Pierre Bourdieu

Rugadh **Pierre Bourdieu**, socheolaí Francach, an 11 Lúnasa, 1930 in Denguin (Pyrénées-Atlantiques) agus fuair sé bás 23 Mí Eanáir 2002 i 12ú buirg Pháras.

Meastar go bhfuil sé ar dhuine de na socheolaithe is tábhachtaí sa dara leath den 20ú haois. Rangaigh an Association internationale de sociologie a shaothar *La Distinction* i measc na ndeich saothar is tábhachtaí i socheolaíocht na linne.

Ina theannta sin, mar gheall ar a ról sa saol poiblí, sna blianta deiridh dá shaol bhí sé ar dhuine de na daoine ba aitheanta a bhí ag gníomhú i saol intleachtúil na Fraince. Bhí tionchar nach beag ag a chuid smaointeoireachta ar na daonnachtaí agus ar na heolaíochtaí sóisialta, go háirithe ar shocheolaíocht na Fraince sa téimhse i ndiaidh an chogaidh. Socheolaíocht an fhoilsithe, rinneadh go leor pléite uirthi, agus cáineadh go háirithe é as fís chinniúnaíoch den saol sóisialta a chosnaigh sé féin.

Tá a shaothar socheolaíochta bunaithe ar anailís ar na meicníochtaí trína ndéanann ordlathais shóisialta atáirgeadh orthu féin. "Atáirgeadh cultúrtha" a thugtar ar an tslí a ndéantar foirmeacha, luachanna, cleachtais agus comhthuiscintí cultúrtha reatha (.i. noirm) a tharchur ó ghlúin go glúin, agus ar an gcaoi sin leanúnachas an eispéiris chultúrtha a chothú thar am. Áitíonn Bourdieu a thábhachtaí atá fachtóirí cultúrtha agus siombalacha san atáirgeadh sóisialta seo agus cáineann sé an tosaíocht a thugtar do thosca eacnamaíocha i gcoincheapa Marxacha. Bhí sé ar intinn aige aibhsiú a dhéanamh ar an ról ríthábhachtach atá ag cumas gníomhairí (is iad sin, daoine atá ag gníomhú) atá i suíomh ceannasach a gcuid táirgeadh cultúrtha agus siombalach a chur i bhfeidhm in atáirgeadh chaidrimh shóisialta an fhorlámhais. Ina anailís socheolaíochta tá ríthábhacht leis an rud ar a dtugadh "foréigean siombalach" (*la violence symbolique*), a shainmhíníonn sé mar an cumas chun neamhaird dhéanamh ar threallachas (míchothroime faoin dlí) na dtáirgeachtaí siombalacha seo, agus dá bhrí sin glacadh leo mar nithe dlisteanacha. Is é sin le rá go bhfuil cúis ag gníomhairí a rá go bhfuil an t-ord sóisialta mar atá nádúrtha, agus tríd sin tacaíonn siad leis na struchtúir shóisialta atá ann.

Dar le Pierre Bourdieu go raibh saol sóisialta shochaithe nua-aimseartha an domhain roinnte ina "réimsí" ("*champs*") mar a thugadh sé orthu. Facthas dó go raibh difreáil na ngníomhaíochtaí sóisialta tar éis fo-spásanna sóisialta a chothú, mar shampla i réimse na healaíne nó sa réimse pholaitiúil. Fo-spásanna a bhí iontu seo a bhí speisialaithe ar mhaithe le gníomhaíocht shóisialta ar leith. Bhí neamhspleáchas áirithe ag na réimsí seo i leith na sochaí ina hiomláine. Tá siad ordlathach agus tagann an dinimic a fheictear iontu as streachailt iomaíoch inmheánach a bhíonn ar bun ag gníomhairí sóisialta iontu chun róil cheannasacha a bhaint amach. Mar sin, ar nós anailísithe Marxacha, áitíonn Pierre Bourdieu go bhfuil tábhacht ag baint leis an streachailt agus le coimhlint i bhfeidhmiú sochaí ar bith. Ach dar leis gurbh iad na coimhlintí seo an rud ba thábhachtaí i ngach "réimse" sóisialta. Is ó na hordlathais sna réimsí féin a thagann na coimhlintí seo agus bíonn siad bunaithe ar an aighneas idir na gníomhairí sin atá forlámhach agus na gníomhairí sin a n-imrítear forlámhas orthu. Dar le Bourdieu, mar sin, bíonn níos mó i gceist le coimhlintí thar mar a bhíonn sa choimhlint sin idir aicmí sóisialta mar a phléitear in anailís Mharxach.

D'fhorbair Pierre Bourdieu teoiric gnímh chomh maith, timpeall ar choincheap an *habitus*. Is éard atá sa *habitus* ná an bealach a mbraitheann agus a bhfreagraíonn daoine don domhan sóisialta ina gcónaíonn siad, trína a gcuid nósanna pearsanta, a scileanna agus meon nó claonadh a gcarachtar. Bhí tionchar mór ag an gcoincheap seo ar na heolaíochtaí sóisialta. Féachann an teoiric seo lena thaispeáint go bhforbraíonn gníomhairí sóisialta straitéisí a bhíonn bunaithe ar líon beag claontaí a fhaightear trí shóisialú daonna. Claontaí iad atá neamh-chomhfhiosach agus cuirtear iad in oiriúint do riachtanais an domhain shóisialta. Eagraítear saothar Bourdieu mar sin timpeall ar chúpla coincheap lárnach: *habitus* mar phrionsabal a bhaineann le gníomhaíocht a bhíonn ar bun ag gníomhairí, *an réimse* mar spás bunúsach don iomaíocht shóisialta agus *an* *foréigean siombalach* mar phríomh-mheicníocht chun caidreamh forlámhach a chur i bhfeidhm. Bhain Bourdieu úsáid as an téarma *struchtúrachas géiniteac*h (nó *tógachaíoch*) chun a choincheap maidir le struchtúir shóisialta agus an tslí a gcuirtear le chéile iad agus a ndéantar iad a chlaochlú a mhíniú.

clé|mion| Meánscoil Louis-le-Grand, rue Saint-Jacques.
[mion| [École normale supérieure|École Normale Supérieure, Cour aux Ernests.]]
mion| Sráidbhaile traidisiúnta Caibíleach  .
mion| Príomhcheanncheathrú Scoil an Ard-Léinn sna hEolaíochtaí Sóisialta (EHESS) sa 6ú buirg i bPáras .
[mion| Fronton [:fr:Collège_de_France|Collège de France]]
## Collège de France
A bhuíochas go háirithe le tacaíocht André Miquel, rinneadh lánollamh de Pierre Bourdieu ag an Collège de France sa bhliain 1981.

*Léacht ar an Léacht* ba theideal dá léacht tionscnaimh, a tugadh ar 23 Aibreán 1982, agus bhain sé leis na léachtaí tionscnaimh a tugadh sa Collège de France.

Ba é an chéad socheolaí é a ghnóthaigh bonn óir an CNRS sa bhliain 1993.
[mion| Uaigh Pierre Bourdieu agus a mhná i [Reilig Père-Lachaise|reilig Père Lachaise.]]
[mion| An tuiscint phraiticiúil atá ag imreoir leadóige i mbun aicsin (Seo an t-imreoir leadóige [Justine Henin sa bhliain 2006).]]

