ (2006)
* Demiryolları: 5,741 km (2005) 
* Karayolları: 78,189 km (2006) 
* Su yolları: 7,842 km 
* Boru hatları: doğal gaz 580 km 
* Limanları: Hamina, Helsinki, Kokkola, Kotka, Loviisa, Oulu, Pori, Rauma, Turku, Uusikaupunki, Varkaus

## İhracat
* İhracat: 84.72 milyar $ (2006) 
* Rusiya % 11.2
* Șvețiya % 10.7
* Germaniya % 10.5
* Büük Britaniya % 6.6
* Amerika Birleşik Devletläri % 6.2
* Niderland % 4.8 (2005)

## İthalat
* İthalat: 71.69 milyar $ (2006) 
* Germaniya % 16.2
* Șvețiya % 14.1
* Rusiya % 13.9
* Niderland % 6.2
* Daniya % 4.6
* Büük Britaniya % 4.3
* Kitay % 4.2 (2005)

## İnsannarı hem kasabaları
Finlandiyada yaşêêr 5.211.311 kişi, onnan 60 %-i kasabalarda. Baş kasaba Helsinki 1.293.093 (2006) kişidir. Baş kasabada toplandı padişaalıın % 68 insannarı. 

## Büük kasabalar ve bölgeler
* Helsinki 
* Espoo
* Tampere 
* Turku 
* Vantaa 
* Oulu 
* Lahti 
* Kuopio 
* Jyväskylä 
* Pori 
* Joensuu 
* Lappeenranta 
* Hämeenlinna 
* Rovaniemi 
* Ounasvaara 
* Korkalovaara 
* Kemijoki 
* Kemijärvi 
* Kemi 
* Mikkeli 
* Savonlinna 
* Varkaus 
* Lisalmi 
* Kerava 
* Vihti 
* Raseborg 
* Lohja 
* Karis 
* Nummi-Pusula
* Kulosaari

## Nüfus
Finlandiyada nüfusun çoğunluğu ve devlet dili Fin dili ve Șveți dili dir. Finlandiyada nüfusun çoğunluğu Finler ve Șvețtir. Nüfus içindeki azınlıklar genellikle Tatarlar, Ruslar ve Samilerdir. En büyük ikinci millet Șvețdir.

## Dil hem milli aazlıklar
Devlet dili Fin dili ve Șveți dili dir. Finlandiyada nüfusun çoğunluğu Finler ve Șvețtir. Nüfus içindeki azınlıklar genellikle Tatarlar, Ruslar ve Samilerdir. En büyük ikinci millet Șvețdir.

## Din
* Ristian % 87
* İslam % 0.61
* Budist % 0.7
* Bahaizm % 0.02
* Ateist % 12
* Diğer % 0.30

## Yönetim Biçimi
**İdari bölümler**: 6 bölüm
# Üülen Finlandiya 
# Batı Finlandiya
# Doğu Finlandiya
# Oulu
# Laponya
# Aland

## Resimler


FinnishNationalTheatreFromSouth.jpg|Finlandiya
National Museum of Finland.jpg|Finlandiya
Suurkirkko Helsinki maaliskuu 2002 IMG 0629.JPG|Finlandiya
Pori town hall, 2006.jpg|Finlandiya
Visit-suomi-2009-05-by-RalfR-055.jpg|Finlandiya
Tsivilsk At centre of town.jpg|Finlandiya
Visit-suomi-2009-05-by-RalfR-207.jpg|Finlandiya
Visit-suomi-2009-05-by-RalfR-083.jpg|Finlandiya
Rovaniemi pajakyla 2.jpg|Finlandiya



## References
Evgeniy Karagavur

**Evgeniy Karagavur** (*Eugen Karagyaur*) — Gagauz bilim insanı, yazıcı, neftçi injiner. Duumu 1923 yılda. Print Eugen Han. Duuması Komratta üüredici Ştefan (print) Karagyanrun aylesinda angısını Print Eugen Eni Han getirer bir kuman hanı dinastiyasından Poet, prozacı-çıkardı yakın 40 literatura kiyadi birkaç dilda nica. Yazıcımız şimdi yaşeer Kanadada.

