open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Muammar Gaddafi

Polaiteoir agus Uachtarán na Libia ab ea **Muammar Mohammed Abu Minyar Gaddafi,** Ceannaire Mhór-Réabhlóid an Chéad lá de Mhéan Fómhair, a rugadh i 1942 agus fuair bás ar an 20 Deireadh Fómhair 2011.

## Deachtóireacht
Bronnadh neamhspleáchas ar Libia i mí na Nollag 1951. Bhí rí i gceannas na tíre ar feadh tamaill go dtí gur éirigh an t-arm amach ina choinne faoin gCornal Gaddafi, an té atá i gceannas i Libia ó Mheán Fómhair 1969 go dtí 2011.

Córas ina raibh meascán den sóisialachas agus de dhlí traidisiúnta Arabach a bhunaigh Gaddafi ina raibh an pobal in ainm iad féin a rialadh. Ach go praiticiúil, deachtóireacht mhíleata a bhí sa Libia, agus thug an ceannaire tacaíocht do naimhde Iosraeil, Mheiriceá agus na Breataine ó tháinig sé i gcumhacht.

## Caidreamh idirnáisiúnta
Rinne Gaddafi ionsaithe chomh maith ar Sead ar mhaithe le greim a fháil ar mhianaigh luachmhara sa tír sin, agus theastaigh uaidh tíortha Arabacha na hAfraice a aontú le chéile faoina cheannas féin.
* Éire. Chuir Gaddafi an-chuid armlóin ar fáil don IRA in Éirinn
* Locarbaidh. Ciontaíodh gníomhairí dá chuid as an ionsaí ar eitleán paisinéirí Meiriceánach os cionn Locarbaidh na hAlban sa bhliain 1992.
* Airm núicléacha. D'admhaigh an Libia sa bhliain 2003 go raibh iarracht á dhéanamh airm núicléacha a dhéanamh le cabhair ó eolaithe na Pacastáine, ach i ndiaidh deireadh a bheith curtha leis an tionscnamh sin bhí gaol níos fearr aici le tíortha an Iarthair.
clé|mion|9 Nollaig 2003

## Éirí amach, 2011
Sa bhliain 2011, mar chuid den Earrach Arabach, thosaigh éirí amach sa Libia i gcoinne réimis Gaddafi. D'eisigh an Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta barántas gafa ar Gadaffi agus, faoi cheannasaíocht na Ríochta Aontaithe agus Fraince, thug roinnt tíortha cúnamh do na reibiliúnaigh Libiacha.

Ar 22 Lúnasa 2011 rinne na reibiliúnaigh a mbealach isteach sa phríomhchathair agus an lá ina dhiaidh sin bhris siad isteach i ndaingean Gaddafi sa chathair chéanna. D'éalaigh sé go dtí an chathair Sirte. 

Maraíodh Gaddafi ar 20 Deireadh Fómhair 2011. 

## Féach freisin
* Cogadh cathartha na Libia 2011

## Tagairtí

Catagóir:Polaiteoirí na Libia
Catagóir:An Libia
Catagóir:Daoine a rugadh i 1942
Catagóir:Básanna in 2011
Nick Griffin

Polaiteoir Sasanach is ea **Nicholas John Griffin** a bhí mar cheannaire ar Páirtí Náisiúnta Briotanach ó 1999 go dtí 2014. Rugadh é i High Barnet ar an 1 Márta 1959. 

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1959
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Alumni Ollscoil Cambridge
Catagóir:Coirpigh
Catagóir:Faisistithe
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na hEorpa
Catagóir:Fir
Catagóir:Frith-Sheimíteachas
Catagóir:Hertfordshire
Catagóir:Náisiúnaithe
Catagóir:Polaiteoirí Sasanacha
Diane Abbott

Polaiteoir de chuid Pháirtí an Lucht Oibre sa Ríocht Aontaithe is ea **Diane Julie Abbott**. Rugadh í i bPaddington, Londain ar an 27 Meán Fómhair 1953. Tá sí ina feisire parlaiminte ar son Hackney North and Stoke Newington (nó ceantair choibhéiseacha) ó 1987.  

Bhí sí mar Scáthrúnaí Intíre na Ríochta Aontaithe ó 2015 go dtí 2020. 

clé|mion|19 Márta 2016

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1953
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Daoine as Londain
Catagóir:Daoine Briotanacha gorma
Catagóir:Feiminigh Shasanacha
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Gníomhaithe na heite chlé
Catagóir:Londain Mhór
Catagóir:Mná sa pholaitíocht
Catagóir:Páirtí an Lucht Oibre (an Ríocht Aontaithe)
Catagóir:Polaiteoirí Sasanacha
Catagóir:Sóisialaithe
Cloch na bhFlaitheas (Ioslam)

deas|250px|thumb|Cloch dhubh
Is éard is **Cloch na bhFlaitheas** ann (Araibis: الحجر الأسود, al-Hajar al-Aswad) ná cloch dhubh socraithe isteach i gcúinne thoir an Chába, foirgneamh ársa atá suite i lár an Mhosc Naofa i Meice, san Araib Shádach. Tugann Moslamaigh urraim dí mar thaise Ioslamach, a théann siar de réir traidisiún na Moslamach, go dtí tráth Ádhaimh agus Éabha. 

Catagóir:Ioslam
Contae Limestone, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Limestone**. Tá sé suite i dtuaisceart an stáit, ar theorainn na Tennessee. Tá an dlús daonra (63/km²) ann. Is é Athens príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 92,753 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Alabama Lawrence, Lauderdale, Madison, Morgan, agus le Contaetha Tennessee Giles, agus Lincoln.

## Stair
Bunaíodh Contae Limestone ar 6 Feabhra 1818. D'eascair ainm an chontae ó shruthán Limestone (Béarla: Limestone Creek) — abhainn bheag i stáit Tennessee agus Alabama.

## Bailte i gContae Limestone
* Athens
* Decatur
* Huntsville 
* Madison
* Ardmore
* Elkmont
* Lester
* Mooresville

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín oifigiúil 
* Léarscáil Contae Limestone 

Contae Limestone
Limestone
Limestone, Contae
Limestone Creek

Is abhainn bheag Meiriceánach í **Limestone Creek** a éiríonn i gContae Lincoln, Tennessee agus a téann ó dheas trí Contae Madison agus Contae Limestone i stát Alabama agus ansin a téann isteach in abhainn Tennessee. Is í craobh-abhainn de chuid na abhainn Tennessee. Tá sí 73.2 ciliméadair (45.5 míle) ar fad.

## Tagairtí

* USGS Gauge Site Data

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Aibhneacha
Catagóir:Aibhneacha Mheiriceá Thuaidh
Catagóir:Tíreolaíocht
Craobhabhainn

[mion|deas|Biała Lądecka, craobh-abhainn den Nysa Kłodzka sa [An Pholainn|Pholainn, lonnaithe sa sráidbhaile Bielice san tSiléis Íochtarach.]]

Is éard is **craobh-abhainn** (nó craobh-abhainn, fo-abhainn) ann, faoi mar a thuigfeá, ná abhainn bheag nó sruthán beag a shreabhann isteach in abhainn níos mó.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
Catagóir:Aibhneacha

Catagóir:Tírghnéithe
Abhainn Tennessee

Abhainn i SAM í an **abhainn Tennessee**. Tá foinse na habhann ag an gcomhrac an dá abhainn French Broad agus Holston i gcathair Knoxville i stát Tennessee. Sníonn sí isteach san abhainn Ohio. 

Is í an craobh-abhainn is faide den abhainn Ohio, is é sin 652 míle (1,049 ciliméadair) ar fad go garbh.