## Foilseacháin

### Saothair

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* , à distinguer de son livre *[[Forlámhas Fireann|La Domination masculine]]* (1998)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
*  
*  
*  
* Pierre Bourdieu, *Anthropologie économique* : Cours au Collège de France, Paris, Seuil/Raisons d'agir, coll. "Cours et travaux", 2017, 352 p.
* Pierre Bourdieu, *Microcosmes. Théorie des champs*, Paris, Raisons d'agir, coll. "Microcosmes", 2022 . Publication à partir de notes et documents d'un ouvrage de synthèse conçu par Bourdieu mais abandonné
* 

## Gradaim agus Aitheantas
Dochtúir *honoris causa* ó Ollscoil Shaor Bheirlín (1989), ó HEC Paris (1995) , ó Ollscoil Johann-Wolfgang-Goethe Frankfurt (1996), ó Ollscoil na hAithne (1996) agus ó Ollscoil na hÉireann Oirthear na Fionlainne (1999). 

* 1993 : bonn óir CNRS
* 1997 : 5 Duais Ernst Bloch ó chathair Ludwigshafen
* 1996 : Duais Goffman ( Berkeley )
* 2000 : Bonn Huxley (An Institiúid Ríoga Antraipeolaíochta).
* 2001 : Comhalta Comhfhreagrach de chuid Acadamh na Breataine

## Ómós

* Ainmníodh meánscoil i Fronton (Haute-Garonne) ina dhiaidh sa bhliain 2007 i leith.
* Ainmníodh coláiste ina dhiaidh sna Pyrénées-Atlantiques i Mourenx .
* Ainmníodh institiúid oibre sóisialta ina dhiaidh in Pau  (Pyrénées-Atlantiques).
* Ó 2012 i leith, tá amfaitéatar a ainmníodh ina dhiaidh laistigh den UFR ag Ollscoil Poitiers ( Vín ) i “Daonnachtaí agus na healaíona" .
* Sa bhliain 2022, roghnaíodh an 51 cur chun cinn ar Institiúid Riaracháin Réigiúnach Metz "Pierre Bourdieu" mar ainm an phromóisin.

## Nótaí agus tagairtí

### Leabharliosta

* Alain Accardo, *Initiation à la sociologie de l'illusionnisme social : invitation à la lecture des œuvres de Pierre Bourdieu*, Le Mascaret, 1983 ; réed. 1991
* Alain Accardo, *La Sociologie de Bourdieu. Textes choisis et commentés*, avec Philippe Corcuff, Le Mascaret, 1986 ; réed. 1989.
* « Autour de Pierre Bourdieu », Paris, PUF, *Actuel Marx*, , 1996/2. 
* Alain Accardo, *Introduction à une sociologie critique. Lire Bourdieu*, Le Mascaret, 1997. Réédité en poche chez les Éditions Agone en 2006. (page consacrée au livre sur le site de l'éditeur) 
* Patrice Bonnewitz, *Premières leçons sur la sociologue de Pierre Bourdieu*, Presses universitaires de France, 1997
* Louis Pinto, *Pierre Bourdieu et la théorie du monde social*, nouvelle édition revue et augmentée, Paris, Points-Seuil Essais, 2002
* Jacques Bouveresse, *Bourdieu, savant et politique*, Agone, 2002
* Philippe Corcuff, *Bourdieu autrement. Fragilités d'un sociologue de combat*, Éditions Textuel, collection "La Discorde", 2003, 
* Louis Pinto, Gisèle Sapiro et Patrick Champagne, *Pierre Bourdieu*, *sociologue*, Paris, Fayard, 2004
* Philippe Adrien et *al.*, *Pierre Bourdieu : les champs de la critique*, ouvrage collectif avec le conseil scientifique de Philippe Corcuff, Bibliothèque Publique d'Information/Centre Pompidou, coll. "BPI en actes", 2004, 
* Patrick Champagne, Olivier Christin, *Pierre Bourdieu. Mouvements d’une pensée*, Paris, Bordas, coll. Philosophie présente, 2004.
* Gérard Mauger (sous la direction de), *Rencontres avec Pierre Bourdieu*, Bellecombe-en-Bauges, éd. du Croquant, 2005.
* 
* Patrick Champagne, *Pierre Bourdieu*, éd. Milan, collection « Les essentiels », 2008.
* Jean Baudoin, *Pierre Bourdieu: Quand l'Intelligence entrait en politique ! (1982-2002)*, Éditions du Cerf, ,  
* Patrick Champagne, Olivier Christin, *Pierre Bourdieu : une initiation*, Lyon, PUL, 2012.
* Frédéric Lebaron et Gérard Mauger (sous la direction de), *Lectures de Pierre Bourdieu*, Paris, Ellipses, 2012.
* . 
* Jacques Dubois, Pascal Durand et Yves Winkin, *Le Symbolique et le Social. La Réception internationale de la pensée de Pierre Bourdieu*, Actes du Colloque de Cerisy-la-Salle, , Liège, Presses Universitaires de Liège, coll. « Situations », 2015, 
* Jean-Louis Fabiani, *Pierre Bourdieu. Un structuralisme héroïque*, Paris, Seuil, 2016, 
* Marc Joly, *Pour Bourdieu*, Paris, CNRS éditions, 2018.
* Amín Pérez, *Combattre en sociologues. Pierre Bourdieu et Abdelmalek Sayad dans une guerre de libération (Algérie, 1958-1964)*, Marseille, Agone, 2022.
* Gisèle Sapiro (dir), *Dictionnaire international Bourdieu*, Paris, ed. CNRS, 2020.

