Midhir

I Miotaseolaíocht na nGael,  ba é **Midhir** nó **Mír** (Sean-Ghaeilge: **Midir**) mac Daghdha na dTuath Dé Danann. Agus na Tuatha Dé Danann cloíte ag Clann Mhíle, chuaigh sé chun cónaí i n-aos sidhe Bhrí Léith (a chreidtear gur Cnoc Ardaigh, Contae an Longfoirt, é). Sa chéad Athleagan de Leabhar Gabhála na hÉireann, ba é Midhir Bhrí Léith "mac Induín mac Échtach mac Etarlam".

## Sanasaíocht
B'fhéidir go bhfuil an t-ainm Midhir fréamhaithe ón bhfocal Sean-Ghaeilge *midithir*, le ciall "breitheamh".

## ''Tochmarc Étaíne''

Is príomhphearsa é Midhir sa seanscéal *Tochmharc Éadaoine*, a léimeann trí na tréimhsí, ó ré na dTúath Dé Danann go ré Ard-Rí na hÉireann, Eochaidh Aireamh.

Ba í Fuamnach bean chéile Mhidhire, ach thit sé i ngrá le hÉadaoin, agus le cabhair ón a mhac altrama agus leasdeartháir, Aonghas, rinneadh a bhean chéile nua di. Spreagadh fonn díoltais i bhFuamach uirthi, ag cur líon mór náire uirthi. I ndeireadh na dála, i riocht snáthaide móire, thit Éadaoin i ndeoch mná, agus athrugadh í. Phós sí an t-ardrí, Eochaidh Aireamh.

Níor ghéill Midhir, ach a mhalairt. Rinne sé iarracht a bhean chéile a thrabhairt abhaile leis.  Thug sé dúshlán don rí, ficheall a imirt.  Bhuaigh Eochaidh gach cluiche ach an ceann deireanach.  Bhuaigh Midhir agus d'éiligh mar dhuais póg ó Éadaoin.  Sheas Eochaidh lena fhocal agus lig sé do Mhidhir an póg, ach d'iompraigh Midhir é féin agus Éadaoin ina riocht ealaí agus d'eitil amach tríd an simléar. Shocraigh Eochaidh a bhean a tharrtháil agus chuaigh sé ar a dtóir. Midhir turned fifty women i riocht Éadaoine, agus lig sé don rí ach rogha amháin. D'imigh drochrath ar Eochaid agus roghnaigh sé a iníon féin, agus chaill Éadaoin.

## I scéalta eile
Sa scéilín *[[Aigidecht Aitherni]]* ("Aíocht Athirne"), insítear gur tháinig Athirne go Brí Léith, ag troscadh i gcoinne Midhire, chun a bheireadh a thrí ghrús a sheasadh ag a dhoras agus dhiúltaíodh cead isteach do chách á iarradh. Ina theannta sin: *"Any of the men of Ireland who saw them could not face equal combat on that day."

Sa scéal [[Tochmharc Treablainne]], chuir Midhir isteach ar [[Fraoch|Fhraoch]] agus é ag iarraidh bheith ag suirí le Treabhlann.

Deirtear gurbh é Midhir athair duine de chlann [[Macha]], chomh matt le [[Bri Bruachbrecc]].. Sa [[Dinnseanchas]], deirtear gurbh athair altrama [[Aonghas]] é Midhir.

==Príomhfhoinsí==
* *Tochmarc Étaíne* ("The Wooing of Étaín"), aistr. J. Gantz. *Early Irish Myths and Sagas*. Londain: Penguin Books, 1981. .
* *Aigidecht Aitherni* ("Aíocht Athirne"), eag. agus aistr. Rudolf Thurneysen, "Zu irischen Texten. I. Athirne von seiner Ungastlichkeit geheilt." [[ZCP]] 12 (1918): ll. 389-9
* *Aigidecht Aitherni*, eag. agus aistr. Kuno Meyer, "The Guesting of Athirne." *Ériu* 7 (1914): ll. 1-9
* *Aigidecht Aitherni*, eag. R. Thurneysen, "A third copy of the Guesting of Athirne." *Ériu* 7 (1914): ll. 196-9 (eagrán dioplómaitiúil)
* *Aigidecht Aitherni*, aistr. John Carey, "Athairne's Greediness." In *Celtic Heroic Age*, eag. J.T. Koch agus J. Carey. 3ú eag. Aberystwyth, 2000.
* *Aigidecht Aitherni*, MSS:
*# [[Leabhar Laighneach|LL]], lch. 117a
*# MS Harleian 5280, lch. 77 (alt 66)
*# [[Acadamh Ríoga na hÉireann]], [[23 N 10]], ll.&nbsp;15–16.
* *Tochmarc Treblainne*, eag. Kuno Meyer, "Tochmarc Treblainne." ZCP 13 (1921): ll. 166-75;
* *Tochmarc Treblainne*, aistr. R. Jennings, "A translation of the *Tochmarc Treblainne*." *Emania'' 16 (1997): ll. 73-8.

* Uhlich, Jurgen. "Einige britannische Lehnnamen im Irischen: Brenainn (Brenden), Cathair/Cathaer und Midir." ZCP 49-50 (1997–98): 878-97.

## Tagairtí

Catagóir:An Rúraíocht
Catagóir:Tuatha Dé Danann