open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kian Egan

Is amhránaí popcheoil Éireannach é **Kian Egan**, a rugadh ar an 29 Aibreán 1980 é. As Sligeach dó. Ba bhreitheamh é ar *[[The Voice of Ireland]]*. Tá sé ina bhall den ghrúpa *[[Westlife]]*.

## Gairm
### 1998-2012: Westlife
Bhí Kian sa phopbhanna Westlife ó 1998 go 2012. Tá 14 shinglí a chuaigh go dtí uimhir 1 acu.

### 2011-: ''The Voice of Ireland'', ''I'm a Celebrity...Get Me Out of Here!'' agus ''Home''
Bhí sé ar cheann de na ceithre bhreitheamh ar The Voice of Ireland. Bhuaigh Kian an tríú sraith déag *[[I'm a Celebrity...Get Me Out of Here!]]* sa bhliain 2013.

Scaoil sé an céad albam leis, *Home*, ar an 14 Márta 2014.

## Dioscliosta
### Albaim stiúideo

### Singlí

## Scannáinliosta

;Aoi-Cumaí
**[[Alan Carr's Celebrity Ding Dong]]* (31 Deireadh Fómhair 2008) – Aoi
**[[Lorraine]]* (15 Samhain 2010, 7 Márta 2011) – Aoi
**[[Celebrity Juice]]* (23 Nollaig 2010, 5 Aibreán 2012, 13 Márta 2014)
**[[Loose Women]]* (14 Samhain 2011) – Aoi
**[[Daybreak]]* (9 Samhain 2012) – Aoi
**[[Fake Reaction]]* (24 Eanáir 2013) – Aoi
**[[8 Out of 10 Cats]]* (8 Feabhra 2013)
**[[Your Face Sounds Familiar]]* (27 Iúil 2013) – Aoi-Breitheamh
**[[Who Wants to Be a Millionaire?]]* (19 Nollaig 2013) – Iomaitheoir le Rebecca Adlington
**[[The Cube (seó cluiche)|The Cube: Celebrity Special]]* (22 Feabhra 2014) – Iomaitheoir
**[[The Wright Stuff]]* (28 Márta 2014)
**[[The Guess List]]* (3 Bealtaine 2014) – Aoi
**[[Sunday Brunch]]* (4 Bealtaine 2014) – Aoi
**[[Weekend]]* (10 Bealtaine 2014) – Aoi
**[[TV OD]]* (5 Meitheamh 2014) – Aoi
**[[All Star Mr & Mrs]]* (25 Meitheamh 2014) – Iomaitheoir
**[[Through the Keyhole]]* (20 Meán Fómhair 2014) – Painéalaí

## Tagairtí

Catagóir:Kian Egan
Catagóir:The Voice of Ireland
Catagóir:Breithiúna The Voice
Catagóir:Westlife
Catagóir:Ceoltóirí Éireannacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1980
Catagóir:Daoine as Contae Shligigh
Catagóir:Daoine beo
Pat Byrne

Is amhránaí popcheoil Éireannach é **Pat Byrne**. Rugadh i 1978 é i An Bhuiríos, Contae Cheatharlach. Bhuaigh sé an chéad sraith de *[[The Voice of Ireland]]* sa bhliain 2012.

## Gairm
### 2012-: ''The Voice of Ireland'' agus ''All or Nothing''
Bhuaigh Pat an chéad sraith The Voice of Ireland sa bhliain 2012. Bhí sé ar an bhfoireann Bressie.

Scaoil sé an céad albam *All or Nothing* ar an 22 Samhain 2012.

## Dioscliosta
### Albaim

### Singlí

## Tagairtí

Catagóir:Ceoltóirí Éireannacha
Catagóir:Buaiteoirí The Voice
Catagóir:Iomaitheoirí The Voice
Catagóir:The Voice of Ireland
Catagóir:Daoine a rugadh i 1978
Catagóir:Daoine as Contae Cheatharlach
Catagóir:Daoine beo
An Cnoc Garbh

Is baile suite i gComhairle Cathair Ghlaschú é **an Cnoc Garbh**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Cathair Ghlaschú
Hugo Pratt

I Rimini san Iodáil a rugadh an t-úrscéalaí grafach **Hugo Pratt** (Ugo Eugenio Prat, 15 Meitheamh 1927 – 20 Lúnasa 1995). Chaith sé a shaol idir an Veinéis, an Airgintín, an Fhrainc, agus an Eilvéis. Is é an tsraith Corto Maltese an tsraith is iomráití dá chuid, tá breis agus fiche leabhar scríofa aige, iad aistrithe in iliomad teangacha. 

## Saol
Saolaíodh Hugo Pratt i Rimini sa bhliain 1927, agus d’fhás sé suas sa Veinéis. Sa bhliain 1937 chuaigh sé is a mháthair Evelina Genero Pratt chun cónaí san Aetóip, mar a raibh a athair Rolando Pratt in arm na hIodáile. Gabhadh a athair i 1941 agus fuair sé bás le fiabhras i gcampa géibhinn Sasanach i 1942. Sa bhliain chéanna, cuireadh Hugo agus a mháthair i gcampa géibhinn san Aetóip. 

Tar éis an chogaidh chuaigh sé ag obair mar chartúnaí sa Veinéis, agus go gairid ina dhiaidh sin d’aistrigh sé go dtí an Airgintín le hobair a dhéanamh in earnáil na gcoimicí in Buenos Aires. Taistealaí mór a bhí ann, agus chaith sé tréimhsí ina dhiaidh sin ag obair idir an Airgintín, Londain, Páras agus an Eilvéis.

Cailleadh le hailse é san Eilvéis i 1995.

## Saothar
In irisí éagsúla d’fhoilsigh sé scéalta grafacha a bhain le Corto Maltese, Gli scorpioni del deserto (scairpeanna an fhásaigh) agus Jesuit Joe. Cé gur bhain sé cáil ar leith amach leis an gcarachtar Corto Maltese, lean sé air ag forbairt is ag foilsiú ábhar nua i gcaitheamh a shaoil. Rinneadh dhá scannán beochana bunaithe ar an tsraith. In 2005 ainmníodh é san Will Eisner Award Hall of Fame.

## Corto Maltese
Cuireadh tús leis an tsraith le *[[Port na Farraige Goirt]]* (Iodáilis: *Una ballata del mare salato*), sa chéad eagrán den mhíosachán *Il Sergente Kirk* i mí Iúil. Smuigléirí agus foghlaithe mara i ndeisceart an Aigéin Chiúin roimh thús an Chéad Chogaidh Dhomhanda atá mar chúlra leis an scéal. I 1970, d’aistrigh Pratt go dtí an Fhrainc agus thosaigh ag obair ar shraith scéalta gearra *Corto Maltese* don iris Franca-Bheilgeach *Pif Gadget*. I 1974 d’fhill sé ar na scéalta fada, agus chuir sé Corto i 1918 go dtí an tSibéir sa scéal *[[Corte sconta detta arcana]]* (Corto Maltese sa tSibéir), a foilsíodh i bhfoirm sraithe ar dtús san iris *Linus*; agus i 1980 chuir sé Corto ar thuras trasna na hÁise in *[[An Teach Órga i Samarkand]]*.

I 1976, foilsíodh *Port na Farraige Goirt* i bhfoirm leabhair, agus bronnadh an duais don saothar réalaíoch eachtrannach dó ag Féile Angoulême i 1976.

