open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Michael W. D'Arcy

Is Teachta Dála Éireannach le Fine Gael é **Michael W. D'Arcy** (a rugadh ar an 26 Feabhra 1970).

Sheas D'Arcy san Olltoghchán 2016 i Loch Garman agus toghadh é le 11% de na vótaí céad rogha agus atoghadh é ó shin.

## Féach freisin

* Loch Garman (Dáilcheantar)
* Polaiteoirí i nDáilcheantar Loch Garman

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1970
Catagóir:Alumni Choláiste na hOllscoile, Corcaigh
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Baill den 30ú Dáil
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill den 32ú Dáil
Catagóir:Daoine as Contae Loch Garman
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Loch Garman (Dáilcheantar)
Tom Sheahan

Is Seanadóir Éireannach le Fine Gael é **Tom Sheahan** (rugadh 5 Meán Fómhair 1968).

## Féach freisin

* Ciarraí (Dáilcheantar)
* Polaiteoirí i gCiarraí

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1968
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Baill den 30ú Dáil
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Ciarraí (Dáilcheantar)
Catagóir:Polaiteoirí as Contae Chiarraí
Paddy Burke

Is Seanadóir Éireannach le Fine Gael é **Paddy John Burke** (rugadh 15 Eanáir 1955). Cathaoirleach ar an Seanad é sna blianta 2011-2016. Ar an Rolla Talmhaíochta atá sé.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1955
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill den 25ú Seanad
Catagóir:Daoine as Contae Mhaigh Eo
Catagóir:Daoine beo
Pat O'Neill

Is iar-sheanadóir Éireannach le Fine Gael é **Pat O'Neill** (rugadh 14 Samhain 1958).

Catagóir:Daoine a rugadh i 1958
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Daoine as Contae Chill Chainnigh
Catagóir:Daoine beo
Deirdre Clune

Is feisire i bParlaimint na hEorpa de chuid Fine Gael í **Deirdre Clune** (rugadh 1 Meitheamh 1959). Ba sheanadóir í.

## Féach freisin

* Polaiteoirí i gCorcaigh Theas-Lár
* Corcaigh Theas-Lár (Dáilcheantar)

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1959
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill den 28ú Dáil
Catagóir:Baill den 30ú Dáil
Catagóir:Daoine as Contae Chorcaí
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na hEorpa as Éirinn
Catagóir:Corcaigh Theas-Lár (Dáilcheantar)

Catagóir:Polaiteoirí as Contae Chorcaí
Michael Mullins

Ba Seanadóir Éireannach le Fine Gael é **Michael Mullins** (rugadh 22 Feabhra 1953).

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1953
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Daoine as Contae na Gaillimhe
Catagóir:Daoine beo
Colm Burke

Is polaiteoir le Fine Gael é **Colm Burke** nó **Colm de Búrca** (a rugadh ar an  17 Eanáir 1957).    

Bhí sé ina bhall de Chomhairle Chontae Corcaigh 1995 go 2007, agus b’Ard-Mhéara an chontae é (2003-04).

Bhí sé ina bhall de Pharlaimint na hEorpa, ar son an dáilcheantair Theas idir 2007-09.

Ar an Rolla Tionscail Agus Tráchtála a bhí sé agus é sa Seanad, 2011-2020.  B’urlabhraí an tseanaid do pháirtí Fhine Gael, ar son na Sláinte é agus, 

Toghadh ina bhall é ar an 33u Dáil le linn Olltoghcháin 2020, sa dáilcheantar Chorcaigh Thuaidh Lár.  Atoghadh é in 2024. 

## Féach freisin

* Polaiteoirí i gCorcaigh Thuaidh-Lár
* Corcaigh Thuaidh-Lár (Dáilcheantar)

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1957
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Aturnaetha Éireannacha
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill den 25ú Seanad
Catagóir:Baill den 33ú Dáil
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Daoine as Contae Chorcaí
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na hEorpa as Éirinn
Catagóir:Fir
Catagóir:Corcaigh Thuaidh-Lár (Dáilcheantar)
Catagóir:Polaiteoirí as Contae Chorcaí
Catagóir:Baill den 34ú Dáil
Paul Coghlan

Ba Sheanadóir Éireannach le Fine Gael é **Paul Coghlan** (1 Meitheamh 1944 - 8 Meitheamh 2023). Bhí sé ar an Rolla Tionscail agus Tráchtála.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1944
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill den 25ú Seanad
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Daoine as Contae Chiarraí
Catagóir:Básanna in 2023
Imelda Henry

Is polaiteoir agus iarbhall de Sheanad Éireann le Fine Gael í **Imelda Henry**. Rugadh í ar 5 Márta 1967 i gContae Shligigh. Toghadh í don Seanad sa bhliain 2014 ar an bPainéal Tionsclaíochta agus Trádála. Sheas sí arís don suíochán sa toghchán i mí Aibreáin na bliana 2016 ach theip ar an iarracht.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1967
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Daoine as Contae Shligigh
Catagóir:Daoine beo
Catherine Noone

Is Seanadóir Éireannach le Fine Gael í **Catherine Noone** (a rugadh ar an 24 Meitheamh 1976). Toghadh í den chéad uair sa bhliain 2011. Sheas Noone arís san Olltoghchán sa bhliain 2016. Urlabhraí Fhine Gael ba ea í ar son gnóthaí Eorpacha. Tá Iodáilis líofa aici. Ar an Rolla Tionscail Agus Tráchtála a bhí si.

## Féach freisin

* Baile Átha Cliath Thiar (Dáilcheantar)
* Polaiteoirí i mBaile Átha Cliath Thiar

## Naisc sheachtracha
*A shuíomh féin. Dáta rochtana: 6 Meith. 2016 

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1976
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill den 25ú Seanad
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Daoine as Contae Mhaigh Eo
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Baile Átha Cliath Thiar
Terry Brennan

Ba sheanadóir Éireannach le Fine Gael é **Terry Brennan** (24 Bealtaine 1942 – 19 Meitheamh 2020).

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1942
Catagóir:Básanna in 2020
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Daoine as Contae Lú
Fidelma Healy Eames

Is iar-Sheanadóir Éireannach le Fine Gael í **Fidelma Healy Eames**, a rugadh ar 14 Iúil 1962. Toghadh í ina ball den Seanad ó mhí Iúil 2007 (Painéal an Oibre). Ar an 16 Márta 2016, thug sí le fios nach raibh sé ar intinn aici a suíochán a choimeád  agus d'éirigh sí as an post an mhí ina dhiaidh sin.

## Féach freisin

* Gaillimh Thiar (Dáilcheantar)
* Polaiteoirí i nGaillimh Thiar

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1962
Catagóir:Alumni Choláiste na hOllscoile, Gaillimh
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Daoine as Contae na Gaillimhe
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Gaillimh Thiar (Dáilcheantar)
Tony Mulcahy

Is Seanadóir Éireannach le Fine Gael é **Tony Mulcahy** a rugadh ar 12 Aibreán 1959.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1959
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Daoine as Contae Luimnigh
Catagóir:Daoine beo
Jim D'Arcy

Is Seanadóir Éireannach le Fine Gael é **Jim D'Arcy** (rugadh 20 Iúil Aibreán 1954).

Catagóir:Daoine a rugadh i 1954
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Daoine as Contae Lú
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Iarmhic Léinn Choláiste Phádraig, Droim Conrach
Hildegarde Naughton

Is polaiteoir as cathair na Gaillimhe í **Hildegarde Naughton** (a rugadh ar an 1 Bealtaine 1977). Tá sí ina ball de Fhine Gael.  Ceapadh í  ina haire oideachais ar an 18 Samhain 2025.
clé|mion|293x293px|2018
clé|mion|2025|291x291px

## Gairm
Múinteoir bunscoile a bhí in Hildegarde agus toghadh í ar Chomhairle Cathrach na Gaillimhe in 2009. Bhí sí ina méara ar an gcathair in 2011/2012.

Toghadh Hildegarde mar ionadaí do thoghcheantar na Gaillimhe Thiar in olltoghchán 2016. Ceapadh í ina cathaoirleach ar an gcoiste Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil ​​in 2016. D’fhóin sí ar roinnt coistí Oireachtais lena n-áirítear Todhchaí an Chúraim Sláinte, agus Iniúchadh Buiséid. 

I mí Nollag 2022, ceapadh mar Phríomh-Aoire an Rialtais; agus an Roinn Oideachais le freagracht speisialta as Oideachas Speisialta agus Cuimsiú.

I mí Eanáir 2025, ceapadh í mar "Mór-Aire Stáit" sa 34ú Rialtas, ina hAire Stáit ag an Roinn Leanaí, Míchumais agus Comhionannais.  freagrach as daoine atá faoi mhíchumas. Ní raibh sí ainmnithe mar aire rialtais ag Micheál Martin, rogha a tharraing conspóid.  Ach bhí suíocháin aici ag bord an rialtais mar sin féin. Bhí beirt eile ó Ghaillimh ceaptha ina mór-airí stáit in 2025 – b'in iad Seán Canney ó Fhine Gael agus an Teachta neamhspleácha, Noel Grealish.

Ceapadh Naughton ina haire oideachais ar an 18 Samhain 2025  in áit Helen McEntee.

## Féach freisin

* Gaillimh Thiar (Dáilcheantar)
* Polaiteoirí i nGaillimh Thiar

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1977
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill den 32ú Dáil
Catagóir:Baill den 33ú Dáil
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Comhairleoirí Áitiúla
Catagóir:Daoine as Contae na Gaillimhe
Catagóir:Méaraí na Gaillimhe
Catagóir:Múinteoirí Éireannacha
Catagóir:Teachtaí Dála mná
Catagóir:Gaillimh Thiar (Dáilcheantar)
Catagóir:Baill den 34ú Dáil
Paschal Mooney

Is iar-sheanadóir Éireannach le Fianna Fáil é **Paschal Canice Mooney** a rugadh ar 14 Deireadh Fómhair 1947. Cé gurb i mBaile Átha Cliath a rugadh é, d'fhás sé aníos i nDroim Seanbhó i gContae Liatroma. Bhí sé ina léiritheoir ar Raidió RTÉ freisin.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1947
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Daoine as Baile Átha Cliath
Catagóir:Daoine beo
Brian Ó Domhnaill

Is Seanadóir Éireannach le Fianna Fáil é **Brian Ó Domhnaill** (a rugadh 18 Deireadh Fómhair 1977). Ar an Rolla Talmhaíochta atá sé.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1977
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill den 25ú Seanad
Catagóir:Daoine as Contae Dhún na nGall
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Alumni Ollscoil Uladh
Denis O'Donovan

Is Seanadóir Éireannach le Fianna Fáil é **Denis O'Donovan**, a rugadh ar 23 Iúil 1955 i mBeanntraí, Contae Chorcaí. Toghadh é don Phainéal Talmhaíochta sa bhliain 2011. Ar 8 Meitheamh 2016, rinneadh Cathaoirleach an tSeanaid de. Ar an Rolla Talmhaíochta atá sé.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Daoine a rugadh i 1955
Catagóir:Baill den 19ú Seanad
Catagóir:Baill den 21ú Seanad
Catagóir:Baill den 23ú Seanad
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill den 25ú Seanad
Catagóir:Baill den 29ú Dáil
Catagóir:Daoine as Contae Chorcaí
Catagóir:Daoine beo
Thomas Byrne (An Mhí Thoir)

Is Teachta Dála de chuid Fhianna Fáil é **Thomas Byrne** (a rugadh ar 1 Meitheamh 1977). Ceapadh Byrne mar Aire Stáit na Gaeltachta sa bhliain 2024 in áit Patrick O'Donovan.  Ar an 29 Eanáir 2025, ceapadh é ina aire stáit do ghnóthaí Eorpacha i Rialtas an 34ú Dáil.   

Is cainteoir líofa Gaeilge é agus is minic le Byrne agallaimh i nGaeilge a dhéanamh leis na meáin.
clé|mion|2020|330x330px

### Gairm
Teachta Dála don Mhí Thoir is ea Byrne. Toghadh chun na Dála é den chéad uair in 2007. Chaith sé seal mar Sheanadóir idir 2011-2016.

Toghadh é mar Theachta Dála arís in 2016. Fuair sé suíochán breise dá pháirtí an uair sin agus gan san iomaíocht ach é féin d’Fhianna Fáil. Ach in 2020, bhí an Comhairleoir Deirdre Geraghty-Smith (FF), as ceantar Ráth Tó, ar an ticéad leis.  Dúirt sé ag an am go dtabharfadh Fianna Fáil faoiseamh cánach do dhaoine atá sna meán-aicmí ioncaim.  

Ceapadh Byrne ina Aire Stáit don Spórt sa bhliain 2020. Ansin ceapadh é ina aire stáit do ghnóthaí Eorpacha, post a bhí aige idir 2020-2022.

Bhí folúntas ann sa bhliain 2024 d’Aire Stáit na Gaeltachta tar éis don Taoiseach nua, Simon Harris, ardú céime a thabhairt don Teachta Dála Patrick O’Donovan, a ceapadh ina Aire Ardoideachais. Bhí Byrne ag obair sa Roinn Turasóireachta, Cultúir, Ealaíon, Gaeltachta, Spóirt agus na Meán cheana féin, AGUS ní raibh sé á lua i measc na roghanna don chúram toisc gur Teachta de chuid Fhianna Fáil atá ann.  Bhí iontas ann go raibh Simon Harris sásta cúraimí na Gaeltachta a thabhairt do Theachta ó Fhianna Fáil seachas duine óna pháirtí féin a cheapadh.

Ar an 29 Eanáir 2025, ceapadh é ina aire stáit do ghnóthaí Eorpacha aon uair amháin eile. Bhí údar maith díomá ag Byrne nach bhfuair sé ardú céime go dtí bord an rialtais.

Ar an 19 Samhain 2025, dúirt  Byrne sa Dáil, maidir le Bille na gCríocha faoi Fhorghabháil, cé gur mhian leis an Rialtas cosc a chur ar sheirbhísí ó áitribh Iosraelacha, chomh maith le hearraí, nár mhór a bheith cinnte de nach bhféadfaí foráil mar é a chur ar neamhní i gcúirt éigin.

### Pearsanta
In 2005, phós Byrne Ann Hunt, banaltra, agus tá triúr clainne orthu.

## Féach freisin

* Patrick O’Donovan
* An Mhí Thoir (Dáilcheantar)

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1977
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Alumni Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath
Catagóir:Aturnaetha Éireannacha
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill den 30ú Dáil
Catagóir:Baill den 32ú Dáil
Catagóir:Baill den 33ú Dáil
Catagóir:Baill Fhianna Fáil
Catagóir:Daoine as Contae Lú
Catagóir:Daoine as Contae na Mí
Catagóir:Fir
Catagóir:Gaeilgeoirí
Catagóir:An Mhí Thoir (Dáilcheantar)
Catagóir:Baill den 34ú Dáil
Labhrás Ó Murchú

Is iar-sheanadóir le Fianna Fáil é **Labhrás Ó Murchú** (a rugadh ar 14 Lúnasa 1939). Tá sé ina bhainisteoir ginearálta ar Chomhaltas Ceoltóirí Éireann anois.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1939
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Daoine as Contae Thiobraid Árann
Marc MacSharry

Ba Theachta Dála as Sligeach é **Marc MacSharry** (a rugadh ar an 12 Iúil 1973). Bhíodh sé ina bhall de Fhianna Fáil, ach d'fhág sé an pháirtí ar an 15 Meán Fómhair 2021.

Bhí titim amach bhinbeach idir an Teachta Dála Marc McSharry, a toghadh d’Fhianna Fáil in 2020 agus ceannaire an pháirtí Micheál Martin (FF). Bhí sé de mhisneach ag McSharry a rá go raibh Varadkar ag déanamh beithé de Mhicheál Martin.  Ba é a dheireadh gur éirigh McSharry as an bpáirtí in 2021. Ar an 15 Deireadh Fómhair 2021, d'éirigh MacSharry as Páirtí Pairliminte Fhianna Fáil i ndiaidh do tacú leis an rúin mí-mhuiníne san Aire Gnóthaí Eachtracha Simon Coveney sa Dáil.

Níor sheas sé san Olltoghchán 2024, ach sheas col ceathar leis, an Comhairleoir Edel McSharry (FF). Sí atá i gceannas ar an Scoil Altranais atá ag Ollscoil Teicneolaíochta an Atlantaigh [ATU] i Sligeach.
## Féach freisin

* Ray MacSharry
* Polaiteoirí i Sligeach–Liatroim
* Sligeach–Liatroim (Dáilcheantar)

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1973
Catagóir:Baill den 22ú Seanad
Catagóir:Baill den 23ú Seanad
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill den 32ú Dáil
Catagóir:Baill den 33ú Dáil
Catagóir:Baill Fhianna Fáil
Catagóir:Daoine as Baile Átha Cliath
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Fir
Catagóir:Polaiteoirí neamhspleácha na hÉireann
Catagóir:Sligeach–Liatroim (Dáilcheantar)
Mark Daly

Is Seanadóir Éireannach le Fianna Fáil é **Mark Daly** (rugadh 12 Márta 1973). Ar an Rolla Riaracháin atá sé.

## Féach freisin

* Polaiteoirí as Contae Chiarraí

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1973
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill den 25ú Seanad
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Polaiteoirí as Contae Chiarraí
Diarmuid Wilson

Is Seanadóir Éireannach le Fianna Fáil é **Diarmuid Wilson** (rugadh 20 Samhain 1965). Ar an Rolla Riaracháin atá sé.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1965
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill den 25ú Seanad
Catagóir:Daoine as Contae an Chabháin
Catagóir:Daoine beo
Terry Leyden

Is Seanadóir Éireannach le Fianna Fáil é **Terry Leyden** (rugadh 1 Deireadh Fómhair 1945). Ar an Rolla Oibreachais atá sé.

## Féach freisin

* Ros Comáin–Gaillimh (Dáilcheantar)
* Polaiteoirí i Ros Comáin–Gaillimh

Catagóir:Daoine a rugadh i 1945
Catagóir:Baill den 21ú Dáil
Catagóir:Baill den 22ú Dáil
Catagóir:Baill den 23ú Dáil
Catagóir:Baill den 24ú Dáil
Catagóir:Baill den 25ú Dáil
Catagóir:Baill den 26ú Dáil
Catagóir:Baill den 19ú Seanad
Catagóir:Baill den 22ú Seanad
Catagóir:Baill den 23ú Seanad
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill den 25ú Seanad
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Polaiteoirí as Contae Ros Comáin
Darragh O'Brien

Is Teachta Dála le Fianna Fáil é **Darragh O'Brien**, a rugadh ar 8 Iúil 1974.

Toghadh O’Brien mar TD don chéad uair in 2011. Theip air in 2016. Fuair O’Brien 10,111 vóta in 2020 agus toghadh é ar an ochtú comhaireamh.  Ceapadh é mar Aire Tithíochta é.

Atoghadh é san Olltoghchán 2024 (34ú Dáil).  Ar an 23 Eanáir 2025, ceapadh O'Brien ina Aire Aeráide, Comhshaoil agus Fuinnimh, Aire Iompair i Rialtas an 34ú Dáil.

Tá Gaeilge aige.

## Féach freisin

* Polaiteoirí i bhFine Gall Thoir
* Baile Átha Cliath - Fine Gall Thoir (Dáilcheantar)

## Tagairtí

Catagóir:Baile Átha Cliath - Fine Gall Thoir (Dáilcheantar)
Catagóir:Polaiteoirí as Baile Átha Cliath

Catagóir:Daoine a rugadh i 1974
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill den 30ú Dáil
Catagóir:Baill den 32ú Dáil
Catagóir:Baill den 33ú Dáil
Catagóir:Baill Fhianna Fáil
Catagóir:Comhairleoirí Áitiúla
Catagóir:Fir
Catagóir:Airí Rialtais na hÉireann
Catagóir:Baill den 34ú Dáil
Catagóir:Gaeilgeoirí
Ned O'Sullivan

Is Seanadóir Éireannach le Fianna Fáil é **Ned O'Sullivan** (a rugadh ar 25 Samhain 1950). Ar an Rolla Oibreachais atá sé.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Daoine a rugadh i 1950
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill den 25ú Seanad
Catagóir:Daoine as Contae Chiarraí
Catagóir:Daoine beo
David Cullinane

Is Teachta Dála le Sinn Féin é **David Cullinane** (a rugadh ar an 4 Iúil 1974). Toghadh Cullinane mar TD don chéad uair in Olltoghchán 2016 i bPort Láirge.  Bhí a dhóthain vótaí ag David Cullinane (SF) le beirt a thoghadh in 2020. Fuair sé 20,569 vóta ach ar an drochuair don pháirtí ní raibh an darna hiarrthóir ag Sinn Féin le buntáiste a bhaint as an rabharta tacaíochta a fuair Sinn Féin.

## Féach freisin

* Polaiteoirí i bPort Láirge

* Port Láirge (Dáilcheantar)

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1974
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill den 32ú Dáil
Catagóir:Baill den 33ú Dáil
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Comhairleoirí Áitiúla
Catagóir:Fir
Catagóir:Port Láirge (Dáilcheantar)
Catagóir:Polaiteoirí as Contae Phort Láirge
Catagóir:Baill den 34ú Dáil
Paul Bradford

Is polaiteoir Éireannach le Renua Éireann é **Paul Bradford** (a rugadh ar an 1 Nollaig 1963). Tá sé pósta ar Lucinda Creighton agus tá páiste amháin acu. Chaith sé tréimhsí mar sheanadóir agus mar theachta dála araon. Sheas Bradford do Renua in Olltoghchán 2016 i ndáilcheantar Chorcaigh Thoir ach theip air.

## Féach freisin

* Corcaigh Thoir (Dáilcheantar)
* Polaiteoirí i Corcaigh Thoir
* Lucinda Creighton

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1963
Catagóir:Baill den 18ú Seanad
Catagóir:Baill den 26ú Dáil
Catagóir:Baill den 27ú Dáil
Catagóir:Baill den 28ú Dáil
Catagóir:Baill den 22ú Seanad
Catagóir:Baill den 23ú Seanad
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Baill Renua Éireann
Catagóir:Daoine as Contae Chorcaí
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Corcaigh Thoir (Dáilcheantar)
Catagóir:Polaiteoirí as Contae Chorcaí
Kathryn Reilly

Is Seanadóir Éireannach le Sinn Féin í **Kathryn Reilly** a rugadh ar 17 Meán Fómhair 1988.

## Féach freisin

* An Cabhán–Muineachán (Dáilcheantar)
* Polaiteoirí i gCabhán–Muineachán

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Daoine a rugadh i 1988
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Daoine as Contae an Chabháin
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:An Cabhán–Muineachán (Dáilcheantar)
John Crown

Is oinceolaí comhairleach agus ba sheanadóir é an tOllamh **John Crown** (rugadh 1 Márta 1957 i Nua-Eabhrac).

## Saol
Imircigh Éireannacha i Nua-Eabhrac a bhí i dtuismitheoirí John Crown. D'fhill siad ar Éirinn sa bhliain 1967.

Bhain Crown a dintiúraí leighis amach i gCOBÁC agus ina dhiaidh BSc i bpaiteolaíocht san ollscoil chéanna. Oiliú é i leigheas ginearálta agus oinceolaíocht i mBaile  Átha Cliath, Sasana agus Nua-Eabhrac. 

D'fhill sé go hOspidéal Naomh Uinseann agus Lúcas sa bhliain 1993. Is saineolaí é ar an oinceolaíocht agus é ag díriú isteach ar ailse brollaigh agus meileanóma. 

Is ollamh de chuid COBAC é agus suim ar leith aige i dtaighde bainteach le hailse brollaigh.

Toghadh é go Seanad Éireann i 2011 ar phainéal NUI ach níor sheas sé arís i 2016. 

Phós sé don tarna uair sa bhliain 2014 le Orla Murray agus rugadh mac, James, dó féin agus Orla sa bhliain 2015.

## Tuairimí
Dhearbhaigh John Crown sa bhliain 2011 go bhfuil míthuiscint ann gur tháinig méadú mór ar líon na bpáistí a rugadh le máchail sna blianta a lean an Tubaiste Shearnóbail, ach nach raibh na fíricí ann chun é sin a chruthú agus dúirt sé nach raibh fianaise eolaíoch ann go ndearna tionóisc Chernobyl an méid dochair do shláinte phoiblí is a deirtear.

## Tagairtí


Catagóir:Daoine a rugadh i 1957
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Daoine léannta i Scoil Synge
Catagóir:Lianna Éireannacha
Matt Carthy

Is Teachta Dála don Dáilcheantar Cabhán–Muineachán é **Matt Carthy** (a rugadh ar an 19 Iúil 1977 in Birmingham, Sasana). 

Bhog Carthy chuig Contae Ros Comáin agus ina dhiaidh sin chuig Contae Mhuineacháin agus é ina pháiste óg, áit inar cruthaíodh a dhearcadh poblachtach. Toghadh mar Theachta Dála (Sinn Féin) é in Olltoghchán na hÉireann 2020.

Cónaíonn sé i gCarraig Mhachaire Rois lena bhean chéile agus a gcúigear páistí.

## Féach freisin

* An Cabhán–Muineachán (Dáilcheantar)
* Polaiteoirí i gCabhán–Muineachán

## Naisc sheachtracha
*Próifíl ag suíomh Pharlaimint na hEorpa, arna rochtain ar 8 Iúil 2018

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1977
Catagóir:Teachtaí i bParlaimint na hEorpa d'Éirinn (2014–2019)
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na hEorpa as Éirinn
Catagóir:An Cabhán–Muineachán (Dáilcheantar)
Catagóir:Daoine as Contae Mhuineacháin
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Baill den 33ú Dáil
Catagóir:Polaiteoirí as Contae Ros Comáin
Catagóir:Baill den 34ú Dáil
Iasón

thumb|Iasón
I miotaseolaíocht na Gréige, ab ea **Iasón** ( Sean-Ghréigis: Ἰάσων) ceannaire na nArganátach agus aithnidiúil ar son a thóir ar Lomra an Óir.

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Miotaseolaíocht na Gréige
Catagóir:Déithe Gréagacha
An Grúpa Euro

Grúpa neamhfhoirmiúil is ea an **Eoraghrúpa**, nó an **Grúpa Euro**, a thagann le chéile le gnóthaí a bhaineann le hairgeadra an euro a phlé. Airí Airgeadais ó thíortha limistéar an euro atá ina mbaill den ghrúpa.  

Pléann Airí an limistéir euro ábhair a bhaineann lena bhfreagrachtaí comhpháirteacha maidir leis an euro. I measc na rannpháirtithe bíonn Uachtarán Ghrúpa an euro, an Coimisinéir um ghnóthaí geilleagracha agus airgeadaíochta, Uachtarán an Bhainc Cheannais Eorpaigh agus Airí Airgeadais na mballstát i limistéir an euro. 

De ghnáth tagann an Grúpa Euro le chéile uair sa mhí, roimh gach cruinniú Comhairle ECOFIN. 

### Stair
Tionóladh an chéad chruinniú ar an 4 Meitheamh 1998 i Château de Senningen i Lucsamburg.

### Cúraimí
Is é príomhchúram an chomhlachta dlúthchomhar i ndáil le beartais eacnamaíocha a chinntiú i measc Bhallstáit an limistéir euro. Tá sé mar aidhm freisin aige dálaí a sporadh lena réadófar fás eacnamaíoch níos láidre.

Bíonn an Grúpa Euro freagrach freisin as na Cruinnithe Mullaigh Euro a ullmhú agus as an obair a leanann iad.

### Cruinnithe
Is gnách go dtagann an Grúpa Euro le chéile uair sa mhí, an lá roimh chruinniú na Comhairle Gnóthaí Eacnamaíocha agus Airgeadais. Bíonn an coimisinéir um ghnóthaí eacnamaíocha agus airgeadais, cánachas agus custam agus Uachtarán an Bhainc Ceannais Eorpaigh rannpháirteach i gcruinnithe an Ghrúpa Euro freisin.

Tionóladh céad chruinniú neamhfhoirmiúil airí airgeadais thíortha an limistéir euro an 4 Meitheamh 1998 in Château de Senningen i Lucsamburg.

### An tUachtarán
Toghann an Grúpa Euro uachtarán, a bhíonn sa phost ar feadh 2.5 bliain, trí thromlach simplí de na vótaí a caitheadh. Ón 13 Iúil 2020 i leith, is é Paschal Donohue, Aire Airgeadais agus Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe na hÉireann, Uachtarán an Ghrúpa Euro. Toghadh é an 9 Iúil 2020.

## Bunús dlí
An Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE):

* Airteagal 137 – rialacha a bhaineann go sonrach le tíortha sin an Aontais arb é an euro an t-airgeadra atá acu
* Prótacal (Uimh. 14) maidir leis an nGrúpa Euro

## Féach fresin

* Ecofin

* Uachtarán an Ghrúpa Euro

## Tagairtí

Catagóir:An tAontas Eorpach
Catagóir:Banc Ceannais Eorpach
ECOFIN

Is í **ECOFIN** an Chomhairle Gnóthaí Geilleagracha agus Airgeadais do bhallstáit an Aontais Eorpaigh (AE). Pléann an Chomhairle le beartas geilleagrach a chomhordú, faireachán a dhéanamh ar bheartas buiséid agus airgeadais phoiblí, margaí airgeadais, agus caidreamh geilleagrach le tríú tíortha. Cuireann an Chomhairle clár oibre an Aontais ar aghaidh. Bíonn deis ag Ballstát na hUachtaránachta beartais agus reachtaíocht an AE a mhúnlú agus tionchar a imirt.
De ghnáth tagann ECOFIN le chéile uair sa mhí, la i ndiaidh gach cruinniú Comhairle **[[an Grúpa Euro]]**. 

## Naisc sheachtracha
* Comhairle Gnóthaí Geilleagracha & Airgeadais
* An Grúpa Euro 
* Banc Ceannais Eorpach (Béarla)

## Tagairtí

* [ECOnomic and FINancial Affairs Council (ECOFIN)


[Catagóir:An tAontas Eorpach]
Catagóir:Banc Ceannais Eorpach
Ben Shephard

Is láithreoir agus iriseoir Sasanach é **Ben Shephard** (a rugadh ar 11 Nollaig, 1974 in Epping, Essex, Sasana). Is iarláithreoir *[[The Xtra Factor]]* é agus is láithreoir reatha *[[Good Morning Britain]]* é.

## Cláracha teilifíse

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1974
Catagóir:Láithreoirí teilifíse
Catagóir:Daoine beo
Liadh Ní Riada

Is iarFheisire de Pharlaimint na hEorpa de chuid Sinn Féin í **Liadh Ní Riada** (a rugadh ar 28 Samhain 1966). Ceapadh í ina hoifigeach pleanála teanga i nGaeltacht Chorcaí sa bhliain 2020.

## Saol Pearsanta
clé|mion|2017
Is as Gaeltacht Mhúscraí í Liadh. Is iníon de chuid Sheáin Uí Riada - an cumadóir agus ceoltóir clúiteach- í. 

Tá Liadh pósta ar Nicky agus triúr clainne aici.

### Teilifís
Tá cúlra láidir ag Liadh sna meáin. Chaith sí níos mó ná 20 bliain ag obair mar léiritheoir agus stiúrthóir ag RTÉ agus ag TG4. Bhí sí ina ball den bhord a chur TG4 ar an bhfód agus a d’fhobair a struchtúirí agus a chur chuige ag tús na 2000í.

## Polaitíocht
clé|mion|2017

### Toghchán Parlaimint na hEorpa 2014
Roghnaíodh Ní Riada chun seasamh don Toghchán Parlaimint na hEorpa 2014. Sheas sí don toghcheantar Theas. Bhain sí 19.1% nó 125,309 de na vótaí céad rogha amach. Bhuaigh sí an dara shuíochán ar an ceathrú chomhair le 132,590 vótaí.

Bhí  sí ina ball den choiste buiséid, den choiste iascaireachta agus den choiste oideachais agus cultúir.

### Toghchán Uachtaránachta na hÉireann 2018
Roghnaíodh sí mar iarrthóir Sinn Fein don Toghchán Uachtaránachta na hÉireann 2018. Tháinig sí sa cheathrú háit sa toghchán le 93,987 vótaí agus 6.4% de na vótaí céad rogha.
clé|mion|2017
Le 28 ball d'Oireachtas, ba fhéidir le Sinn Féin iarrthóir a roghnú. Roghnaíodh Ní Riada chun seasamh don pháirtí sa toghchán ar 26 Deireadh Fómhair 2018. Tháinig sí sa cheathrú háit sa toghchán le 93,987 vótaí agus 6.4% de na vótaí céad rogha.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1966
Catagóir:Daoine as Contae Chorcaí
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Iarrthóirí i dtoghchán uachtaránachta na hÉireann

## Naisc sheachtracha
*Liadh Ní Riada profile on the Sinn Féin website 
*
*Liadh Ni Riada's page on the VoteWatch website
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na hEorpa as Éirinn
Fearne Cotton

Is láithreoir Sasanach í **Fearne Cotton** (a rugadh ar 3 Meán Fómhair, 1981). Is iarláithreoir *[[The Xtra Factor]]* agus *[[Top of the Pops]]* í.

## Féach freisin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Daoine a rugadh i 1981
Catagóir:Láithreoirí teilifíse
Catagóir:Daoine beo
Holly Willoughby

Is láithreoir Sasanach í **Holly Willoughby** (a rugadh ar 10 Feabhra, 1981). Is láithreoir reatha í ar *[[Dancing on Ice]]*, *[[I'm a Celebrity...Get Me Out of Here! (RA)|I'm a Celebrity...Get Me Out of Here!]]* agus *[[This Morning]]*. Is iarláithreoir í ar *[[The Voice UK]]* agus *[[The Xtra Factor]]*.

## Féach freisin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Daoine a rugadh i 1981
Catagóir:Láithreoirí teilifíse
Catagóir:Daoine beo
Konnie Huq

Is láithreoir agus scríbhneoir Sasanach í **Konnie Huq**, a rugadh ar 17 Iúil 1975 in Hammersmith, Londain. Is iarláithreoir *[[The Xtra Factor]]* í.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1975
Catagóir:Láithreoirí teilifíse
Catagóir:Daoine as Londain
Catagóir:Daoine beo
Matt Richardson

Is láithreoir agus fuirseoir Sasanach é **Matt Richardson** (a rugadh ar 28 Bealtaine 1991). Is iarláithreoir *[[The Xtra Factor]]* é.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1991
Catagóir:Láithreoirí teilifíse
Catagóir:Daoine beo
Kate Thornton

Is láithreoir Sasanach í **Kate Thornton**. Is iarláithreoir *[[The X Factor (RA)|The X Factor]]* í.

## Tagairtí

Catagóir:Láithreoirí teilifíse
Catagóir:Daoine beo
Afraidíté

Is í **Afraidíté** (nó **Afradaíte**; as Gréigis: Ἀφροδίτη, traslitriú: *Aphrodítē*, seanfhuaimniú [a.pʰro.dǐː.tɛː], nua-fhuaimniú: [a.froˈði.ti]) dia an ghrá, na drúise, na scéimhe, an phléisiúir, an phaisin agus na giniúna i miotaseolaíocht Ghréagach. Is ball den Dháréag Oilimpeach í chomh maith. 

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Afraidíté
Catagóir:Pearsana san Odaisé
Catagóir:Déithe Gréagacha
Catagóir:Déithe scéimheanna
Catagóir:Déithe na torthúlachta
Catagóir:Déithe Véineasacha
Catagóir:Gnéasacht sa tSean-Ghréig
Catagóir:Mná sa Chogadh na Traí
Catagóir:Mná i miotaseolaíocht Gréagach
Catagóir:Nochtacht i miotaseolaíocht
Catagóir:Striapachas
Airéas

Is pearsa bainte le miotaseolaíocht na Gréige é **Airéas**.
 
## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Déithe Oilimpeacha
Andraiméide (miotaseolaíocht na Gréige)

Is pearsa bainte le miotaseolaíocht na Gréige í **Andraiméide**.

Ba é Peirséas a fear céile.

Ba e Steinileas a mac.

## Féach freisin

* Réaltra Andraiméide
* Andraiméide (réaltbhuíon)

## Tagairtí

Catagóir:Miotaseolaíocht na Gréige
Aitéiné

Is pearsa bainte le miotaseolaíocht na Gréige agus reiligiún na Sean-Ghréige í **Aitéiné** nó **Aitéine** nó **Ataene** (*Athena* nó *Athene* as Béarla) ón Ghréigis.

Ainmneacha Gréagacha ar Aitéiné:
* Ἀθηνᾶ, Athēnā, nó Ἀθηναία, Athēnaia (Gréigis na hAtaice)
* Ἀθηναίη, Athēnaiē (Gréigis Eipiciúil)
* Ἀθάνα, Athānā nó Athene (Gréigis Dhórach)
* Ἀθήνη, Athēnē (Gréigis Iónach)

Is ainmfhocal dílis baininscneach í an t-ainm “Aitéiné”.

Tugtar buafhocal Pallas (nó Palas) go minic uirthi. Tugadh Palas Aitéine uirthi.

Ba í Aitéiné bandia an chogaidh, na heagnaíochta, na ceardaíochta, agus na n-ealaíon.

Siombailí Aitéiné: clogad, sleá, Aegis le Meadúsa, crann ológ. 

