William Sawtrey

Sagart Caitliceach Sasanach agus mairtíreach Lollardach ab ea **William Sawtrey**, ar a dtugtaí **William Salter** freisin (d'éag Márta 1401). Cuireadh eireacht ina leith agus dódh é ina mbeatha.

Rugadh Sawtrey i Norfolk, Sasana. Bhí sé ina leantóir de John Wycliffe, ceannaire ar luath-ghluaiseacht an Reifirméisin ar a dtugtar Lollardach .

## Comhcheangal Sawtrey leis na [[Lollardachas|Lollardaigh]]
Bhí Sawtrey ina shagart ag dhá shéipéal i Norfolk, St Margaret's i Lynn agus Tilney. 

Bhí sé ag seanmóireacht agus thacaigh sé le creidimh na Lollardach, lena n-áirítear diúltú na naomh Caitliceach agus sacraimint na hEocairiste. Maidir leis an dara ceann, d'éiligh sé "after the consecration [of the host] by the priest there remaineth true material bread" (Trevelyan 334).

Mar thoradh ar na tuairimí seo a scaipeadh, tugadh Sawtrey chuig Henry le Despenser ar 30 Aibreán 1399. D'ordaigh Le Despenser, Easpag Norwich ag an am, grinnstaidéar a dhéanamh ar Sawtrey. Mhair an t-iniúchadh, a reáchtáladh ag Pálás an Easpaig, Halla Elmham Theas, ar feadh dhá lá, Mhaígh scrúdaitheoirí Sawtrey gur thug sé druim láimhe don "tsaorthoil", agus nár chreid sé in íomhánna a urramú agus dul ar oilithreachtaí. Cuireadh eiriceacht ina leith agus coinníodh i bpríosún easpaig é. Bhí mullóg chré á ullmhú don lollardach ar Fhaiche Greshaw in aice láimhe, coimín mór in aice láimhe. Ós rud é go gcuirfeadh sé seo suíomh oiriúnach ar fáil chun  eiriceacht  a dhó, tá sé molta ag scoláire lollardach Maureen Jurkowski go mb'fhéidir gur chuir sé seo ina luí ar Sawtrey chun a shaoradh a dhaingniú trí chreideamh na Lollardach a shéanadh. Shéan sé go príobháideach ar dtús, ach ansin go poiblí i Lynn ar 25 Bealtaine 1399. Tháinig sé os comhair le Despenser in Ospidéal Naomh Eoin, Lynn, an lá dár gcionn, agus mhionnaigh sé ar na Soiscéal nach mbeadh sé ag seanmóireacht go deo arís faoin Lollardach. Gheall sé freisin nach gcloisfeadh sé  faoistin gan cheadúnas ó le Despenser. Thug sé a mhionn séantas arís i Séipéal an Easpaig, Elmham Theas roinnt laethanta ina dhiaidh sin.

Sa bhliain 1401, bhog Sawtrey go Londain agus thosaigh sé ag obair mar shagart paróiste ag St Osyth's, áit ar lean sé ag seanmóireacht chreidimh na Lollardach. B’fhéidir gur bhog sé go Londain chun é féin a scaradh ó le Despenser. Bliain roimhe sin, ritheadh *De heretico comburendo* ("Maidir le heiricigh  dhó"). Dhearbhaigh an reacht go raibh "divers false and perverse people of a certain new sect…preach and teach…divers new doctrines, and wicked heretical and erroneous opinions contrary…of the Holy Church, and…they make unlawful conventicles and confederacies, they hold and exercise schools, they make and write books, they do wickedly instruct and inform people, and as such they may excite and stir them to *sedition and insurrection*, and make great strife and division among the people, and…do perpetrate and commit subversion of the said catholic faith…" Gaireadh Sawtrey chuig cruinniú in Ardeaglais Naomh Pól ar 12 Feabhra 1401.

Tháinig Sawtrey os comhair an Ard-Easpag Thomas Arundel. Roimh comhghairm, seachadadh na cúisimh eiriciúla seo a leanas chuig Sawtrey: a mhainneachtain “an chros fhíor a adhradh” (Beathaisnéis Náisiúnta 869), a chreideamh gur fearr an t-am a chaith sagairt ag paidreacha in aghaidh na huaire a chaitheamh ag seanmóireacht agus ag scaipeadh briathar Dé, a thuairim ar saoltachtaí na heaglaise agus conas is féidir an t-airgead a úsáid níos fearr, a sheanmóireacht ar adhradh an chine daonna thar aingeal, agus ar deireadh a chreideamh i gcomhshubstaintiú. Chuir Sawtrey in aghaidh a ghabhála agus cúisíodh arís é ag cur eiriceacht ina leith.