Lean Pratt air ag foilsiú scéalta nua as sin go dtí 1989 nuair a foilsíodh an leabhar deireanach leis, *Mu*.

## Tagairtí

* Croineolaíocht foilseacháin ''Corto Maltese'' FFF (Iodáilis)
* Foilseacháin ''Corto Maltese'' in ''Pif Gadget''  BDoubliées (Fraincis)

;Fonótaí

## Nascanna Seachtracha
* Cartlann Hugo Pratt
* Ar lorg Chorto Maltese
*Siopa oifigiúil Corto Maltese ar líne 
* Hugo Pratt dossier FFF 
* foilseacháin Hugo Pratt in ''Pif'' ,  ''(A SUIVRE)'', ''Pilote''  agus ''Le journal de Tintin''  BDoubliées 

Catagóir:Daoine a rugadh i 1927
Catagóir:Básanna i 1995
Catagóir:Scríbhneoirí Iodálacha
Ceann Ceanais

Is comharsanacht i gcathair Ghlaschú é **Ceann Ceanais.**  Tá a chríoch, ó dheas d'Abhainn Chluaidh, scoite amach go measartha, agus é ag críochantacht le páirc ó dheas agus le galfchúrsa ó thuaidh, chomh maith le ceantar cónaithe A' Chloch. Is éard atá i bhformhór na tithíochta ná trí thúircheapa ardstóracha (cúigear ar dtús, dhá cheann ó leagadh iad)  de 23 stór, a bhfuil tionchar an-mhór acu ar an gceantar ó thaobh na súile de.

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Cathair Ghlaschú
Ceann a' Bhaile

deas|250px|thumb|Ceann a' Bhaile
Is baile suite i gComhairle Cathair Ghlaschú é **Ceann a' Bhaile**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Cathair Ghlaschú
Dail Mheàrnaig

Is baile suite i gComhairle Cathair Ghlaschú é **Dail Mheàrnaig** nó **Dail Meàrnaig**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Cathair Ghlaschú
Druim a' Chaibeil

Is baile suite i gComhairle Cathair Ghlaschú é **Druim a' Chaibeil**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Cathair Ghlaschú
Gort a' Bhaile

Ceantar i gcathair Ghlaschú, Albain, ar bhruach theas na Cluaidh. is ea **Gort a' Bhaile** (Béarla:*The Gorbals*). Faoi dheireadh an 19ú haois, bhí dlús ard daonra ann; mheall na tionscail nua agus deiseanna fostaíochta Ghlaschú imircigh tuaithe agus ó i bhfad i gcéin. Ag a bhuaic, le linn na 1930idí, mhéadaigh daonra an cheantair níos leithne (na ceantair atá buailte go díreach leis, Baile MacLaurie agus Baile MacUisdein) go dtí thart ar 90,000 cónaitheoir.. Mar aon lena mhéid réasúnta beag, thug sé seo dlús ard daonra de thart ar 40,000 / km² don cheantar. Ar na saolta seo, de thoradh na n-athfhorbairtí a rinneadh tar éis an dara cogadh domhanda, tá daonra an cheantair i bhfad níos lú.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Cathair Ghlaschú
Am Baile Àirneach

Is bruachbhaile suite i gComhairle Cathair Dhún Éideann é **am Baile Àirneach**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Cathair Dhún Éideann
Aird a' Mhaolain

Is bruachbhaile suite i gComhairle Cathair Dhún Éideann é **Aird a' Mhaolain**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Cathair Dhún Éideann
Bonnáth Linne

Is ceantar suite i gComhairle Cathair Dhún Éideann é **Bonnáth Linne**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Cathair Dhún Éideann
Creag a' Mhaol Àird

Is ceantar suite i gDùn Èideann é **Creag a' Mhaol Àird** tuairim is 4.8 km soir ó dheas ó lár na cathrach, le *Duddingston* ó thuaidh agus Talla na Creige Nuadh ar an taobh thoir..

## Stair
In ainneoin nua-aoiseacht choibhneasta an chuid is mó den tithíocht sa cheantar, tá lonnaíocht Chreag a' Mhaol Àird féin an-sean, agus tá Caisleán Chreag a' Mhaol Àird' suite ann. Ba é Barúntacht Phreston, nó Prestoun, an caisleán ar dtús. Athainmníodh ansin é mar *Gourtoun* agus ansin ar deireadh Creag a' Mhaol Àird. Thosaigh Creag a' Mhaol Àird ag deireadh an 14ú haois nó ag tús an 15ú haois, agus bhí sé áitithe go dtí tús an 18ú haois. Sa bhliain 1660, cheannaigh Sir John Gilmour eastát Chreag a' Mhaol Àird.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Cathair Dhún Éideann
Catagóir:Ceantair Dhùn Èideann
Catagóir:Eastáit tithíochta i nDùn Èideann
Catagóir:Figiúirí cnoic in Albain
Catagóir:Geoighlifí
Lìte

Is baile agus calafort atá suite ó thuaidh ó Dhún Éideann, Albain é **Lìte**. Seasann sé ar chósta na Linne Foirthe sa chontae siúd Meadhan Lodainn.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Cathair Dhún Éideann
Sussex Thoir

Is contae i Sasana é **Sussex Thoir** atá suite in oirthear na tíre. 

## Bailte
* Laughton 

Catagóir:Contaetha i Sasana
Catagóir:Sasana
Catagóir:Sussex Thoir
Arasgain

Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Rinn Friù é **Arasgain**.

## Tagairtí

Catagóir:Comhairle Shiorrachd Rinn Friù
Catagóir:Bailte in Albain
Achadh nan Àirne

Is baile suite i Siorrachd Dhún Breatann an Ear é **Achadh nan Àirne**  neo **Achadh an Fheàrna**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Siorrachd Dhún Bhreatainn an Ear
Bruach nan Dealgan

Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear é **Bruach nan Dealgan** nó **Thornliebank**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear
Achadh an Loch

Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath é **Achadh an Loch**.

## Tagairtí
 

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath
Baile a' Chuilinn

Is sráidbhaile i lár na hAlban é **Baile a' Chuilinn**.   Tá sé suite taobh thoir de Bellshill agus ó thuaidh ó Thobar na Màthar, i dTuaisceart Siorrachd Lannraig, Albain. Roinntear an chuid is mó de na conláistí áitiúla leis na sráidbhailte cóngaracha an Càrn Fionn, An Nuadh-Ard agus New Stevenston a bhfuil comhdhaonra de thart ar 20,000 acu ar fud na gceithre cheantar.

## Daoine cáiliúla
Rugadh Keir Hardie, an chéad cheannaire ar Pháirtí an Lucht Oibre, anseo sa bhliain 1856.

## Tagairtí

Catagóir: Sráidbhailte i Lannraig a Tuath
Catagóir: Tobar na Máthar
Catagóir: Pobail mianadóireachta in Albain
Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath
Bellshill

Is baile i Siorrachd Lannraig a Tuath é **Bellshill**. Tá sé suite 2 mhíle lastuaidh de Thobar na Màthar.

Sa bhliain 2001 bhí 20,705 duine ina gcónaí anseo.

Tá an chéad taifead den lonnaíocht seo le feiceáil ar léarscáil le Timothy Pont a foilsíodh sa bhliain 1654. Ba é Belmill a t-ainm nhí air. Ní raibh ach roinnt tithe a bhí faoi úinéireacht ag Maighstir Bell, fear a raibh an cairéal cloiche aige ó dheas den bhaile. Ach nuair a dúnadh an cairéal, d’imigh muintir an bhaile freisin agus bunaíodh lonnaíocht nua in aice leis darb ainm Crossgates.