Tagann ainm na habhann ón logainm Sericis *[[Tanasi]]*, sráidbhaile Seiricíoch. Thugtar an abhainn ar dtús í *an Seriricíoch* (Béarla: the Cherokee River), mar bhí limistéar timpeall na habhann ag na Seiricíoch ó dhúchas.

## Tagairtí

Catagóir:Tíreolaíocht na Stát Aontaithe
Contae Macon, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Macon**. Tá sé suite in oirthear an stáit. Tá an dlús daonra (14/km²) ann. Is é Tuskegee príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 18,963 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Bullock, Elmore, Lee, Montgomery, Russell, agus Tallapoosa.

Tá an Chontae Macon ar cheann den contaetha i gCrios Gorm (Béarla: *the Black Belt*), réigiún i Stáit Aontaithe Mheiriceá theas. Is í an áit a tharla Turgnaimh Sifilis Tuskegee, mar aon le suíomh Ollscoile Tuskegee, ceann den ollscoile rinneadh mar 'gorm go stairiúil'.

## Stair
Bunaíodh Contae Macon ar 18 Nollaig 1832. Tugann ainm an chontae don Seanadóir John Elmore ó Carolina Thuaidh.

## Bailte i gContae Macon
* Tuskegee
* Franklin
* Notasulga 
* Shorter
* Creek Stand
* Fort Davis
* Hardaway
* Little Texas
* Warriorstand

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín oifigiúil
* Léarscáil Contae Macon 

Contae Macon
Macon
Macon, Contae
Contae Madison, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Madison**. Tá sé suite in iarthuaisceart an stáit, ar theorainn na Tennessee. Tá an dlús daonra (169/km²) ann, agus is an 3ú contae is mó daonra in Alabama. Is é Huntsville príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 356,967 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Alabama Jackson, Marshall, Limestone,
agus Morgan, agus le Contaetha Tennessee Lincoln, agus Franklin.
[mion|175px|Teach na cúirte agus oifigí an chontae in [Huntsville, Alabama|Huntsville]]

## Stair
[mion|clé|Faoin tuath i gContae Madison, [Alabama]]
Bunaíodh Contae Madison ar 13 Nollaig 1808. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar 4ú Uachtarán SAM, James Madison ó Virginia.

## Bailte i gContae Madison
* Huntsville
* Madison
* New Hope 
* Gurley
* Owens Cross Roads
* Triana
* Harvest
* Hazel Green
* Meridianville
* Moores Mill
* New Market
* Redstone Arsenal
* Big Cove

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín oifigiúil
* Léarscáil Contae Madison 

Contae Madison
Madison
Madison, Contae
Contae Marengo, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Marengo**. Tá sé suite in iarthar an stáit. Tá an dlús daonra (8/km²) ann. Is é Linden príomhbhaile an chontae, ach is Demopolis an chathair is mó. Sa bhliain 2016 bhí 19,673 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Clarke, Choctaw, Dallas, Greene, Hale, Perry, Sumter, agus Wilcox.

## Stair
Bunaíodh Contae Marengo ar 6 Feabhra 1819. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Chath Mharengo (Béarla: *Battle of Marengo*), cath sa bhliain 1800 nuair a bhuaigh Napoléon Bonaparte an Mhonarcacht Hapsburgach in aice le Alessandria, an Iodáil.

## Bailte i gContae Marengo
* Linden
* Demopolis
* Dayton 
* Faunsdale
* Myrtlewood
* Providence 
* Sweet Water
* Thomaston
* Nanafalia 
* Putnam
* Aimwell

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín oifigiúil
* Léarscáil Contae Marengo 

Contae Marengo
Marengo
Marengo, Contae
Cath Mharengo

Is éard a bhí i gceist le **Cath Mharengo** (Béarla: *Battle of Marengo*; Fraincis: *Bataille de Marengo*; Gearmáinis: *Schlacht bei Marengo*) cath a tharla sa bhliain 1800 (14 Meitheamh), nuair a bhuaigh Napoléon Bonaparte ar an Mhonarcacht Hapsburgach in aice le Alessandria, an Iodáil.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
## Féach freisin
Poitéinseal leictreach

[thumb|[Benjamin Franklin i mbun turgnamh le tintreach a dhéanamh, nach bhfuil ann ach feiniméan leictreastatach macrascópach.]]

Is éard is **poitéinseal leictreach** (ar a dtugtar freisin **poitéinseal réimse leictrigh** nó **poitéinseal leictreastatach**) ann ná an méid oibre atá ag teastáil chun aonaid luchta dheimhnigh a bhogadh, ó phointe tagartha go dtí pointe ar leith, taobh istigh den réimse gan aon  luasghéarú a ghiniúint. De ghnáth, is é an Domhan an pointe tagartha nó pointe ag an éigríoch, cé gur féidir leas a bhaint as aon phointe níos faide i gcéin ó thionchar luchta an réimse leictrigh.

De réir, na leictreamaighnéadaice teoiriciúla, tá poitéinseal leictreachis ina chainníocht scálach sainchiallaithe ag *V*,  comhionann le fuinneamh poitéinsiúil leictreach d'aon cáithnín luchtaithe ag suíomh ar bith  (arna thomhas i ngiúil) roinnte ag an lucht an cháithnín (arna thomhas i gcúlóim). Trí lucht an cháithnín a roinnt amach faightear fuílleach atá ina tréith den réimse leictrigh féin. 

Catagóir:Cainníochtaí fisiceacha
Contae Marion, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Marion**. Tá sé suite in iarthuaisceart an stáit, ar theorainn na Mississippi. Tá an dlús daonra (16/km²) ann. Is é Hamilton príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 29,998 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Franklin, Winston, Walker, Fayette, agus Lamar, agus le Contaetha Mississippi Monroe, agus Itawamba.

Is contae tirim (Béarla: dry county) é Contae Marion, is ionann sin agus tá sé in éadan an dlí ag díol alcól ar chor ar bith, cé go gceadaítear é i mbailte Guin, Hamilton, agus Winfield.

## Stair
Bunaíodh Contae Marion ar 13 Feabhra 1818. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Francis Marion, Ginearál stáit Carolina Theas.

## Bailte i gContae Marion
* Hamilton
* Guin
* Winfield 
* Haleyville
* Bear Creek
* Brilliant
* Glen Allen
* Gu-Win
* Hackleburg
* Twin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín oifigiúil 
* Léarscáil Contae Marion 

Contae Marion
Marion
Marion, Contae
Contae Marshall, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Marshall**. Tá sé suite in oirthuaisceart an stáit. Tá an dlús daonra (63/km²) ann. Is é Guntersville príomhbhaile an chontae, ach is Albertville an chathair is mó. Sa bhliain 2016 bhí 95,157 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Jackson, DeKalb, Etowah, Blount, Cullman, Morgan, agus Madison.

Is contae tirim (Béarla: dry county) é Contae Marshall, is ionann sin agus tá sé in éadan an dlí ag díol alcól ar chor ar bith, cé go gceadaítear é i mbailte Albertville, Arab, Guntersville, agus Boaz.

## Stair
Bunaíodh Contae Marshall ar 9 Eanáir 1818. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Príomh-Bhreitheamh SAM John Marshall.

## Bailte i gContae Marshall
* Guntersville
* Albertville
* Arab 
* Boaz
* Douglas
* Grant
* Sardis City
* Union Grove
* Joppa
* Hog Jaw

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Idirlín oifigiúil
* Léarscáil Contae Marshall 

Contae Marshall
Marshall
Marshall, Contae
Contae Mobile, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Mobile**. Tá sé suite in iardheisceart an stáit, ar theorainn na Mississippi. Tá an dlús daonra (131/km²) ann, agus is an 2ú contae is mó daonra in Alabama. Is é Mobile príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 414,836 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Alabama Baldwin, Washington, agus le Contaetha Mississippi Jackson, George, agus Greene.

