12 Márta

Is é an **12 Márta** an 71ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 72ú lá i mbliain bhisigh. Tá 294 lá fágtha sa bhliain.

## Féilte
* Oileáin Fharó - Grækarismessa
* Oileán Mhuirís - Lá na Saoirse (1968)

## Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1133 — Anraí II Shasana, rí Sasanach (b. 1189)
* 1685 — George Berkeley, fealsamh Éireannach (b.1753)
* 1824 — Gustav Robert Kirchhoff, fisiceoir Gearmánach (b. 1887)
* 1860 — Herman Hollerith, fear gnó, staitisteoir, agus innealtóir Meiriceánach de phór na Gearmáine (b. 1929)
* 1860 — Micheál Ó hIcí, sagart Éireannach agus Ollamh le Gaeilge i Maigh Nuad (b. 1916)
* 1863 — Gabriele d'Annunzio, scríbhneoir Iodálach (b. 1938)
* 1881 — Väinö Tanner, Príomh-Aire na Fionlainne (b.1966)
* 1917 — Googie Withers, ban-aisteoir Briotanach (b. 2011)
* 1918 — Pádraig Faulkner, Polaiteoir Éireannach (r 2012)
* 1922 — Jack Kerouac, Údar agus file Meiriceánach (r. 1969)
* 1925 — Leo Esaki, fisiceoir Seapánach 
* 1944 — Patsaí Dan Mag Ruaidhrí, Rí Thoraí ó 1993 go 2018 (b. 2018)
* 1946 — Frank Welker, aisteoir Meiriceánach
* 1946 — Liza Minnelli, ban-aisteoir agus amhránaí Meiriceánach
* 1947 — Mitt Romney, Polaiteoir agus fear gnó Meiriceánach
* 1948 — James Taylor, amhránaí agus giotáraí Meiriceánach
* 1951 — Pádraig Ó Cíobháin, scríbhneoir Éireannach
* 1960 — Donny Lalonde, dornálaí Ceanadach
* 1962 — Graham Stuart, polaiteoir Briotanach
* 1968 — Aaron Eckhart, aisteoir Meiriceánach
* 1968 — Tammy Duckworth, polaiteoir Meiriceánach
* 1971 — Luis Galarreta, polaiteoir Peiriúch
* 1973 — Mark Daly, polaiteoir Éireannach
* 1975 — Amanda Milling, polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe
* 1977 — Ben Kenney, ceoltóir Meiriceánach
* 1988 — Ritchie Torres, polaiteoir Meiriceánach
* 1992 — Ciara Mageean, reathaí meánraoin Éireannach
* 1992 — Pádraig Breathnach, iománaí Éireannach
* 1994 — Christina Grimmie, amhránaí Meiriceánach (b. 2016)

## Daoine a fuair bás ar an lá seo
* 417 — Pápa Innocentius I, (r. 378)
* 604 — Pápa Gréagóir I (r. 540)
* 1843 — Robert Murphy, matamaiticeoir agus fisiceoir Éireannach (r. 1806)
* 1914 — George Westinghouse, ceapadóir agus fear gnó Meiriceánach (r. 1846)
* 1943 — Gustav Vigeland, 73, dealbhóir (r.1869)
* 1948 — George Noble Plunkett, an Cunta Pluincéad náisiúnaí agus polaiteoir Éireannach (r.1851)
* 1951 — Joseph Mongan, polaiteoir Éireannach  (r. 1880)
* 1954 — James B. Lynch, polaiteoir Éireannach 
* 1962 — Tomás Ó Dubhghaill, Uachtarán Shinn Féin (r ~1917)
* 1970 — Sydney Minch, polaiteoir Éireannach (r. 1970)
* 1970 — Tadhg Crowley, polaiteoir Éireannach (r. 1890)
* 1974 — Billy Fox, polaiteoir Éireannach (r. 1939)
* 2015 — Terry Pratchett, údar (r. 1948)

## Tarluithe eile
* 1088 - Toghadh Pápa Urban II
* 1689 - Tháinig Séamas II Shasana i dtír ag Cionn tSáile mar sin thosaigh Cogadh an Dá Rí
* 1894 - Díoladh an chéad buidéal gloine Coca Cola.
* 1913 - Cuireadh an ainm Canberra ar an phríomhchathair na hAstráile amach anseo
* 1918 - Rinneadh Moscó ina phríomhchathair na Rúise. Bá é Cathair Pheadair an phríomhchathair ó 1713 é
* 1938 - *[[Anschluss]]*: D'ionghabh An Ghearmáin Naitsíoch An Ostair
* 1968 - Bhain Oileán Mhuirís neamhspleáchas amach ón Ríocht Aontaithe
* 1969 - Phós Paul McCartney agus Linda Eastman i Londain.
* 1989 - Chuir Tim Berners-Lee moladh isteach faoi córas bhainistíocht eolais do *[[CERN]]*. Éireoidh an moladh seo ina Ghréasán Domhanda
* 1992 - Rinneadh Oileán Mhuirís ina bpoblacht, ach fanann siad i gComhlathas na Náisiún
* 1993 - Maraíodh beagnach 200 duine nuair a phléasc buamaí i Mumbai san India.
* 1994 - D'oirnigh Eaglais Shasana sagairt baineanna don céad uair
* 1999 - Cailleadh an veidhleadóir cáiliúil Yehudi Menuhin in aois 82 bliain.
* 1999 - Chuaigh An tSeic, An Ungáir agus An Pholainn in ECAT. Bhí siad ina mbhaill den Chomhaontú Vársá roimhe sin.
* 2003 - Chuir An Eagraíocht Dhomhanda Sláinte fainic ar ráigeanna *[[Géarshiondróm trom riospráide|SARS]]*
* 2011 - Phléasc an t-imoibreoir sa chumhachtstáisiún núicléach i bhFukushima, aon lá i ndiaidh an tsúnámaí
* 2020 - Chuir na Stáit Aontaithe taisteal ón Eoraip ar fionraí de dheasca na paindéime
 
0312
Márta, 12