Sa bhliain 1810 athraíodh an t-ainm seo go Bellshill. 

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Siorrachd Lannraig]]
Ceathramh Mhoire

Is baile suite in Aonghas é **Ceathramh Mhoire** nó **Cearan Mhoire**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Aonghas
Lann Fhìonain

Is baile i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain, in Albain, í **Lann Fhìonain**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain
Inbhir Aileachaidh

Is baile i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain é **Inbhir Aileachaidh**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain
Sgalpaigh an t-Sratha

Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é **Sgalpaigh**, nó **Sgalpaigh an t-Sratha**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle na Gàidhealtachd
Ròdhag

Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é **Ròdhag**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle na Gàidhealtachd
Comhairle Siorrachd Àir a Deas

Contae de chuid na hAlban is ea **Comhairle Shiorrachd Àir a Deas**. Tá 112,550 duine ina gcónaí ann.
mion|Cois trá i Siorrachd Àir a Deas

## Bailte

* Cille Mhìcheil
 

Catagóir:Ceantair chomhairle na hAlban
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Áir a Deas
Cearrara

mion
Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é **Cearrara**. 

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Earra-Ghàidheal agus Bòd
Trian a' Phùir

Is baile suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois é **Trian a' Phùir**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Pheairt is Cheann Rois
Àird Mhèanais

Is baile suite ar an Giogha in Earra-Ghàidheal agus Bòd é **Àird Mhèanais**. 

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Giogha
Catagóir:Earra-Ghàidheal agus Bòd
An t-Allt Bàn

Is baile beag suite i gComhairle Lodainn an Iar é **An t-Allt Bàn**.
Tá an baile leathbhealach idir an dá chathair is mó in Albain, thart ar37 ciliméadar soir ó Ghlaschu agus 35 ciliméadar siar ó Dhùn Èideann. Is iad na bailte móra is gaire ná Am Both Cheit, sé chiliméadar agus Baile Dhunlèibhe, deich gciliméadar.
## Tagairtí
 

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Lodainn an Iar
Achadh an Iar

Is baile suite i gComhairle Lodainn an Iar é **Achadh an Iar**. 

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Lodainn an Iar
Newton, Lodainn an Iar

Is baile suite i gComhairle Lodainn an Iar é **am Baile Ur**. 

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Lodainn an Iar
Eaglais Mhachain

Is baile suite i Labhaidh Thiar í **Eaglais Mhachain**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Labhaidh Thiar
Falas

Is baile suite i gComhairle Lodainn an Iar, in Albain, é **Falas** (*Béarla: Fauldhouse*). De réir na figiúirí daonáirimh An Ríocht Aontaithe 2011, tá daonra 4,843 ann. Tá sé suite timpeall leath bhealaigh idir Glaschú agus Dún Éideann. Is é Falas ceann de na bailte is airde i Lodainn an Iar, ina sheasamh 750 troithe os cionn leibhéal na mara. Bíonn an baile Falas ann ar a laghad ó Na Meánaoiseanna.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Lodainn an Iar
Tòrr Fhèichin

deas|250px|thumb|Cnoic Thòrr Fhèichin
Is baile atá suite i lár na hAlban, i gComhairle Lodainn an Iar, é **Tòrr Fhèichin** (nó **Tòrr Fhitheachan**). Bhí 570 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Lodainn an Iar
Conservatoire Ríoghail na h-Alba

Is scoil cheoil suite i gComhairle Cathair Ghlaschú í **Conservatoire Ríoghail na h-Alba**.

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Comhairle Cathair Ghlaschú
Gailearaidh Ealain is Taig-tasgaidh Kelvingrove

clé|250px|mion|Gailearaidh Ealain is Taig-tasgaidh Kelvingrove
Is gailearaí suite i gComhairle Cathair Ghlaschú é **Gailearaidh Ealain is Taig-tasgaidh Kelvingrove**.

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Comhairle Cathair Ghlaschú
Baile Grianain

Is bruachbhaile suite i gComhairle Cathair Dhún Éideann é **Baile Grianain** nó **Baile Griain** ().

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Cathair Dhún Éideann
Bruach Cheanalta

Is ceantar suite i gComhairle Cathair Dhún Éideann é **Bruach Cheanalta**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Cathair Dhún Éideann
Baile GhilleMhoire

Is bruachbhaile suite i gComhairle Cathair Dhún Éideann é **Baile GhilleMhoire**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Cathair Dhún Éideann
Achadh Rumasdail

Is sráidbhaile suite i gCataibh, Comhairle na Gàidhealtachd é **Achadh Rumasdail**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Cataibh
Catagóir:Comhairle na Gàidhealtachd
Drochaid Sguideil

Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, Albain é **Drochaid Sguideil**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Ros
Catagóir:Comhairle na Gàidhealtachd
Magh an Fhùcadair

Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh í **Magh an Fhùcadair** (Gaeilge: *Má an Úcaire*).

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Mhoireibh
An Truthail

Is sráidbhaile suite in Inbhear Áir í **an Truthail**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Inbhear Áir
Cill Bhreannain

Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Áir a Tuath é **Cill Bhreannain**.

## Tagairtí
 

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Áir a Tuath
Linton an Ear

Is baile suite i Lodainn an Ear é **Linton an Ear**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Labhaidh Thoir
An Geal Àth

Baile in Albain Theas is ea **An Geal Àth**, **Gealabh** nó **Gala** (Béarla: *Galashiels*). Tá sé ar an Abhainn Tuaidh.

Tógadh mar bhuirg na barúntachta sa bhliain 1599.

Sa bhliain 2001 bhí 14,361 duine ina gcónaí anseo. Tá sé faoi smacht Chomhairle nan Crìochan.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Chrìochan na h-Alba
Baile Ùr Chille Bhoisil

Is baile suite i gComhairle Chrìochan na h-Alba é **Baile Ùr Chille Bhoisil**.

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Chrìochan na h-Alba
An Ruadh-Ghleann

Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Lannraig a Deas é **an Ruadh-Ghleann**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas
Allmhagh a Deas

Is baile suite i gComhairle na h-Eaglaise Brice é **Allmhagh a Deas**. 

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle na h-Eaglaise Brice
Am Binnean

Is baile suite i gComhairle na h-Eaglaise Brice é **am Binnean**. 

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle na h-Eaglaise Brice
Baile nan Cnoc

Is baile suite i gComhairle na h-Eaglaise Brice é **Baile nan Cnoc**.

## Tagairtí
 

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle na h-Eaglaise Brice
An Ceathramh Siar

Is baile atá suite i gComhairle na h-Eaglaise Brice in Albain é **An Ceathramh Siar**. 

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle na h-Eaglaise Brice
Gárradh Lusan Ghlaschú

deas|250px|thumb|Gárradh Lusan Ghlaschú
Is gairdín lusanna suite i gComhairle Cathair Ghlaschú é **Gárradh Lusan Ghlaschú**.

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Comhairle Cathair Ghlaschú
Oilthigh Cailleannach Glaschú

Is ollscoil suite i gComhairle Cathair Ghlaschú é **Oilthigh Cailleannach Glaschú**.