Ba iad Séas agus Metis a tuismitheoirí.
Mhaíonn foinsí éigin gur rugadh Aitéiné ó cheann Shéasa.

Mhaíonn foinsí go raibh sí ina maighdean síoraí agus ní raibh aon chlann aici.

D'fhoghlaim Proiméitéas an tabhartas tine agus eolas eile ó Aitéiné do dhaoine.

Táthar dealbh chré-umha ollmhór Aitéiné le Cath Mharatóin a chomóradh. Táthar dealbh eile Aitéiné Lemnia freisin. 

Ba siad dealbha a bhí ar an tAcrapolas i dtús báire.

Séadchomhartha ársa sa Ghréig is ea an Partanón (Gréigis: παρθενών / parthenón, 'áras na maighdin' .i. 'áras na hAitéiné'.
Tógadh an Partanón ar an tAcrapolas sa 5ú Céad R.C. in ómós an Bhandé Aitéiné, éarlamh chathairstát na hAithne agus rinneadh na fríosanna mar chuid de dhearadh an fhoirgnimh.

Ba é an Partanón, teampall Ataene, an t-áras ba mhó sa chathairstát, agus dealbh Ataene a bhí timpeall ar 10 méadar ar airde in aice leis.
Rinne an dealbh seo é Féidias.

Is í an Aithin, nó an Ataen (Gréigis: Αθήνα, Athína), príomhchathair na Gréige agus príomhbhaile réigiún na hAtaice. Baineann an t-ainm leis an mbandia Aitéiné, cosantóir na cathrach. Meastar go bhfuil baint idir ainm na cathrach agus an bandia Aitéiné.

Bhí comórtas ann idir Aitéiné agus Poiséadón le haghaidh rialú na hAtaice. Bhuaigh Aitéiné rialú na hAtaice.

Ceaptar a bhfuil Aitéiné cosúil leis an Bhandé Rómhánach Minéirve.

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Bandéithe
Catagóir:Déithe Oilimpeacha
Caroline Flack

Ba láithreoir Sasanach í **Caroline Flack** (a rugadh ar 9 Samhain, 1979). Ba láithreoir *[[Love Island]]* agus iarláithreoir *[[The X Factor (RA)|The X Factor]]* agus *[[The Xtra Factor]]* le Olly Murs í. Bhuaigh sí an dara sraith déag *[[Strictly Come Dancing]]* sa bhliain 2014. Fuair sí bás ar 15 Feabhra 2020.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1979
Catagóir:Láithreoirí teilifíse
Catagóir:Básanna in 2020
Artaimís

Bandia an fhiaigh, an fhiántais agus na breithe is í **Artaimís** (Ἄρτεμις, *Ártemis* sa tSeanGhréigis) i miotaseolaíocht na Gréige. Nascadh í le bandia na gealaí, Seiléin, i miotaseolaíocht níos déanaí. Is í Diana a macasamhail i miotaseoláiocht na Rómhánach.

Is dia den dáréag Oilimpeach í Artaimís.

Is iad Séas agus Lató a tuismitheoirí, agus Apalló a leathchúpla dearthár de réir na leaganacha is forleathnaí de na miotais mar gheall ar Artaimís. 

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Bandéithe gealaí
Catagóir:Bandéithe oíche
Catagóir:Déithe Oilimpeacha
Catagóir:Déithe Gréagacha
Catagóir:Bandéithe
Martin O'Malley

Polaiteoir Meiriceánach is ea **Martin Joseph O'Malley**, a rugadh in Washington, D.C. ar 18 Eanáir 1963. Ball den Pháirtí Daonlathach atá ann. Bhí sé ina ghobharnóir ar Maryland (2007–2015) agus roimhe sin ina mhéara ar Baltimore (1999–2007). Ar 30 Bealtaine 2015, d'fhógair sé go raibh sé ag iarraidh ainmniúcháin an Pháirtí Dhaonlathaigh a fháil sa todhchán uachtaránachta sa bhliain 2016.

Bíonn seasamh liobrálach aige maidir le ceisteanna polaitiúla.

## Luathshaol
Rugadh Martin O'Malley ar 19 Eanáir 1963 in Washington, D.C., do Barbara (née Suelzer) agus Thomas Martin O'Malley. Dlíodóir cosanta ab ea Thomas i gContae Montgomery, Maryland, agus ansin leas aturnae do na Stáit Aontaithe i gCeantar Columbia. Tá Martin de shliocht Éireannach ar thaobh a athar agus de shliocht Éireannach, Ghearmánach, Dhúitseach agus Albanach ar thaobh a mháthar. Throid duine dá shinsear i gCogadh na Bliana 1812.

D'fhreastail O'Malley ar Our Lady of Lourdes School i mBethesda agus Gonzaga College High School. Chuaigh sé ina dhiaidh sin go hOllscoil Chaitliceach Mheiriceá mar ar bhain sé céim bhaitsiléara amach sa bhliain 1985. Bronnadh céim Juris Doctor air sa bhliain 1988 i Scoil Dlí Ollscoil Maryland.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1963
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Amhránaithe Meiriceánacha
Catagóir:Caitlicigh
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Dlíodóirí Mheiriceá
Catagóir:Fir
Catagóir:Giotáraithe Meiriceánacha
Catagóir:Gobharnóirí na Stát Aontaithe
Catagóir:Gníomhaithe
Catagóir:Méaraí
Catagóir:Meiriceánaigh de bhunadh na hÉireann
Catagóir:Polaiteoirí Meiriceánacha an 21ú haois
Catagóir:Scríbhneoirí Meiriceánacha
Apalló (miotaseolaíocht)

Is pearsa a bhaineann le miotaseolaíocht na Gréige agus na Róimhe é **Apalló** (nó **Apolló** nó **Apaill**; as Sean-Gréigis: Ἀπόλλων, trasl. *Apóllōn*). Is ball de na hOilimpigh é, mar dhia na tairngreachta agus na n-oracal, agus ceoil agus na hamhránaíochta agus na filíochta, agus na boghdóireachta, agus an leighis agus plánna agus galar, agus chosaint na ndaóine óga. Léirítear é mar ógfhear dóighiúil gan féasóg, a bhfuil gruaig fhada air. Is iad a chuid comharthaí ná bláthfhleasc agus craobh labhrais, agus bogha agus glac shaighead, agus bran, agus lir; tá baint idir é agus solais agus an ghriain freisin. 

Ba é Séas a athair agus Lató a mháthair.
Ba í Artaimís a leathchúpla deirféar; rugadh ar an oileán coisricthe Dhéalós iad.

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Déithe Oilimpeacha
Catagóir:Déithe Rómhánacha
Zacairiá (fáidh Giúdach sa Sean-Tiomna)

Duine sa Bhíobla agus fáidh Ríocht Iúdá ab ea **Zacairiá**.

Go traidisiúnta, glactar leis mar údar Leabhar Zacairiá, an t-aonú ceann déag den dáréag mionfháidh sa Sean-Tiomna.

## Féach freisin

* Leabhar Zacairiá

## Tagairtí

Catagóir:Ioslam
Catagóir:Fáithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Giúdaigh
Catagóir:Sean-Tiomna
Catterick Garrison

Is baile suite in Yorkshire Thuaidh é **Catterick Garrison**. 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Yorkshire Thuaidh
Middlesbrough

clé|250px|mion|Middlesbrough
Is baile suite in Yorkshire Thuaidh é **Middlesbrough**. 

## Tagairtí

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Yorkshire Thuaidh
Richmond, Yorkshire Thuaidh

Is baile suite in Yorkshire Thuaidh é **Richmond**. 

