Breithrialú

mion|Ionútarach frithghiniúnach (IUD)|220x220px
Is éard is **breithrialú** ann ná modh nó feiste a úsáidtear chun toirchis a chosc. Tugtar **frithghiniúint** air freisin, bainte *l*e pleanáil clainne . 

mion|An piollaire frithghiniúnach|220x220pxmion|Caidhp faoi speirmicíd|220x220px

## Modhanna
mion|An modh rithime: CycleBeads|220x220px**Fearas ionútarach**

Baineann an fearas frithghiniúnach ionútarach feidhm as cornaí is crúcaí plaistigh nó miotail. Is gá go gcuirfidh duine oilte i mbroinn na mná é. Is éifeachtach an modh é seo inniu,

**An piollaire**

Cuimsíonn an piollaire stéaróidigh cosúil leis na gnéashormóin bhaineanna, éastraigin is prógaistéarón le chéile, nó prógaistéarón amháin. Coisceann sé ubhsceitheadh agus cuireann tús le hathruithe i líneáil is táil an cheirbhics, na broinne is na bhfeadán útarach a dhéanann naimhdeach don speirm iad. 

Is éifeachtaí an comhphiollaire éastraigine is prógaistéaróin ná an piollaire prógaistéaróin amháin (an mionphiollaire).   [mion|''Birth Control Review'' 1923 sna [Stáit Aontaithe Mheiriceá|Stáit Aontaithe, le Margaret Sanger|278x278px]]

**Caipíní**

Tá gairis mheicniúla eile in úsáid — sciatha, scairteacha, is caipíní — a chuireann an bhean isteach ina faighin agus is gá a choinneáil ina ionad ar feadh 6-8 uair i ndiaidh comhriachtana. Feabhsaíonn speirmicíd éifeacht na ngaireas seo. 

**Coiscíní**

Clúdach a chuirtear ar an mbod sula dtosaíonn comhriachtain is ea coiscín. As laitéis is sileacón a dhéantar coiscíní. 

Bailítear seamhan (nó síol) an fhir i mealbhóg ag barr an choiscín, ionas nach mbeidh sé in ann dul isteach i gcorp mná chun toircheas a sheachaint. 

Cuireann coiscín bac ar scaipeadh galar, amhail SEIF. Is cosaint mheicniúil an-éifeachtach é i gcoinne giniúna, agus i gcoinne SEIF is galar eile a tharchuirtear trí ghnéas. Is annamh a theipeann coiscíní. Mar sin, úsáidtear coiscíní go forleathan  san iarthar.

**Frithghiniúint éigeandála nó "piolla na maidine dar gcionn"** 

Tá EllaOne (Ulipristal acetate) le fáil san Aontas Eorpach gan oideas dochtúra, ó 2014. Tá go leor eile ann.

**An modh rithime**

Tá seachaint comhriachtana i dtréimhse shábháilte, an modh rithime, bunaithe ar an timthriall míosta a bheith go hiomlán tréimhsiúil agus an t-ubhsceitheadh a bhrath go cruinn, ach ní iontaofa an dá thairiscint seo agus mar sin ní iomlán éifeachtach an modh é seo. 

**Aistarraingt an phéinis**

Moltar aistarraingt an phéinis roimh an agall freisin, ach sceitear speirmeacha roimhe sin go minic, agus braitheann sé ar fhéinrialú an fhir: ní féidir go mbeidh sé éifeachtach an t-am ar fad. 

**Aimridiú** 

**Modhanna Eile**

Tá ábhar frithghiniúnach iar-riachtana ann, a chuimsíonn an éistrigin shaorga stilbeistreól, a choisceann ionchlannú aon uibhe toirchithe. Ach níl sé seo iontaofa a dhóthain le húsáid go rialta, agus coinnítear i gcomhair éigeandála é (sracadh an choiscín nó comhriachtain neamhchosanta neamhphleanáilte).
[mion|
Póstaer Dr [Marie Stopes
|334x334px]]

## Stair
Sna modhanna luatha, ní raibh aon cheimiceán ná gaireas meicniúil i gceist. Dhéantaí folcadh faighne le huisce i ndiaidh comhriachtana go forleathan, ach ní héifeachtach é sin mar fhrithghiniúint. 

Rinneadh cur síos ar an gcoiscín mar chosaint i gcoinne sifilise sa 16ú céad, nach raibh ann ach truaill lín. D'fhionn Charles Goodyear an bolcáiniú rubair sna 1840idí, bunús le tionsclaíocht an rubair, agus dhíol sé coiscíní. 

Rinne na Stáit Aontaithe coir as breithrialú ar bhonn graostachta sa bhliain 1873, nuair a ritheadh an Dlí Comstock D'éirigh ábhar frithghiniúnach aindleathach**.** Shínigh an tUachtarán Ulysses S. Grant an reachtaíocht ina dhlí ar an 2 Máirt 1873. 

Ar an 16 Deireadh Fómhair 1916, d'oscail Margaret Sanger an chéad chlinic bhreithrialaithe sna Stáit Aontaithe, an Brownsville Clinic i mBrooklyn.  Gabhadh í tamaill ina dhiaidh. 

Bhunaigh Marie Stopes a céad chlinic chun breithrialú a chuir ar fáil i Holloway Londain ar an 17 Márta 1921. 
[mion|[Pápa Pól VI:  Foilsíodh *[[Humanae Vitae]]* ar an 25 Iúil 1968|272x272px]][mion|222x222px|[Coiscín]]Tháinig eolaithe san Ostair agus sa Seapáin ar an an modh rithime sna 1920idí, agus tháinig  eolaithe eile ar an faireog phiotútach timpeall an ama céanna.

Ina thaighde ar atáirgeadh daonna, léirigh an fiseolaí Gregory Pincus go rialaíonn cuid de na hormóin shaorga nua an torthúlacht go maith. As seo a saothraíodh an chéad phiollaire frithghiniúna sna 1950idí.

Sa bhliain 1968, sheol an Pápa Pól VI an imlitir *[[Humanae Vitae]]*. Foilsíodh an imlitir seo de thoradh Dara Comhairle na Vatacáine. Chuir an eaglais cosc ar Chaitlicigh an piollaire frithghiniúnach a úsáid. Bhí mórchuid de Chaitlicigh liobrálacha ina choinne. Níor ghlac siad ina iomláine le himlitir *Humanae Vitae*.

Sna 2020idí, chosain an Pápa Proinsias go láidir an cosc a chuir an Pápa Pól VI ar Chaitlicigh  i 1968 an fhrithghiniúint a úsáid.  Dúirt sé go raibh leor bealaí a bhí ceadaithe ag an eaglais lena chinntiú nach mbeadh in aon teaghlach ach an líon páistí a bhí uathu.,  

## Féach freisin

* Piollaire frithghiniúnach béil
* Coiscín 
* Aimridiú 

## Tagairtí

Catagóir:Breithrialú
Catagóir:Gnéasacht an duine