Seán Ó Siadhail

Scríbhneoir Gaeilge as Chúige Uladh a bhí i **Seán Ó Siadhail** (1950-2006). Foilsíodh seacht leabhar dá chuid ar meascán d’úrscéalta agus de ghearrscéalta iad. Bhuaigh gearrscéalta dá chuid duaiseanna i gcomórtais Oireachtais i 1988 agus 1995.

## Saol
Is i nDoire Cholm Cille, i dTuaisceart Éireann, a rugadh Seán Ó Siadhail, an 16 Eanáir 1950. Ba ghréasaí a athair John, a d’éag in 2005, agus bhí a mháthair Nora Doherty, a mhaireann fós, ag obair i siopa báicéireachta. Tá ceathrar deirfiúracha agus beirt deartháireacha aige. [Is duine acu sin Pádraig Ó Siadhail, a bhfuil idir úrscéalta, ghearrscéalta agus taighde foilsithe aige féin i nGaeilge fosta.] Bhí triúr iníonacha agus beirt mhac ag Seán agus Éilís, a bhean chéile.

Fuair Seán a chuid bunscolaíochta i Scoil na mBuachaillí, ar Shráid Helen i nDoire agus a chuid meánscolaíochta i gColáiste Choilm sa chathair chéanna. D’fhág sé Doire sa bhliain 1968 le dul le sagartóireacht i gColáiste Phádraig, Má Nuad (Ollscoil na hÉireann, Má Nuad anois). Ní raibh sé i bhfad ansin gur athraigh sé a intinn ach lean sé don staidéar. Bhain sé céim amach sa Ghaeilge agus sa Fhraincis sa bhliain 1972. Phós sé bliain níos deireanaí agus chuir sé féin agus a bhean fúthu i gContae na Mí.

Bhí sé ina mhúinteoir Gaeilge agus Fraincise ar feadh a shaoil oibre. Bhí sé ag obair i ngairmscoil Bhaile Átha Troim agus i ngairmscoil Bhaile Átha Buí, i gContae na Mí, ar feadh tréimhse fada. Ansin, nuair a bunaíodh Coláiste Pobail lán-Ghaeilge i nGaeltacht Ráth Chairn, d’éirigh leis aistriú ansin mar a rinne roinnt mhaith múinteoirí eile ar chainteoirí dúchais agus cainteoirí líofa iad. Thaistil sé idir Ráth Chairn agus Baile Átha Buí go dtí go bhfuair sé post mar leas-phríomhoide feidhmeach i mBaile Átha Buí. Ceapadh mar phríomhoide na scoile sin é níos deireanaí. D’éirigh sé as an obair agus fuair pinsean sa bhliain 2005. Maraíodh é i dtimpiste agus é sa Spáinn i mí Lúnasa an bhliain ina dhiaidh sin. Meastar gur bhuail scairdscí é agus é ag snámh san fharraige amach ó thrá bheag, áit a raibh sé ar saoire. Cuireadh i reilig cóngarach dá theaghlach i gContae na Mí é.

## Saothar
Saothar ficsin is mó a d'fhoilsigh Seán ach bhí spéis mhór aige riamh i gcúrsaí léinn agus i litríocht na Gaeilge ó thús an 20ú haois. Bhain sé amach Máistreacht sa Ghaeilge in Ollscoil na hÉireann, Má Nuad agus rinne sé a thráchtas ar ghearrscéalaíocht na Gaeilge. Bhíodh sé i gcónaí ag scríobh giotaí beaga ficsin agus foilsíodh a chéad saothar, cnuasach gearrscéalta, sa bhliain 1982 agus é 32 bliain d’aois. Foilsíodh ceithre úrscéal dár scríobh sé agus trí ghearrscéal. Bhuaigh gearrscéalta dá chuid duaiseanna i gcomórtais Oireachtais i 1988 agus 1995. Foilsíodh corraiste leis in *Comhar* agus in *An tUltach* agus foilsíodh roinnt gearrscéalta leis san iris idirlín *[[Beo!]]*. Bhí sé i mbun tráchtais dochtúireachta ar Phádraig Ó Conaire, faoi stiúir an Dr Pádraigín Riggs, i gColáiste na hOllscoile, Corcaigh, tráth ar bhásaigh sé.

### Litríocht dá chuid a foilsíodh
* *Scéalta Mhac an Ghobáin*, Foilseacháin Náisiúnta Teoranta, Baile Átha Cliath, 1982 (cnuasach gearrscéalta) 
* *Ashling Glass*, Coiscéim, Baile Átha Cliath, 1985 (úrscéal)
* *Miodamas*, Coiscéim, Baile Átha Cliath, 1989 (cnuasach gearrscéalta)
* *Comhad Caoch*, Coiscéim, Baile Átha Cliath, 1993 (úrscéal)
* *SSTTTC*, Coiscéim, Baile Átha Cliath, 1997 (úrscéal)
* *Cuid na Trua*, Coiscéim, Baile Átha Cliath, 1997 (cnuasach gearrscéalta)
* *Finnscéalaíocht an Ghrá*, Coiscéim, Baile Átha Cliath, 2004 (úrscéal)

Bronnadh duais Oireachtais ar dhá cheann de na scéalta sa chnuasach *Cuid na Trua*.

### Aistí liteartha
* ‘Gruagach an Tobair’, *Comhar*, Imleabhar 41, Uimhir 3 & 4, 1982 (aiste faoi Phádraig Ó Séaghda)
* ‘Pádraig Mac Piarais P.H.D.?’, *Comhar*, Imleabhar 42, Uimhir 11, 1983 (aiste)
* ‘Caidé a d’imigh ar Fhear na haislinge?’, *Irisleabhar Mhá Nuad*, 1986 (aiste critice faoi shaothar Mháire - Séamus Ó Grianna)
* ‘Pádraic Ó Conaire, reacaire nach iontaofa’, *An tUltach*, Imleabhar 62, Uimhir 1 & 2, 1985

### Giotaí fánacha
* ‘Tuismitheoirí’, ''Feasta'', Feabhra 2005  3 Márta 2009
* ‘Searasad’, ''Beo!'', eagrán 43, Samhain 2004
* ‘Turasóirí’, ''Beo!'', eagrán 60, Aibreán 2006

Idir mhagadh agus dáiríre a bhíodh sé go minic ina chuid scríbhneoireachta agus thaitin sé leis a bheith ag cleasaíocht le struchtúr an scéil.

### Saothair ina luaitear é
* Titley, Alan, *An tÚrscéal Gaeilge*, An Clóchomhar Tta, Baile Átha Cliath, 1991
* Ó Cearnaigh, Seán, *Scríbhneoirí na Gaeilge 1945-1995*, Comhar Teoranta, Baile Átha Cliath, 1995
* Lander, Ben, *Irish Voices, Irish Lives*, Brandon, Co. Kerry, 1997 (agallamh i mBéarla le Seán Ó Siadhail)
* Uí Nia, Gearóidín (eag.), *Eolaire Chló Iar-Chonnachta de Scríbhneoirí Gaeilge*, Cló Iar-Chonnachta, Indreabhán, 1998
* Ní Dhonnchadha, Aisling, *Idir dhúchas agus dualgas: Staidéar ar Charachtair Mhná sa Ghearrscéal Gaeilge 1940-1990*, An Clóchomhar Tta, 2002
* Ní Mhurchú, Máire agus Breathnach, Diarmuid, *Beathaisnéis a Naoi: Forlíonadh agus Innéacsanna*, An Clóchomhar Tta, Baile Átha Cliath, 2007

## Tagairtí
 

Catagóir:Daoine a rugadh i 1950
Catagóir:Básanna in 2006
Catagóir:Daoine as Contae Dhoire
Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha