Eoin Mac Tighearnáin

I Nua-Eabhrac a rugadh **Eoin Mac Tighearnáin ** M.A., Ph.D., D. Litt. (10 Bealtaine 1915 – 18 Iúil 2004), agus deirtear gurb í a mháthair Bríd, bean as Contae an Chláir, a mhúscail a shuim sa Ghaeilge agus a shuim i gcultúr na hÉireann i gcoitinne. Sna tríochaidí bhain sé amach Rosmuc i gContae na Gaillimhe ar scoláireacht, agus as sin amach bhíodh sé siar agus aniar idir an dá thír.
thumb|left|220px|Conamara

Ba mhúinteoir suntasach é, agus sa bhliain 1960 ceapadh é ina chathaoirleach ar an Roinn Béarla in Ollscoil San Tomás, Minnesóta. Sa bhliain 1962 bhunaigh sé an Irish American Cultural Institute (IACI) ann – foras oideachasúil neamhpholaitiúil.

Bhí Mac Tighearnáin gnóthach go leor i rith na seascaidí agus é ag scríobh scripteanna do scannáin agus do chláir theilifíse faoi stair agus faoi litríocht na hÉireann ar theilifís phoiblí Mheiriceá. Sa bhliain 1975 chuir sé an clár *Irish Way* ar bun – clár samhraidh a ligeann do dhaltaí Meiriceánacha cúig seachtaine a chaitheamh in Éirinn. Déanann siad staidéar ar chúrsaí staire, litríochta agus teanga, cuireann siad eolas ar cheol agus ar rince agus fanann le teaghlach áitiúil. Bhunaigh sé an *Irish News Service*, *Irish Books and Media* (seirbhís dáiliúcháin), agus *Irish Educational Services*, comhlacht a mhaoinigh cláir theilifíse i nGaeilge do pháistí. Tá saothar scríbhneoirí Gael-Mheiriceánacha le léamh ar *Éire/Ireland*, iris ráithiúil. 
thumb|right|220px|Campas Naomh Pól, cuid d'Ollscoil San Tomás, Minnesóta
  
Is iomaí rud eile a rinne sé féin agus a bhean Jeanette. Bunaíodh agus maoiníodh cláir a thug na céadta míle dollar do na healaíona in Éirinn agus a chuir ar chumas lucht ealaíne na hÉireann léachtanna a thabhairt ar fud na Stát. Agus ní cúrsaí cultúrtha amháin atá i gceist: maoiníonn an IACI *Trees for Ireland*, clár athfhoraoisithe. 

Ba í an teanga a phríomhchúram, agus bhí súil aige go dtiocfadh rath ar leith ar an nGaeilge i dTuaisceart Éireann. Dá chomhartha sin d’fhág sé uacht ag Iontaobhas na Gaeilge chun scoileanna lán-Ghaeilge a chothú. 

Ag seo liosta de dhuaiseanna agus eile a bhaineann le saothar Mhic Thighearnáin:

* An *O’Malley Art Award* (tá an *O’Malley Collection* le fáil in Ollscoil Luimnigh).

* An *Muriel Gahan Scholarship* d’ealaíontóirí.

* Na scoláireachtaí a thugtar do bheirt gach bliain chun dul go dtí an *Willy Clancy Summer School* i gContae an Chláir. 

* *Irish Perceptions Series*: Sraith léachtanna agus léirithe a mbíonn ealaíontóirí, staraithe, scéalaithe agus daoine nótálta ó Éirinn ina mbun. Bíonn an tsraith ar siúl san Fhómhar agus san Earrach trí ghréasán náisiúnta an IACI.

* Duaiseanna IACI: Iad á mbronnadh gach bliain ar ealaíontóirí, ar scríbhneoirí agus ar eagraíochtaí in Éirinn de bharr a ndearna siad i gcúrsaí staire, litríochta agus ealaíne.

* *Irish Research Fund*: clár duaiseanna a chuir an IACI ar bun sa bhliain 1988 chun taighde a chur á dhéanamh ar shaol na nGael-Mheiriceánach agus léargas buan a thabhairt dá bharr ar an tábhacht atá leis an dúchas Gaelach. 

* *IACI/NUIG Visiting Fellowship in Irish Studies*: Bronntar é seo ar scoláire léinn Éireannaigh (a bhíonn ina chónaí sna Stáit, de ghnáth). Ligeann sé dó seimeastar a chaitheamh in Ollscoil na hÉireann Gaillimh. 

* Clár Cónaithe: Clár a chuireann IACI agus Comhairlí Ealaíon na hÉireann ar fáil agus a ligeann d’ealaíontóir Éireannach a bheith páirteach sa chlár ealaíne comhaimseartha *Location One* i Nua-Eabhrac.

## Féach freisin

* 'A Monument More Lasting Than Bronze: Eoin McKiernan, 1915-2004,' *New Hibernia Review* - Volume 8, Number 3, Fómhar/Autumn 2004, lgh 9-11. ISSN 10923977 

* Eoin McKiernan - alt de chuid Wikipedia

* An Ghaeilge i Meiriceá agus i Muir Chairib

## Naisc sheachtracha
* Irish American Cultural Institute

* Beathaisnéis

* Alt de chuid na hirise Beo

Catagóir:Scríbhneoirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine as Nua-Eabhrac
Catagóir:Daoine a rugadh i 1915
Catagóir:Básanna in 2004