Buccinidae

Is fine tacsanomaíoch an-mhór agus éagsúil iad na **Buccinidae** de sheilidí móra mara, ar a dtugtar go minic **cuachmaí** nó **gúgáin**.

Áirítear san fhine níos mó ná 1500 speiceas.

## Gnáthóg
Faightear na fíor-chuachmaí ar fud an domhain i ngach farraige, ó na haigéin thrópaiceacha go dtí farraigí fuara an Aigéin Artaigh agus an Aigéin Theas. Faightear iad ó na criosanna idirthaoideacha go dtí na limistéir bhatapeiligeacha. Is fearr leis an gcuid is mó bun soladach, ach tá roinnt ina gcónaí i substráití gainmheacha.

## Cur síos
mion| ''Penion ormesi'', a bailíodh ó Golden Bay sa Nua-Shéalainn.
Ta sliogáin na speiceas san fhine seo measartha go mór i méid, cónúil go fhearsaidchruthach i gcruth. Is minic go mbíonn uamanna domhain sa bhlaosc. Bíonn dromchla na blaoisce mín go ginearálta, uaireanta le dealbhóireacht bhíseach agus/nó aiseach. Tá tiús na blaoisce níos suntasaí i speicis  thrópaiceacha  an uisce thanaí, agus is gnách go mbíonn sliogán na speiceas a chónaíonn in uiscí measartha agus níos fuaire tanaí nó measartha tanaí. Is mó nó níos lú gualainn bharr na rothóg. Uaireanta léiríonn easnacha gathacha  na blaoisce cnapáin ghualainne. Tá an oscailt mór le canáil shiofónach dea-shainithe. Uaireanta úsáidtear imeall na hoscaile chun sliogán na ndébhlaosch a oscailt. Druidtear an oscailt ag chlúidín (Laidin:*operculum*) adharcach.

Tá an corp bog fadaithe agus bíseach. Tá dhá bhraiteog chónúil, brúite síos ag an cloigeann a iompraíonn na súile ar mhaothán nó starraic ag a mbun. Sa bhéal, tá próboscas fada, sorcóireach, fáinneach agus teanga bheag. Cruthaíonn an maintlín liopa tanaí os cionn an chuais bhrainciaigh. Ar thaobh na láimhe clé, tá canáil fhada oscailte aige, a thagann chun cinn le eang nó eitre sa bhlaosc. Tá an dá gheolbhach fadaithe, éagothrom agus i socrú cosúil le cíor. De ghnáth, bíonn an chos mhór leathan.

Is feoiliteoirí agus scroblachóirí iad na fíor-chuachmaí. Itheann siad ar bhreallaigh, scroblálann siad splíonach, agus uaireanta fiú ar dhríodar. Tá boladh an-fhorbartha acu; is féidir leo comharthaí ceimiceacha a bhrath óna gcreach ó achar fada lena n-osphradia. Is féidir le go leor cuachmaí tolladh trí bhlaoscanna na ndébhlaoscach, agus mar gheall air seo déanann roinnt speiceas dochar mór i bhfeirmeacha oisrí. Is féidir le fíor-chuachmaí ionsaí a dhéanamh fiú ar iasc a ghabhtar i líontán trína gcuid próboscas a shíneadh go dhá oiread fad a gcorp féin.

Leagann an chuachma bhaineann capsúil uibheacha spúinseach leis na céadta uibheacha. Cruthaíonn siad seo dornáin chruinne nó cairn thúr-chruthacha. Ní thagann ach thart ar 10%  larbhaí as na huibheacha seo. Ansin, itheann na larbhaí an chuid eile de na huibheacha nach bhfuil  tagtha amach fós.

Is mór ag na saineolaithe feoil na cuachma tuaisceartaí coitinne, *Buccinum undatum*, mar mhír bia, ach tá laghdú éigin ag teacht ar an méid a iteara faoi láthair.

Is minic a úsáideann an fhaocha gliomaigh sliogán folamh na cuachma chun a bhaile a dhéanamh.