## Stair
Bunaíodh Contae Mobile ar 18 Nollaig 1812. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar *Mabila,* treibh dúchasach*,* a bhí ina gcónaí sa dúiche seo.
[mion|Oileán bacainne in Grand Bay, Contae Mobile, [Alabama]]

## Bailte i gContae Mobile
* Mobile
* Bayou La Batre
* Chickasaw
* Citronelle
* Creola
* Prichard
* Saraland
* Satsuma
* Semmes
* Dauphin Island
* Mount Vernon
* Axis
* Belle Fontaine
* Bucks
* Calvert
* Chunchula
* Grand Bay
* Gulfcrest
* Movico
* Theodore
* Tillmans Corner

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín oifigiúil
* Léarscáil Contae Mobile 

Contae Mobile
Mobile
Mobile, Contae
Contae Monroe, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Monroe**. Tá sé suite i ndeisceart an stáit. Tá an dlús daonra (8.6/km²) ann. Is é Monroeville príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 21,530 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Wilcox, Butler, Conecuh, Escambia, Baldwin, agus Clarke.

Is contae tirim (Béarla: dry county) é Contae Monroe, is ionann sin agus tá sé in éadan an dlí ag díol alcól ar chor ar bith, cé go gceadaítear é i mbailte Monroeville agus Frisco City.

## Stair
Bunaíodh Contae Monroe ar 29 Meitheamh 1815. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar 5ú Uachtarán SAM James Monroe.

## Fíricí agus figiúirí

## Liosta daoine cáiliúla
* Harper Lee - Ba Monroeville áit bhreithe don scríbhneoir iomráiteach
* Truman Capote - Ba Monroeville an baile a d'fhás sé suas, agus an áit ar thóg sé aithne ar Harper Lee

## Bailte i gContae Monroe
* Monroeville
* Frisco City
* Beatrice 
* Excel
* Vredenburgh
* Megargel
* Peterman
* Uriah

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín Stair Contae Monroe 
* Léarscáil Contae Monroe 

Contae Monroe
Monroe
Monroe, Contae
Monroe
Monroe
Contae Pickens, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Pickens**. Tá sé suite in iarthar an stáit, ar theorainn na Mississippi. Tá an dlús daonra (8/km²) ann. Is é Carrollton príomhbhaile an chontae, ach is Aliceville an chathair is mó. Sa bhliain 2016 bhí 20,324 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Alabama Fayette, Greene, Lamar, Sumter, Tuscaloosa, agus le Contaetha Mississippi Lowndes, agus Noxubee.

Is contae tirim (Béarla: dry county) é Contae Pickens, is ionann sin agus tá sé in éadan an dlí ag díol alcól ar chor ar bith, cé go gceadaítear é i mbailte Carrollton agus Aliceville.

## Stair
Bunaíodh Contae Pickens ar 20 Nollaig 1820. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar cheannasaí míleata i gCogadh Réabhlóideach Mheiriceá agus polaiteoir ó stát Carolina Theas Andrew Pickens.

## Bailte i gContae Pickens
* Carrollton
* Aliceville
* Reform 
* Ethelsville
* Gordo
* McMullen 
* Memphis
* Pickensville
* Macedonia

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín oifigiúil 
* Léarscáil Contae Pickens 

Contae Pickens
Pickens
Pickens, Contae
Contae Pike, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Pike**. Tá sé suite in oirdheisceart an stáit. Tá an dlús daonra (19/km²) ann. Is é Troy príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 33,286 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Bullock, Barbour, Dale, Coffee, Crenshaw, agus Montgomery.

## Stair

Bunaíodh Contae Pike ar 17 Nollaig 1821. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Zebulon Pike,  Briogáidire-ghinearál SAM agus taiscéalaí ó New Jersey.

## Bailte i gContae Pike
* Troy
* Brundidge
* Banks 
* Goshen

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín Stair Contae Pike 
* Léarscáil Contae Pike 

Contae Pike
Pike
Pike, Contae
Contae Morgan, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Morgan**. Tá sé suite i dtuaisceart an stáit. Tá an dlús daonra (80/km²) ann. Is é Decatur príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 119,012 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Marshall, Madison, Cullman, Lawrence, agus Limestone.

Is contae tirim (Béarla: *dry county*) é Contae Blount, is ionann sin agus é a bheith in éadan an dlí alcól ar bith a dhíol, cé go gceadaítear é i mbaile Decatur.

## Stair
Bunaíodh Contae Morgan ar 6 Feabhra 1818. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar  Daniel Morgan, Ginearál ó stát Virginia, laoch den Réabhlóid Mheiriceánach.
[mion|Slograch Newsome i gContae Morgan, [Alabama]]

## Bailte i gContae Morgan
* Decatur
* Hartselle
* Eva 
* Falkville
* Priceville
* Somerville
* Trinity

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín oifigiúil 
* Léarscáil Contae Morgan 

*
Morgan
Morgan, Contae
Morgan
Morgan
Contae Perry, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Perry**. Tá sé suite i lár an stáit. Tá an dlús daonra (6/km²) ann. Is é Marion príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 9,574 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Bibb, Chilton, Dallas, Hale, agus Marengo.
## Stair
Bunaíodh Contae Perry ar 13 Nollaig 1819. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Oliver Hazard Perry, Commodóir cabhlaigh SAM  ó Rhode Island.

## Bailte i gContae Perry
* Marion
* Uniontown
* Morgan Springs 
* Oakmulgee
* Osborn

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín Stair Contae Perry 
* Léarscáil Contae Perry 

Contae Perry
Perry
Perry, Contae
Contae Randolph, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Randolph**. Tá sé suite in oirthear an stáit, ar theorainn na Georgia. Tá an dlús daonra (15/km²) ann. Is é Wedowee príomhbhaile an chontae, ach is Roanoke an chathair is mó. Sa bhliain 2016 bhí 22,652 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Alabama Chambers, Clay, Cleburne, Tallapoosa, mar aon le Contaetha Georgia Carroll, Heard, agus Troup.

## Stair

Bunaíodh Contae Randolph ar 18 Nollaig 1832. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Seanadóir John Randolph ó Virginia.

## Bailte i gContae Randolph
* Wedowee
* Roanoke
* Wadley 
* Woodland
* Graham
* Morrison Crossroads
* Rock Mills
* Almond
* Becon Level

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín oifigiúil
* Léarscáil Contae Randolph 

Contae Randolph
Randolph
Randolph, Contae
Contae Russell, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Russell**. Tá sé suite in oirthear an stáit, ar theorainn na Georgia. Tá an dlús daonra (36/km²) ann. Is é Phenix City príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 58,172 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Alabama Barbour, Bullock, Macon, Lee, agus le Contaetha Georgia Chattahoochee, Muscogee, agus Stewart.

## Stair
Bunaíodh Contae Russell ar 18 Nollaig 1832. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar  Gilbert C. Russell, Coirnéal a throid i gcoinne na treibhe Meiriceánach Dhúchasach Muscócaíoch.

## Bailte i gContae Russell
* Phenix City
* Hurtsboro 
* Ladonia

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín oifigiúil 
* Léarscáil Contae Russell 

Contae Russell
Russell
Russell, Contae
Contae St. Clair, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae St. Clair**. Tá sé suite in oirthuaisceart an stáit. Is é 51 duine sa chiliméadar cearnach an dlús daonra ann. Is iad Ashville agus Pell City príomhbhailte an chontae (is annamh a bheith dhá phríomhbhailte ag aon contae amháin), agus is Pell City an chathair is mó. Sa bhliain 2016 bhí 88,019 duine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Blount, Calhoun, Etowah, Jefferson, Shelby, agus Talladega.

