Cainteanna síochána idir an Rúis agus an Úcráin

Rinne an Rúis ionradh ar an Úcráin ar an 24 Feabhra 2022. Gan é ach mí ó thóg Donald Trump seilbh an athuair ar an Uachtaránacht, rinne sé iarracht tús a chur le cainteanna síochána i mí Feabhra 2025, gan an Úcráin, agus gan na comhghuaillithe.

Roimhe sin, ba é polasaí an Uachtaráin Biden, i dteannta tromlach ceannairí san Eoraip, nach raibh ar bun ag an Rúis ach santú mídhleathúil críocha ar chiumhais thoir na hEorpa.

[clé|mion|18 Fea 2025: ar chlé, toscaire na S-A Steve Witkoff, [Marco Rubio, & comhairleoir Mike Waltz;  ar dheis, Yuri Ushakov agus Sergei Lavrov]]

## Feabhra 2025
Ar an 12 Feabhra 2025, chuir Uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá Trump alltacht ar cheannairí na hEorpa  nuair a d’fhógair sé go raibh comhrá aige le hUachtarán na Rúise Vladimir Putin faoi chás na hÚcráine gan dul i dteagmháil leo. Tar éis 3 bliana cogaíochta, baineadh geit as an Úcráin agus a chomhghuaillithe nuair a d'fhógair Réimeas Trump 

* nach gceadófaí an Úcráin isteach i NATO,
* nach mbeadh aon ghabháil-siar ar theorainn na hÚcráine roimh 2014, agus
* nach mbeadh aon bhaint ag an Úcráin, ná na tíortha Eorpacha, leis na cainteanna síochána idir Meiriceá agus an Rúis.

**12 Feabhra sa Bhruiséil:** thug Pete Hegseth, Aire Cosanta na Stát Aontaithe, le fios go raibh SAM ag athdhíriú a aird ar an tSín.  Ar an 14 Feabhra, dúirt Leas Uachtarán Mheiriceá J.D. Vance ag Comhdháil Slándála München go raibh "sirriam nua sa bhaile" (agus é ag tagairt d’Uachtarán Mheiriceá). Mhaslaigh sé an daonlathas san Eoraip. Is mór a chuir Hegseth agus Vance Iarthar na hEorpa trí chéile.

**17 Feabhra:** reáchtáladh cruinniú éigeandála na hEorpa sa Phálás Elysées.

**18 Feabhra:** reáchtáladh cainteanna idir Meiriceá agus an Rúis san Araib Shádach. Ní bhfuair an Úcráin aon chuireadh go dtí na cainteanna faoin gcogadh. Chas Aire Gnóthaí Eachtracha na Rúise Sergei Lavrov agus Yuri Ushakov, iar-Ambasadóir de chuid na Rúise chun na Stát Aontaithe, le toscaireacht Mheiriceá, Marco Rubio, an Comhairleoir Náisiúnta Slándála Mheiriceá Mike Waltz, agus an Toscaire Speisialta Steve Witkoff.  Mhaígh Lavrov gurb amhlaidh go raibh an Eoraip ag iarraidh go leanfadh an cogadh ar aghaidh agus dúirt sé go raibh sé ag dul de a thuiscint cén cúram a bheadh acu ag bord na hidirbheartaíochta.
[mion|17 Feabhra 2025: cruinniú éigeandála na hEorpa sa [Pálás Elysées|Phálás Elysées]]
Dúirt Uachtarán na hÚcráine Volodymyr Zelensky nach mbeadh aon ghlacadh le haon socrú faoin Úcráin a dhéanfadh an Rúis agus Stáit Aontaithe Mheiriceá eatarthu féin. Thug sé cuireadh  do Thoscaire Trump chun na hÚcráine Keith Kellogg a theacht in éineacht leis ar cuairt ar na saighdiúirí i líne thosaigh an chogaidh.

**19 Feabhra:** chuir Trump an milleán faoin gcogadh ar an Úcráin agus bhí neamhshuim déanta ag Trump de chlamhsán Uachtarán na hÚcráine Zelensky.  D'fhreagair Zelensky agus dúirt sé go raibh Trump faoi gheasa ag mífhaisnéis. D'aisfhreagair Trump agus dúirt seisean gur "deachtóir" ab ea Zelensky mar nár ghair sé olltoghchán san Úcráin in 2024 (le linn an chogaidh, rud a bhí dodhéanta).  

An lá dár gcionn, dúirt Rialtas na Rúise gur n-aontaigh siad go hiomlán le Rialtas na Stát Aontaithe i dtaca leis an gcogadh san Úcráin. Bhí an Rúis sásta go raibh an tUachtarán Donald Trump níos báúla leo ná mar a bhí an té a bhí sa Teach Bán roimhe, Joe Biden.

**24 Feabhra:** ghlac Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe le 2 rún (a bhí ag sárú a chéile) faoin gcogadh san Úcráin, ceann dréachtaithe ag Stáit Aontaithe Mheiriceá agus ceann dréachtaithe ag an Úcráin í féin.  Glacadh le 93 vóta in aghaidh 18, agus 65 tír ag staonadh, le rún na hÚcráine - a raibh tacaíocht aige ó Chumhachtaí na hEorpa - ag cáineadh an athuair ionradh na Rúise agus ag éileamh go dtarraingeodh an Rúis siar ó chríocha na hÚcráine. Ansin glacadh le ceann eile molta ag na S-A.

**25 Feabhra:** ghlac an Chomhairle Slándála le rún neodrach, rún na Stát Aontaithe, agus na tíortha sa nEoraip ag staonadh.
mion|Zelensky agus Trump ar an 28 Feabhra 2025:   bhí cruinniú teasaí go maith acu
Ar an lá céanna, dúirt Zelensky freisin go raibh an Úcráin fós ag iarraidh dul i bpáirt le hEagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh, é sin nó socrú cosúil leis a dhéanamh le tíortha an Iarthair. Sa fhreagra a thug Trump air sin, áfach, dúirt sé gurbh fhearr do Zelensky dearmad a dhéanamh ar a leithéid de shocrú. Go deimhin, mhaígh Trump gur dhóichí gurbh é mian sin na hÚcráine ba chionsiocair leis an ionradh a rinne an Rúis ar an tír in 2022.

**28 Feabhra:** chuaigh Zelensky go dtí Washington DC lena ainm a chur le "comhaontú an-mhór".  Ag trácht a bhí Trump ar chomhaontú i dtaca le mianraí luachmhara atá le fáil san Úcráin agus a bhfuil Meiriceánaigh á santú. Mhaígh Trump gur caoi a bhí sa chomhaontú do na Meiriceánaigh "lena gcuid airgid a fháil ar ais" as an tacaíocht mhíleata a bhí tugtha acu don Úcráin le trí bliana.   Rinne Trump beag is fiú den mhaslú a rinne sé ar Zelensky ar an 19 Feabhra ("Ní chreidim gur thug mé le fios gur deachtóir a bhí ann" agus "Tá go leor measa agam air", a dúirt Trump). Dúirt Zelensky nach raibh aon ghealltanais sa chomhaontú fós maidir le slándáil na hÚcráine, ach mhaígh Trump ina dhiaidh sin go raibh slándáil na tíre geallta ag an bhfáil a bheadh ag Meiriceánaigh ar na mianraí.  Níos déanaí,  bhí Trump agus Zelensky ag béicíl ar a chéile sa Teach Bán.
[mion|an tUachtarán [Emmanuel Macron agus Príomh-aire na Breataine Keir Starmer]]

## Márta 2025
**2 Márta:** d'fhógair an tUachtarán Emmanuel Macron agus Príomh-aire na Breataine Keir Starmer tar éis an chruinniú mullaigh go mbeadh "na comhghuaillithe" ag réiteach plean síochána le cur faoi bhráid na Meiriceánach. D'fhógair siad chomh maith  go raibh siad faoi réir saighdiúirí na Fraince agus saighdiúirí na Breataine a sheoladh go dtí an Úcráin le pé soc-comhraic a aimsítear a dhaingniú. Dúirt Macron go raibh an Fhrainc agus an Bhreatain ag obair ar mholadh le "breac-shíocháin míosa a réiteach ar muir, san aer agus ó thaobh an ghréasáin fuinnimh."

**3 Márta:** dúirt an tUachtarán Macron agus príomh-aire na Breataine Keir Starmer go raibh plean síochána don Úcráin aontaithe ag ceannairí na hEorpa, plean a chuirfí faoi bhráid Stáit Aontaithe Mheiriceá.  D'fhógair siad go raibh siad faoi réir saighdiúrí na Fraince agus saighdiúirí na Breataine a sheoladh go dtí an Úcráin le pé soc-comhraic a aimsítear a dhaingniú.

**3/4 Márta**: chuir na Stáit Aontaithe stop  leis an gcúnamh míleata don Úcráin, chun brú a chur ar an Úcráin dul i mbun cainteanna síochána leis an Rúis.

Ar an lá céanna, dúirt Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh, Ursula von der Leyen go raibh an Eoraip i  agus go raibh plean ann chun suas le 800 billiún euro a chaitheamh (ar feadh cúpla bliain) ar chúrsaí cosanta.

**7 Márta**: ag Comhdháil Nuachta ag an Teach Bán, dúirt Trump go raibh muinín aige i Vladimir Putin, go gcreideann sé é, agus go raibh sé  a bheith ag obair leis an Rúis ná leis an Úcráin, maidir le cainteanna síochána. Ina theannta sin, mhaígh  Trump gur thuig sé cén fáth gur ionsaigh fórsaí Putin cathair Odesa ar an 7 Márta (bhuail ionsaí dróin agus diúracán ón Rúis, infreastruchtúr gáis agus fuinnimh in Odesa). Ach in ainneoin sin, bhagair Trump go ngearrfaí smachtbhannaí ollmhóra ar an Rúis.
[mion|I rith mhí an Mhárta 2025, bhí an Rúis ag iarraidh an lámh in uachtar a fháil san [Oblast Kursk. críocha a chaill an Rúis i mí Lúnasa 2024]]
**11 Márta:** dúirt na S-A go raibh siad ag cur trealamh agus faisnéis mhíleata ar fáil don Úcráin an athuair.

**13 Márta:** ag moilleadóireacht i dtaca leis an socrú chun am a ghoid, bhí sé tugtha le fios ag  Putin go raibh sé i bhfabhar sos cogaidh a chur i bhfeidhm  "a fhad is a rachfar i ngleic le bunúdar na coimhlinte". Dúirt Putin nár mhór tuilleadh plé a dhéanamh ar na coinníollacha a bhainfeadh leis.

**14 Márta**: thug tíortha an G7 d'Uachtarán na Rúise foláireamh go ngearrfadh siad tuilleadh smachtbhannaí ar an tír sin mura nglacfadh sé le sos comhraic.

**24 Márta:** bhí feidhmeannaigh de chuid na Rúise agus de chuid Mheiriceá i mbun comhráití  i Riyadh san Araib Shádach. Dúirt Rialtas na Rúise go raibh  "comhthuiscint" idir é féin agus Rialtas na Stát Aontaithe faoin slí is fearr tabhairt faoi dheireadh a chur leis an gcogaíocht.

**25 Márta:** fógraíodh sos comhraic sealadach ar an Muir Dhubh.

## Aibreán 2025
**30 Aibreán**: théis 3 mhí d'aighneas agus achrann, shínigh an Úcráin agus Stáit Aontaithe Mheiriceá conradh, a thabharfainn fabhar agus tosaíocht ar stór mianraí na hÚcráine do Mheiriceá,  ar mhaithe le "ciste infheistíochta" leis an Úcráin a atógáil.

## Bealtaine 2025
Bhí socrú déanta i gCív idir ceannairí Eorpacha agus Rialtas na hÚcráine i dtaca le sos comhraic 30 lá a chur i bhfeidhm sa tír. Bhagair Trump go gcuirfidh sé breis smachtbhannaí ar an Rúis mura dtoileann sí glacadh leis an sos comhraic seo.

## Meitheamh 2025
Reáchtáladh an dara babhta de chainteanna síochána sa Tuirc ag a raibh oifigigh ón Rúis agus ón Úcráin i láthair. Breis is uair a chloig a mhair comhráití i gcathair Istanbul. Bhí an dá thír ag iarraidh teacht ar chomhréiteach maidir le malartú na bpríosúnach.  Dúirt Uachtarán na Tuirce, Tayyip Erdogan, go raibh sé mar aidhm aige Uachtaráin na hÚcráine agus an Rúise a thabhairt le chéile féachaint le socrú síochána a fháil idir an dá thír.

## Iúil 2025
Bhagair Donald Trump, aon uair amháin eile, taraifí thar cuimse a ghearradh ar an Rúis.  Bhí sé thar a bheith míshásta leis an neamshuim a dúirt sé a bhí na Rúisigh a dhéanamh dá chuid iarrachtaí tathant orthu sos comhraic a chur i bhfeidhm. Gheall Trump tuilleadh trealaimh mhíleata a sheachadadh chun na hÚcráine le súil malairt polasaí a sháirsingiú ar Putin, mar a dúirt sé. Dúirt sé freisin go raibh sé ag cuimhneamh ar tharaifí breise a ghearradh ar an Rúis – suas le 500% – agus ar thíortha a cheannaíonn táirgí ón Rúis, ola agus gás ina measc, mura gcomhoibreodh Putin leis.

## Samhain 2025
Ar an 19 Samhain, d'éiligh Trump géilleadh láithreach na hÚcráine. De réir plean na Rúise agus na Stát Aontaithe, 

* ghéillfeadh an Úcráin gach orlach de réigiún Donbas in oirthear na tíre don Rúis agus laghdófaí faoina leath an líon saighdiúirí atá in Arm na hÚcráine – é sin mar mhalairt ar ghealltanais faoi shlándáil na hÚcráine.  
* Síneodh an Rúis, an Úcráin agus an tAontas Eorpach conradh neamhionsaithe; nach gcuirfí chun na hÚcráine aon saighdiúirí ó Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh; agus nach gcuirfí le líon na mballstát san eagraíocht sin.
* Chuirfí deireadh de réir a chéile leis na smachtbhannaí idirnáisiúnta atá curtha ar an Rúis ó rinne an tír sin ionradh ar an Úcráin i dtús 2022. Thabharfaí cuireadh don Rúis a bheith rannpháirteach an athuair i bhfóram thíortha an G8 agus dhéanfadh na Stáit Aontaithe raon leathan socruithe eacnamaíochta leis an Rúis maidir le fuinneamh, acmhainní nádúrtha, infreastruchtúr, intleacht shaorga, ionaid bhunachar sonraí agus mianraí tearcithreacha i réigiún an Artaigh.

Bhí tíortha na hEorpa ag cur i gcoinne plean na Rúise agus na Stát Aontaithe. 

## Féach freisin

* Ionradh na Rúise ar an Úcráin
* Dara téarma Donald Trump

## Tagairtí

Catagóir:Ionradh na Rúise ar an Úcráin
Catagóir:Síocháin
Catagóir:Dara téarma Donald Trump