Liosta d'Ardríthe na hÉireann

[thumb|220px|[Lia Fáil (Éire)|Lia Fáil i dTeamhair na Rí]]
Ba é tuairim thraidisiún stairiúil na Meánaoise na hÉireann go raibh Ard-Rí ag Éirinn lonnaithe i Teamhair ón tseanaimsir, agus cnuasaigh cosúil le *[[Leabhar Gabhála na hÉireann|Lebor Gabála Érenn]]* ón 11ú haois, ina dhiaidh sin saothair Luath-Nua-aoiseach ar nós *[[Annála na gCeithre Máistrí]]* agus *[[Foras Feasa ar Éirinn|Foras Feasa ar Éire]]*, a airbheartaítear líne na nArd-Rí a rianú. Mar a mhíníonn John T. Koch: “Cé gur ríogacht ar leith í ríogacht na Teamhrach a raibh ardmhianta ag a áititheoirí i dtreo ardcheannas i measc ríthe na hÉireann, i dtéarmaí polaitíochta ní dócha go raibh a dhóthain údaráis ag aon rí chun smacht a fháil ar an oileán ar fad roimh an 9ú haois. Meastar go minic gurb é Máel Sechnaill I an chéad Ard-Rí stairiúil, cé gur chuir sé ina choinne. Meastar go bhfuil sé mí-aimseartha é an teideal a chur i bhfeidhm ar ríthe níos luaithe, agus meastar go ginearálta go bhfuil ríthe ó roimh an 5ú haois ina finscéalta. Mar sin is meascán d’fhíricí stairiúla agus d’fhinscéalta é liosta traidisiúnta na nArd-Ríthe.

Déanann na hannála cur síos ar roinnt Ard-Ríthe níos déanaí mar *"rígh Érenn co fressabra"* ("Ríthe na hÉireann le freasúra"), is tagairt í d'éagobhsaíocht ríogacht na Teamhrach ó bhás Máel Sechnaill mac Domnaill sa bhliain 1022. Thréig Brian Bóramha é sa bhliain 1002, agus athchóiríodh é i 1014 tar éis bhás Bhriain, ach lean go leor ríshleachta eile sampla Brian sa chéid i ndiaidh 1022. Tháinig deireadh leis an Ard-Ríocht go héifeachtach sna 1170idí tar éis ionradh na Normannach, agus is é Ruaidrí Ua Conchobair an sealbhóir deiridh.

### Ardríthe na [[Fir Bolg]]
* ARÉ 1934-1897 RC
* FFÉ 1514-1477 RC

### Ardríthe [[Tuatha Dé Danann]]
Meastar go bhfuil na ríthe seo finscéalach.
* ARÉ/ACM 1897-1700 RC
* FFÉ 1477-1287 RC

### Ardríthe [[Clann Mhíle|Chlann Mhíle]]
* ARÉ 1700 RC - AD 76
* FFÉ 1287 RC - AD 80*



=== Ardríthe, Buile Choinn ===



=== Ardríthe, 76-458 ===
* [[Túathal Techtmar]] *ARÉ* 76-106; *FFÉ* 80-100
* [[Mal mac Rochride]] *ARÉ* 106-110; *FFÉ* 100-104
* [[Fedlimid Rechtmar]] *ARÉ* 110-119; *FFÉ* 104-113
* [[Cathair Mór]] *ARÉ* 119-122; *FFÉ* 113-116
* [[Conn Cétchathach]] *ARÉ* 122-157; *FFÉ* 116-136
* [[Conaire Cóem]] *ARÉ* 157-165; *FFÉ* 136-143
* [[Art mac Cuinn]] *ARÉ* 165-195; *FFÉ* 143-173
* [[Lugaid mac Con]] *ARÉ* 195-225; *FFÉ* 173-203
* [[Fergus Dubdétach]] *ARÉ* 225-226; *FFÉ* 203-204
* [[Cormac mac Airt]] *ARÉ* 226-266; *FFÉ* 204-244
* [[Eochaid Gonnat]] *ARÉ* 266-267; *FFÉ* 244-245
* [[Cairbre Lifechair]] *ARÉ* 267-284; *FFÉ* 245-272
* [[Fothad Cairpthech agus Fothad Airgthech]] *ARÉ* 284-285; *FFÉ* 272-273
* [[Fíachu Sroiptine]] *ARÉ* 285-322; *FFÉ* 273-306
* [[Colla Uais]] *ARÉ* 322-326; *FFÉ* 306-310
* [[Muiredach Tirech]] *ARÉ* 326-356; *FFÉ* 310-343
* [[Cáelbad]] *ARÉ* 356-357; *FFÉ* 343-344
* [[Eochaid Mugmedon]] *ARÉ* 357-365; *FFÉ* 344-351
* [[Crimthann mac Fidaig]] *ARÉ* 365-376; *FFÉ* 351-368
* [[Níall Noígíallach]] *ARÉ* 376-405; *FFÉ* 368-395
* [[Dathí]] *ARÉ* 405-428; *FFÉ* 395-418
* [[Lóegaire mac Néill]] *ARÉ* 428-458; *FFÉ* 418-448
* [[Coirpre mac Néill]]

