Alice Wairimu Nderitu

Is náisiúnach ón gCéinia í **Alice Wairimu Nderitu** (a rugadh ar an 9 Eanáir 1968 i Nairobi) atá ag obair ó Shamhain 2020 mar Chomhairleoir Speisialta na Náisiún Aontaithe maidir le Cinedhíothú a Chosc c d’Ard-Rúnaí na Náisiún Aontaithe, António Guterres. 
## Luathshaol agus oideachas
Tá Dochtúireacht Oinigh ag Nderitu le Litreacha Daonnachta ó Keene State College, céim mháistreachta i staidéir coinbhleachta armtha agus síochána (2013) agus Baitsiléir Ealaíon, Litríochta agus Fealsúnachta (1990) ó Ollscoil Nairobi..

## Gairmréím
Thug Nderitu seirbhís mar bhall de; Líonra Aontas na hAfraice de Mhná Afracacha i gCosc agus Idirghabháil Coinbhleachta (Fem-Wise) (*Network of African Women in Conflict Prevention and Mediation* ) agus Líonra na mBan a Bhaineann an tSíocháin. Bhunaigh sí an eagraíocht 'Na Guthanna Pobail ar son na Síochána agus an Iolrachais', agus bhí sí ina colúnaí leis an nuachtán *The EastAfrican*.

Thug Nderitu seirbhís freisin mar Choimisinéir an Choimisiúin Náisiúnta Comhtháthaithe agus Lánpháirtíochta (National Cohesion and Integration Commission) sa Chéinia, agus bhí sí ar cheann de bhunaitheoirí agus an chéad chomhchathaoirleach ar *Uwiano Platform for Peace*, gníomhaireacht um chosc coinbhleachta a úsáideann teicneolaíocht shoghluaiste chun saoránaigh a spreagadh chun comharthaí foréigin a thuairisciú, ag nascadh rabhadh luath le freagairt luath.

Bhí Nderitu ar dhuine de thriúr idirghabhálaithe (fir ab ea an bheirt eile) de chomhaontú síochána a shínigh 10 bpobal eitneach i Nakuru, an Chéinia. Ar feadh 16 mhí, ba í an t-aon bhean amháin í i bpróiseas síochána ina raibh 100 seanóir agus 3 idirghabhálaí. Ba í an príomh-idirghabhálaí í i bpróiseas síochána a bhain le 29 pobal eitneach i Stát Kaduna as ar eascair síniú Dhearbhú Síochána Kafanchan (*Kafanchan Peace Declaration*).

Ba í an príomh-idirghabhálaí í i bpróiseas síochána a raibh 56 pobal eitneach páirteach ann as ar eascair Dearbhú Síochána Idir-Chomhphobail an Ardchláir Dheisceartaigh, Stát Deisceartach na Nigéire (*Southern Plateau Inter-Communal Peace Declaration in Southern Plateau,Nigeria* ). Chuir sí go mór le ról na n-idirghabhálaithe ban a shainiú, mar dhuine den bheagán ban atá ina sínitheoirí ar chomhaontuithe síochána mar idirghabhálaí coinbhleachta armtha.

Thug Nderitu seirbhís mar bhall de Choiste Náisiúnta na Céinia um Chosc agus Pionósú Choir an Chinedhíothaithe, Coireanna Cogaidh, Coireanna in Aghaidh an Chine Dhaonna agus gach Cineál Idirdhealaithe (*Kenya National Committee on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide, War Crimes, Crimes Against Humanity and all Forms of Discrimination* ) agus mar Theagascóir don Institiúid Auschwitz um Chosc ar Cinedhíothaithe. Mar cheannaire idirnáisiúnta i réimse ina bhfuil ceannas ag fir, tá Nderitu ina abhcóide ar chuimsiú na mban i bhfóraim idirnáisiúnta éagsúla agus chuir sí le tuairiscí ar an gceist.

Thug Nderitu seirbhís freisin mar Choimisinéir ar Choimisiún Fiosrúcháin an Uachtaráin (*Presidential Commission of Inquiry*) maidir le díscaoileadh rialtas Chontae Makueni sa Chéinia.

