10 Márta

Is é an **10 Márta** an 69ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 70ú lá i mbliain bhisigh. Tá 296 lá fágtha sa bhliain.

## Féilte
* Lá Fhéile Pápa Simplicius

## Daoine a rugadh an lá seo
* 1316 — Roibeard II, Rí na nAlbanach, Rí na nAlbanach ó 1371 go dtí a bhás (b. 1390)
* 1604 — Johann Rudolph Glauber, ailceimiceoir Gearmánach-Ollannach (b 1670)
* 1810 — John McCloskey, cairdinéal Caitliceach (b. 1885)
* 1845 — Alastar III na Rúise, Impire na Rúise (b. 1894)
* 1858 — H.W. Fowler, foclóirí agus teangeolaí Briotanach (b. 1933)
* 1881 — Piaras Béaslaí, scríbhneoir Gaeilge agus saighdiúir (b.1965)
* 1883 — Pádraig Ó Siochfhradha ("An Seabhac"), scríbhneoir agus múinteoir (b.1964)
* 1895 — Mike O'Dowd, dornálaí Meiriceánach (b. 1957)
* 1908 — Patrick Shanahan, polaiteoir Éireannach (b. 2000)
* 1909 — James Kennedy, polaiteoir Éireannach a rugadh in 1909 (b. 1968)
* 1923 — Michael Havers, polaiteoir Briotanach (b. 1992)
* 1923 — Val Logsdon Fitch, fisiceoir Meiriceánach (b. 2015)
* 1926 — Thomas Dunne, polaiteoir Éireannach (b. 1990)
* 1928 — James Earl Ray, feallmharfóir Martin Luther King (b.1998)
* 1928 — Virgil Akins, dornálaí (b. 2011)
* 1932 — Brigid Hogan-O'Higgins, polaiteoir Éireannach (b. 2022)
* 1940 — Chuck Norris, ealaíontóir comhraic, aisteoir, léiritheoir, agus scríbhneoir scannán Meiriceánach
* 1943 — Eamonn McCann, gníomhaí agus polaiteoir
* 1947 — Dónal Lunny, ceoltóir Éireannach
* 1948 — Pat the Cope Gallagher, polaiteoir Éireannach agus Feisire de Pharlaimint na hEorpa
* 1951 — Maureen O'Sullivan, polaiteoir neamhspleách Éireannach 
* 1952 — Morgan Tsvangirai, polaiteoir agus Príomhaire na Siombáibe (b. 2018)
* 1957 — Osama bin Laden, bunaitheoir Al-Qaeda (b 2011)
* 1958 — Sharon Stone, ban-aisteoir Meiriceánach
* 1964 — Prionsa Éadbhard, Iarla Wessex
* 1980 — John Finucane, polaiteoir Éireannach
* 1981 — Samuel Eto'o, imreoir sacair
* 1983 — Carrie Underwood, ceoltóir, amhránaí agus aisteoir Meiriceánach
* 1984 — Olivia Wilde, ban-aisteoir Meiriceánach
* 1985 — Lassana Diarra, imreoir sacair Francach
* 1987 — Emeli Sandé, amhránaí Albanach
* 1990 — Stefanie Vögele, imreoir leadóige Eilvéiseach
* 1997 — Belinda Bencic, imreoir leadóige Eilvéiseach
* 1997 — Sarasadat Khademalsharieh, imreoir fichille Iaránach

## Daoine a fuair bás ar an lá seo
* 483 — Pápa Simplicius (r. ~420)
* 1119 — Muircheartach Ua Briain, Ard-Rí na hÉireann (r ~1050)
* 1792 — John Stuart, Príomh-Aire na Breataine (r. 1713)
* 1907 — Sir Daniel Dixon, 1ú Bhairnéad, polaiteoir Briotanach (r. 1844)
* 1910 — Karl Lueger, polaiteoir Ostarach (r. 1844)
* 1913 — Harriet Tubman, daonfhuascailteoir Meiriceánach (r. 1822)
* 1966 — Frits Zernike, fisiceoir Ísiltíreach (r. 1888)
* 1968 — Donnchadha Ó Máille, 46, Aire Oideachais na hÉireann ar thug isteach saor-oideachas do chách (r.1921)
* 1985 — Konstantin Chernenko, Ard-Rúnaí ar Pháirtí Cumannach an Aontais Shóivéadaigh (r.1911)
* 1986 — Ray Milland, aisteoir Meiriceánach-Breatnach (r. 1907)
* 2005 — Dave Allen, fuirseoir Éireannach (r.1936)
* 2010 — Corey Haim, aisteoir Ceanadach (r. 1971)
* 2012 — Frank Sherwood Rowland, ceimiceoir Meiriceánach (r. 1927)
* 2018 — Hubert de Givenchy, dearthóir faisin Francach (r. 1927)
* 2018 — Val Mulkerns, scríbhneoir Éireannach (r. 1925)

## Imeachtaí eile
* 1629 - Lánscoir Séarlas I an Pharlaimint Shasana a thosaigh "riail phearsanta" ar feadh aon bhliain déag
* 1831 - Bunaíodh Léigiún Coigríochach na Fraince
* 1876 - Rinne Alexander Graham Bell an chéad triail den fhón rathúil
* 1902 - Scrios crith talún baile Tochrangri sa Tuirc.
* 1910 - Cuireadh deireadh le sclábhaíocht sa tSín.
* 1922 - Gabhadh Mahatma Gandhi agus cuireadh ar a dtriail as ceannairc é. Gearradh téarma príosúin sé bliana air ach saorfaidh sé i ndiaidh dhá bhliain de thairbhe obráid aipindice.
* 1952 - Ghabh Fulgencio Batista cumhacht i gCúba i ndiaidh *coup d'état*
* 1969 - Tugadh téarma príosún 99 bliain do James Earl Ray as Martin Luther King a fheallmharú.
* 1971 - D'éirigh John Gorton as Priomh-Aire na hAstraile. Thóg William McMahon a áit.
* 1973 - Maraíodh Oifigigh ón mBreatain i mBeirmiúda.
* 1977 - Tháinig réalteolaithe ar fháinní an Úránais
* 1990 - Ghearr an chúirt i mBagdad san Iaráic pianbhreith báis ar iriseoir *[[The Observer]]* Farzad Bazoft.
* 2015 - Dhlisteanaigh Rialtas na hÉireann céataimín, eacstais agus meitiolamfataimín criostail, de thaisme, ar feadh aon lá amháin 
* 2017 - Sheas Cúirt Bhunreachtúil na Cóiré leis an táinseamh de Park Geun-hye, mar sin, bhí a h-uachtaránach críochnaithe

0310
Márta, 10