Einsatzgruppen

Scuaid maraithe de chuid na Naitsithe, nó scuaid an bháis, ba ea na **''Einsatzgruppen**.* Taobh amuigh de na campaí géibhinn, mharaigh na Naitsithe agus lucht a dtacaíochta milliún agus sé chéad míle Giúdach amuigh faoin spéir, go háirithe sa bhliain 1941, sular thosaigh [[an tUileloscadh]] i gceart sna sluachampaí. Nuair a thosaigh an t-ionradh ar an [[An tAontas Sóivéadach|Aontas Sóivéadach]], chuaigh scuaid an bháis, nó na *Einsatzgruppen*, isteach sna sálaí ag an arm, agus iad ag marú rompu, idir [[Polannaigh (grúpa eitneach)|Pholannaigh]], fheidhmeannaigh [[Cumannachas|Chumannacha]], agus [[An Giúdachas|Ghiúdaigh]].  

Ceaptar go minic gur sna campaí géibhinn ba mhó a cuireadh daoine den saol agus ní dhéantar mórán tagairtí don Einsatzgruppen. Ach ins na tíortha Eorpacha a bhí i ngreim ag na Naitsithe, chuir na póilíní agus a lucht leanta a bhí sa ngrúpa sin, níos mó daoine chun báis ná mar a rinne na campaí. 

Thugadar daoine, Giúdaigh den chuid ba mhó, ach chomh maith leosan daoine nár aontaigh leo, amach faoin tuath, chuireadar iallach orthu trinsí a dhéanamh agus chaitheadar le gunnaí iad ionas go dtitfidís marbh isteach sna huaigheanna a bhí déanta acu féin.

[[Íomhá:Karte - Einsatzgruppen in der Sowjetunion 1941-2.png|clé|mion|Oibríochtaí de chuid na Einsatzgruppen]]
[[Íomhá:Execution of Poles by German Einsatzkommando Oktober 1939.jpg|clé|mion|Leszno, An Pholainn, 21 D.F.1939, Einsatzkommando i mbun a gcuid oibre]]
[[Íomhá:Naked Jewish women wait in a line before their execution by Ukrainian auxiliary police.jpg|clé|mion|Mná agus páistí as Mizocz 13 D.F. 1942 roimh a mbású...]]
[[Íomhá:German officer executes Jewish women who survived a mass shooting outside the Mizocz ghetto, 14 October 1942.jpg|clé|mion|... níos déanaí, críochnaíonn saighdiúir Géarmánach an jab]]

=== Oirthear na hEorpa ===
B'iad na Polannaigh an chéad targaid a bhí ag na scuaid seo, nó sa bhliain 1940, rinne siad oibríocht ar ar tugadh *Ausserordentliche Befriedungsaktion*, is é sin, oibríocht neamhghnách cheansaithe, agus is é an cuspóir a bhí leis an oibríocht seo ná aos léinn na Polainne a locadh, a chimiú agus a mharú. Gabhadh tríocha míle duine, agus sa deireadh, maraíodh seacht míle acu. Nuair a tháinig samhradh na bliana 1941, bhí na scuaid ag cromadh ar na Giúdaigh. Rinneadh an chéad mhór-ródach ar na Giúdaigh i m[[Białystok]] ar an aonú lá fichead de Mhí an Mheithimh sa bhliain chéanna, agus bhí dhá mhíle is dhá chéad Giúdach thíos leis. 

Ina dhiaidh sin, chuaigh an marú ar aghaidh agus é fiú ag dul i méadaíocht. Mharaigh fórsaí Gearmánacha an SS míle go leith de Ghiúdaigh in [[Kaunas]] ar an séú lá fichead de Mhí an Mheithimh.

Mharaigh tacadóirí Úcránacha na Naitsithe 4,000 Giúdach i [[Lviv]] i ndeireadh Mhí an Mheithimh agus i dtús Mhí Iúil sa bhliain 1941. Ó Mhí Mheán Fómhair go deireadh na bliana céanna, chuaigh an ródach ar fud na Polainne, na Liotuáine, na hÚcráine agus na Laitvia. Básaíodh corradh is 33,000 Giúdach i mBabi Yar. Mharaigh comhoibrithe Laitviacha na Naitsithe (Cománlach Arajs) 25,000 duine i Rumbula. 

In [[Odesa|Odessa]], b'iad na fórsaí Rúmánacha a bhí i mbun oibre, agus chuir siad 36,000 duine chun báis. 

Ag Naoú Daingean [[Kaunas]] agus i bPaneriai, b'iad na Gearmánaigh féin a rinne an marú, is é sin, an SS, agus fuair 19,000 duine bás in Kaunas agus 40,000 duine i bPaneriai (sa bhliain 1944, shroich an dara figiúr seo 100,000). 

Ar feadh cúig mí, fuair 100,000 Giúdach bás in aghaidh na míosa. Nuair a tháinig deireadh na bliana 1943, bhí 900,000 Giúdach eile básaithe ar an dóigh seo, ach ní raibh an obair ag dul ar aghaidh sách sciobtha le lucht ceannasaíochta na Naitsithe a shásamh. I ndeireadh na bliana 1941 agus i dtús an chéad bhliain eile, chrom siad ar an bhFuascailt Deiridh (*Endlösung'') a chur i gcrích, is é sin, díothú iomlán na nGiúdach san Eoraip.

### An Chróit agus Seirbia
Sa bhliain 1941, bunaíodh "stát náisiúnta na Cróite" le hurraíocht na Naitsithe, agus b'iad na Seirbiaigh, thar aon dream eile, a bhí thíos leis sin. Bhí Seirbiaigh á ndó ina mbeo istigh ina gcuid eaglaisí, á marú ag scuaid bheaga bháis, na "triúraithe dubha" (ní bhíodh ar scuad den chineál seo, go minic, ach triúr), agus iad ag dul ó shráidbhaile beag go sráidbhaile beag, ag tabhairt nimhe do na madraí, ag caitheamh daoine beo síos i bpoill doimhne sa talamh agus ag martrú na ndaoine a bhí cimithe acu. Bhí campa báis ag na Crótaigh le haghaidh na Seirbiach i Jasenovac sula raibh gású na nGiúdach tosaithe ag na Naitsithe, agus chreathnaigh na Naitsithe féin roimh chruálacht na gCrótach ansin, cé go raibh siad le scéimeanna díothaithe a chur i gcrích ina gcuid campaí féin go gairid ina dhiaidh sin.

## Féach freisin

* An tUileloscadh

## Tagairtí

Catagóir:An tUileloscadh
Catagóir:An Dara Cogadh Domhanda
Catagóir:Stair na Gearmáine
Catagóir:Cinedhíothú