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Comhairle Cathair Ghlaschú
Oilthigh Shrath Chluaidh

Is ollscoil suite i gComhairle Cathair Ghlaschú é **Oilthigh Srath Chluaidh**.

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Comhairle Cathair Ghlaschú
Pàirc Hampden

clé|250px|mion|Pàirc Hampden
Is staid suite i gComhairle Cathair Ghlaschú í **Pàirc Hampden**.

## Tagairtí

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Comhairle Cathair Ghlaschú
Catagóir:Staideanna spóirt in Albain
Achadh an Tiobair

Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Áir a Tuath é **Achadh an Tiobair**. 

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Áir a Tuath
Cille Bhrìghde an Iar

Sráidbhaile agus paróiste stairiúil i Siorrachd Àir a Tuathh na hAlban is ea **Cille Bhrìghde an Iar** . Tá ansráidbhaile suite ar chósta thiar na hAlban in aice le Linne Chluaidh, ag féachaint trasna an chaoláire go dtí Gaoda Bheinn agus Eilean Arainn. De ghnáth meastar gur baile beag é Cille Bhrìghde an Iar agus an ceantair in aice le Seamill agus Port na Coise, agus bhí 4,393 duine ina gcónaí ann le linn daonáireamh 2001. 
## Stair

### Luathstair
Tá cloch nó peitriglif Neoiliteach, a bhfuil marcanna ar a dromchla, suite ar *Blackshaw Bank*, in aice le Cille Bhrìghde an Iar. Tá an chloch seo neamhghnách, sa mhéid is go bhfuil sí snoite le trí bhís. Cé nach eol cuspóir na gcloch sin, meastar go mb'fhéidir go raibh tábhacht reiligiúnach acu.

Nochtadh rianta de dhaingniú ón Iarannaois nuair a tógadh an teach darbh ainm "An Dùn" i Rathad Àird Rosain, Seamill.

### An tréimhse Cheilteach
Creidtear go hiondúil go bhfuil Cille Bhrìghde an Iar ainmnithe i ndiaidh Brìghde Chill Dara. Tugann an logainm le fios go raibh uair amháin cill ( eaglais nó reilig) do Bríd sa cheantar, cé go bhfuil finscéal áitiúil ann a deir gur thug sí cuairt ar an áit chun a séipéal a bhunú timpeall na bliana 500 AD (de réir dealraimh bhí an pointe tuirlingthe os comhair Seamill Hydro anois). Cuireadh an réimír " Iar" leis chun idirdhealú a dhéanamh idir áiteanna eile a dhéanann comóradh ar an naomh Ceilteach céanna, mar shampla an baile nua Cille Bhrìghde an Ear i Siorrachd Lannraig a ainmníodh "Ear" chun idirdhealú a dhéanamh idir é agus an " Iar" níos sine. Tá gráig sa cheantar ó 82 AD nuair a bhí 30,000 trúpa lonnaithe ag an nginearál Rómhánach Agricola i gceantar an tsráidbhaile ar a dtugtar *Gateside* anois. Go fóill, is féidir breathnaigh thart ar na mbóithre Rómhánacha atá timpeall an tsráidbhaile go dtí an lá atá inniu ann, agus is iomaí déantán réamhstairiúil Rómhánacha a tuairiscíodh agus a cuireadh i dtaisce i Músaeim ar fud na hAlban. Bhí eastát ag Crauford, uncail Uilleam Uallas, ag *Corsbie* i dTuaisceart an tsráidbhaile, agus tá sé seo fós in úsáid mar pháirc carbhán darbh ainm Crosby, go dtí an lá atá inniu ann (teaghlach mháthair Uallais). Sna blianta ina dhiaidh sin thug Roibeard Brús, deontas de thailte Bharúntacht Chille Bhrìghde do Bhoyds Chill Mheàrnaig. Bhí muilte agus oibreacha éagsúla ann tráth, agus san 18ú haois ba shráidbhaile fíodóireachta go príomha é  Cille Bhrìghde an Iar.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Áir a Tuath
An t-Eilean Àrd

Is baile suite ar an Eilean Arainn, i gComhairle Shiorrachd Áir a Tuath, é **an t-Eilean Àrd**. 

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Áir a Tuath
Only Fools and Horses

Is dráma grinn suímh Briotanach ***Only Fools And Horses*** cruthaithe ag John Sullivan. Craoladh seacht sraith ar dtús ar BBC One sa Ríocht Aontaithe ó 1981 go 1991, chomh maith le heipeasóidí speisialta Nollag  go dtí 2003. Athchraoltar eipeasóidí go rialta ar Gold agus ó am go chéile ar BBC One.

## Tagairtí

Catagóir:Cláir Ghrinn
Catagóir:Only Fools and Horses
Catagóir:Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 1981
Catagóir:Sraitheanna teilifíse a chríochnaigh i 2003
Catagóir:Cláir BBC
Catagóir:Cláir Teilifíse na Breataine
Colorado Springs, Colorado

Is é **Colorado Springs** an dara cathair is mó in Colorado, Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá Colorado Springs suite i gContae El Paso, agus tugtar an leasainm "The Springs" air. Tá Steve Bach ina méara ann. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1871.

## Daoine cáiliúla
* Lon Chaney: (1883-1930), aisteoir.

## Comhchathracha
* 20px Fujiyoshida, An tSeapáin
* 20px Kaohsiung, An Téaváin
* 20px Nuevo Casas Grandes, Meicsiceo
* 20px Smolensk, An Rúis
* 20px Bíscéic, An Chirgeastáin
* 20px Bankstown, An Astráil
* 20px Palmas, An Bhrasaíl

## Naisc sheachtracha
*  www.springsgov.com  - Suíomh idirlín oifigiúil.

Catagóir:Colorado
Catagóir:Cathracha in Colorado
Catagóir:Lárionaid daonra in Colorado
Catagóir:Lárionaid daonra sna Stáit Mheiriceá
Catagóir:Cathracha sna Stáit Aontaithe
Sam Bailey

Is amhránaí, cumadóir amhrán Pop-cheol Sasanach í **Sam Bailey** (rugadh í ar an 29 Meaitheamh 1977). Bhuaigh sí an deichiú sraith *[[The X Factor (RA)|The X Factor]]* le 53.4% na vótaí sa bhliain 2013.

## Dioscliosta
### Albaim Stiúideo

### Singlí

### Singlí eile

## Camchuairteanna
*The Mrs. Carter Show World Tour (2014; ag tacú)
*The X Factor Live Tour (2014)
*The Power of Love Tour (2015)
*Butlins Pop Tour 2016 (Samhradh 2016)
*Sing my heart out Tour (2017)
*Sam Bailey 'In Concert' UK Tour (2018)

## Tagairtí

Catagóir:Sam Bailey
Catagóir:Buaiteoirí X Factor
Catagóir:Daoine a rugadh i 1977
Bailey, Sam
Catagóir:Iomaitheoirí X Factor
Catagóir:Daoine beo
Adrastea

Is gealach de chuid Iúpatair é **Adrastea**. D'fhionn David C. Jewitt Adrastea sa bhliain 1979. Tá Adrastea 129,000 km ó Iúpatar.

Catagóir:Gealacha Iúpatair
Thebe

Is gealach de chuid Iúpatair é **Thebe**. D'fhionn Stephen P. Synnott Thebe sa bhliain. Tá Thebe 222,000 km ó Iúpatar.

