open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Biyaz Ruslar

**Biyaz Ruslar** (Biyaz Rus dili: *беларусы*) - Biyaz Rusiya, Rusiya, Türkiye, Amerika Birleşik Devletläri, Ukrayna, Latviya, Kazahstan, Polşa, Braziliya, Litvaniya, Moldova, Avstraliya, Estoniyada yaşeer. İnsannar hepsi 10.5 milion kişi. Din Ortodoks. 

## Hem bak
* Biyaz Rusiya
* Biyaz Rus dili
* Ruslar
* Ukrainnär
1 Kirez ay

**1 Kirez ay** — Kirez ay içinde bir gün.

## Önemli olaylar
## Dünya
## Gagauz
## Doğanlar
*Ghil'ad Zuckermann (Ghil'ad Zuckermann (İngiliz))

## Ölenler
Bucak (Burdur)

**Bucak** kasabasi Türkiyenın bir kasabasidir. Bu kasabade Türkiye resmi Türk dili laf edelir.

## Görüntüler

## Hem bak
*Türkiye 
*Türkiye Kasabalar Listesi

## Dış baalantılar
*en.wikipedia (Turkey)
Tabasaran dili

**Tabasaran dilindä** - lafeder 126,136 kişi Tabasaranca ya da Tabasaran dili (kendilerince табасаран чIал tabasaran ç’al), Rusya'ya bağlı Dağıstan'ın güneyinde yaşayan Tabasaranlar tarafından konuşulan Kuzeydoğu Kafkas dillerinin Lezgi dilleri grubundan bir dil. Gramer ve kelime haznesi bakımından Lezgice ile ortak özellikleri yüksektir. Alfabe, harf sistemi ve glotal gırtlaksı harfleriyle diğer Kafkas dilleriyle büyük benzerlik taşır. Lezgicenin yanında, Azerbaycan Türkçesinden ve geçmişte Arapça ve Farsçadan alınmış çok sayıda kelimeyi lügatinde barındıran otokton bir dildir
Kroat dili

**Kroat dili** (hrvatski jezik) — günbatısı slavän gruppasından bir dil, Kroațiyanın ofițial dili. Kroat dili laf eden devletler  Kroațiya, Bosniya hem Herțegovina, Sloveniya, Avstriya, Serbiya, Romıniya, Vengriya, Çernogoriya devletleri.
 
### Kroat alfaviti

## kaynak
Altın sözlär

**Altın Sözlär** 

* Zaabit kafası var onda.

* Herbir horoz, kendi bokluunda eşinir.

* Yekti kuzu.

* İsteer Çingenälar  gibi.

* Çingenedän dönmä popaza benzeer.

* Kedi gibi hep ayakça düşer.

* Angı taşı kaldırısan, hep o altından çıkêr.
Güney Azerbaycan

** Güney Azerbaycan**  (Farsça: **آذربایجان** Âzerbaycân), (Azerbaycan Türkçesi: Güney Azerbaycan گۆنئی آزربایجان, Cenubi Azerbaycan جنوبی آذربایجان),  **İran Azerbaycan**
.

## Kaynak
Tülüküü demir yolu

**"Tülüküü" demir yolu** — Avtonom Territorial Bölümlüü Gagauz Yerindä, Valkaneş dolayında küü.
15 Orak ay

## Önemli Olaylar
2016 - Türkiyedä gece çeketän devlet devrimi denemesi oldu.

## Dünya
## Gagauz
## Doğanlar
## Ölenler
1 Harman ay

Harman ayında içinde bir gün.
## Önemli Olaylar
## Dünya
## Gagauz
## Doğanlar
* 1973 — Araz Yakupoğlu — şair

## Ölenler
Valparaíso

**Valparaíso** — Çilinın bir kasabası.

* Toprak: 401,6 km2
* İnsannar: 270.242 kişi (2002)



## Dış baalantılar
* Commonscat:Valparaíso
* municipalidaddevalparaiso.cl {es}
* ciudaddevalparaiso.cl {es}
Nha Trang

**Nha Trang** — Vyetnamda bir kasabadır.Toprak 251 km insannar 392,347 insannar sıklıı 668,6/km²

Nha Trang - Wikivoyage
Ho Chi Minh City

**Ho Chi Minh City** — Vyetnamda bir kasabadır. Toprak 2095&nbsp;km insannar 7,300,399 insannar sıklıı 668,6/km²
15 Harman ay

Harman ayında içinde bir gün.
## Önemli Olaylar
*1461-Fatih Sultan Mehmet Trabzon'u aldı.Böylece Trabzon Rum İmparatorluğu'na son verildi.
* 1914 - Panama Kanalı'ndan ilk gemi geçti.
* 1935 - Adolf Hitler, Alman-Yahudi evliliklerini yasakladı.
* 1945 - II. Dünya Savaşı: Yaponiya teslim oldu. Kore'nin Kurtuluş günü.
* 1947 - İndiya bağımsızlığını kazandı. Jawaharlal Nehru İndiya'ın ilk başbakanı oldu.
* 1960 - Kongo, Franțiya'dan bağımsızlığını ilan etti.
* 1960 - Zürih ve London Anlaşmaları uyarınca Kipra Respublikası ilan edildi.
* 1974 - Kıbrıs Harekâtı: İlerlemeye devam eden Türk birlikleri, adanın en büyük 2. şehri olan Magosa'ya girdi.

## Dünya
İndiya Bağımsızlık Günü

## Gagauz
## Doğanlar
*1769-Napolyon Bonapart, Fransız Komutan

## Ölenler
Dobruca devletinä eni bakış

**Dobruca devletinä eni bakış**

Küçük ayın (fevral) 24-dä Moldovanın etnika arası ilişkileri bürosunda oldu prezentaţiya Bulgariyadan bilim adamın Doç. Dr. Georgi Atanasovun “DOBRUCANSKOTO DESPOTSTVO” kiyadına (istoriyada “obrucanskoto decpotstvo” biliner nicä gagauzların Dobruca devlet da).

Prezentaţiyada pay aldılar Bulgariyadan bilim adamnarı, Moldovada yaşayan gagauz hem bulgar bilim hem kultura insannarı, Bulgariya Respublikasının Moldovada büükeçisi h.b.

“DOBRUCANSKOTO DESPOTSTVO” kiyadın aftoru Georgi Atanasov, arheolog olarak hem arheologiya materiallarına dayanarak, kiyadında eni bakışlan hem eni faktlarlan bakêr bu konuya. Kiyat meraklı ondan da, ani temel materiallar bulgarca yazılıykana, bölümnerdän ana fikirlär angliyca hem rusça da verili.

Prezentaţiyada söz alannar çoyu urguladılar, ani kiyat açêr eni bir kapu Dobruca devletinin istoriyasına.Ertesi günü, Küçük ayın (fevral) 25-dä Moldovanın ULİM Universitetında gagauzların hem bulgarların istoriyasınnan ilgili bir bilim konferenţiyası oldu.
Büülü maaza

**“Büülü maaza”** — Todur Zanetin gagauz pyesası

Kırım ayın (dekabri) 18-dä Moldovanın Belţ kasabasının “Vasile Aleksandri” milli teatrusunun sţenasında gagauz dramaturgun Todur Zanetin “Büülü maaza” adlı pyesası gösterildi.

Pyesayı, milli teatru Festivali çerçevesindä, “Mihail Çakir” adına gagauz milli teatrusu gösterdi. Teatrunun yaratma öndercisi Valentina Uzun. Pyasanın rejisöru Mihayıl Konstantinov. Rolleri oynadılar: 
* Kiruş – İvan Stamov,
* Kirana – Evdokiya Jelezoglu,
* Petuş – Mihayıl Gagauz,
* Petrana – Valentina Gümüşlü,
* Meluş – İvan Popov,
* Milana – Lidiya Ormancı.

