An Úcráin

Tír is ea an **Úcráin** (Úcráinis: Україна, rómhánaithe: *Ukrayina* ) suite in Oirthear na hEorpa.  

## Sanasaíocht
Tá teoiricí éagsúla ann maidir le bunús sanasaíoch an ainm Úcráin, ach is é an ceann is coitinne ná gur tháinig sé ó shean-nath Slavach le haghaidh "talamh críche, teorainn" .i. ó Sean-Slavais Oirthearach *оукраина*, díorthaithe ó na focail *оy* (u, "ag") + *краи* (krai, "imeall"), nó *край* (kraj, "talamh").

## Tíreolaíocht
Tá an Úcráin ag críochantacht leis An Rúis, ar an taobh thoir agus thuaidh, leis An Bhealarúis san iarthuaisceart, leis An Pholainn, leis An tSlóvaic, leis An Ungáir ar an taobh thiar, leis An Rómáin, agus leis An Mholdóiv ar an taobh thiar theas, agus an Mhuir Dhubh agus an Mhuir Mheoid san deisceart agus san oirdheisceart faoi seach.  

Tá achar de 603,628 km2 (233,062 míle cearnach) aici, rud a chiallaíonn gurb í an tír is mó í atá go hiomlán laistigh den Eoraip. 

## Daonra
Bhí 42.5 milliún duine ina gcónaí sa tír sa bhliain 2008, 77.8 % díobh ina Úcránaigh eitneacha, le mionlaigh shuntasacha eile; Rúisigh eitneacha (17 %), Bealarúisigh, Tataraigh agus Rómánaigh.

## Teangacha
Is í an Úcráinis teanga oifigiúil na hÚcráine, agus í scríofa san aibítir Choireallach. 

Bíonn Rúisis á labhairt go forleathan freisin.

## Cultúr
Is í an Chríostaíocht Cheartchreidmheach Oirthearach an reiligiún ceannasach, agus chuaigh sé go mór i gcion ar ailtireacht, litríocht agus ceol na hÚcráine. 

Is é 24 Lúnasa Lá Náisiúnta na hÚcráine, a dhéanann comóradh ar neamhspleáchas na tíre ón Rúis. 

## Stair
Tá daoine ina gcónaí i gcríoch na hÚcráine ar a laghad ar feadh 44,000 bliain. Tá seans maith ann gur thosaigh ceansú an chapaill anseo, agus freisin gur tír thionscnaimh na teangan Prota-Ind-Eorpaise í. 

Sna meánaoiseanna, ba limistéar lárnach í de chultúr na nOir-Shlavach í, mar shampla, an stát cumhachtach 'Cív na Rúise'.

Tar éis í a bheith ilroinnte sa 13ú haois, bhí an Úcráin faoi réir coimhlinte, forlámhais agus deighilte ag cumhachtaí éagsúla. Tháinig Poblacht Chosacach chun cinn le linn na 17ú agus an 18ú haoiseanna.  Sa bhliain 1775, scrios trúpaí na Rúise dún Sich, daingean de chuid na gCosacach Úcránach, rud a d’éirigh ina thragóid mhór náisiúnta. Bhí ról ag Dúnfort Naomh Eilís san eachtra seo, ag oscailt an bhealaigh do bhunú sibhialtachta cobhsaí i ndeisceart na hÚcráine agus teacht chun cinn cathracha móra ar nós Odessa, Nikolaev, Kherson, agus sa bhliain 1784 rinneadh cathair Yelizavetgrad (Kropyvnytskyi anois) de féin.

Ach, thairis sin, d'fhan an Úcráin roinnte go dtí a comhdhlúthú isteach sa phoblacht Sóivéadach sa bhfichiú haois. 

Bhain an Úcráin a neamhspleáchas amach ar 24 Lúnasa 1991. [mion|An [réabhlóid Oráisteach, 2004|clé]]

Tar éis gur tharla díscaoileadh an Aontais Shóivéadaigh, lean an Úcráin ag coimeád an dara fórsa míleata is mó san Eoraip, i ndiaidh na Rúise, nuair a chuirtear cúltacaí agus pearsanra paraimíleata san áireamh.

### 2014-2021
Ghabh an Rúis an Chrimé isteach inti féin sa bhliain 2014, ar cuid den Úcráin í ó cheart, go mídhleathach, gníomh a cháin an tAontas Eorpach.

Chuir Parlaimint na hÚcráine a hUachtarán as oifig ar 22 Feabhra 2014 tar éis na míonna d'agóidí agus de chorraíl i measc an phobail. Thosaigh tréimhse fhada éiginnteachta de dhroim chaidreamh na hÚcráine leis an Aontas Eorpach, ar thaobh amháin, agus leis an Rúis, ar an taobh eile.

Ar an 25 Samhain 2018, rinne an Rúis ionradh armtha ar thrí longa cogaidh de chuid na hÚcráine i gcaolas Ceirts. Ghabh an Rúis smacht ar an Mhuir Mheoid mar sin,  gníomh a cháin an tAontas Eorpach aon uair arís.

### 2022-
Ar adhmhaidin an 24ú Feabra 2022, d'fhógair Vladimir Putin, uachtarán na Rúise, "oibríocht mhíleata" leis an Úcráin a "dhímhíleatú". 

## Polaitíocht
Is poblacht í an Úcráin, faoi chóras leath - uachtaránachta le craobhacha reachtacha, feidhmiúcháin, agus breithiúnacha ar leith.mion|Ardeaglais Mhicil Naofa i gCív|clé

Is stát aonadach é an Úcráin atá comhdhéanta de 24 oblast (cúige),  agus cathair a bhfuil stádas speisialta aici: Cív, an phríomhchathair agus an chathair is mó, clé|mion|Fómhar an arbhair, Volodymyr Orlovsky, 1882Roimh 2014, bhí poblacht uathrialach amháin (an Chrimé) agus cathair a raibh stádas speisialta aici Sevastopol, ina mbíonn leaba ancaire in áirithe, faoi chomhaontú léasaithe, ag Cabhlach Rúiseach na Mara Duibhe.  

## Geilleagar
Le fada, bhí an Úcráin ina ciseán aráin domhanda, mar gheall ar an ithir shaibhir. Sa bhliain 2011, bhí an Úcráin san tríú háit ar domhan i dtaobh onnmhairithe gráinne. Ina theannta sin, tá earnáil déantúsaíochta dea-fhorbartha aici, go háirithe i réimse an aeraspáis agus trealaimh thionsclaíochta.

## Gailearaí

Íomhá:21-224-5054 NNP Synevyr RB 18.jpg|Páirc náisiúnta dúlra Synevyr, Réigiún Zakarpattia
Íomhá:Zhytomyr6-2.jpg|Eaglais i Zhytomyr
Íomhá:Forest road Slavne 2017 G8.jpg|Slavne, Donetsk
Íomhá:Train in Yenikale - Kerch, Ukraine - panoramio.jpg|Traein in Yenikale, an Chrímé
Íomhá:Odessa primorsky bulvar.jpg|Odessa
Íomhá:Odessa opera theater.jpg|Amharclann cheoldráma Odessa

Íomhá:Dniepr w Kijowie.jpg|Abhann na Dniepr i gCív
Íomhá:46-101-0548 Lviv Latin Cathedral RB 18.jpg|An Ardeaglais Chaitliceach i Lviv.
Вали гармати 2018.jpg|thumb|Dúnfort Naomh Eilís i Kropyvnytskyi


## Féach freisin
* Tubaiste Shearnóbail
* Ionradh na Rúise ar an Úcráin<br>

## Tagairtí

Catagóir:An Úcráin
Catagóir:Ballstáit na Náisiún Aontaithe
Catagóir:Ionradh na Rúise ar an Úcráin