open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Liosta de charachtair Coronation Street (2008)

Sobaldráma Briotanach is ea ***[[Coronation Street]]*** (nó Corrie uaireanta). Is liosta na gcarachtar é seo a bhí ar *Coronation Street* den chéad uair sa bhliain 2008.

## Tina McIntyre

## Barry Connor

## Helen Connor

## Tom Kerrigan

## Dylan Wilson

## D.C. Weller

## Graeme Proctor

## Julie Carp

## Ted Page

## Paul Connor Jr.

## Ann McIntyre

## Clarissa Mason

## Joe McIntyre

## Kenzie Judd

## Jimmy Dockerson

## Pam Hobsworth

## Prem Mandal

## Nina Mandal

## Lisa Dalton

## Tara Mandal

## Saj

## DC Hooch

## Eddie Windass

## Anna Windass

## Gary Windass

## Len Windass

## Minnie Chandra

## Mary Taylor

## Pat Gordon

## Colin Grimshaw

## Jesse Chadwick

## Poppy Morales

## Mike Scott

Catagóir:Carachtair Coronation Street
Catagóir:Carachtair fhicseanúla curtha in aithne i 2008
Liosta de charachtair Coronation Street (2009)

Sobaldráma Briotanach is ea ***[[Coronation Street]]*** (nó Corrie uaireanta). Is liosta na gcarachtar é seo a bhí ar *Coronation Street* den chéad uair sa bhliain 2009.

## Martha Fraser

## Sian Powers

## Ben Richardson

## Luke Strong

## Paula Carp

## Christina

## Umed Alahan

## Justin Turner

## Private Investigator

## Rick Peach

## Connie Rathbone

## Ramsay Clegg

## Vinnie Powers

## Vanessa

## Gilbert

## Howard Lee

## Ross

## Leon

## Liam Connor Jr.

## Naomi Collins

## Zoe Willson

## Sheila Wheeler

## Joan

## Jake Harman

## George Wilson

## Eve Wilson

## Horace Steel

## Rick Neelan

## Bernie Sayers

## Matt Davis

## Claudia Colby

Catagóir:Carachtair Coronation Street
Catagóir:Carachtair fhicseanúla curtha in aithne i 2009
Liosta de charachtair Coronation Street (2010)

Sobaldráma Briotanach is ea ***[[Coronation Street]]*** (nó Corrie uaireanta). Is liosta na gcarachtar é seo a bhí ar *Coronation Street* den chéad uair sa bhliain 2010.

## Trevor Dean

## Enid Crump

## Jane Kenworthy

## Mark Kenworthy

## Grishma Parekh

## Quinny

## D.C. Glynn

## D.S. Carr

## Dave Bonsall

## Lyn Fullwood

## Cheryl Gray

## Colin Fishwick

## Charlotte Hoyle

## Brian Packham

## Izzy Armstrong

## May Penn

## Dawn Coghill

## Robbie Sloan

## Police Constable

## Russ Gray

## Paul Stokes

## Owen Armstrong

## Ben Fielding

## Chris Gray

## Katy Armstrong

## Lydia Radcliffe

## Matt Carter

## Kylie Platt

## Max Turner

## Lawrence Cunningham

## James Cunningham

## Jack Webster

## DC Redfern

## Joy Fishwick

## Dorothy Hoyle

## Alan Hoyle

## Paul Kershaw

## Hope Stape

Catagóir:Carachtair Coronation Street
Catagóir:Carachtair fhicseanúla curtha in aithne i 2010
Liosta de charachtair Coronation Street (2011)

Sobaldráma Briotanach is ea ***[[Coronation Street]]*** (nó Corrie uaireanta). Is liosta na gcarachtar é seo a bhí ar *Coronation Street* den chéad uair sa bhliain 2011.

## DC Moore

## Marc Selby

## Frank Foster

## Faye Windass

## Jeff Cullen

## Xin Proctor

## Sylvia Goodwin

## Stella Price

## Karl Munro

## Eva Price

## Beth Tinker

## Craig Tinker

## Sam Foster

## Anne Foster

## Kirsty Soames

## Lesley Kershaw

## Danny Stratton

## Joseph Brown

Catagóir:Carachtair Coronation Street
Catagóir:Carachtair fhicseanúla curtha in aithne i 2011
Liosta de charachtair Coronation Street (2012)

Sobaldráma Briotanach is ea ***[[Coronation Street]]*** (nó Corrie uaireanta). Is liosta na gcarachtar é seo a bhí ar *Coronation Street* den chéad uair sa bhliain 2012.

## Milton Fanshaw

## Alison Soames

## Rob Donovan

## Gloria Price

## Ruby Soames

## Mandy Kamara

## Jenna Kamara

## Penny Thornley

## Carole Evans

Catagóir:Carachtair Coronation Street
Catagóir:Carachtair fhicseanúla curtha in aithne i 2012
Liosta de charachtair Coronation Street (2013)

Sobaldráma Briotanach is ea ***[[Coronation Street]]*** (nó Corrie uaireanta). Is liosta na gcarachtar é seo a bhí ar *Coronation Street* den chéad uair sa bhliain 2013.

## Tim Metcalfe

## Steph Britton

## Eric Babbage

## Sinead Tinker

## Jake Windass

## Lily Platt

## Grace Piper

## Pat Phelan

## Kal Nazir

## Ritchie de Vries

## Andrea Beckett

## Maddie Heath

Catagóir:Carachtair Coronation Street
Catagóir:Carachtair fhicseanúla curtha in aithne i 2013
Cnoc na nAbhann

Sliabh i gContae Chorcaí is ea **Cnoc na nAbhann** (535 m)). 

## Tagairtí
 

## Naisc sheachtracha

Cnoc na nAbhann
Leabhar Bharúch

Is leabhar sa Bhíobla é **Leabhar Bharúch**.
mion|clé|Leathanach as an Leabhar Bharúch

## Tagairtí

Catagóir:Sean-Tiomna
Leabhar Eizicéil

clé|250px|mion|Leabhar Eizicéil
Is leabhar sa Bhíobla é **Leabhar Eizicéil**.

Catagóir:Sean-Tiomna
Liosta de charachtair Coronation Street (2014)

Sobaldráma Briotanach is ea ***[[Coronation Street]]*** (nó Corrie uaireanta). Is liosta na gcarachtar é seo a bhí ar *Coronation Street* den chéad uair sa bhliain 2014.

## Sharif Nazir

## Luke Britton

## Michael Rodwell

## Alya Nazir

## Yasmeen Nazir

## Dr. Susan Gaddas

## Dean Upton

## Zeedan Nazir

## Callum Logan

## Andy Carver

## Billy Mayhew

## Erica Holroyd

Catagóir:Carachtair Coronation Street
Catagóir:Carachtair fhicseanúla curtha in aithne i 2014
Robert Sheehan

Aisteoir Éireannach is ea **Robert Michael Sheehan** (Gaeilge: *Roibeárd Mícheál Ó Siodhacháin*) a rugadh ar 7 Eanáir 1988. Aithnítear é as páirteanna teilifíse mar Nathan Young in *[[Misfits]]* agus Darren in *Love/Hate*, agus chomh maith leis sin as a ról sa scannán *Cherrybomb* sa bhliain 2009. Bhí príomhpháirt sa scannán *Killing Bono* mar Ivan McCormick aige, in éineacht le Ben Barnes. Go déanach sa bhliain 2011 bhí páirt thábhachtach aige i léiriú John Crowley de *The Playboy of the Western World* le J. M. Synge san Old Vic Theatre i Londain.
Ainmníodh Sheehan do ghradam IFTA trí huaire agus do ghradam BAFTA uair amháin. Roinn sé gradam BAFTA leis na baill eile d’fhoireann *Misfits*. Sa bhliain 2013 ghlac sé le páirt Simon Lewis sa leagan scannáin den leabhar *City of Bones*. 

## A óige
Rugadh Sheehan i bPort Laoise, i gContae Laoise, do Maria agus Joe Sheehan. Garda síochána a athair. Robert an duine is óige de thriúr páistí. Ghlac sé Paul mar ainm cóineartaithe nuair a chuaigh sé faoi lámh an easpaig. Ar scoil dó i St. Paul's sheinn sé an bainseó, an bodhrán, agus na spúnóga, agus ghlac sé páirt i bhfleánna ceoil. D'imir sé an phríomhpháirt i ndráma scoile bunaithe ar an úrscéal *[[Oliver Twist]]*. Spreag sin a shuim san aisteoireacht. A mháthair a thug go triail aisteora é agus é in aois a 14 bliana don scannán *[[Song For a Raggy Boy]]*. Roghnaíodh é don pháirt, agus chaith sé roinnt seachtainí i gCorcaigh Thiar mar a raibh an scannánú ar siúl.

## Tagairtí

## Féach freisin

## Naisc sheachtracha
* Robert Sheehan ag IMDb, arna rochtain ar 28-5-15 
* C.v. ag suíomh a ghníomhaire, arna aisghabháil ar 28-5-15 
* Alt faoi Sheehan ag IFTN, arna rochtain ar 28-5-15

Catagóir:Daoine a rugadh i 1988
Catagóir:Aisteoirí Éireannacha
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Daoine as Contae Laoise
Gairdín na saighdiúirí ar iarraidh i gcomhrac

**Gairdín na saighdiúirí ar iarraidh i gcomhrac** (גן הנעדרים‎‎, Gan HaNe'edarim = The Garden of the Missing) Tá gairdín cuimhneacháin i Sliabh Herzl i Iarúsailéim. Tá sé suite i Náisiúnta Míleata agus Póilíní reilig. Tá an gairdín atá tiomanta do na Iarraidh in ghníomh go bhfuil an áit adhlactha anaithnid ó 1914 go dtí an lá atá inniu ann agus chomh maith le séadchomhartha sealadach na saighdiúirí anaithnid beartaithe chun bogadh go dtí an Halla Cuimhneacháin Náisiúnta a bheidh ar oscailt in 2017 in aice láimhe. Áirítear ar an cuimhneacháin ainmneacha na saighdiúirí agus oifigigh Giúdach agus neamh-Giúdach a sheirbheáil ar an Arm Iosrael agus Iosraelach Póilíní. a bunaíodh i 1954 ghearr ama tar éis uaimh ársa Giúdach fuair sé amach in aice láimhe mar: an Rannóg Iarraidh agus tháinig an Gairdín na Iarraidh in 2004. tá an gairdín lena n-áirítear "uaigheanna folamh" le bord cuimhneacháin leis na hainmneacha de na "Iarraidh in Action "in aice le Plaza cuimhneacháin.

## Gailearaí

File:גן הנעדרים - מצבות 1.jpg|Grave folamh
File:Garden of the Missing in Action IMG 1297.JPG|Cuimhneacháin do Eli Cohen
File:Garden of the Missing in Action - Ceremonial Plaza.jpg|Plaza cuimhneacháin
File:PikiWiki Israel 12292 dakar submarine memorial in mount herzl.jpg|INS Cuimhneacháin Dacár
File:Garden of the Missing in Action IMG 1300.JPG|lasair síoraí
File:Memorial for the Kaf Gimel (23) Boat Seamen IMG 1330.JPG|an Cuimhneacháin Oibríocht Boatswain in aice leis an gairdín
File:Ancient burial cave at Mount Herzl military cemetery-1.JPG|Dara tréimhse Teampaill uaimh adhlactha Giúdach


## Naisc sheachtracha

* Official web site (in Hebrew) 
* Stamp commemorating the opening of the Garden of the Missing Soldiers  by the Israel Postal Company
* Israeli Soldiers "Missing in Action" 
* 

Catagóir:Sliabh Herzl
Graves Park

Is ceantar suite i Sheffield é **Graves Park**. 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Sheffield
Stannington

Is ceantar suite i Sheffield, i Sasana, é **Stannington**. Sráidbhaile a bhí ann go dtí 1974 nuair a rinneadh cuid de chathair Sheffield é. 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Sheffield
Hóisé

Ba fháidh agus naomh é **Hóisé**. Luaitear é sa Sean-Tiomna.

Catagóir:Ioslam
Catagóir:Fáithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Sean-Tiomna
Ióna

Ba fháidhé **Ióna ** nó ** Ióná** (), a bhí i mbun a ghníomhaíochta timpeall 785 RCh. Ba cheann de na 12 Mhionfháidh sa Bhíobla Eabhraise agus sa Sean-Tiomna Críostaí é. Tá sé ona fhigiúr lárnach i Leabhar Ióna, ina n‑insítear faoi an dóigh nár theastaigh uaidh breith Dé a thabhairt go cathair Ninivé (in aice le Mosul sa lá atá inniu) san Impireacht Nua-Aisiria. Tar éis dó a bheith slogtha ag créatúr mór farraige  () agus ansin é a scaoileadh saor, filleann sé ar an misean diaga.
## Tagairtí

Catagóir:Fáithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Sean-Tiomna
Catagóir: Naoimh Chríostaí ón Sean-Tiomna
Catagóir:Daoine na hÁise a bhfuil díospóid ann faoina mbeithsine
Míocá

Ba fháidh agus naomh é **Míocá**. Luaitear é sa Sean-Tiomna.

## Féach freisin

* Míoca (grúpa tábhachtach mianraí coitianta)

Catagóir:Ioslam
Catagóir:Fáithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Sean-Tiomna
Habacúc

clé|250px|mion|Habacúc
Ba fháidh agus naomh é **Habacúc**. Luaitear é sa Sean-Tiomna.

Catagóir:Ioslam
Catagóir:Fáithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Sean-Tiomna
Zafainiá

clé|250px|mion|Zafainiá
Ba fháidh agus naomh é **Zafainiá**. Luaitear é san Sean-Tiomna.

Catagóir:Ioslam
Catagóir:Fáithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Giúdaigh
Catagóir:Sean-Tiomna
Aonvóta inaistrithe

[mion|
Vóta Aonair Inaistrithe i g[Cambridge
]]
Is éard is **Vóta Aonair Inaistrithe** (VAI) ná an córas vótála a cruthaíodh chun ionadaíocht chionmhar a bhaint amach, trí vótáil rangaithe, i ndáilcheantair ilshuíochán (ceantair vótála).  

Faoi VAI, 
* bíonn aon vóta inaistrithe ag gach toghthóir 
* bíonn air/uirthi an vóta seo leithdháilte ar dtús ar an iarrthóir is fearr leis/léi 
* mar a théann an comhaireamh ar aghaidh (agus nuair a éiríonn nó a mhalairt leis na hiarrthóirí), aistríonn an a vóta chuig na hiarrthóirí eile de réir roghanna an toghthóra, i gcomhréir le haon bharrachas nó vótaí séanta. 
clé|mion|366x366px|Ionadaíocht chionmhar
Cionroinntear na vótaí i mbealaí éagsúla (féach modhanna comhaireamh).

## Modhanna comhaireamh

## Tagairtí

Catagóir:Polaitíocht na hÉireann
Catagóir:Polaitíocht
Litir Naomh Pól chuig na Rómhánaigh

mion|Litir Naomh Pól chuig na Rómhánaigh
Is leabhar sa Bhíobla agus sa Tiomna Nua í **Litir Naomh Pól chuig na Rómhánaigh**.

Catagóir:Tiomna Nua
Céad Litir Naomh Pól chuig na Corantaigh

Is leabhar sa Bhíobla agus sa Tiomna Nua í **Céad Litir Naomh Pól chuig na Corantaigh**.

Catagóir:Tiomna Nua
ITV2

Is stáisiún teilifíse é **ITV2** atá mar chuid de ITV. Craoladh an chéad chlár ar an 7 Nollaig 1998.

## Tagairtí

Catagóir:ITV
Catagóir:Stáisiúin teilifíse na Breataine
BBC News

Is stáisiún teilifíse é **BBC News** atá mar chuid de BBC. Craoladh an chéad chlár ar an 9 Samhain 1997.

## Tagairtí

Catagóir:BBC
Catagóir:Stáisiúin teilifíse na Breataine
BBC Radio 5 Live Sports Extra

Is stáisiún raidió é **BBC Radio 5 Live Sports Extra** atá mar chuid de BBC.

## Tagairtí

Raidió Radio 5 Live Sports Extra
Ceann comhairimh

Ins na córais parlaiminte éagsúla, bíonn an **ceann comhairimh** freagrach as maoirseacht a dhéanamh ar thoghcháin i dtoghlaigh amháin nó níos mó.

## An Astráil

San Astráil  is fostaí de chuid Choimisiúin Toghcháin na hAstráile nó Coimisiúin Toghcháin Stáit é an ceann comhairimh, a bhíonn i gceannas, go lánaimseartha, ar an roinnoifig áitiúil, agus a dhéanann maoirseacht ar thoghcháin sa rannóg sin, nó fostaí de ghnólacht príobháideach a mbíonn i mbun toghcháin agus / nó ballóidí sna hearnálacha príobháideacha agus / nó poiblí, nó aon duine a láimhseálann aon toghcháin agus / nó ballóide d'aon ghrúpa nó ghrúpaí.

## Éire
Sa Phoblacht, i mBaile Átha Cliath agus i gCorcaigh bíonn post an an cheann comhairimh i seilbh Sirriam na Cathrach, agus sna ceantair eile i seilbh Chláraitheora Contae an cheantair (oifigeach cúirte sinsearach). I gcás toghcháin áitiúil, bíonn an post i lámha phríomhchinnire riaracháin na comhairle áitiúla. Bíonn oifigeach sinsearach ón oifig toghchórais sa Roinne Comhshaoil ag freastal mar cheann comhairimh toghchán uachtaránachta agus tabhairt faoi comhairimh toghcháin na hUachtaráin agus reifrinn. 
Catagóir:Toghcháin
Bosca ballóide

Is éard is **bosca ballóide** ná coimeádán séalaithe sealadach, de ghnáth bíonn sé cearnach (cé gur féidir uaireanta gur mála dobhearnaithe a bhéas in úsáid). Bíonn sliotán caol ar a bharr, a bhíonn mór go leor chun glacadh le  páipéar ballóide, ach a chuireann cosc ar aon duine rochtain a fháil ar na vótaí a caitheadh, go dtí deireadh na tréimhse vótála.

Catagóir:Téarmaíocht toghcháin
David Walliams

Is údar, fuirseoir ar a bhoinn, aisteoir agus láithreoir teilifíse Sasanach é **David Edward Walliams** (né **Williams**). Rugadh é ar an 20ú Lúnasa 1971 i Londain. Ar an gceathrú lá Iúil 2006 rinne sé Muir nIocht a snámh chun airgead a bhailiú do Sport Relief. Tá sé ina mholtóir ar *[[Britain's Got Talent]]* ón bhliain 2012.

## Údar

Is údar cáiliúil é David Walliams do pháistí. Tá seacht leabhar scríofa aige agus rinneadh scannán de thrí cinn acu (*The boy in the dress*, *Mr Stink*, agus *Gangsta Granny*). Is é *The boy in the dress* an chéad leabhar a scríobh sé. Tá 12.5 milliún cóip dá chuid leabhar díolta aige i 46 de theangacha.

## Tagairtí

 
Catagóir:Daoine a rugadh i 1971
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Daoine as Londain
Catagóir:David Walliams
Catagóir:Leabhair do pháistí
Litir Naomh Pól chuig na hEifeasaigh

mion|Eifisigh 4:5, ''Níl ann ach aon Tiarna amháin, aon chreideamh amháin agus aon bhaisteadh amháin''
Is leabhar sa Bhíobla agus sa Tiomna Nua í **Litir Naomh Pól chuig na hEifeasaigh**.

Catagóir:Tiomna Nua
Teasaloinicé

Is í **Teasaloinicé** (Gréigis: Θεσσαλονίκη [θesalonici]) an dara chathair is mó sa Ghréig agus príomhchathair na Macadóine Gréagaí, réigiún riaracháin Lár na Macadóine, agus riarachán díláraithe na Macadóine agus na Trácia.  Is é Συμπρωτεύουσα (Symprotévousa), sa bhrí litriúil "*comh- ardchathair* ", an teideal oinigh atá  uirthi, a dhéanann tagairt don stádas stairiúil a bhí aici, mar  Συμβασιλεύουσα (Symvasilévousa) nó "*comh-phríomhchathair*" chomh maith le Cathair Chonstaintín ar Impireacht na Róimhe an Oirthir.

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:An Mhacadóin Ghréagach
Catagóir:Cathracha ar an Meánmhuir
Catagóir:Cathracha Impireacht na Róimhe
Catagóir:Cathracha na Sean-Ghréige
Catagóir:Cathracha san Eoraip a bhfuil calafoirt
Catagóir:Impireacht Bhiosántach
Litir Naomh Pól chuig Filéamón

Is leabhar sa Bhíobla agus sa Tiomna Nua í **Litir Naomh Pól chuig Filéamón**.

Catagóir:Tiomna Nua
Abbey Green

Is ceantar suite i Stoke-on-Trent é **Abbey Green**. 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Stoke-on-Trent
Ollscoil Bonn

Is ollscoil í an **Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn**, atá suite i mBonn sa Ghearmáin. Bunaíodh **Ollscoil Bonn** sa bhliain 1818. Tá an Ollscoil seo ar cheann de na hollscoileanna is mó sa Ghearmáin le breis is 32,000 mac léinn sa lá atá inniu ann. Bhí an teangeolaí cáiliúil Rudolf Thurneysen ina Ollamh le Léinn Cheiltigh in Ollscoil Bonn idir 1913 agus 1923.

## Naisc sheachtracha
* Ollscoil Bonn  - Suíomh oifigiúil.
* Abteilung für Keltologie  - Roinn an Léinn Cheiltigh.
* Studienhaus für Keltische Sprachen und Kulturen - Ranganna Gaeilge sa Ghearmáin

## Tagairtí

Catagóir:Ollscoileanna sa Ghearmáin
Jeff Garlin

Is aisteoir Meiriceánach é **Jeffrey Todd** "**Jeff**" **Garlin**, a rugadh i Chicago, Illinois, ar 5 Meitheamh 1962.

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Aisteoirí Meiriceánacha
Catagóir:Podchraoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1962
Catagóir:Daoine beo
Apacailipsis

thumb|Apacailipsis Eoin
Is leabhar sa Bhíobla agus sa Tiomna Nua é **Apacailipsis Eoin**.

## Féach freisin
Apacailipsis  ar AnBioblaNaofa.org 

## Tagairtí

Catagóir:Tiomna Nua
Droichead George Washington

Droichead crochta mór cruach trasna an Abhainn Hudson idir New Jersey agus Cathair Nua-Eabhrac is ea **Droichead George Washington**. Tugtar "the GW Bridge", "the GW(B)" agus "the George" air go neamhfhoirmeálta freisin. Ceanglaíonn sé Fort Lee, New Jersey, le Washington Heights, i dtuaisceart Manhattan. Tá dhá leibhéal ann, 14 lána san iomlán. Cuireadh tús lena thógáil i mí Deireadh Fómhair, sa bhliain 1927, agus osclaíodh é i mí Deireadh Fómhair na bliana 1931. Iompraíonn an droichead 106 milliún feithicil sa bhliain, rud a fhágann gurb é an droichead is gnóthaí ar domhan é.

Tá an droichead 4,760 troighe (1,450 méadar) ar fad, 119 troighe (36 m) ar leithead, agus 604 troighe (184 m) os cionn an Hudson. Tá talamh ard ar an thaobh den abhainn agus le linn na Réabhlóide
Meiriceánaí bhí dúnfort cóngarach do dhá cheann an droichid, Fort Lee i New Jersey agus Fort Washington i Manhattan ar na hairde. Sular tógadh an droichead chuireadh na haillte ar thaobh New Jersey (na *Pallisades*) bac ar theagmháil idir an dá thaobh den abhainn.

