3 Lúnasa

Is é an **3 Lúnasa** an 215ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 216ú lá i mbliain bhisigh. Tá 150 lá fágtha sa bhliain.

## Féilte
* An Nígir - Lá na Saoirse (1960)

## Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1746 — James Wyatt, ailtire Sasanach (b. 1813)
* 1770 — Friedrich Uilliam III, rí na Prúise (b. 1840)
* 1851 — George Francis Fitzgerald, fisiceoir Éireannach (b. 1901)
* 1856 — Alfred Deakin, polaiteoir Astrálach agus 2ú Príomh-Aire na hAstráile (b. 1919)
* 1867 — Stanley Baldwin, Príomh-Aire na Ríochta Aontaithe (b. 1947)
* 1872 — Jasper Wolfe, polaiteoir Éireannach (b. 1952)
* 1887 — Rupert Brooke, file (b. 1915) 
* 1904 — Dolores del Río, ban-aisteoir Meicsiceach (b. 1983)
* 1923 — Pápa Shenouda III, ceannaire na hEaglaise Ortadocsaí Coptaí (b. 2012)
* 1924 — Jim Gibbons, polaiteoir Éireannach (b. 1997)
* 1926 — Tony Bennett, amhránaí Meiriceánach (b. 2023)
* 1938 — Terry Wogan, craoltóir (b. 2016)
* 1940 — Martin Sheen, aisteoir Meiriceánach
* 1945 — Eamonn Dunphy, iarimreoir sacair agus pearsa theilifíse
* 1946 — Jack Straw, polaiteoir Sasanach
* 1964 — Abhisit Vejjajiva, polaiteoir Téalannach
* 1973 — Chris Murphy, dlíodóir agus polaiteoir Meiriceánach
* 1975 — Evika Silina, Príomh-Aire na Laitvia
* 1977 — Tom Brady, imreoir peile Meiriceánaí
* 1979 — Lorraine Higgins, polaiteoir Éireannach
* 1989 — Kevin Walker, peileadóir Sualannach

## Daoine a fuair bás ar an lá seo
* 1057 — Pápa Vioctór II 
* 1492 — Pápa Innocentius VIII, Pápa ó 1484 go 1492 (r. 1432)
* 1640 — Séamas II, Rí na nAlbanach (r.1430)
* 1792 — Richard Arkwright, 59, ceapadóir (r. 1733)
* 1816 — François-André Vincent, péintéir Francach (r. 1746)
* 1914 — Louis Couturat, loighceoir, matamaiticeoir, fealsamh, agus teangeolaí Francach (r. 1868)
* 1916 — Ruairí Mac Easmainn, 51, taidhleoir agus réabhlóidí (r. 1864)
* 1924 — Joseph Conrad, 66, úrscéalaí (r. 1857)
* 1942 — Richard Martin Willstätter, ceimiceoir Gearmánach (r. 1872)
* 1948 — Rosika Schwimmer, gníomhaí Ungárach (r. 1877)
* 1948 — Tommy Ryan, dornálaí Meiriceánach (r. 1870)
* 1954 — Colette, 81, úrscéalaí (r. 1873)
* 1964 — Flannery O'Connor, scríbhneoir Meiriceánach (r. 1925)
* 1966 — Lenny Bruce, 40, fuirseoir (r. 1925)
* 1990 — Thomas Dunne, polaiteoir Éireannach (r. 1926)
* 1992 — Paddy Coad, peileadóir agus bainisteoir Éireannach (r. 1920)
* 1995 — Ida Lupino, ban-aisteoir Briotanach (r. 1918)
* 2001 — Frank Pakenham, 7ú hIarla an Longfoirt, polaiteoir Briotanach (r. 1905)
* 2004 — Henri Cartier-Bresson, 95, grianghrafadóir (r. 1908)
* 2008 — Aleksandr Solzhenitsyn, 89, scríbhneoir agus staraí Rúiseach (r. 1918)
* 2019 — Joe Longthorne, amhránaí Sasanach (r. 1955)
* 2020 — John Hume, Polaiteoir i dTuaisceart Éireann (r. 1937)
* 2023 — Bram Moolenaar, forbróir bogearraí Ollannach (r. 1961)

## Tarluithe eile
* 1914 - An Chéad Chogadh Domhanda: d'fhógair an Ghearmáin cogadh ar an Fhrainc, fosta, d'fhógair an Rómáin neodracht
* 1916 - Daoradh chun báis Ruairí Mac Easmainn sa Bhreatain as an mbaint a bhí aige le hÉirí Amach na Cásca i mBaile Átha Cliath
* 1936 - Bhuaigh Jesse Owens an ráib 100m ag na Cluichí Oilimpeacha i Beirlín
* 1960 - Bhain An Nígir neamhspleáchas amach ón Fhrainc
* 1963 - Chas an banna ceoil The Beatles don uair dheiridh sa *Cavern Club* i Learpholl
* 2001 - Phléasc buama ar shráid graitheach i Londain. Gortaíodh seachtar

0803
Lúnasa, 03