12 Lúnasa

Is é an **12 Lúnasa** an 224ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 225ú lá i mbliain bhisigh. Tá 141 lá fágtha sa bhliain.

## Féilte
* Náisiúin Aontaithe - *Lá Idirnáisiúnta na hÓige*

## Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1762 — Seoirse IV, rí na Ríochta Aontaithe (b. 1830)
* 1846 — Ludwig Christian Stern, leabharlannaí agus seandálaí Gearmánach (b. 1911)
* 1865 — Patrick McGoldrick, polaiteoir Éireannach (b. 1939)
* 1866 — Jacinto Benavente, scríbhneoir Spáinneach (b. 1954)
* 1887 — Erwin Schrödinger, fisiceoir ón Ostair (b. 1961)
* 1911 — Cantinflas, aisteoir Meicsiceach (b. 1993)
* 1916 — Joseph McLoughlin, polaiteoir Éireannach (b. 1991)
* 1935 — John Cazale, aisteoir Meiriceánach (b. 1978)
* 1936 — Gabriel Matzneff, scríbhneoir Francach
* 1950 — Medbh McGuckian, file Éireannach
* 1954 — François Hollande, 24ú Uachtarán na Fraince
* 1965 — Peter Krause, aisteoir Meiriceánach
* 1970 — Alan Brown, polaiteoir Albanach
* 1971 — Pete Sampras, Iar-imreoir leadóige
* 1972 — Dimitri Reinderman, imreoir fichille Ísiltíreach
* 1974 — Richard Reid, sceimhlitheoir Sasanach
* 1975 — Casey Affleck, aisteoir Meiriceánach 
* 1988 — Tyson Fury, Dornálaí Sasanach
* 1989 — Mariana Duque, imreoir leadóige Colómach
* 1992 — Odhrán Mac Niallais, imreoir peil Ghaelach
* 1998 — Stefanos Tsitsipas, imreoir leadóige Gréagach

## Daoine a fuair bás ar an lá seo
* 1484 — Pápa Sixtus IV (r. 1414)
* 1689 — Pápa Innocentius XI (r. 1611)
* 1822 — Robert Stewart, Bíocunta an Chaisleáin Riabhaigh, polaiteoir Briotanach (r. 1769)
* 1848 — George Stephenson, innealtóir Sasanach (r. 1781)
* 1861 — Eliphalet Remington, dearthóir arm tine Meiriceánach (r. 1793)
* 1901 — Nils Adolf Eric Nordenskjöld, loingseoir Fionlannach (r. 1832)
* 1914 — Seán Pilib Ó Maolchalann, innealtóir Éireannach (r. 1840)
* 1918 — Nioclás II, Sár deireanach na Rúise (r. 1868)
* 1922 — Art Ó Gríofa, 50, bunaitheoir Sinn Féin (r. 1871)
* 1955 — Thomas Mann, scríbhneoir Gearmánach (r. 1875)
* 1964 — Ian Fleming, iriseoir agus údar (r. 1908)
* 1966 — Mike McTigue, dornálaí Meiriceánach (r. 1892)
* 1970 — Joseph Blowick, polaiteoir Éireannach (r. 1903)
* 1973 — Karl Ziegler, ceimiceoir Gearmánach (r. 1898)
* 1974 — Liam Ó Briain, saineolaí Gaeilge agus gníomhaí Éireannach (r. 1888)
* 1979 — Ernst Boris Chain, eolaí Gearmánach (r. 1906)
* 1982 — Henry Fonda, aisteoir Meiriceánach (r. 1905)
* 1984 — Christine Hargreaves, ban-aisteoir Sasanach (r. 1939)
* 1989 — William Bradford Shockley, fisiceoir Sasanach (r. 1910)
* 2000 — Loretta Young, ban-aisteoir Meiriceánach (r. 1913)
* 2006 — Seán Ó Siadhail, scríbhneoir Éireannach (r. 1950)
* 2007 — Ralph Asher Alpher, fisiceoir Meiriceánach (r. 1921)
* 2009 — Les Paul,  Ceoltóir, ceapadóir agus ceannródaí giotáir  (r. 1915)
* 2019 — Seán Ó Cofaigh, iománaí Éireannach (r.  1918)

## Tarluithe eile
* 1492 - Tháinig Críostóir Colambas ar Na hOileáin Chanáracha ar a chéád aistear go dtí an Domhan Nua
* 1851 - Fuair Isaac Singer a phaitinn don inneall fuála
* 1898 - Aistríodh an ceannas Haváíoch chuig na Stát Aontaithe
* 1908 - D'eisigh Henry Ford an chéad *[[Model T]]*
* 1914 - An Chéad Chogadh Domhanda: d'fhógair An Ríocht Aontaithe cogadh ar An Ostair-Ungáir
* 1964 - Bhí cosc ar an Afraic Theas ar na Cluichí Oilimpeacha mar polasaithe ciníocha sa tír
* 1969 - Cath Thaobh an Bhogaigh: D'úsáid an CRU deorghás don chéad uair riamh chun dul i ngleic le círéibacha i nDoire
* 1981 - Eisíodh ríomhaire pearsanta de chuid IBM
* 1985 - Maraíodh na céadta daoine i dtimpiste eitleáin a tharla sna sléibhte iargúlta suite 70 míle amach ó Tóiceo na Seapáine
* 2018 - Tharla slógadh faisisteach i gCharlottesville, Virginia. Maraíodh tríur agus gortaíodh 50 daoine.

0812
Lúnasa, 12