9 Meán Fómhair

Is é an **9 Meán Fómhair** an 252ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 253ú lá i mbliain bhisigh. Tá 113 lá fágtha sa bhliain.

## Féilte
* Lá Fhéile Naomh Ciarán Chluana Mic Nóis

## Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1585 — Cairdinéal de Richelieu, bunaitheoir an Acadaimh Fhrancaigh (b.1642)
* 1737 — Luigi Galvani, fiseolaí Iodálach (b. 1798)
* 1828 — Leo Tolstoy, údar Rúiseach (b. 1910)
* 1890 — Colonel Sanders, fear gnó Meiriceánach (b. 1980)
* 1890 — Dorothy Stopford-Price, dochtúir Éireannach (b. 1954)
* 1911 — John Gorton, polaiteoir Astrálach agus 19ú Príomh-Aire na hAstráile (b. 2002)
* 1923 — Cliff Robertson, aisteoir (b. 2011)
* 1927 — Johnny Bratton, dornálaí Meiriceánach (b. 1993)
* 1935 — Chaim Topol, aisteoir Iosraelach (b. 2023)
* 1941 — Dennis Ritchie, eolaí ríomhaireachta (b. 2011)
* 1941 — Otis Redding, amhránaí agus cumadóir Meiriceánach (b. 1967)
* 1944 — Bernard Ó hAilín, polaiteoir Éireannach (b. 2024)
* 1949 — Charlie Bird, iriseoir agus craoltóir Éireannach (b. 2024)
* 1955 — Edward Hibbert, aisteoir Briotanach
* 1960 — Hugh Grant, aisteoir Sasanach
* 1963 — Chris Coons, polaiteoir Meiriceánach
* 1966 — Adam Sandler, aisteóir, fuirseoir, agus táirgeoir Meiriceánach
* 1980 — Michelle Williams, ban-aisteoir Meiriceánach
* 1981 — Savita Halappanavar, bean a fuair bás in Éirinn mar gheall ar bhreith anabaí (b. 2012)
* 1985 — Luka Modrić, imreoir sacair
* 1987 — Afrojack, DJ agus léiritheoir ceoil Suranamach
* 1987 — Andrea Petkovic, imreoir leadóige Gearmánach
* 1991 — Julia Boserup, imreoir leadóige Meiriceánach
* 1998 — Marc Mac Eochaidh, iománaí Éireannach

## Daoine a fuair bás ar an lá seo
* 1087 — Liam I Shasana, Rí Shasana agus Diúc na Normainne (r.1020í)
* 1834 — James Weddell, 47, taiscéalaí Antartach (r.1787)
* 1841 — Augustin Pyrame de Candolle, luibheolaí Eilvéiseach (r. 1778)
* 1898 — Stéphane Mallarmé, file Francach (r. 1842)
* 1916 — Tom Kettle, polaiteoir Éireannach (r. 1880)
* 1958 — Máire Nic Shiubhlaigh, ban-aisteoir (r. 1883)
* 1970 — Robert Lambert, polaiteoir Éireannach (r. 1896)
* 1976 — Mao Zedong, ceannaire na Síne (r.1893)
* 1981 — Jacques Lacan, Síocanailísí agus fealsamh Francach (r. 1901)
* 1982 — Declan Flynn, fear aerach Éireannach a dúnmharaíodh sa bhliain 1982 (r. 1951)
* 1985 — Patrick Burke, polaiteoir Éireannach (r. 1904)
* 1997 — Burgess Meredith, aisteoir Meiriceánach (r. 1907)
* 2017 — Josie Sheáin Jeaic Mac Donncha, amhránaí Éireannach (r. 1943)
* 2020 — Alan Minter, dornálaí Sasanach (r. 1951)
* 2023 — Mangosuthu Buthelezi, polaiteoir as an Afraic Theas (r. 1928)
* 2024 — James Earl Jones, aisteoir Meiriceánach (r. 1931)

## Tarluithe eile
* 1971 - Scaoileadh saor an taidhleoir Sasanach Geoffrey Jackson tar éis dó 8 mí a chaitheamh i ngéibheann in Uragua
* 1991 - D'fhógair An Táidsíceastáin neamhspleáchas amach ón Aontas Sovéideach
* 1993 - Ghlac Eagraíocht Shaoirse na Palaistíne leis an stát Iosrael
* 2004 - Phléasc buama cairr taobh amuigh d'Ambasáid na hAstráile i nDeisceart Iacárta. Maraíodh 9 duine agus gortaíodh 150 eile
* 2014 - D'eisigh U2 an t-albam Songs of Innocence. Cuireadh saor in aisce é ar gach gléas Apple go huathoibríoch
* 2025 - Cogadh Iosrael-Gaza: Rinne Iosrael aerionsaí ar fhoirgneamh i nDoha, Catar. Bhí baill sinsearacha de chuid *[[Hamas]]* sa fhoirgneamh socrú síochána a phlé

0909
Meán Fómhair, 09