Catagóir:Gealacha Iúpatair
Aurora, Colorado

Is é **Aurora** an tríú cathair is mó in Colorado, Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá an chathair suite i gcontaetha Arapahoe, Adams agus Douglas, agus tugtar an leasainm "The Gateway to the Rockies" air. Tá Steve Hogan ina mhéara ann. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1891.

## Daoine cáiliúla
* John Kerry: (1943), polaiteoir Meiriceánach.

## Comhchathracha
* 20px Jaco, Cósta Ríce
* 20px Seongnam, An Chóiré Theas
* 20px Zielona Góra, An Pholainn

## Naisc sheachtracha
* www.auroragov.org - Suíomh idirlín oifigiúil.

Catagóir:Colorado
Catagóir:Cathracha sna Stáit Aontaithe
Fort Collins, Colorado

Is é **Fort Collins** an ceathrú cathair is mó in Colorado, Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá Fort Collins suite i gContae Larimer, agus tugtar an leasainm "The Choice City" air. Tá Karen Weitkunat ina méara ann. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1864.

## Daoine cáiliúla
* Wayne Allard: (1943), polaiteoir Meiriceánach.

## Naisc sheachtracha
*  www.fcgov.com - Suíomh idirlín oifigiúil.

Catagóir:Colorado
Catagóir:Cathracha sna Stáit Aontaithe
Páirc Kelvingrove

Is páirc phoiblí í **Páirc Kelvingrove** atá suite ar bhruach Abhainn Cheilbhinn sa leath thiar de chathair Ghlaschú, ina bhfuil Dánlann agus Músaem Kelvingrove.

## Tagairtí

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Comhairle Cathair Ghlaschú
Port-adhair Ghlaschú Phreastabhaig

deas|250px|thumb|Port-adhair Ghlaschú Phreastabhaig
Is aerfort suite i gComhairle Cathair Ghlaschú é **Port-adhair Ghlaschú Phreastabhaig**.

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Comhairle Cathair Ghlaschú
Seómraichean na Cathrach

deas|250px|thumb|Seómraichean na Cathrach
Is ceanncheathrú na Comhairle Cathair Ghlaschú iad **Seómraichean na Cathrach**.

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Comhairle Cathair Ghlaschú
Tréimhse The na Meánaoise

Is éard is **Tréimhse The na Meánaoise**  ná tréimhse ina raibh aeráid the i dtíortha timpeall  an Atlantaagh Thuaidh, idir AD 950 go 1250.

## Tagairtí

catagóir:Aimsir
catagóir:Aeráid
catagóir:Téamh domhanda
Taigh-tasgaidh Taobh na h-Aibhne

Is músaem suite i gComhairle Cathair Ghlaschú é **Taigh-tasgaidh Taobh na h-Aibhne**.

clé|250px|mion|Taigh-tasgaidh Taobh na h-Aibhne

## Tagairtí

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Comhairle Cathair Ghlaschú
A' Choille an Ear

Is ceantar suite i gComhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear í **a' Choille an Ear**.

## Tagairtí

Catagóir:Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear
Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Uisge Labharain

Is abhainn suite i gComhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear é **Uisge Labharain**.

Catagóir:Comhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear
Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Jon Anderson

Is amhránaí, scríbhneoir amhrán, agus ceoltóir é **John Roy "Jon" Anderson**,  rugadh  25 Deireadh Fómhair, 1944 i Lancashire, Sasana. Albanach ab ea a athair as  agus Éireannach  a mháthair, D'athraigh sé a ainm ó John go "Jon" sa bhliain1970. Tá an cáil is mó bainte amach aige mar an t-amhránaí leis an ghrúpa-rac *Yes* idir 1968 agus 2011, agus mar phríomhamhránaí sa ghrúpa *[[Jon agus Vangelis]]* sna 1980í.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1944
Catagóir:Ceoltóirí Sasanacha
Catagóir:Daoine beo
Liosta eipeasóidí Only Fools and Horses

Seo liosta d'eipeasóidí den dráma grinn suímh BBC One, *[[Only Fools and Horses]]*. Craoladh an clár den chéad uair ar BBC One ar an 8ú Meán Fómhar 1981. Rith sé ar feadh seacht sraith agus 18 eipeasóidí speisialta Nollag go dtí an 25ú Nollaig 2003, nuair a craoladh an eipeasóid dheireanach. San iomlán, tairgeadh 63 eipeasóid de *Only Fools and Horses*, iad go léir scríofa ag John Sullivan. Tá siad go léir le fáil ar DVD ar réigiún 1 agus réigiún 2. 

Chomh maith leis seo, rinneadar seacht n-eipeasóid speisialta eile. Díobh seo, níor craoladh dhá cheann acu riamh go tráchtála ("Licensed to Drill" agus "The Robin Flies at Dawn"), agus ní bhfuarthas cúpla eile díobh go dtí tamall beag ó shin. Tá na heipeasóidí seo an-tearc agus níl siad ar fáil ar DVD. 

Craoladh gach eipeasóid ar BBC One ar dtús. Tá an liosta ag dul de réir dáta craolta.

## Forbhreathnú
Craoladh an chéad sraith de seacht eipeasóidí idir an 8ú Meán Fómhar 1981 agus 13ú Deireadh Fómhar 1981. Craoladh eipeasóid speisialta Nollag ar an 28 Nollaig 1981. Craoladh an dara sraith de ocht eipeasóid idir an 21 Deireadh Fómhar agus an 2 Nollag 1982. Craoladh eipeasóid speisialta Nollag ar an 30ú Nollaig 1982. Craoladh an tríú sraith de seacht eipeasóid ón 10ú Samhain go dtí an 22 Nollag 1983. Craoladh eipeasóid speisialta Nollag ar Lá Nollaig 1983.

### Eipeasóidí Sraithscéal Caighdeánach

## Tagairtí

Catagóir:Only Fools and Horses
Catagóir:Liosta eipeasóidí
Abhainn Amain

Is abhainn suite i gComhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath í **Abhainn Amain**.

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath
Novi Sad

Is í **Novi Sad** (Нови Сад) an dara chathair is mó sa tSeirbia, agus príomhchathair na Vóvaidíne. Tá daonra 231,798, aici (2011). Tá sí súite ar an Machaire Panónach ó dheas, ar teoireann na réigiúin Bačka agus Srem, ar bruach na Danóibe agus ó dheas sliabh Fruška Gora.

Bhunaigh ceannaí Seirbiach an chathair sa bhliain 1694, trasna na Danóibe agus Caisleáin Petróvaraidin. Sna 18ú agus 19ú haoise bhí sé mar lárionad trádála agus monarú. Bhí an chathair tábhachtach freisin ó thaobh cúltúr Seirbia ag an am (leasainm a bhí aici; Aithin Seirbia). Scriosadh an chathair i rith réabhlóid 1848 ach athcóiríodh í ina dhiaidh. Sa lá atá inniu ann tá sí mar lárionad tionscail agus airgeadais Seirbia. 

Catagóir:Cathracha Seirbia
Catagóir:An tSeirbia
BBC One

Is stáisiún teilifíse é **BBC One** atá mar chuid de BBC. Craoladh an chéad chlár ar an 2 Samhain 1936 faoin ainm **BBC Television Service**. An chéad seirbhís theilifíse rialta le híomhá ard-taifigh a bhí ann. 