## Stair
Bunaíodh Contae St. Clair ar 20 Samhain 1818. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Ghinearál Arthur St. Clair, a throid sa Chogadh Franc-Indiach.

## Bailte i gContae St. Clair
* Ashville
* Pell City
* Leeds 
* Margaret
* Moody
* Springville
* Trussville
* Argo
* Odenville
* Ragland
* Riverside
* Steele
* Vincent

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín oifigiúil
* Léarscáil Contae St. Clair 

Contae St. Clair
St. Clair
St. Clair, Contae
Contae Shelby, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Shelby**. Tá sé suite i lár an stáit. Tá an dlús daonra (102/km²) ann. Is é Columbiana príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 210,622 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Bibb, Chilton, Coosa, Jefferson, St. Clair, agus Talladega.

## Stair
Bunaíodh Contae Shelby ar 7 Feabhra 1818. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Isaac Shelby, gobharnóir Kentucky.
[mion|Siopa poitigéara i bhfoirgneamh a tógadh sna 1880idí  in Calera, [Alabama]]

## Bailte i gContae Shelby
* Columbiana
* Alabaster
* Brantleyville 
* Brook Highland
* Calera
* Dunnavant
* Harpersville
* Helena
* Highland Lakes
* Indian Springs Village
* Hoover 
* Leeds
* Meadowbrook
* Montevallo
* Pelham
* Shelby
* Shoal Creek 
* Sterrett
* Vandiver
* Vestavia Hills
* Vincent
* Westover
* Wilsonville 
* Wilton
* Inverness
* Saginaw

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín oifigiúil
* Léarscáil Contae Shelby 

Contae Shelby
Shelby
Shelby, Contae
Contae Sumter, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Sumter**. Tá sé suite in iarthar an stáit, ar theorainn na Mississippi. Tá an dlús daonra (6/km²) ann. Is é Livingston príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 13,040 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Alabama Choctaw, Greene, Marengo, Pickens, agus le Contaetha Mississippi Kemper, Lauderdale, agus Noxubee.

Tá an Chontae Sumter ar cheann den contaetha i gCrios Gorm (Béarla: *the Black Belt*), réigiún i Stáit Aontaithe Mheiriceá theas.

## Stair
Bunaíodh Contae Sumter ar 18 Nollaig 1867. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Tomas Sumter, Ginearál ó Charolina Theas.

## Bailte i gContae Sumter
* Livingston
* York
* Cuba 
* Emelle
* Epes
* Gainesville 
* Geiger
* Bellamy 
* Panola

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín oifigiúil
* Léarscáil Contae Sumter 

Contae Sumter
Sumter
Sumter, Contae
Contae Talladega, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Talladega**. Tá sé suite in oirthear an stáit. Tá an dlús daonra (43/km²) ann. Is é Talladega príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 80,103 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Calhoun, Clay, Cleburne, Coosa, Shelby, agus St. Clair.

## Stair
Bunaíodh Contae Talladega ar 18 Nollaig 1832. D'eascair ainm an chontae ón focal Muscóicis *Tvlvteke*, a chiallaíonn "baile teorann" (ós rud é gur lonnaigh an baile ar an theorainn idir na críocha Seiricíoch agus Muscóicíoch).

## Cathracha agus Bailte i gContae Talladega
* Talladega
* Childersburg
* Lincoln 
* Oxford
* Sylacauga
* Bon Air
* Munford
* Oak Grove
* Talladega Springs
* Vincent
* Waldo
* Fayetteville
* Mignon
* Alpine

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín oifigiúil
* Léarscáil Contae Talladega 

Contae Talladega
Talladega
Talladega, Contae

Talladega
Talladega
Big Brother 18 (RA)

Is comórtas réaltacht teilifíse é ***[[Big Brother]]***, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2001. Thosaigh an ochtú sraith déag ar an 5 Meitheamh, 2017 agus chríochnaigh sé ar an 28 Iúil 2017 tar éis 54 lá.

## Comrádaithe tí

## Bord ainmniúcháin

## Rátálacha

## Tagairtí

Catagóir:Big Brother
Catagóir:2017 séasúir teilifíse
Contae Tallapoosa, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Tallapoosa** agus é suite in oirthear an stáit. Tá dlús daonra (22/km²) ann. Is é Dadeville príomhbhaile an chontae, ach is é Alexander City an chathair is mó. Sa bhliain 2016 bhí 40,727 daoine ina gcónaí ann. 

Tá sé ag críochantacht le Chambers, Clay, Coosa, Elmore, Lee, Macon, agus Randolph.

## Stair

Bunaíodh Contae Tallapoosa ar 18 Nollaig 1832. D'eascair ainm an chontae ón focal *Tallapoosa*, a thagann as Muscóicis, teanga na Muscócaíoch. Ceaptar go gciallaíonn an focal sin "uisce órga".

## Bailte i gContae Tallapoosa
* Dadeville
* Alexander City
* Tallassee 
* Camp Hill
* Daviston 
* Goldville
* Jackson's Gap 
* New Site
* Hackneyville 
* Reeltown

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín oifigiúil
* Léarscáil Contae Tallapoosa 

## Tagairtí

Contae Tallapoosa
Tallapoosa
Tallapoosa, Contae

Tallapoosa
Tallapoosa
Contae Tuscaloosa, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Tuscaloosa**. Tá sé suite in iarthar an stáit. Is é Tuscaloosa príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 206,102 daoine ina gcónaí ann. Is é sin 59 duine in aghaidh an chiliméadair. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Bibb, Fayette, Greene, Hale, Jefferson, Pickens, agus Walker.

## Stair
Bunaíodh Contae Tuscaloosa ar 6 Feabhra 1818. D'eascair ainm an chontae ó ainm cheannasaí an treibhe Meiriceánach Dhúchasach Muscócaíoch, *[[Tuskaloosa]]*. 
mion|Loch Tuscaloosa

## Cathracha agus Bailte i gContae Tuscaloosa
* Tuscaloosa
* Northport
* Brookwood 
* Coaling
* Coker
* Lake View 
* Moundville
* McCalla
* Vance 
* Woodstock

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín oifigiúil 
* Léarscáil Contae Tuscaloosa 

Contae Tuscaloosa
Tuscaloosa
Tuscaloosa, Contae

Tuscaloosa
Tuscaloosa
Contae Winston, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Winston**. Tá sé suite in iarthuaisceart an stáit. Tá an dlús daonra (15/km²) ann. Is é Double Springs príomhbhaile an chontae, ach is Haleyville an bhaile is mó. Sa bhliain 2016 bhí 23,805 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Cullman, Franklin, Marion, Lawrence, agus Walker.

## Stair
Bunaíodh Contae Winston ar 12 Feabhra 1850. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar John A. Winston.

## Bailte i gContae Winston
* Double Springs
* Haleyville
* Addison 
* Arley
* Lynn 
* Natural Bridge 
* Nauvoo
* Glen Mary 

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín Stair an Chontae
* Léarscáil Contae Winston 

Contae Winston
Winston
Winston, Contae
Deaglán de Bréadún

Is iriseoir agus scríbhneoir Éireannach é **Deaglán de Bréadún. **Rugadh Deaglán de Bréadún in Inis Córthaidh, Contae Loch Garman. Bhuaigh sé duais iriseoireachta Oireachtas na Gaeilge as a shaothar mar Eagarthóir Gaeilge an Irish Times.  