## Naisc sheachtracha
* Suíomh an droichid, arna rochtain ar 6 Meitheamh 2015

## Tagairtí

Catagóir:Droichid sna Stáit Aontaithe
Catagóir:Manhattan
Catagóir:New Jersey
Göttingen

Is cathair ollscoile é **Göttingen** (Gearmáinis Íochtarach: *Chöttingen*) atá suite i ndeisceart na Sacsaine Íochtarach, sa Ghearmáin. Tá breis is 116,000 duine ina gcónaí san ait seo agus is é Göttingen an séú cathair is mó sa Sacsain Íochtarach, i ndiaidh Hannover, Braunschweig, Oldenburg, Osnabrück agus Wolfsburg. Bronnadh an teideal “cathair” -is é sin os cionn 100,000 duine- ar Göttingen sa bhliain 1964.

Tá ollscoil cháiliúil ann agus is Ollscoil Göttingen ar cheann de na hollscoileanna is mó sa Ghearmáin.


íomhá:Goettingen Altes Rathaus 02.jpg|Sean-halla baile sa bhliain 1895.
íomhá:Besemann_-_Die_neue_Aula_der_Universitaet_%28um_1837%29.png|Halla Mór *Aula am Wilhelmsplatz* sa bhliain 1837.
íomhá:Göttingen_Gänseliesel_März06.jpg|Tobar *Gänseliesel*.
íomhá:Marktplatz (Göttingen) jm20304.jpg|Margadh (*Marktplatz*)
íomhá:Göttingen_Leine_1.jpg|Abhainn *Leine*
íomhá:Goe.Paulinerstr.Paulinerkirche.SUB.JPG|Sean-eaglais na hOllscoile *Paulinerkirche*.
íomhá:Goettingen_StMichael_Oct06.jpg|Eaglais *St. Michael*.
íomhá:Alte_Botanische_Garten_der_Universit%C3%A4t_G%C3%B6ttingen_019.jpg|Gairdín na Lus *Botanischer Garten*.
íomhá:Sigillum_Universitatis_Regiae_Georgiae_Augustae.jpg|Sean-séala na hOllscoile *Sigillum Universitatis Regiae Georgiae Augustae*.
íomhá:Goettingen_Germany_aerial_view.jpg|Radharc ón spéir.


## Naisc sheachtracha
* goettingen - Suíomh oifigiúil
* Wikivoyage - Göttingen (en)

## Tagairtí

Catagóir:Cathracha na Gearmáine
Ollscoil Göttingen

Is ollscoil í an **Georg-August-Universität Göttingen** nó **Ollscoil Göttingen**, atá suite i nGöttingen sa Ghearmáin. Bunaíodh an ollscoil ag Georg August, (*George Augustus* as Béarla) Toghthóir Hanover (*Kurfürst von Hannover*) san Impireacht Naofa Rómhánach agus Rí na Breataine Móire, sa bhliain 1734. Tá Ollscoil Göttingen ar cheann de na hollscoileanna is mó sa Ghearmáin agus tá thart ar 29,000 mac léinn ag freastal uirthi sa lá atá inniu ann. 

Bhí daoine cáiliúla ina Ollamh le heolaíocht, le matamaitic, agus réimse eile san ollscoil i nGöttingen, mar shampla an matamaiticeoir Carl Friedrich Gauss, an teangeolaí Jacob Grimm, an ceimicí fisiciúil Walther Nernst, an matamaiticeoir David Hilbert, an fisiceoir Max Planck agus go leor eile.


íomhá:George_II_of_Great_Britain_-_1730-50.jpg|Seoirse II (*Georg August*), Toghthóir Hanover agus Rí na Breataine Móire.
íomhá:Goe.Paulinerstr.Paulinerkirche.SUB.JPG|Sean-eaglais na hOllscoile *Paulinerkirche*.
íomhá:Goettingen_-_Innenansicht_Paulinerkirche_%281748%29.png|Rí Seoirse II san eaglais *Paulinerkirche* sa bhliain 1748.
íomhá:Alte_Botanische_Garten_der_Universit%C3%A4t_G%C3%B6ttingen_019.jpg|Gairdín na Lus *Botanischer Garten*.
íomhá:Auditorium Göttingen.jpg|Sean-halla *Auditorium*.
íomhá:Göttingen_Aula_Konzert_Händelfestspiele_2005.jpg|Halla Mór *Aula am Wilhelmsplatz*.
íomhá:Besemann_-_Die_neue_Aula_der_Universitaet_%28um_1837%29.png|Halla Mór *Aula am Wilhelmsplatz* sa bhliain 1837.
íomhá:Goettingen_Fakultaet_fuer_Physik.jpg|Dámh na Fisice *Fakultät für Physik*.
íomhá:Mathematik_Göttingen.jpg|Institiúid Matamaitice *Mathematisches Institut*.
íomhá:SUB Göttingen.jpg|Leabharlann nua *Staats und Universitäts Bibliothek (SUB)*.


## Naisc sheachtracha
* Ollscoil Göttingen - Suíomh oifigiúil.

## Tagairtí

Catagóir:Ollscoileanna sa Ghearmáin
Penkhull

Is baile beag atá suite in Stoke-on-Trent, in Staffordshire,  é **Penkhull**. Sa bhliain 2011, bhí cónaí ar 6,518 duine ar an mbaile.

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Stoke-on-Trent
Aldersley

Is ceantar suite i Wolverhampton é **Aldersley**. 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Wolverhampton
Dioscliosta Carly Rae Jepsen

Is éard atá i ndioscliosta an amhránaí is scríbhneoir Ceanadach Carly Rae Jepsen ná trí albaim stiúideo, ceirnín leathfhada amháin, dhá singil déag mar ealaíontóir ceoil aonréadach agus naoi bhfíseán ceoil.

## Albaim
### Albaim stiúideo

### Ceirníní Leathfhada

### Albaim díolama

## Singlí
### Mar Ealaíontóir Ceoil

### Singlí bolscaireachta

## Singlí Eile

## Físeáin Cheoil

## Tagairtí

Catagóir:Carly Rae Jepsen
Jepsen, Carly Rae
Tariq Aziz

Polaiteoir Iarácach ab ea **Tariq Aziz** nó **Mikhail Yuhanna**, (28 Aibreán 1936 - 5 Meitheamh 2015). 

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1936
Catagóir:Básanna in 2015
Catagóir:Polaiteoirí na hIaráice
Teàrlach Ceanadach

Polaiteoir Albanach ab ea **Teàrlach Ceanadach** nó **Charles Peter Kennedy** i mBéarla, ceannaire an Páirtí Daonlathach Liobrálach (3 Samhain 1964 - 1 Meitheamh 2015).

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1959
Catagóir:Básanna in 2015
Catagóir:An Páirtí Daonlathach Liobrálach
Catagóir:Caitlicigh
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Iriseoirí Albanacha
Catagóir:Polaiteoirí Albanacha
Keith Harris

Ba bholgchainteoir Sasanach é **Keith Shenton Harris** (a rugadh ar an 21 Meán Fómhair 1947 agus a fuair bás ar an 28 Aibreán 2015). 

Catagóir:Bolgchainteoirí
Catagóir:Daoine a rugadh i 1947
Catagóir:Básanna in 2015
Kiss: The Remix

Is chéad albam athmheasctha é ***Kiss: The Remix*** ó Carly Rae Jepsen. Scaoileadh é sna Seapáin ar an 12 Meitheamh, 2013.

## Traicliosta
Is iad seo na hamhráin:
# "Call Me Maybe" (Measc Almighty) – 4:07
# "Call Me Maybe" (Athmheasc 10 Kings.VS. Ollie Green) – 3:09
# "Call Me Maybe" (Athmheasc Coyote Kisses) – 4:47
# "Good Time" (le Owl City) (Measc Fred Falke) – 6:08
# "Good Time" (le Owl City) (Athmheasc Lenno) – 4:56
# "Good Time" (le Owl City) (Athmheasc Wideboys Club) – 5:31
# "This Kiss" (Athmheasc Digital Dog) – 4:14
# "This Kiss" (Athmheasc Jason Nevins) – 4:12
# "This Kiss" (Athmheasc Mathieu Bouthier) – 6:45
# "Tonight I'm Getting Over You" (Athmheasc Twice As Nice) – 3:41
# "Tonight I'm Getting Over You" (Athmheasc Reid Stefan) – 6:07
# "Tonight I'm Getting Over You" (Measc KoKo Club) – 4:53
# "Call Me Maybe" (Ionstraimeach) – 3:14
# "Good Time" (Ionstraimeach) – 3:26

## Cairteacha

### Díolacháin

## Tagairtí

Catagóir:Carly Rae Jepsen
Scéalta Átha Cliath

Is clár Gaeilge atá á chraoladh ar TG4 ó 3 Samhain, 2011 ar aghaidh iad ***Scéalta Átha Cliath***.