## Tagairtí

Catagóir:BBC
Catagóir:Stáisiúin teilifíse na Breataine
Eibhlís Carcione

File Gaeilge agus Béarla is ea **Eibhlís Carcione**. Tá sí ina cónaí i gCorcaigh.

Tá dánta foilsithe aici ar *[[Feasta]]*, *[[An Gael]]*, *The Moth*, agus *THE SHOp*.  Bhain sí duais liteartha Fhoras na Gaeilge sa bhliain 2012 agus duais eile ag féile liteartha Bhéal na mBuillí (Ros Comáin). D'fhoilsigh Coiscéim cnuasach filíochta léi, *Tonn Chlíodhna*, sa bhliain 2015 agus cnuasach eile léi, *Eala Oíche*, sa bhliain 2019.

## Tagairtí

Carcione, Eibhlís
Rhuthun

Baile i Sir Ddinbych, an Bhreatain Bheag, is ea **Rhuthun**, 181.8&nbsp;km ó Caerdydd agus 281 ó Londain. Tá daonra 5,265 ann, agus tá 2,195 (41.7%) in ann Breatnais a labhairt. Tá an baile gar don teorainn Sasanach agus rugadh 25% den daonra i Sasana.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Sir Ddinbych
Lakewood, Colorado

Is é **Lakewood** an cúigiú cathair is mó in Colorado, Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá Lakewood suite i gContae Jefferson. Tá Bob Murphy ina méara ann. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1889.

## Daoine cáiliúla
* Gregg Henry: (1952), aisteoir.

## Comhchathracha
* 20px Chester, Sasana
* 20px Portsmouth, Sasana
* 20px Sutherland Shire, New South Wales, An Astráil
* 20px Stade, An Ghearmáin

## Naisc sheachtracha
*  www.lakewood.org - Suíomh idirlín oifigiúil.

Catagóir:Colorado
Catagóir:Cathracha sna Stáit Aontaithe
BBC Radio 2

Is stáisiún raidió é **BBC Radio 2**. Is an dara stáisiún raidió náisiúnta de chuid BBC é.

## Nasc seachtrach
* Raidió 2

## Tagairtí

Catagóir:BBC
Boulder, Colorado

Is cathair í **Boulder** atá suite in Colorado, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá Boulder suite i gContae Boulder. Tá Matthew Appelbaum ina mhéara ann. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1858.

## Daoine cáiliúla
* Scott Carpenter: (1925-2013), spásaire.

## Comhchathracha
* 20px Dushanbe, An Táidsíceastáin
* 20px Jalapa, Nicearagua
* 20px Lása, An Tibéid, An tSín
* 20px Ciudad Mante, Meicsiceo
* 20px Yamagata, An tSeapáin
* 20px Yateras, Cúba
* 20px Kisumu, An Chéinia

## Naisc sheachtracha
*  bouldercolorado.gov - Suíomh idirlín oifigiúil.

Catagóir:Colorado
Catagóir:Cathracha sna Stáit Aontaithe
Aspen, Colorado

Is cathair í **Aspen** atá suite in Colorado, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá Aspen suite i gContae Pitkin. Tá Steve Skadron ina mhéara air. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1879.

## Comhchathracha
* 20px Canfranc, An Spáinn
* 20px Chamonix, An Fhrainc
* 20px Davos, An Eilvéis
* 20px Garmisch-Partenkirchen, An Ghearmáin
* 20px Queenstown, An Nua-Shéalainn
* 20px San Carlos de Bariloche, An Airgintín
* 20px Shimukappu, An tSeapáin

## Naisc sheachtracha
*  www.aspenpitkin.com - Suíomh idirlín oifigiúil.

Catagóir:Colorado
Catagóir:Cathracha sna Stáit Aontaithe
Foghlam Alba

Is gníomhaireacht feidhmiúcháin suite i gComhairle Lodainn an Iar é **Foghlam Alba**. 

Catagóir:Comhairle Lodainn an Iar
RTÉ Ireland

Is é **RTÉ Ireland** an teideal oibre ar sheirbhís teilifíse idirnáisiúnta ag RTÉ.

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:RTÉ
Aber-porth

Baile i Ceredigion, an Bhreatain Bheag, is ea **Aber-porth** , 118.6&nbsp;km ó Caerdydd agus 311 ó Londain. Tá daonra 2,293 ann, agus tá 1018 (44.4%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Ceredigion
Aberaeron

Baile i Ceredigion, an Bhreatain Bheag, is ea **Aberaeron** . Trá-bhaile a tharraingíonn a lán turasóirí atá ann. Suíomh rialtais Cheredigion é freisin. Tá daonra 1,390 in  agus tá 832 (59.9%) in ann Breatnais a labhairt.

## Sanasaíocht an ainm
"Béal an Aeron" an chiall atá le "Aberaeron" i mBreatnais. Abhainn sa Bhreatain Bheag í an Aeron. Ciallaíonn "aer" *ár* (is é sin, sléacht) agus as sin *[[Aeron]]*, ainm na sean-Bhreatnach ar a ndia cogaíochta. 

## Tíreolais
Tá Aberaeron suite san áit a dtagann an bóthar A487 (Aberystwyth-Cardigan) agus an A482 (Aberaeron-Lampeter) le chéile, 112.7&nbsp;km ó Caerdydd agus 295 ó Londain. Tá an baile suite ag béal Abhann Aeron ar chósta thiar na Breataine Bige.

## Stair

Alban Thomas Jones, ministéir, a leag amach an baile agus a rinne é a thógáil sa bhliain 1805 ag bun an Aeron, a mhéadaíodh chun port a chur isteach ann. Tógadh droichead coisithe trasna na abhann san áit sin. Sa 19ú haois forbraíodh roinnt ceirdeanna in Aberaeron. De réir an *Trade Directorie*, foilsithe sa bhliain 1830, bhí ceardaí olla, gréasaí, muilleoir, báicéir, gabha, dhá shaor bád, siúinéir agus haitéir ag cleachtadh a gceird ar an mbaile.

## Naisc sheachtracha
* Cymdeithas Aberaeron Society  le am-líne staire  agus leabharliosta 
* Official tourism website 

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Ceredigion
Aberafan

Baile i Castell-nedd Port Talbot, an Bhreatain Bheag, is ea **Aberafan**, 44.6&nbsp;km ó Caerdydd agus 254 ó Londain. Tá daonra 5,232 ann, agus tá 411 (7.9%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Castell-nedd Port Talbot
Aberaman

Baile i Rhondda Cynon Taf, an Bhreatain Bheag, is ea **Aberaman**, 30.3&nbsp;km ó Caerdydd agus 229 ó Londain. Tá daonra 9,411 ann, agus tá 870 (9.2%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Rhondda Cynon Taf
Abercarn

Baile i Caerffili, an Bhreatain Bheag, is ea **Abercarn**, 18.7&nbsp;km ó Caerdydd agus 208 ó Londain. Tá daonra 5,139 ann, agus tá 600 (11.7%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Caerffili
Aberchwiler

Baile i Sir Ddinbych, an Bhreatain Bheag, is ea **Aberchwiler**, 193&nbsp;km ó Caerdydd agus 290 ó Londain. Tá daonra 293 ann, agus tá 81 (27.6%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Sir Ddinbych
Aberdaron

Baile i Gwynedd, an Bhreatain Bheag, is ea **Aberdaron**, 180.7&nbsp;km ó Caerdydd agus 344 ó Londain. Tá daonra 937 ann, agus tá 695 (74.2%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Gwynedd
Aberdaugleddau

