open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Meall Buidhe

Is sliabh in Albain í **Meall Buidhe**, atá suite i gComhairle Shruighlea. 

Catagóir:Sléibhte agus sliabhraonta na hAlban
Catagóir:Comhairle Shruighlea
Am Meall Glas

Is sliabh in Albain í **am Meall Glas**, atá suite i gComhairle Shruighlea.

## Tagairtí
 

Catagóir:Sléibhte agus sliabhraonta na hAlban
Catagóir:Comhairle Shruighlea
Oilthigh Shruighlea

Is ollscoil suite i gComhairle Shruighlea é **Oilthigh Shruighlea**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Shruighlea
Stéisean Taigh an Droma Uarach

Is baile suite i gComhairle Shruighlea é **Stéisean Taigh an Droma Uarach**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Shruighlea
Each Uisce

:*An t-arracht atá faoi chaibilil anseo; Más spéis leat an cineál éisc, féach [[Capall mara]]*

deas|250px|thumb|Each uisce

Cineál arrachta is ea an t-**each uisce**.

## Cur Síos
Is mar seo a shamhlaigh Conalach amháin an t-each uisce: "níos mó ná asal agus croiceann dubh air a bhí chomh sleamhain le h-eascon agus ruball mór fada air a bhí sé a tharraingt 'na dhiaidh".

## Féach Freisin
* Onchú
* Dobharchú
* Ollphéist

## Tagairtí

Catagóir:Arrachtaí
Catagóir:Miotaseolaíocht na nGael
Catagóir:Béaloideas
Catagóir:Béaloideas na hÉireann
Catagóir:Comhairle Shruighlea
Achadh an Doirein

Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh é **Achadh an Doirein**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Mhoireibh
Baile na Dàlach

mion|260px|Caisleán Bhaile na Dàlach
Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh, in Albain, é **Baile na Dàlach**. Tá sé suite ar an Abhainn Spè (Uisge Spè). Tá aithne ar Bhaile na Dàlach mar gheall ar dhrioglann uisce beatha atá ann agus as Caisleán Bhaile na Dàlach.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Mhoireibh
Farrais

Is baile suite i gComhairle Mhoireibh in Albain é **Farrais** (Béarla: *Forres*). Tá timpeall is 10,100 duine ina gcónaí ann.

## Tagairtí

mion|clé|Gallán Sueno i bhFarrais. Ceaptar gur tógadh é sa dara leath den 9ú haois. Is é an gallán Picteach is mó dá bhfuil ann

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Mhoireibh
Lann Bhrìghde

Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh é **Lann Bhrìghde**, agus é suite 4 mhíle soir ó Eilginn. Bhí 1,880 duine ina gcónaí ann i 2011.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Mhoireibh
Beinn a' Bhùird

Is sliabh in Albain í **Beinn a' Bhùird**, atá suite i gComhairle Mhoireibh. 

Catagóir:Sléibhte agus sliabhraonta na hAlban
Catagóir:Comhairle Mhoireibh
Machair Mhoireibh

Is ceantar i gComhairle Mhoireibh, in Albain, é **Machair Mhoireibh**. Machaire méith í Machair Mhoireibh. De ghnáth tugtar an t-ainm ar an gceantar idir Fachabair agus Brodie. Cuimsíonn Machair Mhoireibh bailte Eilginn, Farrais, Inbhir Losaidh, am Broch, Hudaman agus Lann Bhrìghde. 

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Mhoireibh
Beinn Athfhinn

Is sliabh in Albain í **Beinn Athfhinn**, atá suite i gComhairle Mhoireibh. 

## Tagairtí

Catagóir:Sléibhte agus sliabhraonta na hAlban
Catagóir:Comhairle Mhoireibh
Srath Spè

Is ceantar suite i gComhairle Mhoireibh é **Srath Spè**.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Srath Spè 

Catagóir:Comhairle Mhoireibh
Scalan

Ba cliarscoil Chaitliceach suite i gComhairle Mhoireibh í **Scalan**.

## Naisc sheachtracha
*  Eolas breise as Béarla/

Catagóir:Comhairle Mhoireibh
Catagóir:Cliarscoileanna
Hunndaidh

Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain é **Hunndaidh** (Béarla: *Huntly*). Is é *Srath Bhalgaidh* an seanainm a bhíodh ar an áit.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain
Tórr nam Fiann

Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain é **Tórr nam Fiann**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain
Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 1959

Bhí **Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 1959** ar an 4ú heagrán bliantúil de Chomórtas Amhránaíochta na hEoraifíse. Bronnadh an comórtas ar an Ísiltír.
## Rannpháirtithe

## Scórchlár

## Tagairtí

Catagóir:Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse
Modhnú agus malartú téacs sa Ghaeilge

Is éard is **Modhnú agus malartú téacs sa Ghaeilge** ann ná nuair a thugtar faoi théacs Gaeilge a mhalartú ach go mbeadh sé inléite mar sin féin. Seo dhá shampla thíos, ina bhfuil uimhreacha áirithe in áit litreacha i gceann acu agus na lár-litreacha malartaithe thart sa cheann eile.

## Uimhreacha

L31R10NN 4N P1054 530 
GUR F31D1R L315 4N 1N71NN 
RUD41 10N74CH4 4 DH34N4MH, 
4R D7Ú5 BH1 53 D34C41R 
4CH F401N L1N3 530 74 D'1N71NN 
4G L34MH G4N 57R0, 
G4N 5M401N34MH 41R F1Ú 4MH41N. 
B10DH BR0D 0R7! 
N1L 4CH R01NN7 D401N3 
1N 4NN 530 4 DH34N4MH!

## Lár-litreacha malartaithe

Dar le sribhué in ollcoisl i Sanasa, is cmua cén t-rod ina srcíbhoatr na lirtachea i bhofacl, a fahd is go bhiufl an chaéd ltiir  an ltiir dhienaraech san áit charet. Is fidéir lies an gciud elie a bhieth ina phsiraech  tiufgidh miud fós é gan mróán srtó mar go laénn miud an fcaol iloámn schaeas gcah ltiir. Ncah miud atá cilste!

## Tagairtí

Catagóir:Gramadach na Gaeilge
Catagóir:An Ghaeilge
Am Mód

Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain, in Albain, é **am Mód**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain
Phil Prendergast

Feisire de Pharlaimint na hEorpa ó Éirinn is ea Phil Prendergast. Rugadh i gContae Chill Chainnigh í sa bhliain 1959. D'oibrigh sí mar bhean chabhrach ar feadh 20 bliain sular thug sí faoin bpolaitíocht. Tá sí ina ball de Pháirtí an Lucht Oibre. Toghadh í mar fheisire i mí Aibreáin, 2011 mar chomharba ar Alan Kelly. Tá sí ina ball de Pháirtí an Lucht Oibre

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
*Leathanach Phil Prendergast ag suíomh Pháirtí an Lucht Oibre 

Catagóir:Daoine a rugadh i 1959
Catagóir:Daoine as Contae Chill Chainnigh
Catagóir:Baill Pharlaimint na hEorpa Pháirtí an Lucht Oibre
Catagóir:Polaiteoirí na hÉireann
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na hEorpa as Éirinn
Braois

Is paróiste agus baile suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain in Albain é **Braois** nó **Breis** (Béarla: *Birse*). Cónaíonn an chuid is mó de mhuintir Bhraoise in iarthuaisceart an pharóiste. Foraois Bhraoise a thugtar ar an gcuid thiar theas den pharóiste atá beagnach neamháitrithe.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain
Philip Seymour Hoffman

Aisteoir ab ea **Philip Seymour Hoffman**, a rugadh ar an 23 Iúil, 1967 i bhFairport, Nua-Eabhrac agus a fuair bás ar an 2 Feabhra, 2014

## Tagairtí

Catagóir:Aisteoirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1967
Catagóir:Básanna in 2014
Catagóir:Buaiteoirí gradam Aisteoir is Fearr sna gradaim Academy
Catagóir:Buaiteoirí gradam Aisteoir is Fearr i nDráma sna gradaim Golden Globe
Shirley Temple

Ba bhan-aisteoir Meiriceánach í **Shirley Temple Black** (a rugadh ar an 23 Aibreán 1928 agus a fuair bás ar an 10 Feabhra 2014). 

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1928
Catagóir:Básanna in 2014
Catagóir:Aisteoirí Meiriceánacha as California
Catagóir:Amhránaithe Meiriceánacha
Catagóir:Ban-aisteoirí Meiriceánacha
Catagóir:Básanna de bharr ailse
Catagóir:Damhsóirí de réir náisiúntachta
Catagóir:Daoine Meiriceánacha de bhunadh na hEorpa
Catagóir:Poblachtánaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Protastúnaigh
Catagóir:Scríbhneoirí as California
Catagóir:Taidhleoirí Meiriceánacha
Cnoc Cheannachd

Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh é **Cnoc Cheannachd**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Mhoireibh
Riddells Creek

Baile atá suite thart ar 60 km siar ó thuaidh ó Mhelbourne, Victoria na hAstráile, is ea **Riddells Creek**. Sa bhliain 2011, bhí 2,976 duine ina gcónaí ann.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i Victoria
An Camach Mór

Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain é **an Camach Mór**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain
Romsey, Victoria

Baile atá suite 61 km ó thuaidh ó Mhelbourne, Victoria na hAstráile, is ea **Romsey** (fuaimnítear /ˈrɒmzi/ é). Sa bhliain 2011, bhí 3,678 duine ina gcónaí ann.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i Victoria
Eaglais Chiric

Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain í **Eaglais Chiric** nó **Eaglais Ghirig**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain
Finnean

Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain é **Finnean**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain
Bolinda, Victoria

Baile beag agus bailecheantar atá suite 52 km ó thuaidh ó Mhelbourne, Victoria na hAstráile, is ea **Bolinda**. 

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i Victoria
Àird Chatain

Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é **Àird Chatain**.

## Tagairtí
 

## Naisc Sheachtracha

* Àird Chatain 

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Earra-Ghàidheal agus Bòd
Oileán Vancouver

mion|Léarscáil a thaispeánann Oileán Vancouver amuigh ó chósta mhór-roinn Mheiriceá Thuaidh 
Oileán mór sa Cholóim Bhriotanach is ea **Oileán Vancouver** atá suite ar chósta thiar Cheanada. Is é an t-oileán is mó san Aigéan Ciúin taobh thoir den Nua-Shéalainn. 

## Geografaíocht
Tá Oileán Vancouver suite sa chúinne thiar theas den Cholóim Bhriotanach agus de Cheanada. Tá 32,131 km2 d’achar san oileán. Tá sé 454km ar a fhad agus 80km ar leithead ar an bpointe is leithne.  Tá a lán sléibhte i lár an oileáin, iad chomh hard le 2,195m. Bíonn an aeráid an-chineálta agus tirim, cé go bhfuil foraoisí báistí ar an gcósta thiar. Mar gheall ar chrios foduchtaithe Cascadia ag tóin na farraige amuigh ón gcósta thiar theas, bíonn buanchontúirt critheanna talún ann.

[mion|Fásann an [Caonach|chaonach go fras ar na crainn san fhoraois bháistí in iarthar Oileáin Vancouver.]] 

Catagóir:Tíreolaíocht Cheanada
Catagóir:Oileáin
Bodh'aktan

Banna ceoil traidisiúnta é **Bodh'akan** a bunaíodh sa bhliain 2011 in Québec, Ceanada. Fuineann siad gnéithe de cheol Québec, de cheol na gcúigí mara i gCeanada, agus de cheolta na dtíortha Ceilteacha. Baineann siad úsáid as rac-cheol, ceol tíre, as an bpolca, agus as punc-cheol. Tógann siad ainm an bhanna ó fhocal ar bhuataisí i nGaeilge na hAlban agus *bottes Acton*, Fraincis a chiallaíonn "buataisí Acton". 

## Baill an bhanna
* Alexandre "Alex" Richard - príomhfhonnadóireacht, giotár, basúcaí, fliúit, bodhrán
* Marc Anger - veidhlín, fonnadóireacht taca
* Alain Barriault - giotár leictreach, *dobro*, bainseó, fonnadóireacht taca
* Éric Tanguay - cairdín, fonnadóireacht taca
* Éric Gousy - drumaí, fonnadóireacht taca
* Luc Bourgeois - píobaí, feadóg stáin, giotár leictreach, fonnadóireacht taca

## Iar-bhall den bhanna
* Jonathan Moorman - veidhlín, fonnadóireacht taca
* Robert "Rob" Langlois - dord, fonnadóireacht taca

## Dioscliosta
### Albaim
* *Au diable les remords* (2011)
* *Against Winds and Tides* (2013)
* *Tant qu'il restera du rhum...* (2013)
* *Mixtape* (*covers*) (2015) 
* Bodh'aktan (2016) 
* Ride out the storm (2018) 

### Singlí
* "La Sainte Nitouche" http://www.youtube.com/watch?v=J74xcDsraxc http://www.youtube.com/watch?v=q467D_rQbd4

## Nasc seachtrach
* www.bodhaktan.com

## Tagairtí

Catagóir:Grúpaí ceoil bunaithe sa bhliain 2011
Les Cowboys Fringants

mion|Les Cowboys Fringants, 2016
Banna ceoil traidisiúnta é **Les Cowboys Fringants** a bunaíodh sa bhliain 1997 i Repentigny, Québec, Ceanada. Seinneann siad ceol malartach agus ceol *néo-trad* (ceol tíre Québec le tionchar an rac-cheoil). Tá níos mó ná 1.3 milliún albam díolta acu, agus bronnadh 19 nGradam Felix orthu.

Is iad atá sa bhanna ná:
;Baill reatha
*Karl Tremblay 
*Jean-François "J-F" Pauzé 
*Nic Cartwright 
*Marie-Annick Lépine 
*Jérôme Dupras 
;Iar-bhaill
*Dominique "Domlebo" Lebeau 
*David Jesperson 
*Ivanhoe Jolicoeur 

## Dioscliosta
### Albaim
*1997 *12 Grandes chansons*
*1998 *Sur mon canapé*
*2000 *Motel Capri* 
*2001 *Enfin Réunis*  
*2002 *Break syndical* 
*2003 *Attache ta tuque!* - (beo)
*2004 *La Grand Messe* 
*2007 *Au Grand Théâtre de Québec* - (beo)
*2008 *L'expédition* 
*2008 *Sur un air de déjà vu* 
*2010 *En concert au Zénith de Paris* - (beo)
*2011 *Que du vent*
*2015 *Octobre*
*2019 *Les antipodes*
*2021 *Les Nuits de Repentigny*
*2024 *Pub Royal*

## Naisc sheachtracha
*www.cowboysfringants.com

## Tagairtí

Catagóir:Grúpaí ceoil bunaithe sa bhliain 1997
Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2014

Reáchtáladh **[[Cluichí Oilimpeacha]] an [[Geimhreadh|Gheimhridh]] 2014** in Soitsí (nó *Sochi* i mBéarla), An Rúis idir an 7 Feabhra agus an 28 Feabhra 2014. B'shin é an chéad uair a tionóladh Cluichí Oilimpeacha sa Rúis. 

Mheabhraigh Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh i gcathair Soitsí na Rúise Cluichí Bheirlín sa bhliain 1936, de bharr na tréanbholscaireachta agus de bharr na fáilte fuaire a cuireadh roimh ghrúpa áirithe (fir agus mná spóirt aeracha), dar le Tuairisc.ie 

Fuair 21 tír boinn. Fuair an Rúis féin níos mó boinn óir (13) ná aon tír eile agus an líon ba mhó má chuirtear gach saghas boinn san áireamh (33). 

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

*
2014
2014
Catagóir:Spórt i 2014
Catagóir:An Rúis
Sír Alpine

Ceantar Rialtais Áitiúil (‘Local Government Area’ i mBéarla) de chuid Victoria na hAstráile is ea **Sír Alpine**. Bunaíodh an sír sa bhliain 1994 tar éis teacht le chéile Síreanna Bright, Myrtleford, agus cuid de Shíreanna Beechworth, Oxley, Yackandandah agus Omeo.

Catagóir:Ceantair Rialtas Áitiúla i Victoria
Toolern Vale, Victoria

Baile atá suite thart ar 39 km siar ó thuaidh ó Mhelbourne, Victoria na hAstráile, is ea **Toolern Vale**. Sa bhliain 2011, bhí 879 duine ina gcónaí ann.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i Victoria
Obar Luathnait

Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain é **Obar Luathnait**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain
An Tòrr Fionn

Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain é **an Tòrr Fionn**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain
Ollscoil York

Is ollscoil in Toronto, Ontario, i gCeanada í **Ollscoil York**.

Bunaíodh sa bhliain 1959 í.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
*  Láithreán Gréasáin Ollscoil York

Catagóir:Ollscoileanna i gCeanada
Twerking

mion|Bean ag twerkeáil ag féile ceoil
mion|Fear ag twerkeáil
Nós damhsa Meiriceánach é **twerking** (/ˈtwɜrkɪŋ/), damhsa ina bhfuil duine ag rince i stíl ghnéasach le gluaiseacht na cromán, agus sé nó sí cromtha go híseal. Cé nach bhfuil a fhios ag éinne cárbh as a tháinig an focal seo, deirtear go coitianta go bhfuil aicearra ar an bhfocal Béarla “footwork” ann, agus portmanta ar na focail “twist” agus “jerk” i gceist. Áfach, tá fianaise ann ó agallaimh gur tháinig an frása ó sráideanna New Orleans nuair a thosaigh an stíl rapcheol darbh ainm “Bounce”. Bhí baint idir ceol “Bounce” agus twerking ó na 1990í i leith, agus scaipeadh í trí mheán fhíseanna rapcheoil agus suíomhanna físeáin ar líne ó lár na 2000í. Tá sé scríofa as Gaeilge (go neamhoifigiúil) mar **twerkeáil** nó **twerkáil** uaireanta.

Catagóir:Damhsaí
Fresno, California

Is cathair de chuid stát California, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í **Fresno**. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 509,039 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Fresno suite i gContae Fresno.Tá Ashley Swearengin ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1872.

## Comhchathracha
* 22px Torreón, Meicsiceo
* 22px Kuala Lumpur, An Mhalaeisia
* 22px Kōchi, An tSeapáin
* 22px Afula, Iosrael
* 22px Ejmiatsin, An Airméin
* 22px Münster, An Ghearmáin
* 22px Verona, An Iodáil
* 22px Taraz, An Chasacstáin
* 22px Mashhad, An Iaráin
* 22px Lahore, An Phacastáin

## Naisc sheachtracha
*  www.fresno.gov - Suíomh idirlín oifigiúil.

Catagóir:California
Catagóir:Cathracha sna Stáit Aontaithe
Beinn Bhrotain

Is sliabh in Albain í **Beinn Bhrotain**, atá suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain. 

Catagóir:Sléibhte agus sliabhraonta na hAlban
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain
Harry Potter and the Half-Blood Prince (scannán)

Is scannán é ***Harry Potter and the Half-Blood Prince*** atá bunaithe ar an leabhar le J. K. Rowling a bhfuil an t-ainm céanna air. B'é David Yates stiúrthóir an scannáin, agus Daniel Radcliffe a ghlac páirt Harry.

## Carachtair
* * [[Harry Potter (carachtair)|Harry Potter]] * - Daniel Radcliffe
* *[[Hermione Granger]]* - Emma Watson
* *[[Ron Weasley]]* - Rupert Grint
* *[[Albus Dumbledore]]* - Michael Gambon
* *Bellatrix Lestrange* - Helena Bonham Carter
* *Horace Slughorn* - Jim Broadbent
* *Rubeus Hagrid* - Robbie Coltrane
* *Filius Flitwick* - Warwick Davis
* *Draco Malfoy* - Tom Felton
* *Severus Snape* - Alan Rickman
* *Minerva McGonagall* - Maggie Smith
* *Peter Pettigrew* - Timothy Spall
* *Remus Lupin* - David Thewlis
* *Molly Weasley* -  Julie Walters
* *Ginny Weasley* - Bonnie Wright

## Naisc sheachtracha
* Suíomh oifigiúil

## Tagairtí

Catagóir:Scannáin Béarla
Harry Potter and the Half-Blood Prince
Catagóir:Harry Potter
Catagóir:Scannáin Mheiriceánacha
Catagóir:Scannáin na Breataine
Naomh Maighréad na hAlban

Ba banphrionsa Sasanach agus banríon Albanach í **Naomh Maighréad na hAlban** (Gaeilge na hAlban; *Naomh Maighréad na h-Alba*), ar a dtugtaí **Maighread de Wessex** agus uaireanta **Péarla na hAlban**.

Rugadh í san Ungáir agus fuair sí bás i gCaisteal Dhún Éideann, Albain, 
freisin.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1045
Catagóir:Básanna i 1093
Catagóir:Banríonacha
Catagóir:Caitlicigh
Catagóir:Daoine Albanacha
Catagóir:Daoine na Meánaoise
Catagóir:Daonchairde
Catagóir:Monarcacht na Breataine
Catagóir:Naoimh Bhreatnacha
Manuel Neuer

Is imreoir peile é **Manuel Peter Neuer** (r.27 Márta 1986). Imríonn sé faoi láthair le Bayern München mar chúl báire.

Neuer, Manuel
Catagóir:Daoine beo
Càrn Mhon

Is mám suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain é **Càrn Mhon**.

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain
Creag Liathach

Is oileán suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain é **Creag Liathach**.

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain
An Ceann Àrd, Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain

Is ceann tíre suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain é **An Ceann Àrd**.

## Tagairtí

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain
Iomaire bán

Is stráice talún fágtha gan saothrú é **iomaire bán** nó **iomaire críche** (Gaeilge na hAlban: *leum-iochd*).

## Tagairtí

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Stéisean Hunndaidh

Is stáisiún suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain, in Albain, é **Stéisean Hunndaidh**.

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain
Stéisean Chala na Creige

Is stáisiún traenach atá suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain, in Albain é **Stèisean Chala na Creige**.

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain
Alamhagh

Is baile suite i gComhairle Chlach Mhanann é **Alamhagh**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Chlach Mhanainn
Tulach Bòide

Is baile suite i gComhairle Chlach Mhanainn é **Tulach Bòide**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Chlach Mhanainn
A' Chùilt

Is bruachbhaile suite in Obar Dheathain é **a' Chùilt**, **Na Cùiltean**,  nó **Na Coilltean**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Obar Dheathain
Cultair

Is bruachbhaile suite in Obar Dheathain é **Cultair**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Obar Dheathain
Cuidhe Briste

Is ceantar suite in Obar Dheathain é **Cuidhe Briste**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Obar Dheathain
Columbus, Ohio

Is é **Columbus** príomhchathair Ohio. De réir an meastacháin sa bhliain 2019, tá 898,553 duine ina gcónaí sa chathair, rud a fhágann gurb é Columbus an chathair is mó in Ohio. Tá an chathair suite i gcontaetha Delaware, Fairfield, agus Franklin (is mó i bhFranklin). Tá Andrew Ginther (D) ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1812.

Tá "The Ohio State University" sa chathair, agus is é an coláiste is mó sa stát. 
 
Tá an chathair ag an cumar dá abhainn, an Olentangy agus an Scioto. Ritheann na aibhneacha tríd an lár an cathrach, agus buaileann siad le chéile faoi thart an ceantar gnó, ag "The Convergence" (an cumar). As ansin, ritheann an Scioto go dtí Portsmouth, agus buaileann sé le chéile an Abhainn Ohio.  

## Comhchathracha
* 22px Ahmedabad, An India
* 22px Dresden, An Ghearmáin
* 22px Genova, An Iodáil
* 22px Herzliya, Iosrael
* 22px Hefei, An tSín
* 22px Odense, An Danmhairg
* 22px Sevilla, An Spáinn
* 22px Tainan, An Téaváin

## Naisc sheachtracha
*  www.columbus.gov - Suíomh idirlín oifigiúil.
* 
* https://www.collegesimply.com/colleges/rank/colleges/largest-enrollment/state/ohio/ 
* https://www.census.gov/quickfacts/columbuscityohio
* https://www.columbus.gov/mayor/Office-of-the-Mayor/ 

Catagóir:Ohio
Catagóir:Cathracha in Ohio
Catagóir:Príomhchathracha na SAM
Catagóir:Lárionaid daonra in Ohio
Catagóir:Lárionaid daonra sna Stáit Mheiriceá
Catagóir:Cathracha sna Stáit Aontaithe
Toledo, Ohio

Is é **Toledo** an ceathrú cathair is mó sa stát Ohio, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá Toledo suite i gContae Lucas, agus tugtar an leasainm "The Glass City" air. Tá Wade Kapszukiewicz (D) ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1833.

## Daoine cáiliúla
* Gloria Steinem: (1934), scríbhneoir, gníomhaí.

## Comhchathracha
* 20px Delmenhorst, An Ghearmáin
* 20px Londrina, An Bhrasaíl
* 20px Poznań, An Pholainn
* 20px Szeged, An Ungáir
* 20px Tanga, An Tansáin
* 20px Toledo, An Spáinn
* 20px Toyohashi, An tSeapáin
* 20px Qinhuangdao, An tSín
* 20px Hyderabad, An Phacastáin
* 20px Coimbatore, An India

## Naisc sheachtracha
*  www.toledo.oh.gov - Suíomh idirlín oifigiúil.

Catagóir:Ohio
Catagóir:Cathracha in Ohio
Catagóir:Lárionaid daonra in Ohio
Catagóir:Lárionaid daonra sna Stáit Mheiriceá
Catagóir:Cathracha sna Stáit Aontaithe
Cincinnati, Ohio

Is í **Cincinnati** an tríú cathair is mó sa stát Ohio, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá Cincinnati suite i gContae Hamilton, agus tugtar an leasainm "The Queen City" air. Tá John Cranley ina mhéara. Tá Cincinnati suite ar an Abhainn Ohio. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1788.

## Daoine cáiliúla
* Doris Day: (1922), aisteoir, ceoltóir.
* Steven Spielberg: (1946), stiúrthóir agus léiritheoir scannáin

## Comhchathracha
* 22px Mysore, An India
* 22px München, An Ghearmáin
* 22px Gifu, An tSeapáin
* 22px Netanya, Iosrael
* 22px Liuzhou, An tSín
* 22px Nancy, An Fhrainc
* 22px New Taipei City, An Téaváin
* 22px Kharkiv, An Úcráin
* 22px Harare, An tSiombáib

## Naisc sheachtracha
*  www.cincinnati-oh.gov - Suíomh idirlín oifigiúil.

Catagóir:Ohio
Catagóir:Cathracha in Ohio
Catagóir:Lárionaid daonra in Ohio
Catagóir:Lárionaid daonra sna Stáit Mheiriceá
Catagóir:Cathracha sna Stáit Aontaithe
Baile 'Ic Eòghainn

Is baile suite i bhFìobha é **Baile 'Ic Eòghainn** (nó **Buckhaven** i mBéarla).

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Fìobha
Ceannachaidh

Is baile suite i bhFìobha é **Ceannachaidh**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Fìobha
The Pussycat Dolls

Ba ghrúpa ceoil agus damhsa Meiriceánach iad na Pussycat Dolls (ar a dtugtar PCD uaireanta).

Bhunaigh Robin Antin an grúpa sa bhliain 1995 i Los Angeles, California. D’éirigh le Robin Antin conradh ceirníní a eagrú le A&M Records agus Interscope Records i 2003, agus athraíodh na Pussycat Dolls ina ngrúpa ceoil. Faoi 2005, ba í Nicole Scherzinger an príomhamhránaí, le Melody Thornton, Jessica Sutta, Ashley Roberts, Kimberly Wyatt, agus Carmit Bachar mar bhaill eile. Chuaigh an grúpa i mbun cláracha teilifíse réaltachta, seó i Las Vegas, trádála agus gníomhaíochtaí eile eagraithe ag Antin, Interscope, agus a gcomhpháirtithe.
Tháinig cáil idirnáisiúnta ar na Pussycat Dolls i 2005 lena n-albam PCD, a shroich uimhir a cúig ar Chairt Billboard 200 na Stát Aontaithe. Bhí na singil rathúla "Don't Cha", "Buttons", agus "Stickwitu" san albam; amhrán a ghnóthaigh ainmniúchán Ghradam Grammy don ghrúpa.
Tar éis do Carmit Bachar an grúpa a fhágáil i Márta 2008, lean an grúpa ar aghaidh mar chúigear. Rinne siad a dara halbam, Doll Domination, i 2008. Áiríodh leis an albam na singil "When I Grow Up", "I Hate This Part" agus "Jai Ho! (You Are My Destiny)".

Tá cáineadh déanta ar an ngrúpa as a n-íomhá agus a ndamhsaí a bheith ró-ghnéasach. Chomh maith leis sin, dúradh go n-úsáidtear Nicole Scherzinger ró-mhór, mar is í a chanann formhór na gceannaireachtaí agus na guthanna cúlra.

## Tagairtí

Catagóir:Popcheoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:Grúpaí ceoil bunaithe sa bhliain 2003
Andorra la Vella

Is í **Andorra la Vella** príomhchathair Andóra. Tá corradh is 22,256 duine ina gcónaí in Andorra la Vella.

Catagóir:Andóra
Creidiúnú

thumb|Cárta Creidiúnaithe tipiciúil le haghaidh Grianghrafadóir nó Iriseoir, caite de ghnáth ar theaghrán thart ar a mhuineál.

Is é is ciall le **creidiúnú ** ná an próiseas ina gcuirtear deimhniúchán inniúlachta, údaráis, nó incheidiúnachta i láthair. 
Eagraíochtaí a eisíonn dintiúir nó a dheimhníonn tríú páirtithe i gcomparáid le caighdeáin oifigiúla, bíonn orthu féin dul faoi phróiseas foirmiúil creidiúnaithe ag comhlachtaí creidiúnaithe (mar shampla Bord Náisúnta na hÉireann um Chreidiúnú (BNÉC)). Dá bhrí sin, tugtar de ghnáth "comhlachtaí deimhniúcháin creidiúnaithe" orthu. Cinntíonn an próiseas creidiúnaithe go bhfuil a gcleachtais deimhniúcháin inghlactha, de ghnáth, ciallaíonn seo go bhfuil siad inniúil le haghaidh an tríú páirtí a thástáil agus a dheimhniú, go n-iompraíonn siad iad féin go heiticiúil agus go n-úsáideann siad dearbhú oiriúnach cáilíochta.

Catagóir:dearbhú cáilíochta 
Creidiúnú
Port na Farraige Goirt

Is é ***Port na Farraige Goirt*** nó *Una ballata del mare salato* (Iodáilis)  agus *La Ballade de la mér salée* (Fraincis), an chéad leabhar sa tsraith *[[Corto Maltese]]*, úrscéal grafach le Hugo Pratt a foilsíodh ó Iúil 1967 go Feabhra 1969 sa mhíosachán Iodálach *Il Sergente Kirk*. Foilsíodh an chead aistriúchán Fraincise in Eanáir 1973 in *[[France-Soir]]*, sular fhoilsigh Casterman i bhfoirm leabhair é i 1975. Bronnadh an duais don saothar eachtrannach is fearr ar an leabhar ag Féile Angoulême 1976.

"Aithnítear go coitianta a thábhacht stairiúil", dar le hErwin Dejasse "mar an chéad fhíorúrscéal grafach ". Taobh amuigh dá bhuanna ealaíne, chruthaigh sé do na foilsitheoirí go raibh brabús le déanamh as úrscéal grafach a mbeadh níos mó ná an gnáth 44 nó 46 leathanach ann.

Is sa Mheilinéis idir Samhain 1913 agus Eanáir 1915 a thiteann an scéal amach. Léirítear ann Raspúitín, Corto Maltese agus na col ceathracha Groovesnore, agus iad ag imeacht ó oileán go hoileán i scéal foghlaíochta mara i bhfíorthús an Chéad Chogaidh Dhomhanda.

## Aitheantas
*Bhí an leabhar i 2012 sa tríú háit sna 50 úrscéal ghrafacha a roghnaigh an iris liteartha Lire.

*Ainmníodh an leabhar ar '100 Leabhar an Chéid' in *Le Monde*.

## Tagairtí

* Foilseacháin ''Corto Maltese'' in ''Pif Gadget''  BDoubliées (Fraincis)

;Fonótaí

Catagóir:Corto Maltese
Inbhir Lìobhann

deas|250px|thumb|Inbhir Lìobhann
Is baile suite i bhFìobha é **Inbhir Lìobhann**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Fìobha
Luacharas

Is baile suite i bhFìobha é **Luacharas** (nó **Luachar**, agus *Leuchars* i mBéarla).

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Fìobha
Ollscoil Recôncavo da Bahia

Is ollscoil í **Ollscoil Recôncavo da Bahia** (**Universidade Federal do Recôncavo da Bahia**) atá suite i gCruz das Almas, Bahia, sa Bhrasaíl.

Bunaíodh í sa bhliain 2006.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Láithreán Gréasáin UFRB 

Catagóir:Ollscoileanna sa Bhrasaíl
Port na Banrighinn a Tuath

Is baile suite i bhFìobha, in oirthear na hAlban é **Port na Banrighinn a Tuath** (Béarla: *North Queensferry*). Bhí 1,076 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Is ainm níos sine ar an mbaile é “Cas Chaolas”.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Fìobha
Dayton, Ohio

Is cathair í **Dayton** atá suite in Ohio, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá Dayton suite i gContae Montgomery, agus tugtar an leasainm "The Gem City" air. Tá Nan Whaley ina méara ann. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1796.

## Daoine cáiliúla
* Martin Sheen: (1940), aisteoir.
* Rob Lowe: (1964), aisteoir.

## Comhchathracha
* 20px Augsburg, An Ghearmáin
* 20px Holon, Iosrael
* 20px Monrovia, An Libéir
* 20px Oiso, An tSeapáin
* 20px Sarajevo, An Bhoisnia-Heirseagaivéin

## Naisc sheachtracha
*  www.cityofdayton.org  - Suíomh idirlín oifigiúil.

Catagóir:Ohio
Catagóir:Cathracha in Ohio
Catagóir:Lárionaid daonra in Ohio
Catagóir:Lárionaid daonra sna Stáit Mheiriceá
Catagóir:Cathracha sna Stáit Aontaithe
Shaker Heights

Is cathair í **Shaker Heights** atá suite in Ohio, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá Shaker Heights suite i gContae Cuyahoga. Tá Earl Leiken ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1911.

## Daoine cáiliúla
* Paul Newman: (1925-2008), aisteoir.

## Naisc sheachtracha
*  shakeronline.com - Suíomh idirlín oifigiúil.

Catagóir:Ohio
Catagóir:Cathracha sna Stáit Aontaithe
Briathar aisfhillteach

Sa teangeolaíocht, nuair is ionann an ainmní agus cuspóir an bhriathair, deirtear gur **briathar aisfhillteach** é. Féach ar na samplaí seo: 

# Chabhraigh siad iad féin
# Mhol sí í féin
# D'iompair siad iad féin go míchuibheasach
# Níor chosain sé é féin

Catagóir:Gramadach na Gaeilge
Nanaimo

Is cathair sa Cholóim Bhriotanach i gCeanada é **Nanaimo**. Tá Nanaimo suite ar an gcósta thoir de Oileán Vancouver in oirdheisceart an chúige. Bhí 83,810 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.

Tháinig Eorpaigh chuig an áit den chéad uair go luath sa 19ú haois le trádáil leis na hIndiaigh, a raibh Nanaimo mar ainm orthu. D'fhás an baile, go mór mór i ndiaidh gur cuireadh tús le baint an ghuail sa cheantar. Sa bhliain 1887, fuair 150 duine bás i bpléascán mianaigh agus 100 duine eile an bhliain ina dhiaidh sin nuair a phléasc mianach guail eile. Inniu próiseáil adhmaid leagtha an tionsclaíocht is mó ar an gcathair, go háirithe táirgeadh laín le haghaidh páipéir. Tá seirbhísí tábhachtach freisin i ngeilleagar na háite. Tá cuan breá ann freisin a mbaintear an-úsáid as. Is í Cathair an Chuain leasainm Nanaimo.

## Nascanna seachtracha
* Suíomh oifigiúil na cathrach

 
Catagóir:Bailte agus cathracha sa Cholóim Bhriotanach
Briathar aistreach

Nuair a luaitear**ainmní** an bhriathair san abairt deirimid gur **briathar aistreach** é. Féach ar na samplaí seo ina mbíonn na briathra aistreach: 

# D'ith siad **arán**
# Aithníonn ciaróg **ciaróg eile**
# D'fhreagair sí **an cheist**

Catagóir:Gramadach na Gaeilge
Briathar neamhaistreach

Nuair a úsáitear briathar gan aon **ainmní** aige san abairt deirimid gur **briathar neamhaistreach** é. Féach ar na samplaí seo ina mbíonn na briathra neamhaistreach: 

# D'éireofá.
# D'fhan mé.
# Rachaidh siad.
# Chanaimis.
# Tiocfaidh siad.
# Féadann tú.

Catagóir:Gramadach na Gaeilge
Eilean Mhàigh

deas|250px|thumb|Eilean Mhàigh
Is oileán suite i bhFìobha é **Eilean Mhàigh**.

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Fìobha
Innis Choluim

Is oileán suite i bhFìobha í **Innis Choluim**.

## Tagairtí

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Fìobha
Linne Foirthe

**Linn Giùdain** nó **Linne Giùdain** nó **Linne Foirthe** a thugtar ar an limistéar farraige ar thaobh thoir na h-Albann idir Fìobha sa tuaisceart agus  Lodainn sa deisceart. Síneann sé ón Uisge For san iarthar go dtí an Mhuir Thuaidh san oirthear. Bíonn sé an-ghnóthach, le báid farantóireachta, tancaeir ola, agus an Cabhlach Ríoga ag baint úsáide as.

Balla ársa Rómhánach a bhí i mBalla Antonine a bhí ag rith idir Linne Chluaidh agus Linn Giùdain
## Tagairtí

Catagóir:Linnte na hAlban
Catagóir:Fìobha
Marianna Madia

Is polaiteoir Iodálach í **Marianna Madia** (rugadh mar **Maria Anna** í ar an 5 Meán Fómhair 1980 sa Róimh). Ba pharlaiminteoir í idir 2008 agus 2013, agus arís ó 2013 go dtí inniu.

Ón 22 Feabhra 2014 ar aghaidh, tá sí ina haire Riaracháin Phoiblí agus Simplithe i rialtas Matteo Renzi.

Phós sí  Mario Gianani, stiúrthóir teilifíse agus scannán, i Mí an Mheithimh na bliana 2013, agus rugadh beirt chlainne dóibh, Francesco agus Margherita, ar an 8 lá de mhí Aibreáin 2014.

## Leabharliosta
D'fhoilsigh sí go leor alt leis an AREL (*Agenzia di Ricerche e Legislazione* / ), bunaithe ag an ollamh Beniamino Andreatta, agus dhá leabhar:
* **', le (Ed. Il Mulino, 2007)
* **', le thabhairt isteach ag Susanna Camusso (Rubbettino, 2011, ISBN 884982940X)

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

* Suíomh Oifigiúil 

Catagóir:Polaiteoirí Iodálacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1980
Catagóir:Daoine beo
Taipei

mion|Ximending, ceantar i lár Taipei, san oíche
[mion|[Músaem Náisiúnta an Pháláis in Shilin, Taipei]]

Cathair suite i dtuaisceart na Téaváine ar abhainn an Tamsui é **Taipei**. Príomhchathair Phoblacht na Síne (an Téaváin) atá ann. Tá 2,618,722 duine ina gcónaí sa chathair féin (ar a dtugtar Cathair Taipei uaireanta). 6,900,273 an daonáireamh má chuirtear Taipei Nua agus Keelung san áireamh. Tá Taipei timpeallaithe ag Taipei Nua ar gach taobh. Calafort na cathrach is ea Keelung, agus é suite 22km thoir ó thuaidh.

Bunaíodh Taipei go luath san 18ú haois. Rinne an Rítheaghlach Qing príomhchathair na Téaváine de Taipei sa bhliain 1886. Lean Taipei mar phríomhchathair faoi na Seapánaigh, ón mbliain 1895 go cuireadh den oileán iad ag deireadh an Dara Cogadh Domhanda. Chuir rialtas Chiang Kai-shek faoi sa Téaváin i ndiaidh do na fórsaí cumannacha an bua a fháil ar na Náisiúnaigh (KMT) ar mhór-thír na Síne sa bhliain 1949. Taipei a bpríomhchathair agus tá an stádas sin ag Taipei go dtí an lá inniu. Tá cúrsaí eacnamaíocha agus cultúrtha na Téaváine lárnaithe sa chathair freisin.

Tá roinnt músaem in Taipei, go mórmhór i gceantar Shilin i dtuaisceart na cathrach. Orthu seo tá Músaem Náisiúnta an Pháláis. 

## Tagairtí

Catagóir:Bailte agus Cathracha sa Téaváin
Catagóir:Príomhchathracha na hÁise
Yun Chi-ho

Polaiteoir agus intleachtóir Cóiréach ab ea **Yun Chi-ho** (Cóiréis:윤치호, carachtair Shínise:尹致昊, 26 Nollaig 1864 - 9 Nollaig 1945). Oideachasóir agus smaointeoir liobrálach a bhí ann.

Bhí sé ina ghníomhaí ar son neamhspleáchas na Cóiré ó na Seapánaigh. Chomhoibrigh sé leis na Seapánaigh ó na 1910idí amach, dealraíonn sé.

Catagóir:Daoine Cóiréacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1864
Catagóir:Básanna i 1945
Sung Jae-ki

Fealsamh liobrálach ón Chóiré Theas ab ea **Sung Jae-Ki** (as Cóiréis: 성재기 / 成在基; 11 Meán Fómhair 1967 – 26 Iúil 2013), a bhí ina ghníomhaí cathartha ar son chearta an duine. Dhírigh sé a aird ar ghluaiseacht chosanta chearta na bhfear. Bhí leasainm **Simheon**(심헌 審軒), **Simheon**(심헌 心軒).

Sa bhliain 1999 - 2013, bhí sé gluaiseacht díothú Aireacht na mBan sa Chóiré Theas. chomh maith Feachtas i gcoinne idirdhealaithe inscne, gníomhaíocht liobrálachais. chomh maith gníomhaíocht liobrálachais, Feachtas i gcoinne idirdhealaithe inscne. 

Sa bhliain 2008, chuir sé Cumann Cóiréach na bhFear (남성연대 男性連帶) ar bun. I 26 Iúil 2013, chuir sé lámh ina bhás féin, Mapo droichead i Seoul. agóid i gcoinne leatrom ar bhunús gnéis, dar leis, sa Chóiré Theas. "Is daoine iad na fir!" (남자도 사람이다.)" a dúirt sé.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* ''Suicide performance and journalist ethics News Dongah* 
* [http://english.yonhapnews.co.kr/news/2013/07/27/0200000000AEN20130727001300320.html Police continue search for missing men's rights activist] yonhapnews 
* [http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20130729000881 Body of Sung Jae-gi found in Han River] Koreaherald 2013.07.29 
* [http://stream.aljazeera.com/story/201307292238-0022943 *South Korean channel films suicide'']  
* Gender Equality Is Equality For Whom? Hanyangcom 2013.09.30 

Catagóir:Daoine a rugadh i 1967
Catagóir:Básanna in 2013
Catagóir:Daoine a chuir lámh ina mbás féin
Catagóir:Daoine Cóiréacha
Matteo Renzi

Is é **Matteo Renzi** (11 Eanáir, 1975 a rugadh sa bhFlórans é) Príomh-Aire reatha na hIodáile. Is eisean an príomh-aire is óige i stair na hIodáile, tar éis an phost a fháil nuair a bhí sé ach 39 mbliana d'aois.

## Naisc sheachtracha

* Suíomh Oifigiúil 

## Tagairtí

Catagóir:Príomh-Airí na hIodáile
Catagóir:Daoine a rugadh i 1975
Catagóir:Daoine beo
Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 1962

Bhí **Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 1962** ar an 7ú heagrán bliantúil de Chomórtas Amhránaíochta na hEoraifíse. Bronnadh an comórtas ar an Fhrainc.

## Torthaí

## Scórchlár

## Tagairtí

Catagóir:Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse
Rubha Fiobha

Is ceann tíre suite i bhFìobha é **Rubha Fiobha**.

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Fìobha
Bruach Tarbha

deas|250px|thumb|Bruach Tarbha
Is baile suite in Aonghas é **Bruach Tarbha**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Aonghas
Càrn Ùstaidh

Is baile suite in Aonghas é **Càrn Ùstaidh**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Aonghas
Càrn Mhoillidh

Is baile suite in Aonghas é **Càrn Mhoillidh** nó **Càrn a’ Mhilidh**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Aonghas
Oilthigh Chill Rìmhinn

Is ollscoil suite i bhFìobha é **Oilthigh Chill Rìmhinn**.

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Fìobha
Catagóir:Ollscoileanna na hAlbain
Canton, Ohio

Is cathair í **Canton** atá suite in Ohio, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá Canton suite i gContae Stark; príomhbhaile an chontae atá inti. Tá an chathair ainmnithe as Guangzhou na Síne, arbh é "Canton" an t-ainm traidisiúnta uirthi i mBéarla.

## Stair
Bunaíodh an chathair sa bhliain 1805. De bharr a suíomh ar roinnt bhóithre iarainn, tháinig fás ar thionslaíocht ann. Bhí 30,667 duine ina gcónaí in Canton faoin bhliain 1900 agus 116,912 sa bhliain 1950. Tháinig meath ar an tionsclaíocht chéanna ina dhiaidh sin. Bhí 73,007 duine ina gcónaí ann de réir Daonáirimh 2010, 72,683 de réir meastacháin oifigiúil sa bhliain 2012. Chuir William McKinley, uachtarán Meiriceánach, faoi in Canton. Tá sé curtha ann agus tá Leabharlann Uachtaráin McKinley suite ann freisin. 

[mion|Tá an Football Hall of Fame, ionad eolais agus músaem a bhaineann le [peil Mheiriceánach, suite in Canton.]]

## Daoine cáiliúla
* Boz Scaggs: (1944), ceoltóir agus scríbhneoir amhrán Meiriceánach.
* Mother Angelica: (1923), bean rialta Chaitliceach Rómhánach

## Comhchathracha
* 20px Acre, Iosrael
* 20px Saltillo, Meicsiceo

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
*  cantonohio.gov - Suíomh idirlín oifigiúil.

Catagóir:Ohio
Catagóir:Cathracha in Ohio
Catagóir:Lárionaid daonra in Ohio
Catagóir:Lárionaid daonra sna Stáit Mheiriceá
Catagóir:Cathracha sna Stáit Aontaithe
Cadha an Lochain

Is gleann suite in Aonghas é **Cadha an Lochain**.

## Tagairtí

Catagóir:Aonghas
Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Drìs

Is sliabh in Albain í **Drìs**, atá suite in Aonghas.

## Tagairtí
 

Catagóir:Sléibhte agus sliabhraonta na hAlban
Catagóir:Aonghas
Easg Thuath

Is abhainn suite in Aonghas é **Easg Thuath**.

## Tagairtí

Catagóir:Aonghas
Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Na Sidhbheanntan

Is raon cnoic suite in Aonghas é **Na Sidhbheanntan** nó **Na Sidhbheannan**. lastuaidh de Dhùn Dèagh.
## Tagairtí

Catagóir:Aonghas
Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Baile Ghobhainn

Is ceantar suite i nDún Déagh é **Baile Ghobhainn**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Dùn Dèagh
Port Bhruachaidh

Is bruachbhaile suite i nDún Déagh é **Port Bhruachaidh**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Dùn Dèagh
Cumann Peile Dún Déagh Dálriada

Is club Peil Ghaelach suite i nDún Déagh é **Cumann Peile Dún Déagh Dálriada**.

## Tagairtí

Catagóir:Dùn Dèagh
Catagóir:Clubanna CLG in Albain
Dùn Dèagh Aonaichte

Is club sacar gairmiúil Albanach é **Club Ball-coise Dùn Dèagh Aonaichte.**. (Béarla: *Dundee United Football Club*) atá lonnaithe i gcathair Dhùn Dèagh. Tugtar an leasainm *The Terrors* nó *The Tangerines* ar an gclub agus tugtar *Arabs* ar an lucht tacaíochta. 

Imríonn Dùn Dèagh i bPríomhshraith na hAlban faoi láthair, faoi cheannaireacht Peter Houston. Is le Stephen MacThòmais, mac le Eddie MacThòmais, an scairshealbhóiris mó sa chlub. Is ag an *ArabTRUST*  Tá an dara cuid is mó á bhainistiú ag ArabTRUST.de lucht leanúna an chlub á bhainistiú ag ArabTRUST (
Cumann Lucht Tacaíochta Dhùn Dèagh Aonaichte). Mheall Pàirc Thanachais (staidiam peile an chlub) meánfhreastal de 8,187 i 2005-06; an séú meán is airde i bPrìomh Lìog na h-Alba (Píomhshraith na hAlban).

## Tagairtí

## Féach freisin

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Dùn Dèagh
Ollscoil Dhùn Dè

Is ollscoil suite i nDùn Dèagh é **Ollscoil Dhùn Dè** (Gàidhlig *Oilthigh Dhùn Dè*; English *University of Dundee*).

## Tagairtí

Catagóir:Dùn Dèagh
Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Ollscoileanna na hAlban
C.B. Dhùn Dèagh

Is club sacar suite i nDún Déagh é **C.B. Dhùn Dèagh** (Béarla: *Dundee F.C.*).

Catagóir:Dùn Dèagh
Oilthigh Obar Thatha

Is ollscoil suite i nDùn Dèagh é **Oilthigh Obar Thatha**.

Catagóir:Dùn Dèagh
Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Port-adhair Dhùn Dèagh

Is aerfort suite i nDún Déagh é **Port-adhair Dhún Déagh**.

Catagóir:Dùn Dèagh
Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Braonan

Is baile suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois é **Braonan**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Pheairt is Cheann Rois
Stèisean Phuirt Bhruachaidh

Is stáisiún suite i nDún Déagh é **Stèisean Phuirt Bhruachaidh**.

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Dùn Dèagh
Kuala Lumpur

Is é **Kuala Lumpur,** nó **KL,** príomhchathair Chomhaidhm na Malaeisia, agus is é an chathair is mó sa tír. Tá parlaimint na tíre agus pálás ríoga suite i gKuala Lumpur, cé go bhfuil an chuid is mó d'oifigí an rialtais náisiúnta suite anois in Putrajaya, 25km ó dheas. Bhí 1.6 milliún duine ina gcónaí sa chathair féin sa bhliain 2012. 6,608,000 an meastachán i gcomhar an cheantair uirbigh ar fad (2013).
mion|Sráid i lár na cathrach

Catagóir:Bailte agus cathracha sa Mhalaeisia
Catagóir:Príomhchathracha na hÁise
Duluth, Minnesota

Is í **Duluth** an ceathrú cathair is mó sa stát Minnesota, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá Duluth suite i gContae Saint Louis, agus tugtar an leasainm "Twin Ports" air. Tá Don Ness ina mhéara. Tá Duluth suite ar an Loch Superior. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1857.

## Daoine cáiliúla
* Bob Dylan: (1941), amhránaí, cumadóir.

## Comhchathracha
* 22px Petrozavodsk, An Rúis
* 22px Växjö, An tSualainn
* 22px Ōhara, An tSeapáin
* 22px Thunder Bay, Ontario, Ceanada

## Naisc sheachtracha
*  www.duluthmn.gov - Suíomh idirlín oifigiúil.

Catagóir:Minnesota
Catagóir:Cathracha sna Stáit Aontaithe
Abhainn Àrdail

deas|250px|thumb|Abhainn Àrdail
Is abhainn suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois í **Abhainn Àrdail**.

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Comhairle Pheairt is Cheann Rois
Rochester, Minnesota

Is í **Rochester** an tríú cathair is mó sa stát Minnesota, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá Rochester suite i gContae Olmsted, agus tugtar an leasainm "Med City" air. Tá Ardell Brede ina mhéara. Tá Rochester suite ar an Abhainn Zumbro. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1854.

## Daoine cáiliúla
* Lea Thompson: (1961), aisteoir.

## Comhchathracha
* 22px Siheung, An Chóiré Theas

## Naisc sheachtracha
*  www.rochestermn.gov  - Suíomh idirlín oifigiúil.

Catagóir:Minnesota
Catagóir:Cathracha sna Stáit Aontaithe
Liosta eipeasóidí The Simpsons

250px|deas
Is é *[[The Simpsons]]* an tsraith bheoite Mheiriceánach is fadsaolaí riamh. Tá 654 eipeasóid de chuid *The Simpsons* tagtha ar an saol faoi láthair.

Thosaigh an 30ú séasúr ar an 30 Meán Fómhair 2018.

## Sraitheanna

## Eipeasóid
### Séasúr 1

### Séasúr 2

### Séasúr 3

### Séasúr 4

### Séasúr 5

### Séasúr 6

### Séasúr 7

### Séasúr 8

### Séasúr 9

### Séasúr 10

### Séasúr 11

### Séasúr 12

### Séasúr 13

### Séasúr 14

### Séasúr 15

### Séasúr 16

### Séasúr 17

### Séasúr 18

### Séasúr 19

### Séasúr 20

### Séasúr 21

### Séasúr 22

### Séasúr 23

### Séasúr 24

### Séasúr 25

### Séasúr 26

### Séasúr 27

### Séasúr 28

### Séasúr 29

### Séasúr 30

## Eipeasóid atá le ag teacht

## Rátálacha

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
*Liosta de na eipeasóid The Simpsons ar The Simpsons.com
*Liosta de na eipeasóid The Simpsons ar an Internet Movie Database
*Liosta de na eipeasóid The Simpsons  ar TV.com
*The Simpsons ar epguides.com

Catagóir:The Simpsons
*
Catagóir:Liosta eipeasóidí sraitheanna grinn
Catagóir:Liostaí a bhaineann leis The Simpsons
Ollscoil Eabhrach Iarúsailéim

Is é **Ollscoil Eabhrach Iarúsailéim** (Eabhrais: האוניברסיטה העברית בירושלים, ha-Universita ha-Ivrit B'irushalayim; giorraithe **HUJI**) ollscoil náisiúnta Iosrael. Tá sé suite in Iarúsailéim. Ba é an chéad ollscoil a oscailt in Iosrael le trí champas.

## Naisc sheachtracha
* Ollscoil Eabhrach Iarúsailéim

## Tagairtí

Catagóir:Iosrael
Séamas Dall Mac Cuarta

Ba mhórfhile é **Séamas Dall Mac Cuarta** (t. 1647 – 1733) sa 17ú agus sa 18ú haois a bhain le lucht Oirialla. Mar aon lena chomharsana Peadar Ó Doirnín, Art Mac Cumhaigh agus Cathal Buí Mac Giolla Ghunna, ba dhlúthchuid é Mac Cuarta de thraidisiún Oirialla na filíochta is na n-amhrán.

## Féach freisin

* Piaras Feiritéar
* Dáibhí Ó Bruadair
* Cathal Buí Mac Giolla Ghunna
* Peadar Ó Doirnín
* Aogán Ó Rathaille
* Art Mac Cumhaigh
* Eoghan Rua Ó Súilleabháin
* Seán Clárach Mac Dónaill

## Tagairtí

Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha
Catagóir:Filí na hÉireann
Catagóir:Daoine as Contae Fhear Manach
Catagóir:Daoine a rugadh sna 1640í
Catagóir:Básanna i 1733
Bráigh Raithneach

Is cnoc in Albain í **Bráigh Raithneach**, atá suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois. 

Catagóir:Sléibhte agus sliabhraonta na hAlban
Catagóir:Comhairle Pheairt is Cheann Rois
Loch Lìobhann (Loch Abar)

Is loch suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois é **Loch Lìobhann**.

## Tagairtí

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Comhairle Pheairt is Cheann Rois
Feirmeoirí Aontaithe na hÉireann

Is eagraíocht náisiúnta do fheirmeoirí in Éirinn é **Feirmeoirí Aontaithe na hÉireann** (Béarla: *Irish Farmers' Association* nó *IFA*) a dhéanann ionadaíocht ar son gach gné den fheirmeoireacht in Éirinn. Is i mBaile Átha Cliath atá a gceanncheathrú agus tá oifigí eile acu, ceann sa Bhruiséil ina measc. Sa bhliain 1955 a bunaíodh é.

## Uachtaráin

## Tagairtí

## Nascanna seachtracha
* Suíomh idirlín oifigiúil

Catagóir:Talmhaíocht in Éirinn
Catagóir:Eagraíochtaí Éireannacha
Catagóir:Eagraíochtaí a bunaíodh i 1955
Catagóir:An Fheirmeoireacht
Stéisean Blár Athall

Is stáisiún suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois é **Stéisean Blàr Athall**.

Catagóir:Tíreolaíocht na hAlban
Catagóir:Comhairle Pheairt is Cheann Rois
Srath

Is gleann mór é **srath**, go hiondúil gleann abhann atá leathan agus éadomhain, i gcodarsnacht le gnáthghleannta atá níos cúinge agus níos doimhne. Tagann an focal Béarla “strath” ó “srath” na Gaeilge.

## Logainmneacha
Tá an téarma “srath” le feiceáil in go leor logainmneacha in Éirinn agus in Albain:

### Albain
* An Srath Mòr
* Sgalpaigh an t-Sratha
* Srath Chluaidh
* Srath Pheofhair
* Srath Spè

### Éire
* An Srath Bán
* Baile an tSratha
* Srath Dúgáin
* Srath Feabhail

## Tagairtí

Catagóir:Tíreolaíocht
Oíche na stumpaí

Is éard is **Oíche na stumpaí** nó *cóisir na bpoc*, *oíche na gcoileach* ann ná traidisiún iartharach ina ndéanann na fir, go hiondúil, ceiliúradh le fear atá le dul faoi chuing an phósta. Titeann sé amach roimh an mbainis de ghnáth agus breathnaítear air uaireanta mar an oíche dheiridh shaor atá ag an bhfear roimh phósadh dó. Is é leathbhádóir oíche na mbáb atá ann.

## Tagairtí

Catagóir:Traidisiún iartharacha
Catagóir:Pósadh
Catagóir:Ceiliúradh
Catagóir:Béaloideas na hÉireann
Catagóir:Nósanna na hÉireann
Oíche na mbáb

Is éard is **Oíche na mbáb** (nó *cóisir na gcearc*) ann ná traidisiún iartharach ina ndéanann na mná, go hiondúil, ceiliúradh le bean atá le dul faoi chuing an phósta. Titeann sé amach roimh an mbainis de ghnáth agus breathnaítear air mar an oíche dheiridh saor atá ag an mbean roimh phósadh dí. Is é leathbhádóir oíche na stumpaí atá ann.

## Tagairtí

Catagóir:Pósadh
Catagóir:Béaloideas na hÉireann
Catagóir:Féilte Éireannacha
Catagóir:Nósanna na hÉireann
An t-Achadh Riabhach

Is baile suite i Comhairle Siorrachd Dhùn Breatann an Ear é **an t-Achadh Riabhach**.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Siorrachd Dhún Bhreatainn an Ear
An t-Achadh Riabhach, Comhairle na Gàidhealtachd

Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é **an t-Achadh Riabhach**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle na Gàidhealtachd
Baile na Leamhnachd

Is baile suite i Siorrachd Dhún Bhreatainn an Ear é **Baile na Leamhnachd**. Bhí 3,773 duine ina gcónaí i mBaile na Leamhnachd i 2001.

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Siorrachd Dhún Bhreatainn an Ear
Am Baile Mòr

Is baile suite i gComhairle Siorrachd Dhùn Breatann an Ear é **Am Baile Mòr**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Comhairle Siorrachd Dhùn Breatann an Ear
Bearsden

Is baile suite i Siorrachd Dhún Bhreatainn an Ear é **Bearsden** (uaireanta **Cille Phàdraig Ùr**, cé nach molann Ainmean-Àite Alba an leagan Gaelach). Tá 27,967 duine ina gcónaí ann.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Albain
Catagóir:Siorrachd Dhún Bhreatainn an Ear