## Eipeasóidí

## Tagairtí

## Féach freisin
* Baile Átha Cliath

Catagóir:Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 2011
Catagóir:Cláir theilifíse
Catagóir:Cláir TG4
Catagóir:Cláir theilifíse i nGaeilge
Catagóir:Cláir Teilifíse Éireannacha
Catagóir:Cláir staire‎
Catagóir:Cláir faisnéise
Catagóir:Gearrscannáin
Catagóir:Gearrscannáin i nGaeilge
Catagóir:Baile Átha Cliath
Patrick Rothfuss

Is scríbhneoir Meiriceánach den fhantasaíocht eipiciúil é **Patrick James Rothfuss** (a rugadh 6 Meitheamh 1973). Tá cáil air as a shraith trí imleabhar *The Kingkiller Chronicle* (*Croinic an Rímharfóra*). Glacann sé páirt Viari sna cluichí D&D beo ag comhdháil PAX (Penny Arcade EXPO).	  

## Saol

Rugadh Patrick Rothfuss i Madison, Wisconsin. Fuair sé a B.S. i mBéarla ó Ollscoil Wisconsin – Stevens Point i 1999 tar éis naoi mbliana a chaitheamh ag taiscéaladh ábhar éagsúil: innealtóireacht cheimiceach, an síceolaíocht chliniciúil agus ábhair eile. Scríobh sé don nuachtáin campais *The Pointer*.  Thosaigh sé a thríológ i 1993 agus ba dhalta é. An tráth sin, ghlacadh sé le trí phoist pháirtaimseartha. Chríochnaigh sé an tríológ sular chríochnaigh sé a chéim agus thosaigh sé á cur in eagar. 

Fuair sé MA ag Ollscoil Washington State agus d’fhill sé ar Stevens Point mar mhúinteoir. Bhuaigh sé comórtas Writers of the Future 2002 le “The Road to Levinshir” (Bóthar go Levinshir), sliocht as a úrscéal neamhfhoilsithe *The Wise Man’s Fear*.  Bhuail sé a ghníomhaire, Matt Bialer, tar éis an ceardlann sin. Ina dhiaidh sin dhíol Rothfuss a húrscéalta go DAW Books. 

I 2012 chuir Rothfuss podchraoladh míosúil fantaisíochta, *The Story Board*, i láthair. 

Eagraíonn Rothfuss an charthanacht Wordbuilders agus ó 2008 bhailigh í níos mó ná $7.4 milliún, go háirithe don Heifer International, carthanacht a cuir stoc, uisce inólta, oideachas agus oiliúint ar fail do phobail sa domhan forbraíochta.  

Tá beirt mhic ag Rothfuss agus a chailín Sarah: “Oot” agus “Cutie Snoo”.  

## Scríbhneoireacht

Foilsíodh *The Name of the Wind* i 2007. Bhuaigh an leabhar Quill Award (do Ficsean Eolaíochta, Fantasaíocht agus Uafás) i 2007 agus Alex Award i 2008 agus bhí sé ar an liosta “Books of the Year” le *Publishers Weekly*.  

I 2011 foilsíodh *The Wise Man’s Fear*. Shroich an leabhar an barr den New York Times Hardback Fiction Bestseller List.  

D’fhoilsigh Rothfuss an nóibhille *The Slow Regard of Silent Things* i 2014, scéal faoi Auri, carachtar as domhan an Rímharfóir. Sa scéal sin nocht Rothfuss an ainm den domhan sin, Temerant. 

## Saothair

* *The Kingkiller Chronicle* (*Croinic an Rímharfóra*).
* *The Name of the Wind* (*Ainm na Gaoithe*), Aibreán 2007 
* *The Wise Man’s Fear* (*Faitíos an tSaoi*), Márta 2011
* *The Doors of Stone* (*Doirse na Cloiche*), a bheith ar fáil. 

Eile

* *The Slow Regard of Silent Things* (*Aithniú Foighneach Rudaí Ciúine*), Deireadh Fómhair 2014. 
* *The Lightening Tree* (*Crann Tintrí*) – gearrscéal suite i domhan an Rímharfóir le páirt ag Bast (Meitheamh 2014) i *Rogues* (*Rógairí*) curtha in eagar ag George R.R. Martin agus Gardner Dozois. 
* *The Adventures of the Princess and Mr Whiffle, part one: The Thing Beneath the Bed* (*Eachtraí an Bhanphrionsa agus an Whiffleach, cuid a haon: An Rud Faoin Leaba*).
* *The Adventures of the Princess and Mr Whiffle, part two: The Darkness of Deep Below* (*Eachtraí an Bhanphrionsa agus an Whiffleach, cuid a dó: An Dorchadas i nDoimhneacht Thíos*) 
* *Your College Survival Guide*, 2005.

## Tagairtí

Catagóir:Podchraoltóirí Meiriceánacha
David Luiz

Is peileadóir é **David Luiz Moreira Marinho** a d'imir le Chelsea Football Club.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1987
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Peileadóirí
Low Hill

Is ceantar suite i Wolverhampton é **Low Hill**. 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Wolverhampton
Whitmore Reans

Is ceantar suite i Wolverhampton é **Whitmore Reans**, siar ó thuaidh ó lár na cathrach.

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Wolverhampton
Biddulph

Is baile suite i Staffordshire é **Biddulph**. 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Staffordshire
Burntwood

Is baile atá suite in Staffordshire, in iarthar Shasana, é **Burntwood**. Tá an pháirc is lú i Sasana, Prince's Park lámh le Christ Church, in Burntwood. Sa bhliain 2014 bhí 26,049 ina gcónaí sa bhaile.  

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Staffordshire
Germanwings Eitilt 9525

Maraíodh 150 duine san eachtra inar eitil Andreas Lubitz eitleán Airbus A320 isteach sna hAlpa ar an 24 Márta 2015. Bhí Lubitz ina phiolóta tánaisteach ar eitilt Germanwings..  
D'fhág Germanwings Eitilt 9525 (4U9525/GWI18G) Bharcelona, ar a bhealach go Düsseldorf. Tharla an tuairt eitleáin.  in oirdheisceart na Fraince. Stiúraigh an comhphíolóta, Andreas Lubitz (a bhí 27 bliain d’aois) d'aon turas an t-eitleán i dtreo sléibhte nanAlp, ag marú gach duine a bhí ar bord.mion|clémion|clé
### Andreas Lubitz
Féinmharú a bhí i gceist. Ghlasáil Lubitz píolóta na heitilte amach as cró an phíolóta d'aon gnó (bhí sé sa leithreas).

Sula bhfuair Andreas Lubitz a cheadúnas eitleoireachta, fuair an píolóta óg cóir leighis síciteiripe de bharr claonadh féinmharfach. Níor léirigh Lubitz aon rian d'iompar féinmharfach nó iompraíocht bhagarthach ó shin, a dúirt an t-ionchúiseamh. 

Bhain an comhphíolóta Andreas Lubitz triail as eitleán a chur le fána ar eitilt eile as  Düsseldorf  go  Barcelona níos tuaisce.
mion|clé|Airde
Bhí cónaí ar Lubitz sa chathair Dusseldorf.
mion|clé|Cuimhneachán

## Básanna
Maraíodh 144 paisinéir agus seisear criú a bhí ar an eitleán Airbus A320. B'as an Ghearmáin agus an Spáinn formhór na ndaoine a maraíodh.Ní raibh tionóisc a thug bás daoine ag Lufthansa le fiche bliain; ní raibh a leithéid ag Germanwings riamh roimhe seo.

