Séamus Ó Beaglaoich

Ceoltóir, amhránaí agus feirmeoir ó Bhaile na bPoc i gCorca Dhuibhne a bhí in **Séamus Ó Beaglaoich** nó **Séamus Begley** (26 Lúnasa 1949 - 9 Eanáir 2023).

Bhí sé ar dhuine de phearsana móra na Gaeltachta agus ar dhuine de mhórcheoltóirí traidisiúnta a linne. Bhí an Beaglaíoch áirithe ar dhuine de na boscadóirí ba chumasaí agus na hamhránaithe ba bhinne sa tír.  Dála a mhuintire roimhe, bhí sé tugtha do sheánraí éagsúla amhrán, bídís i mBéarla nó i nGaolainn.

## Saol
Rugadh agus tógadh Séamus Ó Beaglaoich i mBaile na bPoc i gCorca Dhuibhne, duine de naonúr clainne a raibh bua an cheoil iontu go léir.  Rugadh é i gceann de theaghlaigh mhóra an cheoil in Éirinn – muintir Bheaglaoich Bhaile na bPoc. Bhíodh halla rince ar an Muirígh ag muintir Bheaglaoich agus é ina chomórtas idir ógánaigh Bhaile na bPoc féachaint cé leis a thitfeadh an gradam – a bheith ag seinm ag na céilithe sa halla.

Thosaigh  an Beaglaíoch ag seinm ceoil in Halla na Muirí agus é 14 bliain d’aois. Ba iad leithéidí Joe Burke, Paddy O’Brien agus Finbarr Dwyer na boscadóirí ba mhó a chuaigh i bhfeidhm air agus é ag teacht chun coinlíochta.

Deireadh sé féin go mba bhreá an lá dó ag Oireachtas na bliana 1969 ach a ndúirt an moltóir Seán Óg Ó Tuama leis an mBeaglaoch óg go raibh a ghuth róbhinn don sean-nós.

Thug sé tamall dá shaol ag obair in Chicago ach d’fhill sé ar an bhfód dúchais agus bhí ina fheirmeoir anseo.

Le spreagadh Riobaird Mhic Góráin Ghael Linn, d'eisigh Séamus Ó Beaglaoich féin agus a dheirfiúr Máire a gcéad albam in 1973, *An Ciarraíoch Mallaithe*.  Ní fada gur bhain fear pharóiste Mórdhach gradam amach mar cheoltóir, ní hamháin in Éirinn ach ar fud an domhain.

As a chumas diamhair ar an mbosca ceoil is mó a thuill sé aitheantas agus bhain a chleamhnas ceoil leis an ngiotáraí Steve Cooney suaitheadh maith as saol an cheoil thraidisiúnta tar éis dóibh bualadh lena chéile ar dtúis i dtábhairne an Bhreathnaigh ar an mBóthar i 1984.

Chuir sé albam eile amach le Máire in 1989, *Planxtaí Bhaile na bPoc*.

As an gcleamhnas ceolmhar a rinneadh dó féin agus an tAstrálach Steve Cooney do tháinig *Meitheal* sa bhliain 1996 - cnuasach a bhain an anáil do phobal an cheoil de bharr an choir nua a bhaineadar as ceol traidisiúnta. Is mó duine a bhí meallta ag a n-albam *Meitheal* agus ag a gceolchoirmeacha spleodracha a mbíodh fiántas agus anam as an ngnáth ag baint leo. Mar “Guns N’ Roses Bhaile na bPoc” a chuir an craoltóir Ailbhe Ó Monacháin i láthair iad ar oíche oscailte TG4 i 1996.

Ina dhiaidh sin, bhí leithéidí Jim Murray agus Tim Edey mar thionlacan aige.  Bhuaigh a saothar *Ragairne* (2001), in éineacht le Jim Murray, duaiseanna d’albam traidisiúnta na bliana ó *Hot Press* agus *The Irish Times*.

### Feirmeoir agus scéalaí
Cé gur thug a chuid ceoil ar fud an domhain é, do lean Ó Beaglaoich leis an bhfeirmeoireacht i mBaile na bPoc agus bhí ardaithne ag feirmeoirí na dúthaí air agus é ag obair mar chonraitheoir sadhlais.  Bhí sé de cháil ar Shéamus go n-éiríodh leis dul go croí an amhráin i gcónaí agus taibhsíodh do scata go mba thríd agus leis agus ann a deirtí an t-amhrán.Thug sé tamall mar chonraitheoir sadhlais.  Cé go ndeireadh sé féin gur mhinic go raibh dícheall déanta is faic dá bharra, bhí stráice maith talún tugtha chun míntíreachais aige i gcaitheamh na mblianta.

Ina pharóiste dúchais, Paróiste Mórdhach, bhí Ó Beaglaoich aitheanta mar shárchainteoir agus é ar dhuine de na daoine ab fhearr sa Ghaeltacht chun scéal a insint.

## Bás agus oidhreacht
Fuair Séamus Ó Beaglaoich bás gan choinne in Eanáir na bliana 2023, in aois a 73 bliana. Ag éileamh lena chroí, chuaigh sé faoi scian in Ospidéal Luimnigh ach chuaigh cúrsaí in aimhréidh. 

Cuireadh Séamus Ó Beaglaoich i reilig Chill Chuáin. Léiriú ar shuim agus ar mheas an phobail ar Shéamus gur chraol RTÉ Raidió na Gaeltachta an t-aifreann ar a leathanach Facebook. Maireann a bhean chéile Mary, a gclann - Breandán, Eoin, Niall agus Méabh - deartháireacha agus deirfiúracha agus a gclannaibh siúd.

## Dioscliosta

* 1972 *An Ciarraíoch Mallaithe*, le Séamus & Máire Ní Bheaglaoich
* 1989 *Plancstaí Bhaile na Buc*, le Séamus & Máire Ní Bheaglaoich
* 1992 *Bringing it all Back Home*, Guinness Tour, (albam díolama)
* 1993 *Meitheal*, le Séamus agus Stephen Cooney agus Máire Ní Bheaglaoich
* 2000 Chieftains, *Water from the Well,* (albam díolama)
* 2001, Beginish, *Stormy Weather*, Séamus ag canadh
* 2001 *Ragairne, Reveling at Night*, le Jim Murray
* 2002 *Ragtime*
* 2003 Frankie Lane, *Gunsmoke at El Paso*, (albam díolama)

* 2009: *Éirí go Lá*, Seamus Begley & Jim Murray
* 2010: *Disgrace Notes*, Seamus Begley & Tim Edey
* 2015: *The Bold Kerryman*

## Féach freisin
* Donal Lunny

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Tuairisc 2023-01-10: Séamus Ó Beaglaoich ar shlí na fírinne
* Nós 2023-01-09: Séamus Ó Beaglaoich ar shlí na fírinne

Catagóir:Ceoltóirí traidisiúnta na hÉireann
Catagóir:Básanna in 2023
Catagóir:Amhránaithe ar an Sean-Nós
Catagóir:Daoine as Corca Dhuibhne
Catagóir:Daoine a rugadh i 1949