Comharthaí bóthair in Éirinn

Tá difríochtaí áirithe ann idir na comharthaí bóthair atá in úsáid in Éirinn agus na comharthaí bóthair atá in úsáid san Eoraip. Is é ceann de na difríochtaí ná na comharthaí rabhaidh, a bhfuil cruth diamaint buí orthu, cosúil leis na Stáit Aontaithe, Ceanada, an Astráil agus an Nua-Shéalainn. Tá na comharthaí rialála an-chosúil leis an Eoraip áfach.

Tá na treochomharthaí eolais bunaithe ar na cinn atá in úsáid sa Ríocht Aontaithe, agus an-chosúil leo. Bíonn comharthaí bóthair in Éirinn dátheangach i gcónaí ach amháin sa Ghaeltacht, áit nach n-úsáidtear ach an Ghaeilge de ghnáth.

### Bonn dlí
Tá comharthaí bóthair in Éirinn leagtha amach sa *Lámhleabhar um Chomharthaí Tráchta* (*Traffic Signs Manual*, nó *TSM*), arna fhoilsiú ag an Roinn Iompair. Foilsíodh an t-eagrán níos déanaí sa bhliain 2019 agus uasdátaíodh cúpla caibidil sa bhliain 2021 agus 2024. Tháinig an t-eagar seo i ndiaidh dhá eagrán níos luaithe - *Traffic Signs Manual 2010* agus *Traffic Signs Manual 1996*. Tá an lámhleabhar bunaithe den chuid is mó ar an *Traffic Signs Manual* na Ríochta Aontaithe.

Ar thaobh an dlí, tá comharthaí bóthair leagtha amach faoi *na Rialacháin um Thrácht ar Bhóithre (Síneacha) 1997-2004*. Is iad na rialacháin 1997 an príomhshraith.

## Úsáid na Gaeilge
In ainneoin gurb í an Ghaeilge an teanga náisiúnta agus an phríomhtheanga oifigiúil de réir an Bhunreachta, agus cé go dtugtar cúram ar leith le cinntiú go bhfuil an Ghaeilge go príomha chun cinn ar chomharthaí áirithe in Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003, fágann na rialacháin chéanna comharthaí bóthair na hÉireann go sonrach as an áireamh. D'fhág sin go bhfuil an Ghaeilge níos lú, níos dofheicthe, níos doléite agus i gcló Iodálach ar na gcomharthaí bóthair in Éirinn. Ar an drochuair, tugann sé seo le tuiscint bhréagach go bhfuil stádas níos ísle ag an bpríomhtheanga oifigiúil de chuid an Stáit ná ag an mBéarla.

Thug Conradh na Gaeilge faoi staidéar neamhspleách ar chomharthaí bóthair dátheangacha a choimisiúnú chun an scéal a fhiosrú blianta beaga ó shin. D'fhoilsigh Garrett Reil ón gColáiste Náisiúnta Ealaíne agus Deartha *Comharthaí bóthair dátheangacha na hÉireann - Tuairisc agus Moltaí* i mí Dheireadh Fómhair 2008. Tá stocaireacht á déanamh ag Conradh na Gaeilge ar an gceist ó shin. Bhí cruinniú faoi chomharthaí bóthair dátheangacha ag toscaireacht ón eagraíocht le Leo Varadkar TD, an tAire Iompair, Turasóireachta agus Spóirt ag an am, in 2013. Mar thoradh ar an gcruinniú seo, bhí Varadkar sásta moltaí an Chonartha i dtaca le comharthaí bóthair nua - ina mbeadh an Ghaeilge chomh mór agus chomh soiléir céanna leis an mBéarla - i bhfeidhm ar bhonn trialach. Bheadh an togra seo neodrach ó thaobh costais de, .i. ní bheadh aon chostas breise ag baint leis na comharthaí seo ós rud é nach mbeadh na comharthaí nua á gcrochadh go dtí go mbeadh cinn nua ag teastáil pé scéal é. Chuir Paschal Donohoe TD, an té a tháinig i gcomharbacht ar Varadkar san aireacht iompair, an togra sin ar ceal áfach.

Is minic ceist na gcomharthaí bóthair dátheangacha a bheith á cíoradh ag na meáin.

Tá loitiméireacht ar an nGaeilge ar chomharthaí bóthair sa Ghaeltacht ó am go ham.  Sa bhliain 2017, rinneadh loitiméireacht ar an Ghaeilge ar timpeall 25 comhartha i ndeisceart an Dúin.

Sa bhliain 2015, rinne rialtas cinneadh go gcrochfaí comharthaí bóthair nua - a chuirfeadh an Ghaeilge agus an Béarla ar comhchéim - a chur ar ceal.  Ach sa bhliain 2020, dúirt Aire Stáit na Gaeltachta gur cheart go mbeadh an Ghaeilge agus an Béarla ar comhchéim ar chomharthaí bóthair.

## Treochomharthaí eolais
### Dearadh

#### Cló-aghaidh
Úsáidtear na cló-aghaidheanna *Transport Heavy* agus *Motorway* ar chomharthaí bóthair na hÉireann. Le haghaidh téacs Gaeilge, úsáidtear leagan fiar ar leith de *Transport*, ina bhfuil na litreacha claonta 15 céim. Úsáidtear cineáil ar leith de na litreacha ***a***, ***A***, ***M*** agus ***N*** sa chló seo. 

Bíonn an téacs Gaeilge curtha os cionn an téacs Béarla comhfhreagrach agus bíonn sé sa chás íochtair i gcónaí. Bíonn an téacs Béarla sa chás uachtair.

#### Dath
Bíonn téacs bán ar chúlra gorm ag comharthaí mótarbhealaigh, téacs bán ar chúlra glas ag bóithre náisiúnta (agus uimhreacha bhóthair i dtéacs buí) agus téacs dubh ar chúlra bán ag bóithre réigiúnacha agus áitiúla. Bíonn téacs bán ar chúlra donn ar chomharthaí a taispeánann láithreacha inspéise (seirbhísí, institiúidí, taitneamhachtaí turasóireachta).