## Féach freisin

* China Eastern Airlines Eitilt 5735
* EgyptAir Eitilt 990

## Naisc Sheachtracha
* Tuairisc,    Bureau d'Enquêtes et d'Analyses pour la Sécurité de l'Aviation Civile
* Suíomh Germanwings 

## Tagairtí

Catagóir:Teagmhais eitlíochta
Catagóir:2015 sa Fhrainc
Catagóir:Dúnmharú féinmharaithe
Gang Liu

Matamaiticeoir, fisiceoir, gníomhaí ar son an daonlathais, agus innealtóir Síneach-Mheiriceánach a saolaíodh in Liaoyuan, Cúige Jilin, sa tSín is ea **Gang Liu ** (Pinyin:Gāng Liú, Sínis shimplithe: 刘刚; r. 30 Eanáir 1961).

Glacadh isteach é i roinn na fisice in Ollscoil Bhéising i bpríomhchathair na Síne sa bhliain 1982 agus ní ba dhéanaí bronnadh máistir eolaíochta sa radharceolaíocht air. Sa bhliain 1989 bhí sé ar dhuine de na ceannairí, in éineacht le Wang Dan agus Wuerkaixi, i ngluaiseacht dhaonlathais na mac léinn sa tSín. I ndiaidh na hagóidí sin a chur faoi chois, chuir rialtas na Síne é sa tríú háit ar liosta na ndaoine ba mhó ar iarraidh. Gabhadh é agus gearradh 6 bliana príosúnachta air.

Agus é saor sa bhliain 1996, níorbh fhada go raibh sé i bponc arís ar chúiseanna polaitiúla ach d'éirigh leis éalú go dtí an Iarthar. Bronnadh céim mháistir sa ríomheolaíocht air in Ollscoil Columbia i Nua-Eabhrac. Chaith sé tamall ag Bell Labs in Murray Hill, New Jersey freisin, sa Roinn Taighde ar Mhatamaitic Líonraí agus Córas, ag obair ar dearadh agus pleanáil líonraí radharceolaíochta, srl. D'oibrigh Liu Gang ina dhiaidh sin do Morgan Stanley i gCathair Nua-Eabhrac mar anailísí IT.

## Naisc sheachtracha
* "In His Own Words: Liu Gang: A Story of Physics and Freedom in China", próifíl ag suíomh an American Physical Society, D.F. 1996; arna rochtain ar 11 Meitheamh 2015

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1961
Catagóir:Fisiceoirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine beo
Blister in the Sun

Is amhrán leis an mbanna ceol rac ailtéarnach na Violent Femmes í "**Blister in the Sun**". Scaoileadh an t-amhrán i 1983 mar chuid den albam *[[Violent Femmes]]*. Tá clú agus cáil ar an amhrán i saol na Gaeilge toisc go roghnaigh an pobal í chun bheith mar an chéad amhrán le liricí Béarla a casadh riamh ar RTÉ Raidió na Gaeltachta. Casadh í mar chuid d'Anocht fm.
Benedicta Boccoli

Is ban-aisteoir Iodálach í **Benedicta Boccoli**, a rugadh ar an 11 Samhain 1966.

## A saol

Rugadh Benedicta i Milano ar 11 Samhain 1966.  D'aistrigh sí go dtí an Róimh lena teaghlach mar leanbh. Tá a deirfiúr Brigitta ina haisteoir chomh maith.

Aithnítear Benedicta mar aisteoir eicléictiúil. Thosaigh sí ar an teilifís ag aois an-luath (18 bliana). Cúpla bliain ina dhiaidh sin, is é a haithne ar an amharclann gur oir an obair sin di mar aisteoir.

## A mórshaothar

### Amharclann

**Blithe Spirit* le Noël Coward, le Ugo Pagliai agus Paola Gassman - 1992/1993 -
**Cantando Cantando* le Maurizio Micheli, le Maurizio Micheli, Aldo Ralli agus Gianluca Guidi - 1994/1995 -
**Buonanotte Bettina*, le Pietro Garinei agus Sandro Giovannini  1995/1996/1997 -
**Can Can* - Ceol de chuid Abe Burrows, 1998/1999 -
**Orfeo all'inferno* - Opera de chuid Jacques Offenbach - 1999 - Tersicore
**Polvere di stelle*, 2000/2001/2002
**Le Pillole d'Ercole* 2002/2003/2004
**Anfitrione*, le Plautus, 2004
**Stalker* le Rebecca Gillmann, 2004
**Plutus* le Aristofanes, 2004
**Fiore di cactus* 2004/2005/2006
**Prova a farmi ridere* le Alan Aykbourn, 2006
**The Tempest* le William Shakespeare, - 2006 - Ariel
**[[Sunshine]]* le William Mastrosimone; Giorgio Albertazzi a stiúir, 2007/2008

**L'Appartamento*, le Billy Wilder, 2009–2010
**Vite private*, le Noël Coward, in éineacht le Corrado Tedeschi - 2012-2013
* Dis-order, le Neil LaBute; Marcello Cotugno a stiúir, in éineacht le Claudio Botosso - 2014
* Incubi d'Amore, of Augusto Fornari, Toni Fornari, Andrea Maia, Vincenzo Sinopoli, Augusto Fornari, with Sebastiano Somma and Morgana Forcella - 2014
* *[[Crimes of the Heart]], of [[Beth Henley]], Marco Mattolini a stiúir - 2015
* *A Room with a View*, of [[E. M. Forster]], dir. Stefano Artissunch – 2016
* *Cactus Flower* of Pierre Barillet and Jean-Pierre Gredy, dir Piergiorgio Piccoli and Aristide Genovese - 2016
* *Il più brutto week-end della nostra vita* of Norm Foster, dir. [[Maurizio Micheli]] - 2017-2018
* *The test* of Jordi Vallejo, dir. Roberto Ciufoli - 2019-2020; 
* *Su con la vita* of Maurizio Micheli, dir. [[Maurizio Micheli]] - 2020 ; 

=== Teilifís ===

**Pronto, chi gioca?*, directed by [[Gianni Boncompagni]]
**Domenica In* – with her sister Brigitta Boccoli from 1987 to 1990
**Gelato al limone* - with [[Massimiliano Pani]]
**Unomattina* - 1994
**Due come noi* – Co-starring with Wilma De Angelis - 1997
**Incantesimo*
**Reality Circus* - [[Reality show]] 2006/2007

=== Scannáin ===
**Gli angeli di Borsellino*, director Rocco Cesareo - 2003
**Valzer*, director Salvatore Maira - 2007
**Dolce di latte*, director Gianni Leacche - 2008
**Ciao Brother*, director Nicola Barnaba – 2016

=== Goirid scannáin ===

**La confessione'', director herself – 2020; 

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* 
* Suíomh gréasáin oifigiúil Benedicta Boccoli 

Boccoli, Benedicta
Boccoli, Benedicta
Catagóir:Daoine beo
Árón

Ba fháidh agus naomh é **Árón**. Luaitear é sa Sean-Tiomna.

Catagóir:Ioslam
Catagóir:Fáithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Sean-Tiomna
Iongúisaigh

deas|250px|thumb|Iongúisaigh
Is grúpa eitneach Eorpach iad na **Iongúisaigh**. Is í an Iongúisais a bpríomhtheanga. 

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Eoraip
Zú

[mion|Zú Dallas sna [Stáit Aontaithe, sampla de zú nua-aimseartha]]
[mion|Daoine ag cleachtadh péintéireachta i zú i b[Páras timpeall 1902. Taispeánann an pictiúr a laghad agus a mhínádúrtha agus a bhíonn cásanna den seanchineál.]]
Páirc nó áit eile ina gcoinnítear ainmhithe, idir fhiáine nó cheansaithe, le taispeáint don phobal is ea **zú**, nó **gairdín ainmhithe**. Tagann an focal *zú* ón mBéarla, giorrúchán ó *[London] Zoological Garden*, an chéad zú ar domhan a bunaíodh ar son cuspóirí eolaíochta. Tháinig an *zoo-* in *zoological* as *zōon* (ζῷον, "ainmhí") na sean-Ghréigise.

Tá bailiúcháin ainmhithe ar eolas againn ó ríochtaí ársa na hÉigipte, na hAisiria, na Síne agus na nAstacach.  

