Abhantrach na Sionainne

Tá ann in ** Abhantrach na Sionainne ** ná an abhainn is faide i nÉirinn, An tSionainn, agus gach abhainn agus loch a mbaineann léi.  De réir an Suirbhéireacht Ordanáis na hÉireann, is é fad na Sionainne, óna foinse ag Log na Sionna go dtí béal a hInbhear, ná , le  d'uiscí taoide agus  de tsruth fionnuisce flow.

## Staitisticí
Is í an abhantrach is mó i nÉirinn í Abhantrach na Sionainne, le hachar  aici. Agus an t-inbhear agus An Fhéil san áireamh, tógtar amach  chun na farraige.

Tá Meánsruth Fadtéarmach aici de  ag Cathair Luimnigh, agus is é sin ráta faoi dhó is atá ag an dara habhainn is mó na hÉireann, Abhainn na Gaillimhe, le ().  Ag Béal an Inbhir ag Ceann Léime, agus eis-sreabhadh gach abhainn agus Srutháin san áireamh, éiríonn eis-sreabhadh iomlán na Sionainne ina .

Níl an tSionainn ina habhainn fhionnuisce ach le 45% dá fad iomlán de .  Má thógtar an t-inbhear taoide agus na lochanna  as an áireamh, níl sa tSionainn fionnuisce ach tuairim is  ar fad.

### Ceantar Idirnáisiúnta Abhantraí na Sionainne

Is cuid de Shannon River Basin is part of the *Cheantar Idirnáisiúnta Abhantraí na Sionainne* (CIAS) í Abhantrach na Sionainne. Tá achar  ag an gceantar seo.  I dteannta leis an abhantrach, tá ann sa cheantar fosta codanna cúis farraige de chontaetha Ciarraí agus an Chláir.  In iomlán, tá an san CIAS aibhneacha le  ar fad, imeallbhord le  (inbhir sa mhéid) agus 113 loch, ina measc 53 níos mó ná  ar méid.  

Is í talmhaíocht (70.7%) an príomh-úsáid talún san CIAS.  Is tábhachtach iad chomh maith talamh portaigh (11.1%) agus foraoiseacht (3.2%).  Tá daonra 618,884 sa cheantar, is é sin  (sonraí daonlathais 2002).

thumb|left|Abhantrach na Sionainne Íochtarach, Inbhear na Sionainne san áireamh
### Foinsí is sia siar

Tá roinnt craobh-aibhneacha ann le foinsí níos sia siar ná an fhoinse traidisiúnta, Log na Sionna.

Sreabhann An Abhainn Mhór i gContae an Chabháin siar le  trí  síos Éireann do sa tSionainn isteach,  faoi bhun Log na Sionna.  Dá mba fhíor san, chuirfeadh sé  le fad na Sionainne, 'sé sin .

Tá maíomh ag An mBúill freisin.  Óna foinse go Luimneach, is é sin  ar fad.  Dá gcuirfear sin le fad Inbhear na Sionainne, , bheadh sin  ar fad in iomlán.  Dá mbá fhíor seo, ba é an Bhúill-Sionainn an abhainn is faide i nÉirinn,  níos faide ná an fhoinse ag Log na Sionna.

## Tíreolaíocht
Faightear níos mó ná leath de chontaetha oileán na hÉireann (17) laugh d'abhantrach na Sionainne (in aghaidh na srutha): Chiarraí, Corcaigh, Luimneach, Clár, Tiobraid Árann, Laois, Uíbh Fhailí, Gaillimh, an Mhí, an Iarmhí, Longfort, Ros Comáin, Maigh Eo, Cabhán, Liatroim, Sligeach agus Fear Manach.

### Bailte san abhantrach
Seo a leanas na bailte agus sráidbhailte (le daonlathais 2011) laistigh d'Abhantrach na Sionainne agus na bruacha ar a bhfuil siad, leis an sruth:

An abhainn:
* An Damhshraith
* Droim Seanbhó (Canáil Loch Aillionn, ar chlé) 857
* Liatroim (ar chlé) 485
* Cora Droma Rúisc 3,980
* Cill Srianáin (ar chlé)
* Droim ar Snámh (ar chlé) 247
* Dromad (Loch Bó Dearg, ar chlé) 356
* Rúscaigh (ar dheis) 188
* An Lios Breac (*Newtown Forbes*) (Loch Foirbis, ar chlé) 759
* Tearmann Bearaigh (ar dheis) 366
* Cluain Dá Ráth (ar chlé)
* Béal Átha Liag (*Lanesborough*) 1,388
* Áth Luain 20,153
* Cluain Mhic Nóis (ar chlé)
* Droichead na Sionainne (ar chlé) 206
* Beannchar (ar chlé) 1,653
* Port Omna (ar dheis) 1,530
* Tír Dhá Ghlas (Loch Deirgeirt, ar chlé)
* Baile Uí Bheoláin (*Mountshannon*) (Loch Deirgeirt, ar dheis) 152
* Drom Inbhir (Loch Deirgeirt, ar chlé) 113
* Béal an Átha (ar chlé) 2,442
* Cill Dalua (ar dheis) 1,292
* Droichead Uí Bhriain 235
* Caisleán Uí Chonaill (ar chlé) 1,917
* Ard na Croise
* Luimneach 87,081

An t-inbhear:
* Sionainn (ar dheis) 9,673
* Cill Rois (ar dheis) 2,695
* Carraig an Chabhaltaigh (ar dheis)
* Faing (ar chlé) 543
* An Gleann (ar chlé) 577
* Tairbeart (ar chlé) 551
* Béal Átha Longfoirt (ar chlé) 418
* Baile an Bhuinneánaigh (ar chlé) 1,354

### Craobh-aibhneacha na Sionainne
thumb|right|An tSuca ag Droichead Bhéal Átha Feorainne

* An Bhúill: Mainistir na Búille 2,588
* Abhainn na Loinge: Bealach an Doirín 1,822
* An Chamlinn: Longfort 9,601
* An Eidhneach: Ros Comáin 5,693
* An Eithne: An Muileann gCearr 20,103
* An Bhrosnach: Baile Uí Mhatháin 1,563, An Féar Bán 1,165, Tulach Mhór (Abhainn Thulach Mhór) 14,361
* An tSuca: An Caisleán Riabhach 1,985, Áth Liag 241, Béal Átha na Sluaighe 6,577
* An Bhrosnach Bheag: Biorra 5,452
* An Inthe: Buiríos Uí Chéin 1,145, Cloch Shiurdáin 511
* An Ghaothach: An tAonach 8,439
* An Ghréin: An Scairbh 798
* Abhainn Ó gCearnaigh (*Ratty River*): Droichead Abhann Ó gCearnaigh 1,839, Bun Raite 219
* An Forghas: Inis 25,360, Cora Chaitlín (*Newmarket-on-Fergus*) 1,773
* An Mháigh: Áth Dara 1,106
* An Daoil: Ráth Caola 1,550, Eas Géitine 1,149
* An Fhéil: Lios Tuathail 4,338, Mainistir na Féile 2,007

### Fo-Abhantracha
[thumb|left|[An Bhúill ag Uachtar Thíre]]

** Abhantracha fionnuisce ** (le hachair km2), leis an sruth:

Bruach ar chlé:

* Loch Aillionn 415&nbsp;km2
* An Eislinn 73&nbsp;km2
* Abhainn na Reanna 311&nbsp;km2
* An Chamlinn 352&nbsp;km2
* An Eithne 1,254&nbsp;km2
* An Bhrosnach 1,248&nbsp;km2
* An Bhrosnach Bheag 662&nbsp;km2
* An Inthe 182&nbsp;km2
* An Ghaothach 321&nbsp;km2
* An Mhaoilchearn 660&nbsp;km2

Bruach ar dheis:

* An Bhúill 725&nbsp;km2
* An Eidhneach 78&nbsp;km2
* An tSuca 1,600&nbsp;km2
* Abhainn na Ceapaí, Abhainn Choill Chró 414&nbsp;km2
* An Gréine 295&nbsp;km2

** Abhantracha an Inbhir **

Bruach ár chlé:

* An Mháigh 1,0002
* An Daoil 426&nbsp;km2
* An Fhéil 1,170&nbsp;km2

Bruach ar dheis:

* Abhainn Ó gCearnaigh (*Ratty River*) 233&nbsp;km2
* An Forghas 1,043&nbsp;km2

Tá go leor craobh-aibhneacha beaga eile a théann isteach sa tSionainn feadh a turais.

### Locha
thumb|right|'' Loch Síleann, Contae an Chabháin

Tá an-cuid lochanna lastigh d'abhantrach na Sionainne, idir an abhainn féin agus na fo-abhantracha.  Seo a leanas na cinn is mó:

## Féach freisin
* An tSionainn
* Inbhear na Sionainne
* Talamh Calaidh na Sionainne
* Aibhneacha na hÉireann
* Liosta Aibhneacha na hÉireann
* Liosta Lochanna na hÉireann

## Nótaí

## Tagairtí

Catagóir:An tSionainn