Belţtakı siiredicilerä deyni pyesanın rus dilinä çevirmesini  İliya Hacı yaptı.Spektaklidän sora “Mihail Çakır” adına gagauz milli teatrusuna Vasile Aleksandrinin statuetkasını baaşladılar.
Thanh Hoa

**Thanh Hoa** — Vyetnamda bir kasabadır. Toprak 146,77 km insannar 393,294 insannar sıklıı 2253/km²
Arhavi

**Arhavi** kasabasi Türkiyenın bir kasabasidir. Bu kasabade Türkiye resmi Türk dili laf edelir.

## Görüntüler

## Hem bak
*Türkiye 
*Türkiye Kasabalar Listesi

## Dış baalantılar
*en.wikipedia (Turkey)
Hande Yener

**Hande Yener**, täm adıyla **Makbule Hande Özyener** (duudu. 12 Büük ay 1973, İstanbul), Türkücü. Çıkış yaptıı 2000'lerin başındän itibaren pop listälärindä üst sıralara yükselen türküleriylä Türk pop müziğinde kendine yer edindi
Curitiba

**Curitiba** — Üülen Braziliya'nin en büük kasabası, eyaletler Paraná başkentidir.

* Toprak: 932 km²
* İnsannar: 1 893 997 kişi (2016)

## Dış bağlantılar
* https://www.curitiba.pr.gov.br/
* https://www.curitiba-brazil.com/
Kırım tatarı köklü anılmış insannar listasi

**Kırım tatarı köklü anılmış insannar listasi**

### A

*Adil Giray Pişirici 

*Abdullah Zihni Soysal 

* Asan Sabri Ayvazov

* Ali Bekmambet

* Abdülhakim Hilmi (Ablâkim İlmiy) 

* Ayşe Hafsa Sultan

* Ahmed İhsan Kırımlı

* Abdüreşid Mehdiyev  (Abdureşid Mediyev)

* Anastasiya Sienina

* Amet-Han Sultan

* Aziz Nesin

### B
* Batu Giray  

* Bekir Çobanzade

### C
* Cafer Seydahmet Kırımer  (Cafer Seydamet)

* Cemil Kermençikli

* Cengiz Dağcı

* Celal Kosay 

* Cüneyt Arkın

### Ç
* Çetin Altan

### D
* Deniz Agah

### E
* Ersan İlyasova

* Enver İzmaylov

* Ervin Qurtbedinov

* Eşref Şemi-zade

### H
* Hakan Kırımlı

* Hayrettin Karaca

* Halil İnalcık

* Hamdi Giraybay  (Amdi Giraybay)

### İ
* İdris Asanin

* İsmail Gaspıralı

* İsmail H.A. Ziyaeddin

* İlhan Mansız

* İlber Ortaylı

* İlyas Tarhan

### K
* Kurban Giray

* Kuka Giray

* Kemal Karpat

* Kemal Qurtbedinov

### M
* Mehmet Niyazi  (Memet Niyaziy) 

* Metin Demirkan

* Musa Mamut

* Mustafa Edige Kırımal

* Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu

* Müstecip Ülküsal

* Mehmet Kubay

* Murat Bardakçı

### N
* Numan Çelebicihan 

* Necip Haci Fazıl

* Necip Hablemitoğlu

* Nesrin Sipahi

* Nevzat Yusuf Sarıgöl

### O
* Orhan Gencebay

### R
* Refat Appazov

* Refat Çubarov

* Reşat Cemilev

* Rustem Kazakov

### S
* Sabrettin Pişirici (Uzun Sabri)

* Sadet Pişirici 

* Server Djeparov

### Ş
* Şefiqa Gaspıralı

* Şamil Salah

* Şevki Bektöre (Şevqiy Bektöre)

### T
* Tugay bey

### U
* Ulaş Mangıtlı

### Ü
* Ümer İpçi

### V
* Veli İbrahimov  (Veli İbraimov) 

### Y
* Yıldız Ayhan

* Yusuf Uralgiray

### Z
* Zafer Karatay

### Hem bak
* Tatarlar
Petri Moyse

**Petri Moyse** duudu 1952-ci yılın Orak ayın 22-dä, Komrat kasabasında. Başardı Kişinevun İncäzanaat institutunu. Çok yıllar kultura uurunda işledi:  metodist, Komrat “Energetik” kultura Evin direktoru, Komrat rayonun kultura hem filarmoniya başı. İlk gagauzça pyesada “Bucaktan yalın” baş rolü (Andrey GALAŢAN) oynadı (1974). Komrat radiosunda ilk gagauzça kolverimneri hazırladı (1988-1989). Şindi da Petri MOYSE Gagauziya radiosunda poeziya programaları götürer.
Peet yazêr hem gagauzça hem rusça. İlk peetini 1969-cu yılda yazdı. Pek derin hem duygulu poêziyası var. Onun peetlerin çoyu türkü oldular. 
2006-cı yılda tipardan çıktı Petri MOYSEnin çift dilli peet kiyadı “Canımın izleri...” («Следы души моей…»).
Türk köklü anılmış fizikacılar listasi

**Türk köklü anılmış fizikacılar listasi**

### A
* Ahmet Alkan

* Ahmet Yıldız

* Asım Orhan Barut
*Altuğ Özpineci

### B
* Behram Kurşunoğlu

* Besim Tanyel
*Bilge Demirköz

* Bülent Atalay

### C
* Can Fuat Delale

* Cavid Erginsoy

### D
* Doğan Abukay

### E
* Engin Arık

* Erdal İnönü

### F
* Fatma Şenel Boydağ

* Feza Gürsey

### H
* Hilmi Volkan Demir

### İ
* İsmail Hakkı Duru

### '''K'''

* Kerem Cankoçak

### M
* Mehmet Tomak

* Mehmet Özgür Oktel

* Metin Gürses
*Mete Atatüre

### N
* Nazmi Turan Okumuşoğlu

* Necmi Dayday

### O
* Ordal Demokan

### T
* Tekin Dereli

* Turgay Uzer

### Z
* Ziya Burhanettin Güvenç

### Hem bak
* Rus köklü anılmış fizikacılar listasi

* Türkiye

* Türkiye Kasabalar Listesi

* Türk köklü anılmış aktyör hem aktrisalar listasi

* Türk köklü anılmış operacılar listası

* Türk köklü anılmış resimcilär listasi

* Türkiye Kasabalar Nüfuse

* TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversiteti

* Çankaya Üniversiteti
Çarşamba günü

**Çarşamba günü**
Çarşamba günü başlanıyor
Haki Hacı haşlanıyor

Kaldır ba, Hacı, başçeezını, 
Kaldır başenı, yastık süreyim 
O diil yastık o kementli çatı

Kendi karısı, kemendi koyer.
Oolusu Miti kollarnı tutıyi,
Kumisi Koli kannı içer.

Paçiko, mari, Paçiko kızım,
Çık dışarı çıır komuşular
Çıır komuşuları, kurtar bubanı   

Bubacıım bubam, nasıl çıkayım
Nasıl çıkayım, nasıl çırayım?
Kapularda karaullar, 

Karaullar kara mongollar
Pençerelär demir baalı,
Nasıl çıkayım, nasıl çırayım?

Hacı da dedi: Koynumda koltuum
Koynumda koltuum haltınnan dolu 
Halın haltınnarı, kıymıın beni,
Haltınnarı da halıcıız, seni da kıyecıız  


### Anılmış Kiyatlar
* Gagauz Halk Türküleri

* Moldova Respublikasının Bilim Akademiyası Milletlärarası Aaraştırmalar İnstitudu

* Lüba Çimpoeş 

* Sayfa 22

* Pontos 

* Chişinau 

* 2001
Soyotlar

**Soyotlar** - insannar hepsi 5.000 kişi. Soyot halkı Rusiya, Buryatiya, İrkutsk Oblastı, devletlerinda yaşeer.

## Hem bak
* Soyot dili
* Buryatiya
* Rusiya
* Ruslar
* Adigeler
* Kabardinolar
* Kumıklar
* Lezgiler
* Kalmıklar
* Çeçenner
* İnguşlar
* Laklar
* Tatarlar
* Çuvaşlar
* Udmurtlar
* Tuvalar
* Sahalar
* Altaylar
* Hakaslar
* Komiler
* Barabalar
* Mordvinner
* Darginner
* Argullar
* Rutullar
* Başkirler
* Tatlar
* Dolgannar
* Koryaklar
* İtelmenner
* Aleutlar
* Mariler
* Tunguzlar
* Ketler
Dädu Sava

Dädu Savaylan Buluşmak
 
Canavar ayın 5-dä yolum Valkaneşä düştü. Burayı gelmişkän karar aldım, Tülü küüyünä gidip, Dädu Savayı, Saveliy Ekonomovu dolaşıym. Ölä da yaptım. Adamın evinä uuradım. Canabisi kendisi karşladı. Hem nicä düşer bir haliz gagauza, hemen eşinä dedi, ani masayı kursun, beni (okuyun bir yolcuyu) konaklamaa deyni. 

Oturduk masaya, buyurduk birär filcan şarap, tuzlandık. Biraz konuştuk. Dädu Sava yaşamasını annattı. Aalaştı, ani saalıklan biraz yufkaca durêr. Sora Canabisinin yaratmak odasına geçtik. Burada da konuştuk. Taa doorusu Dädu Sava kendi yaratmaklarını okudu. Büün kimilerini onnarın tiparlêêrız.