## Luthshaol agus oideachas
D'aistrigh an teaghlach go Baile Átha Cliath áit a ndeachaigh sé ar scoil ag Scoil na mBráithre Críostaí Sráid Synge. Bhain sé BA i dTeanga agus i Litríocht an Bhéarla agus MA sa Léann Angla-Éireannach amach sa Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath. Rinne sé staidéir freisin in Ollscoil Tulsa, Oklahoma agus, le déanaí, i gColáiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath.

## Gairmréim
Iriseoir a bhfuil duaiseanna buaite amach aige agus a d'oibrigh ar feadh blianta fada le *[[The Irish Times]]* áit a raibh raon post aige, ina measc Eagarthóir an Tuaiscirt (Éire), Comhfhreagraí Gnóthaí Eachtracha, Comhfhreagraí Polaitíochta agus Eagarthóir Gaeilge, sular bhain sé luathscor amach as an bpáipéar ag deireadh 2012. Faoi láthair tá sé ag cur leis an ''Sunday Independent'', a foilsíodh i mBaile Átha Cliath agus leis an ''Irish News'' (atá lonnaithe imBéal Feirste) chomh maith le bheith ina chraoltóir rialta i mBéarla agus i nGaeilge, d'oibrigh sé freisin in 2013-14 mar Chomhfhreagraí Raidió Áitiúil ag an Oireachtas agus in 2014-15 mar Eagarthóir Polaitiúil ar *The Irish Sun*.

Bhuaigh sé gradam IPR/BT Thuaisceart Éireann d'Iriseoir Nuacht Laethúil na Bliana agus bhí dhá leabhar foilsithe aige i mBéarla, ceann acu ar an idirbheartaíocht as ar eascair Comhaontú stairiúil Bhéal Feirste/Aoine an Chéasta a chuir deireadh leis na Trioblóidí i dTuaisceart Éireann agus an ceann eile ar Shinn Féin, an páirtí polaitiúil is mó sa dá chuid d'oileán na hÉireann. 

Bhí sé ina bhall de Chomhairle Preasa na hÉireann ó 2013 go 2019, ainmnithe ag an *National Union of Journalists* (*NUJ*) agus ag feidhmiú na huastréimhse dhá théarma trí bliana. Tá sé ina rúnaí ballraíochta ar *Dublin Freelance Branch* den *NUJ* Bhaile Átha Cliath agus feidhmíonn sé freisin ar bhord comhairleach iris an cheardchumainn, *The Journalist*.

## Leabharliosta
* Power Play: The Rise of Modern Sinn Féin (Merrion; 19 Deireadh Fómhair, 2015)
* The Far Side of Revenge: Making Peace in Northern Ireland (The Collins Press; 1 Márta 2001)
* Cinnlínte:Saol an Iriseora:  (Cois Life Teoranta (1 Bealtaine 2016)
* Scallóga (1 Eanáir 1990)
* Scéalta Nuachta (Leabhair Comhar/Saol agus Saothar, 1 Eanáir 2016)

## Naisc sheachtracha
*.Aontas na Scríbhneoirí Gaeilge
*Deaglán De Bréadún CONTRIBUTOR
*Articles by Deaglán de Bréadún
## Tagairtí

Catagóir:Iriseoirí Éireannacha
Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha
Catagóir:Daoine léannta i Scoil Synge
Catagóir:Irish Times
2017 i leadóg

Is liosta é seo de na heachtraí a tharla sa bhliain 2017 i leadóg.

## ATP World Tour

## WTA Tour

## Cluichí Oileán 2017

Thóg na Cluichí Oileán 2017 ar siúl idir an 24ú Meitheamh agus an 30ú Meitheamh 2017. Bhí léadóg mar chuid de na spóirt ann.

Catagóir:Leadóg i 2017
James McGee

Is imreoir leadóige as Éirinn é **James McGee**. Rugadh é i gCaisleán Cnucha ar 20 Meitheamh 1987.

## Staidrimh gairme

Catagóir:Imreoirí leadóige fear
Catagóir:Daoine a rugadh i 1987
Catagóir:Daoine beo
Gurdbhara

Is ionad adhartha de chuid na Suíceach é **Gurdbhara**. 

## Féach freisin

## Tagairtí

Catagóir:Suíceachas
Cába

right|300px|thumb|Cába mion|cába 2025

Is foirgneamh clochach cearnógach sa lár Mosc Mór na Meice, an suíomh is naofa le haghaidh Moslamaigh agus an treo ní mór dóibh a fhéachaint nuair atá siad ag urnaí é **cába**. 

Catagóir:Ioslam
Contae Washington, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Washington**. Tá sé suite in iardheisceart an stáit, ar theorainn na Mississippi. Tá an dlús daonra (6/km²) ann. Is é Chatom príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 16,756 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Baldwin, Choctaw, Clarke, Mobile, agus le Contaetha Mississippi Greene, agus Wayne.

Is contae tirim (Béarla: dry county) é Contae Washington, is ionann sin agus tá sé in éadan an dlí ag díol alcól ar chor ar bith, cé go gceadaítear é i mbaile Chatom.

## Stair
Bunaíodh Contae Washington ar 4 Meitheamh 1800. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar chéad Uachtarán SAM George Washington.

## Bailte i gContae Washington
* Chatom
* McIntosh
* Millry 
* Calvert
* Cullomburg

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín oifigiúil 
* Léarscáil Contae Washington 

Contae Washington
Washington
Washington, Contae
Contae tirim

Is éard is **contae tirim** (Béarla: *dry county*) ann ná contae sna Stáit Aontaithe (SAM) ina bhfuil sé in éadan an dlí alcól a dhíol ar chor ar bith.

''Z''
Catagóir:Dlí
*
Airneál

Cleachtas coitianta de chuid na nGael nuair a thugtaí cuairt ar chairde agus ar chomharsanaigh ar mhaithe leis an oíche a chur isteach is ea **airneál** (nó **airneán**, nó **bothántaíocht** uaireanta). Ba mhinic amhránaíocht, scéalaíocht, filíocht agus ceol ag gabháil i rith an airneáil.

Tháinig meath ar an chleachtas seo le teacht an raidió, na teilifíse agus, leoga, an idirlín.

Go fóill féin, bíonn daoine ag reáchtáil oícheanta airneáil ina gcuide tithe féin agus, in amanna, go poiblí, ar mhaithe leis spás a chruthú fá choinne chleachtas na n-ealaíon dúchasach.

Catagóir:Cultúr na hÉireann
Malé

Is é **Malé** príomhchathair Oileáin Mhaildíve. Bhí 133,412 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2014. Tá 23,002 duine sa ciliméadar cearnach ann, rud a fhágann gurb é an 5ú hoileán is dlúithe daonra ar Domhan é.

Catagóir:Oileáin Mhaildíve
Catagóir:Príomhchathracha na hÁise
Ióga Bikram

Is éard is **ióga Bikram** córas ióga. Cheap Bikram Choudry an córas seo tar éis chomhtháthaigh roinnt teicnící agus cleachtaí ó ióga hatha. Tá rang ióga Bikram déanta de 26 staidiúir agus dhá ghníomh anála, gach ceann díobh déanta faoi dhó.

## 26 Staidiúir
Is é seo a leanas an 26 staidiúir (Sanscrait: *[[Asana|asana]]*) atá in úsáid in ióga Bikram. Tá cur síos ar thairbhí atá leagtha amach thíos mar cuirtear síos i ranga ióga Bikram: 

## Stair

## Éifeachta sláinte

## Conspóidí

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

* Ióga Te-Ióga Bikram 

Catagóir:Ióga
Catagóir:Asana
Contae Wilcox, Alabama

Is contae in Alabama é **Contae Wilcox**. Tá sé suite i ndeisceart an stáit. Tá an dlús daonra (5/km²) ann. Is é Camden príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 10,986 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Butler, Clarke, Dallas, Lowndes, Marengo, agus Monroe.

