open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Contae Yavapai, Arizona

Is contae in Arizona é **Contae Yavapai**. Tá sé suite i ndeisceart an stáit, agus is é 10 duine sa chiliméadar cearnach (10/km²) an dlús daonra ann. Is é Prescott príomhbhaile an chontae, ach is Prescott Valley an chathair is mó daonra. Sa bhliain 2016 bhí 225,562 duine ina gcónaí ann. 

Cuimsíonn an chontae an t-achar cathrach Prescott.

Tá na séadchomharthaí náisiúnta seo leanas i gContae Yavapai: Séadchomhartha Náisiúnta Agua Fria, Séadchomhartha Náisiúnta Montezuma Castle, Séadchomhartha Náisiúnta Tuzigoot. Cuimsíonn an chontae codanna na foraois náisiúnta  mar a leanas: Foraois Náisiúnta Coconino, Foraois Náisiúnta Kaibab, Foraois Náisiúnta Prescott, agus Foraois Náisiúnta Tonto. 

Tá sé ag críochantacht le: 

* Na contaetha Arizona: Coconino, Gila, La Paz, Maricopa, Mohave

## Stair
Bunaíodh Contae Yavapai ar 9 Samhain 1864. D'eascair ainm an chontae ón treibh Meiriceánach Dhúchasach Yavapai.  

## Lárionaid Daonra i gContae Yavapai
#### Cathracha
*Cottonwood
*Peoria (an chuid is mó sa Chontae Maricopa)
*Prescott (príomhbhaile)
*Sedona (sa Chontae Coconino freisin) 
#### Bailte
*Camp Verde
*Chino Valley
*Clarkdale
*Dewey-Humboldt
*Jerome
*Prescott Valley
*Wickenburg (an chuid is mó sa Chontae Maricopa)
#### Bailecheantair

*Ash Fork
*Bagdad
*Black Canyon City
*Congress
*Cordes Lakes
*Cornville
*Lake Montezuma
*Mayer
*Paulden
*Peeples Valley
*Seligman
*Spring Valley
*Verde Village
*Village of Oak Creek
*Wilhoit
*Williamson
*Yarnell

[thumb|[Limistéar Fiántais West Clear Creek|upright  ]]

#### Comhphobail neamhchorpraithe

*Arcosanti
*Bumble Bee
*Cherry
*Cleator
*Clemenceau
*Cordes
*Crown King
*Drake
*Iron Springs
*Kirkland
*Ponderosa Park
*Skull Valley
*Tip Top

#### Tearmainn Dhúchasacha
* Náisiún Yavapai-Apache
* Treibh Indiach Yavapai-Prescott
## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín oifigiúil 

Catagóir:Arizona
Catagóir:Tíreolaíocht Arizona
*
Yavapai
Yavapai, Contae
Catagóir:Contaetha Arizona bunaithe sa bhliain 1864
Catagóir:Áiteanna bunaithe sa bhliain 1864
Yavapai
Yavapai
Yavapai
Yavapai
The Voice (séasúr 13 na SA)

Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag John de Mol é ***[[The Voice (SA)|The Voice]]***. Thosaigh an tríú sraith déag ar an 25 Meán Fómhair, 2017 agus chríochnaigh sé ar an 19 Nollaig, 2017.

Ba iad Adam Levine, Blake Shelton, Miley Cyrus agus Jennifer Hudson na breithiúna don tsraith seo. Bhuaigh Chloe Kohanski an tsraith agus tháinig Addison Agen sa dara háit.

## Foirne

## Tagairtí

Catagóir:2017 séasúir teilifíse
Catagóir:The Voice (SAM)
Angelique Kerber

Is imreoir leadóige ón nGearmáin í **Angelique Kerber**. Rugadh í ar an 18 Eanáir 1988.  Tá 2 chomórtas Grand Slam buaite aici - 1 Australian Open agus 1 US Open.

Catagóir:Imreoirí leadóige Mná
Catagóir:Daoine a rugadh i 1988
Catagóir:Daoine beo
Prattville, Alabama

Is é **Prattville** an phríomhchathair agus an chathair is mó daonra i gContae Autauga, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá. Is cuid den chathair lonnaithe i gContae Elmore freisin. Bunaíodh í sa bhliain 1839, agus ainmníodh an chathair seo i gcuimhne ar tionsclaí Daniel Pratt.  Measadh 35,606 duine a bheith ina gcónaí sa chathair sa bhliain 2016.

## Stair

## Tíreolaíocht

## Déimeagrafaic

## Oideachas

## Iompar

## Daoine Iomráiteacha

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Alabama
*
Catagóir:Príomhbhailte in Alabama
Catagóir:Contae Autauga, Alabama
Catagóir:Cathracha i gContae Autauga, Alabama
Catagóir:Cathracha agus Bailte i gContae Autauga, Alabama
Catagóir:Cathracha Alabama bunaithe sa bhliain 1839
Catagóir:Lárionaid daonra Alabama bunaithe sa bhliain 1839
Catagóir:Lárionaid daonra i gContae Autauga, Alabama
Catagóir:Cathracha in Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra in Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra sna Stáit Mheiriceá
Catagóir:Cathracha sna Stáit Aontaithe
An Mheánaois Luath

Ba chor cinniúnach í **an Mheánaois Luath** (nó Ré na Luath-Mheánaoise) a mharcáil tús na Meánaoise san  hEoraip, a mhair ón 6ú go dtí an 10ú haois AD. Lean an Mheánaois Luath meath agus titim Impireacht na Róimhe san Iarthair (Laidin:*Imperium Rōmānum Occidentāle*), ach roimh tréimhse na hArd-Meánaoise (c. 10ú go dtí an 13ú haois). 

Forluíonn an Mheánaois Luath, den chuid is mó, an tSeandacht Dhéanach. Úsáidtear an téarma "An tSeandacht Dhéanach" chun béim a chur ar ghnéithe an leanúnachais leis an Impireacht Rómhánach, agus úsáidtear an téarma "An Mheánaois Luath" chun béim a chur ar fhorbairtí ar saintréith iad de chuid tréimhse na meánaoise déanaí.

Lean treochtaí, a thosaigh i rith tréimhse na seandachta clasaicí déanaí , ar aghaidh isteach san Mheánaois Luath, lena n-áirítear laghdú daonra, go háirithe sna lárionaid uirbeacha, laghdú na trádála, agus méadú ar an inimirce. Cuireadh an lipéid an Ré Dhorcha uirthi, carachtracht a chuireann béim ar ghanntanas na táirgeachta liteartha agus cultúrtha san am seo, ach go háirithe in iarthuaisceart na hEorpa. Mar sin féin, mhair Impireacht na Róimhe san Oirthear, nó an Impireacht Bhiosántach, agus sa 7ú céad, chloígh na cailifeachtaí Ioslamacha stráicí fairsinge de chríoch a bhí ann tráth faoi cheannas Impireacht na Róimhe.

## Féach freisin

* An Mheánaois
* An Ré Dhorcha
* Seandacht Dhéanach

## Tagairtí

Catagóir:An Mheánaois
Catagóir:Réanna stairiúla
Catagóir:An Mheánaois Luath
Catagóir:6ú haois
Catagóir:7ú haois
Catagóir:8ú haois
Catagóir:9ú haois
Catagóir:10ú haois
Catagóir:Réite dorcha
Autaugaville, Alabama

Is sráidbhaile  i gContae Autauga, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá é **Autaugaville**. Bunaíodh í sa bhliain 1839. Bhí 854 duine a bheith ina gcónaí sa tsráidbhaile sa bhliain 2016, níos lú ná 870 duine (daonra measta sa bhliain 2010).

