Gaelcholáiste

Is éard atá i **nGaelcholáiste** ná ionad oideachais dara leibhéal ar oileán na hÉireann, lasmuigh den Ghaeltacht, ina bhfuil an Ghaeilge mar an bpríomhtheanga oideachais agus cumarsáide. Murab ionann agus Gaelscoil, is don mheánscoil a thagraíonn **Gaelcholáiste**.
[mion|[Gaelcholaiste an Phiarsaigh, Ráth Fearnáin]]
Is iad na heagraíochtaí Gaeloideachas Teo. agus An Chomhairle um Oideachas Gaeltachta & Gaelscolaíochta (nó COGG) a dhéanann ionadú agus a thacaíonn leis na Gaelcholáistí i bPoblacht na hÉireann, agus Comhairle na Gaelscolaíochta ó Thuaidh. Tacaíonn Gaeloideachas leis na scoileanna Gaeltachta freisin.
[mion|[Coláiste Mhuire, An Chabrach|Coláiste Mhuire, An Chabrach]]

## Cumas acadúil
Léiríonn na figiúirí go dtéann an-chuid de na daltaí a fhreastalaíonn ar Ghaelcholáistí ar aghaidh go dtí cúrsaí tríú leibhéal. Scoil lán-Ghaeilge í an iarbhunscoil ‘is fearr’ sa tír ó thaobh mic léinn a sholáthar d’institiúidí tríú leibhéal, gan táillí a íoc. De réir eolais a foilsíodh san *[[The Irish Times|Irish Times]]* in 2022*,* bhí Gaelcholáiste na Mara san Inbhear Mór i gCill Mhantáin ar bharr liosta na scoileanna ar fad sa stát a sholáthraíonn mic léinn d’institiúidí tríú leibhéal. Scoileanna táille do lucht an airgid ba ea na cinn eile ar an deichniúr is fearr.

De réir na hanailíse a rinne an *[[Irish Independent]]* ar na figiúirí in 2022, chuaigh 74% de dhaltaí a rinne an Ardteist i mbliana ar aghaidh go dtí an tríú leibhéal ach 83% de dhaltaí a bhí i gceist i gcás na ngaelcholáistí.

## Stair

### Gaelcholáistí le linn na mblianta 2010-2020
In 2020, bhí 31 Ghaelcholáiste agus 17 n-aonad dara leibhéal Gaeilge ar oileáin na hÉireann agus breis is 12,000 dalta ag freastal orthu. Bhí breis is 3,000 dalta i mbun oideachais dara leibhéal trí mheán na Gaeilge i scoileanna Gaeltachta freisin.

Osclaíodh Gaelcholáiste an Phiarsaigh i Ráth Fearnáin agus Coláiste Ghlór na Mara i mBaile Brigín in 2014, agus osclaíodh Gaelcholáiste Charraig Uí Leighin i gCarraig Uí Leighin agus Gaelcholáiste Dhoire i nDún Geimhin in 2015.

Osclaíodh Gaelcholáiste Mhic Shuibhne i gCnoc na hAoine i gCathair Chorcaí in 2019 agus osclaíodh Ghaelcholáiste Mhaigh Nuad i Maigh Nuad in 2020.

Is minic go mbíonn sé mar chuspóir mheántéarmach ag na hAonaid Ghaeilge stádas Ghaelcholáiste a bhaint amach.

## Liosta na nGaelcholáistí

#### Baile Átha Cliath & an timpeallacht
* Scoil Chaitríona (Glas Naíon, Áth Cliath)
* Coláiste Chilliain (Cluain Dolcáin, Áth Cliath)
* Gaelcholáiste Chill Dara (An Nás, Cill Dara)
* Coláiste Cois Life (Leamhcán, Áth Cliath)
* Coláiste de hÍde (Tamhlacht, Áth Cliath)
* Coláiste Íosagáin / Coláiste Eoin (Baile an Bhóthair, Áth Cliath)
* Coláiste Ghlór na Mara (Baile Brigín, Áth Cliath

* Coláiste Mhuire (Bóthar Rath Tó, Cabrach, Áth Cliath)
* Gaelcholáiste an Phiarsaigh (Ráth Fearnáin, Áth Cliath)
* Gaelcholáiste Mhaigh Nuad (Maigh Nuad, Cill Dara)
* Gaelcholáiste na Mara (An tInbhear Mór, Cill Mhantáin)
* Coláiste Ráithín (Bré, Cill Mhantáin)
* Gaelcholáiste Reachrann (Domhnach Míde, Áth Cliath)

* Coláiste na Tulchann, (Cluain Saileach, Áth Cliath)

#### Sna cúigí
* Coláiste Ailigh (Leitir Ceannainn, Dún na nGall)
* Gaelcholáiste Charraig uí Leighin (Corcaigh)
* Gaelcholáiste Cheatharlach (Ceatharlach)
* Gaelcholáiste Chéitinn (mar chuid de CTI Chluain Meala, Tiobraid Árann)
* Gaelcholáiste Chiarraí (Trá Lí, Ciarraí)
* Coláiste na Coiribe (Gaillimh)
* Coláiste an Eachréidh (Áth an Rí, Gaillimh)
* Meánscoil Gharman (Inis Córthaidh, Loch Garman)
* Gaelcholáiste Luimnigh (Luimneach)
* Gaelcholáiste Mhic Shuibhne (Cnoc na hAoine, Corcaigh)
* Coláiste an Phiarsaigh (Corcaigh)

#### An Tuaisceart
* Gaelcholáiste Dhoire (Doire)
* Coláiste Feirste (Béal Feirste)

## Féach Freisin
* Gaelscoil
* Gaelscoileanna in Éirinn
* An Foras Pátrúnachta
* Gaeloideachas (scolaíocht)
* An Chomhairle um Oideachas Gaeltachta agus Gaelscolaíochta / COGG
* Comhairle na Gaelscolaíochta Tuaisceart Éireann.
* An Roinn Oideachais agus Scileanna

## Tagairtí


Catagóir:Gaeloideachas