Baile i Sir Benfro, an Bhreatain Bheag, is ea **Aberdaugleddau** , 131.8 km ó Caerdydd agus 340 ó Londain. Tá daonra 13,308 ann, agus tá 1,191 (8.9%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Sir Benfro
Aberedw

Baile i Powys, an Bhreatain Bheag, is ea **Aberedw**, 71.6&nbsp;km ó Caerdydd agus 231 ó Londain. Tá daonra 223 ann, agus tá 25 (11.2%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Powys
Aberffraw

Baile i Ynys Môn, an Bhreatain Bheag, is ea **Aberffraw**, 209.4&nbsp;km ó Caerdydd agus 349 ó Londain. Tá daonra 606 ann, agus tá 409 (67.5%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Ynys Môn
Abergele

Baile i Conwy, an Bhreatain Bheag, is ea **Abergele**, 202.4&nbsp;km ó Caerdydd agus 306 ó Londain. Tá daonra 10,279 ann, agus tá 2,014 (19.6%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Conwy
Abergwili

Baile i Sir Gaerfyrddin, an Bhreatain Bheag, is ea **Abergwili**, 86.7&nbsp;km ó Caerdydd agus 288 ó Londain. Tá daonra 1,571 ann, agus tá 887 (56.5%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Sir Gaerfyrddin
Aberpennar

Baile i Rhondda Cynon Taf, an Bhreatain Bheag, is ea **Aberpennar**, 26.6&nbsp;km ó Caerdydd agus 225 ó Londain. Tá daonra 7,114 ann, agus tá 740 (10.4%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Rhondda Cynon Taf
Abersychan

Baile i Torfaen, an Bhreatain Bheag, is ea **Abersychan**, 28.2&nbsp;km ó Caerdydd agus 204 ó Londain. Tá daonra 6,794 ann, agus tá 776 (11.4%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Torfaen
Aberteifi

Baile i Ceredigion, an Bhreatain Bheag, is ea **Aberteifi**, 122.2&nbsp;km ó Caerdydd agus 318 ó Londain. Tá daonra 4,018 ann, agus tá 2,194 (54.6%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Ceredigion
Abertyleri

Baile i Blaenau Gwent, an Bhreatain Bheag, is ea **Abertyleri**, 27.8&nbsp;km ó Caerdydd agus 209 ó Londain. Tá daonra 11,171 ann, agus tá 801 (7.2%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Blaenau Gwent
Adamsdown

Baile i Caerdydd, an Bhreatain Bheag, is ea **Adamsdown**, 1&nbsp;km ó Caerdydd agus 210 ó Londain. Tá daonra 9,949 ann, agus tá 838 (8.4%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Caerdydd
Allt-yr-ynn

Baile i Casnewydd, an Bhreatain Bheag, is ea **Allt-yr-ynn**, 16.9&nbsp;km ó Caerdydd agus 199 ó Londain. Tá daonra 8,476 ann, agus tá 828 (9.8%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Casnewydd
Amlwch

Baile i Ynys Môn, an Bhreatain Bheag, is ea **Amlwch**, 228.7&nbsp;km ó Caerdydd agus 356 ó Londain. Tá daonra 3,658 ann, agus tá 2,234 (61.1%) in ann Breatnais a labhairt.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Ynys Môn
Amroth

Baile i Sir Benfro, an Bhreatain Bheag, is ea **Amroth**, 106.4&nbsp;km ó Caerdydd agus 314 ó Londain. Tá daonra 1,205 ann, agus tá 140 (11.6%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Sir Benfro
Bae Colwyn

Baile i Conwy, an Bhreatain Bheag, is ea **Bae Colwyn**, 205.2&nbsp;km ó Caerdydd agus 315 ó Londain. Tá daonra 10,605 ann, agus tá 1,897 (17.9%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Conwy
Bagillt

Baile i Sir y Fflint, an Bhreatain Bheag, is ea **Bagillt**, 198.4&nbsp;km ó Caerdydd agus 284 ó Londain. Tá daonra 3,980 ann, agus tá 516 (13%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Sir y Fflint
Baglan

Baile i Castell-nedd Port Talbot, an Bhreatain Bheag, is ea **Baglan**, 46.3&nbsp;km ó Caerdydd agus 255 ó Londain. Tá daonra 6,627 ann, agus tá 557 (8.4%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Castell-nedd Port Talbot
Bangor-is-y-coed

Baile i Wrecsam, an Bhreatain Bheag, is ea **Bangor-is-y-coed**, 170.3&nbsp;km ó Caerdydd agus 252 ó Londain. Tá daonra 1,092 ann, agus tá 108 (9.9%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Wrecsam
Bargod

Baile i Caerffili, an Bhreatain Bheag, is ea **Bargod**, 23.3&nbsp;km ó Caerdydd agus 215 ó Londain. Tá daonra 11,412 ann, agus tá 1,143 (10%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Caerffili
Bausley gyda Chrugion

Baile i Powys, an Bhreatain Bheag, is ea **Bausley gyda Chrugion**, 139.4&nbsp;km ó Caerdydd agus 239 ó Londain. Tá daonra 690 ann, agus tá 54 (7.8%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Powys
Arthog

Baile i Gwynedd, an Bhreatain Bheag, is ea **Arthog**, 148.2&nbsp;km ó Caerdydd agus 297 ó Londain. Tá daonra 1,008 ann, agus tá 285 (28.3%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Gwynedd
Bermo

Baile i Gwynedd, an Bhreatain Bheag, is ea **Bermo** nó **Abermaw** (uaireanta freisin **Y Bermo**, **Abermo**, agus **Bermo neu Abermawddach**). Tá an baile suite 150.8&nbsp;km ó Caerdydd agus 300 ó Londain. Tá daonra 2,422 ann, agus tá 1,005 (41.5%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Gwynedd
Betws

Baile i Casnewydd, an Bhreatain Bheag, is ea **Betws**, 17.5&nbsp;km ó Caerdydd agus 201 ó Londain. Tá daonra 7268 ann, agus tá 578 (8%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Casnewydd
Betws-y-Coed

Baile i Conwy, an Bhreatain Bheag, is ea **Betws-y-Coed**, 184.1&nbsp;km ó Caerdydd agus 306 ó Londain. Tá daonra 542 ann, agus tá 252 (46.5%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Conwy
Beulah

Baile i Ceredigion, an Bhreatain Bheag, is ea **Beulah**, 113.1&nbsp;km ó Caerdydd agus 307 ó Londain. Tá daonra 1591 ann, agus tá 841 (52.9%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Ceredigion
Birchgrove

Baile in Abertawe, an Bhreatain Bheag, is ea **Birchgrove** (*Y Gellifedw*), 52.5&nbsp;km ó Caerdydd agus 259 ó Londain. Tá daonra 7030 ann, agus tá 1022 (14.5%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Abertawe
Biwmares

Baile i Ynys Môn, an Bhreatain Bheag, is ea **Biwmares**, 207.7&nbsp;km ó Caerdydd agus 332 ó Londain. Tá daonra 1892 ann, agus tá 748 (39.5%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Ynys Môn
Blaenafon

Baile i Torfaen, an Bhreatain Bheag, is ea **Blaenafon**, 33.2&nbsp;km ó Caerdydd agus 206 ó Londain. Tá daonra 5823 ann, agus tá 581 (10%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Torfaen
Betws Gwerful Goch