## Stair

## Tíreolaíocht

## Déimeagrafaic

## Oideachas

## Iompar

## Daoine Iomráiteacha

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Alabama
*
Catagóir:Sráidbhailte in Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra Alabama bunaithe sa bhliain 1839
Catagóir:Contae Autauga, Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra i gContae Autauga, Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra in Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra sna Stáit Mheiriceá
Daphne, Alabama

[deas|250px|thumb|An teach stairiúil [The Texas (Daphne, Alabama)|The Texas, i gcathair Daphne - liostaithe faoin Clár Náisiúnta na Áiteanna Stairiúla.]]

Is é **Daphne**  an chathair is mó daonra i gContae Baldwin, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá. Bunaíodh í sa bhliain 1763. Bhí 25,913 duine a bheith ina gcónaí sa chathair sa bhliain 2016.

## Stair

## Tíreolaíocht

## Déimeagrafaic

## Páirceanna agus Caitheamh Aimsire
[deas|250px|thumb|Cuid den Páirc Bayfront ag amharc amach ar an [Bá Mobile|Bhá Mobile.]]

Tá 6 páirc phoiblí in Daphne: 

*Trione Park
*Lott Park
*Centennial Park
*May Day Park
*Bayfront Park
*Village Point Park Preserve - an pháirc is mó in Daphne

## Oideachas
clé|250px|thumb|Ardscoil Daphne
## Iompar
[deas|250px|thumb|Ag breathnú ó dheas chun cathair Daphne, ar an trasnú de [I-10, US 90, agus US 98. Tá an  Bhá Mobile ar dheis.]]
## Cúram Sláinte
clé|250px|thumb|Saoráid na n-othar seachtrach, Daphne.
## Daoine Iomráiteacha

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Alabama
*
Catagóir:Athar cathrach Daphne-Fairhope-Foley
Catagóir:Contae Baldwin, Alabama
Catagóir:Cathracha in Alabama
Catagóir:Cathracha cois farraige in Alabama
Catagóir:Cathracha Alabama bunaithe sa bhliain 1763
Catagóir:Lárionaid daonra Alabama bunaithe sa bhliain 1763
Catagóir:Cathracha i gContae Baldwin, Alabama
Catagóir:Cathracha agus Bailte i gContae Baldwin, Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra i gContae Baldwin, Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra in Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra sna Stáit Mheiriceá
Bay Minette, Alabama

Is cathair agus an príomhbhaile Chontae Baldwin, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá é **Bay Minette**. Measadh 9,312 duine a bheith ina gcónaí sa chathair sa bhliain 2016.

## Stair

## Tíreolaíocht

## Déimeagrafaic

## Oideachas

## Iompar

## Cultúr

## Daoine Iomráiteacha

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh idirlín oifigiúil
* Aerfort Bay Minette

Catagóir:Alabama
*
Catagóir:Contae Baldwin, Alabama
Catagóir:Príomhbhailte in Alabama
Catagóir:Cathracha i gContae Baldwin, Alabama
Catagóir:Cathracha agus Bailte i gContae Baldwin, Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra i gContae Baldwin, Alabama
Catagóir:Cathracha in Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra in Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra sna Stáit Mheiriceá
Catagóir:Cathracha sna Stáit Aontaithe
Southern Living

Is irisleabhar Béarla é ***Southern Living***, atá léite go forleathan agus atá díríodh ar léitheoirí sa deisceart na Stát Aontaithe. Tá ábhair iliomadacha ag an irisleabhar, mar shampla: oidis, pleananna teach, pleananna gairdín, agus faisnéis maidir le cultúr an Deiscirt agus taistil ina measc.

Tá figiúirí díolacháin ag an irisleabhar atá san iomlán 2,830,179 léitheoir.

## Stair
Foilsíodh é den chéad uair sa bhliain 1966 le The Progressive Farmer Company, foilsitheoir an irisleabhair *[[Progressive Farmer]]*. Is ainm an úinéara Southern Progress Corporation anois. Is i gcathair Birmingham atá an irisleabhar lonnaithe.

## Naisc sheachtracha
* Suíomh idirlín

## Tagairtí

Catagóir:Tréimhseacháin Mheiriceánacha
Catagóir:Tréimhseacháin Bhéarla
Catagóir:Míosacháin
Catagóir:Bunaithe sa bhliain 1966
Catagóir:Bunaithe sna 1960í
Gary Peters

Is é **Gary Charles Peters** (ar 1 Nollaig 1958 a rugadh é) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá sóisearach ó Michigan. Is ball den Pháirtí Daonlathach é.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1958
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Daoine Meiriceánacha de bhunadh na hEorpa
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Dlíodóirí Mheiriceá
Catagóir:Fir
Catagóir:Mairnéalaigh
Catagóir:Michigan
Catagóir:Pearsanra míleata Meiriceánach
Catagóir:Polaiteoirí Meiriceánacha an 21ú haois
Catagóir:Protastúnaigh
Catagóir:Seanadóirí na Stát Aontaithe
Al Franken

Is é **Alan Stuart Franken** (21 Bealtaine, 1951 ar rugadh é) iarsheanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó Minnesota. Is ball den Páirtí Daonlathach é.

## Féach freisin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Daoine a rugadh i 1951
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Alumni Ollscoil Harvard
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Fuirseoirí Meiriceánacha
Catagóir:Giúdaigh
Catagóir:Scríbhneoirí as Cathair Nua-Eabhrac
Catagóir:Seanadóirí na Stát Aontaithe
Maggie Hassan

Is í **Margaret Hassan** (27 Feabhra, 1958 ar rugadh í) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó New Hampshire. Is ball den Páirtí Daonlathach í.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1958
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Bandlíodóirí‎
Catagóir:Daoine as Bostún
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Dlíodóirí Mheiriceá
Catagóir:Gobharnóirí na Stát Aontaithe
Catagóir:Lucht gnó na Stát Aontaithe
Catagóir:Mná sa pholaitíocht
Catagóir:Polaiteoirí Meiriceánacha an 21ú haois
Catagóir:Protastúnaigh
Catagóir:Seanadóirí na Stát Aontaithe
Martin Heinrich

Is é **Martin Trevor Heinrich** (r. 17 Deireadh Fómhair 1971) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá sóisearach ó Nua-Mheicsiceo. Is ball den Páirtí Daonlathach é.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1971
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Daoine Meiriceánacha de bhunadh na hEorpa
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Lucht gnó na Stát Aontaithe
Catagóir:Nevada
Catagóir:Nua-Mheicsiceo
Catagóir:Polaiteoirí Meiriceánacha an 21ú haois
Catagóir:Protastúnaigh
Catagóir:Seanadóirí na Stát Aontaithe
Sheldon Whitehouse

Is é **Sheldon Whitehouse** (20 Deireadh Fómhair, 1955 ar rugadh é) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó Oileán Rhode. Is ball den Pháirtí Daonlathach é.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1955
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Daoine as Cathair Nua-Eabhrac
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Dlíodóirí Mheiriceá
Catagóir:Fir
Catagóir:Polaiteoirí Meiriceánacha an 21ú haois
Catagóir:Protastúnaigh
Catagóir:Seanadóirí na Stát Aontaithe
Shelley Moore Capito

Is í **Shelley Wellons Moore Capito** (26 Samhain 1953 ar rugadh í) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó Virginia Thiar. Is ball den Páirtí Poblachtach í.