#### Cineálacha comharthaí ar fáil
De réir Chaibidil 2 den *TSM*, tá sé catagóirí ann:

**Réamhchomharthaí Treo de Chineál Cruachta** Léirítear cinn scríbe roimh chrosbhealaí, mar shampla T-achomhail agus crosbhóthair céimnithe, agus tá na cinn scríbe curtha ar painéil ar leith.
**Réamhchomharthaí Treo de Chineál Léarscáile** Léirítear cinn scríbe roimh acomhail ilairde agus timpealláin air, agus léirítear leagan amach an acomhail air mar picteagram. Uaireanta úsáidtear iad seo ag crosbhealaí i gcásanna eisceachtúla.
**Treochomharthaí** Bíonn iad seo suite ag an chrosbhealach é féin. Bíonn bior triantánach ar thaobh amháin agus rachtán in aice leis. D'fhéadfaí cruth méar eolais air freisin, go háirithe ar bhóithre tuaithe.
**Comharthaí Lasnairde ar Dhroichead Iompair agus Comharthaí ar Dhroichead Iompair ag Tús Lána Luasmhoilliú** Léirítear cinn scríbe air roimh ré ar chomharthaí curtha ar dhroichid iompair.
**Comharthaí Deimhnithe Bealaigh, Comharthaí Marcóir Bealaigh agus Comharthaí Treo Bealaigh** Tugann iad seo deimhniú agus eolais do thiománaithe faoi cinn scríbe agus an bealach amach rompu.
**Treochomharthaí eolais eile**, ar nós Comharthaí maidir leis an Chéad Slí Amach Eile (a thugann liosta de na cinn scríbe le glacadh ag an chéad slí amach eile) and Comharthaí Ceann Scríbe Lána.


#### Beartas maidir le cinn scríbe a léiriú
Léiríonn treochomarthaí cinn scríbe móra nó cinn scríbe ag deireadh an bhealaigh de ghnáth. Ní léirítear bailte beaga agus logainmneacha ach ar chomharthaí níos gaire don láthair sin. Ní thaispeántar ach an logainm Gaeilge má tá an comhartha sa Ghaeltacht, nó má tá an t-ainm oifigiúil i mBéarla díreach, nó beagnach, mar a chéile leis an ainm Gaeilge (mar shampla *[[Dún Laoghaire]]* nó *[[Port Laoise]]*). Mar gheall ar an nós chun an dá theanga a léiriú, bíonn líon teoranta ceann scríbe á léiriú. Más féidir ceann scríbe a bhain amach ar bhealach eile ar aghaidh, léirítear an ceann scríbe seo agus an uimhir bhóthair idir lúibíní. Chomh mhaith leis sin léirítear faid i gciliméadar.


File:IE Advance Direction Sign at 1km.svg|**Réamhchomhartha Treo de Chineál Léarscáile** (mótarbhealach)
File:IE Advance Direction Sign at a Compact Junction.svg|**Réamhchomhartha Treo de Chineál Léarscáile** (bóthar náisiúnta)
File:IE Map Type Roundabout Sign on Regional Route.svg|**Réamhchomhartha Treo de Chineál Léarscáile** (bóthar réigiúnach, timpeallán)
File:IE Stack Sign with Grouped Panels.svg|**Réamhchomhartha Treo de Chineál Cruachta** (bóthar réigiúnacha)
File:IE Direction Sign.svg|**Treochomhartha** (bóthar réigiúnach)
File:IE Non-Lane Drop Gantry Sign.svg|**Comhartha Lasnairde ar Dhroichead Iompair** (mótarbhealach)
File:IE Route Confirmatory Sign with a Spur Route.svg|**Comhartha Deimhnithe Bealaigh** (bóthar náisiúnta)
File:IE 2km Next Exit Sign.svg|**Comhartha maidir leis an Chéad Slí Amach Eile** (mótarbhealach)
File:IE Lane Destination Sign.svg|**Comhartha Ceann Scríbe Lána** (bóthar náisiúnta)


## Comharthaí le eolas eile
Roinneann Caibidil 4 comharthaí le eolas eile sna catagóirí seo a leanas:
Comharthaí a léiríonn eolas cathartha nó tíreolaíoch

File:IE Town or Village Sign (green).svg|**Comhartha Bhaile agus Sráidbhaile** (bóthar náisiúnta)
File:IE Town or Village Sign (white).svg|**Comhartha Bhaile agus Sráidbhaile** (bóthar réigiúnach/áitiúil)
File:IE Town or Village Sign (Gaeltacht, white).svg|**Comhartha Bhaile agus Sráidbhaile** (bóthar réigiúnach/áitiúil, sa Ghaeltacht)
File:IE County Boundary (Type A) Sign.svg|**Comhartha Teorainn an Chontae** (Cineál A)
File:IE County Boundary (Type B) Sign.svg|**Comhartha Teorainn an Chontae** (Cineál B)
File:IE River Name Sign with Symbol.svg|**Comhartha Ainm na hAbhann** le siombail
File:IE Entering a Gaeltacht Area Sign (with name, white).svg|**Ag Teacht Isteach i gCeantar Gaeltachta** (le hainm)
File:IE Entering a Gaeltacht Area Sign (without name, white).svg|**Ag Teacht Isteach i gCeantar Gaeltachta** (gan ainm)

Comharthaí a léiríonn saoráidí ar aghaidh ar spéis le daoine a úsáideann an bhóthar iad

Íomhá:IE road sign F-200.svg|**Sign F 200**Áiteanna Pháirceála
Íomhá:IE road sign F-210.svg|**Sign F 210**Ospidéal
Íomhá:IE road sign F-220.svg|**Sign F 220**Comhartha beag curtha arís tar éis príomh-chomhartha (aerfort)
Íomhá:IE road sign F-261.svg|**Sign F 261**Garda Amháin

