Michael Ventris

Ailtire, clasaicíoch agus focleolaí Sasanach ab ea **Michael George Francis Ventris**, OBE (12 Iúil 1922 – 6 Meán Fómhair 1956). a bhí in ann brí a bhaint as an script ársa Mhícéineach Líneach B. Mac léinn teangacha, bhí Ventris sa tóir ar an script a scaoileadh mar ghairm phearsanta ó bhí sé ina luathógántacht. Tar éis dó réimse nua staidéir a chruthú, fuair Ventris bás i dtimpiste cairr cúpla seachtain roimh fhoilsiú *Documents in Mycenaean Greek*, a scríobhadh le John Chadwick .

## Luathshaol agus oideachas
Rugadh Ventris i dteaghlach arm traidisiúnta. Bhí a sheanathair, Francis Ventris, ina mhaorghinearál agus ina Cheannasaí ar Fhórsaí na Breataine sa tSín . Bhí a athair, Edward Francis Vereker Ventris, ina leifteanantchoirnéal san Arm Indiach,  a chuaigh ar scor go luath mar gheall ar easláinte. Phós Edward Ventris Anna Dorothea (Dora) Janasz, arbh de bhunadh saibhir Giúdach agus Polannach í. Ba é Michael Ventris an t-aon leanbh a bhí acu.

Bhog an teaghlach go dtí an Eilvéis ar feadh ocht mbliana, ag iarraidh timpeallacht shláintiúil don Colonel Ventris. Thosaigh Mícheál Óg ar scoil i nGstaad, ar múineadh ranganna i bhFraincis agus léirigh sé inniúlacht i nGearmáinis na hEilvéise.  Bhí sé in ann teanga a fhoghlaim taobh istigh de chúpla seachtain, rud a thug deis dó líofacht a fháil i ndosaen teanga. Ba mhinic a labhair a mháthair Polainnis leis, agus bhí sé líofa faoi ocht mbliana d'aoisI. Ag an am seo, bhí sé ag léamh Die Hieroglyphen le Adolf Erman i nGearmáinis.
clé|mion| Scoil Stowe i Lúnasa 2005
Sa bhliain 1931, d'fhill muintir Ventris abhaile. Ó 1931 go 1935 cuireadh Ventris go Scoil Bickley Hill i Stowe. Colscaradh a thuismitheoirí i 1935. Ag an am seo, fuair sé scoláireacht go Scoil Stowe. Ag Stowe, d'fhoghlaim sé roinnt Laidine agus Sean-Ghréigis. Ní dhearna sé sárobair ansin – faoin am sin bhí sé ag caitheamh an chuid is mó dá chuid ama saor ag foghlaim oiread agus a d’fhéadfadh sé faoi Líneach B, cuid dá chuid ama staidéir á chaitheamh faoi na clúdaigh istoíche le tóirse.

Nuair nach raibh sé ar scoil chónaithe, bhí Ventris ina chónaí lena mháthair, roimh 1935 in óstáin cois cósta, agus ansin in árasáin nua-aimseartha Highpoint de chuid Berthhold Lubetkin in Highgate, i dtuaisceart Londain. I measc lucht aitheantais a mháthar, a tháinig go dtí an teach, bhí go leor dealbhóirí, péintéirí, agus scríbhneoirí na linne. Bhí an t-árasán feistithe le saothair Marcel Breuer. Tháinig an t-airgead dá pátrúnacht ealaíne ó eastáit Pholannacha.

## Aosach óg
Fuair athair Ventris bás sa bhliain 1938 agus ceapadh a mháthair, Dora, ina riarthóir ar an eastát. Nuair a rinne na Gearmánaigh ionradh ar an bPolainn i 1939, chaill Dora a hioncam príobháideach, agus sa bhliain 1940 fuair a hathair bás. Chaill Ventris a mháthair de bharr dúlagar cliniciúil agus ródháileog barbatúráití . Níor labhair sé fúithi, ag glacadh leis ina ionad sin dóigh spleodrach  agus fhuinniúil i cibé rud a chinn sé a dhéanamh, tréith a mheall go leor cairde dó.

Thóg cara leis an teaghlach, an dealbhóir Rúiseach Naum Gabo, Ventris faoina sciathán. Dúirt Ventris ina dhiaidh sin gurbh é Gabo an teaghlach is mó a bhí aige riamh. B’fhéidir gur ag teach Gabo a thosaigh sé ag staidéar na Rúise .

