Ionsaí buamála ar Aerfort Chabúl (2021)

Maraíodh 182 duine ar a laghad, páistí ina measc, de bharr **ionsaí buamála ar Aerfort Chabúl** san Afganastáin ar  26 Lúnasa 2021.   Bhí aistarraingt trúpaí SAM agus aslonnú ollmhór ar siúl sa tír ag an am.  An Stát Ioslamach a rinne an t-ionsaí (tugtar ISIS-K as Khorasan ar an dream seo). An bonn a bhaint ón 'rialtas' Talaban a bhí uathu go príomha, agus greadadh a thabhairt do na Poncánaigh ag an am céanna.[mion|clé|Bhí 13 a bhí ar dualgas do [Stáit Aontaithe Mheiriceá ina measc siúd a maraíodh.]]
mion|clé|27 Lúnasamion|clé|15 Lúnasa agus slua ollmhór ar bord McDonnell Douglas/Boeing ''C-17'' Globemaster
[clé|mion|An tUachtarán [Joe Biden|Biden ar an 26 Lunasa 2021 ]]

### Cúlra
Rinne IS scrios ar fud na tíre roimh Lúnasa 2021, Mar shampla, i mBealtaine 2021, maraíodh 68 duine ar a laghad  in ionsaí buamála de chuid IS ar scoil do chailíní i gCabúl. Ionsaí seicteach a bhí i gceist.

Bhí tíortha an Iarthair ag féachaint leis na mílte daoine a thabhairt amach as an Afganastáin ag an am - idir a gcuid saoránach féin agus dúchasaigh - tar éis don Talaban teacht i réim.  Ach bhí brú ar na Meiriceánaigh fanacht i gCabúl go ceann tamaill eile.

Bhí na mílte duine san aerfort agus lasmuigh agus iad ar fad ag iarraidh na cosa a thabhairt leo as an tír. Ó ghlac an Talaban smacht ar an tír an 15 Lúnasa go dtí 30 Lúnasa 2021, bhí nach mór 120,000 Afganastánach agus eachtrannach tar éis teitheadh ón Afganastáin ar eitiltí a d’eagraigh Stáit Aontaithe Mheiriceá  (theith 3.1 milliún in 2021-2022).

Bhí cúrsaí ina gcíor thuathail san aerfort de bharr na sluaite a bhí cruinnithe ansin. Bhí na mílte saighdiúir Meiriceánach ag iarraidh teorainn shábháilte a choinneáil thart ar an aerfort d’eitleáin an aslonnaithe. Maraíodh roinnt daoine sa bplódú ag an aerfort fiú, roimh an 26ú Lúnasa.

### Imeachtaí
Ar an 25 Lúnasa 2021, thug rialtas SAM rabhadh, go raibh ionsaí sceimhlitheoireachta á bheartú ag Daesh (antoiscigh Ioslamacha). Cuireadh comhairle ar dhaoine a bhí sáinnithe san Afganastáin gan aghaidh a thabhairt ar an aerfort in Kabul  de bharr cúrsaí slándála ag dul in olcas.

Tharla an t-ionsaí buamála ar 26 Lúnasa ag Geata Abbey, an tslí isteach go dtí an t-aerfort.

Bhí 13 a bhí ar dualgas do Stáit Aontaithe Mheiriceá ina measc siúd a maraíodh. Chuir an buamálaí é féin den saol. 

Thug An Stát Ioslamach le fios go raibh sé mar sprioc ag na buamadóirí féinmharaithe aistritheoirí agus daoine eile a d'oibrigh i gcomhpháirt leis na Meiriceánaigh a mharú sna hionsaithe.

Tháinig An tUachtarán Biden ar an mbosca ar an 26 Lunasa 2021 chun a chuid gníomhartha a chosaint. 

### Ionsaí de chuid na Stát Aontaithe ar mhisean daonnúil
Ar an 29 Lúnasa, d'ionsaigh drón de chuid na Stát Aontaithe misean daonnúil de chuid *Nutrition and Education International* i gCabúl. Maraíodh deichniúr, seachtar páistí ina measc.  Cheap na fórsaí Meiricéanacha go raibh ISIS-K i bhfolach san áit, ach ní raibh.

Rinneadh iarracht an eachtra a cheilt.  Ach tháinig an fhírinne amach trí seachtain níos déanaí, agus foilsíodh físeán den ionsaí.

## Féach freisin

* Ionsaí buamála de chuid IS ar scoil i gCabúl, Bealtaine 2021
* Ionsaí de chuid na Stát Aontaithe ar mhisean daonnúil san Afganastáin, 2021
* Cogadh san Afganastáin (2001 - 2021)

## Tagairtí

Catagóir:Stair na hAfganastáine
Catagóir:Eachtraí sceimhlitheoireachta Ioslamacha
Catagóir:2021
Catagóir:Stát Ioslamach