Baile i Sir Ddinbych, an Bhreatain Bheag, is ea **Betws Gwerful Goch**, 170.8&nbsp;km ó Caerdydd agus 281 ó Londain. Tá daonra 341 ann, agus tá 204 (59.8%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Sir Ddinbych
Blaendulais

Baile i Castell-nedd Port Talbot, an Bhreatain Bheag, is ea **Blaendulais**, 48.7&nbsp;km ó Caerdydd agus 249 ó Londain. Tá daonra 2049 ann, agus tá 469 (22.9%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Castell-nedd Port Talbot
Bontnewydd

Baile i Gwynedd, an Bhreatain Bheag, is ea **Bontnewydd**, 196.4&nbsp;km ó Caerdydd agus 333 ó Londain. Tá daonra 1125 ann, agus tá 929 (82.6%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Gwynedd
Bracla

Baile i Pen-y-Bont ar Ogwr, an Bhreatain Bheag, is ea **Bracla**, 26.8&nbsp;km ó Caerdydd agus 238 ó Londain. Tá daonra 11276 ann, agus tá 1126 (10%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Pen-y-Bont ar Ogwr
Breudeth

Baile i Sir Benfro, an Bhreatain Bheag, is ea **Breudeth**, 140.5&nbsp;km ó Caerdydd agus 346 ó Londain. Tá daonra 988 ann, agus tá 189 (19.1%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Sir Benfro
Bronington

Baile i Wrecsam, an Bhreatain Bheag, is ea **Bronington**, 165.8&nbsp;km ó Caerdydd agus 241 ó Londain. Tá daonra 1205 ann, agus tá 110 (9.1%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Wrecsam
Bronwydd

Baile i Sir Gaerfyrddin, an Bhreatain Bheag, is ea **Bronwydd**, 90.3 km ó Caerdydd agus 291 ó Londain. Tá daonra 554 ann, agus tá 309 (55.8%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Sir Gaerfyrddin
Bro Garmon

Baile i Conwy, an Bhreatain Bheag, is ea **Bro Garmon**, 184.3&nbsp;km ó Caerdydd agus 304 ó Londain. Tá daonra 635 ann, agus tá 372 (58.6%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Conwy
Bronllys

Baile i Powys, an Bhreatain Bheag, is ea **Bronllys**, 58.6&nbsp;km ó Caerdydd agus 222 ó Londain. Tá daonra 823 ann, agus tá 80 (9.7%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Powys
Bryneglwys

Sir Ddinbych, an Bhreatain Bheag, is ea **Bryneglwys**, 170.8&nbsp;km ó Caerdydd agus 272 ó Londain. Tá daonra 361 ann, agus tá 130 (36%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Sir Ddinbych
Brynffordd

Baile i Sir y Fflint, an Bhreatain Bheag, is ea **Brynffordd**, 197.9&nbsp;km ó Caerdydd agus 287 ó Londain. Tá daonra 1038 ann, agus tá 195 (18.8%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Sir y Fflint
Bryngwran

Baile i Môn, an Bhreatain Bheag, is ea **Bryngwran**, 217.8&nbsp;km ó Caerdydd agus 354 ó Londain. Tá daonra 857 ann, agus tá 597 (69.7%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Ynys Môn
Brynbuga

Baile i Sir Fynwy, an Bhreatain Bheag, is ea **Brynbuga**, 31.1&nbsp;km ó Caerdydd agus 193 ó Londain. Tá daonra 2766 ann, agus tá 271 (9.8%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Sir Fynwy
Burton

Baile i Sir Benfro, an Bhreatain Bheag, is ea **Burton**, 123.1&nbsp;km ó Caerdydd agus 332 ó Londain. Tá daonra 1185 ann, agus tá 119 (10%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Sir Benfro
Tre-biwt

Baile i Caerdydd, an Bhreatain Bheag, is ea **Tre-biwt** (Béarla: *Butetown*), 1&nbsp;km ó Caerdydd agus 211 ó Londain. Tá daonra 9715 ann, agus tá 928 (9.6%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Caerdydd
Bryn

Baile i Castell-nedd Port Talbot, an Bhreatain Bheag, is ea **Bryn**, 40.1&nbsp;km ó Caerdydd agus 248 ó Londain. Tá daonra 885 ann, agus tá 110 (12.4%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Castell-nedd Port Talbot
Caerau

Baile i Caerdydd, an Bhreatain Bheag, is ea **Caerau**, 5.1&nbsp;km ó Caerdydd agus 216 ó Londain. Tá daonra 10,691 ann, agus tá 924 (8.6%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Caerdydd
Caerhun

Baile i Conwy, an Bhreatain Bheag, is ea **Caerhun**, 198.4&nbsp;km ó Caerdydd agus 316 ó Londain. Tá daonra 1,263 ann, agus tá 563 (44.6%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Conwy
Caerllion

Baile i Casnewydd, an Bhreatain Bheag, is ea **Caerllion**, 21&nbsp;km ó Caerdydd agus 196 ó Londain. Tá daonra 7,871 ann, agus tá 774 (9.8%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Casnewydd
Caerffili

mion|Radharc ar chuid den chontae ó Chnoc Caerffili
Contae sa Bhreatain Bheag is ea **Caerffili**. Bhí 180,500 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
 
## Bailte
*Abercarn, Argoed
*Bargod
*Caerffili, Cefn Fforest, Coed Duon, Crosskeys, Crymlyn
*Gelligaer
*Maes-y-cwmwr
*Nelson
*Pengam, Penmaen, Pontllan-fraith
*Rhydri, Rhymni
*Trecelyn, Tredegar Newydd
*Y Fan, Ynys-ddu

Catagóir:Contaetha na Breataine Bige
Caerfyrddin

Baile i Sir Gaerfyrddin, an Bhreatain Bheag, is ea **Caerfyrddin**, 88.3&nbsp;km ó Caerdydd agus 291 ó Londain. Tá daonra 13,638 ann, agus tá 5,123 (37.6%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Sir Gaerfyrddin
Caersws

Baile i Powys, an Bhreatain Bheag, is ea **Caersws**, 116.4&nbsp;km ó Caerdydd agus 252 ó Londain. Tá daonra 1,530 ann, agus tá 324 (21.2%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Powys
Caerwys

Baile i Sir y Fflint, an Bhreatain Bheag, is ea **Caerwys**, 196.6&nbsp;km ó Caerdydd agus 290 ó Londain. Tá daonra 1,238 ann, agus tá 240 (19.4%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Sir y Fflint
Capel Curig

Baile i Conwy, an Bhreatain Bheag, is ea **Capel Curig** , 187.4&nbsp;km ó Caerdydd agus 313 ó Londain. Tá daonra 198 ann, agus tá 113 (57.1%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Conwy
Cas-blaidd

Baile i Sir Benfro, an Bhreatain Bheag, is ea **Cas-blaidd**, 132.2&nbsp;km ó Caerdydd agus 336 ó Londain. Tá daonra 620 ann, agus tá 187 (30.2%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Sir Benfro
Cas-gwent

Baile i Sir Fynwy, an Bhreatain Bheag, is ea **Cas-gwent**, 38.8&nbsp;km ó Caerdydd agus 177 ó Londain. Tá daonra 11,880 ann, agus tá 1,099 (9.3%) in ann Breatnais a labhairt.

Catagóir:Bailte na Breataine Bige
Catagóir:Sir Fynwy