An Lárionad Eorpach um Chosc agus Rialú Galar

Is gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh é an **Lárionad Eorpach um Chosc agus Rialú Galar** (Béarla: *European Centre for Disease Prevention and Control* (**ECDC**)).  Tá réimse forleathan gníomhaíochtaí aige, lena n-áirítear: faireachas, faisnéis eipidéime, comhairle eolaíoch, micribhitheolaíocht, ullmhacht agus freagairt, traenáil  agus caidrimh idirnáisiúnta.  Foilsíonn an tIonad an t-iriseán eolaíoch *[[Eurosurveillance]]*.
  Bunaíodh an tIonad sa bhliain agus tá ceanncheathrú aige i Solna na Sualainne ón mbliain 2018 i leith.

## Bunús dlíthiúil
Bunaíodh an ECDC le Rialachán Uimh. 851/2004, as a dtagann a bhunús dlíthiúil ó Airteagail 251(2) agus 152(4) TEC, agus a thugann cead don Choimisiún tograí faoi shláinte phoiblí a mholadh.

## Stair agus oibríochtaí
[mion | Iar-cheanncheathrú ECDC, Scoil Tomteboda, [Bardas Solna|Solna]]

Mar thoradh an ráig SARS trasteorann sa bhliain 2003, ceapadh Parlaimint na hEorpa John Bowis mar rapporteur agus bunaidh an ghníomhaireacht ar luas lasrach: chuir an Eorpach dréacht-reachtaíocht draft i láthair i mí Iúil 2003; faoin earrach 2004, ritheadh Rialachán 851/2004; agus i mí Bealtaine 2005 tháinig an t-ionad i bhfeidhm.

Tá seacht gClár Galair ag an ngníomhaireacht:
* Frithsheasmhacht in aghaidh Ábhair Fhrithmhiocróbaigh agus ionfhabhtuithe cúram sláinte
* Galair éiritheacha and veicteoir-iompartha
* Galair agus Zónóisí bia- agus uisce-iompartha
* Galair agus ionfhabhtaithe ghnéas-tarchurtha, lena n-áirítear VEID agus víris fhuil-iompartha
* Fliú
* An eitinn
* Galar inchoiscthe trí vacsaíniú

## Caidrimh le hinstitiúidí an AE
Ó thaobh institiúidí an AE de (an Coimisiún Eorpach, Parlaimint na hEorpa agus Comhairle an Aontais Eorpaigh), déanann siad maoirseacht agus tugann siad maoiniú d'ECDC, agus faigheann siad treoir straitéiseach uaidh.

Comhoibríoch le gníomhaireachtaí an AE mar a leanas:
* Gníomhaireacht Leigheasra Eorpach
* An tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia
* An tAirmheán Comhpháirteach Taighde
* Gníomhaireacht Drugaí an Aontais Eorpaigh
## Foilsiúcháin
Foilsíonn ECDC tuarascálacha maidir le galair theagmhálacha agus conas iad a chosc agus a rialú. Faoi dheireadh gach bliain, cuireann ECDC amach an Tuairisc Eipidéimeolaíochta Bliaintiúil dá chuid.  I measc foilsiúchán eile ón ECDC tá tuarascálacha maidir le faireachas agus bagairt sainghalair, agus anailís treochtaí ar sláinte phoiblí san Eoraip.

Is iriseán rochtain oscailte *[[Eurosurveillance]]*, a European open-access, piarmheasúnaithe m maidir le heipidéimeolaíocht.  Bunaíodh é sa bhliain 1995 mar thionscadal comhoibríoch idir an Coimisiún Eorpach, an Institut de Veille Sanitaire (an Fhrainc) agus an Health Protection Agency (Ríocht Aontaithe).  Foilsíodh é gach Déardaoin ag ECDC ó mhí Márta 2007 i leith.

## Ballstáit
I dteannta leis na ballstáit den AE, tá ann sa líonra ECDC tríú bhall den Limistéar Eorpach Eacnamaíoch: an Iorua, an Íoslainn agus Lichtinstéin.

Bhí an Ríocht Aontaithe fós san ECDC le linn an athrú Brexit idir mhí Feabhra agus an Nollaig 2020.

## COVID-19
Le linn na Paindéime COVID-19, d'fhoilsigh an ECDC sonraí maidir le COVID-19, amhail is linn na ndaoine leis an ngalar san AE.

## Naisc sheachtracha
* Príomhdhoiciméid ECDC
* Coronavirus rapid risk assessment update

## Féach freisin
* Gníomhaireacht Leigheasra Eorpach
* An Eagraíocht Dhomhanda Sláinte

## Tagairtí

Catagóir:Gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh