Tōson Shimazaki

B'údar Seapánach é **Tōson Shimazaki** (島崎 藤村 - Shimazaki Tōson) (25 Márta 1872 – 22 Lúnasa 1943). De ghnáth déantar tagairt dó mar *Tōson*. Thosaigh sé mar fhile rómánsach agus tharraing cáil air féin ina dhiaidh sin mar nádúraí mór sa phrós. Bhí sé ag scríobh i ré Meiji, i ré Taisho agus sa chéad chuid de ré Showa. 

## A óige

Rugadh Tōson mar Haturi Shimazaki i gcathair Nakatsugawa i Maoracht Gifu. Chaith sé a óige amuigh faoin tuath i gCeantar Kiso agus d'fhág é sa bhliain 1881. D'fhág an áit úd a rian ar a shaothar, agus baineann sí, mar shampla, le *Yoakemae* (夜明け前 *Roimh Éirí na Gréine*, 1929-1935), an t-úrscéal is mó clú dá chuid. Tá sé sin bunaithe ar shaol a athar, Shimazaki Masaki, a chuaigh as a mheabhair agus a bhí marbh faoin am a raibh Toson i gceann a cheithre bliana déag. Cairde a mhuintire a thóg ina dhiaidh sin é. Fuair an deirfiúr ba shine aige bás le galar meabhrach, agus mhaígh Tōson go raibh dubhachas ann a thug sé óna thuismitheoirí.

## I mbun oibre

Sa bhliain 1891 bhain sé céim amach in Ollscoil Meiji Gakuin agus an bhliain dár gcionn thosaigh sé ag múineadh Béarla i Scoil Bhan Meiji. Tháinig suim aige i gcúrsaí litríochta de bharr an chaidrimh a bhí aige le Kocho Baba (馬場孤蝶 *Baba Kochō*) agus Shukotsu Togawa (戸川秋骨 *Togawa Shūkotsu*), beirt scríbhneoirí. Chuaigh Tōson i ngrúpa a bhain le *Bungakukai* (文學界), iris liteartha. Bhí sé an-mhór le Kitamura Tokoku, údar rómánsach, agus d'fhág a fhéinmharú siúd lorg buan air féin agus ar a shaothar. 

Sa bhliain 1895 rinne sé cónaí in Sendai i dtuaisceart na Seapáine agus é ina oide in Ollscoil Tohoku Gakuin. Foilsíodh *Wakanashū* (若菜集), an chéad díolaim filíochta aige, sa bhliain 1897, agus tháinig iomrá air dá bharr. 

## An scríbhneoir

Moladh Tōson as an saghas nua véarsaíochta a chum sé in *Wakanashū* agus as an mbaint a bhí aige le Rómánsachas Liteartha Meiji (明治浪漫主義 *Meiji Rōman Shugi*). 

D'fhoilsigh Tōson ceithre dhíolaim eile sula ndeachaigh sé i gceann an phróis. Ba é *Peacú* (破戒　*Hakai*) an chéad úsceal uaidh, scéal faoi mhúinteoir ar *burakumin* é (duine a bhaineann le sainaicme "shuarach") agus a cheileann an smál sin ar an saol. Tá meas ar an saothar seo mar an gcéad úrscéal nádúraíoch i litríocht na Seapáine. Bhí buairt ag roinnt leis an saothar seo ar shlí eile: cailleadh trí pháiste an údar agus é ag scríobh an úrscéil. 

Cuntas maoithneach fileata ar an gcaidreamh a bhí aige ar scríbhneoirí *Bungakukai* atá in *Haru* (春 *Earrach*, 1908), an dara húrscéal óna lámh. 

Is dóigh le mórán daoine gurb é *Ie* (家 *Teaghlach*, 1910-1911) a phríomhshaothar. Cuntas é ar mheath dhá theaghlach chúigeacha a bhfuil gaol acu leis an bpríomhphearsa. 

Ba é *Shinsei* (新生 *Beatha Nua*, 1918-1919) an t-úrscéal ba scannalaí a scríobh sé. Cuireann sé síos ar an gcaidreamh collaí a bhí aige le Komako, a neacht, agus a fhios aige go raibh fios an scéil ag a hathair (an deartháir ba shine aige). Nuair a d'éirigh Komako torrach chuaigh Tōson chun na Fraince le fearg a ghaolta a sheachaint. Dúirt sé gur dhual athar dó an rud a rinne sé, ach cáineadh go forleathan é as a drochiompar agus as an eachtra a chur ar sochar dó féin trí úrscéal a dhéanamh di. 

Nuair a d'fhill sé ar an tSeapáin chuaigh sé ag teagasc in Ollscoil Waseda. Sa bhliain 1929 thosaigh sé ag scríobh *Yoake mae*, úrscéal stairiúil faoi Athghairm Meiji ó thaobh gníomhaí chúigigh. Tá áthas air siúd nuair a chuirtear an tImpire i réim arís agus barúil aige gurb é athbhuanú an traidisiúin dhúchasaigh é, ach tagann díomá air roimh a bhás. Tá an-dealramh ag an bpríomhphearsa le hathair Shimazaki. Tháinig *Yoake mae* amach ina shraithscéal ar *Chūō kōron*, iris liteartha, ar feadh sé bliana, agus foilsíodh é mar úrscéal dhá chuid.

Sa bhliain 1935 ceapadh Tōson mar an gcéad chathaoirleach den chraobh Sheapánach de PEN Idirnáisúnta.

Sa bhliain 1943 thosaigh sé ag cur amach *Geata an Oirthir* (東方の門 *Tōhō no mon*), scéal a leanfadh *Yoake mae*, ina shraithscéal, agus bhí sé sin gan chlabhsúr fós nuair a fuair Shimazaki bás le taom croí in aois a bhliana is seachtó. 

Tá a uaigh ag teampall Jifuku-ji in Oiso i Maoracht Kanagawa.

## Naisc sheachtracha
* Litríocht na Seapáine

## Tagairtí

## Féach freisin

* Bourdaghs, Michael (2003). *The Dawn That Never Comes: Shimazaki Tōson and Japanese Nationalism*. New York: Columbia University Press. ISBN 0-231-12980-7
* McClellan, Edwin (1969). *Two Japanese Novelists: Sōseki & Tōson.* Chicago: University of Chicago Press. 10-ISBN 0-226-55652-2 13-ISBN 978-0-226-55652-9 (crua) [athchló Tuttle Publishing, Tokyo, 1971-2004. 10-ISBN 0-8048-3340-0 13-ISBN 978-0-8048-3340-0 (bog)]
* Shimazaki Tōson (Cecilia Sagawa Seigle a d'aistrigh) (1976). *The Family*. Tokyo: University of Tokyo Press. ISBN 0-8600-8254-5
* Shimazaki Tōson (William E. Naff a d'aistrigh) (1987). *Before the Dawn*. Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-0914-9
* Shimazaki Tōson (Kenneth Strong a d'aistrigh) (1995). *Broken Commandment*. Tokyo: University of Tokyo Press. ISBN 0-86008-191-5

Catagóir:Scríbhneoirí Seapánacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1872
Catagóir:Básanna i 1943