Aimsir na bliana 2024

Bhí sé ina dheargtheas ar fud na cruinne aon uair amháin eile sa bhliain 2024. Ba í 2024 an bhliain ba theo riamh ó tosaíodh ag coinneáil taifead.  Dúirt an tseirbhís Copernicus, a dhéanann anailís ar an athrú aeráide, nach bhfaca an cine daonna riamh a léithid de théamh mar a taifeadadh i 2024. De réir a chuid staidéir bhí an teocht ar an meán 1.6 céim níos airde in 202 ná a bhí sé sna blianta réamhthionsclaíocha. Truailliú carbóin an chúis a bhí leis sin, a dúirt Copernicus.

mion|Stoirm Darragh|clé|238x238px
[mion|[Rio Grande do Sul|clé|220x220px]]
[mion|[Tuilte sa Spáinn, 2024|Tuilte na Spáinne|clé|220x220px]]
## Cúlra
Bhí aimsir na bliana 2022 is teo dár taifeadadh ariamh in Éirinn agus sa Bhreatain go dtí an dáta sin.  D'fhág tuilte na Pacastáine aon trian den tír báite; bhí breis is 33 milliún duine, nó duine amháin as seachtar, buailte.

Sa bhliain 2023, bhí sé ina dheargtheas ar fud na cruinne aon uair amháin eile. Ba í 2023 an bhliain ba theo riamh, go dtí an dáta sin, ó tosaíodh ag coinneáil taifead. Ar an meán, bhí ardú 1.5 céim ar an teocht domhanda in 2023 ó thosaigh an Réabhlóid Thionsclaíoch.
Reáchtáladh Olltoghchán na hÉireann 2024 ar an 29 Samhain 2024. Níor caitheadh an oiread ama ag plé cúrsaí aeráide le linn an fheachtais toghcháin agus a caitheadh ag plé cúrsaí tithíochta, an costas maireachtála, srl. Buaileadh go dona Comhaontas Glas.  Ina theannta sin, rinne an Dr. Cara Augustenborg agus na hollúna Hannah Daly agus Mary Murphy anailís neamhspleách thar ceann Chairde na Cruinne agus an ChOBÁC ar pholasaithe aeráide Fhianna Fáil, Fine Gael agus Sinn Féin. Léirigh an cíoradh a rinneadar nach raibh beartais ná amchlár i bhforógraí na bpáirtithe sin a dheimhneodh go mbainfí amach fiú an lag-laghdú ar astaíocht charbóin atá socraithe de réir dlí a bhaint amach faoi 2030. Thug na saineolaithe ‘teip’ mar sin ar bheartais aeráide na bpáirtithe.Bhí sé dearbhaithe ag an nGníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil (GCC) gur sceith Éire 54 milliún tonna de gháis ceaptha teasa sa bhliain 2024.  Is ar éigean a bhí na hastaíochtaí ag titim.  Feirmeacha a sceith 38% den tonnáiste sin; as feithiclí a tháinig 22%; an earnáil fuinnimh a bhí freagrach as 13%; agus as téamh foirgneamh a tháinig an 10% eile. Is ionann 54 milliún tonna agus deich dtonna in aghaidh gach duine sa tír.

## 2024
Dar le gníomhaireacht monatóireachta an Aontais Eorpaigh, Copernicus, bhí 2024 ar an mbliain is teo a taifeadadh riamh.  Bhí teocht na cruinne i mbliana 1.6 céim Celsius níos airde ná an mheánteocht a bhí ann idir na blianta 1850-1900, díreach sular tosaíodh ag dó breoslaí iontaise ar bhonn tionsclaíoch. Bhí 2024 an chéad bhliain don teocht a bheith níos mó ná 1.5 céim os cionn mheánteocht na mblianta úd.

Bhí Dé Domhnaigh 21 Iúil 2024 ar an lá ba theo riamh ar fud an domhain ó cuireadh tús leis na taifid. Ar an meán, bhí an teocht dhá mhéadar os cionn dhromchla an domhain chomh hard le 17.09 céim Celsius, .01C níb airde ná an teocht ab airde roimhe sin sa bhliain 2023.

Ní amháin sin, ach gach mí idir Meitheamh 2023 - Lúnasa 2024 - ceithre mhí dhéag as a chéile - chuir Copernicus tuarascáil ar fáil ag rá go raibh gach mí ar an mí ba theo riamh ó cuireadh tús leis na taifid, i.e., bhí Márta 2024 ar an Márta ba theo riamh; bhí Aibreán 2024 ar an Aibreán ba theo riamh agus bhí Bealtaine 2024 ar an mBealtaine ba theo riamh agus mar sin de.

Is é an t-athrú aeráide is siocair le roinnt de na tubaistí móra daonna a bhí ag tarlú níos minice sna 2020idí, cuir i gcás, an lomscrios a rinne na maidhmeanna tuile a bhí in oirthear na Spáinne in 2024. 

Bhí  baint ag an bpatrún aimhrialta aimsire El Niño leis an scéal freisin. Cé gur feiniméan nádúrtha é El Niño a chothaíonn as féin ardú teochta, fearthainn throm agus triomach, creideann saineolaithe áirithe go bhfuil téamh leanúnach na cruinne ag cur lena fhíochmhaire.

## Tubaistí
* Ar an 6 Nollaig 2024, rinne stoirm Darragh dochar criticiúil don chalafort Caergybi – cruthúnas eile, má bhí cruthúnas eile ar bith ag teastáil, go bhfuil truailliú na haeráide ag bagairt go láidir ar Éirinn. Deir saineolaithe go mbeidh tuilleadh stoirmeacha tréana den chineál seo ann sa todhchaí is go léiríonn an dochar a rinneadh in Caergybi an phráinn a bhaineann le teacht ar réiteach ar fhadhb na haeráide.
* Bhuail tuilte an Stát Rio Grande do Sul i bhfíordheisceart na Brasaíle idir 29 Aibreán - tús na Bealtaine 2024, de thoradh titim throm báistí.

* Tuilte na Spáinne.  Bhí os cionn 220 duine maraithe de bharr maidhmeanna tuile in oirthear na Spáinne i mí Dheireadh Fómhair 2024.

## Ceapadh beartais
* Thug Parlaimint na hEorpa a beannacht don Dlí Athchóirithe Nádúir an Aontais Eorpaigh ar an 27 Feabhra 2024. (Caithfidh tíortha an Aontais Eorpaigh  plean a leagan amach faoin gcaoi a ndéanfar athchóiriú ar 20% de thalamh agus réimsí farraige an AE faoin mbliain 2030. Caithfidh siad na pleananna a leagan amach roimh 2027).

## Féach freisin

* Calafort Caergybi 
* Aimsir na bliana 2022, Aimsir na bliana 2023,  Aimsir na bliana 2025 

## Tagairtí

Catagóir:Aimsir na bliana 2024
Catagóir:Athrú aeráide