Shocraigh sé ar ailtireacht mar ghairm bheatha, agus chláraigh sé san Architectural Association School of Architecture . Bhuail sé ansin lena bhean chéile Lois Knox-Niven, ar a dtugtar Betty, iníon an phíolóta Lois Butler agus leasiníon le hAlan Samuel Butler, cathaoirleach Chomhlacht Aerárthaí De Havilland . Ba scoláire ailtireachta eile í, agus bhí a cúlra sóisialta cosúil le cúlra Ventris: bhí a teaghlach saibhir, thaistil sí san Eoraip, agus bhí suim aici san ailtireacht. Bhí tóir uirthi freisin agus bhí cuma ghalánta uirthi. 
clé|mion| Halifax ar eitilt, 1942
Níor chríochnaigh Ventris a chuid staidéir ailtireachta, agus coinscríobhadh é sa bhliain 1942. Roghnaigh sé an tAerfhórsa Ríoga (RAF). Ba  rogha leis bheith ina loingseoir seachas ina phíolóta, agus chríochnaigh sé an oiliúint fhairsing sa Ríocht Aontaithe agus i gCeanada, chun cáiliú go luath sa bhliain 1944 agus a bheith coimisiúnaithe.  Agus é ag traenáil, rinne sé dianstaidéar ar an Rúisis ar feadh roinnt seachtainí, cé nach bhfuil an cuspóir soiléir. Ghlac sé páirt i mbuamáil na Gearmáine, mar aerchriú ar an Handley Page Halifax le Scuadrún Uimh. 76 RAF, ar dtús ag RAF Breighton agus ansin ag RAF Holme-on-Spalding Moor, an dá cheann in East Yorkshire .   Ag deireadh an chogaidh, chaith sé an chuid eile dá théarma ar an talamh sa Ghearmáin. Do roghnaíodh é mar gheall ar a chuid eolais ar an Rúisis. Níl a chuid dualgas soiléir. Ghlac a chairde leis go raibh sé ar dualgas faisnéise, ag léirmhíniú a shéanta mar chuid de gobán dlíthiúil. Níor tháinig aon fhianaise ar thascanna den sórt sin chun cinn sna blianta ó shin. Níl aon fhianaise ann ach an oiread go raibh sé riamh ina chuid d’aonad códscaoileadh ar bith, mar a bhí ag Chadwick, cé gur chreid an pobal go míníonn sé seo a shárbhua agus a rath le Líneach B 

## Ailtire agus pailéagrafaí
deas|mion| Teach Ventris, 1952-1956, a dhear sé féin agus a bhean, Lois, ailtire freisin.
Tar éis an chogaidh d'oibrigh sé go hachomair sa tSualainn, ag foghlaim go leor Sualainnis chun cumarsáid a dhéanamh le scoláirí.  Ansin tháinig sé abhaile chun a chuid oideachais ailtireachta a chríochnú le honóracha i 1948  agus shocraigh sé síos le Lois ag obair mar ailtire. Dhear sé scoileanna don Aireacht Oideachais. Dhear sé féin agus a a dteach teaghlaigh go pearsanta, 19 North End, Hampstead .  Bhí beirt leanaí ag Ventris agus a bhean: mac, Nikki (1942-1984), agus iníon, Tessa (a rugadh 1946). 

Lean Ventris lena iarrachtaí ar Líneach B, ag fáil amach i 1952 gur foirm ársa Gréigise a bhí ann.

## Rúnscaoileadh
Ag tús an 20ú haois, thosaigh an seandálaí Arthur Evans ag tochailt suíomh ársa ag Cnósas ar oileán na Créite . Agus é sin á dhéanamh aige nocht sé go leor táibléad cré a raibh inscríofa le dhá script anaithnid, Líneach A agus Líneach B. Rinne Evans iarracht an dá cheann a dhéanamh amach sna blianta ina dhiaidh sin, gan mórán ratha.

Sa bhliain 1936, d'óstáil Evans  taispeántas ar sheandálaíocht na Créite ag urlington House i Londain, baile an Acadaimh Ríoga . Ba é an comóradh iubhaile (50 bliain) an British School of Archaeology in Athens úinéirí agus bainisteoirí an tsuímh i gCnósas. Bhronn Evans an suíomh lena theach an Villa Ariadne orthu roinnt blianta roimhe sin. Bhí daltaí ó Scoil Stowe i láthair ag léacht amháin agus turas amháin a rinne Evans é féin, nuair a bhí sé 85 bliain d'aois. Bhí Ventris, a bhí 14 bliana d’aois ag an am, i láthair agus chuimhnigh sé ar Evans ag siúl le maide siúil, is dócha an cána darbh ainm Prodger a d'iompair Evans a shaol ar fad chun cabhrú leis lena ghearr-radharc agus lena dhaille oíche. Choinnigh Evans táibléad de na scripteanna anaithnide suas chun go bhfeicfeadh an lucht féachana iad. Le linn na tréimhse agallaimh i ndiaidh na léachta, labhair Ventris chun a dheimhniú go raibh Líneach B fós neamhdhearbhaithe, agus chinn sé é a a scaoileadh.

Sa bhliain 1940, bhí alt ag Ventris, a bhí 18 mbliana d'aois, "Introducing the Minoan Language" a foilsíodh san *American Journal of Archaeology* .  Ba é teoiric tosaigh Ventris go raibh gaol idir Éatrúscaise agus Líneach B agus go bhféadfadh sé seo a bheith ina eochair don scaoileadh. Cé go raibh sé seo mícheart, ba nasc é a lean sé ag iniúchadh go dtí tús na 1950idí.

Go gairid i ndiaidh do Evans bás a fháil, thug Alice Kober faoi deara go raibh foircinn athraitheacha focal ag focail áirithe in inscríbhinní Líneach B – b’fhéidir  ar mhodh na Laidine nó na Gréigise. Ag baint úsáide as an mbonn seo, rinne Ventris sraith greille  a chomhcheangail na siombailí ar na táibléid le consain agus gutaí. Cé go raibh *na* consain agus na gutaí seo fós ina rún, d’fhoghlaim Ventris go leor faoi struchtúr na bunteanga le tosú ag triail..

Go gairid roimh an Dara Cogadh Domhanda, d'aimsigh an seandálaí Meiriceánach Carl Blegen timpeall 600 táibléad eile de Líneach B i bpálás Mícéineach i bPulas ar mhórthír na Gréige. D'éascaigh grianghraif de na táibléid seo leis an seandálaí Alison Frantz le Ventris brí a bhaint as an script Líneach B. 

Sa bhliain 1948 thug Sir John Myres cuireadh do ghrúpa acadóirí cabhrú leis ábhar Líneach B a thras-scríobh. Ina measc bhí an Dr Kober agus Ventris. Cé nár chomhoibrigh siad a thuilleadh, bhí obair Kober riachtanach chun an bhuntuiscint a sholáthar ónar thóg Ventris a chuid teoiricí ar Líneach B. 

Ag déanamh comparáide idir na táibléid Líneach B a aimsíodh ar mhórthír na Gréige, agus ag tabhairt faoi deara nach raibh siombalghrúpaí áirithe le feiceáil ach amháin sna téacsanna Créatacha, thomhais Ventris gur logainmneacha ar an oileán a bhí iontu sin. Chruthaigh sé seo go raibh sé ceart. Armtha leis na siombailí a d'fhéadfadh sé brí a bhaint astu, ba ghearr gur scaoil Ventris go leor den téacs agus chinn sé gurbh í an Ghréigis an teanga bhunúsach a bhí ag an script  shiollach Líneach B.  Ar 1 Iúil 1952, d’fhógair Ventris a réamhthorthaí ar chaint raidió de chuid an BBC a d’éist John Chadwick, in Ollscoil Cambridge a raibh baint aige le briseadh cóid ag Bletchley Park le linn an Dara Cogadh Domhanda. Thosaigh an bheirt fhear ag comhoibriú ar thaighde breise ar  Líneach B. Sa bhliain 1953 thángthas ar thaibléad Líneach B breise ag Micéiné ársa agus Pulas ársa ar mhórthír na Gréige, le ceann de na táibléid (PY Ta 641) ag taispeáint coire tríchosach picteagrafach in aice le siombailí Líneach B, a d'aistrigh Ventris agus Chadwick mar "ti-ri-po-de", is focal Gréigise é an tríchosach. Ba é an toradh a bhí air seo ná comhoibriú idirnáisiúnta níos leithne le scoláirí clasaiceacha eile agus idir 1953 agus 1956 d’fhoilsigh Ventris agus Chadwick comhpháipéir.  Chuir sé seo teoiricí Evans ar stair Mhionóch ar ceal trína dhearbhú go raibh sibhialtacht Chréitíneach, ar a laghad sna tréimhsí níos déanaí a bhaineann leis na táibléid Líneach B, ina cuid den Ghréig Mycenean.shuíomh go raibh an tsibhialtacht Chréitíneach, ar a laghad sna tréimhsí níos déanaí a bhain leis na táibléid Líneach B, ina cuid den Ghréig Mhícéineach .