* **Beşalmaya Varalım**
* Dan erleri alaca, 
* İndim gittim garaja.
* Kolçi imemiş ekmek, 
* Şişirer bir tekerlek.

* Dürmä, Angel, kaşını, 
* Ver Ardeyin skatını. 
* Beşalmaya varalım, 
* Hem vakıtlan gelelim.

* Bas islää, Kolçi, gaza,
* Etişelim Kongaza.
* Cannanalım orada,
* Kayış baksın çoraba.
* Yol boyu: aul-aul,
* Tumbalar oldu daul.
* Genä seninnän, dostum,
* Büük zorumda buluştum!
* 1969.

* **Bucakta Şarap Datlı**
* Unudulmasın adı
* Hem kalsın onun dadı –
* Şarabı buyuralım,
* Akılı kullanalım.

* Urun, ba kafadarlar,
* Ötsünnär bu filcannar.
* Selemet bizä ortak,
* Konuklanın Bucakta.

* Dünneyi aştı çıktan
* Taa çevik o şılaktan.
* Saymayan onu pek yok,
* Çünkü imdatı var çok.

* Gezdirär, beki, bizi,
* Ya da uyudar sizi.
* Beki da düüştürecek,
* Sora – öpüştürecek.

* Filcanda şarap çüver,
* Güneşin şafkı oynêêr.
* O çaarêr birleşelim
* Hem havezlän işleylim.

* Filcanı kaldıralım,
* Bir cömert söz analım:
* Bucakta şarap datlı, 
* Saa ol kim onu yaptı!
* 1993.

* Saveliy Ekonomov

* Todur Zanet  
* Ana sözü
Ay göklerä göklerä

* Ay,  göklerä, göklerä

* Ne pek üüsek erlerä

* Şu bayırın da ardında 

* Bir eşil başça vardı,

* O başçenin içindä

* Üç sarı gülceezi var

* O güllerin altında

* Bir yılan  kolaç olmuş

* Gün gibi da yalabayer

* Kor gibi da yanayer 

### Kullanılmış Kiyatlar
* Gagauz Halk Türküleri

* Moldova Respublikasının Bilim Akademiyası Milletlärarası Aaraştırmalar İnstitudu

* Lübov Çimpoeş 

* Sayfa 4

* Pontos 

* Chişinau 

* 2001
Çadırlı kolinin yaşaması

*  Çadırlı kolinin yaşaması

*  Çadırlı kolinin karısı

*  Beş yıl da hasta yatıyor

*  Altıncı yıla bastıynan,

*  Kolinin karısı ölüyor

*  İki da uşak kalıyor

*  Biri beş yaşında kalıyor

*  Birisi üç yaşında kalıyor

*  Az mı, çok mu aalıyer uşaklar

*  Bir afta kaa geçiyor

*  Bir afta kadar geçiyor

*  Koli küüyü küüyü da geziyor

*  Kendinä karı aarıyor 

*  Bir güzäl Länkayı buluyer

*  Länka,  mari güzälcä Länka

*  Bana da gelsenä Länka 

*  Bana da karı olaysın

*  Uşaklarmı bakayasın

*  İlänka geler Koliyä

*  Cumaaya karşı geliyor

*  İki üç gün yaşıyor

*  Pazar sabaası kalkıyor

*  Länka azır olıyer

*  Uşakları giidirip düzeyor,

*  Kollarından da  tutuyor

*  Kliseyä da Länka gidiyor

*  Durujkası karşı şıkayer

*  İlänka, mari güzälcä Länka    

*  Bu uşaklar sana yaraşmeer

*  O Koli sana yakışmeer

*  İlänka da evä gider,

*  Koliyä küsülü dureyer

*  Koli sofrayı koyuor 

*  İlänka, mari gözäl İlänka  

*  Neçin ekmek da imeersin?

*  Biri mi bişey söledi?

*  İlänka da Koliyä deyor

*  Uşaklarnı da kaybedirsän

*  Ozaman ikimiz yaşaycız

*  İlänka, mari gözälcä İlänka 

*  Nası kaybedeyim uşecıklar mı?

*  Bän mi seni üüredeyim?

*  Yarın sabaa sän

*  İşä gicän 

*  Bän da imää yapıp yollıycam

*  Uşekları braznaya gömäsin

*  Koli kalker saabalin,

*  Koli gider kıra işä

*  İlänka imää azırleer,

*  Uşaklardan imää yollayor

*  Koli, taa yıraktan karşı

*  Çıkıp, imääyi alıyor.

*  Uşekları evä yolleer

*  Uşaklar evä geliyor

*  Länka da alıyor uşekları

*  İçeri kapuyu kapada bileyor

*  Uşeklan da kesiyor,

*  Kendi da gider selsovedä

*  Kendi gidip, da bildiriyor  

*  Koli deer uşaklarnı kesti,

*  Kendi işä da gitti.

*  Selsovettän da geliyorlar

*  Uşakları da görerlär, 

*  Kıra gidip, Koliyi aareerlar

*  Kırda Koliyi buluyerlar  

*  Ellerni da baalıyorlar

*  Bukaalarlan da kitliyorlar

*  Koli da onnara bölä deer :  

* Ya götürünüz beni evä

*  Bakayım da bizdä, ne var

*  Onnar da ona bölä deyor

*  Uşaklarnı da keşmişin 

*  Kendin da işä gitmişin 

*  Koliyi da evä götürerlär

*  İlänka karşı çıkayor 

*  Koliya bölä deyor

*  Koli ba, Koli deyor

*  Ne sıuçaylar oldu bizdä

*  İlänka mari, gözäl Länko

*  Uşaklarmı da kaybettin

*  Beni da türmäyä sokup, balattın

*  Kafamı türmäyä baalattın,

*  Kapuma kilit urdurdum,

*  Benim evimi daattırdın

### Kullanılmış Kiyatlar
* Gagauz Halk Türküleri

* Moldova Respublikasının Bilim Akademiyası Milletlärarası Aaraştırmalar İnstitudu

* Lüba Çimpoeş  
         
* Sayfa 28

* Pontos 

* Chişinau
      
* 2001
Çekettim malü

*  Çekettim malü

*  Bir uzun yola

*  Çekettim malü,

*  Bir uzun yola

*  Az mı gittim

*  Çok mu gittim

*  Todurçuylan bobası

*  Sudlara gider

*  Todurçuylan bobası

*  Sudta gezer

*  Todurçu atlı,

*  Bobası yayan

*  Az mı gittilär,

*  Çok mu gittilär

*  Etiştilär

*  Bir çöşmeyä

*  Todurçu atlı,

*  Bobası yayan

*  Todurçu oolum,

*  Todurçu oolcaazım,

*  Çözsänä kollarmı,

*  Bända su içeyim

*  Gözeceykan,

*  Taa da pek sıkmış

*  Çözeceykan

*  Taa da pek sıkmış

*  Ozaman bobası

*  Bölä deer Todurçuya

*  Todurçu oolum,

*  Todurçu oolcaazım,

*  Edi yıl oldu

*  Sudta gezeriz.

*  Edi yıl oldu

*  Sudta gezeriz

*  Allaa versin

*  Todurçu oolum,

*  Çingenä düününnän

*  Karşı geläsin

*  Beygirin ürksün

*  Erä düşürsün

*  Erä düşürsün

*  Erä battırsın

*  Ana-bola betvası biläsin 

### Kullanılmış Kiyatlar
* Gagauz Halk Türküleri

* Moldova Respublikasının Bilim Akademiyası Milletlärarası Aaraştırmalar İnstitudu

* Lüba Çimpoeş    

* Sayfa 29

* Pontos 

* Chişinau  

* 2001
Andrey Yuvarlak

**Andrey Yuvarlak** duudu 1943-cü yılda, Komrat kasabasında. 1974-cü yılda başarda Kişinövdakı İ.Repin adına resimcilik uçilişçesini. Gagauziya resimcilerin milli Birliin azası.

Kırım ayın 9-da Komrat Atatürk bibliotekasında olan toplantıda kutladılar anılmış gagauz resimcisini Andrey Yuvarlakı.
Kutlamaa vardı neylän: bibliotekada Canabisinin resim sergisi açılardı hem, taman bu günnerdä, onun resimcilik uurunda yaratmak çalışmaların 40-cı yıldönümü tamamnanêr.

Bibliotekanın sergi salonu insandan taşardı. Toplantıyı Komrat Atatürk bibliotekasın direktoru Vasilisa Tanasoglu açtı. Sora, biri-biri ardı söz alıp, yubilärı kutladılar. Kişinöv TİKA ofisin koordinatoru Atilla Cem Karamollaoğlu, Gagauziya resimcilerin milli Birliin azaları, Gagauziya kultura upravleniyasını zaametçileri, poet hem “Ana Sözü” gazetanın redaktoru Todur Zanet, yubilärın dostları, yakınnarı hem senselesi.

Komrat primariyasının sovetnii İvan Trinka baaldı Andrey Yuvarlaka şiridi, angısında yazılıydı “Почетный гражданин мун. Комрат”.Taa sora, açan kutlama konuşmaları sonuna varmaa yakındılar, toplantıya geldilär büük musaafirlär: Moldovada Türkiye Büükelçisi Ahmet Ferit Ülker eşinnän hem Gagauziyanın öndercileri. Onnar da kutladılar yubilärı hem Gagauziyanın başkanı Mihail Formuzal okudu.

kendi emirini, angısına görä Andrey Yuvarlaka “Заслуженный художник Гагаузии” adı verildi.
Bütün bu kutlamalardan hem konuşmalardan sora, bibliotekaya gelennerin kolaylıı oldu tanışsınnan resimcinin sergisinän dä. Sergidä hepsi janralar, angılarında yaradêr Andrey Yuvarlak, vardılar: kilimcilik, grafika, yaalı boya hem akvarel.

## Hem bak
*Gagauz resimciläri
Pötr Nikolaeviç Vlah

Büük ayın 20-dä, saat 15-30 raametli oldu anılmış gagauz resimcisi Pötr Nikolaeviç Vlah (18.03.1945 – 20.01.2012).Pötr Nikolaeviç Vlah aramızdan gittti yavaşıcık, birisinnän çekişmeyip, birisini gücendirmeyip, birisinä kötü laf sölämeyip, birisini azarlamayıp.Fıkaarlık içindä, ama hodulluklan gitti.Son yıllarıda o yaşadı sadä o pensiyacaa, ani çalışmasınnan kazandı. Kvartiracıı 15 yıldan zeedä yısıdılmazdı. Ona ekmää dä para etişmärdi. Sadä var nicä şaşmaa ona, nicä saburlan o dayanardı bu yoksullaa.Yaratmaları için kiyadını çıkarmaa deyni, o sattı kendi yaratmak masterskayasını.Pötr Nikolaeviç Vlah 1982-ci yıldan beeri Gagauz devletliin temelindä durardı. Herzaman büük politika aktivlii gösterärdi. Gagauz halkın herbir syezdında pay aldı.

O ilk Gagauz Bayraanın (Canavar Kafalı horozçuklan donaklı bayrak) avtorlarından birisi. O bayraa gagauzlar seftä kaldırdılar Komratta, sankţiyasız mitingta, 1989-cu yılın Canavar ayın 29-da.Pötr Nikolaeviç Vlah duudu Komratta. 1965-ci yılda başardı 1-ci Komrat şkolasını.1969-da bitirdi “Repin” adına Kişinev resimcilik uçilişçasını.1970-cı yıldan beeri çeşitli erli hem halklararası sergilerdä pay aldı.

1980-ci yılda Lyvov poligrafika institutun resimcilik-grafika bölümünü başardı. Hep o yılda Sovetlär Birlii hem Moldova Respublikasının resimcilär Birliin azası oldu.1999-cu yılda Komrat kasabasının şannı vatandaşı oldu.Kendi çalışmalarınnan Pötr Nikolaeviç Vlah kaldırdı gagauzların yaratmalarını dünnää uuruna.Topracıın ilin olsun, Maêstro! Resimcinin dostları hem “Ana Sözü” gazetanın redakţiyası.

## Hem bak
*Gagauz resimciläri
Raport

**Raport** 

Rusça otçöt, doklad, Türkiyenin Türkçesindä - hesap vermäk, rapor, Raport lafın maansı buydur : İnformațiya vermesi bir kişinin işindä yada üürenmesindä kendi yaptıkları için, geçmiş vakıtta onun iş üürenmäk sonuçları için. Report var nicä yazılsın finans dokumentlerindä paraların arcanması için dä, Raport var nicä olsun yazılı yada aazdan.

Örnek : 

a) Deputatlar türlü toplantılarda raport yaperlar te o kişilerin önündä, kim onnarı seçimnerdä ayırmış :

ä) İşleyän insannarın kimisi, yıl bittiynän, yazerlar, raport, angısında esapleerlar, ne onnar etiştirdilär yapmaa geçmiş yılın içindä neleri dä taa lääzım yapsınnar.   

### Kullanılmış Kiyatlar
* İ.İ.Babaloglu

* N.İ.Babaoglu

* K.K.Vasilioglu

* Gagauz Dili hem literatura

* 8 Klas

* Sayfa  23

* Stiinţa 2003

* Ministeril Educaţiel 

* Al Republıcıı Moldova
İstermisin

**İstermisin?**

* Kir çiçeği sana olayimmi?

* Al haşhaş gibi açacaam

* Masmavi bir deniz olayimmi?

* Firuze yüzüümü takacaam

* Bayirdan çayira uçmak için

* Kalbimden güvercin kopacak

* Adima adini eklemek için

* Kucaana açacaam kucak

* Pencere çiçee açayimmi

* Özünde tarlamı bulacaam

* Gecemiz karannik kalmasinmi?

* Yildizi içeri çaaracaam

* İstermisinki?

* Yazıcı Sona Adiyeva     

### Kullanılmış Kiyatlar

* Gagaguz Kültür Sanat Dergisi

* Yıl 1 

* Sayı 1-2 

* Aralık-Ocak 2000

* Sahibi ve Yazı İşleri Müdürü

* Lüba Tanasoglu

* Kişinöv

* Moldova
Ana dilim

**Ana Dilim**

* Ana dilim - tatlı bal,

* Salkım çiçää kokusu

* Şırasını üklü dal

* Vermiş gömeç dolusu

* Ana dilim - gözäl ses,

* Maanä - türkü avası

* Onu işidan herkez

* Doymaz, geçmäz avazı

* Ana dilim - gevrek söz,

* Uygun dizili sedef

* Ürük fikir ona öz,

* Kefimä verir hep kef

* Onsuz hiç geçmäz açlıım,

* Kuru kalır masalım,

* Onsuz hiç olmaz saalım,

* Kısır gezir akılım...

* Dili lääzım bilelim,

* Biz ona evlad inanız,

* Dili hiç kaybetmeyelim,

* Salt onunnan Ana dilimizi sevek ve qoruyaq!!!

### Kullanılmış Kiyatlar
* D.Tanasoğlu   Ana Dili Literatura Okumakları Hem Gramatika 

* 6'cı Klas için 

* Ministerul İnvatamantuluı Tineretulu şı sportuluı 

* Al Republıcıı Moldava 

* Chişinov Ştiianta 

* 1997
Artistik annatması

**Artistik annatması**

* Açan annatma tekstin temelinä koyuler bir oluş (epizod) ona deniler artistik annatması.

* Aklınıza getirip artistik annatmasının kompozițiyasını söläyin. 14-üncü sayfada verilmiş shemaların angısı uyer Bizim üüredicimiz annatmasına?

* **1-nci shema**

* 1.İşlemin düümü

* 2.İşlemin ilerlemesi

* 3.Kulminațiya 

* 4.İşlemin çözülmesi

* **2-nci Shema**

* 1.Giriş

* 2.İşlemin düümüü

* 3.İşlemin ilerlemesi

* 4.Kulminațiya

* 5.İşlemin çözülmesi

* 6.Çıkış

* **3-ncü Shema**

* 1.İşlemin düümüü

* 2.İşlemin ilerlemesi

* 3.Kulminațiya

* 4.İşlemin çözülmesi

* 5.Çıkış

### Kullanılmış Kiyatlar
* İ.İ.Babaloglu

* N.İ.Babaoglu

* K.K.Vasiloglu

* Gagauz Dili hem literatura

* 8 Klas

* s.14
İnsanın saalıı için

**İnsanın saalıı için**

Aşaadaki teksti İnsanın saalı için okuyun, onun içindeliini sıradan annadın.Söläyin, neyä üüreder sizi bu tekst? Onun teması, öz fikiri hem stili angısıydır? Bu tekstin soruş, duygulu hem şaşma cümlelerini bulup, ayırı okuyun. yannışlık peydalanmaa

Odesa kasabasında var İnstitut insanın gözlerini ilaçlamaa deyni.İnstituta koyulmuş akademik Vladimir Petroviç Filavotun adı.

...Adamın başına büük bela geldi : onun gözün ortasında bir tombarlak biyazçık peydalandı.O biyaz lekecik başladı taa büük olmaa sora göz akına etişti adam kör oldu. Çok yıllar, çok insannar zeet çekärdilär bu hastalıktan, kör kalıp, ilaç bulamaazdılar kendinä. Bütün yaşamasında kör gezärdilär. 