* Jeannine Verdès-Leroux, *Le savant et la politique. Essai sur le terrorisme sociologique de Pierre Bourdieu*, Paris, Grasset, 1998,  
* Michael Burawoy, *Conversations with Bourdieu*, aistriúchán agus réamhrá le Juan Sebastian Carbonell, Aurore Koechlin, Ugo Palheta, Anton Perdoncin agus Quentin Ravelli, Páras, Éditions Amsterdam, 2019, 280 lch. 

### Scannánliosta

** 1984 : *Entretien de Pierre Bourdieu avec Didier Eribon*, caiséad físeáin CNRS.
** 1990 : *Grands entretiens.* *Pierre Bourdieu*, Antenne 2 avec Antoine Spire, Miguel Benasayag et Pascale Casanova. Cf. *Si le monde social m'est supportable*… Éditions de l'Aube, 2004.
** 1991 : *Pierre Bourdieu, Chercheur de notre temps*, vidéo du CNDP.
** 1991 : *Bourdieu, Réflexions faites*, clár La SEPT, a craoladh ar 31 mars 1991.
** 1996 : *Le champ journalistique*, páipéar de chuid Pierre Bourdieu a scannánaíodh ag an Collège de France. Is é an páipéar seo bunús an leabhair *Sur la télévision*.
** 1998 : *Grand entretien du Cercle de minuit*, le Laure Adler, teilifís na Fraince (France 2), avril 1998.
** 1999 : *Entretien Pierre Bourdieu et Günter Grass*, Arte, a craoladh ar 5 décembre 1999.
** 2001 : *La sociologie est un sport de combat* de Pierre Carles : clár faisnéise cineamatagrafach ar thiomantas intleachtúil Bourdieu (in amharclanna in 2001, ar DVD in 2007).
** 2002 : Dans *Enfin pris ?* de Pierre Carles, tarraingíonn an clár faisnéise ar sliocht ó Pierre Bourdieu i seó , *Arrêt sur images*, chun teoiric an tsocheolaí ar réimse na meán a mhíniú.

* Les idées pures n'existent pas
* « Pierre Bourdieu un hommage », Collectif créé en 2007 par Gilbert Quélennec.
* « Bourdieu et le champ médiatique : repères bibliographiques », Acrimed, .
* Introduction à la sociologie de Pierre Bourdieu Interview de  de 1991 ; 12 chapitres, 72 annotations
* Acq. Centre national de documentation pédagogique (France) [Producteur / distributeur]: