Logainmníocht Cheilteach

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/Celts_in_Europe.png/220px-Celts_in_Europe.png|mion| Léarscáil de réigiúin na hEorpa a raibh tionchar Ceilteach orthu
Is éard is Logainmníocht Cheilteach ann ná staidéar ar logainmneacha atá go hiomlán nó go páirteach de bhunús Ceilteach. Faightear na hainmneacha seo ar fud mhór-roinn na hEorpa, sa Bhreatain, in Éirinn, san Anatóil agus, le déanaí, i gcodanna éagsúla eile den chruinne nach raibh na Ceiltigh iontu ar dtús.

## Teangacha Ceilteacha
Tháinig forbairt ar an bPróta-Ind-Eorpach ina mactheangacha éagsúla, lena n - áirítear an Phróta-Cheiltis. Sa Phróto-Cheiltish ("PC"), d' imigh an fhuaim Phróta-Ind-Eorpach ("PIE") * *p*, b'fhéidir trí mheán idirmheánach * *ɸ* . Ina dhiaidh sin, d’athraigh teangacha a tháinig ón bPróta-Cheiltish PC * *k <sup>w</sup>* go * *p* nó * *k* (féach: P-Celtic agus Q-Celtic languages). I dteangacha P-Cheilteacha, d'athraigh PC * *k <sup>w</sup>* go * *p* . I gcanúintí Q-Cheilteacha d’fhorbair sé ina / *k* /.

I measc na dteangacha P-Cheilteacha tá Gaillis na Mór-Rinne agus an brainse Briotainice de Cheiltis na nOileán. Is í an Bhriotainic Choiteann sinsear na Breatnaise, na Coirnise agus na Briotáinise.

I measc na dteangacha Q-Cheilteacha ársa tá Ceiltibéarach na Mór-Roinne agus an brainse  Gaeilise de Cheiltis na nOileán. . Is í an Ghaeilis sinsear na dteangacha Gaeilge na hEireann, Gaeilge na hAlban agus Gaeilge Mhanann .
## Gnéithe rialta

* Ceiltis * *briga* 'cnoc, áit ard' >  Breatnais *bri* 'ionraic, meas' (nach mbaineann go díreach leis an mBreatnais *bryn* 'cnoc'), Gaeilge *brí* 'cnoc; neart, fuinneamh, tábhacht'
* *brigant-* 'ard, maorga, ardaithe'; a úsáidtear mar ainm diaga baininscneach, a tugadh Brigantia sa Laidin, Sean-Ghaeilge Brigit 'duine ceannasach', ainm bandia.
* Ceiltis  * *brīwa* 'droichead'
* Ceiltis * *dūnon* 'dún' > *Breatnais* dinas 'cathair' & *din* 'dún', Gaeilge *dún* 'daingean'
* Ceiltis * *duro-* 'dún'
* Ceiltis * *k <sup>w</sup> enno-* 'ceann' > Briotainic * *penn-*, *Breatnais*  *pen *' ceann, críoch, taoiseach, in uachtar'. Gaeilge *ceann* 'cloigeann'
* Ceiltis * *magos* 'magh, garraí ' > *Breatnais* m*aes* 'magh, garraí ' Gaeilge *magh* 'garraí'
* Ceiltis * *windo-* 'bán, fionn, beannaithe' > Breatnais *gwyn/wyn* / *gwen/wen* 'bán, beannaithe', Sean-Ghaeilge find, Gaeilge *fionn* 'bán'

## Ceiltis na Mór-Roinne

### An Ostair

* **[[Bregenz]]**, Vorarlberg, *Brigantium* Laidine

Ó Cheiltis * *brigant-* 'ard, maorga, ardaithe' (nó ainm diaga, Brigantia)

* **Wien**, Béarla Vienna, Laidin Vindobona

Ó Cheiltis * *windo-* 'bán' (Breatnais *gwyn*) + * *bona* 'bun, bunsraith' (Breatnais *bôn* 'bun,íochtar, stumpa',  Gaeilge 'bun,íochtar')

### An Bheilg

* **Ardennes**, Laidin *Arduenna Silva*

Ón ainm diaga *Arduinna*, ón gCeiltis * *ardu-* ' ard ' (Gaeilge *ard*) + Laidine *silva* 'foraois' 

* **[[Gent|Ghent]]**

Ón ainm diaga *Gontia*

### Poblacht na Seice

* **Košťany**, *Costen* ó dhúchas, ón gCeiltis (Coirnis) *costean* 'mianach stáin'

### An Fhrainc
Tá ainm Ceilteach ar an gcuid is mó de phríomhchathracha na Fraince (an bhun- Ghaillis nó ainm treibhe mhuintir na Gaille).

* **[[Amiens]]**
* **[[Angers]]**
* an **[[Argentan]]**, **Argenton** (Argenton, Lot-et-Garonne, Argenton-les-Vallées, Argenton-l'Église, Argenton-Notre-Dame, Argenton-sur-Creuse, Argenton (abhainn))
***[[Arles]]**
***[[Arras]]**
***[[Autun]]**
***[[Bayeux]]** < *(*Civitas*) Baiocassensis* ; roimhe seo *Augustodurum* . ' fóram tiomnaithe do Augustus
* **Bourges**
* **Briançon** < *Brigantium*, ón gCeiltis * *brigant-* ' ard, maorga, ardaithe' (nó ainm diaga, Brigantia)
* **Brive-la-Gaillarde** < Droichead *Briva*
* **Brives**
* **Caen** (Cahan, Cahon) < *Catumagos* . Ón Sean-Cheiltis *catu-* ‘cath’ ‘troid’ ‘comhrac’, Sean-Ghaeilge *cath* ‘cath, cathlán, feadhain’, Briotáinis *-kad* / *-gad*, Breatnais *cad* ‘comhrac,feadhain’; *mago-* 'magh', Sean-Ghaeilge *magh*. Is cosúil gurb é an bhrí ghinearálta ná ‘blár catha’ 
* **Cahors**
* **Carentan** < *Carentomagus*, Idem **Charenton**, srl.
* **Chambord**
* **Divodurum** (Laidin), anois Metz, Lorraine, ón gCeiltis * *diwo-* 'dia, naofa, ó dhia' (Gaeilge na hAlban *dia* 'god') + * *duro-* 'dún'
* **Évreux** < *(Civitas) Eburovicence* ; roimhe- *Mheadholanum*
* **Laon**, Aisne, Laidin *[[Lugdunum]] Clavatum*
* **Lemonum** (Laidin), anois Poitiers, Vienne, an chéad eilimint ón gCeiltis * *lemo-* 'leamhán'.
* **Lillebonne**
* **[[Limoges]]**
* **[[Lisieux]]** < *(Civitas) Lexoviensis* ; iar *Noviomagus*  'margadh nua', Sean-Cheiltis *noviios* 'nua', *magos* 'achadh, magh'.
* **[[Lugdunum]] Convenarum** (Laidin), anois Saint-Bertrand-de-Comminges, Haute-Garonne
* **[[Lyon]]**, Rhône, Laidin *Colonia Copia Claudia Augusta [[Lugdunum]]*, ón gCeilteach * *lug-* ' Lugus ' (Lugh, ainm diaga)  + * *dūnon* 'dún'
* **Nant**, **Nans**
* **[[Naoned|Nantes]]**
* **Nanteuil**
* **Nanterre**
* **Noviomagus Lexoviorum** (Laidin), anois Lisieux, Calvados
* **Noviomagus Tricastinorum** (Laidin), anois Saint-Paul-Trois-Châteaux, Drome
* **Noyon**, Oise, Laidin *Noviomagus Veromanduorum*, ón gCeiltis * *nowijo-* ' nua ' (Breatnais *nua*) + * *magos* 'field, plain'
* **Oissel**, **Oisseau-le-Petit**, roinnt eile **Ussel**, srl.
* **Orange** < Arausio, dia uisce
* **[[Paris]]** < Parisii (An Ghaill), treibh Cheilteach a chuimsíonn na Séin go háitiúil
* **Périgueux**
* **Pierremande** < *Petromantalum* < *petro-matalo-* 'ceithre bóthar' = 'trasnú'
* **[[Rennes]]**
* **[[Rouen]]** < *Rotomagus*,  uaireanta *Ratómagos* nó *Ratumacos* (ar  bhoinn na treibhe *Veliocassi*). Is féidir leis a bheith ina *roto-*, an focal 'roth' nó 'rás', Tá *Magos* níos cinnte anseo : ‘achadh’, ‘magh’ nó níos déanaí ‘margadh’ cf. Sean-Ghaeilge *mag* (gen. *maige*) ‘magh’, Sean-Bhriotáinis *ma* ‘áit’. D’fhéadfadh go gciallódh an rud ar fad ‘hippodrome’, ‘ráschúrsa’ nó ‘margadh rotha’. 
* **Samarobrīva** (Laidin), anois Amiens, Somme, = "Droichead ar an [abhann] Somme ":Ainm abhann *Samara*  + Ceiltis* *brīwa* 'droichead'.
* **Vandœuvres**, **Vendeuvre** < *vindo-briga* 'dún bán'
* ' *[[Verdun]]*, Laidin "Virodunum" nó "Verodunum", an dara eilimint as *dún* Ceiltis * *dūnon* .
* **Vernon** < *Vernomagus* . Tá níos mó ná Vernon amháin eile sa Fhrainc, ach tagann siad go díreach ó *Vernō* 'áit na bhfearnóg'. ‘mágh na bhfearnóg’. *uernā* 'fearnóg', Sean-Ghaeilge *raithneach*, Briotáinis,  Breatnais *gwern* fearnóg. Fraincis*verne* / *vergne*.
* **Veuves**, **Voves**, **Vion**