Hastalık sayılardı ilaçlanmaz, ona ilaç yoktu. Ama neçin? sorardı student-medik V.Filatov. Neçin yok nicä insan gözünnän görsün, açan onun bütünnä göz aparatı saa kaler sade gözün önünkü kojacıına biyazçık düşer?

Bu problemayı, aaraştırıp, çözmää savaşarkan, Vladimir Petroviç Filatov yaptı çıkış, ani bölä hastalara lääzım yapmaa operațiya. İlktän görüner, ani bu iş pek kolaydır : kesip çıkarmaa biyazçıı onun erinä koymaa bir kıymıcak incä dericik saa gözlerdän da hasta genä çekedecek görmää.

Ama lääzım oldu çok türlü çalışmaa hem zor işlemää çok türlü eksperiment yapmaa da eniycesinä çok insan alıştırmaa, sade ozaman onu başladılar inanmaa, sade ozaman onu çekettilär metetmää. Olurdu yannışlıklar da. Ama o gösterirdi kendi çetin harakterini kendi neetindän atılmazdı. Büük sevinmeliklär kaplaardı onun üreeni, açan operațiyadan sora hasta genä başlaardı görmää.

Açan yapılmış operațiyadan sora çok vakıda kör kalan insan genä başleer görmää bu aydınnık dünneyi, doktora bundan taa büük sevinmelik yoktur adam karannıktan çıksın da genä insannarı yaşamayı görsün siiretsin bu verer büük hoşluk, raatlık doktora göz alıştırıcısına yazardı V.P. Filatov.

Sora çok yıllar sıravardı V.P Filatov çok türlü göz operațiyalarını yaptı hastaların çoyuna o dünnä görmesini baaşladı. Onda ilaçlanmaa deyni Odesaya başladılar gelmää hastalar Moldovadan, Ukraynadan, Rusiyadan hem başka memleketlerdän. 

Bütün dünnä V.P Filatovun şannı işlerini üürendi. V.P.Filatov üzlärlän başka spețialist hazırladı göz hastalıklarını alıştırmaa deyni. Başka kasabalardan Odesaya gelärdilär doktorlar bilim izmetçileri Filatovlan barabar işlemää deyni.Filatovun operațiyaları yardım ettilär binnärlän insannara karannıktan çıkmaa genä  günün şafklarını görmää.        

* Göz akı : gözün biyaz eri

* Biyaz lekecik : gözdä tombarlak biyazcık

* Annadın varmış mı V.P.Filatovun harakterindä çetinnik, çalışkannık, insannık? 

* Açıklayın nasıl anneersınız te bu deyimneri

* a) Karannık dünnä insana mezardan beter

* ä) İnsanın saalıı bu dünnedä en paalıydır

* e) Kim insanı alıştırer iilik yaper, onu insan unutmeer meteder ona hatır güder.

* Annadın siz büüdüynän angı zanaatı ayıracenız?

* Olur mu demää bu tekstä ani o artistik annatması?

### Kullanılmış Kiyatlar
* İ.İ.Babaloglu

* N.İ.Babaoglu

* K.K.Vasiloglu

* Gagauz Dili hem literatura

* 8 Klas

* s.14-15
Türkân Şoray

**Türkân Şoray** - 1945-ci yılın kirez ayın 28-dä Türkiyenin İstanbul kasabasındä dünneyä geldi. Onun ana-boba evi bir eski çiftçi aylesiydi, Türk aktrisaın uşaklıı geçer bu çok zaametçi insannarın arasında, kendisi taa eşil küçüklüündän hep işä koşulmuştu. Bezbelli, bu üzerä onun en büük sevdası da bütün ömüründä baalıydı zaametä, kırlarımıza, çiftçilerä ana tarafımıza. Başlankı şkolasını yaptı erindä.
Türkan Şoray taa küçüklüktän göstermiş çekilmesini kinoya.
Kaşkay dili

**Kaşkay dili** (Kaşkay dili : * qaşqayıca, qaşqayı turki *) Türk dilleri grupasına giren dil, angisindä laf eder kaşkay halkı. İranda Kaşkay halkı laf eder bu dilde. Bu dilde laf eder 923,000-e yakın insan. 
### Hem bak
* Gagauz dili

* Salar dili

* Türk dili

* Şor dili

* Hakas dili

* Azerbaycan dili

* Kazah dili

* Kirgiz dili

* Türk dilleri

* Afşar dili

* Altay dili

* Tatar dili

* Kumık dili

* Halac dili

* Çuvaş dili

### Dış Baalantılar
* Kaşkay web sitesi
Romın köklü anılmış karikaturacılar listasi

**Romın köklü anılmış karikaturacılar listasi**

### B
* Burschi (Max Emanuel Gruder)

### E
* Eugen Taru

* Eugen Mihăescu

### F
* Francisc Şirato
 
### G
* Godell Țukerman

* Gogu Neagoe

### H
* Horațiu Mălăele

### I
* Iosif Iser

* Ion Valentin Anestin

* Ion Theodorescu-Sion

* Ion Popescu-Gopo
 
### N
* Nell Cobar

* Nicolae Tonitza

### M
* Matty Aslan

* Mihai Pânzaru-Pim

* Mihai Stănescu

### S
* Sorin Postolache

### Ş
* Ștefan Popa-Popas

### T
* Trestian Adrian

* Traian Furnea

### Hem bak
* Romıniya

* Romın dili

* Romınnar

* Romıniya Kasabalar Listası
Makedon dili

**Makedon dili** (Makedon dili  *Македонски јазик Makedonski jazik *) - günduusu slavyän grupasından bir dil, Makedoniyanın ofițial dili. Bu dilde laf eder Poyraz Makedoniya, Grețiya, Serbiya, Albaniya, Çernogoriya devletläri.

### Hem bak
* Makedoniya

* Çeh dili

* Kaşub dili

* Knaanik dili

* Polab dili

* Poläk dili

* Pomeran dili

* Silez dili

* Slovak dili

* Slovansiyan dili

* Aşaa Sorb dili

* Yukarı Sorb dili

* Biyaz Rus dili

* Rusyn dili

* Rus dili

* Ukrain dili

* Bulgar dili

* Çernogor dili

* Boşnak dili

* Serb dili

* Sloven dili

* Horvat dili
İslandiya alfaviti

İslandiya da kullanılan alfavit. İslandiya dili için 32 bukvalı latin grafikalı alfavit.



### Hem bak

* Azerbaycan alfaviti

* Boko alfaviti

* Bulgar alfaviti

* Franțuz alfaviti

* Gagauz alfaviti

* Rus alfaviti

* Ruteniya alfaviti

* Urum alfaviti

* İtalyan alfaviti
Malta dili

**Malta dili** (Malta: Malti) — Sami dilleri gruppasına giren dil, angisindä laf eder malta halkı. Malta adasının ofițial dili. Bu dilde laf eder 330,000-e yakın insan.

## Malta Alfiviti
Malta alfaviti 29 bulva 

### Hem bak
* Malta

* Arab dili

* Çıfıt dili
Poyraz Kipra Türk Respublikası pravitelstvaları listasi

**Poyraz Kipra Türk Respublikası pravitelstvaları listasi**

* 1. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

* 2. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

* 3. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

* 4. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

* 5. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

* 6. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

* 7. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

* 8. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

* 9. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

* 10. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

* 11. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

* 12. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

* 13. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

* 14. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

* 15. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

* 16. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

* 17. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

* 18. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası
* 19. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

* 20. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

* 21. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

* 22. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

* 23. Poyraz Kipra Türk Respublikası Pravitelstvası

### Hem bak
* Poyraz Kipra Türk Respublikası

* Poyraz Kipra Türk Respublikası kasabalar listasi

* Poyraz Kipra Türk Respublikası Universitetler listasi

* Muratağa, Sandallar ve Atlılar genoțidi

* Lefkoşa

* Girne

* Gazimağusa

* Lefke
Girne

**Girne** - Akdeniz de  Poyraz Kipra Türk Respublikasında bir kasaba

* Gagauz dili  : Girne

* İngiliz dili : Kyrenia

* Grek dili : Κερύνεια  Kerýneia

### Hem bak
* Poyraz Kipra Türk Respublikası
* Poyraz Kipra Türk Respublikası kasabalar listasi
* Poyraz Kipra Türk Respublikası pravitelstvaları listasi
* Muratağa, Sandallar ve Atlılar genoțidi
* Lefkoşa
* Gazimağusa
* Lefke
Dan dili

**Dansk dili** (dansk) — nemţä dilleri grupasından bir dil, Daniya, Grenlandiya, Farer adaları ofițial dili. Dansk dili laf eden devletlär Daniya, Grenlandiya, Farer adaları, Germaniya. Bu dilde laf eder 5,6 million insan
 
### Hem bak
* Afrikaans dili
* Nemţä dili
* Farer dili
* Friz dili
* Angliy dili
* İslandiya dili
* Limburg dili
* İdiş dili
* Şotland dili
Poyraz Kipra Türk Respublikası aeroportlar listasi

**[[Poyraz Kipra Türk Respublikası]] aeroportlar listasi**.

## Hem bak
* Poyraz Kipra Türk Respublikası kasabalar listasi
* Poyraz Kipra Türk Respublikası pravitelstvaları listasi
* Poyraz Kipra Türk Respublikası universitetler listasi
Azerbaycan aeroportlar listasi

Azerbaycan aeroportlar listasi.

