Jeffry Wyatville

Ba ailtire agus dearthóir gairdíní Sasanach é **an Tiarna Jeffry Wyatville** RA (3 Lúnasa 1766 – 18 Feabhra 1840) . Rugadh Jeffry Wyatt mar chuid de ríora seanbhunaithe ailtirí, agus sa bhliain 1824 thug an Rí Seoirse IV cead dó a shloinne a athrú go Wyatville (mí-litritear go minic mar Wyattville). Cuimhnítear air go príomha as athruithe agus síntí a dhéanamh ar Theach Chatsworth agus ar Chaisleán Windsor.

## Saol
Rugadh Jeffry Wyatt ar an 3 Lúnasa 1766 i Burton upon Trent, an chéad leanbh a mhair de chuid Joseph (1739–1785) agus Myrtilla Wyatt, a fuair bás go gairid i ndiaidh bhreith Jeffry. Fuair sé a chuid oideachais i scoil ghramadaí Burton upon Trent. Go gairid i ndiaidh bhás a athar, thosaigh Wyatville a chuid oiliúna ailtireachta in oifig a uncail Samuel Wyatt. D'fhan sé le Samuel go dtí 1792 nuair a bhog sé ó na Midlands go dtí oifig a uncail James Wyatt i Sráid Queen Anne, Londain. Chríochnaigh sé an eastát tuaithe Gotach Ashridge i Hertfordshire ina dhiaidh sin, tar éis bhás a uncail James i 1813. Chuir Wyatville dearaí chuig an Acadamh Ríoga gach bliain ó 1786 go 1822 agus níos lú minicíochta ina dhiaidh sin. Níl aon fhianaise ann gur thaistil Wyatville thar lear riamh mar chuid dá oideachas, is dócha mar gheall ar Chogaí Napoleon. Toghadh Wyatville ina Chomhalta den Acadamh Ríoga ar an 4 Samhain 1822. Ar an 10 Feabhra 1824, toghadh é ina Acadamhaí Ríoga den Acadamh Ríoga. Ba é an obair dioplóma a bhí aige ná líníocht den dearadh d'Brocklesby Hall nár tógadh riamh.

Cuireadh tús leis an gcoimisiún ba mhó a rinne sé, athmhúnlú Chaisleán Windsor, sa bhliain 1824, nuair a vótáil an Pharlaimint £300,000 chuige sin. Bhí an costas deiridh os cionn £1,000,000 (agus chlúdaigh ceathrú de sin troscán).Reáchtáladh comórtas idir ceathrar ailtire a tugadh cuireadh dóibh, Wyatville, Robert Smirke, John Nash agus John Soane. Chuir na hailtirí (seachas Soane a tharraing siar ón gcomórtas) a ndearaí isteach, agus i mí an Mheithimh fógraíodh gurbh é Wyatville an buaiteoir. Leagadh an chloch bhunaidh ar an 12 Lúnasa 1824 ag an Rí Seoirse IV  ag an áit a mbeadh geata Sheoirse IV ann. Chuaigh Wyatville i mbun cónaithe i dTúr Winchester sa chaisleán sa bhliain 1824 agus d'úsáidfeadh sé é ar feadh a shaoil. Sa deireadh thiar, atógfaí Ard-Bharda an Chaisleáin. Le linn dó a bheith i Windsor a dhear sé Golden Grove ag Llandeilo i Sir Gaerfyrddin don 1ú Iarla Cawdor, a críochnaíodh sa bhliain 1834, agus a 'sister house', Lilleshall Hall i Shropshire, don 1ú Diúc Sutherland, a críochnaíodh sa bhliain 1829. 

Rinneadh Seoirse IV ridire de sa bhliain 1828. Cuireadh i Séipéal Naomh Seoirse, Caisleán Windsor é, ar an 25 Feabhra 1840 tar éis a bháis ar an 18 Feabhra. Tá a chloch chuimhneacháin sa chúinne thoir thuaidh taobh thiar den ard-altóir, agus tá an inscríbhinn seo uirthi: *In the vault beneath are deposited the remains of Sir Jeffry Wyatville R.A. under whose direction the new construction and restoration of the ancient and royal castle of Windsor were carried out during the reigns of George the 4th William the 4th and of Her Majesty Queen Victoria he died February 18th A.D. 1840 in the 74th year of his age.*

## Liosta oibre ailtireachta

* Gresford Lodge, *Sir Ddinbych*, a thugtar dó, teach nua (c.1790)
* Sydney, a thugtar dó, ospidéal réamhdhéanta (1790), athruithe (1835) a leagadh
* Wherstead Lodge, Wherstead, Suffolk, a thugtar dó, teach nua (1792)
* Hyde Park, London, togra do theach geata (1794)
* Bladon Castle, Staffordshire (c.1799)
* Cottage, Brixton, Devon (c.1799)
* Hilfield Castle, Hertfordshire, teach nua (c.1799)
* Woolley Park, Berkshire, athruithe (c.1799)
* Corsham Court, Wiltshire, obair neamhshonraithe (c.1800)
* Slane, Contae na Mí, Éire, dearadh do theach margaidh (c.1800)
* Wynnstay, Sir Ddinbych, Leacht Cuimhneacháin (c.1800–12)
* Longleat, Wiltshire, stáblaí nua, teach oráistír, Teachín Horningsham agus na hathruithe inmheánacha (1800–1811), dearaí don seomra bia uachtarach agus don tseomra mór (1829–30) – níor mhair den taobh istigh ach an Staighre Mór, an Leabharlann Ghlas agus roinnt matal marmair bán tar éis athchóiriú na seomraí stáit ag John Dibblee Crace sna 1870idí agus 1880idí.
* Wollaton Hall, Nottingham, taobh istigh den teach (c. 1801) agus (1823) teachín nua (1823) agus (1832)
* Burley-on-the-Hill, House, Rutland, dearadh an ardáin (1801)
* 24 Hertford Street, Mayfair, Londain, hathruithe (1802), scartáilte
* 49 (now 39) Lower Brook Street, Mayfair, Londain, athchóiriú (1802), (1821) & (1823) – ba é seo baile agus oifig Wyatville.
* Nonsuch Park, Surrey, teach agus teachín nua (1802)
* Greatham Hospital, Contae Durham, foirgneamh nua (1803)
* Hyde Hall, Hertfordshire, athchóiriú agus leathnú ar theach agus geataí teachín nua (1803)
* Holland House, Londain, athruithe beartaithe (1804) 
* Browsholme Hall, Lancashire, maisiú an ghailearaí nua (1806)
* Roche Court, Hampshire, teachín nua (1808)
* Rood Ashton House, Wiltshire, breisithe agus athchóiriú (1808), scartáilte
* Thurland Castle, Lancashire (c.1809) athchóiriú agus breisithe (c. 1809)
* Badminton House, Gloucestershire, athruithe, an leabharlann, an seomra suí, an staighre agus an ghrianpháirc san áireamh (1809–13)
* Belton House, Lincolnshire, athruithe, teach bainne nua, teach oráistí, grúdlann agus teachíní (1809–20)
* St George's Church, Everton, Learpholl, ceist ar thrioblóidí leis an túr (1809)
* 29 Grosvenor Square, Londain, athruithe (1809), scartáilte
* Hayne Manor, Devon, athruithe a thugtar dó (c. 1810)
* Dearadh do theach scoile, Milton Abbot, Devon (c. 1810)
* Tollgate House, Mitchel Troy (c.1810)
* Endsleigh Cottage, Devon, teachín ornáideach, troscán agus foirgnimh eastáit (1810)
* Lypiatt Park, Gloucestershire, athruithe a thugtar dó (1810)
* Bretby Hall, Derbyshire (c.1812)
* Bulstrode Park, Buckinghamshire, dearadh chun an fhoirgnimh a chríochnú, gan chríochnú (1812)
* Dinton Park, Wiltshire, teach nua (1812–17) – athainmníodh mar Theach Philipps é i 1916.
* Towneley Park, Lancashire, athruithe ar an teach (1812)
* Stubton Hall, Stubton, Lincolnshire, teach athchóirithe agus grianán nua (1813)
* Ashridge, Hertfordshire, deartha ag a uncail James Wyatt a fuair bás i 1813, chríochnaigh sé an foirgneamh ina dhiaidh sin, Leacht Bridgewater san áireamh (c. 1814–1839)
