Crua-earraí ríomhaire

Is é an fearas fisiceach as a ndéantar córas ríomhaireachta **crua-earraí ríomhaire**. 

I gcodarsnacht leis sin, is é bogearraí an tacar treoracha is féidir le crua-earraí a stóráil agus a rith. Tugtar crua-earraí mar sin toisc go bhfuil sé “crua” nó docht maidir le hathruithe, ach tá bogearraí “bog” toisc go bhfuil sé furasta iad a athrú. 

De ghnáth, treoraíonn na bogearraí crua-earraí chun aon ordú nó treoir a chur i bhfeidhm. Is éard atá i meascán de chrua-earraí agus bogearraí ná córas ríomhaireachta inúsáidte, cé go bhfuil córais eile ann nach bhfuil ach crua-earraí iontu.

Déanann crua-earraí ríomhaire ceann de thrí thasc ; próiseáil, ionchur, agus aschur. 

## Innealra an ríomhaire pearsanta
Is é atá ann i ríomhaire pearsanta tipiciúil ná cás nó fráma i gcruth deisce nó túir agus na páirteanna seo a leanas:
[thumb|[Máthairchlár tipiciúil le fáil i ríomhaire]]
* Máthairchlár nó clár córais le sliotáin do chártaí forlíontacha agus páirteanna coinneála ina measc: 
** Láraonad próiseála (LAP nó CPU an giorrúchán as Béarla)
** Cuimhne randamrochtana (RAM) - le haghaidh rith ríomhchlár agus stóráil sonraí gearrthréimhseach, chun rochtain ar an diosca crua, a bhíonn níos moille, a sheachaint. Is féidir le níos mó RAM an ríomhaire pearsanta a dhéanamh níos tapúla. Bíonn an RAM inbhainte i gcoitinne ó shliotáin ar an máthairchlár.
** Bunchóras ionchurtha/aschurtha (BIOS) nó Comhéadan Dochtearraí Inbhreisithe (EFI) i gcórais níos nua-aimseartha
** Busanna :
*** Idirnasc Comhpháirteanna Forimeallach nó PCI
*** PCI Express nó PCI-E
*** Bus Uilíoch Srathach nó USB
*** HyperTransport
*** Comheadán Coitianta Córas nó CSI (á tuar i 2008)
*** Port Grafaice Luathaithe nó AGP (á tharraingt siar de réir a chéile)
*** Ailtireacht Thionscalchaighdeánach nó ISA (as dáta)
*** Ailtireacht Bhreisithe Thionscalchaighdeánach nó EISA (as dáta)
* Soláthar cumhachta - cás ina bhfuil claochladán, rialú voltais, agus (de ghnáth) gaothrán fuaraithe
* Rialaitheoirí stórais IDE, SATA, SCSI nó saghas éigin eile, a rialaíonn diosca crua, diosca bog, CD-ROM agus tiomántáin eile; suíonn na rialaitheoirí go díreach ar an máthairchlár nó ar chárta forlíontach 
* Cárta grafaice a thairgíonn aschur don aonad fístaispeána
* Rialaitheoirí bus ríomhaire (port comhuaineach, port srathach, USB, FireWire) chun an ríomhaire a cheangail le gléasanna seachtracha forimeallacha ar nós printéirí nó scanóirí.
* Saghas éigin stóras inbhainte do ríomhaire nó scríbhneoir meáin:
** Dlúthdhiosca - an saghas meáin inbhainte is coitianta, saor ach sobhriste.
*** Tiomántán CD-ROM
*** Scríbhneoir CDanna
** DVD
*** Tiomántán DVD
*** Scríbhneoir DVDanna 
*** Tiomántán DVD-RAM
** Tiomántán diosca bhoig
** Tiomántán Zip
** Tiomántán USB Flash
** Téipthiomáint - go príomha do chúltaca agus stóras fad-tréimseach.
* Stóras Inmheánach - coinníonn sonraí istigh sa ríomhaire le húsáid níos déanaí.
** Diosca crua - le haghaidh stóráil sonraí meán-tréimhseach.
** Rialaitheoir eagar diosca
* cárta fuaime - aistríonn comharthaí ón chlár córais go leibhéil voltais analógacha, agus ag a bhfuil teirminéil le plugáil isteach i gcallairí.
* Líonrú - ceanglaíonn an ríomhaire leis an Idirlíon agus/nó ríomhairí eile.
** Móideam - le haghaidh nasc diailithe
** Cárta líonra - le haghaidh nasc idirlín DSL/Cábla, agus/nó ceangail le ríomhairí eile.
* Aonaid fhorimeallacha eile

Chomh maith le seo, is féidir comhpháirteanna seachtracha an chórais ríomhaireachta a liostáil faoi chrua-earraí. Tá na samplaí seo a leanas caighdeánach nó an-choiteann.
[thumb|[Luchóg|Luch rotha]]
* Gléasanna ionchur nó aschur
** Gléasanna le haghaidh ionchur téacs
*** Méarchlár
** Gléasanna pointeála
*** Luch
*** Rianliathróid
** Gléasanna le haghaidh cluichí ríomhaire
*** Luamhán stiúrtha
*** Pillín cluiche
*** Rialaitheoir cluiche
** Gléasanna le haghaidh ionchur íomhá nó físe
*** Scanóir íomhánna
*** Ceamara gréasáin
** Gléasanna le haghaidh ionchur fuaime
*** Micreafón
* Gléasanna ionchur nó aschur
** Gléasanna aschur íomhánna nó físe
*** Printéir - gléas forimeallach a thairgíonn cruachóip. (scairdphrintéir nó printéir léasair)
*** Monatóir a fhaigheann comharthaí agus a thaispeánann iad. (feadán ga-chatóideach - CRT - nó taispeáint leachtchriostail - LCD)
** Gléasanna le haghaidh aschur fuaime
*** Callairí - gléas a aistríonn comharthaí fuaime analógacha go creathanna aeir le haghaidh fuaim a chruthú.
*** Cluasáin - gléas atá cosúil le gnáth-luamhán gutháin ach a chuirtear ar an gceann chun na lámha a shaorú.

## Tagairtí

*
Catagóir:Ríomhaireacht