15 avgust 1923-cü yılda Çadır kasabasında duudu. Timişoara Poltehnica İnstitutu Metallurgiya fakultetini başardı (1943-1948), Roma Universitetinda avşam kurslarına registrat oldu neftçi injiner diplomu aldı. 1948-1949-cu yıllarda Nancy Universiteti (Franţiya), Üüsek Milli Geologiya hem Şahta Şkolasında okudu, injiner geolog diplomu kabletti.

Aldı Franțiya devletinnan bir stipendiya (1949) injinerlik üürenimini başarmaa deyni. Hem okudu Sorbonna Universitetinda professor Chevallierlan. 1954-1978-ci yıllarda PETRO-Montrealda MONTREAL FUELS Saabiler başı oldu. 1979-2004 yıllarında  CAN-ROM Inc.Imobiliare kompaniyası Sovet başı. 1995-cı yıldan Rumıniya yazıcılar Birlii, 2000 yılınnan Moldova Yazıcılar Birlii azası, Kanada Romın dilli Yazıcılar Assosiatiyası ortak yaratıcısı (2002).

* Darsı poemaları (1978)
* Güz poemaları (1980)
* Can poemaları (1981)	
* Basarabiyalı canı  (1982)
* Hymne a l'Amour (1991)
* Kuman printleri (1995)

### Roman
* Düşlar hem havezlar (1997)

### Kullanılmış kiyatlar
* Dionis Tanasoglu. Ana Dili Literatura Okumakları Hem Gramatika 6'cı Klas için. Ministerul İnvatamantuluı Tineretulu şı sportuluı Al Republıcıı. Moldava Chişinov Ştiianta, 1997.
Florida

**Florida** (İngilizçe: *Florida*) Amerika Birleşik Devletläri Viliyatı.

## Din
* Hristian: % 81
** Protestan: % 54
*** Baptist: % 19
*** Metodist: % 6
*** Presbiteryan: % 4
*** Episcopal: % 3
*** Lutherci: % 3
*** Pentecostal: % 3
*** Başka Protestanlar: % 16
** Katolik: % 26
* Mormon: % 1
* Yahudi: % 4
* Başka Dinler: % 1
* Tayfeler: % 14

## Komşu Viliyatlar
*  Alabama
*  Georgia

## Kasabalar
* Jacksonville: 805,605 
* Miami: 424,662 
* Tampa: 336,823 
* Sent Petersburg: 246,407 
* Orlando: 227,907 
* Hialeah: 212,217 
* Fort Lauderdale: 183,606 
* Tallahassee: 168,979 
* Cape Coral: 156,891 
* Port Sent Lucie: 151,391
* Pembroke Pines: 146,828 
* Hollywood: 142,473 
* Coral Springs: 126,875 
* Gainesville: 114,375 
* Miami Gardens: 108,862 
* Miramar: 108,240 
* Clearwater: 106,642 
* Pompano Beach: 102,745 
* Palm Bay: 100,116 
* Palatka: 10.796

## Diller
* İngilizçe
* Franțsuz kreole
* İspanica
* Haitice
* Arapça
* Vyetnamca

## Nüfus
* 1830: 34,730
* 1840: 54,477
* 1850: 87,445
* 1860: 140,424
* 1870: 187,748
* 1880: 269,493
* 1890: 391,422
* 1900: 528,542
* 1910: 752,619
* 1920: 968,470
* 1930: 1,468,211
* 1940: 1,897,414
* 1950: 2,771,305
* 1960: 4,951,560
* 1970: 6,789,443
* 1980: 9,746,324
* 1990: 12,937,926
* 2000: 15,982,378

## Kardaş Viliyatlar
*  **[[Kyonggi]]**, Üülen Koreya
*  **[[Languedoc-Roussillon]]**, Franțiya
*  **[[Nueva Esparta]]**, Venesuela
*  **[[Tayvan Viliyat]]**, Kitay Respublikası
*  **[[Wakayama Prefecture]]**, Yaponiya
*  **[[Günbatısı Cape]]**, Üülen Afrika Respublikası

 
Image:TallahasseeOldNewCapitals3.jpg
Image:Bocaclub.jpg
Image:Fort White Sikes House09.jpg
Fra Angelico

**Fra Angelico** — İtaliyan resimcisi.

1400-ci yılın fevral ayın 2-dä İtaliya da Floransa Respublikasının Vicchio kasabasında dünneyä geldi.

Öldü 1455-ci yılda Roma kasabasında.
Franţiya

**Franţiya, Franţiya Respublikası** (Franțuz: *République française*)

## Sınır komşuları
* : 56.6 km 
* : 620 km
* : 451 km
* : 488 km
* : 73 km
* : 4.4 km
* : 623 km
* : 573 km

* Kumsal:  3,427 km
* Turizma: 80 milion kişi

* Klimat: Üülen Franţiya — Sıcak, Poyraz Franţiy — suuk klimat

* En alçak noktası: Rhone suyu -2 m
* En üüsek noktası: Blanc tepesi 4,807 m
* Madeem: Kömür, demir, boksit, çinko, potas, aaç, 
* Tarla: % 33.46
* Ekincilik: % 2.03
* başka topraklar: % 64.51 (2005)
* Sulu toprak: 26,000 km² (2003)
* İnsannar artmaa: %0.35 (2006)
* Göçüm: 0.66 mülteci/1,000 insannar (2006)
* Uşak ölüm: 4.21 ölüm/1,000 duun uşak (2006)
* Ömür Hepsi insannar: 79.73 yıl
* Erkeklerde: 76.1 yıl
* Kadınlarda: 83.54 yıl (2006)
* Uşak çocuk sayısı: 1.84 çocuk/1 kadın (2006)
* HIV/AIDS hastalıklarına yakalanan insan sayısı: % 0.4 (2003)
* HIV/AIDS hastalıklı insan sayısı: 120,000 (2003)
* HIV/AIDS hastalıklarından ölenlerin sayısı: 1,000 (2003)

## Dinner
* Roma Katolitleri: % 60 
* Protestan % 3
* Çıfıt: % 1
* İslam: % 6
* Ateist: % 31
* Başka dinner: % 5

## Diller

Franțuzca, Alcase, Lorreine Frankçası, Oksitanca (Langedokça, Gaskonça, Provansal), Pikard, Bretonca, Korsikaca, Baskça, Breton, Alsaţiyaca, Katalanca, Evskar, Flemenkçe.

* Okumaa yazma insannar hepsi: % 99
* Erkekler: % 99
* Kadınnar: % 99 (2003)
* Baamsızlık günü: 486 (Klovis)
* Milli bayram: Bastille Günü, 14 Orak ay 1789
* Kanun (Zakon): 28 Ceviz ay  1958
* İş gücü: 27.88 milİon (2006)

## Sektörlere görä iş gücü
* İzmet: % 71
* İndüstri: % 25
* Ekincilik: % 4 (1999)
* İşsizlik: %9.1 (2006)

* İndüstri: Makina, avtomobil, metalürgiya, aeroplan, elektronika, tekstil, İmek, turizma, ekincilik, balık
* İndüstri büüme: % 1.5 (2006)
* Elektrika üretimi: 540.6 miliard kWh (2004)
* Elektrik tüketimi: 440.6 miliard kWh (2004)
* Ekincilik: Buuday, şeker pancarı, patates, üzüm, sıır, süt, balık
* Dış borç: 5.002 trilion Dollar $ (2008)

* Kullanılan telefon hatları: 35.7 milion (2005)
* Telefon kodu: 33
* Radio yayın istasionnarı: AM 41, FM 3,500, kısa dalga 2 (1998)
* Radiolar: 55.3 milion (1997)
* Televizor yayını yapan istasionnar: 584 (1995)
* Televizorlar: 34.8 milion (1997)
* İnternet servis sağlayıcıları: 62 (2000)
* İnternet kullanıcıları: 29.521 milion (2006)
* Demiryolları: 29,085 km (2005)
* Karayolları: 956,303 km (2004)
* Su yolları: 8,500 km

## Boru yolları
* Neft yolu: 3,059 km; neft hem 4,487 km
* Gaz yolu: 24,746 km

## Limanları
Paris, Lyon, Marseille, Lille, Toulouse, Bordeaux, Nice, Nantes, Strasbourg, Rennes

## Franţiya Bölgeleri
*  
* 
*  
*  
*  
*   
*  
*  
*  
*   
*  
*  
*   
*  
*  
*  
*  
*   
*   
*   
*   
*  

## Avtonom erler hem adalar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Klipperton Adası
* Krozet Adaları
* Kerguelen Adaları
* Sent Paul 
* İle Amsterdam

## See also
* Franţiya kasabalar listesi