## Tacsanomaíocht
Caitheadh leis an fhine Busyconidae ar feadh tamaill mar fhofhine de na Buccinidae ar a dtugtar Busyconinae .

Áiríodh na géinis *Antillophos*, *Engoniophos*, *Phos*, *Nassaria*, *Tomlinia*, *Anentome* agus laistigh den fhine Buccinidae, ach bogadh go Nassariidae iad sa bhliain 2016. 

Tá an fhine comhdhéanta de níos mó ná 150 géineas, a bhfuil 31 ina n-iontaisí:

*Géineas *[[Aeneator]]* Finlay, 1926
*Géineas *[[Afer (genre)|Afer]]* Conrad, 1858
*Géineas *[[Afrocominella]]* Iredale, 1918
*Géineas *[[Aidemofusus]]* Kosyan & Kantor, 2013
*Géineas *[[Americominella]]* Klappenbach & Ureta, 1972
*Géineas *[[Ancistrolepis]]* Dall, 1895
*Géineas *[[Anomacme]]* Strebel, 1905
*Géineas *[[Anomalisipho]]* Dautzenberg & H. Fischer, 1912
*Géineas *[[Antarctodomus]]* Dell, 1972
*Géineas *[[Antarctoneptunea]]* Dell, 1972
*Géineas *[[Antistreptus]]* Dall, 1918
*Géineas *[[Argeneuthria]]* Pastorino, 2016
*Géineas † *[[Atkinsonella]]*  Finlay, 1930  
*Géineas *[[Aulacofusus]]* Dall, 1918
*Géineas † *[[Austrocominella]]* Ihering, 1907 
*Géineas *[[Austrofusus]]* Kobelt, 1879
*Géineas *[[Bathyancistrolepis]]* Habe & Ito, 1968
*Géineas *[[Bathybuccinum]]* Golikov & Sirenko, 1989
*Géineas *[[Bathydomus]]* Thiele, 1912
*Géineas *[[Bayerius]]* Olsson, 1971
*Géineas † *[[Belophos]]* Cossmann, 1901 
*Géineas *[[Beringius]]* Dall, 1887
*Géineas † *[[Brachysycon]]*  Petuch, 1994 
*Géineas *[[Buccinulum]]* Deshayes, 1830
*Géineas *[[Buccinum]]* Linnaeus, 1758
*Géineas *[[Buccipagoda]]* Ponder, 2010
*Géineas *[[Burnupena]]* Iredale, 1918
*Géineas *[[Busycoarctum]]* Hollister, 1958
*Géineas *[[Busycon]]* Röding, 1798
*Géineas *[[Busycotypus]]* Wenz, 1943
*Géineas *[[Calagrassor]]* Kantor, Puillandre, Fraussen, Fedosov & Bouchet, 2013
*Géineas *[[Calliloncha]]* Lus, 1978
*Géineas *[[Cavineptunea]]* Powell, 1951
*Géineas *[[Chauvetia]]* Monterosato, 1884
*Géineas *[[Chickcharnea]]* Petuch, 2002
*Géineas *[[Chlanidota]]* Martens, 1878
*Géineas *[[Chlanidotella]]* Thiele, 1929
*Géineas *[[Chlanificula]]* Powell, 1958
*Géineas *[[Clinopegma]]* Grant & Gale, 1931
*Géineas *[[Colus (gastropoda)|Colus]]* Röding, 1798
*Géineas *[[Cominella]]* Gray, 1850
*Géineas † *[[Coptochetus]]* Cossmann, 1889 
*Géineas *[[Corneobuccinum]]* Golikov & Gulbin, 1977
*Géineas † *[[Cyrtochetus]]*  Cossmann, 1901  
*Géineas † *[[Coronafulgur]]*  Petuch, 2004 
*Géineas *[[Drepanodontus]]* Harasewych & Kantor, 2004
*Géineas *[[Eclectofusus]]* Fraussen & Stahlschmidt, 2013
*Géineas † *[[Egotistica]]* Marwick, 1934 
*Géineas *[[Enigmaticolus]]* Fraussen, 2008
*Géineas *[[Eosipho]]* Thiele, 1929
*Géineas † *[[Eosiphonalia]]*  Ruth, 1942  
*Géineas † *[[Euryochetus]]* Cossmann, 1896 
*Géineas *[[Euthrenopsis]]* Powell, 1929
*Géineas *[[Euthria]]* Gray, 1850
*Géineas *[[Euthriostoma]]* Marche-Marchad & Brébion, 1977
*Géineas *[[Falsimacme]]* Pastorino, 2016
*Géineas *[[Falsimohnia]]* Powell, 1951
*Géineas *[[Falsitromina]]* Dell, 1990
*Géineas *[[Fascinus (gastropoda)|Fascinus]]* Hedley, 1903
*Géineas *[[Fax (genre)|Fax]]* Iredale, 1925
*Géineas *[[Fulguropsis]]*  Marks, 1950
*Géineas *[[Fusinella]]* Thiele, 1917
*Géineas *[[Fusipagoda]]* Habe & Ito, 1965
*Géineas *[[Gaillea]]* Kantor, Puillandre, Fraussen, Fedosov & Bouchet, 2013
*Géineas *[[Germonea]]* Harasewych & Kantor, 2004
*Géineas *[[Glypteuthria]]* Strebel, 1905
*Géineas *[[Godfreyena]]* Iredale, 1934
*Géineas *[[Habevolutopsius]]* Kantor, 1983
*Géineas *[[Helicofusus]]* Dall, 1916
*Géineas *[[Iosepha]]* Tenison-Woods, 1879
*Géineas *[[Janiopsis]]* Rovereto, 1899
*Géineas *[[Japelion]]* Dall, 1916
*Géineas *[[Japeuthria]]* Iredale, 1918
*Géineas *[[Jerrybuccinum]]* Kantor & Pastorino, 2009
*Géineas *[[Kelletia]]* Bayle, 1884
*Géineas † *[[Kergipenion]]* Fletcher, 1938 
*Géineas *[[Kryptos (genre)|Kryptos]]* Dautzenberg & H. Fischer, 1896
*Géineas † *[[Laevisycon]]*  Petuch, R.F. Myers & Berschauer, 2015 
*Géineas *[[Latisipho]]* Dall, 1916
*Géineas *[[Lindafulgur]]*  Petuch, 2004
*Géineas *[[Liomesus]]* Stimpson, 1865
*Géineas *[[Lirabuccinum]]* Vermeij, 1991
*Géineas *[[Loochooia]]* MacNeil, 1961
*Géineas *[[Lusitromina]]* Harasewych & Kantor, 2004
*Géineas *[[Lussivolutopsius]]* Kantor, 1983
*Géineas † *[[Lyrofusus]]* de Gregorio, 1880 
*Géineas *[[Manaria (genre)|Manaria]]* E. A. Smith, 1906
*Géineas *[[Meteuthria]]* Thiele, 1912
*Géineas *[[Micrologus (gastropoda)|Micrologus]]* Fraussen & Rosado, 2011
*Géineas *[[Mohnia]]* Friele, 1879
*Géineas *[[Muffinbuccinum]]* Harasewych & Kantor, 2004
*Géineas † *[[Nassicola]]* Finlay, 1924 
*Géineas *[[Neancistrolepis]]* Habe & Sato, 1973
*Géineas *[[Neobuccinum]]* E. A. Smith, 1879
*Géineas *[[Neptunea]]* Röding, 1798
*Géineas *[[Nicema]]* Woodring, 1964
*Géineas † *[[Odontobasis]]*  Meek, 1876  
*Géineas *[[Ornatoconcha]]* Lus, 1987
*Géineas † *[[Ornopsis]]*  Wade, 1916  
*Géineas *[[Ovulatibuccinum]]* Golikov & Sirenko, 1989
*Géineas † *[[Pangoa]]* Marwick, 1931 
*Géineas *[[Parabuccinum]]* Harasewych, Kantor & Linse, 2000
*Géineas † *[[Paracominia]]* Powell & Bartrum, 1929 
*Géineas *[[Parancistrolepis]]* Azuma, 1965
*Géineas *[[Pareuthria]]* Strebel, 1905
*Géineas *[[Parficulina]]* Powell, 1958
*Géineas † *[[Parvisipho]]* Cossmann, 1889 
*Géineas *[[Penion]]* P. Fischer, 1884
*Géineas *[[Phaenomenella]]* Fraussen, 2006
*Géineas *[[Plicibuccinum]]* Golikov & Gulbin, 1977
*Géineas *[[Plicifusus]]* Dall, 1902
*Géineas † *[[Pomahakia]]* Finlay, 1927 
*Géineas *[[Preangeria]]* K. Martin, 1921
*Géineas *[[Probuccinum]]* Thiele, 1912
*Géineas *[[Proneptunea]]* Thiele, 1912
*Géineas *[[Prosipho]]* Thiele, 1912
*Géineas † *[[Pseudofax]]* Finlay & Marwick, 1937 
*Géineas *[[Pseudoliomesus]]* Habe & Sato, 1973
*Géineas *[[Pseudoneptunea]]* Kobelt, 1882
*Géineas *[[Ptychosalpinx]]* Gill, 1867
*Géineas † *[[Pyruella]]*  Petuch, 1982 
*Géineas *[[Pyrulofusus]]* Mörch, 1869
*Géineas *[[Retifusus]]* Dall, 1916
*Géineas *[[Retimohnia]]* McLean, 1995
*Géineas *[[Savatieria]]* Rochebrune & Mabille, 1885
*Géineas † *[[Searlesia (mollusque)|Searlesia]]* Harmer, 1914 
*Géineas *[[Serratifusus]]* Darragh, 1969
*Géineas *[[Sinistrofulgur]]*  Hollister, 1958
*Géineas *[[Siphonalia]]* A. Adams, 1863
*Géineas *[[Spikebuccinum]]* Harasewych & Kantor, 2004
*Géineas † *[[Spinifulgur]]*  Petuch, 1994 
*Géineas *[[Strebela]]* Kantor & Harasewych, 2013
*Géineas † *[[Suessionia]]*  Cossmann, 1889  
*Géineas *[[Sulcosinus]]* Dall, 1895
*Géineas † *[[Sycofulgur]]*  Marks, 1950 
*Géineas † *[[Sycopsis]]*  Conrad, 1867 
*Géineas *[[Tacita (gastropoda)|Tacita]]* Lus, 1971
*Géineas *[[Tasmeuthria]]* Iredale, 1925
*Géineas *[[Thalassoplanes]]* Dall, 1908
*Géineas *[[Thermosipho]]* Kantor, Puillandre, Fraussen, Fedosov & Bouchet, 2013
*Géineas *[[Thysanobuccinum]]* Golikov & Gulbin in Golikov, 1980
*Géineas † *[[Tortisipho]]*  Cossmann, 1889  
*Géineas *[[Troschelia]]* Mörch, 1876
*Géineas *[[Truncaria]]* A. Adams & Reeve, 1850
*Géineas † *[[Turrifulgur]]*  Petuch, 1988 
*Géineas *[[Turrisipho]]* Dautzenberg & H. Fischer, 1912
*Géineas *[[Turrivolutopsius]]* Tiba & Kosuge, 1979
*Géineas *[[Volutharpa]]* P. Fischer, 1856
*Géineas *[[Volutopsion]]* Habe & Ito, 1965
*Géineas *[[Volutopsius]]* Mörch, 1857
*Géineas † *[[Wrigleya]]*  Glibert, 1963  
*Géineas † *[[Zelandiella]]* Finlay, 1926 


Íomhá:Beringius turtoni 001.jpg|*[[Beringius turtoni]]*
Íomhá:Buccinulum vittatum vittatum (underside).JPG|*[[Buccinulum vittatum]]*
Íomhá:Buccinum undatum from England.jpg|*[[Buccinum undatum]]*
Íomhá:Burnupena pubescens 002.jpg|*[[Burnupena pubescens]]*
Íomhá:Busycon contrarium 01.JPG|*[[Busycon contrarium]]*
Íomhá:Busycotypus canaliculatus Shell on Black.jpg|*[[Busycotypus canaliculatus]]*
Íomhá:Colus islandicus 001.jpg|*[[Colus islandicus]]*
Íomhá:Cominella adspersa 01.JPG|*[[Cominella adspersa]]*
Íomhá:Eosipho poppei 002.jpg|*[[Eosipho poppei]]*
Íomhá:Euthria cornea 01.JPG|*[[Euthria cornea]]*
Íomhá:Fulguropsis radula 01.JPG|*[[Fulguropsis radula]]* (fossile)
Íomhá:Iso-nina 01.jpg|*[[Japeuthria ferrea]]*
Íomhá:Kelletia kelletii.jpg|*[[Kelletia kelletii]]*
Íomhá:Latisipho jordani 001.jpg|*[[Latisipho jordani]]*
Íomhá:Manaria fusiformis 001.jpg|*[[Manaria fusiformis]]*
Íomhá:Naturalis Biodiversity Center - ZMA.MOLL.225205.2 - Neptunea antiqua (Linnaeus, 1758) - Buccinidae - Mollusc shell.jpeg|*[[Neptunea antiqua]]*
Íomhá:Neptunea despecta 001.jpg|*[[Neptunea despecta]]*
Íomhá:Naturalis Biodiversity Center - ZMA.MOLL.176589 - Neptunea heros Gray, 1850 - Buccinidae - Mollusc shell.jpeg|*[[Neptunea heros]]*
Íomhá:Penion cuvieranus cuvieranus.JPG|*[[Penion cuvieranus]]*
Íomhá:Sinistrofulgur perversum 01.jpg|*[[Sinistrofulgur perversum]]*
Íomhá:Siphonalia trochulus trochulus 01.JPG|*[[Siphonalia trochulus]]*
Íomhá:Volutharpa perryi 01.JPG|*[[Volutharpa perryi]]*
Íomhá:Clivipollia pulchra 01.JPG|Des *Clivipollia pulchra*, des *Clivipollia*, des *Buccinidae*.
Íomhá:Anentome helena 01.JPG|Des *Anentome helena*, autrement appelés **', des ''Clea'', des ''Buccinidae''.  
</gallery>
== Léamh breise ==
* Hayashi S. (2005). "The molecular phylogeny of the Buccinidae (Caenogastropoda: Neogastropoda) as inferred from the complete mitochondrial 16S rRNA gene sequences of selected representatives". ''Molluscan Research'' **25*'(2): 85-98. [http://www.mapress.com/mr/content/v25/2005f/n2p098.htm abstract] [http://www.mapress.com/mr/content/v25/2005f/n2p098.pdf PDF]
* [http://seashellsofnsw.org.au/Buccininae/Pages/Buccinidae_intro.htm The Seashells of New South Wales : Buccinidae]
* [[Arthur William Baden Powell|Powell A. W. B.]], *New Zealand Mollusca*, [[HarperCollins|William Collins Publishers Ltd]], Auckland, New Zealand 1979 
* Glen Pownall, *New Zealand Shells and Shellfish'', Seven Seas Publishing Pty Ltd, Wellington, New Zealand 1979 
* Checklist of Mollusca
* OBIS
*  Obis Indo-Pacific Molluscan Database : Buccinidae 
* Worldwide Malacological Catalog : Buccinidae
*

## Tagairtí


Catagóir:Tacsóin ainmnithe ag Constantine Samuel Rafinesque