In 2014 roghnaíodh Sunak mar iarrthóir do shuíochán Caomhach an-sábháilte i Richmond in Yorkshire Thuaidh. Toghadh é sa suíochán sin in 2015, in ionad William Hague, iarcheannaire ar an bpáirtí Caomhach. 

## Féach freisin

* Yorkshire Thuaidh

## Tagairtí

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Yorkshire Thuaidh
Kathryn Thomas

Is láithreoir Éireannach í **Kathryn Thomas** (a rugadh ar 1 Eanáir 1979). Is láithreaoir reatha *[[Ireland's Fittest Family]]* agus *[[Operation Transformation]]* í. Is iarláithreoir *[[The Voice of Ireland]]* agus *[[Winning Streak]]* í.

## Tagairtí

Catagóir:Láithreoirí teilifíse Éireannacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1979
Catagóir:Daoine as Contae Cheatharlach
Catagóir:Daoine beo
Eoghan Mac Diarmada

Is láithreoir Éireannach é **Eoghan Mac Diarmada** (Béarla: *Eoghan McDermott*), a rugadh ar 15 Aibreán 1983 i gCathair Luimnigh. D'fhás sé aníos i mBaile Átha Cliath den chuid ba mhó. Is iarláithreoir *[[The Voice of Ireland]]* é. Aithnítear é freisin mar láithreoir ar Xfm Drivetime sa Ríocht Aontaithe. 

Tá Gaeilge aige.

## Scannánliosta

## Tagairtí

Catagóir:Láithreoirí teilifíse
Catagóir:Daoine a rugadh i 1983
Catagóir:Daoine as Contae Luimnigh
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Láithreoirí teilifíse Éireannacha
Feirm (clár teilifís)

Clár Gaeilge atá á chraoladh ar TG4 ó 23 Deireadh Fómhair, 2014 go dtí 27 Samhain, 2014 é ***Feirm***.

## Eipeasóidí

## Tagairtí

Catagóir:Cláir theilifíse
Catagóir:Cláir TG4
Catagóir:Cláir theilifíse i nGaeilge
Catagóir:Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 2014
Catagóir:Cláir Teilifíse Éireannacha
Catagóir:Cláir faisnéise
Catagóir:Feirmeoireacht in Éirinn
Whitby

Is baile suite in Yorkshire Thuaidh é **Whitby**. Tá cáil air toisc go dtarlaíonn cuid mhaith d'eachtraí an urscéil *[[Dracula]]*, le Bram Stoker, sa bhaile. Tá stair láidir iascaireachta, turasóireachta agus mianadóireachta (de ghaing agus d'alúm; gaing Whitby ar údar eile cáile don bhaile). 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Yorkshire Thuaidh
Carón (Miotaseolaíocht na Gréige)

Is pearsa bainte le miotaseolaíocht na Gréige é **Carón**.

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Miotaseolaíocht na Gréige
Ceinteár

Sa mhiotaseolaíocht Ghréagach, ba chréatúr é **ceinteár** (Gréigis:Κένταυρος, *Kéntauros*), nó ó am go ham **hippocentaur**, ina raibh corp an duine aige ón gcoim aníos, agus corp capaill aige ón gcoim anuas.

clé|215px|mion|Ceinteár

## Bunús
Go hiondúil, dúradh gur in Ixion (Gréigis Ἰξίων, Ixíōn) agus Nephele  (Gréigis: Νεφέλη, ó νέφος nephos "néal"  (an scamall déanta i bhfoirm íomhá d'Héire). I leagan eile áfach, tugtar le fios gur pháistí Cheinteáir áirithe iad, a chúpláil le láracha ó Mhagnesia. Ba mhac é féin d'Ixion agus do Nephele an Centaurus seo, nó (ag cur giniúint bhreise isteach) nó [d'Apolló agus de Stilbe, iníon [[Peneus (Miotaseolaíocht na Gréige)|Pheinéis (''dia na habhann'') é. Sa leagan níos déanaí den scéal ba é Lapithes, a leathchúpla dearthár, sinsear na Lapaiteach, agus ar an gcaoi sin, ba chol ceathrar iad an dá phobail chogaíochta.

== Naisc sheachtracha ==

== Tagairtí ==




[Catagóir:Miotaseolaíocht na Gréige
Catagóir:Arrachtaí
Déiméitéir

I miotaseolaíocht na Gréige, is í Déiméitéir dia Oilimpeach na talmhaíochta agus an fhómhair.

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Bandéithe
Catagóir:Déithe Oilimpeacha
Dinísias

I miotaseolaíocht na Gréige, is é **Dinísias** (,  *Diṓnusos* nó *Διόνυσος* Diónusos) dia an fhíona agus na heacstaise.
(Sean-Ghréigis: Διώνυσος,  *Diṓnusos* nó *Διόνυσος* Diónusos). Sa Laidin, tugtar *Bacas* air, an t-ainm a ghlac na Rómhánaigh.

Ba iad Séas agus Semele a thuismitheoirí.

## Tagairtí

Catagóir:Déithe Oilimpeacha
Háidéas

Dia de chuid na miotaseolaíochta Gréagaí is ea **Háidéas**.  (Sean-Ghréigis: ᾍδης *Hadēs*).
Sa seanreiligiún agus miotas na Gréige, is é Dia na marbh agus rí an domhain thíos é, agus bhí a ainm comhchiallach leis.
Ba é Háidéas an mac ba shine ag Crónas agus Ria, dá bhrí sin ba é an mac deireanach é a fhrithshruthaigh a athair.
Dia an domhan na coireachta é Háidéas. Tá Orcus a comhionann i miotaseolaíocht Rómhánach.
Ba iad Séas agus Poiséadón a deartháireacha agus Héire, Déiméitéir, agus Heistia a dheirfiúracha. Ba í Peirsifiné a bhean chéile.

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Miotaseolaíocht na Gréige
Héire

Is pearsa a bhaineann le miotaseolaíocht na Gréige í **Héire** (nó **Héara**; as Sean-Gréigis: Ἥρᾱ, trasl. *Hērā*). Ba í banríon na ndéithe agus bean chéile Shéais. Mar bhandia, bhaineann sí le pósadh agus mná agus an spéar agus réalta na neimhe. De ghnáth, bíonn dealramh mná áille uirthi in ealaíon, a bhfuil coróin ar a ceann, agus, ina lámh, slat ríoga a bhfuil loiteog ar a barr; amanna, bíonn leon nó cuach nó seabhac ina héineacht.

"Ba é Earcail ba mhó cáil i measc mhórlaochra an domhain chlasaicigh. Thug na Gréagaigh Herakles air (Ἡρακλῆς as Gréigis) ach tá aithne ag Béarlóirí air faoi leagan Rómhánach dá ainm, Hercules. Ciallaíonn an t-ainm Gréagach glóir do Héire (bean chéile Shéas, athair na ndéithe). Ach ní mac le Héire a bhí ann ach le bean dhaonna agus bhí éad ar Héire léi. Bhuail sí bob ar Shéas ionas go mbeadh a mac is leasdeartháir Earcail, Eoraistéas, ina rí ar Mhicéanae." [1]

"Bhíos ag cur ath-aithne ar dhaoine móra mhiotaseolaíocht na Gréige agus an leabhrán seo á leamh agam: an Bandia éadmhar Héire ina measc, agus an laoch óg Earcail, a thacht na nathracha a chuir an bandia éadmhar ina chliabhán." [2]

## Féach freisin

* Earcail

## Tagairtí
* Leabhair don Oige. Feasta 57 (10), 28-29. Pádraig Mac Fhearghusa.
* http://www.feasta.ie/bunus/cartlann.html 

Catagóir:Bandéithe
Catagóir:Déithe Oilimpeacha
Heistia

Is pearsa bainte le miotaseolaíocht na Gréige í **Heistia**.

