Bliain Nua na Síneach

[mion|2014, i  [Melbourne, an Astáil]]

 

Bíonn **[[Bliain]] Nua na [[Sín]]each**, nó **Athbhliain na Síneach**  (nó fiú **"Athbhliain na Gealaí")** á ceiliúradh i gcaitheamh mhí Eanáir nó Feabhra.***'   Is ceiliúradh ar theacht an [[Earrach|Earraigh]] agus tús le [[Beatha|saol]] úr atá i gceist leis.  

Is é an fhéile is mó sa bhliain ag muintir na Síne ach déantar é a cheiliúradh taobh amuigh den Sín chomh maith.  Maireann an fhéile ar feadh 15 lá go hoifigiúil, ach uaireanta leanann an ceiliúradh ar aghaidh ar feadh daichead lá. Bíonn a lán féastaí ann agus tugann daoine cuairt ar ghaolta. Bíonn tinte ealaíne, neart spraoi agus spóirt sa tSín agus ar fud na cruinne.

Bíonn ainmhí luaite le gach bliain ar an bhféilire Síneach. Tá 12 ainmhí ann agus athraíonn an t-ainmhí gach bliain. 

== Féilire ==
Athraíonn an dáta gach bliain mar úsáidtear féilire na [[An Ghealach|gealaí]] leis an dáta a chinntiú.  Agus ní thosaíonn an bhliain nua ar an dáta céanna ar fud [[an domhan|domhain]] ach an oiread. Críochnaíonn an fhéile le [[Lóchrann|lóchrainn]] lasta ar fud na háite.

Is iondúil a thiteann an fhéile seo idir an [[21 Eanáir]] agus an [[20 Feabhra]]. Ní lá amháin atá i gceist leis an chomóradh seo, ach ceiliúradh coicíse.  

Bíonn 12 [[mí]] i ngnáthmhí agus bíonn mí bhreise ann nuair a bhíonn [[bliain bhisigh]] ann. Bíonn idir 353 agus 355 [[lá]] i ngnáthbhliain agus idir 383 agus 385 lá i mbliain bhisigh. Bíonn bliain bhisigh ann má bhíonn 13 [[An Ghealach|ghealach]] nua ann idir dhá [[Grianstad an gheimhridh|ghrianstad geimhridh.]]

Tá Féilire na Síneach éagsúil le féilirí móra eile atá in úsáid sa chaoi nach gcomhairtear na blianta i ndiaidh a chéile gan teorainn (1 AD ar aghaidh, mar shampla) ach tugtar ainm – ar cuid de é an t-ainmhí – do na blianta i gcóras a atosaíonn gach 60 bliain. 

=== An Athbhliain Bheag – Xiao Nian (小年) ===
Bíonn An Athbhliain Bheag ''Xiao Nian'' ar siúl seachtain nó cúpla seachtain roimh an fhéile mhór (fiú ar an 23ú agus 24ú de Mhí na Nollag i gceantair áirithe inniu). Deirtear go bhfágann Dia an Bhia, Zao Jun, le dul chuig na flaithis le tuairisciú a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí an [[Teaghlach|teaghlaigh]] d’Impire na flaithis.

Leanann daoine an searmanas reiligiúnach le slán a rá le Dia an Bhia. Baintear anuas aon phictiúr dó agus cuirtear trí thine é. Tar éis Lá Caille, ceannóidh daoine pictiúir nua do Zao Jun agus cuirfidh siad na pictiúir ar taispeáint arís sa chistin.

=== An Athbhliain ===
Maireann an fhéile 15 lá.  
* Lá roimh an bhliain nua – Dinnéar leis an gclann ar fad, "Shou Shi", lainse ar [[Tinte ealaíne|tine ealaíne]]. . Ar oíche chinn bliana, lastar tinte ealaíne ag meánoíche leis an ruaig a chur ar dhrochspioraid.  Bíonn daoine gléasta in éadaí dearga le heagla a chur ar na drochspioraid (is dath sona é an dearg sa tSín).  Lastar tinte chomh maith agus fanann daoine ina ndúiseacht don oíche ar fad chun iad féin a chosaint ón “Year” (féach thíos).
*Ciallaíonn ''Shou Sui'' (夜连双岁，五更分二年) “tar éis Dhinnéar Oíche Chinn Bliana” mar de ghnáth fanann an teaghlach ina ndúiseacht i rith na hoíche. Ní fhanann roinnt daoine ina ndúiseacht ach go meán oíche tar éis dóibh breathnú ar thinte ealaíne. 
* Lá na bliana nua. Creidear go maireann cibé rud a dhéanann daoine ar an chéad lá den fhéile an bhliain ar fad. Mar sin, déanann siad iarracht bheith sásta, ag gáire, ag ceol agus ag damhsa.
*Sa chéad seachtain den fhéile is traidisiún speisialta é cuairt a thabhairt ar mhuintir agus ar chairde. 
*An dara lá – Tugann mná atá pósta cuairt ar a muintir go háirithe. 
*An cúigiú lá déag, Féile Po Wu nó 破五.
*<nowiki/>An cúigiú lá déag  – Féile na Laindéar.

== An Fhéile ==
I rith na coicíse, dúntar formhór na siopaí is tithe tábhairne, agus filleann muintir na Síne abhaile chun an Athbhliain a cheiliúradh lena theaghlaigh.  Bíonn daoine saor ón obair agus ón scoil ar feadh trí lá ar a laghad.

=== Imeachtaí ===

*Is é dinnéar Oíche Chinn Bliana (年夜饭- Nián yèfàn) an béile is tábhachtaí do mhuintir na Síne toisc gurb é an ceiliúradh [[Teaghlach|clainne]] is mó den bhliain. Glaoitear ‘dinnéar teacht le chéile’ (团年饭 – tuán niánfàn) ar an traidisiún seo. Bíonn ar gach duine sa [[Teaghlach|teaghlach]] filleadh don bhéile agus mura féidir leo, fágtar spás dóibh ag an mbord.  I rith an dinnéir, itear [[iasc]] chomh maith le domplagáin, an [[Mias|mhias]] is mó cáile i dtuaisceart na Síne. Braitheann na miasa eile ar rogha an duine féin. Itheann an chuid is mó de mhuintir na Síne dinnéar Oíche Chinn Bliana le chéile sa bhaile in ionad dul go [[bialann]].
*Seachas bronntanais a thabhairt mar a dhéantar in Éirinn [[Lá Nollag]], faigheann páistí na Síne clúdacha dearga le hairgead iontu. Creidtear go stopann an t-airgead sin olcas sna páistí, go coimeádtar slán iad dá bharr agus go dtabharfaidh sé saol fada dóibh.
*Bíonn [[damhsa]]í [[Leon|leoin]] agus [[Dragan|dragúin]] ar siúl agus creidtear go gcuireann an trup an ruaig ar na drochspioraid chomh maith. 
*[[Margaíocht|Margaí]] na hAthbhliana.  I rith laethanta na hAthbhliana cuirtear margaí sealadacha ar siúl a dhíolann earraí a bhaineann leis an Athbhliain ar nós éadaí, tinte ealaíne, maisiúchán, bia agus roinnt mhaith eile. De ghnáth bíonn na margaí maisithe le laindéir agus soilse beaga eile.

=== Nósanna ===

* Roimh thús na féile, glanann muintir na Síne a gcuid tithe le fáil réidh le mí-ádh.   
*Le cinnte go dtosaíonn an bhliain úr go maith, íocann daoine a gcuid billí uilig roimh an fhéile.
*Tá sé mar nósmhaireacht sa tSín, clúdaigh litreach a thabhairt amach dá mhuintir. Uaireanta, feictear litreacha beaga agus athbhliain faoi mhaise á ghuí acu chomh maith. Is minic a scríobhtar teachtaireachtaí mar seo ar laindéar pháipéar agus iad a scaoileadh thuas sa spéir. 
*<nowiki/>I rith na féile, maisítear [[fuinneog]]<nowiki/>a agus [[Doras|dorais]]  le maisiúcháin dhearga déanta as [[páipéar]] agus le [[Filíocht|véarsaíocht]] ar ábhar sonais, rachmais agus fad saoil.  Bíonn na tithe maisithe le focail ar nós ‘Áthas’ agus ‘Saibhreas,’ ag dúil le go mbeadh na rudaí sin i saol na ndaoine sa bhliain úr. 

=== Piseoga ===

*Creideann roinnt daoine nár chóir duit do chuid [[Gruaig|gruaige]] a ní ar an chéad lá den fhéile mar gheobhaidh tú réidh leis an ádh.
*Ní cóir aon ghlanadh a dhéanamh. Baineann sé seo leis an ádh. An lá roimh Bhliain Nua na Síneach caitear an lá ag glanadh. Ina dhiaidh sin ní féidir leat glanadh ar bith a dhéanamh go dtí an 5ú lá ar fhaitíos go nglanfaidh tú d’ádh as an teach.
*Ní cóir siosúr, scian nó aon rud géar a úsáid. Baineann na nithe géara de do shaibhreas agus do rath agus mar sin b’fhearr iad a sheachaint dar leis an traidisiún.
*De réir an tseanchais, bhí [[ainmhí]] [[Miotaseolaíocht|miotasach]] ann darbh ainm an “Year” agus tagann sé amach i rith Oíche Chinn Bliana chun dochar a dhéanamh do dhaoine, ainmhithe agus nósanna an tsaoil. Níos déanaí d’fhoghlaim muintir na tíre go raibh eagla ar an ‘Year” roimh an dath [[dearg]], [[tine]] agus torainn arda. Mar sin, teilgeann daoine [[tinte ealaíne]] ag Oíche Chinn Bliana chun ruaig a chur air.
*Ní chaitheann daoine éadaí dubha nó bána le linn na féile seo mar bíonn brón ag baint leis na dathanna sin.

== Fréamh neimhe agus fréamh saolta ==
Bíonn ainmhí bainte le gach bliain i bhféilire na Síne. Athraíonn an t-ainmhí gach bliain ar feadh 12 bliain agus ansin tosaíonn sé arís. Ní bhíonn [[uimhir]] ag an mbliain Shíneach, ach ina háit bíonn [[ainmhí]] luaite léi. Baineann tréithe [[stoidiaca]] leis an bhféilire Síneach, ar a nglaoitear Ciorcal na nAinmhithe air.  

Is timthriall 12 bliain is ea An t[[Stoidiaca Síneach]]. Tá gach bliain sa timthriall ainmnithe tar éis ainmhí agus tá pearsantacht agus tréithe difriúil agus gach ainmhí. Creidtear go bhfuil tionchar mór ag an ainmhí ar an [[duine]].

Tá deich ‘bhfréamh neimhe’ ann agus 12 ‘fréamh saolta’ ann:
[[Íomhá:20100720 Fukuoka Kushida 3614 M.jpg|mion|scrín Kushida, [[Fukuoka]], [[An tSeapáin]]]]

Tá 12 ainmhí ar an iomlán:
# 鼠 [[Francach (ainmhí)|Francach]]: Bliain an Fhrancaigh
# 牛 [[Damh]] / [[bó]]:  Bliain an Daimh
# 虎 [[Tíogar]]:  Bliain an Tíogair
# 兔 [[Coinín]] : Bliain an Choinín
# 龍 [[Dragan]] : Bliain an Dragain
# 蛇 [[Nathair]]:  Bliain ***na*** Nathrach (focal baininscneach)
# 馬 [[Capall]] : Bliain an Chapaill.
# 羊 [[Gabhar]]: Bliain an Gabhair nó Bliain na Caorach nó Bliain an Reithe,
# 猴 [[Moncaí]] : Bliain an Mhoncaí
# 酉 [[Coileach (stoidiaca)|Coileach]] : Bliain an Choiligh
# 狗 [[Madra]]: Bliain an Mhadra nó Bliain an Mhadaidh nó Bliain an Ghadhair
# 亥 [[Muc]]: Bliain ***na**' Muice (focal baininscneach): is siombail saibhris é an muc i gcultúr na Síne. 

Na Fréamhacha Neimhe:
* 甲 (jiǎ)
* 乙 (yǐ)
* 丙 (bǐng)
* 丁 (dīng)
* 戊  (wù)
* 己 (jǐ)
* 庚 (gēng)
* 辛 (xīn)
* 壬 (rén)
* 癸 (guǐ)
Cuirtear an dá fhréamh le chéile le hainm na bliana a fháil. Mar sin, is í an chéad bhliain sa chóras 60 bliain ná 甲子 (jiǎ-zǐ), agus an dara bliain 乙丑 (yǐ-chǒu) agus araile. 
mion
Nuair a thagtar chuig deireadh na bhfréamhacha, tosaítear ag an tús arís. Mar sin, is í an 11ú bliain 甲戌 (jiǎ-xū), an 12ú bliain 乙亥 (yǐ-hài) agus araile go dtí go dtagtar chuig an 60ú bliain 癸亥 (guǐ-hài). Thosaigh an “chéad bhliain” sa chóras seo sa bhliain 2637 BC nuair a ceapadh an féilire, de réir an tseanchais.

Mar shampla, is í an bhliain a thosaigh ar an 10 Feabhra 2016, mar sin, ná 丙申 (bǐng-shēn). Is í an 33ú bliain sa 78ú babhta den chóras 60-bliain agus is í an 4,714ú bliain ó thosaigh an córas sin.

## Stair
De réir sheanchas na Síne, ba é an tImpire 皇帝 (Huangdi – ‘An tImpire Buí’) a cheap an féilire sa bhliain 2637 BC.   Níos déanaí, thart ar 2300 RC. bunaíodh é le bheith ar an gcéad lá den chéad mhí (san fhéilire traidisiúnta Síneach) nuair a bhí ríshliocht Han i réim.

Sa bhliain 2020, bhí imeachtaí poiblí le Bliain Nua na Síneach a cheiliúradh i mBéising, Huanggang agus Wuhan curtha ar ceal in iarracht srianta a chur ar ráig de víreas marfach (Coróinvíreas) a bhí ag scaipeadh ar fud na tíre. Dúradh leis an 11 milliún duine a bhfuil cónaí orthu i gcathair Wuhan gan imeacht ón cheantar mura bhfuil géarghá leis. Druideadh príomh-mhargadh na cathrach, pictiúrlanna agus caiféanna.
deas|222x222px|Athbhliain faoi mhaise

## Foclóir
* Athbhliain Faoi Mhaise: 新年快乐 (xin nian kuai le   *nó*   xinnián hăo)

## Féach freisin
* Stoidiaca Síneach
[mion|[Páras, An Fhrainc, 2017]]

## Tagairtí



Catagóir:Aonaid ama
*
Catagóir:Earrach