Frank Hugh O'Donnell

Scríbhneoir, iriseoir agus polaiteoir náisiúnaíoch Éireannach ab ea **Frank Hugh O'Donnell** (**Frank Hugh O'Cahan O'Donnell** freisin). Rugadh é ar an 9 Deireadh Fómhair 1846–2 Samhain 1916).

## Luathshaol

mion|clé|"Roman Catholic Home-Rule". Scigléiriú le T a foilsíodh in Vanity Fair sa bhliain 1880.

Rugadh O'Donnell i mbeairic airm in Devon Shasana, áit a raibh a athair, an Sáirsint Bernard MacDonald, lonnaithe. As an mBaile Bán ó dhúchas dá mháthair, Mary Kain, gar do chathair na Gaillimhe in Éirinn.  Fuair sé a chuid oideachais i Scoil Erasmus Smith i nGaillimh, gColáiste Iognáid (na “Jes”), agus ina dhiaidh sin chláraigh sé i gColáiste na Banríona Gaillimh, áit a ndearna sé staidéar ar litríocht an Bhéarla, ar stair agus ar eacnamaíocht pholaitiúil. Le linn dó a bheith ina mhac léinn sa choláiste bhain sé cáil nach beag amach mar óráidí, agus ba mhinic é ag cur le cruinnithe de Chumann Liteartha agus Díospóireachta an choláiste, a ndearnadh leas-iniúchóir de don seisiún 1864 -1865.

Fiú agus é ina mhac léinn, is cosúil go raibh O'Donnell tapaidh chun a chuid tuairimí a chur in iúl, agus  b'aoibhinn léis conspóid. I mí na Samhna 1866, agus é ag tabhairt aghaidhe ar an gCumann Liteartha agus Díospóireachta ar an gceist *"Was the character of Warren Hastings as Governor-General of India praiseworthy?* tharraing O'Donnell raic trí "*the principle and the system which have lain at the root of the international and intercolonial policy of England, from the days when [[Eilís I Shasana|Elizabeth, the Infamous]]*, chartered for profit two of the first ships which opened the African slave trade...*" a shéanadh. Mar gheall ar a chuid cainte, chuir cathaoirleach an chruinnithe, an tOllamh Thomas Moffett, cosc ar O’Donnell leanúint lena óráid, ag rá gur; "*such an epithet ought not to be applied to any predecessor of our present gracious Queen*." Mheas O'Donnell go raibh a leithéid de ghníomh ina shrian gan údar ar a shaoirse cainte, agus i litir a foilsíodh sa phreas áitiúil thug sé sampla luath dá stíl liteartha ardluais:<blockquote>"*I hold that Debating Societies are the nurseries of independent thought, and the training schools of sober criticism. I believe in the power and impartiality of an enlightened studenthood ... I have followed the mind of Austin. I have sat at the feet of Cairnes. I have drunk of the philosophy of Mill. I claim for Judicial Science, for Economic Science, for the Philosophy of History, a place in the discussions of our society, I pity and I scorn the formidable confederacy of fools who dare not call a spade a spade*."</blockquote> Mar gheall ar an eachtra seo, in éineacht leis an drogall a bhí ar an gcumann cosc a chur ar O'Donnell aghaidh a thabhairt ar a chruinnithe, cuireadh an cumann ar fionraí ó Choláiste na Banríona sa deireadh agus d'imigh an cumann go sealadach chuig seomraí i gcathair na Gaillimhe.

Sa bhliain 1868, bhain O'Donnell céim MA amach ó [[Ollscoil na Gaillimhe|Choláiste na Banríona]], agus bhuaigh sé roinnt bonn óir dá thaibhiú acadúil. Faoin gcéim seo, bhí tús curtha aige le stíl 'Frank Hugh O'Donnell' a chur air féin, agus é á chreidiúint gur de shliocht 'Aodha Ruadh Uí Dhomhnaill' é féin am seo.

Ag fágáil na Gaillimhe dó, bhog O'Donnell go [[Londain]], áit ar thug sé faoi ghairm san iriseoireacht, i ndiaidh a chomhghleacaí comhaimseartha [[T. P. O'Connor]]. Chabhraigh an t-eolas a bhí ag O'Connor ar nuatheangacha na hEorpa leis é féin a bhunú mar chomhfhreagraí ar chúrsaí na hEorpa, agus chuidigh sé le O'Donnell cáil den chineál céanna a fhorbairt; chaith sé tréimhse ghairid ar fhoireann an London *Morning Post'' .

## Polaitíocht

## Tagairtí

Catagóir:Básanna i 1916
Catagóir:Daoine a rugadh i 1846
Catagóir:Alumni Ollscoil na Gaillimhe
Catagóir:Criticeoirí na hEaglaise Caitlicí
Catagóir:Teachtaí Dála an Rialtais Dúchais
Catagóir:Scríbhneoirí neamhfhicsin na hÉireann
Catagóir:Scríbhneoirí neamhfhicsin fireanna na hÉireann
Catagóir:Teachtaí Dála de chuid Pháirtí Parlaiminteach na hÉireann