Conradh Núicléach New START

Is in 2010 a shínigh Uachtarán Mheiriceá Barack Obama agus Uachtarán na Rúise Dmitri Medvedev an **Conradh Núicléach New START.**   B'é seo an conradh deireanach um rialú arm núicléach idir an dá mhór-chumhacht.

clé|mion|220x220px|Físeán, 26 Márta 2010
[mion|síniú'','' Barack Obama agus [Dmitri Anatolyevich Medvedev|Dmitry Medvedev, 2010|clé|220x220px]]
clé|mion|220x220px|Físeán, 18 Samhain 2010

## Cúlra
Shínigh an tUachtarán Reagan agus ceannaire na Sóivéide Gorbachev an chéad chonradh START (START I) in 1991.  Ach de bharr leathadh na Sóivéide, níor tháinig sé i bhfeidhm go dtí 1994. Ba é an toradh gur baineadh 80% de na hairm núicléacha straitéiseacha ar domhan faoi 2001. 

Chuaigh START I in éag ar an 5 Nollaig 2009.

## Téarmaí
Tháinig New START i bhfeidhm ar an 5 Feabhra 2011, agus bhí seacht mbliana ag an dá thír (go dtí 5 Feabhra 2018) chun na teorainneacha a bhaint amach.  Ag an am bhí an dá thír ag iarraidh a gcaidreamh a chur ar ais ar bhonn síochánta.

**Na Teorainneacha:**

Chuir an conradh teorainn **1,550 arm núicléach** a d'fhéadfadh a bheith imlonnaithe ag gach ceann den dá thír.

**700 feithicil** - diúracáin bhailistíochta idir-roinneach (DBIR) agus diúracáin a sceiteadh ó fhomhuireáin agus buamadóirí  

**800** **teilgeoir** -  teilgeoirí imlonnaithe agus neamh-imlonnaithe d'ICBManna agus SLBManna

## 2023
Ar an 21 Feabhra 2023, d'fhógair Vladimir Putin le linn a Óráid chuig an Tionól Cónaidhme go raibh an Rúis ag cur a rannpháirtíocht sa Chonradh New START ar fionraí. Tharla fógra Putin díreach tar éis cuairt gan choinne an Uachtaráin Biden ar Kyiv an lá roimhe sin. Cé gur chuir an Rúis a rannpháirtíocht ar fionraí, ní dhearna sí tarraingt siar ón gconradh go hiomlán.

Dúirt Putin: "Tá ár gcaidreamh tar éis dul in olcas, agus is iad na Stáit Aontaithe atá go hiomlán ciontach leis sin." "Má dhéanann na Stáit Aontaithe tástálacha, déanfaimid-ne iad freisin. Níor cheart go mbeadh smaoineamh ag duine ar bith gur féidir an chomhionannas straitéiseach domhanda a scrios."  Dúirt Putin chomh maith nach gceadódh an Rúis do na Stáit Aontaithe agus do NATO cigireachtaí a dhéanamh ar a saoráidí núicléacha. 

Ar an 31 Eanáir 2023, d'fhógair Roinn Stáit na Stát Aontaithe go raibh an Rúis ag sárú New START.

## 2026
Tá an conradh ar tí dul in éag ag tús Feabhra 2026. Ciallaíonn sé sin:

* Nach mbeidh aon teorainn leis an líon arm núicléach ag ceachtar tír
* Go mbeidh rás na n-arm ar ais arís

I Meán Fómhair 2024, mhol Vladimir Putin go gcoinneofaí teorainneacha an chonartha ar feadh bliana eile tar éis dó dul in éag, le ham a cheannach le haghaidh idirbheartaíochta ar chonradh nua. Níor thug rialtas Trump aon fhreagairt oifigiúil ar an moladh seo.

## Féach freisin
* Conradh in aghaidh Iomadú Núicléach (1968)
* Conradh na bhFórsaí Núicléacha le Meánraon, 1987
* Conradh ar Thoirmeasc Airm Núicléacha, 2017 - 2021
* Conradh um Chosc Cuimsitheach ar Thrialacha Núicléacha, ... níl an Conradh i bhfeidhm fós
* Conradh ar Thoirmeasc Airm Núicléacha, 2021. Níl an Conradh i bhfeidhm sa Rúis agus na S-A srl
* Airm núicléacha
* Comhdhíothú dearbhaithe

## Tagairtí

Catagóir:Conarthaí
Catagóir:Conarthaí na Stát Aontaithe
Catagóir:Conarthaí na Rúise
Catagóir:Arm na Rúise
Catagóir:Arm na Stát Aontaithe
Catagóir:Airm núicléacha
Catagóir:Iomadú núicléach