Robert Recorde

Ba dhochtúir agus matamaiticeoir Angla-Breatnach é **Robert Recorde** (c.  1512 – 1558). Cheap sé an tsín chothroime (=) agus chuir sé an comhartha suimithe (+) a bhí ann roimhe seo isteach do chainteoirí Béarla sa bhliain 1557.

## Beathaisnéis
Rugadh Robert Recorde timpeall na bliana 1512, agus ba é an dara mac agus an ceann deireanach é ag Thomas agus Rose Recorde  as  *[[Dinbych-y-pysgod]]*, Sir Benfro, sa Bhreatain Bheag . 

Chuaigh Recorde isteach in Ollscoil Oxford thart ar 1525, agus toghadh é ina Chomhalta de Choláiste na Marbh Uile (Laidin: Collegium Omnium Animarum Fidelium Defunctorum de Oxonia) ansin é sa bhliain 1531 . Tar éis dó an leigheas a ghlacadh mar ghairm, chuaigh sé go dtí Ollscoil Cambridge chun an chéim MD a dhéanamh i 1545. D’fhill sé ina dhiaidh sin ar Oxford, áit ar mhúin sé an mhatamaitic go poiblí, mar a bhí déanta aige sula ndeachaigh sé go Cambridge. Cheap sé an an tsín chothroime. Dealraíonn sé go ndeachaigh sé go Londain ina dhiaidh sin, agus gur ghníomhaigh sé mar dhochtúir don Rí Éadbhard VI agus don Bhanríon Muire, dá bhfuil cuid dá leabhair tiomnaithe dóibh. Bhí sé ina Ard-reachtaire Mionta  agus Airgead in Éirinn. Tar éis do namhaid polaitíochta é a agairt mar gheall ar chlúmhilleadh, gabhadh é mar gheall ar fhiacha agus fuair sé bás i bPríosún Binse an Rí, Southwark, faoi lár mhí an Mheithimh 1558 .

## Foilseacháin
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/First_Equation_Ever.png/350px-First_Equation_Ever.png|mion|350x350px| An chéad chothromóid aitheanta, comhionann le  sa nodaireacht nua-aimseartha, ó ''The Whetstone of Witte'' . (Is é an réiteach na ''x'' &nbsp;=&nbsp;4)
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/Recorde_-_The_Whetstone_of_Witte_-_equals.jpg/350px-Recorde_-_The_Whetstone_of_Witte_-_equals.jpg|mion|350x350px| An tsín chothroime a thug Recorde isteach san '<nowiki/>''The Whetstone of Witte''', "to avoid tedious repetition"..
D’fhoilsigh Recorde roinnt saothar ar ábhair matamaitice agus leighis, go príomha i bhfoirm idirphlé idir máistir agus scoláire, mar a leanas:

* *The Grounde of Artes, a theagascann Worke and Practise, na hUimhríochta, i slánuimhreacha agus i gcodáin* (1543),  an chéad leabhar Béarla ar ailgéabar .
* *The Pathway to Knowledge, ina bhfuil na Chéad Phrionsabail Céimseata ... bac le húsáid Instrumentes Geometricall agus Réalteolaíocht, agus freisin le haghaidh Projection Plattes* (Londain, 1551)
* *Caisleán an Eolais, ina bhfuil Míniú na Sféar araon Celestiall agus Ábhartha, etc.* (Londain, 1556) Leabhar a mhíníonn an réalteolaíocht Ptolemaic agus é ag tagairt do shamhail heliocentric Copernican agus é á rith.
* *The Whetstone of Witte, atá mar an dara cuid de Arithmeteke: ina bhfuil eastóscadh fréamhacha; an cleachtas cossike, le riail na cothromóide; agus saothair Surde Nombers* (Londain, 1557). Ba é seo an leabhar inar tugadh an comhartha comhionann isteach in eagrán clóite. Le foilsiú an leabhair seo tugtar creidiúint do Recorde as an ailgéabar a thabhairt isteach in Oileán na Breataine le nodaireacht chórasach.
* Saothar leighis, *The Urinal of Physick* (1548), a athchló go minic.

Scríobhadh an chuid is mó de na saothair sin i bhfoirm caiticeasma. Tá roinnt leabhar a bhfuil a n-údar anaithnid curtha i leith dó: *Cosmographiae isagoge*, *De Arte faciendi Horologium* agus *De Usu Globorum et de Statu temporum*.

## Féach freisin

## Nótaí

## Tagairtí

*  This article incorporates text from a publication now in the public domain: .mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit;word-wrap:break-word}.mw-parser-output .citation q{quotes:"\"""\"""'""'"}.mw-parser-output .citation:target{background-color:rgba(0,127,255,0.133)}.mw-parser-output .id-lock-free a,.mw-parser-output .citation .cs1-lock-free a{background:linear-gradient(transparent,transparent),url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/65/Lock-green.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .id-lock-limited a,.mw-parser-output .id-lock-registration a,.mw-parser-output .citation .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output .citation .cs1-lock-registration a{background:linear-gradient(transparent,transparent),url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .id-lock-subscription a,.mw-parser-output .citation .cs1-lock-subscription a{background:linear-gradient(transparent,transparent),url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/aa/Lock-red-alt-2.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .cs1-ws-icon a{background:linear-gradient(transparent,transparent),url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4c/Wikisource-logo.svg")right 0.1em center/12px no-repeat}.mw-parser-output .cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:none;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;color:#d33}.mw-parser-output .cs1-visible-error{color:#d33}.mw-parser-output .cs1-maint{display:none;color:#3a3;margin-left:0.3em}.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}.mw-parser-output .cs1-kern-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right{padding-right:0.2em}.mw-parser-output .citation .mw-selflink{font-weight:inherit}Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Recorde, Robert". Encyclopædia Britannica. Vol. 22 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 966.
* James R. Newman (1956). *The World of Mathematics* Vol. **1** *Commentary on Robert Recorde*
* Philip E. B. Jourdain (1913). *The Nature of Mathematics*
* Gareth Roberts and Fenny Smith, editors (2012).  *Robert Recorde: The Life and Times of a Tudor Mathematician* (University of Wales Press, distributed by University of Chicago Press) 232 pages
* Jack Williams (2011). *Robert Recorde: Tudor Polymath, Expositor and Practitioner of Computation* (Heidelberg, Springer) (History of Computing).
* J. W. S. Cassels (1976). *Is This a Recorde?*, The Mathematical Gazette Vol. 60 No. 411 March 1976 p 59-61
* Gordon Roberts (2016). *Robert Recorde: Tudor Scholar and Mathematician* (University of Wales Press).
*  Frank J. Swetz and Victor J. Katz (2011). "Mathematical Treasures - Robert Recorde's Whetstone of Witte," Convergence (January 2011)

## Naisc sheachtracha

* Ollscoil Naomh Aindriú beathaisnéis Stair na Matamaitice
* Robert Recorde: an Breatnach a chum comhionannas 
* Robert Recorde agus Matamaiticeoirí Breatnaise eile
* 100 Laoch na Breataine Bige – Robert Recorde
* Úsáidí is luaithe Siombailí an Chaidrimh
* Na húsáidí is luaithe atá ar eolas ó chuid de na Focail sa Mhatamaitic  Tá go leor athfhriotail ó Recorde anseo.
* Taifead (Robert) i bhFoclóir *Matamaitice agus Fealsúnachta* Charles Hutton
* Saol agus oibreacha Robert Recorde ar h2g2 pdf
* Foilsitheoir reatha leabhar Robert Recorde i bhfoirm macasamhla bunaidh 
* Works by Robert Record  
* Works by or about Robert Recorde  

Catagóir:Alumni Ollscoil Oxford
Catagóir:Básanna i 1558