## Féach freisin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Daoine a rugadh i 1953
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Mná
Catagóir:Oideachasóirí
Catagóir:Poblachtánaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Preispitéirigh
Catagóir:Seanadóirí na Stát Aontaithe
Ben Cardin

Is é **Benjamin Louis Cardin** (5 Deireadh Fómhair, 1943 ar rugadh é) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó Maryland. Is ball den Páirtí Daonlathach é.

## Féach freisin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Daoine a rugadh i 1943
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Giúdaigh
Catagóir:Seanadóirí na Stát Aontaithe
Catherine Cortez Masto

Is aturnae agus polaiteoir Meiriceánach í **Catherine Marie Cortez Masto** (rugadh 29 Márta 1964) agus atá ina seanadóir sinsearach ó Nevada ón bhliain 2017 ar aghaidh. Ball den Pháirtí Daonlathach, ba í an 32ú Ard-Aighne ar Stát Nevada ó 2007 go 2015.

Bhain Masto Cortez céim amach ó Ollscoil Nevada, Reno agus Scoil Dlí Ollscoil Gonzaga. D'oibrigh sí ceithre bliana mar aturnae sibhialta i Las Vegas agus dhá bhliain mar ionchúisitheoir coiriúil d'Oifig Aturnaetha na Stát Aontaithe in Washington, D.C. sular toghadh í mar Ard-Aighne ar Stát Nevada i 2006, in áit George Chanos. Atoghadh í in 2010, ní raibh sí incháilithe dul san iomaíocht don tríú téarma in 2014 mar gheall ar theorainneacha téarmaí saoil arna mbunú ag Bunreacht Nevada.

Sa bhliain 2016, fuair Cortez Masto an ceann is fearr ar a céilí comhraic an Poblachtánach Joe Heck i dToghchán an tSeanaid i Nevada chun dul in ionad an seanadóra Dhaonlathaigh Harry Reid, a bhí ag éirí as oifig, agus í ar an gcéad bhean a toghadh chun ionadaíocht a dhéanamh thar ceann Nevada sa Seanad agus an chéad Easpáinnic a toghadh chun seirbhís a dhéanamh don phobal sa seomra uachtarach. Chuaigh sí i mbun oifige ar an 3 Eanáir, 2017, agus rinneadh seanadóir sinsearach Nevada di i mí Eanáir 2019, nuair a d'fhág Dean Heller an Seanad tar éis dó a bheith buailte.
Sa bhliain 2022, atoghadh ar éigean í go dtí an dara téarma, ag sárú Adam Laxalt.

## Féach freisin
*Catherine Cortez Masto wins Nevada Senate race to hold Democrat seat

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Daoine a rugadh i 1964
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Bandlíodóirí‎
Catagóir:Caitlicigh
Catagóir:Daoine de shliocht Easpáinneach agus Latino
Catagóir:Daoine Meiriceánacha de bhunadh na hIodáile
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Dlíodóirí Mheiriceá
Catagóir:Gníomhaithe Mheiriceá
Catagóir:Mná sa pholaitíocht
Catagóir:Polaiteoirí Meiriceánacha an 21ú haois
Catagóir:Seanadóirí na Stát Aontaithe
Tom Udall

Iar-sheanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá agus taidhleoir Meiriceánach is ea **Thomas Stewart Udall** (r. 18 Bealtaine 1948). An seanadóir sinsearach ó Nua-Mheicsiceo a bhí ann agus é sa Seanad. Sa bhliain 2021 ceapadh é mar ambasadóir na Stát Aontaithe chuig an Nua-Shéalainn agus Samó. Is ball den Pháirtí Daonlathach é.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1948
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Alumni Ollscoil Cambridge
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Dlíodóirí Mheiriceá
Catagóir:Fir
Catagóir:Mormannaigh
Catagóir:Seanadóirí na Stát Aontaithe
Catagóir:Taidhleoirí Meiriceánacha
Sherrod Brown

Is é **Sherrod Campbell Brown** (9 Samhain, 1952 ar rugadh é) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá sinsearach ó Ohio. Is ball den Páirtí Dhaonlathach é.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1952
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Daoine as Ohio
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Oideachasóirí
Catagóir:Pobalóirí
Catagóir:Protastúnaigh
Catagóir:Scríbhneoirí Meiriceánacha
Catagóir:Seanadóirí na Stát Aontaithe
Bob Casey Jr.

Is é **Robert Patrick Casey Jr.** (13 Aibreán, 1960 ar rugadh é) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó Pennsylvania. Is ball den Páirtí Daonlathach é.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1960
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Caitlicigh
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Dlíodóirí Mheiriceá
Catagóir:Fir
Catagóir:Meiriceánaigh de bhunadh na hÉireann
Catagóir:Polaiteoirí Meiriceánacha an 21ú haois
Catagóir:Seanadóirí na Stát Aontaithe
Spanish Fort, Alabama

Is cathair i gContae Baldwin, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá é **Spanish Fort**. Bhí 8,327 duine a bheith ina gcónaí sa chathair sa bhliain 2016.

Is é bruachbhaile Mobile agus cuid den achar cathrach Daphne-Fairhope-Foley, Alabama. Tá an chathair suite ar an Bhá Mobile.

## Stair
Bunaíodh an chathair sa bhliain 1712, ag an am céanna agus bunaíodh an chathair Mobile le Jean-Baptiste Le Moyne de Bienville, coilíní Francach.
## Tíreolaíocht

## Déimeagrafaic

## Páirceanna agus Caitheamh Aimsire

## Oideachas

## Iompar

## Cúram Sláinte

## Daoine Iomráiteacha

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Alabama
*
Catagóir:Contae Baldwin, Alabama
Catagóir:Athar cathrach Daphne-Fairhope-Foley
Catagóir:Cathracha in Alabama
Catagóir:Cathracha cois farraige in Alabama
Catagóir:Cathracha i gContae Baldwin, Alabama
Catagóir:Cathracha agus Bailte i gContae Baldwin, Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra i gContae Baldwin, Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra in Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra sna Stáit Mheiriceá
Jack Reed

Is é **John Francis "Jack" Reed** (12 Samhain, 1949 ar rugadh é) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó Oileán Rhode. Is ball den Páirtí Daonlathach é.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1949
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Alumni Ollscoil Harvard
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Dlíodóirí Mheiriceá
Catagóir:Fir
Catagóir:Pearsanra míleata Meiriceánach
Catagóir:Seanadóirí na Stát Aontaithe
Mark Warner

Is é **Mark Robert Warner** (15 Nollaig, 1954 ar rugadh é) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó Virginia. Is ball den Páirtí Daonlathach é.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1954
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Lucht gnó na Stát Aontaithe
Catagóir:Seanadóirí na Stát Aontaithe
Patrick Leahy

Polaiteoir agus aturnae Meiriceánach is ea **Patrick Joseph Leahy** OBE (Montpelier, Vermont, 31 Márta, 1940). Rinne sé ionadaíocht ar Vermont i Seanad na Stát Aontaithe ó 1975 go 2023. Ina bhall den Pháirtí Daonlathach, bhí sé ina uachtarán *pro tempore* ar Sheanad na Stát Aontaithe ó 2012 go 2015 agus ó 2021 go 2023.

Ba é Leahy an tríú seanadóir is faide i mbun seirbhíse i stair na Stát Aontaithe, le 48 bliain caite aige sa phost, agus ba é an ball is faide a sheirbheáil de chuid Chomhdháil na Stát Aontaithe, a d’fheidhmigh mar sheanadóir amháin. Le linn a thréimhse bhí sé ina chathaoirleach ar Choiste Leithghabhála an tSeanaid, ar Bhuanchoistea an tSeanaid agus ar Choiste Talmhaíochta an tSeanaid. I mí an Mhárta 2022, bhí sé ar an gcomhalta ab fhaide seirbhíse den Chomhdháil. Nuair a scoir sé, bhí Leahy ina dhéan ar thoscaireacht chomhdhála Vermont, an seanadóir SAM is faide seirbhís ag Vermont, agus an chéad Dhaonlathach a toghadh riamh do Sheanad SAM ó Vermont. Tháinig Peter Welch i gcomharbacht ar Leahy, a bhí ar an dara Daonlathach a rinne ionadaíocht ar Vermont sa Seanad.

Is í reachtaíocht aitheantais Leahy ná Dlíthe Leahy nó Leasuithe Leahy a chuireann cosc ar na Stáit Aontaithe airgead a chur ar fáil d’aonad míleata eachtrach a sháraíonn cearta an duine. Ba é Leahy an t-oifigeach ceannais ag an dara triail táinsimh de chuid Donald Trump, agus é ar an gcéad seanadóir a bhí i gceannas ar thriail táinsimh iar-uachtaráin. Sa bhliain 2023, athainmníodh Patrick Leahy Burlington International Airport ina dhiaidh.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1940
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Caitlicigh
Catagóir:Daoine faoi mhíchumas
Catagóir:Daoine Meiriceánacha de bhunadh na hIodáile
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Dlíodóirí Mheiriceá
Catagóir:Fir
Catagóir:Meiriceánaigh de bhunadh na hÉireann
Catagóir:Polaiteoirí Meiriceánacha an 21ú haois
Catagóir:Seanadóirí na Stát Aontaithe
Catagóir:Vermont
Patty Murray

Is í **Patricia Lynn Murray** (11 Deireadh Fómhair, 1950 ar rugadh í) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó Washington. Is ball den Páirtí Daonlathach í.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1950
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Gníomhaithe timpeallachta
Catagóir:Mná
Catagóir:Oideachasóirí
Catagóir:Seanadóirí na Stát Aontaithe
Catagóir:Meiriceánaigh de bhunadh na hÉireann
Joe Manchin

Is é **Joseph Manchin III** (24 Lúnasa, 1947 ar rugadh é) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó West Virginia. Is ball den Páirtí Daonlathach é.

## Féach freisin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Daoine a rugadh i 1947
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Caitlicigh
Catagóir:Daoine as Virginia Thiar
Catagóir:Daoine Meiriceánacha de bhunadh na hIodáile
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Eitleoirí Meiriceánacha
Catagóir:Fir
Catagóir:Gobharnóirí na Stát Aontaithe
Catagóir:Polaiteoirí Meiriceánacha an 21ú haois
Catagóir:Seanadóirí na Stát Aontaithe
John Warner

Ba sheanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá é **John Warner** (18 Feabhra, 1927 - 25 Bealtaine 2021) ó Virginia. Ba bhall den Páirtí Daonlathach é.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1927
Catagóir:Básanna in 2021
Catagóir:Airí Rialtais na Stát Aontaithe
Catagóir:An Dara Cogadh Domhanda
Catagóir:Daoine as Virginia
Catagóir:Daoine as Washington D.C.
Catagóir:Dlíodóirí Mheiriceá
Catagóir:Fir
Catagóir:Mairnéalaigh
Catagóir:Pearsanra míleata Meiriceánach
Catagóir:Poblachtánaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Polaiteoirí Meiriceánacha an 21ú haois
Catagóir:Protastúnaigh
Catagóir:Ridirí
Catagóir:Seanadóirí na Stát Aontaithe
James Ryan

Polaiteoir Éireannach ab ea **James Ryan** (Gaeilge: **Séamus Ó Riain**; 6 Nollaig 1891 - 25 Samhain 1970). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin Fianna Fáil. Ba mar Toghadh ar an gCéad Dáil sa bhliain 1918 é. D’fhág sé Sinn Féin agus chuaigh sé leis an bpáirtí Fianna Fáil in 1926. Ceapadh ina Aire Talmhaíochta in 1932-47 é, go dtí gur ceapadh mar Aire Sláinte agus Leasa Shóisialta é. Tugadh ardú céime dó sa bhliain 1957 agus ceapadh ina Aire Airgeadais é. D’éirigh sé as an polaitíocht  sa bhliain 1965 agus é mar bhaill de Seanad Éireann. Fuair sé bás sa bhliain 1970. 


Piece 207-173; James Ryan (1922).pdf|page=2|Comhad faisnéise míleata ar James Ryan ó Arm na Breataine Móire


## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1891
Catagóir:Básanna i 1970
Catagóir:Airí Rialtais na hÉireann
Catagóir:Alumni COBÁC
Catagóir:Baill de BPÉ
Catagóir:Baill den 1ú Dáil
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill den 5ú Dáil
Catagóir:Baill den 6ú Dáil
Catagóir:Baill den 7ú Dáil
Catagóir:Baill den 8ú Dáil
Catagóir:Baill den 9ú Dáil
Catagóir:Baill den 10ú Dáil
Catagóir:Baill den 11ú Dáil
Catagóir:Baill den 12ú Dáil
Catagóir:Baill den 13ú Dáil
Catagóir:Baill den 14ú Dáil
Catagóir:Baill den 15ú Dáil
Catagóir:Baill den 16ú Dáil
Catagóir:Baill den 17ú Dáil
Catagóir:Baill Fhianna Fáil
Catagóir:Baill Sheanad Éireann
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Caitlicigh
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Loch Garman (Dáilcheantar)
Seán Mac Eoin

Polaiteoir Éireannach ab ea **Seán Mac Eoin**  (30 Meán Fómhair 1893 - 7 Iúil 1973). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin Fine Gael.


File:Piece 207-154; John J McKeon (1922).pdf|thumb|page=2|Comhad faisnéise míleata ar John J McKeon ó Arm na Breataine Móire 


Catagóir:Polaiteoirí na hÉireann
Catagóir:Daoine a rugadh i 1893
Catagóir:Básanna i 1973
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Baill Chumann na nGaedheal
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 6ú Dáil
Catagóir:Baill den 7ú Dáil
Catagóir:Baill den 8ú Dáil
Catagóir:Baill den 9ú Dáil
Catagóir:Baill den 10ú Dáil
Catagóir:Baill den 11ú Dáil
Catagóir:Baill den 12ú Dáil
Catagóir:Baill den 13ú Dáil
Catagóir:Baill den 14ú Dáil
Catagóir:Baill den 15ú Dáil
Catagóir:Baill den 16ú Dáil
Catagóir:Baill den 17ú Dáil
P. J. Ruttledge

Polaiteoir Éireannach ab ea **Patrick J. Ruttledge**  (1892 - 8 Bealtaine, 1952). 

## Saol
Rugadh sé i gContae Mhaigh Eo, i mBéal an Átha, agus fuair sé a chuid oideachais i scoil Naomh Éanna a bhí á reáchtáil ag Pádraig Mac Piarais. D'fhreastail sé ar Choláiste na Tríonóide, i mBaile Átha Cliath freisin. Ina dhiaidh sin, d'oibrigh sé mar aturnae ina bhaile dúchais.  

### Polaitíocht
Bhí sé ina bhall de Shinn Féin agus throid sé san IRA le linn chogadh na saoirse. Toghadh sé chuig Dáil Éireann den chéad uair i 1921 mar TD de chuid Shinn Féin do Mhaigh Eo Thuaidh agus Thiar. Chuir sé in aghaidh Chonradh Angla-Éireannach i 1921 agus chuaigh sé isteach sna fórsaí Poblachtacha. Gortaíodh sé go dona le linn an Chogaidh Chathartha. Atoghadh sé chun na Dála arís i 1923 do Mhaigh Eo Thuaidh agus i ndeich dtoghchán eile go dtí 1951. I 1926, bhí Ruttledge ina bhall de bhunaitheoirí Fhianna Fáil. Bhí sé ina Aire i roinnt rialtas in Éirinn. Bhí sé ina aire don Dlí agus Cirt idir 1933 agus 1939.   


Piece 207-172; Patrick J Ruttledge (1922).pdf|page=7|alt=Comhad faisnéise míleata ar Thomas Maguire ó Arm na Breataine Móire|Comhad faisnéise míleata ar Thomas Maguire ó Arm na Breataine Móire


## Tagairtí

Ruttledge, P. J.
Ruttledge, P. J.
Ruttledge, P. J.
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Baill Fhianna Fáil
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill den 5ú Dáil
Catagóir:Baill den 7ú Dáil
Catagóir:Baill den 8ú Dáil
Catagóir:Baill den 9ú Dáil
Catagóir:Baill den 10ú Dáil
Catagóir:Baill den 11ú Dáil
Catagóir:Baill den 12ú Dáil
Catagóir:Baill den 13ú Dáil
Catagóir:Baill den 14ú Dáil
Fionán Ó Loingsigh

Polaiteoir Éireannach ab ea **Fionán Ó Loingsigh** (Béarla: *Fionán Lynch*)  (17 Márta 1889 - 3 Meitheamh 1966). Rugadh Fionán Ó Loingsigh i gCathair Saidhbhín i gContae Chiarraí. D'fhreastail sé ar an gColáiste Ollscoile, Baile Átha Cliath agus ar Choláiste Phádraig, Droim Conrach, áit ar cháiligh sé mar mhúinteoir. I Swansea na Breataine Bige a fuair sé a chéad phost, áit ar mhúin sé Gaeilge agus inar bhunaigh sé craobh de Chonradh na Gaeilge. Throid sé in Éirí Amach na Cásca agus bhí sé i bpríosún i Lewes, Sussex, go dtí mí Meithimh 1917. Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin Fine Gael.


Piece 207-119; Finian Lynch (1922).pdf|page=4|alt=Comhad faisnéise míleata ar Finian Lynch ó Arm na Breataine Móire|Comhad faisnéise míleata ar Finian Lynch ó Arm na Breataine Móire


## Féach freisin

* Ciarraí (Dáilcheantar)
* Polaiteoirí i gCiarraí

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1889
Catagóir:Básanna i 1966
Catagóir:Abhcóidí Éireannacha
Catagóir:Airí Rialtais na hÉireann
Catagóir:Baill Chumann na nGaedheal
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Baill d'Óglaigh na hÉireann (1917-1922)
Catagóir:Baill de BPÉ
Catagóir:Baill den 1ú Dáil
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill den 5ú Dáil
Catagóir:Baill den 7ú Dáil
Catagóir:Baill den 8ú Dáil
Catagóir:Baill den 9ú Dáil
Catagóir:Baill den 10ú Dáil
Catagóir:Baill den 11ú Dáil
Catagóir:Baill den 12ú Dáil
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Ciarraí (Dáilcheantar)
Catagóir:Polaiteoirí as Contae Chiarraí
James Everett

Polaiteoir Éireannach ab ea **James Everett**  (1 Bealtaine 1894 - 18 Nollaig 1967). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin de Pháirtí an Lucht Oibre.

## Féach freisin

* Polaiteoirí i gCill Mhantáin
* Cill Mhantáin (Dáilcheantar)

## Tagairtí

Everett, James
Everett, James
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill den 5ú Dáil
Catagóir:Baill den 7ú Dáil
Catagóir:Baill den 8ú Dáil
Catagóir:Baill den 9ú Dáil
Catagóir:Baill den 10ú Dáil
Catagóir:Baill den 11ú Dáil
Catagóir:Baill den 12ú Dáil
Catagóir:Baill den 13ú Dáil
Catagóir:Baill den 14ú Dáil
Catagóir:Baill den 15ú Dáil
Catagóir:Baill den 16ú Dáil
Catagóir:Baill den 17ú Dáil
Catagóir:Baill den 18ú Dáil
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Baill Pháirtí an Lucht Oibre (Éire)
Catagóir:Cill Mhantáin (Dáilcheantar)
Catagóir:Polaiteoirí as Contae Chill Mhantáin
Dan O’Rourke

Polaiteoir as Contae Ros Comáin ab ea **Daniel O'Rourke**  ( - 4 Lúnasa 1968). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin d'Fhianna Fáil.   Múinteoir, feirmeoir, Óglach, Oifigeach, Teachta Dála, Seanadóir, peileadóir, bainisteoir, tírghráthóir a raibh tionchar millteach aige ar an gceantar as ar sníodh é, An Caisleán Riabhach.    

Sin-seanathair Aoife agus Lisa O'Rourke is ea é.

## Beatha
I ngar do Chluainín Uí Ruairsc i gcontae Liatroma a saolaíodh Dan O’Rourke.  Tar éis dó cáiliú mar mhúinteoir bunscoile i 1908 thug sé trí bliana ag teagasc ar an bPointe i gcontae an Dúin.  

Fuair sé post ansin ar an Tearmann i bhfoisceacht 5km den Chaisleán Riabhach. Ba ansin a d’fhan sé go ndeachaigh sé ar a phinsean i 1955.  

Bheadh amhras ort faoi bhunús cuid de na scéalta atá sa seanchas áitiúil faoi éachtaí leithéid Uí Ruairc ach léiríonn an ceann seo, atá fíor, cuid mhaith faoina mhianach.

### Cogadh na Saoirse
Comrádaí mór de chuid Thomáis Ághas ab ea é. Ba é a bhás siúd ar stailc ocrais i 1917 a thug ar an Ruairceach dul isteach i ngluaiseacht na Poblachta. Toghadh é ina chomhairleoir contae ag Sinn Féin i Ros Comáin agus ansin mar Theachta Dála dá gcuid i ndeisceart an chontae i 1921. 

Lá dá raibh, tháinig buíon de na Dúchrónaigh chun na scoile ar a thóir. Fad agus a d’fhan an chuid eile acu sa leoraí, chuaigh a gceannasaí isteach sa seomra ranga ar thóir Dan. Níorbh é a gcineáltas ba mhó a bhí luaite leis na Dúchrónaigh céanna, ach b’fhéidir gur socraíodh go ndéanfadh sé sin ina aonar sa gcaoi nach scanrófaí na páistí. Mheasadar freisin is dóigh, gur ar éigean a bheadh an máistir scoile armáilte ach an oiread agus é i mbun a chuid oibre.  Fós níor sáinníodh Dan a bhain an gunna den Tan agus a rith amach cúldoras na scoile go dtáinig sé ar chaladh sábháilte sa gceantar máguaird a raibh na seacht n-aithne aige air.

### CLG
Ba é Dan O’Rourke a bhunaigh an chéad chumann peile ar an Tearmann (Naomh Caoimhín, an Caisleán Riabhach atá inniu orthu), d’imir sé dóibh agus do Ros Comáin agus ba é a thraenáil na foirne a thug Corn Mhig Uidhir chuig an gcontae sin i 1943 agus 1944, rud nach raibh déanta roimhe sin acu agus nach ndearna siad ó shin.  

Toghadh mar Uachtarán ar Chumann Lúthchleas Gael é i 1946 agus ba é a bhí sa bpost an bhliain dár gcionn nuair a imríodh Cluiche Ceannais Peile na hÉireann i Nua-Eabhrac.

### Fianna Fáil
Ghlac O’Rourke ballraíocht i bhFianna Fáil nuair a bunaíodh an Páirtí sin i 1926. Faoi dhó a bhuaigh sé suíochán dóibh siúd. 

## Féach freisin

* Aoife agus Lisa O’Rourke

## Tagairtí

O'Rourke, Daniel
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Baill Fhianna Fáil
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 7ú Dáil
Catagóir:Baill den 9ú Dáil
Catagóir:Baill den 10ú Dáil
Catagóir:Baill den 12ú Dáil
Catagóir:Baill den 13ú Dáil
Catagóir:Polaiteoirí as Contae Ros Comáin
Catagóir:Lucht CLG
Catagóir:Peileadóirí Ros Comáin
Daniel Morrissey

Polaiteoir Éireannach ab ea **Daniel Morrissey**  (28 Samhain 1895 – 4 Samhain 1981). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin Fine Gael.

Rugadh Morrissey in Aonach Urmhumhan (an tAonach), i gContae Thiobraid Árann. D'éirigh sé as an scolaíocht fhoirmeálta in aois a 12 bhliain agus in ainneoin thoil a mháthar. Lean sé, áfach, lena chuid léitheoireacht agus féinoideachais. Chuir sé spéis faoi leith i ngluaiseacht na gceardchumann.

Chaith sé blianta mar Theachta Dála ach d'éirigh sé as a shuíochán sa Dáil sa bhliain 1957. 

## Tagairtí

Catagóir:Polaiteoirí na hÉireann
Catagóir:Daoine a rugadh i 1895
Catagóir:Básanna i 1981
Catagóir:Daoine as Contae Thiobraid Árann
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Polaiteoirí neamhspleácha na hÉireann
Catagóir:Baill Pháirtí an Lucht Oibre (Éire)
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill den 5ú Dáil
Catagóir:Baill den 7ú Dáil
Catagóir:Baill den 8ú Dáil
Catagóir:Baill den 9ú Dáil
Catagóir:Baill den 10ú Dáil
Catagóir:Baill den 11ú Dáil
Catagóir:Baill den 12ú Dáil
Catagóir:Baill den 13ú Dáil
Catagóir:Baill den 14ú Dáil
Catagóir:Baill den 15ú Dáil
Séamus Burke

Polaiteoir Éireannach ab ea **Séamus Burke** (14 Meitheamh 1893 - 1 Eanáir 1967). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin Fhine Gael.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1893
Catagóir:Básanna i 1967
Catagóir:Airí Rialtais na hÉireann
Catagóir:Alumni Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath
Catagóir:Baill Chumann na nGaedheal
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Baill den 1ú Dáil
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill den 5ú Dáil
Catagóir:Baill den 7ú Dáil
Catagóir:Baill den 8ú Dáil
Catagóir:Baill den 9ú Dáil
Catagóir:Daoine as Contae Thiobraid Árann
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Polaiteoirí neamhspleácha na hÉireann
Thomas Carter

Polaiteoir Éireannach ab ea **Thomas Carter**  (29 Márta 1882 - 11 Meán Fómhair 1951). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin Fianna Fáil.

## Tagairtí

Carter, Thomas
Carter, Thomas
Carter, Thomas
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Baill Fhianna Fáil
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill den 11ú Dáil
Catagóir:Baill den 12ú Dáil
Catagóir:Baill den 13ú Dáil
Christopher Byrne

Éireannach ab ea **Christopher Byrne** (1886 - 5 Meán Fómhair 1957). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús, Cumann na nGaedheal ansin agus Fianna Fáil ar dheireadh.

## Féach freisin

* Polaiteoirí i gCill Mhantáin
* Cill Mhantáin (Dáilcheantar)

## Tagairtí

Byrne, Christopher
Byrne, Christopher
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill den 11ú Dáil
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Baill Chumann na nGaedheal
Catagóir:Baill Fhianna Fáil
Catagóir:Cill Mhantáin (Dáilcheantar)
Catagóir:Polaiteoirí as Contae Chill Mhantáin
Daniel Corkery

Polaiteoir Éireannach agus ceannfort de chuid an IRA ab ea **Daniel "Dan" Corkery**  (20 Meán Fómhair 1883 - 23 Aibreán 1961). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin Fianna Fáil.

## Tagairtí

Corkery, Daniel
Corkery, Daniel
Corkery, Daniel
Catagóir:Polaiteoirí neamhspleácha na hÉireann
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Baill Fhianna Fáil
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill den 5ú Dáil
Catagóir:Baill den 6ú Dáil
Catagóir:Baill den 8ú Dáil
Catagóir:Maigh Chromtha
Gearóid Ó Súilleabháin

Polaiteoir Éireannach ab ea **Gearóid Ó Súilliobháin** nó **Ó Súilleabháin,** nó **O'Sullivan** (28 Eanáir 1891 - 25 Márta 1948). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin Fine Gael.


Piece 207-183; Gerald O'Sullivan (1922).pdf|page=5|Comhad faisnéise míleata ar Gerald O'Sullivan ó Arm na Breataine Móire


## Tagairtí

O'Sullivan, Gearóid
O'Sullivan, Gearóid
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Baill Chumann na nGaedheal
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 5ú Dáil
Catagóir:Baill den 6ú Dáil
Catagóir:Baill den 7ú Dáil
Catagóir:Baill den 8ú Dáil
Catagóir:Polaiteoirí as Baile Átha Cliath
Cath Manzikert

Bhí an Cath Manzikert a throid idir an Impireacht Bhiosántach agus an Impireacht Seilsiúc ar an 26 Lúnasa, 1071 i ngar do Manzikert (Malazgirt an lae inniu i bProibhinse Muş, an Tuirc). D'imirt an treascairt cinniúnach an t-arm  Bhiosántach agus gabháil an tImpire Romanos IV Diogenes ról tábhachtach ag baint an bhoinn ó údarás Bhiosántach san Anatóil agus an Airméin, agus cead a thabhairt an *Turkification* de réir a chéile an Anatóil.

Catagóir:Cathanna
Catagóir:Impireacht Bhiosántach
Catagóir:1071
Alfie Byrne

Polaiteoir Éireannach ab ea **Alfred "Alfie" Byrne**  (17 Márta 1882 - 13 Márta 1956). Bhí sé ina bhall de Pháirtí Parlaiminteach na hÉireann ar dtús agus ansin sheas sé mar pholaiteoir neamhspleách.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1882
Catagóir:Básanna i 1970
Catagóir:Ardmhéaraí Bhaile Átha Cliath
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill den 5ú Dáil
Catagóir:Baill den 7ú Dáil
Catagóir:Baill den 8ú Dáil
Catagóir:Baill den 9ú Dáil
Catagóir:Baill den 10ú Dáil
Catagóir:Baill den 11ú Dáil
Catagóir:Baill den 12ú Dáil
Catagóir:Baill den 13ú Dáil
Catagóir:Baill den 14ú Dáil
Catagóir:Baill den 15ú Dáil
Catagóir:Baill Sheanad Éireann
Catagóir:Daoine as Baile Átha Cliath
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Polaiteoirí neamhspleácha na hÉireann
Altoona, Pennsylvania

Is cathair de chuid stát Pennsylvania, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í **Altoona**. Bhí 46,320 ina gcónaí in Altoona sa bhliain 2010.

Catagóir:Bunaithe sna 1840í
Catagóir:Cathracha in Appalachia
Catagóir:Cathracha in Pennsylvania
Chester, Pennsylvania

Is cathair de chuid stát Pennsylvania, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í **Chester**. Bhí 33,972 ina gcónaí i Chester sa bhliain 2010.

Catagóir:Cathracha a bhfuil calafoirt
Catagóir:Cathracha in Pennsylvania
Alabaster, Alabama

Is cathair í **Alabaster** atá suite i Alabama, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá Alabaster suite i gContae Shelby.

*
Catagóir:Alabama
Catagóir:Cathracha sna Stáit Aontaithe
Gadsden, Alabama

Is é **Gadsden** an príomhbhaile agus an chathair is mó i gContae Etowah, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá, agus tá sé suite ar bhruach na habhann Coosa. Bunaíodh í sa bhliain 1845. Measadh 35,837 duine (achar cathrach: 103,931 duine) a bheith ina gcónaí sa chathair sa bhliain 2016.

## Stair

## Tíreolaíocht

## Déimeagrafaic

## Oideachas

## Iompar

## Daoine Iomráiteacha

## Gailearaí

Gadsden,_AL_-_Perspective_Map_-_1887.jpg|Léarscáil stairiúil na cathrach Gadsden ó 1887.
Gadsden,_AL,_Spirit_of_American_Citizenship_Monument,_with_Coosa_River.JPG|Séadchomhartha The Spirit of American Citizenship ar Shráid Rainbow (US 411), in aice leis an droichead Broad Street Bridge. Tá an abhainn Coosa agus East Gadsden, Alabama infheicthe sa chúlra.


## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Alabama
*
Catagóir:Príomhbhailte in Alabama
Catagóir:Contae Etowah, Alabama
Catagóir:Cathracha i gContae Etowah, Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra bunaithe sa bhliain 1845
Catagóir:Áiteanna bunaithe sa bhliain 1845
Catagóir:Cathracha Alabama bunaithe sa bhliain 1845
Catagóir:Lárionaid daonra Alabama bunaithe sa bhliain 1845
Catagóir:Lárionaid daonra i gContae Etowah, Alabama
Catagóir:Cathracha in Alabama
Catagóir:Cathracha in Appalachia
Catagóir:Lárionaid daonra in Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra sna Stáit Mheiriceá
Catagóir:Cathracha sna Stáit Aontaithe
John Crowley

Polaiteoir Éireannach ab ea **John Crowley**  (1870 - 1934). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1870
Catagóir:Básanna i 1934
Catagóir:Alumni Ollscoil Dhún Éideann
Catagóir:Baill den 1ú Dáil
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill d'Óglaigh na hÉireann (1917-1922)
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Caitlicigh
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Lianna Éireannacha
Catagóir:Polaiteoirí as Contae Chorcaí
Pádraic Ó Máille

Polaiteoir Éireannach ab ea **Pádraic Ó Máille** (nó **Pádraig Ó Máille**; 23 Feabhra 1878 - 19 Eanáir 1946). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus i bhfabhar an Chonartha.  D'éirigh sé ina bhall de Fhianna Fáil níos déanaí.

Deartháir ba ea é le Micheál agus Tomás Ó Máille, TD srl,.

### Iarracht ar dhúnmharú
Mharaigh Óglaigh frith-Chonartha Seán Hales, TD, de thaisme,  ar Ché Urumhan i mBaile Átha Cliath. Bhí siad ag iarraidh Ó Máille a mharú.

Bhain an rialtas díoltas amach go dírech. Ar 8 Nollaig 1922, cuireadh ceathrar Poblachtánach, duine ó gach cúige, chun báis. Lámhachadh Liam Ó Maoilíosa, Ruairí Ó Conchúir, Seosamh Mac Calbhaigh agus Risteard Bairéid, mar bheart díoltais. Básuithe neamhdhlíthiúla amach is amach a bhí ann.   Bhain na heachtraí seo an anáil de mhuintir na hÉireann.

### Athrú treo
Bhunaigh Ó Máille páirtí nua, Clann Éireann, sa bhliain 1926.  Bhí sé ina bhall de Fhianna Fáil agus seanadóir idir 1934-1936  agus 1938-1946

## Féach freisin

* Seán Hales

Piece 102-43; Prosecution of Patrick O´Malley MP; Firing Revolver At Police; 1918.pdf|Prosecution of Patrick O´Malley MP; Firing Revolver At Police
Piece 207-125; Patrick O'Malley (1922).pdf|page=4|alt=Comhad faisnéise míleata ar  Patrick O'Malley ó Arm na Breataine Móire|Comhad faisnéise míleata ar Patrick O'Malley ó Arm na Breataine Móire


## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1878
Catagóir:Básanna i 1946
Catagóir:Baill Chumann na nGaedheal
Catagóir:Baill Fhianna Fáil
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Baill den 1ú Dáil
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill den 2ú Seanad
Catagóir:Baill den 3ú Seanad
Catagóir:Baill den 4ú Seanad
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Fir
William Sears

Polaiteoir Éireannach ab ea **William Sears**  (1868 – 23 Márta 1929). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin.


Piece 207-174; William Sears (1922).pdf|page=5|alt=Comhad faisnéise míleata ar William Sears ó Arm na Breataine Móire|Comhad faisnéise míleata ar William Sears ó Arm na Breataine Móire


## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1868
Catagóir:Básanna i 1929
Catagóir:Baill Chumann na nGaedheal
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Baill den 1ú Dáil
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill Sheanad Éireann
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Iriseoirí Éireannacha
Catagóir:Polaiteoirí as Contae Mhaigh Eo
Séamus Fitzgerald

Polaiteoir Éireannach ab ea **Séamus Fitzgerald** (21 Lúnasa 1896 - 23 Iúil 1972). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin d'Fhianna Fáil.

## Féach freisin

* Polaiteoirí i mBuirg Chorcaí (Dáilcheantar)

## Tagairtí

Catagóir:Polaiteoirí as Contae Chorcaí
Catagóir:Buirg Chorcaí (Dáilcheantar)

Fitzgerald, Seamus
Fitzgerald, Séamus
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 11ú Dáil
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Baill Fhianna Fáil
Máire Nic Shuibhne

Polaiteoir Éireannach ab ea **Máire Nic Shuibhne**  (27 Márta 1872 - 8 Márta 1942). Bhí sí ina ball de Shinn Féin.