Ba bandia í Heistia. 

Ba iad Crónas agus Ria a tuismitheoirí.

Ba iad Séas [1], Poiséadón, agus Háidéas a deartháireacha.
Ba iad Héire agus Déiméitéir a deirfiúracha.

Bhí sí ina maighdean.
Ní raibh clann aici.

## Naisc sheachtracha
* http://www.keywordspy.com/overview/domain.aspx?q=cogg.ie

## Tagairtí

Catagóir:Déithe Oilimpeacha
Éileictre

I miotaseolaíocht na Gréige, is banphrionsa de chuid Mhicéine í **Éileictre** agus iníon Agaiméamnóin agus Chliotaeimnéistre. Tá cáil ar Éileictre agus a deartháir Oraistéas mar gheall go n-ionsaíonn siad agus go maraíonn siad Cliotaeimnéistre chun díoltas a bhaint amach as dúnmharú a n-athar.

Is í príomhcharachtar teidealach dhá thragóid Ghréagacha í: 'Éileictre le Sofaicléas' agus 'Éileictre le hEoiripidéas'. Is í an príomhphearsa í freisin i ndrámaí le hAescaileas, Alfieri, Voltaire, Hofmannsthal, Eugene O'Neill, agus Jean-Paul Sartre. Is anam díoltais í i n*Deoch ofrála na n-iompróirí*, an dara dráma i dtriológ *Orésteia* le hAescaileas. 

I réimse na síceolaíochta, ainmníodh coimpléasc Éileictre ina diaidh.

## Tagairtí

Catagóir:An Phléadach (miotaseolaíocht na Gréige)
Catagóir:Mná diaga Shéas
Catagóir:Arcadaigh Miotaseolaíochta
Catagóir:Tráiciaigh Miotaseolaíocha
Catagóir:Miotaseolaíocht Arcádach
Catagóir:Miotaseolaíocht na Gréige
Héilin (miotaseolaíocht)

Ba phearsa i miotaseolaíocht na Gréige í **Héilin** (Sean-Ghréigis: Ἑλένη *Helénē*) nó  **Héilin na Traoi**, a deirtear a bhí ar an mbean ab áille ar domhan. Creideadh gurbh í iníon Shéas agus Leda í, agus gurbh í deirfiúr Chliotaeimnéistre, Chastór agus Pollacs, Fhilónoe, Fhéibé agus Timandra í. Bhí sí pósta leis an Rí Meanalás ó Sparta  "*who became by her the father of Hermione, and, according to others, of Nicostratus also*".

Ba í Héilin ba chúis le Cogadh na Traoi, an cogadh atá i lár an Iliad. 

“Héilin na hÉireann” a thugtar ar Dhearbhorghaill iníon Mhurchaidh Uí Mhaoil Sheachlainn scaití toisc gur fhuadaigh Diarmaid Mac Murchadha í, agus toisc go raibh baint éigin aige sin le hionradh na Normannach ar Éirinn. Déantar áibhéil den ról seo go minic áfach, agus baintear an chiall contráilte as.

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Miotaseolaíocht na Gréige
Páirc an Phiarsaigh (an Longfort)

Is staid de chuid CLG suite i gContae an Longfoirt í **Páirc an Phiarsaigh**. Toilleadh 10,000 inti. Glennon Brothers Pearse Park a thugtar anois ar an staid, mar gheall ar an urraíocht a fhaightear di ó Glennon Brothers.

## Tagairtí

Catagóir:Contae an Longfoirt
Catagóir:Staideanna CLG i bPoblacht na Éireann
Páirc na nGael, Nua-Eabhrac

Is staid de chuid CLG suite i Nua-Eabhrac í **Páirc na nGael**.

## Tagairtí

Catagóir:Cumann Lúthchleas Gael
Catagóir:Páirceanna i gCathair Nua-Eabhrac
Catagóir:Staideanna spóirt
Páirc Markiewicz

Is staid de chuid CLG suite i gContae Shligigh í **Páirc Markiewicz**. Toilleann an staidiam 18,558 duine.

Catagóir:Contae Shligigh
Catagóir:Staideanna CLG i bPoblacht na Éireann
Ashby-de-la-Zouch

clé|250px|mion|Ashby-de-la-Zouch
Is baile suite i Leicestershire é **Ashby-de-la-Zouch**. 

## Tagairtí

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Leicestershire
Rita Ora

Is ceoltóir Sasanach í **Rita Ora**. Rugadh mar **Rita Sahatçiu** i bPristina, sa Chosaiv, cuid den Iúgslaiv ag an am, ar 26 Samhain 1990. Ba bhreitheamh í ar *[[The X Factor (RA)|The X Factor]]* agus *[[The Voice UK]]*.

## Dioscliosta
* *[[Ora]]* (2012)
* *[[Phoenix (albam Rita Ora)|Phoenix]]* (2018)

## Camchuairteanna
;Príomh
* Ora Tour (2012)
* Radioactive Tour (2013)

;Eile
* DJ Fresh – DJ Fresh Tour (2012)
* Drake – Club Paradise Tour (2012)
* Coldplay – Mylo Xyloto Tour (2012)

## Scannánliosta

## Tagairtí

Catagóir:Breithiúna The X Factor
Catagóir:Breithiúna The Voice
Catagóir:Daoine a rugadh i 1990
Catagóir:Daoine beo
The Voice of Ireland (sraith 5)

Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag John de Mol é ***[[The Voice of Ireland]]*** (Gaeilge: *Guth na hÉireann*). Thosaigh an cúigiú sraith ar an 3 Eanáir, 2016. B'é seo an tsraith deireanach *The Voice of Ireland*.

B'iad Bressie, Kian Egan, Rachel Stevens agus Una Foden na breithiúna don tsraith seo. Bhuaigh Michael Lawson an tsraith agus tháinig Kelesa Mulcahy sa dara háit

## Culra
D'fhógair RTÉ go bhfuil The Voice of Ireland ag filleadh don tsraith seo ar an 25 Meitheamh, 2015.

## Foirne

: Buaiteoir
: Dara
: Tríú
: Ceathrú
: Díbeartha ag na seónna Beo
: Díbeartha ag na Knockouts
: Díbeartha ag na Cathanna
: Tharraing
: Goidte

## Éisteachtaí nDall
Thóg na Éisteachtaí nDall ar siúl ar an 16ú, 17ú agus 18ú Deireadh Fómhair ag The Helix.

### Éisteachtaí nDall 1

### Éisteachtaí nDall 2

### Éisteachtaí nDall 3

### Éisteachtaí nDall 4

### Éisteachtaí nDall 5

### Saoróga [[RTÉ 2fm]]

## Babhtaí Cath
Thóg na Babhtaí Cath ar siúl ar 27ú agus 28ú Samhain ag The Helix.

## Rátálacha

## Cumaí ar Seónna Eile
*Bhí Jasmine Kavanagh ar an dara sraith ag canadh "Blue Jeans" ach níor chas aon breitheamh.
*Bhí Johnny Kohlmeyer ar an tríú sraith The Voice UK ag canadh "All Night Long (All Night)" ach níor chas aon breitheamh.

## Tagairtí

Catagóir:The Voice
Catagóir:2016 séasúir teilifíse
Catagóir:The Voice of Ireland
Eachtar

Is pearsa bainte le miotaseolaíocht na Gréige é **Eachtar**.

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Miotaseolaíocht na Gréige
Eoraidícé

Is pearsa baint le miotaseolaíocht na Gréige í **Eoraidícé**.

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Miotaseolaíocht na Gréige