Comharthaí a léiríonn bearta moillithe tráchta

Íomhá:IE road sign F-400.svg|**Sign F 400**Eolas faoi Teorainneacha Luais i gCiliméadair
Íomhá:IE road sign F-401-60.svg|**Sign F 401**Teorainn luais romhat
Íomhá:IE road sign F-402A.svg|**Sign F 402**Ceamara luais romhat
Íomhá:IE road sign F-403.svg|**Sign F 403**Crios Mall
Íomhá:IE Traffic Calming 400m Sign.svg|Comhartha rabhaidh maidir le Ceansú Tráchta
Íomhá:IE Traffic Calming Gateway Sign B (Inbound).svg|Ainm an Bhaile agus Teorainn Luais

Comharthaí a léiríonn leaganacha amach bóithre áirithe

Íomhá:IE road sign F-330.svg|**Sign F 330**Tús an Mhótarbhealaigh
Íomhá:IE road sign F-331 (EN).svg|**Sign F 331**Toirmisc an Mhótarbhealaigh (Béarla)
Íomhá:IE road sign F-331 (GA).svg|**Sign F 331**Toirmisc an Mhótarbhealaigh (Gaeilge)
Íomhá:IE road sign F-333.svg|**Sign F 333**Deireadh an Mhótarbhealaigh
Íomhá:IE road sign F-340-1-B.svg|**Sign F 340.1**Comhartha maidir le comhaireamh síos (mótarbhealach, 100m)
Íomhá:IE road sign F-340-2-B.svg|**Sign F 340.2**Comhartha maidir le comhaireamh síos (mótarbhealach, 200m)
Íomhá:IE road sign F-340-3-B.svg|**Sign F 340.3**Comhartha maidir le comhaireamh síos (mótarbhealach, 300m)
Íomhá:IE road sign F-350.svg|**Sign F 350**Cul-de-sac

Comharthaí a léiríonn bealaí eile nó bealaí atreoraithe

Íomhá:IE road sign F-501R.svg|**Sign F 501R**Réamhchomartha maidir le bealach eile d’fheithiclí arda

Comharthaí Ionaid Seirbhísí
Comharthaí Bóthair Dola
Comharthaí Eolais Tolláin

Íomhá:IE road sign F-800-W.svg|**Sign F 800**Comhartha Eolais Tolláin
Íomhá:IE road sign F-803.svg|**Sign F 803**Leataobh Éigeandála (Tolláin)
Íomhá:IE road sign F-805.svg|**Sign F 805**Múchtóir Dóiteáin, Teileafón agus Leataobh
Íomhá:IE road sign F-807B-R.svg|**Sign F 807**Slí Amach Éigeandála

Comharthaí Éagsúla
Comharthaí Ní is Díol Spéise do Thurasóirí
Comharthaí Rotharbhealaí 

## Comharthaí rialála
Dé ghnáth bíonn cruth ciorclach ag comharthaí rialála agus bíonn siad dubh ar chúlra bán le himeall dearg. Má léiríonn comhartha cosc, beidh trasnán dearg ann. Tugadh an cineál seo de chomhartha bóthair isteach leis na Rialacháin um Chomharthaí Tráchta, 1956.

Taispeánann comharthaí luasteorainneacha "km/h" ag bun an chomhartha chomh mhaith leis an luasteorainn.


