Cees Nooteboom

Úrscéalaí, file agus iriseoir Ísiltíreach ab ea **Cornelis Johannes Jacobus Maria "Cees" Nooteboom** (31 Iúil 1933 – 11 Feabhra 2026).

Bhuaigh Nooteboom roinnt duaiseanna liteartha agus luadh é mar iarrthóir ar Dhuais Nobel na litríochta.

## Saol agus gairm bheatha

Rugadh Cornelis Johannes Jacobus Maria "Cees" Nooteboom ar an 31 Iúil 1933 in An Háig, san Ísiltír. Maraíodh a athair ansin i mbuamáil Bezuidenhout i 1945 le linn an Dara Cogadh Domhanda.

Tar éis dá mháthair athphósadh i 1948, chláraigh a leasathair Caitliceach Nooteboom i roinnt meánscoileanna reiligiúnacha, ina measc scoil Proinsiasach i Venray agus scoil a bhí á reáchtáil ag na hAgaistínigh in Eindhoven. Chríochnaigh sé a chuid oideachais meánscoile i scoil oíche in Utrecht.

Tar éis a chéad phost le banc in Hilversum, thaistil Nooteboom ar fud na hEorpa. Chomh maith lena chuid scríbhneoireachta neamhspleáiche, d’oibrigh sé don iris sheachtainiúil Elsevier , ó 1957 go 1960, agus ag an nuachtán de Volkskrant ó 1961 go 1968. Sa bhliain 1967, ceapadh é ina eagarthóir taistil ar an iris *Avenue*.

Sa bhliain 1957, fostaíodh Nooteboom mar mhairnéalach ar lastlong go Suranam chun airgead a thuilleamh agus d'iarr sé ar í air Fanny Lichtveld é a phósadh. Phós siad ach fuair siad colscaradh ina dhiaidh sin sa bhliain 1964. Tá cur síos ar chuid dá thaithí taistil sa leabhar De verliefde gevangene (1958).

Bhí caidreamh aige freisin leis an amhránaí Liesbeth List. Bhí Nooteboom pósta le Simone Sassen, go dtí a bhás agus chaith sé a chuid ama idir Amsterdam, an Ghearmáin agus oileán Menorca.

Ar an 2 Meán Fómhair 2019, bronnadh Dochtúireacht Oinigh air ó UCL, Londain.

Fuair Nooteboom bás ar an 11 Feabhra 2026, ag aois 92.

## Saothair liteartha

Foilsíodh an chéad úrscéal de chuid Nooteboom, Philip en de anderen ( Philip and the Others, aistriúchán Béarla 1988), sa bhliain 1954 agus bhuaigh sé Duais Anne Frank. Ba é an dara húrscéal uaidh, De ridder is gestorven (1963) ( The Knight Has Died, eagrán Béarla, 1990), an ceann deireanach aige ar feadh 17 mbliana. Le linn na tréimhse sin, bhí sé ag obair d'fhoilseacháin agus ag scríobh filíochta agus leabhar taistil.

Sa bhliain 1980, fuair a thríú húrscéal, Rituelen ( Rituals, 1983), moladh leathan dó san Ísiltír, agus bhuaigh sé Duais Pegasus. Ba é an chéad úrscéal uaidh a aistríodh go Béarla é agus d’fhoilsigh Louisiana State University Press é, a d’fhoilsigh dhá cheann dá úrscéalta níos luaithe i mBéarla, chomh maith le cinn eile go dtí 1990.

I measc na n-úrscéalta eile le Nooteboom tá Een lied van schijn en wezen ( A Song of Truth and Semblance, 1984); Allerzielen (1998) ( All Souls ' Day, 2001), agus Paradijs verloren ( Paradise Lost, 2007). B'fhéidir gurb é an saothar is cáiliúla dá chuid do lucht an Bhéarla ná The Following Story (Het volgende verhaal, 1991), a scríobhadh don Boekenweek i 1991. Bhuaigh sé Duais Aristeion i 1993.