* Cassiobury House, Hertfordshire athruithe ar an teach (c. 1814), scartáilte
* Hinton House, Yeovil, Somerset, breisithe ar theac (c. 1814)
* Church of St John the Baptist, Frome, Somerset, foscadh don chlós tosaigh (1814)
* Langold Park, Yorkshire, new house (1814) scartáilte
* Teddesley Hall, Staffordshire, athruithe agus breisithe (1814)
* Thoresby Hall, Nottinghamshire, athruithe agus breisithe (1814), atógtha ag Anthony Salvin
* Allendale House, Wimborne Minster, Dorset, teach nua (c.1815)
* Bretton Hall, West Yorkshire, additions, camellia house and estate buildings (c.1815)
* Denford Park, Berkshire, teach nua (c.1815)
* Trebartha House, Cornwall, breisithe agus athruithe (1815)
* Mortuary Chapel, Séipéal Naomh Peadar agus Naomh Pól, Belton, Lincolnshire (1816)
* 6 Grosvenor Square, Londain, athruithe (1816), scartáilte
* Woburn Abbey, Bedfordshire, athruithe ar an nGailearaí Dealbhóireachta (1816), teach luibheolaíochta (1836)
* Brancepeth Castle. County Durham, a thugtar dó, athruithe (c.1817)
* Hampton Court, Herefordshire, a thugtar dó, athruithe ar theach e (c.1817)
* Banner Cross Hall, Sheffield, Yorkshire,teach nua (1817–21)
* Layout of St Ann's Cliff, Buxton, Derbyshire (c.1818)
* Chatsworth House, Derbyshire, athruithe ar an teach lena n-áirítear an leabharlann, agus sciathán thuaidh a chur leis le Seomra Mór Bia, Gailearaí Dealbhóireachta, teach oráistí, Amharclann, seomraí codlata, limistéir cistine agus seirbhíse, lóistí agus foirgnimh eastáit eile (1818 -40) 
* Gopsall Hall, Leicestershire, athruithe ar theach agus teachín nua (1819)
* Church of St. Peter and St. Paul, Little Gaddesden, Hertfordshire, breisithe (1819) agus (1830)
* Athchóiriú Shéipéal San Peadar, Great Berkhamsted (c.1820)
* Bishop's Wood House, Hertfordshire, a thugtar dó (c.1820)
* Claverton Manor, nr. Bath, Somerset, teach nua (c.1820)
* Raglan Castle, Monmouthshire, chuathas i gcomhairle leis faoi athchóiriú a d'fhéadfadh a bheith ann (c.1820)
* Firbeck Hall, Yorkshire, curtha i leith dhearadh nua an tí (c.1820)
* Brocklesby Hall, Lincolnshire, dearadh do theach nua, gan a bheith déanta (1820)
* Woolley Park, Yorkshire, lóistí agus geata nua(1820)
* Trebursey House, Corn na Breataine, teach nua (c.1821)
* Orchardleigh House, Somerset, dearadh chun an teach a athmhúnlú (roimh-1821)
* St Michael's Church, Marbury, Cheshire athchóiriú (1821)
* Sidney Sussex College, Cambridge athruithe agus breisithe (1821)
* Tissington Hall, Derbyshire, dearadh le haghaidh athruithe (1821)
* Tottenham House, Wiltshire, athruithe agus breisithe (1821)
* San Souci, Dorset, grianán (c.1822)
* Whiteley Wood Hall, Yorkshire, breiseanna (c.1822) scartáilte
* 1 Cavendish Square, Londain, athruithe molta (1823)
* Gothic House, Bad Homburg, a thugtar dó ag Friedrich Lotz (1823)
* The White House, Charmouth Dorset