File:Piece 207-157; Mary McSwiney, Miss (1922).pdf|page=13|Comhad faisnéise míleata ar Mary McSwiney ó Arm na Breataine Móire 

## Féach freisin

* Polaiteoirí i mBuirg Chorcaí (Dáilcheantar)

## Tagairtí

Catagóir:Polaiteoirí as Contae Chorcaí
Catagóir:Buirg Chorcaí (Dáilcheantar)

Nic Shuibhne, Máire
Nic Shuibhne, Máire
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Cumann na mBan
Catagóir:Baill Shinn Féin
Patrick Hogan (Ceann Comhairle)

Polaiteoir Éireannach ab ea **Patrick Hogan**  (10 Deireadh Fómhair 1885 - 24 Eanáir 1969). Bhí sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre.

## Tagairtí

Catagóir:Polaiteoirí na hÉireann
Catagóir:Daoine a rugadh i 1885
Catagóir:Básanna i 1969
Catagóir:Baill Pháirtí an Lucht Oibre (Éire)
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill den 5ú Dáil
Catagóir:Baill den 6ú Dáil
Catagóir:Baill den 7ú Dáil
Catagóir:Baill den 8ú Dáil
Catagóir:Baill den 9ú Dáil
Catagóir:Baill den 13ú Dáil
Catagóir:Baill den 14ú Dáil
Catagóir:Baill den 15ú Dáil
Catagóir:Baill den 16ú Dáil
Catagóir:Baill den 17ú Dáil
Catagóir:Baill den 18ú Dáil
Joseph MacBride

Polaiteoir Éireannach ab ea **Joseph MacBride**  (1860 - 1 Eanáir 1938). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin Cumann na nGaedheal.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1860
Catagóir:Básanna i 1938
Catagóir:Baill Chumann na nGaedheal
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Baill den 1ú Dáil
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Daoine as Contae Mhaigh Eo
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Fir
Michael Hayes

Polaiteoir Éireannach ab ea **Michael Joseph Hayes** (1 Nollaig 1889 - 11 Iúil 1970). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin Cumann na nGaedheal.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1889
Catagóir:Básanna i 1976
Catagóir:Airí Rialtais na hÉireann
Catagóir:Alumni COBÁC
Catagóir:Baill Chumann na nGaedheal
Catagóir:Baill Fhine Gael
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill den 5ú Dáil
Catagóir:Baill den 7ú Dáil
Catagóir:Baill den 2ú Seanad
Catagóir:Baill den 3ú Seanad
Catagóir:Baill den 4ú Seanad
Catagóir:Daoine as Baile Átha Cliath
Catagóir:Fir
Catagóir:Daoine léannta i Scoil Synge
Patrick Cahill

Polaiteoir Éireannach ab ea **Patrick Cahill**  (11 Meán Fómhair 1884 - 12 Samhain 1946). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin.

## Féach freisin

* Ciarraí (Dáilcheantar)
* Polaiteoirí i gCiarraí

## Tagairtí

Cahill, Patrick
Cahill, Patrick
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Ciarraí (Dáilcheantar)
Catagóir:Polaiteoirí as Contae Chiarraí
Patrick McGoldrick

Polaiteoir Éireannach ab ea **Patrick Joseph McGoldrick**  (12 Lúnasa, 1865 - 26 Aibreán, 1939). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin Cumann na nGaedheal.


Piece 207-149; Patrick J McGoldrick (1922).pdf|page=3|alt=Comhad faisnéise míleata ar Patrick J McGoldrick ó Arm na Breataine Móire|Comhad faisnéise míleata ar Patrick J McGoldrick ó Arm na Breataine Móire


## Tagairtí

McGoldrick, Patrick
McGoldrick, Patrick
McGoldrick, Patrick
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Baill Chumann na nGaedheal
Patrick Hogan (Cumann na nGaedheal)

Polaiteoir Éireannach ab ea **Patrick Hogan** (1891 - 14 Iúil 1936). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin Cumann na nGaedheal. Bhí sé ina Aire Talmhaíochta ó 1922 go dtí 1932. Fuair sé bás i dtimpiste gluaisteáin i 1936.  

## Tagairtí

Catagóir:Polaiteoirí na hÉireann
Catagóir:Daoine a rugadh i 1891
Catagóir:Básanna i 1936
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Baill Chumann na nGaedheal
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill den 5ú Dáil
Catagóir:Baill den 6ú Dáil
Catagóir:Baill den 7ú Dáil
Catagóir:Baill den 8ú Dáil
George Nicolls

Éireannach ab ea **George Nicolls**  (c. [1884] - 11 Bealtaine 1942). D'úsáid sé leagan Gaelach dá ainm freisin, **Seoirse Mac Niocaill**. Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin Cumann na nGaedheal.


Piece 207-159; George Nicholls (1922).pdf|page=6|Comhad faisnéise míleata ar George Nicholls ó Arm na Breataine Móire
Piece 118-20; Prosecution of George Nicholls; Possession of Seditious Documents; 23rd September, 19.pdf|Prosecution of George Nicholls; Possession of Seditious Documents


## Tagairtí

Nicolls, George
Nicolls, George
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Baill Chumann na nGaedheal
Catagóir:Scríbhneoirí scéalta bleachtaireachta
Tom Maguire

Polaiteoir Éireannach ab ea **Tomás Mag Uidhir** nó **Tom Maguire** (28 Márta 1892 - 5 Iúil 1993). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin. Rugadh é i gContae Maigh Eo, agus chuaigh sé isteach in Óglaigh na hÉireann nuair a bunaíodh iad. 


Piece 207-122; Thomas Maguire (1922).pdf|page=3|Comhad faisnéise míleata ar Thomas Maguire ó Arm na Breataine Móire 


## Féach freisin

* Polaiteoirí as Contae Mhaigh Eo

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1892
Catagóir:Básanna i 1993
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 3ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Polaiteoirí as Contae Mhaigh Eo
Cathal Ó Murchadha

Polaiteoir Éireannach ab ea **Cathal Ó Murchadha**  (16 Feabhra 1880 - 28 Aibreán 1958). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin, agus níos déanaí, ina cheannaire den pháirtí.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1880
Catagóir:Básanna i 1958
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 4ú Dáil
Catagóir:Ceannairí Shinn Féin
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Polaiteoirí as Baile Átha Cliath
Catagóir:Baile Átha Cliath Theas-Lár
Domhnall Ua Buachalla

Is Éireannach ab ea **Domhnall Ua Buachalla**  (5 Feabhra 1866 - 30 Deireadh Fómhair 1963). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin.

## Féach freisin
* :Catagóir:Cill Dara Theas (Dáilcheantar)
* Polaiteoirí i gCill Dara Theas

## Tagairtí

Catagóir:Polaiteoirí as Cill Dara
Catagóir:Cill Dara Theas (Dáilcheantar)

Catagóir:Daoine a rugadh i 1866
Catagóir:Daoine as Maigh Nuad
Catagóir:Básanna i 1963
Catagóir:Baill den 1ú Dáil
Catagóir:Baill den 2ú Dáil
Catagóir:Baill den 5ú Dáil
Catagóir:Baill den 6ú Dáil
Catagóir:Baill Fhianna Fáil
Catagóir:Baill Shinn Féin
Catagóir:Daoine as Contae Chill Chainnigh
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Gníomhaithe Gaeilge