## Stair
Bunaíodh Contae Wilcox ar 13 Nollaig 1819. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Leifteanant airm SAM Joseph M. Wilcox.

## Bailte i gContae Wilcox
* Camden
* Oak Hill 
* Pine Apple
* Pine Hill
* Yellow Bluff
* Boykin
* Catherine

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín Stair Contae Wilcox 
* Léarscáil Contae Wilcox 

Contae Wilcox
Wilcox
Wilcox, Contae
Wonder Woman (scannán 2017)

Is scannán sárlaochra Meiriceánach é ***Wonder Woman*** atá bunaithe ar charachtar Comics DC - leis an ainm céanna, agus é á dháileadh ag Warner Bros. Is é sin an ceathrú tráthchuid i Cruinne Leathnaithe DC. Tá an scannán stiúrtha ag Patty Jenkins, is le Allan Heinberg an script scannáin agus bhí an scéal scríofa ag Heinberg, Zack Snyder, agus Jason Fuchs. Tá Gal Gadot ann mar phríomhcharachtar an scannáin, agus ina teannta tá Chris Pine, Robin Wright, Danny Huston, David Thewlis, Connie Nielsen, agus Elena Anaya i róil thacaíochta. Is é *Wonder Woman* an dara scannán beo-aicsin a bhfuil an carachtar le feiceáil ann, tar éis di teacht ar an scáileán mór in 2016 sa scannán *Batman v Superman: Dawn of Justice*. Is í Jenkins an chéad stiúrthóir baineann a bhí i gceannas ar scannán sárlaochra den saghas seo ariamh.

## Tagairtí

Catagóir:Scannáin Mheiriceánacha
Catagóir:Scannáin Béarla
Cois Life

mion|Éagóir - Seán Uí Chuirreáin.  Cois life
Comhlacht foilsitheoireachta ab ea **Cois Life Teoranta** (**Cois Life**) a bhí lonnaithe i gcathair Bhaile Átha Cliath. An Dr Caoilfhionn Nic Pháidín agus an Dr Seán Ó Cearnaigh a bhunaigh é sa bhliain 1995. Fógraíodh ar an 17 Iúil 2018 go mbeadh an comhlacht "ag scor d'obair na foilsitheoireachta" ag deireadh na bliana 2019.

D'foilsigh Cois Life úrscéalta, gearrscéalta, filíocht, leabhair do pháistí, leabhair d'fhoghlaimeoirí, saothair neamhfhicsin agus leabhair acadúla.  

## Gaiscí
Bhí breis is 140 teideal foilsithe acu. I measc na leabhar a bhí curtha amach acu tá saothair le hÁine Ní Ghlinn, Alex Hijmans, Éilís Ní Dhuibhne, Gabriel Rosenstock, Liam Ó Muirthile, Seán Mac Mathúna agus Orna Ní Choileáin. Bhí réimse leathan údar eile a raibh saothair foilsithe acu leis an gcomhlacht chomh maith.

Is é *Cruinnscríobh na Gaeilge* ceann de na teidil is mó a bhí ag Cois Life, saothar a dhíríonn ar mhúineadh na gramadaí agus ar chruinneas scríbhneoireachta na teanga.  Is é Ciarán Mac Murchaidh, Ceann Scoile in Fiontar & Scoil na Gaeilge DCU a scríobh.

Bhí leabhair dhátheangacha foilsithe ag Cois Life  chomh maith. Tá roinnt dá dteidil ar fáil fós i bhfoirm ríomhleabhair agus closleabhair. 

Fuair Cois Life cúnamh ón gComhairle Ealaíon, agus ó Chlár na Leabhar Gaeilge, Foras na Gaeilge.  

## Naisc sheachtracha
* shuíomh idirlín Cois Life 

## Tagairtí

Catagóir:Foilsitheoirí Gaeilge
Ardha Candrasana

[200px|thumb|Ardha Chandrasana, déanta faoi dhó in ióga [Bikram Choudhury|Bikram.]]

Is ceann de na staidiúirí úsáidtear i gcleachtadh Ióga Bikram é **Ardha Candrasana** (Sanscrait: अर्धचन्द्रासन Ardha Candrāsana; Béarla: *half-moon pose*). Ciallaíonn ainm an staidiúir seo *staidiúir an leathghealach* i nGaeilge.

Is é an 2ú staidiúir i sraith an chleachta a tharlaíonn i rang ióga Bikram.

## Sanasaíocht
## Cur síos
## Feidhm agus Tairbhí
Láidrigh an staidiúir seo na matáin i gcroílár an choirp, mar aon le solúbthacht fleasc an droma a mhéadú.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

* 26 staidiúir Bikram Yoga  (Béarla)

Catagóir:Ióga Bikram
Utkatasana

200px|thumb|Cleachtadh ióga Utkatasana, déanta faoi dhó i rang ióga te

Is ceann de na staidiúirí úsáidtear i gcleachtadh Ióga Bikram é **Utkatasana** (Sanscrait: उत्कटासन Utkaṭāsana; Béarla: *awkward pose*). Ciallaíonn ainm an staidiúir seo *Staidiúir Ciotach* i nGaeilge.

Is é an 3ú staidiúir i sraith an chleachta a tharlaíonn i rang ióga Bikram.

## Sanasaíocht
## Cur síos
## Feidhm agus Tairbhí
Cabhraíonn an staidiúir seo do chosa a thónáil agus a bheith níos aclaí, agus airtríteas i do chosa a mhaolú.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* 26 staidiúir Bikram Yoga  (Béarla)

Catagóir:Ióga Bikram
Catagóir:Asana
Asana

Is éard atá i gceist le **asana** ná staidiúir a dhéantar ag yogi nó yogini i gcleachtadh a thugtar ióga. Tá tagairt san Yoga Sutra (le Patanjali) don ‘’asana’’ mar “a bheith ina shuí i suíomh atá daingean, ach suaimhneach”.  Is ón Sanscrait (Sanscrait: आसन *āsana* [ˈɑːsənə] 'ag suigh', < आस *ās* 'suigh') an focal seo.

## Stair
## Tairbhí
## Liosta na staidiúir

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Ióga
Catagóir:Asana
The Rickshank Rickdemption

Craoladh an chéad eipeasóid, **"The Rickshank Rickdemption"**, den tríú sraith *[[Rick and Morty]]* ar an 1 Aibreán, 2017. Scríobh Mike McMahan an eipeasóid seo. D'fhéach 0.68 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:Eipeasóidí Rick and Morty
ATP World Tour 2017

Is liosta é seo de na heachtraí a tharla sa bhliain 2017 i leadóg ar an ATP World Tour. Bhuaigh Roger Federer na craobhacha is mó le 7 agus bhuaigh Rafael Nadal an airgead is mó le $15,864,000agus na pointí is mó le 10,645 pointe.

Ba é Rafael Nadal imreoir na bliana agus Denis Shapovalov imreoir nua na bliana.

## Eanáir

## Feabhra

## Márta

## Aibreán

## Bealtaine

## Meitheamh

## Iúil

## Lúnasa

## Meán Fómhair

## Deireadh Fómhair

## Samhain

## Tagairtí

Catagóir:Leadóg i 2017
WTA Tour 2017

Is liosta é seo de na heachtraí a tharla sa bhliain 2017 i leadóg ar an WTA Tour. B'é seo an 47ú eagrán. Bhuaigh Elina Svitolina na craobhacha is mó le 5. Bhuaigh Venus Williams an airgead is mó le $5,468,741 agus bhuaigh Simona Halep na pointí is mó le 6,175 pointe.

