Jeffrey Sachs

Eacnamaí Meiriceánach agus anailísí beartais phoiblí é **Jeffrey David Sachs** (rugadh 5 Samhain, 1954 )  atá ina ollamh ag Ollscoil Columbia,   áit a raibh sé ina stiúrthóir ar Institiúid na Cruinne roimhe seo. D'oibrigh sé ar na hábhair a bhaineann le forbairt inbhuanaithe agus forbairt eacnamaíoch . 

Tá Sachs ina stiúrthóir ar an Ionad um Fhorbairt Inbhuanaithe ag Ollscoil Columbia agus ina uachtarán ar Líonra Réitigh Forbartha Inbhuanaithe na NA.  Tá sé ina Abhcóide SDG do Ard-Rúnaí na Náisiún Aontaithe (NA) António Guterres maidir leis na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (SFI), sraith 17 sprioc dhomhanda a glacadh ag cruinniú mullaigh de chuid na NA i Meán Fómhair 2015. 

Ó 2001 go 2018, bhí Sachs ina chomhairleoir speisialta d’Ard-Rúnaí na Náisiún Aontaithe, agus bhí an post céanna aige faoi Ard-Rúnaí na NA roimhe seo Ban Ki-moon agus roimh 2016 bhí post comhairleach den chineál céanna aige a bhain le Spriocanna Forbartha na Mílaoise (SFManna) níos luaithe,  ocht gcuspóir a bhí ceadaithe go hidirnáisiúnta chun fíorbhochtaineacht, ocras agus galair a laghdú faoi 2015. Maidir leis na SFManna , ceapadh é ina chomhairleoir speisialta d'Ard-Rúnaí na NA i 2002 le linn théarma Kofi Annan .  

Tá Sachs ina chomhbhunaitheoir agus ina phríomhstraitéisí ar Millennium Promise Alliance, eagraíocht neamhbhrabúis atá tiomanta do dheireadh a chur le fíorbhochtaineacht agus ocras. Ó 2002 go 2006, bhí sé ina stiúrthóir ar obair Thionscadal Mílaoise na Náisiún Aontaithe ar na SFManna. Sa bhliain 2010, ceapadh é ina choimisinéir don Choimisiún Leathanbhanda um Fhorbairt Inbhuanaithe, a bhfuil sé mar aidhm  shonraithe aige borradh a chur faoi thábhacht an idirlín leathainbhanda i mbeartas idirnáisiúnta.  Tá roinnt leabhar scríofa ag Sachs agus roinnt gradamí faighte aige. Tá aird agus cáineadh éigin faighte ag a thuairimí ar an eacnamaíocht, ar thionscnamh COVID-19, agus ar ionradh na Rúise ar an Úcráin .  

## Luathshaol agus oideachas
Tógadh Sachs i Oak Park, Michigan, i gceantar meitreo Detroit, agus is mac é le Joan (née Abrams) agus Theodore Sachs, dlíodóir saothair.  Is Giúdaigh a chlann.  Bhain sé céim amach ó Oak Park High School agus d’fhreastail sé ar Choláiste Harvard, áit a bhfuair sé a Bhaitsiléir Ealaíon, *summa cum laude*, sa bhliain 1976.  Fuair sé MA agus Ph.D. san eacnamaíocht ó Harvard lena thráchtas dar teideal *Factor Costs and Macroeconomic Adjustment in the Open Economy: Theory and Evidence,*  agus tugadh cuireadh dó dul isteach i gCumann Comhaltaí Harvard agus é fós ina mhac léinn iarchéime de chuid Harvard. 

## Gairm acadúil

### Ollscoil Harvard
Sa bhliain 1980, chuaigh Sachs isteach i ndámh Harvard mar ollamh cúnta, agus fuair sé ardú céime mar chomhollamh sa bhliain 1982. Bliain ina dhiaidh sin agus é 28 bliain d'aois, rinneadh ollamh le heacnamaíocht le tionacht ag Harvard, de .

I rith na 19 mbliana eile atá romhainn ag Harvard, rinneadh Sachs ina Ollamh Galen L. Stone le Trádáil Idirnáisiúnta,  ina stiúrthóir ar an Harvard Institute for International Development (1995–1999) agus ina stiúrthóir ar an Harvard Institute for International Development (1999–2002). 

### Ollscoil Columbia
Is é Sachs stiúrthóir an Ionaid um Fhorbairt Inbhuanaithe in Ollscoil Columbia. Is ollamh ollscoile é in Ollscoil Columbia. Ó 2002 go 2016, bhí Sachs ina stiúrthóir ar an Earth Institute of Columbia University,    eagraíocht uile-ollscoile, a bhfuil cur chuige idirdhisciplíneach aici chun aghaidh a thabhairt ar shaincheisteanna casta atá os comhair an Domhain, chun tacú le forbairt inbhuanaithe.  Múintear ranganna Sachs sa Scoil Gnóthaí Idirnáisiúnta agus Poiblí agus i Scoil Sláinte Poiblí Mailman, agus múintear a chúrsa "Dúshláin na Forbartha Inbhuanaithe" ag an leibhéal fochéime. 

## Scoláireacht, comhairliú, agus gníomhaíochas
Chuir Sachs comhairle ar roinnt tíortha maidir le beartas eacnamaíoch.  

### An Bholaiv
Roimh olltoghchán na Bolaive sa bhliain 1985,, thug Hugo Banzer cuireadh do Sachs comhairle a thabhairt dó maidir le plean eacnamaíoch frith-bhoilscithe le cur i bhfeidhm dá dtoghfaí é. Dhírigh plean cobhsaíochta Sachs ar dhírialáil praghsanna, go háirithe i gcás ola, mar aon le ciorruithe ar an mbuiséad náisiúnta. Dúirt Sachs go bhféadfadh a phlean deireadh a chur le hipearbhoilsciú na Bolaive, a shroich suas le 14,000 %, in aon lá amháin .  &#x5B; **' &#x5D;</sup> Cé gur chaill Banzer an toghchán do Víctor Paz Estenssoro, fós cuireadh plean Sachs i bhfeidhm. Chobhsaigh an boilsciú go tapa sa Bholaiv.  

Ba é moladh Sachs chun boilsciú a laghdú smacht fioscach agus airgeadaíochta a chur i bhfeidhm  agus deireadh a chur le rialáil eacnamaíoch a thug cosaint do na scothaicmí  agus chuir agus a chuir bac ar an saormhargadh. Laghdaigh an hipirbhoilsciú laistigh de sheachtainí tar éis do rialtas na Bolaive a chuid moltaí a thionscnamh agus shocraigh an rialtas a fhiachas $3.3 billiún d'iasachtóirí idirnáisiúnta ar feadh thart ar 11 cent ar an dollar. Ag an am, bhí sé seo thart ar 85% de olltáirgeachtintíre na Bolaive.  

=== Comhairle a thabhairt i ngeilleagair iar-chumannach ===
Sa bhliain 1989, chuir Sachs comhairle ar ghluaiseacht frithchumannach na Polainne 'Solidarność' agus do rialtas an Phríomh-Aire Tadeusz Mazowiecki. Scríobh sé plean cuimsitheach don aistriú ó phleanáil lárnach go [[geilleagar margaidh]] a ionchorpraíodh i gclár athchóirithe na Polainne faoi cheannas an Aire Airgeadais Leszek Balcerowicz . Ba é Sachs príomh-ailtire oibríocht laghdaithe fiach na Polainne. Thug Sachs agus eacnamaí an IMF David Lipton comhairle maidir le hathrú tapa na maoine agus na sócmhainní go léir ó úinéireacht phoiblí go príobháideach. Dúnadh go leor monarchana neamhiomaíoch dá bharr.  Sa Pholainn, bhí Sachs go daingean ar thaobh an aistrithe tapa chuig an gcaipitleachas. Ar dtús, mhol sé struchtúir chorparáideacha de stíl Mheiriceánach, le bainisteoirí gairmiúla ag freagairt do go leor scairshealbhóirí agus ról mór eacnamaíoch do na stocmhargaí. Ní raibh sé sin ar aon dul le húdaráis na Polainne, ach mhol sé ansin go gcuirfí bloic mhóra de scaireanna na gcuideachtaí príobháidithe i lámha na mbanc príobháideacha.  Mar thoradh air sin, bhí roinnt ganntanas eacnamaíoch agus boilsciú, ach 
shocraigh praghsanna sa Pholainn síos sa deireadh.  <sup class="noprint Inline-Template noprint Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; **' &#x5D; Bhronn rialtas na Polainne ceann de na honóracha ab airde ar Sachs sa bhliain 1999, Crois Cheannasaí an Oird Fhiúntais .  Fuair sé dochtúireacht oinigh freisin ó Ollscoil Eacnamaíochta Kraków .  Bunaithe ar rath na Polainne, d'iarr an tUachtarán Sóivéadach Mikhail Gorbachev agus a chomharba, Uachtarán na Rúise Boris Yeltsin, a chomhairle ar dtús maidir le haistriú an APSS/an Rúis go geilleagar margaidh. 
## Naisc sheachtracha
*Ukraine War is Over’, Jeffrey Sachs Makes Fiery Speech At EU Parliament, Challenges America!
## Tagairtí

Catagóir:Giúdaigh Meiriceánacha
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Daoine a rugadh i 1954