File:IE road sign RUS-001.svg|**RUS 001**Fan ar Chlé
File:IE road sign RUS-002.svg|**RUS 002**Fan ar Dheis
File:IE road sign RUS-003.svg|**RUS 003**Scoith ar Cheachtar Taobh
File:IE road sign RUS-004.svg|**RUS 004**Ar Aghaidh Díreach
File:IE road sign RUS-005.svg|**RUS 005**Cas ar Chlé
File:IE road sign RUS-006.svg|**RUS 006**Cas ar Dheis
File:IE road sign RUS-007.svg|**RUS 007**Cas ar Chlé Romhat
File:IE road sign RUS-008.svg|**RUS 008**Cas ar Dheis Romhat
File:IE road sign RUS-009.svg|**RUS 009**Rothair Amháin
File:IE road sign RUS-010.svg|**RUS 010**Glanbhealach
File:IE road sign RUS-011.svg|**RUS 011**Cosc ar Dhul Díreach ar Aghaidh
File:IE road sign RUS-012.svg|**RUS 012**Cosc ar Chasadh ar Dheis
File:IE road sign RUS-013.svg|**RUS 013**Cosc ar Chasadh ar Chlé
File:IE road sign RUS-014.svg|**RUS 014**Cosc ar Scoitheadh
File:Ireland road sign RUS 015.svg|**RUS 015**Ollmheáchan Uasta (Bainistiú Tráchta)
File:IE road sign RUS-016.svg|**RUS 016**Srian Airde
File:IE road sign RUS-017.svg|**RUS 017**Cosc ar U-casadh
File:IE road sign RUS-018-L-R.svg|**RUS 018**Páirceáil Ceadaithe
File:IE road sign RUS-019-L-R.svg|**RUS 019**Cosc ar Pháirceáil
File:IE road sign RUS-020-L-R.svg|**RUS 020**Stad Tacsaithe
File:IE road sign RUS-021.svg|**RUS 021**Sráid do Choisithe
File:IE road sign RUS-026.svg|**RUS 026**Géill Slí (Béarla)
File:IE road sign RUS-026G.svg|**RUS 026**Géill Slí
File:IE road sign RUS-027.svg|**RUS 027**Stop
File:IE road sign RUS-028.svg|**RUS 028**Lána Bus leis an Sruth ar an Neastaobh
File:IE road sign RUS-029.svg|**RUS 029**Lána Bus leis an Sruth ar an Taobh Thall
File:IE road sign RUS-030.svg|**RUS 030**Lána Bus in Aghaidh an tSrutha
File:IE road sign RUS-031B.svg|**RUS 031**Stad Bus
File:IE road sign RUS-032.svg|**RUS 032**Maor Scoile
File:IE road sign RUS-033.svg|**RUS 033**IÉI Luasteorainn
File:IE road sign RUS-034.svg|**RUS 034**IÉI Stop
File:IE road sign RUS-035.svg|**RUS 035**IÉI Géill Slí
File:IE road sign RUS-036.svg|**RUS 036**Lána Tram ar an Neastaobh
File:IE road sign RUS-037.svg|**RUS 037**Lána Tram ar an Taobh Thall
File:IE road sign RUS-038.svg|**RUS 038**Cosc ar Choisithe
File:IE road sign RUS-039.svg|**RUS 039**Teorainn Luais (120&nbsp;km/h)
File:IE road sign RUS-040.svg|**RUS 040**Teorainn Luais (100&nbsp;km/h)
File:IE road sign RUS-041.svg|**RUS 041**Teorainn Luais (80&nbsp;km/h)
File:IE road sign RUS-042.svg|**RUS 042**Teorainn Luais (60&nbsp;km/h)
File:IE road sign RUS-042A.svg|**RUS 042A**Teorainn Luais Tuaithe
File:IE road sign RUS-043.svg|**RUS 043**Teorainn Luais (50&nbsp;km/h)
File:IE road sign RUS-044.svg|**RUS 044**Teorainn Luais (30&nbsp;km/h)
File:IE road sign RUS-046.svg|**RUS 046**Líon Toirmiscthe Acastóirí
File:IE road sign RUS-047-W.svg|**RUS 047**Líon Toirmiscthe Acastóirí sa Lána ar Dheis
File:IE road sign RUS-049.svg|**RUS 049**Miontimpeallán
File:IE road sign RUS-050.svg|**RUS 050**Cosc ar Iontráil
File:IE road sign RUS-051.svg|**RUS 051**Fad Uasta Feithiclí
File:IE road sign RUS-052.svg|**RUS 052**Leithead Uasta Feithiclí
File:IE road sign RUS-053.svg|**RUS 053**Ollmheachán Uasta (Sábháilteacht)
File:IE road sign RUS-054.svg|**RUS 054**Meachán Uasta Acastóirí
File:IE road sign RUS-055.svg|**RUS 055**Cosc ar Rothair
File:IE road sign RUS-056.svg|**RUS 056**Cosc ar Chapaill - Marcaíocht nó i nGreim
File:IE road sign RUS-057.svg|**RUS 057**Cosc ar Charranna Capaill
File:IE road sign RUS-058.svg|**RUS 058**Raon Comhroinnte do Rothair agus Coisithe
File:IE road sign RUS-058-CL.svg|**RUS 058CL**Raon Comhroinnte do Rothair agus Coisithe (rothar ar an taobh deis)
File:IE road sign RUS-058-CR.svg|**RUS 058CR**Raon Comhroinnte do Rothair agus Coisithe (rothar ar an taobh clé)
File:IE road sign RUS-059.svg|**RUS 059**Raon Rothar in Aghaidh an tSrutha
File:IE road sign RUS-060.svg|**RUS 060**Stop (Smacht Láimhe)
File:IE road sign RUS-061.svg|**RUS 061**Téigh (Smacht Láimhe) (Béarla)
File:IE road sign RUS-061T.svg|**RUS 061**Téigh (Smacht Láimhe)
File:IE road sign RUS-062.svg|**RUS 062**Cosc ar Fheithiclí ag Iompar Pléascáin
File:IE road sign RUS-064.svg|**RUS 064**Teorainn Luais (40&nbsp;km/h)
File:IE road sign RUS-065.svg|**RUS 065**Teorainn Luais (20&nbsp;km/h)
File:IE road sign RUS-066.svg|**RUS 066**Trasrian Coisithe


## Comharthaí rabhaidh
Úsáideann comharthaí rabhaidh an dearadh **' (**'), sé sin le rá go bhfuil siad dubh ar chúlra ómra, agus go bhfuil cruth diamaint acu. Tugadh an cineál seo de chomhartha bóthair isteach leis na  Rialacháin um Chomharthaí Tráchta, 1956.


