Marwan al-Barghuthi

Ceannaire polaitiúil Palaistíneach is ea **Marwan al-Barghuthi** (, 6 Meitheamh 1959) a bhí ina reachtóir tofa agus a bhí ina abhcóide ar Réiteach an Dhá Stát sular chuir Iosrael i bpríosún é.

Bhí al-Barghouti i gceannas ar agóidí sráide agus ar thionscnaimh taidhleoireachta go dtí 2002, an Dara Intifada luath, nuair a gabhadh, a ciontaíodh agus a cuireadh i bpríosún é ar chúiseanna a bhain le hionsaithe marfacha a raibh bás cúigear mar thoradh orthu. Dhiúltaigh al-Barghouti dlisteanacht na cúirte a aithint, nó pléadáil a chur isteach, ach dúirt sé nach raibh aon bhaint aige leis na heachtraí ar ciontaíodh é ina leith. Fuarthas amach i dtuarascáil de chuid an Aontais Idir-Pharlaimintigh nár tugadh triail chóir do al-Barghouti agus cheistigh sí cáilíocht na fianaise. 

In ainneoin a phríosúnachta, tá al-Barghouti i gcónaí ar bharr na bpobalbhreitheanna a fhiafraíonn de na Palaistínigh cé a vótálfaidh siad dó i dtoghchán Uachtaránachta, chun tosaigh ar uachtarán reatha Údarás na Palaistíne, Mahmoud Abbas, agus ceannairí Hamas araon. Meastar ag roinnt lucht tacaíochta suntasacha d’athdhúsiú ar an bpróiseas síochána idir Iosrael agus an Phalaistín. gurb é al-Barghouti an ceannaire is fearr atá in ann na Palaistínigh a aontú agus dul i mbun caibidlíochta ar chomhréiteach le hIosrael. Tugtar "Mandela na Palaistíne" air.

Le linn a bhlianta sa phríosún, lean al-Barghouti de bheith gníomhach ó thaobh na polaitíochta de. Bhí sé ina spreagthóir agus ina phríomhúdar ar Dhoiciméad Príosúnach na Palaistíne 2006, a mhol cosán polaitiúil i dtreo réiteach dhá stát, agus fuair sé tacaíocht ó Hamas. D'eagraigh sé oideachas do chomhphríosúnaigh, agus in 2017 threoraigh sé stailc ocrais as ar tháinig méadú ar chearta. Ó Dheireadh Fómhair 2023 i leith, diúltaíodh cuairteanna dó óna theaghlach agus buaileadh go mór é arís agus arís eile, rud a d'fhág go ndearnadh damáiste leanúnach dá shláinte, de réir a dhlíodóra. Dhiúltaigh údaráis Iosrael dá ghearáin faoi na heachtraí. Theip ar roinnt iarrachtaí chun a scaoileadh saor a fháil trí idirbheartaíocht.

## Luathshaol, oideachas agus díbirt
Rugadh al-Barghouti i sráidbhaile Kobar in aice le Ramallah sa Bhruach Thiar. Cosúil lena chol ceathrar i bhfad i gcéin Mustafa al-Barghouti, ceannaire polaitiúil Palaistíneach eile, baineann sé leis an teaghlach sínte Barghouti. Rinne a dheartháir níos óige Muqbel cur síos air mar bhuachaill dána agus ceannairceach.

Sa bhliain 1967, nuair a bhí al-Barghouti seacht mbliana d'aois, ghabh Iosrael an Bruach Thiar i gCogadh na Sé Lá. De réir ''The Economist'', "neighbours were beaten up or arrested for flying Palestinian flags. Military bases and Jewish settlements sprang up around their village. Israeli soldiers shot dead the family dog for barking." 

Chuaigh al- Barghouti isteach i Fatah ag aois 15, agus bhí sé ina chomhbhunaitheoir ar Ghluaiseacht Óige Fatah (Shabiba) ar an mBruach Thiar. An bhliain sin, chuir Iosrael i bpríosún den chéad uair é. Ag 18, cuireadh i bpríosún arís é. Scríobh sé níos déanaí gur cuireadh iallach air, le linn an cheistiúcháin ina dhiaidh sin, é féin a nochtadh go craiceann, a chosa a **síneadh amach**, agus gur bhuaileadh é chomh crua sin ar na baill ghiniúna gur chaill sé a mhothú. Chríochnaigh sé a chuid oideachais meánscoile agus fuair sé dioplóma ardscoile agus é ag cur ceithre bliana isteach i bpríosún, áit ar éirigh leis Eabhrais a labhairt go líofa.

Chláraigh al-Barghouti in Ollscoil Birzeit sa bhliain 1983, cé nár bhain sé céim Bhaitsiléara (Stair agus Eolaíocht Pholaitiúil) amach go dtí 1994 mar gheall ar a ghabháil agus a dhíbirt. Ghnóthaigh sé céim Mháistreachta amach i gCaidreamh Idirnáisiúnta, ó Bhirzeit freisin, sa bhliain 1998. Mar mhac léinn fochéime, bhí sé gníomhach i bpolaitíocht na mac léinn thar ceann Fatah agus bhí sé i gceannas ar Chomhairle na Mac Léinn Birzeit. Sa bhliain 1984, phós sé Fadwa Ibrahim, comhscoláire. Rinne Fadwa staidéar ar an dlí agus bhí sí ina habhcóide suntasach ina ceart féin ar son na bpríosúnach Palaistíneach, sular éirigh sí ina príomhfheachtasóir ar son scaoileadh a fir chéile óna théarma príosúin reatha. Le chéile, bhí ceathrar clainne ag an lánúin. Sula rugadh a mhac ba shine, agus cé go raibh sé fós ina cheannaire mac léinn, cuireadh al-Barghouti i bpríosún don tríú huair. Chaill sé breith a mhic ba shine. I mí na Bealtaine 1987, dhíbir Iosrael é. Ar dtús bhog al-Barghouti agus Fadwa go Túinis, agus ansin i mí Aibreáin 1988 go hAmman.

## An Chéad Intifada, Comhaontuithe Oslo agus a leanann

## Tagairtí

Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Daoine a rugadh i 1959
Catagóir:Fir
Catagóir:Polaiteoirí Palaistíneacha