Listeria monocytogenes

Is é *Listeria monocytogenes* an speiceas de bhaictéir phataigineach is cúis leis an t-ionfhabhtú Listéaróis. Is orgánach anaeróbach ilacmhainneach é, atá in ann maireachtáil le hocsaigin agus gan í. Is féidir leis fás agus atáirgeadh taobh istigh de chealla an óstaigh agus tá sé ar cheann de na pataiginí bia-iompartha is nimhní. D'fhéadfadh fiche go tríocha faoin gcéad d'ionfhabhtuithe bia -iompartha seo i ndaoine aonair ard-riosca a bheith marfach. 

Deir an tAontas Eorpach, le Rialachán (CE) Uimh. 2073/2005; "... déantar foráil maidir le critéir sábháilteachta bia le haghaidh *Listeria monocytogenes*, ar pataigin mhór bhia-iompartha é lena mbaineann riosca tromchúiseach don tsláinte phoiblí mar gheall ar an ráta ard báis a ghabhann leis. Sa tuarascáil is déanaí uaidh maidir le zónóisí , thug an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (‘an tÚdarás’) faoi deara, maidir leis an líon cásanna listéaróise i ndaoine san Aontas, go raibh sé 15,9 % níos airde in 2022 ná mar a bhí in 2021, agus maidir leis an líon básanna ó ráigeanna bia-iompartha agus arbh é *Listeria monocytogenes* ba chúis leo san Aontas in 2022, go raibh sé ar cheann de na líonta ab airde a tuairiscíodh don Údarás riamh le 10 mbliana anuas. I bhfianaise an mhéadaithe sin ar na cásanna listéaróise san Aontas, tá sé ríthábhachtach gur féidir leis na critéir sábháilteachta bia le haghaidh *Listeria monocytogenes* leibhéal ard comhsheasmhach cosanta a sholáthar do thomhaltóirí ar fud an bhiashlabhra.
	
Tá tionchar ag soghabhálacht an tomhaltóra féin mar aon le cumas an bhia éillithe fás Listeria monocytogenes go leibhéil arda a chothú ar an riosca a bhaineann le listéaróis a tholgadh ó bhia. Naíonáin agus tomhaltóirí a bhfuil cosaintí imdhíonachta lagaithe acu toisc go bhfuil galair, neamhoird nó riochtaí sláinte orthu, tá siad an-soghabhálach i leith *Listeria monocytogenes* agus ní féidir iad a nochtadh do bhia a bhfuil an phaitigin sin ann ag tiúchan ar bith. I gcás tomhaltóirí eile, aithnítear i measc na n-eolaithe nach bhféadfadh ach ionghabháil bia a bhfuil tiúchan *Listeria monocytogenes* os cionn an teorann 100 cfu/g ann dochar a dhéanamh don tsláinte. Dá bhrí sin, bianna atá réidh le hithe, cé is moite de na bianna sin atá beartaithe do naíonáin agus chun críoch speisialta míochaine, ar bianna iad ar féidir leo fás *Listeria monocytogenes* a chothú thar an teorainn 100 cfu/g tríd ar feadh a seilfré, is grúpa tráchtearraí bia íogair iad ar cheart bearta maolaithe riosca a dhíriú air."

Freagrach as thart ar 1,600 tinneas agus 260 bás sna Stáit Aontaithe go bliantúil, tá an listéaróis sa tríú háit maidir le líon iomlán báis i measc pataiginí baictéaracha bia-iompartha, le rátaí básmhaireachta níos mó ná fiú an *clostridium botulinum* míchlúiteach féin.

Ainmnithe as Joseph Lister, is baictéar Gram-dheimhneach é *Listeria monocytogenes*, sa bhfíleam Bacillota. A bhuíochas dá chumas fás ag teochtaí chomh híseal le 0 °C, is féidir leis iolrú ag teochtaí cuisniúcháin tipiciúla, rud a mhéadaíonn go mór a chumas teacht slán  in earraí bia daonna. Soghluaiste trí lascghéagáin ag 30 °C agus faoi bhun, ach de ghnáth ní ag 37 °C, ina ionad sin is féidir le *L. monocytogenes* gluaiseacht taobh istigh de chealla eocarótacha trí pholaiméiriúchán pléascach na snáithíní aictine (ar a dtugtar eireabaill chóiméid nó roicéid aictine). Gluais trí flagella ag 30° C agus faoina bhun, ach de ghnáth ní ag 37° C ,[ 6] Is féidir le L. monocytogenes bogadh laistigh de chealla eocarótacha trí pholaiméiriú pléascach a dhéanamh ar fhiliméid actin (ar a dtugtar eireabaill chóiméid nó roicéid actin). Chomh luath is a théann *Listeria monocytogenes* isteach sa chíteaplasma óstaigh, cuidíonn athruithe iomadúla i meitibileacht agus i léiriú na géine lena meiteamorfóis fhoirfe ó chónaitheoir ithreach go pathagán intraceallach a chur i gcrích.
## Tagairtí
Catagóir:Listéaróis
Catagóir:Tinneas bia-iompartha
Catagóir:Baictéir a tuairiscíodh i 1940
Catagóir:Baictéir phataigineacha