D'éiligh Sawtrey cóip dá chúisimh agus tugadh 18 Feabhra dó chun achomharc a dhéanamh. Ag a achomharc a rinne sé os comhair na Parlaiminte chosain sé a chreideamh le sleachta ó Naomh Eoin, Naomh Pól, agus Naomh Agaistín. Cheistigh Arundel a chosaint go mór, a chaith trí uair a chloig ag ceistiú ábhar na hEocairiste amháin, an t-am ar fad ag iarraidh é a thiontú ar ais go dtí an Caitliceachas. Chuir Sawtrey ina aghaidh, agus ar an 23 Feabhra gearradh cúisimh ina choinne arís. Daoradh é agus "through seven successive stages he was degraded from priest to doorkeeper, then stripped of every clerical function, attribute, and vestment".

Ciontaíodh Sawtrey agus cuireadh chun báis é ar 26 Feabhra 1401. I mí an Mhárta, tugadh go Smithfield é agus dódh go poiblí ag an stáca é. Bhí sé ar an gcéad leantóir Lollardach a fuair bás ar son a chreidimh. Ba iad sé féin agus John Purvey, cara agus leantóir John Wycliffe a céasadh freisin mar gheall ar a chreideamh, an dá chás is measa i gcoinne na Lollardach a rinneadh faoi Reacht na hEiriceachta.

## Iarmhairtí
Ghlac na hísealaicmí Sasanacha go tapa le smaointe na Lollardach, go háirithe maidir le cistí na hEaglaise a dháileadh chun cabhrú le daoine i ngátar agus chun faoiseamh a thabhairt do na hísealaicmí ó bhrúnna airgeadais de bharr cánachais throm. Rinne ionadaithe *den ísealaicme* iarrachtaí faoi dhó chun a chur ina luí ar Rí Anraí IV agus ar an bParlaimint gur cheart airgead na hEaglaise a urghabháil agus é a úsáid ar son mhuintir Shasana. D'fhreagair an Eaglais i gcoinne an togra seo agus,le cúnamh an Rí, leag sí síos sraith reachtanna chun sealúchais shealadacha na hEaglaise a chosaint. I measc na n-orduithe seo bhí an reacht De heretico comburendo, a dhearbhaigh go raibh eiriceacht inphionósaithe trí dhó poiblí.

Chruthaigh déine na bpionós a gearradh ar Sawtrey agus Purvey rabharta tacaíochta na Lollardach. Ina measc siúd  bhí John Oldcastle, ridire agus captaen do Phrionsa na Breataine Bige. Thug sé cosaint do sheanmóirí agus chuir sé iad i bhfolach ó Reacht na hEiriceachta. D'impigh Oldcastle agus ridirí eile a bhí báúil leis na Lollardaigh ar an Rí Anraí IV an dlí a athrú. Mhaígh siad gur cheart don Rí an t-airgead a bhí an Eaglais ag cur amú é a úsáid d'armlann Shasana, do theach na mbocht agus d’ollscoileanna. Bhí go leor mac léinn in Ollscoil Oxford ina lucht tacaíochta don Lollardachas freisin. D’aistrigh siad saothar Wycliffe agus thosaigh siad ag díospóireacht faoi dhlíthiúlacht aistriúcháin an Bhíobla.

In ainneoin a n-iarrachtaí, áfach, lean an géarleanúint ar na Lollardaigh ar aghaidh. Diúltaíodh d'argóintí na ridirí, agus rinne an Eaglais dímheas ar Oxford. Mar sin féin, lean lucht leanúna an Lollardachais orthu ag cleachtadh a gcreidimh i líonra faoi thalamh.

## Fonótaí

## Tagairtí

* Feile, Keith. *Stair Shasana* . Londain: Macmillan, 1950. lch.&nbsp;284. Priontáil.
* MacFarlane, KB *John Wycliffe agus Tús le Neamh-chomhréireacht an Bhéarla* . Londain: English Universities Press, 1966. pp.&nbsp;150–151. Priontáil.
* Trevelyan, George Macamhlaigh. *Sasana in Aois Wycliffe* . Londain: Longmans, Green, and Co., 1904. pp.&nbsp;293, 334. Priontáil.

Catagóir:Bliain bhreithe anaithnid
Catagóir:Coirpigh
Catagóir:Daoine curtha chun báis
Catagóir:Daoine na Meánaoise
Catagóir:Mairtírigh Sasanacha
Catagóir:Sagairt Chaitliceacha