Scríbhneoir taistil clúiteach ab ea Nooteboom freisin. I measc cuid dá leabhar taistil tá Een middag in Bruay, Een nacht in Tunesië, agus De omweg naar Santiago ( Roads to Santiago, 1997), díolaim dá chuid scríbhinní ar an Spáinn. Spreag an leabhar deireanach seo saothar ceoil Six Glosses (2010) leis an gcumadóir Spáinneach Benet Casablancas. Sonraítear eispéiris Nooteboom ina chónaí i mBeirlín na Gearmáine sa leabhar Berlijn 1989–2009, a bhailíonn a leabhair níos luaithe, Berlijnse notities agus Terugkeer naar Berlijn, agus ábhar nua.

Spreag an leabhar De omweg naar Santiago roinnt cumadóirí Spáinneacha agus Ísiltíreacha. Bhí sé ina ábhar don tournée de cheolchoirmeacha a cheiliúradh i 2010 san Ísiltír ag an Ensemble 88 ó Mhaastricht.

## Leabharliosta

### Úrscéalta agus bailiúcháin scéalta
* 1954 *Philip en de anderen;* ; ( Philip agus na Daoine Eile ), Béarla: LSU Press, 1988.
* 1958 *De verliefde gevangene*
* 1963 *De ridder is gestorven;* ; ( The Knight Has Died ), Béarla: LSU Press, 1990.
* 1980 *Rituelen;* ; ( Deasghnátha ), Béarla: LSU Press, 1983.
* 1981 Een lied van schijn en wezen ; ( A Song of Truth and Semblance ), Béarla: LSU Press, 1984.
* 1982 *[[Mokusei!]]*
* 1984 *In Nederland*; ( I Sléibhte na hÍsiltíre ), Béarla: LSU Press, 1987.
* 1986 *Het Spaans van Spanje*
* 1988 *De brief*
* 1991 *Het volgende verhaal*; ( The following Story ), Béarla: Harcourt Brace, 1994.
* 1998 *Allerzielen*;( All Souls' Day ), Béarla: Fhearchair, 2001.
* 2004 *Paradijs verloren*; ( Lost Paradise ), Béarla: Grove Press, 2007.
* 2007 *Rode Regen*
* 2009 *Nachts komen de vossen* ; (*The Foxes Come at Night*),2009, Béarla: MacLehose Press/Quercus, 2011.

### Filíocht
* 1956 *De doden zoeken een huis*
* 1959 *Koude gedichten*
* 1960 *Het zwarte gedicht*
* 1964 *Gesloten gedichten*
* 1970 *Gemaakte gedichten*
* 1978 *Open als een schelp – dicht als een steen*
* 1982 *Aas. Gedichten*
* 1982 *Het landschap verteld. Paesaggi narrati*
* 1984 *Vuurtijd, ijstijd. Gedichten 1955–1983*
* 1989 *Het gezicht van het oog*
* 1991 *Water, aarde, vuur, lucht* (Water, Earth, Fire, Air)
* 1999 *Zo kon het zijn*
* 2000 *Bitterzoet, honderd gedichten van vroeger en zeventien nieuwe*
* 2005 *De slapende goden / Sueños y otras mentiras* with Lithographs by Jürgen Partenheimer
* 2020 *[[Afscheid|Afscheid, gedicht uit de tijd van het virus]]*

### Aistí agus tuairisciú
* 1968 *De Parijse beroerte*
* 1980 *Nooit gebouwd Nederland* (*Unbuilt Netherlands*. Rizzoli, 1985)
* 1993 *De ontvoering van Europa*
* 1993 *Zelfportret van een ander. Dromen van het eiland en de stad van vroeger*

### Scríbhneoireacht taistil
* 1963 *Een middag in Bruay. Reisverslagen* (An Afternoon in Bruay. Travelogues)
* 1965 *Een nacht in Tunesië* (A Night in Tunisia)
* 1968 *Een ochtend in Bahia* (One Morning in Bahia)
* 1971 *Bitter Bolivia. Maanland Mali*
* 1978 *Een avond in Isfahan*
* 1981 *Voorbije passages*
* 1983 *Waar je gevallen bent, blijf je*
* 1985 *De zucht naar het Westen*
* 1986 *De Boeddha achter de schutting. Aan de oever van de Chaophraya*
* 1989 *De wereld een reiziger*
* 1990 *Berlijnse notities*
* 1991 *Vreemd water*
* 1992 *[[Roads to Santiago]]* (*De omweg naar Santiago*). In English: Harcourt Brace, 1997
* 1992 *Zurbarán*
* 1993 *De koning van Suriname*
* 1995 *Van de lente de dauw. Oosterse reizen*
* 1997 *De filosoof zonder ogen : Europese reizen*
* 1997 *Terugkeer naar Berlijn*
* 2002 *Nootebooms Hotel* (*Nomad's Hotel*. Houghton Mifflin Harcourt, 2009; the German edition with the same title appeared first in 2000)
* 2005 *Het geluid van Zijn naam. Reizen door de Islamitische wereld* (the German edition with the title *Der Laut seines Namens. Reisen durch die islamische Welt* appeared first in 2004)
* 2007 *Tumbas: graven van dichters en denkers*
* 2009 *Berlijn 1989/2009*
* 2010 *Scheepsjournaal*
## Gradaim
* 1957 – Anne Frank Prize (for *[[Philip and the Others]]*)
* 1960 – Poetry Prize from the City of Amsterdam (for *Ibicenzer gedicht*)
* 1960 – ANV-Visser Neerlandia Prize (for *De zwanen van de Theems*)
* 1963 – Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs (for *De ridder is gestorven*)
* 1965 – Poetry Prize from the City of Amsterdam (for *Gesloten gedichten*)
* 1978 – Jan Campert Prize (for *Open als een schelp – dicht als een steen*)
* 1981 – Ferdinand Bordewijk Prijs (for *[[Rituals (novel)|Rituals]]*)
* 1982 – Cestoda Prize
* 1982 – Pegasus Prize (for *[[Rituals (novel)|Rituals]]*)
* 1985 – Multatuliprijs (for the novel *In Nederland*)
* 1992 – Constantijn Huygens Prize
* 1993 – Aristeion Prize
* 2002 – Goethe Prize
* 2002 – The Austrian State Prize for European Literature
* 2004 – P.C. Hooft Award
* 2009 – Prijs der Nederlandse Letteren
* 2010 – Gouden Uil for * 's Nachts komen de vossen*
* 2017 – Mondello Prize
* 2020 – Prix Formentor

## Naisc sheachtracha
*[Cees Nooteboom – meas mór thar lear ach neamhshuim sa bhaile, [Alex Hijmans], Dé Sathairn, Feabhra 14 2026 ag 5:25 am]

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1933
Catagóir:Básanna in 2026
Catagóir:Úrscéalaithe Ollannacha
Catagóir:Úrscéalaithe Ollannacha an 20ú haois
Catagóir:Úrscéalaithe Ollannacha an 21ú haois
Catagóir:Scríbhneoirí Ollannacha
Catagóir:Scríbhneoirí as An Háig
Catagóir:Scríbhneoirí taistil na hÍsiltíre
Catagóir:Buaiteoirí Dhuais Constantijn Huygens
Catagóir:Buaiteoirí Dhuais Ferdinand Bordewijk
Catagóir:Buaiteoirí Ghradam P. C. Hooft
Catagóir:Buaiteoirí Prijs der Nederlandse Letteren
Catagóir:Baill d'Acadamh na nEalaíon, Beirlín
Catagóir:Aistritheoirí Béarla - Ollainnise
Catagóir:Aistritheoirí Gearmáinise- Ollainnise
Catagóir:Aistritheoirí Spáinnise- Ollainnise
Catagóir:Scríbhneoirí na hÍsiltíre sa 20ú haois
Catagóir:Scríbhneoirí na hÍsiltíre sa 21ú haois
Catagóir:Ridirí Léigiún na hOnóra
Catagóir:Iriseoirí ón Háig