## Bás agus oidhreacht
Bronnadh OBE ar Ventris i 1955 as "services to Mycenaean paleography." 

Ar an 6 Meán Fómhair, 1956, thiomáin Ventris, 34 bliain d'aois, a bhí ina chónaí i Hampstead, go dtí teach mhuintir a chéile, go déanach san oíche, ag maíomh go raibh sé ag iarraidh a sparán a aisghabháil.  Ar an mbealach abhaile, fuair sé bás ar an toirt in imbhualadh i  Hatfield, Hertfordshire, tar éis dó leoraí páirceáilte a bhualadh.  Bhí an leoraí páirceáilte i leataobh páirceála, ar thaobh an bhóthair.  Bás trí thimpiste a bhí i bhfíorasc an chróinéara.  Ach rinne cairde agus comhghleacaithe tuairimíocht faoi na cúinsí. Bhí roinnt daoine ag smaoineamh ar dhearmad an tiománaí leoraí a chuid soilse a chur ar siúl. (Shéan an tiománaí leoraí é seo.) Bhí daoine eile ag tuairimíocht go mb'fhéidir gur fhulaing sé taom croí. (Gheobhadh a mhac Nikki bás de thaom croí ina dhaichidí.)  Cheistigh cuid acu fiú ar chuir sé lámh ina bhás féin, mar bhí cuma air go raibh sé in ísle brí agus faoi ghruaim le déanaí. Sa bhliainI 1959, tar éis a mbáis, bhronn Acadamh na Breataine an bonn Kenyon Medal  air.

I dtús báire bhíroinnt amhras acadúil faoin rúnscaoileadh, ag leanúint ar aghaidh go dtí na 1960idí.  Sa lá atá inniu ann glacann acadóirí go huilíoch gur script ársa Mhícéineach í Líneach B.

Comórann plaic ghorm de chuid Oidhreacht Shasana Ventris ina theach i North End, Hampstead  agus ainmníodh sráid i Heraklion, príomhchathair oileán Gréagach na Créite ina onóir. 

Ainmníodh cráitéar Ventris ar an taobh thall den Ghealach ina onóir ag an IAU i 1970. 

## Leabharliosta

*Ventris, M. G. F. *Introducing the Minoan Language*, essay article in *[[American Journal of Archaeology]] XLIV/4* October–December 1940.
* 
* 
* 
* 
* Ventris, Michael *The Journal of Hellenic Studies* Volume LXXVI 1956 p.&nbsp;146 Review of two Russian language works by V. I. Georgiev.
* 
* 
* 

## Féach freisin

* Emmett Bennett

## Tagairtí

## Tuilleadh léitheoireachta

* 
* 
* 
* 

## Naisc sheachtracha
* Michael Ventris Video.
* 
* 

## Tagairtí

Catagóir:Básanna i 1956
Catagóir:Daoine a rugadh i 1922
Catagóir:Oifigigh Aerfhórsa Ríoga
Catagóir:Scoláirí clasaiceacha
Catagóir:Sasanaigh de bhunadh na Polainne
Catagóir:Focleolaithe Sasanacha
Catagóir:Ailtirí ó Hertfordshire
Catagóir:Pearsanra Aerfhórsa Ríoga an Dara Cogadh Domhanda
Catagóir:Daoine a fuair oideachas i Scoil Stowe
Catagóir:Scoláirí na Gréigise Mícéiní
Catagóir:Eipigrafaithe Heilléanacha
Catagóir:Básanna ó theagmhais bóthair i Sasana
Catagóir:Ailtirí Sasanacha an 20ú haois
Catagóir:Oifigigh Ord Impireacht na Breataine
Catagóir:Eisimircigh na Breataine san Eilvéis
Catagóir:Pearsanra míleata ó Hertfordshire
Catagóir:Líneach B