## Naisc sheachtracha
* Zoos Worldwide

Catagóir:Zúnna
Manglam

Is deoch é an **manglam** a chuimsíonn dhá chomhábhar nó níos mó, agus alcól ar cheann acu.

## Féach freisin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Deochanna
Brigitta Boccoli

Is ban-aisteoir Iodálach í **Brigitta Boccoli**, a rugadh ar an 5 Bealtaine 1972.

## A saol

Rugadh Boccoli sa Róimh ar 5 Bealtaine 1972. Tá a deirfiúr Benedicta ina haisteoir chomh maith. Phós sí an t-ealaíontóir sorcais Stefano Nones Orfei. Tá páiste amháin acu darb ainm Manfredi.

## Scannáin

* 1982: *Manhattan Baby*, Lucio Fulci, stiúrthóir
* 1985: *La ragazza dei lillà*, Flavio Mogherini, stiúrthóir
* 1987: *Com'è dura l'avventura*, Flavio Mogherini, stiúrthóir
* 1991: *Nostalgia di un piccolo grande amore*, Antonio Bonifacio, stiúrthóir
* 2003: *Gli angeli di Borsellino*, Rocco Cesareo, stiúrthóir
* 2006: *Olè*, Carlo Vanzina, stiúrthóir

## Tagairtí

## Ceangail sheachtracha
* 

Boccoli, Brigitta
Boccoli, Brigitta
Catagóir:Daoine beo
Hednesford

Is baile suite i Staffordshire é **Hednesford**. 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Staffordshire
Anna Rita Del Piano

Is ban-aisteoir Iodálach í **Anna Rita Del Piano**, a rugadh ar an 26 Iúil 1966.

## Tagairtí

## Ceangail Sheachtaracha
* 
* Suíomh gréasáin oifigiúil Anna Rita Del Piano 

Del Piano, Anna Rita
Del Piano, Anna Rita
Catagóir:Daoine beo
Doncaster

Is baile suite in Yorkshire Theas é **Doncaster**.  Bhí 109,805 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Yorkshire Theas
Castleford

Is baile suite in Yorkshire Thiar é **Castleford**. 
clé|250px|thumb|Lárionad Cathrach Castleford

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Yorkshire Thiar
Hebden Bridge

Is baile suite in iarthar Yorkshire Thiar, i Sasana, é **Hebden Bridge**. Sa bhliain 2015 bhí 4,500 duine ina gcónaí sa bhaile féin, agus beagán breis ar 12,000 duine sa cheantar (Barda Calder) a bhfuil sé ina lár de. Seanbhaile margaidh atá ann. Le glúin nó dhó anuas d'éirigh an baile faiseanta i measc ealaontóirí, lucht gairmiúil, agus an phobail aeraigh. Tá praghsanna arda ar thithe ann dá bharr sin.

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Yorkshire Thiar
Mirfield

Is baile atá suite in Yorkshire Thiar i Sasana é **Mirfield**. Sa bhliain 2011 bhí 19,563 duine ina gcónaí ann. 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Yorkshire Thiar
Dioscliosta Little Mix

Is éard atá i ndioscliosta an popghrúpa Little Mix ná cúig albaim stiúideo, cúig shingil déag mar ealaíontóir ceoil aonréadach agus trí déag físeáin ceoil.

## Albaim
### Albaim stiúideo

### Atheisiúintí

## Singlí
### Mar Ealaíontóir Ceoil

### Mar Gné-Ealaíontóir Ceoil

### Singlí bolscaireachta

### Singlí eile

## Cumaí Eile

## Físeáin Cheoil

## Tagairtí

Catagóir:Little Mix
Little Mix
Hiopstar

deas|250px|thumb|Hiopstar
Is fochultúr a mbaineann le bánaigh mílaoiseach ina gcónaí sa gceantair uirbeach é **Hiopstar**.

Catagóir:Fochultúir
Abidjan

Is é **Abidjan** príomhchathair eacnamaíochta an Chósta Eabhair. Is é an chathair is mó sa tír agus an chathair is mó ina labhraítear Fraincis san Afraic Thiar. I ndaonáireamh na bliana 2014 fuarthas 7,707,404 duine ina gcónaí ann, is é sin, 20% de dhaonra na tíre ar fad. Níl ach Lagos na Nigéire níos mó san Afraic Thiar mar chathair. Áirítear Abidjan mar an crosbhóthar cultúrtha den Afraic Thiar, agus tá an sé an-fhorbartha mar chathair. 

Nuair a tógadh cé nua san áit sa bhliain 1931, agus go mór mór i ndiaidh stádas mar phríomhchathair riaracháin faoi na Francaigh a fháil sa bhliain 1933, tháinig borradh mór faoin gcathair.  Calafort tábhachtach ab ea Abidjan i ndiaidh oscailt an chanáil Vridi sa bhliain 1951 mar ansin bhí longa móra in inmhe dul isteach i Murlach Ébrié. Sa bhliain 1983, d'fhógair an rialtas Yamoussoukro a bheith ina phríomhchathair ar an tír, cé go bhfuil oifigí an rialtais náisiúnta beagnach ar fad suite in Abidjan i gcónaí, chomh maith leis na hambasáidí eachtrannacha go léir.

## Oideachas
Tá campas scoil ghnó HEC Paris suite sa chathair.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte agus cathracha sa Chósta Eabhair
Catagóir:Príomhchathracha na hAfraice
Beverley

Is baile suite in East Riding of Yorkshire é **Beverley**. 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:East Riding of Yorkshire
Azairiá

Ba fháidh é **Azairiá**. Luaitear é sa Sean-Tiomna.

Catagóir:Fáithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Sean-Tiomna
Dainéil

Ba fháidh agus naomh é **Dainéil**. Luaitear é sa Sean-Tiomna.

Catagóir:Ioslam
Catagóir:Fáithe
Catagóir:Giúdaigh
Catagóir:Sean-Tiomna
Anna

clé|250px|mion|Anna
Ba fháidh í **Anna**. Luaitear í sa Tiomna Nua.

Catagóir:Daoine an Tiomna Nua
Catagóir:Fáithe
Catagóir:Giúdaigh
Catagóir:Mná
Yamoussoukro

Is é **Ceantar Yamoussoukro** príomhchathair oifigiúil Phoblacht an Chósta Eabhair, san Afraic Thiar agus é suite 240 km (150 míle slí) thiar thuaidh d'Abidjan i réigiún na lochanna. Foghraítear *Yamoussoukro* sa Chósta Eabhair le trí shiolla: yam-so-kro. Is é Abidjan príomhchathair eacnamaíochta na tíre agus is in Abidjan atá an chuid is mó d'oifigí an rialtais náisiúnta go fóill, chomh maith le hambasáidí eachtrannacha.

De réir an chéad leagan de dhaonáireamh na bliana 2014, tá cónaí ar 355,753 duine in Yamoussoukro. Tá 3,500 km cearnacha (1,400 míle cearnacha) d'achar i gceantar na príomhchathrach, idir chnoic ísle agus mháchairí. Bhí 207,412 duine ina gcónaí i gComún Yamoussoukro féin sa bhliain 2014.

Tá an bhaisleac Chaitliceadh Rómhánach Notre Dame de la Paix suite i Yamoussoukro. Tá sí ar na baisleaca is mó ar domhain.

Catagóir:Bailte agus cathracha sa Chósta Eabhair
Trevor Ó Clochartaigh

Is Seanadóir le Sinn Féin é **Trevor Ó Clochartaigh** a rugadh ar an 14 Márta 1968. Rugadh agus tógadh é i Huddersfield do thuismitheoirí de bhunú Conamara. Bhain sé céim amach sa ghnó ó choláiste na hollscoile Gaillimh. D'obair sé mar bhainisteoir le Taibhdhearc na Gaillimhe agus mar stiúrthóir ar cláracha cosúil le Ros na Rún. Ar dtús bhí sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre ach thréig sé iad agus ghlac sé ballraíocht i Sinn Féin. Níor éirigh leis sna holltoghcháin don Dáil, ach ceapadh é ina Sheanadóir. Bíonn sé an-ghnóthach i gcúrsaí bainteach leis an Ghaeilge agus é le cloisteáil go mion minic san Oireachtas ag troid ar a son.

Sheas Ó Clochartaigh san Olltoghchán 2016 ach níor éirigh leis suíochán Dála a bhaint amach. Mar sin féin, atoghadh ina Sheanadóir é ar an 26 Aibreán 2016. Ar an Rolla Talmhaíochta atá sé.

## Féach freisin

* Gaillimh Thiar (Dáilcheantar)
* Polaiteoirí i nGaillimh Thiar

## Tagairtí

Catagóir:Baill den 22ú Seanad
Catagóir:Baill den 23ú Seanad
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill den 25ú Seanad
Catagóir:Daoine as Contae na Gaillimhe
Catagóir:Alumni Choláiste na hOllscoile, Gaillimh
Catagóir:Muintir Ros na Rún
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Daoine a rugadh i 1968
Catagóir:Gaillimh Thiar (Dáilcheantar)
Eizicéil

clé|250px|thumb|Eizicéil
Is fáidh é **Eizicéil** sa tSean-Tiomna. Ciallaíonn a ainm "Tá Dia láidir" nó "Neartaíonn Dia" in Eabhrais. De réir na dtraidisiún Críostaí agus Giúdach scríobh sé ceann de na leabhair sa tSean-Tiomna, is é sin Leabhar Eizicéil, an tríú ceann i sraith chanónta na Mór-Fháithe. Nochtann an leabhar seo fáistiní maidir le scrios Iarúsailéim, scrios Ghóg agus Mhágóg, agus athbhunú Iosrael. Ba é Búizí a athair.

In Ioslam, aithnítear mar fháidh é go fairsing, cé nach luaitear as a ainm é sa Chórán. Is minic a cheanglaítear é leis an bpearsa Chóránach Dhul al-Khifl freisin.

## Tagairtí
 

Catagóir:Ioslam
Catagóir:Fáithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Sean-Tiomna
Elena Ferrante

Is úrscéalaí Iodálach ó Napoli í **Elena Ferrante**. Tá cáil dhomhanda ar a saothar ach ní fios cé hí. Tá fíorbheagán ar eolas ag an domhan mór fúithí. Tá an-chuid caintd tarraingthe aici faoi cé hí agus daoine áirithe ag maíomh gur fear atá inti de bharr gáirsiúlacht cuid dá scéalta.

## Saothar
* *L'amore molesto* (1992; Aistriúchán Béarla: *Troubling Love*, 2006)
* *I giorni dell'abbandono* (2002; Aistriúchán Béarla: *The Days of Abandonment*, 2005)
* *La frantumaglia* (2003; Aistriúchán Béarla: *Fragments*, 2013)
* *La figlia oscura* (2006; Aistriúchán Béarla: *The Lost Daughter*, 2008)
* *La spiaggia di notte* (2007; Aistriúchán Béarla: *The Beach at Night*, forthcoming)
* *L'amica geniale* (2011; Aistriúchán Béarla: *My Brilliant Friend*, 2012)
* *Storia del nuovo cognome, L'amica geniale volume 2* (2012; Aistriúchán Béarla: *The Story of a New Name*, 2013)
* *Storia di chi fugge e di chi resta, L'amica geniale volume 3* (2013; Aistriúchán Béarla: *Those Who Leave and Those Who Stay*, 2014)
* *Storia della bambina perduta, L'amica geniale volume 4* (2014; Aistriúchán Béarla: *The Story of the Lost Child*, 2015)

Catagóir:Scríbhneoirí Iodálacha
Cáin agus Áibil

Ba iad **Cáin agus Áibil** an dá mhac Ádhamh agus Éabha de réir Leabhar Gheineasas. Luaitear iad sa Sean-Tiomna.

## Tagairtí

Catagóir:Fir
Catagóir:Geineasas
Deabrá

deas|250px|thumb|Deabrá
Ba fháidh í **Deabrá**.Luaitear í san Sean-Tiomna.

Catagóir:Fáithe
Catagóir:Mná
Catagóir:Sean-Tiomna
Eineoc

Ba fháidh é **Eineoc**. Luaitear é sa Sean-Tiomna.

Catagóir:Ioslam
Catagóir:Fáithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Geineasas
Iéahú

Ba fháidh é **Iéahú**, mac Hanani. Luaitear é sa Bhíobla Eabhraise. Bhí sé gníomhach sa 9ú haois Roimh Chríost. 

Catagóir:Fáithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Sean-Tiomna
Irimia

Ba fháidh agus naomh é **Irimia**. Luaitear é sa Sean-Tiomna.

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Ioslam
Catagóir:Fáithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Giúdaigh
Catagóir:Sean-Tiomna
Iósua

clé|250px|mion|Iósua
Ba fháidh é **Iósua**. Luaitear sa Sean-Tiomna é.

## Tagairtí

Catagóir:Ioslam
Catagóir:Fáithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Sean-Tiomna
Naoi (fáidh)

Sna creidimh Abrahámacha, fáidh agus patrarc ab ea é **Naoi** (Eabhrais: *Noah*, נוֹחַ). Insítear  a scéal sa Bhíobla Eabhraise, sa Leabhar Gheineasas agus caibidil 5-9 den Chórán. Tá insint na Díleann ar cheann de na scéalta is mó aithne sa Bhíobla.

Dar le Geineasas, chaith Naoi na blianta fada ag obair go crua cinn dílis chun Áirc a thógáil ar ordú Dé, chun a dhaoine muinteartha féin, an cine daonna agus ainmhithe uile an Domhain a shábháil ar dhíothú le linn na Tuile. Ina dhiaidh sin, bhunaigh Dia Conradh leis agus gheall Dia nach dtarlódh a leithéid de Díle riamh arís.

Mac Laimeich agus athair ar thriúr clainne a bhí ann - Séam, Hám agus Iáfat.

Catagóir:Ioslam
Catagóir:Fáithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Geineasas
Foilsitheoireacht

[mion|Ceannáras Mheiriceá Thuaidh Bertelsman i g[Nua-Eabhrac (cathair)|Cathair Nua-Eabhrac. Is é Bertelsman an 8ú foilsitheoir is mó ar domhan.]]
Is éard is **foilsitheoireacht** ann ná eolas, litríocht nó ceol a chur ar fáil do phobal léitheoireachta éigin. Ar dtús, ghreantaí téacs i gcloich, ar steilí nó galláin, agus ar tháibléid chré. De réir a chéile, thosaigh daoine ag cur leabhar le chéile ag baint úsáid as pár, paipír, páipéar, agus fiú duilleoga pailme. 

Ceapadh clódóireacht nó clóchur sa tSín chomh luath agus an 3ú céad AD agus beagán ar bheagán in áiteanna eile sa seandomhan. Shnoití leathanaigh iomlána i mbloic adhmaid agus ansin chuirtí i ndúch iad, agus ansin ar pháipéar nó ar phár. Bi Sheng a chéadcheap cló inghluaiste, sa tSín, go luath san 11ú céad agus rinneadh amhlaidh sa Chóiré ina dhiaidh sin. Thosaigh Johannes Gutenberg á dhéanamh chomh luath agus 1436 sa Ghearmáin. Ar an mbealach seo, d'fhéadfaí na carachtair a úsáid arís agus arís eile.

Le fada, b'ionann foilsitheoir agus clódóir. Uaireanta scríbhneoir a bhí sa duine freisin agus é ag cur bileog eolais nó paimfléidí dá chumadh féin i gcló. Ba mhinic, freisin, go dtéadh clódóir amach ar lorg scríbhneoirí, nó ar a laghad, ábhar scríofa a fhéadfaí a chur i gcló agus a dhíol. 

Catagóir:Foilsitheoireacht
Martin Conway

Is Seanadóir Éireannach le Fine Gael é **Martin Conway** (rugadh 8 Aibreán 1974). Ar an Rolla Riaracháin atá sé.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1974
Catagóir:Baill den 24ú Seanad
Catagóir:Baill den 25ú Seanad
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Daoine as Contae an Chláir
Catagóir:Daoine beo