Longes mac nUislenn

Sa Rúraíocht, is reamhscéal den *[[Táin Bó Cuailnge]]* é ***Deoraíocht mhic Uisleann*** (Sean-Ghaeilge ***Loinges mac nUislenn***), den 9ú haois.  Caomhnaítear é sa Leabhar Laighneach, sa Leabhar Buidhe Leacáin agus lámhscríbhinn amháin den luath-16ú haois.

## Scéal
Thug an scéalaí ríoga, Fedlimid mac Daill, cuireadh don seanrí Conchúr mac Neasa agus a fhreastalaithe chuig féasta ina thighse.  Gan choinne, lig an leanbh i mbroinn a mhná chéile scread chomh glórach as, gur chuala cách é.  D'fhiafraigh an bhean shuaite den draoi Cathbhadh céard ba bhrí leis na screada, agus d'fhreagair sé:

*'Nótaí aistriúcháin


[[Íomhá:The Story of Deirdre - Illustration 3.jpg|mion|250px|Deirdres Flucht mit den Söhnen Uislius]]

Bhraith Cathbhadh fíoch an linbh i mbroinn a máthar agus thug sé an t-ainm [[Deirdre]] di dá bharr.  In ainneoin achainíocha na nUladh go mbáfaí an leanbh ar an dtoirt, chuir Conchúr bean chéile Fheidhlimí chuig fearann iargúlta, agus thug sé amach ar altramas í leis an seanbhean [[Leabharcham]].  Bhí sé ar intinn aige Deirdre a phósadh agus í tagtha in aois.

Le cabhair ó Leabharcham, chas Deirdre ar [[Naoise]], mac [[Uisliu|Uisleann]] agus [[Ealbha]] agus garmhac Cathbhaidh, gaiscíoch agus amhránaí óg, agus thit sí i ngrá leis.  Faoi bhagairt *Gláimhe Díchinn* chuir sí iachall air éalú léi.  Theith an bheirt acu i dteannta le beirt deartháireacha Naoise, Ardán agus Ainnle, go h[[Albain]].  Ach ansin, bhíodar sáraithe ag rí na [[Cruithnigh|gCruithneach]] de bharr áilleacht Deirdre.

Faoi dheireadh, tháinig siad chuig oileán iargúlta.  Chuir Conchúr Leborcham chucu, chun go bhfeice an raibh Deirdre fós chomh álainn is a bhíodh, in ainneoin an anró.  Ag iarraidh Deirdre a chosaint roimh phósadh neamh-inmholta, dúirt sí nach raibh.  Ach bhí  neach eile curtha ag Conchúr, agus dúirt an té seo leis a mhalairt.

Thug Chonchúr ansin cuireadh abhaile dóibh ag geallúint go ráineodh siad slán, agus chuir sé a mhac [[Cormac Cond Longas|Cormac Conn Longas]] le [[Fergus mac Róich|Fearghas mac Róigh]] agus [[Dubthach|Dubhthach]] mar rárthóirí.  Ach sular shroichadar [[Eamhain Mhacha]], maraíodh Naoise go fealltach ag [[Éogan mac Durthacht|Eoghan mac Dairtheacht]], giolla gualainne Conchúir.  De bharr an fhill seo, d'fhág an triúr ráthóirí cúige Uladh agus chuaigh chun a naimhde sna Connachta, [[Ailill mac Máta]] agus [[Méabh]].  Agus stuac air roimh Dheirdre óir gur dhiúltaigh sí é a phósadh, thairg Conchúr í don fhear a mharaigh Naoise.  Mharaigh Deirdre í féin, ag léimt as an gcarbad agus ag bualadh a cinn ar carraig.

==Tionchair==
Leanann an scéal *Tochmarc Luaine acus aided Athirni* ar aghaidh le scéal na mac.

Ar cheann desna foinsí Gaelacha de [[Tristan und Isolde]] is ea an scéal seo.  Insítear an t-ábhar céanna sa scéal *Tóraíocht Dhiarmada agus Ghráinne*.

==*Deirdre* le Yeats==
Tá an dráma *Deirdre* le [[William Butler Yeats]] bunaithe ar an seanscéal seo.  Tarlaíonn eachtraí an dráma ar lá déaranach na tragóide, inste le guthanna tochtmhara na laochra.  Tá Deirdre, Naoise agus Fearghas i mbothán coille in Albain, ag feitheamh ar Chonchúr, a gheallann athchairdeas dóibh.  Briseann sé a ghealltanas ámh; maraítear Naoise agus maraíonn Deirdre í féin.  Cuireann Fearghas cosc ar an rí fiú lámh a leagan ar na coirp mharbha.

==Féach freisin==
* *Macgníomhatha Chú Chulainn*

== Foinsí (gearmáinis) ==
* [[Helmut Birkhan]]: *Kelten. Versuch einer Gesamtdarstellung ihrer Kultur.* 2., korrigierte und erweiterte Auflage. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 1997, ISBN 3-7001-2609-3.
* Helmut Birkhan: *Nachantike Keltenrezeption.* Praesens Verlag, Wien 2009, ISBN 978-3-7069-0541-1.
* [[Ingeborg Clarus]]: *Keltische Mythen. Der Mensch und seine Anderswelt.* Walter, Düsseldorf u.a. 1991, ISBN 3-530-70014-2, ll.&nbsp;290&nbsp;ff. (2. Auflage. Patmos, Düsseldorf 2003, ISBN 3-491-69109-5).
* [[Bernhard Maier|Bernhard Maier]]: *Lexikon der keltischen Religion und Kultur* (*Kröners Taschenausgabe.* Band 466). Kröner, Stuttgart 1994, ISBN 3-520-46601-5.
* [[Wolfgang Meid]]: *Die Kelten* (*Reclams Universal-Bibliothek* 17053). Reclam, Stuttgart 2007, ISBN 978-3-15-017053-3.

== Naisc sheachtracha ==
* [[:en:Longas mac nUislenn|*Longas mac nUislenn*]] san alt *Deirdre* ar en.wiki
* [http://www.maryjones.us/ctexts/usnech.html The Exile of the Sons of Usnech] ar maryjones.us
* [http://www.electricscotland.com/history/literat/lamentof.htm The Lament of Deirdre] ar electricscotland.com

== Foinsí ==
* *The Exile of the Sons of Uisliu* in *Early Irish Myths and Sagas'', aist., réamhrá agus nótaí le Jeffrey Gantz, Penguin Classics, 1981, 

## Tagairtí

Catagóir:Scéalta na Rúraíochta