Ba í Garbiñe Muguruza imreoir na bliana agus Catherine Bellis imreoir nua na bliana.

## Eanáir

## Freabhra

## Márta

## Aibreán

## Bealtaine

## Meitheamh

## Iúil

## Lúnasa

## Meán Fómhair

## Deireadh Fómahir

## Samhain

## Tagairtí

Catagóir:Leadóg i 2017
Dimitris Christofias

Bhí **Demetris Christofias** (Δημήτρης Χριστόφιας i nGréigis) ina uachtarán ar an Chipir sna blianta 2008–2013. Rugadh i Dikomo ar 29 Lúnasa 1946 é agus fuair sé bás ar an 21 Meitheamh 2019.

Catagóir:Polaiteoirí na Cipire
Catagóir:Daoine a rugadh i 1946
Catagóir:Básanna in 2019
Nicos Anastasiades

Tá **Nicos Anastasiades** (Νίκος Αναστασιάδης i nGréigis) ina uachtarán ar an Chipir ó 2013. Rugadh i Pera Pedi ar 27 Meán Fómhair 1946 é.

Catagóir:Polaiteoirí na Cipire
Catagóir:Daoine a rugadh i 1946
Catagóir:Daoine beo
Parlaimint gan tromlach

Is parlaimint ina bhfuil páirtí polaitíochta ar bith suíocháin go leor acu chun an tromlach iomlán a dhaingniú í **parlaimint gan tromlach**.

Catagóir:Polaitíocht
Kersti Kaljulaid

mion|Kersti Kaljulaid (2021)
Is í **Kersti Kaljulaid** uachtarán na hEastóine ó 2016. Rugadh 30 Nollaig 1969 i dTartu í. 

Ilves, Kersti
Kaljulaid, Kersti
Catagóir:Daoine beo
An Bráithreachas Moslamach

Is eagraíocht Mhoslamach Shunnaíoch thrasnáisiúnta é **an Bráithreachas Moslamach.** Bhunaigh an scoláire Ioslamach agus múinteoir scoile Hassan al-Banna an eagraíocht in 1928.

## Féach freisin

* Sléacht Hama, 1982
* Sunnaíochas

## Tagairtí

Catagóir:Ioslam
Mamalúcach

deas|250px|thumb|Mamalúcach
Saighdiúirí sclábhaí Moslamach agus rialtóirí Moslamach de bhunús sclábhaí ab iad **Mamalúcaigh**.

Catagóir:Ioslam
Sauli Niinistö

Is uachtarán de chuid na Fionlainne é **Sauli Niinistö**. Rugadh i Salo é ar 24 Nollaig 1943.

Catagóir:Uachtaráin na Fionlainne
Catagóir:Polaiteoirí na Fionlainne
Catagóir:Daoine a rugadh i 1948
Catagóir:Daoine beo
Václav Klaus

Is polaiteoir Seiceach é **Václav Klaus**. Ba eisean dara uachtarán Phoblacht na Seice.

Catagóir:Polaiteoirí Phoblacht na Seice
Catagóir:Daoine a rugadh i 1941
Catagóir:Daoine beo
Miloš Zeman

Is polaiteoir Seiceach é **Miloš Zeman**. Is eisean tríú uachtarán Phoblacht na Seice ó 2013.

Catagóir:Polaiteoirí Phoblacht na Seice
Catagóir:Daoine a rugadh i 1944
Catagóir:Daoine beo
Agóid

deas|250px|thumb|Agóid
Is léirsiú poiblí eagraithe ag cur in iúl agóid láidir i gcoinne polasaí oifigiúil nó cur chuige í **agóid**.

Catagóir:Agóidí
Paschimottanasana

200px|thumb|Cleachtadh na staidiúire ióga Pascimottanasana, déanta faoi dhó i rang ióga te

Is ceann de na staidiúirí úsáidtear i gcleachtadh Ióga Bikram é **Danḍayamana Vibhaktapada Pascimottanasana** (Sanscrait: दण्डायमन विभक्तपाद पश्चिमोत्तानासन Daṇḍāyamana Vibhaktapāda Paścimottānāsana; Béarla: *standing separate leg stretching pose*). Ciallaíonn ainm an staidiúir seo *Staidiúir Sínte ag Úsáid Cos ar Leith ó Sheasamh* i nGaeilge.

Is é an 8ú staidiúir (ag seasamh) agus an 24ú staidiúir (ag luí síos) i sraith an chleachta a tharlaíonn i rang ióga Bikram.

## Sanasaíocht
## Cur síos
## Feidhm agus Tairbhí
Cuidíonn an staidiúir seo leis na néaróga sciatacha agus teannáin sna cosa láidriú agus síneadh.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* 26 staidiúir Bikram Yoga  (Béarla)

Catagóir:Ióga Bikram
Catagóir:Asana
Trikonasana

200px|thumb|Cleachtadh na staidiúire ióga Tuladandasana, déanta faoi dhó i rang ióga te

Is ceann de na staidiúirí úsáidtear i gcleachtadh Ióga Bikram é **Trikonasana** (Sanscrait: त्रिकोणासन Trikoṇāsana; Béarla: *triangle pose*). Ciallaíonn ainm an staidiúir seo *Staidiúir an Triantáin* i nGaeilge.

Is é an 9ú staidiúir i sraith an chleachta a tharlaíonn i rang ióga Bikram.

## Sanasaíocht
## Cur síos
## Feidhm agus Tairbhí
Cabhraíonn an staidiúir seo pian i ndroim íochtarach agus i ndromlach cam a mhaolú, agus is féidir araon do mhatáin agus baill inmheánacha a fheabhsú.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* 26 staidiúir Bikram Yoga  (Béarla)

Catagóir:Ióga Bikram
Catagóir:Asana
Savasana

300px|thumb|Staidiúir ióga Savasana, déanta faoi dhó i rang ióga te. Tugtar ''mrtasana'' (staidiúir an bháis) freisin.

Is ceann de na staidiúirí úsáidtear i gcleachtadh Ióga Bikram é **Savasana** (uaireanta fuaimnithe mar *Seavasana*) (Sanscrait: शवासन Śavāsana; Béarla: *tree pose*). Ciallaíonn ainm an staidiúir seo *Staidiúir an Mharbháin* i nGaeilge.

Is é an 13ú staidiúir i sraith an chleachta a tharlaíonn i rang ióga Bikram. 

## Sanasaíocht
## Cur síos
## Feidhm agus Tairbhí
Cabhraíonn an staidiúir seo sruth fola agus imshruthú ar fud an coirp, ag cruthaigh glanadh inmheánach.
## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* 26 staidiúir Bikram Yoga  (Béarla)

Catagóir:Ióga Bikram
Catagóir:Asana
Maajid Nawaz

Óstach Sasanach is ea **Maajid Usman Nawaz** a bhí iarbhall an dream Ioslamaí faoi thoirmeasc Hizb ut-Tahrir agus chaith sé cúig bliana i bpríosún san Éigipt. Is láithreoir é anois ar an stáisiún raidió Londain LBC. Rugadh é i Southend-on-Sea ar an 2 Samhain 1977. 

Catagóir:Láithreoirí LBC
Catagóir:Daoine a rugadh i 1977
Catagóir:Daoine beo
Príosún

deas|250px|thumb|Príosún
Is foirgneamh ina bhfuil daoine á gcoinneáil dleathach mar phionós do coir a rinne siad nó ag feitheamh lena dtriail é **príosún**.