=== Ardríthe na hÉireann, 459-844 ===
* [[Ailill Molt]] 459-478
* [[Lugaid mac Lóegairi]] 479-503

* [[Muircheartach mac Muireadaigh]], *afm'' Mac Ercae 504-527
* Túathal Máelgarb 528-538
* Diarmait mac Cerbaill 539-558
* Domnall mac Muirchertaig agus Forggus mac Muirchertaig 559-561
* Eochaid mac Domnaill agus Báetán mac Muirchertaig 562-563
* Ainmuire mac Sétnai 564-566
* Báetán mac Ninnedo 567
* Áed mac Ainmuirech 568-594
* Áed Sláine agus Colmán Rímid 595-600
* Áed Uaridnach 601-607
* Máel Coba mac Áedo 608-610
* Suibne Menn/Suibhne Gealt 611-623
* Domnall mac Áedo 624-639
* Cellach agus Conall Cóel 640-656
* Diarmait agus Blathmac 657-664
* Sechnasach 665-669
* Cenn Fáelad 670-673
* Fínsnechta Fledach 674-693
* Loingsech mac Óengusso 694-701
* Congal Cennmagair 702-708
* Fergal mac Máele Dúin 709-718
* Fógartach mac Néill 719
* Cináed mac Írgalaig 720-722
* Flaithbertach mac Loingsig 723-729
* Áed Allán 730-738
* Domnall Midi 739-758
* Niall Frossach 759-765
* Donnchad Midi 766-792
* Áed Oirdnide 793-817
* Conchobar mac Donnchada 818-831
* Niall Caille 832-844

### Ardríthe, 845-1318
* Mael Seachlainn I 845-860.
* Áed Findliath 861-876.
* Fland mac Máel Sechnaill 877-914.
* Niall Glúndub 915-917.
* Donnchad Donn 918-942.
** Tomar Luimnigh 922-930.
* Congalach Cnogba 943-954.
** Ruaidrí ua Canannáin
* Domnall ua Néill 955-978.
* Mael Seachlainn II Mór 979-1002.
* Brian Bóirmhe 1002-1014.
* Mael Seachlainn II, Mor (curtha ar ais i gcoróin) 1014-1022.
* Corcran Claireach agus Conn O Lochlain 1022-1024.
* Donnchad mac Briain, 1024-1064. (go bhfreasúra)
* Diarmait mac Máel na mBó, bás 1072 (go bhfreasúra)
* Toirdhealbhach Ua Briain 1055-1086 (go bhfreasúra)
* Domhnall Mac Lochlainn 1083-1121 (go bhfreasúra)
* Muircheartach Ua Briain 1101-1119 (go bhfreasúra)
* Toirdhealbhach Ua Conchobhair, 1119-1156. 
* Muircheartach Mac Lochlainn 1156-1166.
* Ruaidri mac Tairrdelbach Ua Conchobair 1166-1186.
* Brian Ó Néill, 1258-1260.
* Edward Bruce, 1315-1318.

## Tagairtí


Catagóir:Monarcaí
Catagóir:Stair na hÉireann
Ardríthe  na hÉireann
Catagóir:Ríthe finscéalacha na hÉireann