## Aitheantas
*2011 – Comhalta Dlí agus Cirt Idirthréimhseach, an Institiúid um Cheartas agus Athmhuintearas (IJR)
*2012 – Bean Déantóir Síochána na Bliana, bronnta ag Institiúid Joan B. Kroc um Shíocháin agus Dlí agus Cirt, Ollscoil San Diego, SAM
*2014 – Raphael Lemkin - Institiúid Auschwitz um Shíocháin agus Athmhuintearas (AIPG)
*2015 – Scoláireacht Ceannaireachta Aspen
*2017 – Gradam Iolrachas Domhanda, bronnta ag an Ionad Domhanda um Iolrachas (A Mhórgacht an Aga Khan agus Rialtas Cheanada) as tiomantas do choinbhleachtaí a chosc ar fud na hAfraice agus cur chuige nuálach maidir le hidirghabháil.
*2018 – Dámhachtain Jack P. Blaney, bronnta ag Ionad Idirphlé Morris J. Wosk, Ollscoil Simon Fraser as idirphlé a úsáid chun tacú le réiteach coinbhleachta lena n - áirítear róil sa Chéinia agus sa Nigéir ach gan a bheith teoranta dóibh
*2019 – Gradam Seaimpín na Síochána agus an Chomhtháthaithe um Éagsúlacht agus um Chuimsiú, Gradam Náisiúnta um Chuimsiú Éagsúlachta na Céinia (Dámhachtainí Diar)
*2022 – Céim Dhochtúireachta Oinigh le Litreacha Daonna, Coláiste Stáit Keene

## Cáineadh
Chuir príomhghrúpaí cearta daonna i leith Nderitu, atá ina comhairleoir speisialta de chuid na Náisiún Aontaithe maidir le cinedhíothú a chosc, nár chomhlíon sí a sainordú tar éis di gan ach ráiteas amháin a eisiúint faoin gcogadh i nGaza –ina maraíodha na mílte sibhialtach neamhchiontach.

I ráiteas a eisíodh i mí Dheireadh Fómhair, d'fhág Alice Wairimu Nderitu aon cháineadh ar Iosrael ar lár.

## Foilseacháin
* Mukami Kimathi – Mau Mau Woman Freedom Fighter – Wairimu Nderitu
* Anass Bendrif, Sahira al Karaguly, Mohammadi Laghzaoui, Esmah Lahlah, Maeve Moynihan, Alice Nderitũ, Joelle Rizk, and Maytham Al Zubaidi. (2009). An introduction to human rights in the Middle East and North Africa- a guide for NGOs.
* Alice Nderitũ and Jacqueline O’Neill. (2013). 7 myths standing in the way of women’s inclusion. Inclusive Security.
* Alice Wairimũ Nderitũ. (2014). The Nakuru County peace accord (2010-2012).
* Alice Wairimũ Nderitũ (2016) African Peace Building: Civil Society Roles in Conflict. In Pamela Aall and Chester A. Crocker (Eds). Minding the Gap: African Conflict Management in a Time of Change (2016).
* Alice Wairimũ Nderitũ (2016). Catherine Ndereba: The Authorised Biography of a Marathon World Record holder 
* Alice Wairimũ Nderitũ (2018). Beyond Ethnicism: Exploring Ethnic and Racial Diversity for Educators. Mdahalo Bridging Divides Limited.
* Alice Wairimũ Nderitũ (2018). Kenya: Bridging Ethnic Divides, A Commissioner’s Experience on Cohesion and Integration. Mdahalo Bridging Divides Limited.
* Swanee Hunt & Alice Wairimũ Nderitũ. (2018). WPS as a political movement. In Sara E. Davies & Jacqui True (Eds). The Oxford Handbook of Women, Peace, and Security. New York: Oxford University Press.
Alice Wairimu Nderitu - Conflict Transformation and Human Rights: A Mutual Stalemate ? https://berghof-foundation.org/files/publications/dialogue9_nderitu_comm.pdf

## Tagairtí

Catagóir:Oideoirí na Céinia
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Daoine a rugadh i 1968
Catagóir:Daoine Céiniacha