Ernest Hemingway

Scríbhneoir, údar agus iriseoir Meiriceánach ab ea **Ernest Miller Hemingway** (21 Iúil, 1899 – 2 Iúil, 1961).  Bronnadh an Duais Nobel na Litríochta air[clé|mion|298x298px|1918, leis  an Chros Dhearg i [Milano|Milan]]
clé|mion|177x177px|lena bhean Pauline Pfeiffer, 1927 i bPáras
## Saol
Ba dhochtúir é a athair agus b'eisean an dara as seisear clainne. Chaith sé a shaol mar ógánach i mbruachbhaile Siceago, Oak Park.
clé|mion|177x177px|sa Spáinn, 1927
Thosaigh sé ag obair mar iriseoir don *[[Kansas City Star]]* i 1917. An bhliain ina dhiaidh sin chuaigh sé go dtí an Iodáil ag obair mar thiománaí otharchairr ar an bhfronta, áit a goineadh go dona é. Fuair sé dhá bhonn mar gheall air. 

D'fhill sé ar SAM i 1919 agus phós sé Hadley Richardson sa bhliain 1921. Thug sé bóthar di agus phós sé Pauline Pfeiffer i bPáras i 1927. Cliúsaí ban, phós sé dhá uair eile.  
D'oibrigh sé mar iriseoir san Eoraip arís sa bhliain 1922, ag scríobh tuarascálacha ar an gcogadh idir an Ghréig is an Tuirc. 
[clé|mion|177x177px|Hemingway le Ilya Ehrenburg agus Gustav Regler, den eite chlé, ag obair ar an scannán bolscaireachta, ''The Spanish Earth'', sa [Spáinn, 1937.]]
Dhá bhliain ina dhiaidh sin, 1924, bhí sé ag iarraidh éirí as an iriseoireacht agus leabhair a scríobh. Chuaigh sé go Páras agus bhuail sé lena chairde Meiriceánacha arís, Ezra Pound agus Gertrude Stein. Bhí tionchar an-tábhachtach acu ar a chuid stíle. Foilsíodh *[[The Torrents of Spring]]* an bhliain dár gcionn.

### An Spáinn
Bhain sé an-sásamh as turais thar lear i gcónaí agus chaith sé roinnt mhaith ama ann sa Spáinn sna 1920idí agus 1930idí. 

Tá cáil ar Burguete fós toisc go bhfuil *The Sun Also Rises* (*Fiesta*, sa Spáinnis), úrscéal le Ernest Hemingway a foilsíodh sa bhliain 1926, suite i gcomharsanacht an bhaile.
[clé|mion|269x269px|I gCúba lena 4ú bhean, Mary Welsh agus leon a fuair sé ar [safari]]

Go háirithe, chonaic sé lena shúile féin uafás chogaíocht le linn Chogadh Cathartha na Spáinne,  Scríobh séː“I gcogaíocht an lae inniu, níl aon rud faoin bhás atá caoin ná cuí. Cuirfear chun báis thú mar a dhéanfaí le madadh agus gan aon chúis mhaith leis.”agus'Is cuma cad é an gá a bheadh le cogadh, fiú an cogadh ceart. Is coir é an cogadh.;

Tá an t-úrscéal *[[For Whom the Bell Tolls]]* *(Dá Bhuaileann an Cloigín)* bunaithe ar thaithí Hemingway le linn Chogadh Cathartha na Spáinne.

### Cúba
[clé|mion|242x242px|ar a [luamh Pilar, Cúba, 1950]]*[[For Whom the Bell Tolls]]* *(Dá Bhuaileann an Cloigín)* 

Rinneadh scannán cáiliúil den leabhar i 1943 le Gary Cooper i bpáirt Robert Jordan agus Ingrid Bergmann i bpáirt María. Bhuaigh Katina Paxinou, a raibh páirt Pilar aici, an gradam Oscar don ban-aisteoir taca is fearr. Tharraing an scannán clú idirnáisiúnta ar Hemingway. 

Bronnadh an Duais Nobel na Litríochta air i 1954 tar éis dó *The Old Man and the Sea* a fhoilsiú dhá bhliain roimhe sin. 

### Sláinte mheabhrach
clé|mion|234x234px|Caffè Roma sul Muretto di Alassio, 1954
Bhí sé tugtha don ól ar feadh a shaol. Tháinig paranóia iomlán air, agus fadhbanna meabhairshláinte eile i  mblianta deireanacha a shaoil.

Chuir sé lámh ina bhás féin sa bhliain 1961. Scaoil sé urchar leis féin ina bhaile i Ketchum, Idaho, agus in aois 60 dó.

## Leabhair

### Úrscéalta
* (1925) *[[The Torrents of Spring]]*
* (1926) *[[The Sun Also Rises]]*
* (1929) *[[A Farewell to Arms]]*
* (1937) *[[To Have and Have Not]]*
* (1940) *[[For Whom the Bell Tolls]]* *(Dá Bhuaileann an Cloigín)*
*(1950) *[[Across the River and Into the Trees]]*
* (1952) *[[The Old Man and the Sea]]*
* (1962) *[[Adventures of a Young Man]]*
* (1970) *[[Islands in the Stream]]*
* (1986) *[[The Garden of Eden]]*
* (1999) *[[True at First Light]]*

## Tagairtí

Hemingway, Ernest
Hemingway, Ernest
Hemingway, Ernest
Hemingway, Ernest
Hemingway, Ernest
Hemingway, Ernest
Catagóir:Daoine a chuir lámh ina mbás féin