File:IE road sign W-001.svg|**W 001**Crosairí
File:IE road sign W-002-L.svg|**W 002L**Taobh-bhóthar ar Chlé
File:IE road sign W-002-R.svg|**W 002R**Taobh-bhóthar ar Dheis
File:IE road sign W-003-L.svg|**W 003L**T-acomhal (Cineál 1) - Taobh-bhóthar ar Chlé
File:IE road sign W-003-R.svg|**W 003R**T-acomhal (Cineál 1) - Taobh-bhóthar ar Dheis
File:IE road sign W-004-L.svg|**W 004L**T-acomhal (Cineál 2) - Taobh-bhóthar ar Chlé
File:IE road sign W-004-R.svg|**W 004R**T-acomhal (Cineál 2) - Taobh-bhóthar ar Dheis
File:IE road sign W-005-L.svg|**W 005L**Y-achomal - Taobh-bhóthar ar Chlé
File:IE road sign W-005-R.svg|**W 005R**Y-acomhal - Taobh-bhóthar ar Dheis
File:IE road sign W-006-L.svg|**W 006L**Crosairí ar Chlé ag Casadh Géar
File:IE road sign W-006-R.svg|**W 006R**Crosairí ar Dheis ag Casadh Géar
File:IE road sign W-007-L-R.svg|**W 007LR**Crosaire Fiartha ar Chlé agus ar Dheis
File:IE road sign W-007-R-L.svg|**W 007RL**Crosaire Fiartha ar Dheis agus ar Chlé
File:IE road sign W-008-L.svg|**W 008L**Dhá Acomhal ar Chlé
File:IE road sign W-008-R.svg|**W 008R**Dhá Acomhal ar Dheis
File:IE road sign W-009-L.svg|**W 009L**Taobh-bhóthar ar Dheis ar an Taobh Amuigh den Chor
File:IE road sign W-009-R.svg|**W 009R**Taobh-bhóthar ar Chlé ar an Taobh Amuigh den Chor
File:IE road sign W-010-L.svg|**W 010L**Taobh-bhóthar ar Chlé ar an Taobh Istigh den Chor
File:IE road sign W-010-R.svg|**W 010R**Taobh-bhóthar ar Dheis ar an Taobh Istigh den Chor
File:IE road sign W-011-L.svg|**W 011L**Crosairí ar an gCor
File:IE road sign W-011-R.svg|**W 011R**Crosairí ar an gCor
File:IE road sign W-012-L.svg|**W 012L**Taobh-bhóthar ar Chlé ar Dhébhealach (bearna sa lárthearmann)*
File:IE road sign W-012-R.svg|*'W 012R**<br>Taobh-bhóthar ar Dheis ar Dhébhealach (bearna sa lárthearmann)
File:IE road sign W-013.svg|**W 013**<br>Taobh-bhóthar ar Chlé ar Dhébhealach - (gan bearna sa lárthearmann)
File:IE road sign W-014.svg|**W 014**<br>Crosaire ar Dhébhealach
File:IE road sign W-015.svg|**W 015**<br>Crosaire le Mórbhóthar Romhat 
File:IE road sign W-016.svg|**W 016**<br>T-acomhal le Mórbhóthar Romhat
File:IE road sign W-017-L.svg|**W 017L**<br>Crosaire Fiartha Romhat
File:IE road sign W-017-R.svg|**W 017R**<br>Crosaire Fiartha Romhat
File:IE road sign W-018-L.svg|**W 018L**<br>Acomhal le Mórbhóthar ag Casadh Géar
File:IE road sign W-018-R.svg|**W 018R**<br>Acomhal le Mórbhóthar ag Casadh Géar
File:IE road sign W-019.svg|**W 019**<br>Crosaire Romhat le Débhealach
File:IE road sign W-020.svg|**W 020**<br>T-acomhal le Débhealach Romhat (bearna sa lárthearmann)
File:IE road sign W-021-L.svg|**W 021L**<br>Crosaire Fiartha le Débhealach Romhat
File:IE road sign W-021-R.svg|**W 021R**<br>Crosaire Fiartha le Débhealach Romhat
File:IE road sign W-022.svg|**W 022**<br>T-acomhal le Débhealach Romhat (gan bearna sa lárthearmann)
File:IE road sign W-030.svg|**W 030**<br>Trácht ag Teacht le Chéile ó Thaobh na Láimhe Chlé
File:IE road sign W-031.svg|**W 031**<br>Ag Teacht le Chéile le Trácht ó Thaobh na Láimhe Dheis
File:IE road sign W-032.svg|**W 032**<br>Trácht ag Teacht le Chéile agus ag Imeacht ó Chéile
File:IE road sign W-033.svg|**W 033**<br>Lúb
File:IE road sign W-034 (two lanes).svg|**W 034**<br>Acomhal Dlúth
File:IE road sign W-040.svg|**W 040**<br>Stop Romhat
File:IE road sign W-041.svg|**W 041**<br>Géill Slí Romhat
File:IE road sign W-042.svg|**W 042**<br>Comharthaí Tráchta
File:IE road sign W-043.svg|**W 043**<br>Timpeallán Romhat
File:IE road sign W-044.svg|**W 044**<br>Miontimpeallán Romhat
File:IE road sign W-050-L.svg|**W 050L**<br>Casadh Géar ar Chlé
File:IE road sign W-050-R.svg|**W 050R**<br>Casadh Géar ar Dheis
File:IE road sign W-051-L.svg|**W 051L**<br>Cor Géar ar Chlé
File:IE road sign W-051-R.svg|**W 051R**<br>Cor Géar ar Dheis
File:IE road sign W-052-L.svg|**W 052L**<br>Sraith Castaí Géara Romhat ar Chlé
File:IE road sign W-052-R.svg|**W 052R**<br>Sraith Castaí Géara Romhat ar Dheis
File:IE road sign W-053-L.svg|**W 053L**<br>Sraith Cora Géara Romhat ar Chlé
File:IE road sign W-053-R.svg|**W 053R**<br>Sraith Cora Géara Romhat ar Dheis
File:IE road sign W-061-L.svg|**W 061L**<br>Rachtán Amháin - Dírithe ar Chlé
File:IE road sign W-061-R.svg|**W 061R**<br>Rachtán Amháin - Dírithe ar Dheis
File:IE road sign W-062-L.svg|**W 062L**<br>Rachtáin Iomadúla (Dó) - Clé
File:IE road sign W-062-R.svg|**W 062R**<br>Rachtáin Iomadúla (Dó) - Deis
File:IE road sign W-063-L.svg|**W 063L**<br>Rachtáin Iomadúla (Trí) - Clé
File:IE road sign W-063-R.svg|**W 063R**<br>Rachtáin Iomadúla (Trí) - Deis
File:IE road sign W-070-L.svg|**W 070L**<br>Cúngaíonn an Bóthar ón Taobh Clé
File:IE road sign W-070-R.svg|**W 070R**<br>Cúngaíonn an Bóthar ón Taobh Deas
File:IE road sign W-071.svg|**W 071**<br>Cúngaíonn an Bóthar ar an Dá Taobh
File:IE road sign W-080.svg|**W 080**<br>Trácht Dhá Threo
File:IE road sign W-081.svg|**W 081**<br>Trácht Dhá Threo ag Trasnú
File:IE road sign W-082.svg|**W 082**<br>Trí Lána Tráchta (Dhá Lána i Treo Amháin agus Lána Amháin sa Treo Eile)
File:IE road sign W-083.svg|**W 083**<br>Trí Lána Tráchta (Lána i Treo Amháin agus Dhá Lána sa Treo Eile)
File:IE road sign W-091L.svg|**W 091L**<br>Caillteanas Lána (Dhá Lána go Lána Amháin) - Clé
File:IE road sign W-091R.svg|**W 091R**<br>Caillteanas Lána (Dhá Lána go Lána Amháin) - Deis
File:IE road sign W-092L.svg|**W 092L**<br>Caillteanas Lána (Trí Lána go Dhá Lána) - Clé
File:IE road sign W-092R (200).svg|**W 092R**<br>Caillteanas Lána (Trí Lána go Dhá Lána) - Deis (le painéal 200m)
File:IE road sign W-093L (400).svg|**W 093L**<br>Caillteanas Lána (Ceithre Lána go Trí Lána) - Clé (le painéal 400m)
File:IE road sign W-093R.svg|**W 093R**<br>Caillteanas Lána (Ceithre Lána go Trí Lána) - Deis
File:IE road sign W-094.svg|**W 094**<br>Roinneann an Bóthar
File:IE road sign W-095.svg|**W 095**<br>Críochnaíonn an Débhealach
File:IE road sign W-100.svg|**W 100**<br>Tús Lána Scoite
File:IE road sign W-101.svg|**W 101**<br>Áit le Lána Amháin
File:IE road sign W-102.svg|**W 102**<br>Áit le Dhá Lána
File:IE road sign W-103.svg|**W 103**<br>Tús Lána Mall
File:IE road sign W-105.svg|**W 105**<br>Fána Ghéar
File:IE road sign W-106.svg|**W 106**<br>Ard Géar
File:IE road sign W-110.svg|**W 110**<br>Spás Cloiginn Srianta
File:IE road sign W-111.svg|**W 111**<br>Cáblaí Leictreachais Lastuas
File:IE road sign W-112.svg|**W 112**<br>Fad Uasta Feithiclí
File:IE road sign W-113.svg|**W 113**<br>Leithead Uasta Feithiclí
File:IE road sign W-114.svg|**W 114**<br>Ollmheáchan Uasta (Bainistiú Tráchta)
File:IE road sign W-115.svg|**W 115**<br>Ollmheáchan Uasta (Sábháilteacht)
File:IE road sign W-116.svg|**W 116**<br>Meachán Uasta Acastóirí
File:IE road sign W-117.svg|**W 117**<br>Líon Toirmiscthe Acastóirí
File:IE road sign W-120.svg|**W 120**<br>Crosaire Comhréidh Romhat le Soilse Dearga ag Splancáil
File:IE road sign W-121.svg|**W 121**<br>Crosaire Comhréidh Romhat gan Soilse Dearga ag Splancáil (le Bacainní nó Geataí)
File:IE road sign W-122.1-L.svg|**W 122.1L**<br>Comhartha maidir le Comhaireamh Síos do Crosaire Comhréidh (100&nbsp;m)
File:IE road sign W-122.2-L.svg|**W 122.2L**<br>Comhartha maidir le Comhaireamh Síos do Crosaire Comhréidh (200&nbsp;m)
File:IE road sign W-122.3-L.svg|**W 122.3L**<br>Comhartha maidir le Comhaireamh Síos do Crosaire Comhréidh (300&nbsp;m)
File:IE road sign W-123.svg|**W 123**<br>Baol Dul i dTalamh
File:IE road sign W-124.svg|**W 124**<br>Tram ag Trasnú
File:IE road sign W-125.svg|**W 125**<br>Luas Comhairleach do Thramanna
File:IE road sign W-130.svg|**W 130**<br>Uchtóg sa Bhóthar
File:IE road sign W-131.svg|**W 131**<br>Log sa Bhóthar
File:IE road sign W-132.svg|**W 132**<br>Droichead Dronnach
File:IE road sign W-133.svg|**W 133**<br>Bóthar Míchothrom
File:IE road sign W-134.svg|**W 134**<br>Bóthar Sleamhain
File:IE road sign W-135.svg|**W 135**<br>Ciumhais Bhog
File:IE road sign W-140.svg|**W 140**<br>Coisithe
File:IE road sign W-140A.svg|**W 140A**<br>Coisithe ag Trasnú
File:IE road sign W-141.svg|**W 141**<br>Scoil Romhat
File:IE road sign W-142.svg|**W 141**<br>Páistí ag Trasnú
File:IE road sign W-143.svg|**W 143**<br>Rothaithe
File:IE road sign W-144.svg|**W 144**<br>Sleamhain do Rothaithe
File:IE road sign W-145.svg|**W 145**<br>Tuirling de do Rothar
File:IE road sign W-150.svg|**W 150**<br>Capaill faoi Thionlachan
File:IE road sign W-151.svg|**W 151**<br>Eallach nó Ainmhithe Feirme
File:IE road sign W-152.svg|**W 152**<br>Caorigh
File:IE road sign W-153.svg|**W 153**<br>Fianna nó Ainmhithe Allta
File:IE road sign W-154.svg|**W 154**<br>Capaill 's Cairt
File:IE road sign W-160.svg|**W 160**<br>Uisce gan Chosaint
File:IE road sign W-161.svg|**W 160**<br>Áth
File:IE road sign W-162.svg|**W 162**<br>Tollán
File:IE road sign W-163.svg|**W 163**<br>Scuaine Dóchúla
File:IE road sign W-164.svg|**W 164**<br>Carraigeacha ag Titim
File:IE road sign W-165.svg|**W 165**<br>Aerárthaí ag Eitilt go hÍseal
File:IE road sign W-166.svg|**W 166**<br>Trasghaoth
File:IE road sign W-167.svg|**W 167**<br>Droichead in ann Oscailt
File:IE road sign W-168.svg|**W 168**<br>Tarracóirí
File:IE road sign W-169.svg|**W 169**<br>Tiomáin ar Chlé (Bealach Isteach)
File:IE road sign W-169a.svg|**W 169a**<br>Tiomáin ar Chlé (comhartha curtha arís tar éis príomh-chomhartha) 
File:IE road sign W-170.svg|**W 170**<br>Contúirt Eile
File:IE road sign W-183.svg|**W 183**<br>Clár Bacainne - 3 Barraí
File:IE road sign W-184.svg|**W 184**<br>Clár Bacainne - 4 Barraí
File:IE road sign W-185.svg|**W 185**<br>Clár Bacainne - 5 Barraí
</gallery>

==Comharthaí oibreacha bóthair==
Tá dath oráiste ag comharthaí oibreacha bóthair. Tá cruth diamaint ag Comharthaí Lánaí Dúnta le haghaidh bóithre Leibhéal 1 (Bóithre Uirbeach agus Íseal-Luais) agus bóithre Leibhéal 2 (Bóithre Charrbhealaigh Aonair Tuaithe), agus tá cruth cearnóige acu le haghaidh bóithre Leibhéal 3 (Débhealaí agus Mótarbhealaí).
<gallery style="text-align:center">
IE road sign WK-001.svg|**WK 001**<br>Oibreacha bóthair romhat
IE road sign WK-030.svg|**WK 030**<br>Lána Amháin (le haghaidh Oibreacha Tointeála)
IE road sign WK-031.svg|**WK 031**<br>Trácht Dhá Threo
IE road sign WK-032.svg|**WK 032**<br>Cúngaíonn an Bóthar ón Taobh Clé
IE road sign WK-033.svg|**WK 033**<br>Cúngaíonn an Bóthar ón Taobh Deas
IE road sign WK-034.svg|**WK 034**<br>Cúngaíonn an Bóthar ar an Dá Taobh
IE road sign WK-035.svg|**WK 035**<br>Trácht ag Teacht le Chéile ó Thaobh na Láimhe Chlé
IE road sign WK-040.svg|**WK 040**<br>Lána 2 de 2 Dúnta (Leibhéal 3)
IE road sign WK-040A.svg|**WK 040A**<br>Lána 2 de 2 Dúnta (Leibhéal 1 & 2)
IE road sign WK-041.svg|**WK 041**<br>Lána 1 de 2 Dúnta (Leibhéal 3)
IE road sign WK-041A.svg|**WK 041A**<br>Lána 1 de 2 Dúnta (Leibhéal 1 & 2)
IE road sign WK-042.svg|**WK 042**<br>Lána 3 de 3 Dúnta (Leibhéal 3)
IE road sign WK-042A.svg|**WK 042A**<br>Lána 3 de 3 Dúnta (Leibhéal 1 & 2)
IE road sign WK-043.svg|**WK 043**<br>Lána 1 de 3 Dúnta (Leibhéal 3)
IE road sign WK-043A.svg|**WK 043A**<br>Lána 1 de 3 Dúnta (Leibhéal 1 & 2)
IE road sign WK-044.svg|**WK 044**<br>Lána 2 & 3 de 3 Dúnta (Leibhéal 3)
IE road sign WK-044A.svg|**WK 044A**<br>Lána 2 & 3 de 3 Dúnta (Leibhéal 1 & 2)
IE road sign WK-045.svg|**WK 045**<br>Lána 1 & 2 de 2 Dúnta (Leibhéal 3)
IE road sign WK-045A.svg|**WK 045A**<br>Lána 1 & 2 de 2 Dúnta (Leibhéal 1 & 2)
IE road sign WK-046.svg|**WK 046**<br>Lána 4 de 4 Dúnta (Leibhéal 3)
IE road sign WK-047.svg|**WK 047**<br>Lána 1 de 4 Dúnta (Leibhéal 3)
IE road sign WK-048.svg|**WK 048**<br>Lána 3 & 4 de 4 Dúnta (Leibhéal 3)
IE road sign WK-049.svg|**WK 049**<br>Lána 1 & 2 de 4 Dúnta (Leibhéal 3)
IE road sign WK-050.svg|**WK 050**<br>Taobh-bhóthar ar Chlé
IE road sign WK-051.svg|**WK 051**<br>Taobh-bhóthar ar Dheis
IE road sign WK-060.svg|**WK 060**<br>Comharthaí Tráchta Sealadach
IE road sign WK-061.svg|**WK 061**<br>Maor Bratacha Romhat
IE road sign WK-062.svg|**WK 062**<br>Scuaine Dóchúla
IE road sign WK-070.svg|**WK 070**<br>Uchtóg nó Rampa
IE road sign WK-071.svg|**WK 071**<br>Dromchla Míchothrom
IE road sign WK-072.svg|**WK 072**<br>Bóthar Sleamhain
IE road sign WK-073.svg|**WK 073**<br>Cloichíní Scaoilte
IE road sign WK-074.svg|**WK 074**<br>Ciumhais Bhog
IE road sign WK-080.svg|**WK 080**<br>Coisithe, Trasnaigh ar Chlé
IE road sign WK-081.svg|**WK 081**<br>Coisithe, Trasnaigh ar Dheis
IE road sign WK-082.svg|**WK 082**<br>Trasrian Coisithe Sealadach
IE road sign WK-086.svg|**WK 086**<br>Rothaithe
IE road sign WK-087.svg|**WK 087**<br>Sleamhain do Rothaithe
IE road sign WK-090.svg|**WK 090**<br>Cúrsa Timpill
IE road sign WK-091-L.svg|**WK 091**<br>Trácht ar Mhalairt Slí (Clé)
IE road sign WK-091-R.svg|**WK 091**<br>Trácht ar Mhalairt Slí (Deis)
IE road sign WK-091A-L.svg|**WK 091**<br>Trácht ar Mhalairt Slí (Clé)
IE road sign WK-091A-R.svg|**WK 091**<br>Trácht ar Mhalairt Slí (Deis)
IE road sign WK-091B.svg|**WK 091**<br>Trácht ar Mhalairt Slí (Díreach ar aghaidh)
IE road sign WK-092.svg|**WK 092**<br>Deireadh an Timpill
IE road sign WK-093.svg|**WK 093**<br>Ceann Scríbe an Timpill
</gallery>