* Windsor Castle breiseanna, Windsor, Berkshire (1823–40): Díon an bhealaigh isteach mhóir (1827), díon Gheata San Seoirse (1829), geata an Rí Seoirse IV (1838), Túir Theas ar an Ardán Theas (1834), Halla San Seoirse (c. 1827), Seomra Ríchathaoireach na Banríona (1834), Túr Brunswick (1825–34), Túr Chester (1834), Túir Clarence agus Victoria (1834), Túr Cornwall (1827), Túr an tSeomra Bia (1824), Túr an Rí Seoirse IV (1832), Túr Lancaster (1825), Túr na Leabharlainne (1825–26), Túr Ochtagánach (1826), Túr an Oirdheiscirt (1829), Túr Eabhrac (1826), an Túr Cruinn (1828–40), an Pasáiste Thuaidh agus an Aghaidh (1826), Seomra Waterloo (1830–31), árasáin phríobháideacha (1823–32), Stáblaí Ríoga agus Teach Marcra (1839), Bealach Isteach chuig Na Suíocháin Ríoga, Séipéal San Seoirse, Athchóiriú Theach Chabhlach na nGairtéar (Séipéal Cuimhneacháin Albert anois); i Home Park, 
* Cumberland Lodge, breisithe (c. 1828), Pailliún Iascaigh (1825);
* Fort Belvedere, Surrey, síntí (1827);
* Royal Lodge, síntí (1823–30);
* Royal Chapel of All Saints (1825),
* Bonn don dealbh Seoirse III ar Chnoc Sneachta (1829);
* Virginia Water Temple of Augustus, cruthaithe ag baint úsáide as blúirí ailtireachta ársa Rómhánach ó Leptis Magna (1826–29), Bridge (1825);
* Chillingham Castle, Northumberland, athruithe agus lóiste nua (c.1824)
* House, Hastings, athruithe (c.1824)
* Hengrave Hall, Suffolk, athruithe beartaithe (c.1824)
* Lilleshall Hall, Shropshire, teach nua (c.1824)
* Bedford Lodge, Campden Hill, Londain, athruithe agus breiseanna (c.1824)
* 74 Grosvenor Square, Londain, athruithe (c.1824) scartáilte
* Renishaw Hall, Derbyshire, pleananna le haghaidh sciathán seirbhíse nua (c.1824)
* Somerhill, Kent, athruithe (c.1824)
* Yester House, Haddingtonshire, lóiste mhaoir ghéim (c.1824)
* Oakley Park, Duffolk,dearadh chun an teach a atógáil (c.1825), scartáilte 1922-23
* 2 Cavendish Square, Londain, athruithe molta (1825)
* Golden Grove, Carmarthenshire, teach nua (1826–31)
* Holly Grove Lodge, Highgate, Londain, athruithe molta (1826)
* Welbeck Abbey, Nottinghamshire, i gcomhairle leis faoi athruithe (1826)
* Wilton House, Wiltshire, athruithe molta (1826)
* Eastbury House, Surrey, síntí (pre-1830)
* Palace of Westminster, Londain, chuathas i gcomhairle leis faoi fheabhsuithe (1831) & (1833)
* Dearaí do Phálás Altenstein in aice Bad Liebenstein i Thuringia, an Ghearmáin Bernhard II, Diúc Saxe - Meiningen(1833 -34)
* St. James's Palace, Londain, pleananna éagsúla le haghaidh athruithe gan aon cheann curtha chun báis (1831 -35)
* Kensington Palace, Londain, athruithe (1832) & (1839)
* Stackpole Court, Sir Benfro, droichead nua (1835)
* Cobham Hall, Kent, i leith, athruithe ar theach (c.1835)
* Shobdon Court, Shobdon, Herefordshire, athruithe (1835) scartáilte 
* Lexham Hall, Norfolk, síntí (c.1836)
* Cadland House, Hampshire, athmhúnlú ( (1836)
* Gairdíní Ríoga na Lus, Kew, Teampall Rí Liam (1836) freisin tograí chun teach pailme a thógáil agus athruithe ar Kew Palace
* Teach, Bushy Park do Bhanríon Adelaide, (c.1837)
* Dearadh do theach mór ag Meiningen, an Ghearmáin do Bernhard II, Diúc Saxe-Meiningen (1837)
* I gcomhairle leis faoi Chaisleán Landsberg a thógáil, ag Meiningen i Thuringia Bernhard II, Diúc Saxe-Meiningen (1837)
* Caisleán hDruim Lannraig, Dùn Phris, athruithe (1840)

## Gailearaí d'obair ailtireachta

Íomhá:Longleat_outbuilding.jpg|Stables, Longleat, Wiltshire (1806–13)
Íomhá:Orangery_and_maze_Longleat.jpg|The Orangery, Longleat, Wiltshire (1806–13)
Íomhá:Belton_Garden.jpg|Orangery, Belton House, Lincolnshire (c.1810)
Íomhá:Ashridge_2007-09-01_035.jpg|Críochnú Theach Ashridge, Hertfordshire, tar éis bhás an ailtire, a uncail James Wyatt,(c.1814-17)
Íomhá:Ashridge_2007-09-01_036.jpg|Teach Ashridge, Hertfordshire, sciathán ar dheis le Wyatville,
Íomhá:Philipps_House_3.jpg|Aghaidh theas, Teach Phillips, Dinton, Wiltshire (1814–17)
Íomhá:Philipps_House_1.jpg|Ón oirdheisceart, Teach Phillips, Dinton, Wiltshire (1814–17)
Íomhá:Phillips_House_Great_Hall.jpg|An Halla Mór, Teach Phillips, Dinton, Wiltshire (1814–17)
Íomhá:Bretton_Hall_-_geograph.org.uk_-_106146.jpg|Halla Bretton, Yorkshire athmhúnlaithe (c.1815)7)
Íomhá:Camellia_House,_Bretton_Hall,_Yorkshire_Sculpture_Park_-_geograph.org.uk_-_106173.jpg|Teach Camellia, Halla Bretton, Yorkshire (c.1815)
Íomhá:American_Museum_in_Bath.jpg|Mainéar Claverton, in aice le Bath, Somerset (1820)
Íomhá:View_of_Chatsworth_House,_England.jpg|Sciathán thuaidh (ar chlé), Teach Chatsworth, Derbyshire (1820–41)
Íomhá:Chatsworth_House_Facade_of_Chatsworth_House,_England.jpg|Áirse an Bhealaigh Isteach, Teach Chatsworth, Derbyshire (1820–41)
Íomhá:Chatsworth_Dining_Room.png|An Seomra Bia Mór, Teach Chatsworth, Derbyshire (1820–41) 
Íomhá:WindsorCastle_RoundTower.jpg|Túr Cruinn, Caisleán Windsor, Berkshire, dúbailte in airde ag Wyatville, (1824-1840)
Íomhá:Windsor_Castle-Long_Walk.jpg|Aghaidh theas an tí lena n-áirítear geata an Rí Seoirse IV, Caisleán Windsor, Berkshire, mar a atógadh é ag Wyatville (1824-1840).
Íomhá:WindsorCastleEastSide.jpg|Aghaidh thoir, Caisleán Windsor, Berkshire, mar a atógadh é ag Wyatville (1824-1840)
Íomhá:Windsor_020.jpg|An Barda Uachtarach, Caisleán Windsor, Berkshire, mar a atógadh é ag Wyatville (1824-1840)
Íomhá:WindsorStateReceptionRoomJosephNashPub1848_edited.jpg|Seomra Fáiltithe Stáit, Caisleán Windsor, mar a atógadh é ag Wyatville (1824-1840)
Íomhá:WindsorWaterlooChamber2JosephNash_edited.jpg|Seomra Waterloo, Caisleán Windsor, cruthaithe ag Wyatville (1824-1840)
Íomhá:WindsorStGeorgesHallJosephNashPub1848_edited.jpg|Halla Naomh Seoirse, Caisleán Windsor, cruthaithe ag Wyatville (1824-1840) (damáiste déanta dó i ndóiteán 1992 agus athdhearadh go páirteach é)
Íomhá:WindsorPrivateDiningRoomJosephNashPub1848_edited.jpg|Seomra Bia, Caisleán Windsor, cruthaithe ag Wyatville (1824-1840) 
Íomhá:WindsorGrandStaircaseJosephNash1848_edited.jpg|An Staighre Mór, Caisleán Windsor, cruthaithe ag Wyatville (1824-1840) atógtha ina dhiaidh sin ag Anthony Salvin
Íomhá:House_at_Gelli_Aur_Country_Park_-_geograph.org.uk_-_38291.jpg|An Garrán Órga, (Gelli Aur) (1826–31)
Íomhá:Leptis_Magna,_Virginia_Water.jpg|Fothracha ag Virginia Water, 'Teampall Ágastas' (1826)
Íomhá:CopperHorse_Windsor.jpg|Bonn na Dealbha, don dealbh de George III, Snow Hill, Páirc Mhór Windsor (1829)
Íomhá:UK_Ashridge_Bridgewater_monument.jpg|Séadchomhartha Bridgewater, Ashridge, Hertfordshire (1831–32)
Íomhá:Kew_Vilmos.jpg|Teampall Rí Uilliam IV, Gairdíní Kew, Londain (1837)


## Féach freisin

* Wyatts, ríshliocht ailtireachta

## Tuilleadh léitheoireachta

* Derek Linstrum *Sir Jeffry Wyatville: Ailtire don Rí* (1973) OUP 

## Naisc sheachtracha

* Gairdíní na Ríochta Aontaithe dBase
* Próifíl ar Bhailiúcháin Acadamh Ríoga na nEalaíon 

## Tagairtí

Catagóir:Caisleán Windsor
Catagóir:Básanna i 1840
Catagóir:Daoine a rugadh i 1766
Catagóir:Ailtirí as Derbyshire
Catagóir:Caisleán Windsor
Catagóir:Comhaltaí an Chumainn Ríoga
Catagóir:Daoine as Burton upon Trent
Catagóir:Acadadóirí Ríoga
Catagóir:Teaghlach Wyatt