Scannánaíocht na Gaeilge

[mion|[An Cailín Ciúin]]
Is éard is **Scannánaíocht na Gaeilge** ná scannáin ina bhfuil an chaint, nó cuid shuntasach di, i nGaeilge. Cé nár deineadh an oiread sin scannán Gaeilge tar éis ''Oidhche Sheanchais'', a tháinig amach sa bhliain 1935, tháinig borradh faoin réimse sna 2020idí nuair a bhunaigh TG4 an scéim Cine4 faoinar forbraíodh agus faoinar deineadh na scannáin ''An Cailín Ciúin'', *[[Foscadh]]*, ''Arracht'', ''Róise & Frank'', *[[Tarrac]]* agus eile.

Déantar dubáil Ghaeilge ar roinnt mórscannán freisin, scannáin Bhéarla do pháistí go príomha. 

## Scannáin Ghaeilge
[mion|[Robert J. Flaherty, scannánóir a rinne ''Oidhche Sheanchais'' (1935), an chéad scannán Gaeilge riamh]]
* ''Oidhche Sheanchais'' le Robert Flaherty sa bhliain 1935 (agus *Man of Aran* á dhéanamh aige)
* ''Mise Éire''
* ''Saoirse?''
* ''Poitín'' le Bob Quinn
* ''Cré na Cille'' (scannán 2007)
* ''Kings''
* ''An Bronntanas'' (Is sraith teilifíse a bhí ann i dtosach.)
* ''Aithrí''
* *[[Finky]]*
* ''Doineann''
* ''Song of Granite''
* ''An Cailín Ciúin''
* *Foscadh*
* ''Kneecap'' (scannán)
* ''An Taibhse''
[mion|Lógó [Kneecap, c. 2024]]
* ''Fidil Ghorm'' 2024
* ''Fréamhacha'' 2024
* *[[Aontas (scannán)|Aontas]]*, 2025
* *[[Báite]]* (2025)
* *Different* le John Farrelly 2022, scannán grá.
* https://www.youtube.com/watch?v=bmwROsn60Kk&fbclid=IwY2xjawJgxgxleHRuA2FlbQIxMAABHvXijERZ0yI_pX2-W1Wu40AdIjVyXYfo2TRV0OaxINvwyDaxK_mqXP3Xw9XM_aem_Sam0LJV0bGWd1SW64qOLwQ
* *[[Nollaí]]* (scannán beochana Nollag do pháistí) (2025)

## Gearrscannáin
[mion|Radharc as an ngearrscannán ''[Yu Ming Is Ainm Dom* (2003). An príomhcharactar Yu Ming ([[Diyu Daniel Wu]]) ag labhairt le seanfhear ([[Frank Kelly]])]]
* *An Leabhar* (2000) ([http://www.youtube.com/watch?v=3yPArpXxHkk ar YouTube]) 
* [[Cáca Milis|*Cáca Milis*]] ([http://www.youtube.com/watch?v=UleuAxTpmF4 ar YouTube] agus [http://www.youtube.com/watch?v=NBRfUWie0Qc anseo])
* [[Clare sa Spéir|*Clare sa Spéir*]] ([http://www.youtube.com/watch?v=iUWAy2bgM9k ar YouTube] agus [http://www.youtube.com/watch?v=XBPo65LZKZc anseo])
* *Lipservice* ([http://www.youtube.com/watch?v=SXrjouPxuAo ar YouTube]) 
* [[Yu Ming Is Ainm Dom|*Yu Ming Is Ainm Dom*]] ([http://www.youtube.com/watch?v=qA0a62wmd1A ar YouTube])
* [[Fluent Dysphasia|*Fluent Dysphasia*]] ([http://www.youtube.com/watch?v=zNI9eBGYpvw ar YouTube] agus [http://www.youtube.com/watch?v=_OlrG9WF2dU&feature=related anseo])
* *Fíorghael* ([http://www.youtube.com/watch?v=t3Kv4fZ2SOE ar YouTube])
* *An Fiach Dubh* (2003, beochan Ghotach le  [https://www.youtube.com/watch?v=xJl4du4C_iI])
* *Aqua*
* *Mac an Athar*
* *Rógairí* (2005, ficsean Gotach le Tom Cosgrove suite sa bhliain 1763)
* *An Teanga Rúnda*  (2006)
* *Tubberware*
* *Filleann an Feall*
* *Rógnairí*
* *Iníon na Fiaclóra*
* *Cosa Nite* (1998)
* *Dillusc* (1999)
* *Deich gCoiscéim*
* *Óstán Na gCroíthe Briste*
* *An Créatúr* (2007)
* *Asal* (2011)
* *Páistí ag Obair* (1973)
* *Bainne* (2019)
* *Imbas Forosnai* (2021)
* *RITHSAOR* (2025)
* *Rúbaí*
* *Beirt le Chéile* (2013)
* *Céad Ghrá* (2014)
* *An tÁdh* (2014)
* *Páirtnéir* (2014)
* *Eoinín na nÉan* (2014)
* *An Ranger* (2008) (Rinneadh leagan lánfhada de, [[Arracht]] ar deireadh)
* *Féileacán* (2008)
* *Sylvia* (2012)
* *An Gadhar Dubh* (2019) Beochan [https://shorts.screenireland.ie/films/an-gadhar-dubh-the-black-dog?fbclid=IwY2xjawJgxgpleHRuA2FlbQIxMAABHnBhIbxCSTO-PtI6HTBJw4TMu_vtH0lux2mPT8md_vR1JIOSQMOft5wAz6NK_aem_m6rC8eprgsmNmKR4g9DwMw ar líne]
* *Macalla Chill Áirne* (2022) Charlie O'Brien, ina bhfuil [[Séamus Barra Ó Súilleabháin]]
* *An Chathair Mhór* (2023) gearrscannán Gaeilge a rinneadh i [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]]
* *Nellie* (2023) [https://www.youtube.com/watch?v=LUbcS0WRcLw ar youtube]
* *Máthair*, [[Tomaí Ó Conghaile]] a scríobh [https://www.youtube.com/watch?v=sdRxvMNwe84 ar youtube]
* *Trasna na Líne* (2025) ([[scigscannán faisnéise]])
* Gearrscannán dátheangach aiteach *Dlúthchomhrá* ina bhfuil [[Seoirsín Bashford]]
* *Cailíní Gránna* (2025) (scigaithris ar *Mean Girls*), ábhar eile le [[Mumbro Top]]
https://www.youtube.com/watch?v=7cSAwODR-YY&feature=youtu.be
* [[Claonadh (gearrscannán)|*Claonadh*]] (2025)
* *Na Doirse* [https://nadoirse.ie/nadoirsegan.html suíomh oifigiúil]

==Scannáin i nGaeilge agus i nGaeilge na hAlban==

* [[Le Chéile (2024)|*Le Chéile* (2024)]] le [[Róise Nic an Bheatha]]

==Scannáin Dhubáilte==
[[Íomhá:Pángur Bán Rose Garden.jpg|mion|Dealbh de [[Pangur Bán|Phangur Bán]], bunaithe ar ealaíon de chuid [[Cartoon Saloon]] ón scannán *Rún Cheanannais Mhóir*]]
* [[Amhrán na Mara (scannán)|*Amhrán na Mara*]]
* [[Rún Cheanannais Mhóir|*Rún Cheannanais Mhóir*]]
* [[Na Conriochtaí (scannán)|*Na Conriochtaí*]] (*Wolfwalkers*)
* [[Spongebob - An Scannán: Spúinse as Uisce|*Spongebob - An Scannán: Spúinse as Uisce*]]
* *Spongebob an Scannán: Rith, Spúinse, Rith*
* *Lego Ninjago Movie* (as Gaeilge)
* Bíonn Scannáin [[Harry Potter agus an Órchloch (scannán)|Harry Potter]] ar TG4 um Nollaig

==Scannáin ina bhfuil méid áirithe Gaeilge==
* *Froggie*
* *Pilgrimage*
* [[Black 47 (scannán)|*Black 47*]]
* *Bring Them Down*
* *The Nightingale* (2018)

==Scannáin fhaisnéise==

* *Rocky Ros Muc* (2017)
* *Colmcille: An Naomh Dána* (2021) TG4
* *Beo Faoin bhFód* (2025)
* *H3* (2001)
* *Innisfree* (1990)
* *Dambé: The Mali Project*
* *Ó Bhéal'' (2023)

## Féach freisin
* Scannánaíocht in Éirinn

## Naisc sheachtracha

*Tá fiche gearrscannán le feiceáil anseo: https://weareirish.ie/entertainment/irish-language-short-films-gaeilge/

## Tagairtí


*
*
Catagóir:Saothair Ghaeilge
Catagóir:Ealaíona teangabhunaithe na Gaeilge
Catagóir:Meáin na Gaeilge
*
*
*
Catagóir:An Ghaeilge