==Plátaí breise==
Úsáidtear plátaí breise chomh mhaith le comharthaí rialála, rabhaidh agus oibreacha bóthair. Is é an cuspóir atá leo ná eolas breise a thugann leis an comhartha faoina gcuirtear iad (seachas comhartha P&nbsp;056, atá curtha leis féin).
<gallery style="text-align:center">
IE road sign P-001.svg|**P 001**<br>Achar
IE road sign P-002.svg|**P 002**<br>Fad
IE road sign P-003L.svg|**P 003L**<br>Treo - Clé
IE road sign P-003R.svg|**P 003R**<br>Treo - Deis
IE road sign P-004L.svg|**P 004L**<br>Treo agus Achar - Clé
IE road sign P-004R.svg|**P 004R**<br>Treo agus Achar - Deis
IE road sign P-005.svg|**P 005**<br>An Dá Bhealach
IE road sign P-010.svg|**P 010**<br>Críoch
IE road sign P-011.svg|**P 011**<br>Luas Rabhaidh
IE road sign P-040.svg|**P 040**<br>Moilligh Anois
IE road sign P-041.svg|**P 041**<br>Eolas IÉI
IE road sign P-042.svg|**P 042**<br>Saighead do Líonra Rothar
IE road sign P-050 (buses).svg|**P 050**<br>Eisceachtaí
IE road sign P-051.svg|**P 051**<br>Tréimhsí Feidhmithe
IE road sign P-052.svg|**P 052**<br>Ceantar Coisithe
IE road sign P-053.svg|**P 053**<br>Páirceáil
IE road sign P-054.svg|**P 054**<br>km/h
IE road sign P-055.svg|**P 055**<br>Feidhmiú 24 Uair an Chloig
IE road sign P-056 (start).svg|**P 056**<br>Ceantar Coiscthe Páirceála
IE road sign P-057.svg|**P 057**<br>Teorainn Ama
IE road sign P-060.svg|**P 060**<br>Trácht sa Treo Eile
IE road sign P-061.svg|**P 061**<br>Traein Eile le Teacht
IE road sign P-062.svg|**P 062**<br>Feithiclí Fada Ísle
IE road sign P-063.svg|**P 063**<br>Ceansú Tráchta Romhat
IE road sign P-067.svg|**P 067**<br>Airde Sabháilte
IE road sign P-071.svg|**P 071**<br>Scoith Rothaithe go Sábháilte 1.5m
IE road sign P-071a.svg|**P 071a**<br>Scoith Rothaithe go Sábháilte 1.0m
IE road sign P-080.svg|**P 080*'<br>Go Mall
</gallery>