### Dış baalantılar
* Azerbaycandaki aeroportlar Listasi:
** FallingRain.com
** Aircraft Charter World
** The Airport Guide
** A-Z World Airports
** World Aero Data: Azerbaijan - ICAO kodları 
** Great Circle Mapper: Azerbaijan - IATA kodları, ICAO kodları
Türk köklü anılmış incenerler listasi

**Türk köklü anılmış incenerler listasi**

### A
* Adnan Çakıroğlu

* Ahmet Lokurlu

* Ahmet Vefik Alp

* Ali Yaramancı

* Alp Kut

* Altan Tokgöz

* Ata Nutku

### B
* Burhanettin Sezerar

### D
* Derin Orhon

### E
* Elif Genceli

* Erdoğan Bayraktar

### F
* Faysal Sarıyıldız

* Fazilet Vardar Sukan

* Fikri Santur

### H
* Habil Mete Şen

* Hoca İshak Efendi

### M
* Mehmet Ali Kâğıtçı

* Mehmet Emin Kalmuk

* Mehmet Kum

* Mehmet Refik Fenmen

* Mehmet Zekai Özcan

* Mircan Kaya

* Mustafa Hulki Erem

* Muzaffer Önder

### N
* Naim H. Alemdaroğlu

### O
* Osman Coşkunoğlu

* Osman Tevfik Taylan

* Turgut Özal

### Ö
* Ömür Tokgöz

* Özer Uçuran Çiller

### İ
* İbrahim Bilgen

* İlhan Evcin

* İsmail Akbay

### Ş
* Şevket Sabancı

### T
* Tezcan Yaramancı

### U
* Utkan Demirci

### Y
* Yılmaz Tokad

### Z
* Zeki Sezer

### Hem bak
* Türkiye

* Türk köklü anılmış aktyör hem aktrisalar listasi

* Türk köklü anılmış fizikacılar listasi

* Türk köklü anılmış operacılar listası

* Türk köklü anılmış resimcilär listasi

* Türkiye Kasabalar Listesi

* Türk dili

* Türkiye lirası
Mançu dili

**Mançu dili**  (, *manju gisun*)  Tunguz dilleri grupasına giren dil, angisindä laf eder mançu halkı. Kitay Halk Respublikası,  Mançurya laf eder bu dilde. Bu dilde laf eder 20 -e yakın insan. 

### Hem bak
* Mançurya

* Mançular

* Yapon dili

* Altay dilleri

* Koreya dili

* Çuvaş dili

* Ayni

* Çagatay

* İli türkçäsi

* Lop

* Uygur

* Uzbek

* Altay

* Baraba 

* Başkir 

* Krım tatar 

* Kuman 

* Karaçay-Balkar

* Karaim 

* Karakalpak 

* Kazah 

* Kıpçak

* Krımçak

* Kumık 

* Kirgiz 

* Nogay 

* Eski&nbsp;tatar 

* Tatar 

* Urum

* Afşar

* Azerbaycan

* Krım tatar¹ 

* Gagauz 

* Horasan türkçäsi 

* Osmannı türkçäsi 

* Peçeneg 

* Kaşkay 

* Salar 

* Türk 

* Türkmen 

* Balkan Gagauzçası 

* Urum

* Halac

* Çulım 

* Dolgan

* Fuyü girgis 

* Hakas

* Şor

* Tofa 

* Tuva 

* Günbatısı Yugur 

* Saha/Yakut
Transnistriya

**Transnistriya** — Evropa 'da bir devleti angısı tanınmadı halklararası düzende. Baș kasaba - Tiraspol.
Nívea Maria

**Nívea Maria Cândido Graieb** (7 March 1947, São Paulo) — Brazylia Aktora.

## Kullanılmış kiyatlar
Gacallar

#**Gacallar** Gagauz dili diyalektindä lafedän bir halk. Onnar yaşêrlar Balkanda Bulgariya  (Deliorman), Türkiyä (Tekirdaa, Kırklareli, Edirnä) hem Grețiya devletlärindä.
Maltalılar

**Maltalılar** insannar hepsi 1,000,000. Malta halkı Malta, Avstraliya, Amerika Birleşik Devletläri, Kanada, Büük Britaniya  devletlerinda yaşeer.

### Hem bak
* Malta
* Malta dili
* Malta köklü anılmış insannar listasi
* Valletta
Malta köklü anılmış insannar listasi

**[[Malta]] köklü anılmış insannar listasi**.

*Joseph Calleia (1897–1975)
*Terry Camilleri (1949)
*Charles Clews  (2009)
*Ivan De Battista (1977)
*Simone De Battista (1977)
*Danielle Fishel (1981)
*Shaun Micallef (1962)
*Anthony J. Mifsud
*Angelo Muscat (1930–1977)
*Melissa Tkautz (1974)
*Kym Valentine  (1977)
*Joseph Vassallo (1964)
*Richard England (1937)
*Lorenzo Gafà (1638–1703)
*Girolamo Abos (1715–1760)
*Charles Camilleri (1931–2008)
*Nicolas Isouard (1775–1818)
*Carmelo Pace (1906–1993) 
*Mario Philip Azzopardi (1950) 
*Jon Cassar (1958) 
*Martin Xuereb (1968) 
*Juan Bautista Azopardo (1772–1848)
*Nicky Bomba (1963)
*Kevin Borg (1986) 
*Joe C. 
*Anthony Callea (1982) 
*Joseph Calleja (1978) 
*Joe Camilleri  (1948)
*Fabrizio Faniello (1981)
*Miriam Gauci
*Natalie Gauci (1981)
*Joe Grech (1934) 
*Martin Grech (1983) 
*Oreste Kirkop (1923–1998) 
*Ira Losco (1981) 
*Antoinette Miggiani (1937) 
*Walter Micallef (1955) 
*Anthony J. Mifsud  
*Brent Muscat (1967) 
*Chiara Siracusa (1976) 
*Sharleen Spiteri (1967) 
*Marc Storace (1949)
*Melissa Tkautz (1974) 
*Melchiorre Cafà (1636–1667) 
*Giuseppe Calì (1846–1930)
*Joe Ferrante (1951) 
*Francesco Maltese (1610–1670) 
*Amadeo Preziosi (1816-1882) 
*Antonio Sciortino (1879–1947) 
*Wistin Camilleri (1885–1979) 
*Quentin Coulon (1991) 
*Ruzar Briffa (1906–1963)
*Ray Buttigieg (1955) 
*Dun Karm Psaila (1871–1961) 
*Marjanu Vella (1927–1988) 
*Eddie Fenech Adami (1934) 
*Agatha Barbara (1923–2002) 
*Paul Boffa (1890–1962) 
*Joe Borg (1952) 
*Francesco Buhagiar (1876–1934) 
*Arnold Cassola (1956) 
*Joseph Cefai(1921-1996) 
*Guido de Marco (1931–2010) 
*Joseph Flores  (1907-1974) 
*Ugo Pasquale Mifsud
*Ugo Mifsud Bonnici (1932-) 
*Lawrence Gonzi (1953) 
*Norman Lowell (1946)  
*Francesco Masini (1894–1964)
*Dom Mintoff (1916-2012)
*Enrico Mizzi (1885–1950) 
*Joseph Muscat (1974) 
*George Borg Olivier (1911–1980) 
*Alfred Sant (1948) 
*Gerald Strickland (1861–1940) 
*Censu Tabone (1913-2012) 
*Joseph De Piro (1877–1933) 
*George Preca (1880–1962) 
*Dun Mikiel Xerri (1737–1799) 
*Joseph Aquilina (1911–1997)
*George Mifsud Chircop (1951–2007)
*Edward De Bono (1933) 
*Joe Friggieri (1946) 
*Oliver Friggieri (1947) 
*Henry Frendo (1948) 
*Gorg Mallia (1957) 
*Joseph Baldacchino (1894–1974) 
*Arvid Pardo (1914–1999) 
*Peter Serracino Inglott (1936-2012) 
*Mikiel Anton Vassalli (1764–1829) 
*Jamie Carragher 
*Larry Attard 
*Sid Attard 
*Charlie Williams 
*Gilbert Agius 
*Etienne Barbara 
*Carmel Busuttil 
*Nino Schembri
*Luke Dimech
*Tony Drago (1965) 
*Ray Farrugia (1955) 
*Jeff Fenech (1964) 
*Charlie Magri
*David Millar (1977) 
*Michael Mifsud 
*Kevin Muscat 
*Mikel Scicluna 
*Tony Tanti
*Mario Fenech
*Laurie Pace
*John Magri 
*Paul Mifsud 
*France Chetcuti 
*Andrew Chetcuti
*Peppi Azzopardi
*OJ Borg (1979) 
*Mary Collinson 
*Massimo Ellul (1970) 
*Karl Schembri 
*Immanuel Mifsud (1967) 
*Suzanne Mizzi (1967) 
*Alfred Pisani (1939)
*Joe Sacco (1960) 
*Andrea Ashworth (1969) 
*Tiffany Pisani (1991)

### Hem Bak

*Malta
*Maltalılar
*Malta dili
Tuvalar

**Tuvalar** (Tuva dili: Тывалар) Tuva, Krasnoyarsk Krayı, Novosibirsk Oblastı, Mongoliya, Kitay Halk Respublikasıda yaşeer. İnsannar hepsi 300,000. Dinneri Gök tanrı, budizm. Dilleri Tuva dili. 

### Hem bak
* Gagauzlar

* Çuvaşlar

* Tofalar

* Türklär

* Azerbaycannılar

* Krımçaklar

* Karaimner

* Urumnar

* Şorlar

* Kazahlar

* Kırgızlar

* Özbekler

* Türkmenner

* Tatarlar

* Krım Tatarları

* Kaşkaylar

* Halaclar

* Hakaslar

* Barabalar

* Karakalpaklar

* Uygurlar

* Çulımnar

* Horasan Türkläri

* Başkirler

* Balkarlar

* Salarlar

* Altaylar

* Kumıklar

* Dolgannar

* Günbatısı Yugurlar

* Fuyü girgisler

* Afşarlar

* Türkiye Türkläri

* Soyotlar

* Aynular

* İli Türki

* Kreşin Tatarları

* Nogaylar
Türkiye köklü anılmış güreşçiler listasi

**[[Türkiye]] köklü anılmış güreşçiler listasi** 

* Adalı Halil

* Adem Bereket

* Adil Atan

* Adil Candemir

* Ahmet Ak

* Ahmet Ayık

* Ahmet Bilek

* Ahmet Kireççi

* Ahmet Madaralı

* Ahmet Taşçı

* Vehbi Akdağ

* Ali Gürbüz

* Ali Kayalı

* Ali Rıza Alan

* Atilla Güzel

* Nazmi Avluca

* Avni Tarhan

* Aydın Polatçı

* Ayhan Taşkın

* Bayram Şit

* Başol Yağcı

* Bekir Böke

* Burhan Sabancıoğlu

* Celal Atik

* Cengiz Elbeye

* Dursun Ali Eğribaş

* Ercan Yıldız

* Erol Kemah

* Erol Koyuncu

* Fatih Çakıroğlu

* Fevzi Şeker

* Filiz Nurullah

* Gazanfer Bilge

* Hasan Gemici 

* Zekeriya Güçlü

* Hakkı Başar

* Halil Kaya

* Halit Balamir

* Hamit Kaplan

* Hamza Yerlikaya

* Hasan Güngör 

* Hasan Sevinç

* Haydar Zafer

* Hayri Sezgin

* Hergeleci İbrahim

* Hızır Sarı

* Hüseyin Akbaş

* İbrahim Bölükbaşı

* İbrahim Zengin

* İrfan Atan

* İsmail Ogan

* İsmet Atlı

* Kara Ahmed

* Katrancı Mehmet Pehlivan

* Kazım Ayvaz

* Kel Aliço

* Kemal Dişiçürük

* Kenan Olcay

* Kenan Şimşek

* Koca Yusuf

* Kurtdereli Mehmet Pehlivan

* Mahmut Atalay

* Mahmut Demir

* Mehmet Ali Yağcı

* Mehmet Esenceli

* Mehmet Güçlü

* Mehmet Koç

* Mehmet Oktav

* Mehmet Sarı 

* Mehmet Uzun

* Mehmet Âkif Pirim

* Mehmet Çoban

* Mehmet Özal

* Metin Alakoç

* Mithat Bayrak

* Muharrem Candaş

* Muhlis Tayfur

* Mustafa Dağıstanlı

* Mustafa Yıldız 

* Mustafa Çakmak

* Müzahir Sille

* Nakkaş Eyüp

* Nasuh Akar

* Necmi Gençalp

* Nurettin Zafer

* Nuri Boytorun

* Osman Durali

* Ömer Topuz

* Rahman Bilici

* Reşit Karabacak

* Rıza Doğan

* Rıza Kayaalp

* Ramazan Şahin

* Salih Bora

* Sefer Baygın

* Selçuk Çebi

* Serhat Karadağ

* Serkan şen

* Seyfi Cenap Berksoy

* Seyit Ahmet Ağralı

* Sezar Akgül

* Sırrı Acar

* Şaban Yılmaz

* Şeref Eroğlu

* Şeref Tüfenk

* Taha Akgül

* Tayyar Yalaz

* Tevfik Kış

* Vahap Pehlivan

* Vasıf Arzumanov

* Yaşar Doğu

* Yaşar Erkan

### Hem bak
* Türkiye

* Türkiye Türkläri

* Türk lirası

* Türk dili

* Ankara
FIFA 100

## FIFA 100 Listasi
###### 
* Michelle Akers
* Mia Hamm

###### 
* Michael Ballack
* Franz Beckenbauer
* Paul Breitner
* Oliver Kahn
* Jürgen Klinsmann
* Sepp Maier
* Lothar Matthäus
* Gerd Müller
* Karl-Heinz Rummenigge
* Uwe Seeler

###### 
* Gabriel Batistuta
* Hernán Jorge Crespo
* Alfredo Di Stéfano
* Mario Kempes
* Diego Maradona
* Daniel Passarella
* Javier Saviola
* Omar Sivori
* Juan Sebastián Verón
* Javier Zanetti

###### 
* Jan Ceulemans
* Franky van der Elst
* Jean-Marie Pfaff

###### 
* Carlos Alberto Torres
* Cafú
* Roberto Carlos
* Paulo Roberto Falcão
* Júnior
* Pelé
* Rivaldo
* Roberto Rivelino
* Ronaldinho
* Ronaldo Luiz Nazario da Lima
* Djalma Santos
* Nílton Santos
* Socrates 
* Zico

###### 
* Hristo Stoichkov

### 
* Josef Masopust
* Pavel Nedvěd

###### 
* Brian Laudrup
* Michael Laudrup
* Peter Schmeichel

###### 
* Eric Cantona
* Marcel Desailly
* Didier Deschamps
* Just Fontaine
* Thierry Henry
* Raymond Kopa
* Jean-Pierre Papin
* Robert Pires
* Michel Platini
* Lilian Thuram
* Marius Trésor
* David Trezeguet
* Patrick Vieira
* Zinédine Zidane

###### 
* Abédi Pelé

###### 
* Davor Šuker

###### 
* Marco van Basten
* Dennis Bergkamp
* Johan Cruijff
* Edgar Davids
* Ruud Gullit
* René van de Kerkhof
* Willy van de Kerkhof
* Patrick Kluivert
* Johan Neeskens
* Ruud van Nistelrooy
* Rob Rensenbrink
* Frank Rijkaard
* Clarence Seedorf

###### 
* Gordon Banks
* David Beckham
* Bobby Charlton
* Kevin Keegan
* Gary Lineker
* Michael Owen
* Alan Shearer

###### 
* Roy Keane

###### 
* Roberto Baggio
* Franco Baresi
* Giuseppe Bergomi
* Giampero Boniperti
* Gianluigi Buffon
* Giacinto Facchetti
* Paolo Maldini
* Alessandro Nesta
* Alessandro Del Piero
* Gianni Rivera
* Paolo Rossi
* Francesco Totti
* Christian Vieri
* Dino Zoff

###### 
* Kenny Dalglish

###### 
* Emilio Butragueño
* Luis Enrique Martínez García
* Raul Gonzalez

###### 
* Hidetoshi Nakata

###### 
* Roger Milla

###### 
* Carlos Valderrama

###### 
* Hong Myung-Bo

###### 
* George Best

###### 
* George Weah

###### 
* Ferenc Puskás

###### 
* Hugo Sánchez

###### 
* Jay-Jay Okocha

###### 
* Romerito

###### 
* Teofilo Cubillas

###### 
* Zbigniew Boniek

###### 
* Manuel Rui Costa 
* Eusébio da Silva Ferreira
* Luis Figo

###### 
* Gheorghe Hagi

###### 
* Rinat Dasayev

###### 
* El-Hadji Diouf

###### 
* Elias Figueroa
* Iván Zamorano

### 
* Emre Belözoğlu
* Rüştü Reçber

### 
* Andriy Shevchenko

###### 
* Enzo Francescoli
Türkiye köklü anılmış valeybolcular listasi

**[[Türkiye]] köklü anılmış valeybolcular listasi**

* Ahmet Toçoğlu
* Ali Peçen
* Arslan Ekşi
* Arzu Göllü
* Murat Aslan
* Ayberk Sevinç
* Ayhan Altuğ
* Aysun Özbek
* Ayça Naz İhtiyaroğlu
* Ayşe Melis Gürkaynak
* Bahar Mert
* Bahar Toksoy
* Barış Hamaz
* Berat Kısal
* Büşra Cansu
* Canel Konvur
* Cansu Aydınoğulları
* Deha Bozkan
* Deniz Esinduy
* Deniz Hakyemez
* Derya Çayırgan
* Didem Ege
* Dilara Bilge
* Duygu Bal
* Ebru Elhan
* Ecem Alıcı
* Eda Dündar
* Elif Ağca
* Elif Onur Başaran
* Emre Batur
* Ergül Avcı
* Esra Gümüş
* Esra Yılmaz
* Funda Bilgi
* Gamze Alikaya
* Gizem Giraygil
* Gizem Güreşen
* Gizem Örge
* Gökhan Öner
* Gökçen Denkel
* Gözde Dal
* Gözde Sonsırma
* Gülden Kayalar
* Güldeniz Önal
* Hakan Fertelli
* Hande Korkut
* Hüseyin Koç
* Kadir Arslan
* Merve Dalbeler
* Merve Tanıl
* Meryem Boz Çalık
* Natalia Hanikoğlu
* Naz Aydemir
* Neriman Özsoy
* Neslihan Demir
* Nihan Yeldan Güneyligil
* Nihat Altınkaya
* Nilay Özdemir
* Pelin Ceylan
* Pelin Çelik
* Pınar Eren
* Polen Uslupehlivan
* Resul Tekeli
* Sabiha Gürayman
* Seda Tokatlıoğlu
* Seda Uslu Eryüz
* Selime İlyasoğlu
* Seray Altay
* Sibel Kızavul
* Sinan Erdem
* Songül Dikmen
* Tomislav Cosković
* Tuğçe Ergenç
* Tuğçe Hocaoğlu
* Uğur Özyiğit
* Volkan Güç
* Furkan Yalçınkaya
* Yavuz Işılay
* Yağmur Koçyiğit
* Yeliz Başa
* Özgenur Yurtdagülen
* Zennibe yıldız
* Zennibe Yıldız
* Zülfiye Gündoğdu
* Çiğdem Can Rasna
* Özge Kırdar Çemberci
* Özlem Özçelik
* İpek Soroğlu

### Hem Bak
* Türkiye

* Türkiye Türkläri

* Türk lirası

* Türk dili

* Ankara

* İstanbul

* İzmir
Türkiye köklü anılmış arhitekturalar listasi

**[[Türkiye]] köklü anılmış arhitekturalar listasi**

## B
* Krikor Amira Balyan (1764 – 1831)
* Senekerim Balyan (1768 – 1833)
* Garabet Amira Balyan (1800 – 1866)
* Nigoğayos Balyan (1826 – 1856)
* Sarkis Balyan (1835 – 1899)
* Hagop Balyan (1838 – 1875)
* Simon Balyan (?-1894)
* Levon Balyan (1855 - ?)

## D
* Vedat Dalokay (1927 - 1991)

## E
* Mualla Eyüboğlu (1919 – 2009)

## F
* Zeynep Fadillioglu (1955)

## K
* Mimar Kasım (1570 - 1659)
* Mimar Kemaleddin (1870 - 1927)
* Arif Hikmet Koyunoğlu (1888 - 1982) 

## S
* Mimar Sinan (1489 - 1588) 

## O
* Emin Halid Onat (1908–1961)

## T
* Vedat Tek (1873 - 1942)

## Hem bak
* Türkiye

* Türkiye Türkläri

* Türk lirası

* Türk dili

* Ankara

* İstanbul

* İzmir

* Türk köklü anılmış aktyör hem aktrisalar listasi

* Türk köklü anılmış fizikacılar listasi

* Türk köklü anılmış incenerler listasi

* Türk köklü anılmış operacılar listası

* Türk köklü anılmış resimcilär listasi

* Türkiye Kasabalar Listesi

* Türkiye köklü anılmış güreşçiler listasi

* Türkiye köklü anılmış valeybolcular listasi
Bulgariya köklü anılmış arhitekturacılar listasi

Bulgariya köklü anılmış arhitekturacılar listasi

__NOTOC__
A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Y - Z 

## A

* Andrey Damyanov

## G

* Georgi Fingov

## İ

* Ivan Vasilyov

## J

* Josef Schnitter

## K

* Kamen Petkov

* Konstantin Jovanović

* Kolyu Ficheto

## M

* Milenko Velev

## S

* Stancho Belkovski

## Y

* Yordan Milanov

## Hem bak
* Bulgariya

* Bulgarlar

* Bulgar dili

* Bulgar alfaviti

* Bulgariya demografiya istoriya

* Bulgariya köklü anılmış aktyör hem aktrisalar listasi

* Sofiya

* Varna
 
* Filibe
Finlandiya köklü anılmış arhitekturacılar listasi

**Finlandiya köklü anılmış arhitekturacılar listasi**

* Alvar Aalto

* Erik Bryggman

* Marco Casagrande

* Aarne Ervi

* Kristian Gullichsen

* Mikko Heikkinen

* Vilhelm Helander

* Signe Hornborg 

* Markku Komonen

* Juha Leiviskä

* Rainer Mahlamäki

* Simo Paavilainen

* Juhani Pallasmaa

* Reima Pietilä

* Raili Pietilä

* Viljo Revell

* Aarno Ruusuvuori

* Eero Saarinen

* Eliel Saarinen

* Lars Sonck

* Jaakko Tähtinen

* Einari Teräsvirta

* Martti Välikangas

* Waldemar Wilenius

## Hem bak
* Finlandiya

* Finner

* Fin dili

* Helsinki
Romıniya köklü anılmış arhitekturacılar listasi

**Romıniya köklü anılmış arhitekturacılar listasi**

* Alexandru Hristea Orăscu

* Alexandru Săvulescu

* Ana Maria Zahariade

* Anca Petrescu

* Cezar Lăzărescu

* Constantin Băicoianu

* Constantin Iotzu

* Constantin Joja]

* Dan Sergiu Hanganu

* Dimitrie Maimarolu

* Dorin Ștefan

* Duiliu Marcu

* Edmond van Saanen Algi

* Etti-Rosa Spirer

* George Matei Cantacuzino

* Grigore Cerchez

* Grigore Ionescu

* Haralamb Georgescu

* Henrieta Delavrancea

* Horia Creangă

* Horia Maicu

* Iancu Rădăcină

* Ion D. Berindey

* Ion Mincu

* Ion Mircea Enescu

* Ion N. Socolescu

* Marcel Iancu

* Max Herz

* Nicolae Cucu

* Nicolae Ghica-Budești

* Nicolae Porumbescu

* Octav Doicescu

* Otto Czekelius

* Paul Helmut Niedermaier

* Paul Smărăndescu

* Petre Antonescu

* Radu Dudescu

* Ștefan Balș-Lupu

* Ștefan Burcuș

* Toma Barbu Socolescu

* Toma T. Socolescu

* Toma Barbu Socolescu

* Valentin Donose

* Victor Ștefănescu

* Victor Vlad

* Virginia Andreescu Haret

* Xavier Villacrosse

* Vasile Mitrea 

### Hem bak
* Romıniya

* Romınnar

* Romın dili

* Romıniya Kasabalar Listası

* Büküreş

* Romın köklü anılmış karikaturacılar listasi

* Romıniya köklü anılmış aktyör hem aktrisalar listasi