## Atitimeachas
D'fholisigh An Roinn Dlí agus Cirt agus Comhionannais in Éirinn tuarascáil sa bhliain 2020 ina ndéantar athbhreithniú ar thaighde de chuid na hEorpa, arna foilsiú i mBéarla idir 1990 agus 2019 maidir leis na rudaí a mbíonn tionchar acu ar an atitimeachas, na cineálacha beartais phoiblí atá ann le dul i ngleic leis ,agus cé chomh éifeactach atá gach ceann acu.

## Téarmaí

* Carcair - leagan eile air
* *An Teach Mór*: Ainm neamhfhoirmiúil a thugtar ar an bpríosún i Meiriceá.
* Sing Sing, Shanghai: Príosúin iomráiteacha.

## Tagairtí

Catagóir:Príosún
Catagóir:Ceartas
Catagóir:Dlí
Bonnie agus Clyde

deas|250px|thumb|Bonnie Parker agus Clyde Barrow
Coirpigh Meiriceánach a thaistealta an Stáit Aontaithe lárnach lena drong i rith an Spealadh Mór ab iad **Bonnie Elizabeth Parker** (1 Deireadh Fómhair, 1910 – 23 Bealtaine, 1934) agus **Clyde Chestnut Barrow** nó mar is fearr aithne **Clyde Champion Barrow** (24 Márta, 1909 – 23 Bealtaine, 1934).  

## Tagairtí

Catagóir:Coirpigh Mheiriceánacha
James O'Brien (iriseoir)

Is láithreoir raidió é **[[James O'Brien (iriseoir)|James Edward O'Brien]]** ar an stáisiún LBC. Rugadh i Hackney é ar an 13 Eanáir 1972. 

## Tagairtí
 

Catagóir:Daoine a rugadh i 1972
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Caitlicigh
Catagóir:Daoine as Londain
Catagóir:Daoine de bhunadh na hÉireann
Catagóir:Fir
Catagóir:Iriseoirí Sasanacha
Catagóir:Láithreoirí raidió
Catagóir:Láithreoirí teilifíse Sasanacha
Catagóir:Podchraoltóirí Sasanacha
Paul Ray Ramsey

Vlagálaí polaitiúil Meiriceánach is ea **Paul Ray Ramsey** nó mar is fearr aithne air **RamZPaul**. Duine den Alt-right (Deas Mhalairteach) é sin.

Catagóir:Vlagálaí
Catagóir:Daoine a rugadh i 1963
Catagóir:Daoine beo
Radharceolaí

clé|250px|mion|Radharceolaí
Duine a dhéanann nó a dhíolann spéacla é **Radharceolaí**.
## Féach freisin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Radharceolaí
Catagóir:An tsúil
Giolgaimis

Is an príomhcharachtar in *Eipic Giolgaimis*, dán Acádach a mheastar an chéar obair mhór na Litríocht é **Giolgaimis**.

Catagóir:An tSuiméir
Buirgí agus Ceantair Daonáireamh in Alasca

* **Tá 19 mbuirg agus aon buirg neamheagraithe amháin i stát [[Alasca]]. Tá an [[Buirg Neamheagraithe, Alasca|Bhuirg Neamheagraithe]] roinnte i 10 gceantar áireamh.**

## Buirgí
### A
*Aleutians Thoir
*Anchorage
*Artach Thiar Thuaidh
### B
*Bristol Bay
### D
*Denali
### F
*Fairbanks Réalta Thuaidh
*Fána Taobh Thuaidh
### H
*Haines
### J
*Juneau
### L
*Leithinis Kenai
*Loch agus Leithinis
### M
*Matanuska-Susitna
### N
*Neamheagraithe
### O
*Oileán Kodiak
### P
*Petersburg
### S
*Sitka
*Skagway
### T
*Tairseach Ketchikan
### W
*Wrangell
### Y
*Yakutat

## Ceantair Daonáirimh ''(10 codanna Buirge Neamheagraithe)''
### A
*Aleutians Thiar
### B
*Bethel
### D
*Dillingham
### F
*Fairbanks Thoir Theas
### H
*Hoonah-Angoon
### K
*Kusilvak
### N
*Nome
### P
*Prince of Wales-Hyder
### V
*Valdez-Cordova
### Y
*Yukon-Koyukuk

Catagóir:Alasca
Buirg
*
Alasca

Aleutians Thoir
Anchorage
Bristol Bay
Denali
Fairbanks Réalta Thuaidh
Haines
Juneau
Leithinis Kenai
Tairseach Ketchikan
Oileán Kodia
Loch agus Leithini
Matanuska-Susitna
Fána Taobh Thuaidh
Artach Thiar Thuaidh
Petersburg
Sitka
Skagway
Wrangell
Yakutat
Neamheagraithe

Aleutians Thiar
Bethel
Dillingham
Hoonah-Angoon
Kusilvak
Nome
Prince of Wales-Hyder
Fairbanks Thoir Theas
Valdez-Cordova
Yukon-Koyukuk
Corn FIFA an Domhain 2018

Craobhchomórtais sacair ab ea **Corn FIFA an Domhain 2018**. Bhí sé ar siúl sa Rúis ó 15 Meitheamh go 15 Iúil 2018. Bhí 32 foireann idirnáisiúnta páirteach sa chomórtas. B'in é an chéad huair dó bheith sa Rúis.

## Cáiliú

### Foirne cáilithe

## Ionaid
Beidh na cluichí ar siúl i 12 staid, i 12 chathair ar fud na Rúise:

### Campaí bonn na foirne

## Réiteoirí
Roghnaigh FIFA 35 réiteoir: 5 ón AFC, 6 ó CAF, 6 ó CONMEBOL, 6 ó CONCACAF, 2 ón OFC agus 10 ó UEFA.

## Duaiseanna
Fuair gach foireann a bhí páirteach sna grúpaí $8 milliún. Ina dhiaidh sin

* $12 milliún – ocht bhfoireann a chiall cluiche sa dara babhta
* $16 milliún – ceithre fhoireann a chaill cluiche ceathrú ceannais
* $22 milliún – don cheathrú háit
* $24 milliún – don tríú háit
* $28 milliún – an fhoireann a chaill an cluiche ceannais
* $38 milliún – Na curaidh

## Tarraingt
Rinneadh an tarraingt do na babhtaí ceannais ar an 1 Nollaig 2017 sa Chreimil i Moscó.

## Babhta na nGrúpaí
centre|thumb|550px|Na curaidh<br>Neasach<br>Tríú<br>Ceathrú<br>Ceathrú Cheannais<br>Babhta le 16<br>Babhta na nGrúpaí

### Grúpa A

### Grúpa B

### Grúpa C

### Grúpa D

### Grúpa E

### Grúpa F

### Grúpa G

### Grúpa H

## Babhtaí díbeartha

### Ochtú ceannais

### Ceathrú ceannais

### Leathcheannais

### 3ú/4ú háit

### Cluiche ceannais

## Staitisticí
### Scórálaithe cúl

;Sé chúl
*  Harry Kane (Sasana)

;Ceithre chúl
*  Romelu Lukaku (An Bheilg)
*  Antoine Griezmann (An Fhrainc)
*  Kylian Mbappé (An Fhrainc)
*  Cristiano Ronaldo (An Phortaingéil)
*  Denis Cheryshev (An Rúis)

;Trí chúl
*  Yerry Mina (An Cholóim)
*  Ivan Perišić (An Chróit)
*  Artem Dzyuba (An Rúis)
*  Diego Costa (An Spáinn)
*  Edinson Cavani (Uragua)

;Dhá chúl

;Cúl amháin

;Féinchúil

## Tagairtí

Catagóir:Ilchomórtais sacair
Catagóir:Spórt i 2018
Catagóir:Corn FIFA an Domhain