==Comharthaí atá as dáta==
===Comharthaí a bhfuil a ndearadh mionathruithe===
<gallery style="text-align:center">
IE road sign 101-L.svg|Casadh géar ar chlé<br>(1956-1996)
IE road sign 101-R.svg|Casadh géar ar dheis<br>(1956-1996)
IE road sign 102-L.svg|Cor géar ar chlé<br>(1956-1996)
IE road sign 102-R.svg|Cor géar ar dheis<br>(1956-1996)
IE road sign 103-L.svg|Sraith castaí contúirteacha romhat<br>(1956-1996)
IE road sign 103-R.svg|Sraith castaí contúirteacha romhat<br>(1956-1996)
IE road sign 116.svg|Príomhbhóthar romhainn<br>(1956-1996)
IE road sign 120.svg|Fána ghéar<br>(1956-1996)
IE road sign 121.svg|Ard géar<br>(1956-1996)
IE road sign 125 (1956–1962).svg|Scoil<br>(1956-1962)
IE road sign 125.svg|Scoil<br>(1962-1996)

</gallery>

===Comharthaí atá as feidhm===
<gallery style="text-align:center">
IE road sign 105.svg|Crosbhóthar (bóithre ar chomh-mhéid)<br>(1956-2010)
IE road sign 106-L.svg|Taobh-bhóthar ar chlé (bóithre ar chomh-mhéid)<br>(1956-2010)
IE road sign 106-R.svg|Taobh-bhóthar ar dheis (bóithre ar chomh-mhéid)<br>(1956-2010)
IE road sign 107.svg|T-acomhal (bóithre ar chomh-mhéid)<br>(1956-2010)
IE road sign 127.svg|Crosaire leibhéalta gan chosaint<br>(1956-2010)
</gallery>

====Comharthaí bóthair 1926-1956====
<gallery style="text-align:center">
IE road sign 01 (1926) 01 (Complete assembly.svg|Crosaire leibhéalta gan chosaint
IE road sign 01 (1926) 02 (Complete assembly.svg|Crosaire comhréidh faoi chosaint
IE road sign 01 (1926) 03 (Complete assembly).svg|Cnoc géar
IE road sign 01 (1926) 04 (Complete assembly.svg|T-acomhal
IE road sign 01 (1926) 05 (Complete assembly.svg|Bóthar ar chlé
IE road sign 01 (1926) 06 (Complete assembly).svg|Bóthar ar dheis
IE road sign 01 (1926) 07 (Complete assembly).svg|Scoil
IE road sign 01 (1926) 08 (Complete assembly).svg|Crosaire
IE road sign 01 (1926) 09 (Complete assembly).svg|Coirnéal
IE road sign 01 (1926) 10 (Complete assembly).svg|Coirnéal dúbailte
IE road sign 01 (1926) 11 (Complete assembly).svg|Coimpléasc acomhail
</gallery>

==Féach freisin==
*[[Comhartha tráchta]]

== Naisc ==
* [https://www.coimisineir.ie/userfiles/files/Comharthaitrachta_2011.pdf ÚSÁID NA GAEILGE AR CHOMHARTHAÍ TRÁCHTA], 2011

==Nótaí==


==Tagairtí==


==Naisc sheachtracha==
* Tá cóip den cló-aghaidh *Transport'' ar fáil anseo, saor in aisce.

Catagóir:Iompar in Éirinn
Catagóir:Comharthaí tráchta