Cogadh Rúis-Seapánach

Fearadh **an Cogadh Rúis-Seapánach** idir 8 Feabhra 1904 – 5 Meán Fómhair 1905 in oirthear na hÁise. Bhain an tSeapáin bua mór amach, agus fuair Impireacht na Rúise greasáil cheart, Cás an leoin - nó an bhéir - agus na luiche a bhí ann.  Tír bheag  bhocht a bhí sa tSeapáin ag an am, nó sin a cheap lucht na hEorpa. Ach bhí an tSeapáin gach pioc chomh láidir le tíortha na hEorpa, agus fiú an tír is mó san Eoraip, Impireacht na Rúise, nó sin a dúirt lucht na Seapáine ag an am. 

Bhris réabhlóid amach sa Rúis sa bhliain 1905 agus míleatú sa tSeapáin  sna blianta ina dhiaidh.

## An cogadh
Shealbhaigh saighdiúirí na Rúise Port Artúir, cuanchathair in aice leis an gCóiré, sa bhliain 1898. Ach bhí na Seapánaigh thar a bheith buartha, ar eagla go gcaillfeadh siad a gcuid tionchair ar an gCóiré. 

Ní raibh aon mhoill orthu téisclim a dhéanamh chun cogaidh; agus i Mí Fheabhra den bhliain 1904, d'ionsaigh na Seapánaigh Port Artúir agus cuireadh an ruaig ar na Rúisigh. D'éirigh leo an chuid is mó de loingeas cogaidh na Rúise a scrios, agus bhí na Rúisigh sách mall ag tabhairt freagra. 

Ní raibh an t-ádh orthu ina dhiaidh sin, ach an oiread. Thuirsigh maidhm i ndiaidh maidhme iad, agus nuair a tháinig cabhlach cogaidh na Bailte ó Chathair Pheadair thart ar an Afraic go dtí an Cian-Oirthear le fortacht a thabhairt do na díormaí Rúiseacha ansin, d'ullmhaigh an t-aimiréal Seapánach Heihachiro Togo luíochán roimh na Rúisigh. 

Nuair a nocht na longa Seapánacha óna bhfolacháin, fágadh an cabhlach Rúiseach i ngaiste, agus chuaigh an chuid ba mhó acu go tóin poill i gCaolas Chisima, idir an Chóiré agus an tSeapáin i lár Mhí Bhealtaine den bhliain 1905. 

Níor tháinig ach sé long chogaidh slán as an teagmháil, agus acu sin féin, b'éigean do thrí long sábháilteacht a lorg i gcuan cogaidh na Meiriceánach i Manila. Ó bhí na Meiriceánaigh neodrach sa chogadh seo, rinne siad na longa agus a gcuid crú a imtheorannú sa chuan - is é sin, choinnigh siad istigh ansin iad go dtí go raibh an cogadh thart.

## Bua na Seapáine
B'iad na Seapánaigh a ghnóthaigh an cath agus an cogadh, mar sin. Bhí an tAimiréal Togo i mbun agus  rinne a cheannaireacht dhiongbháilte difear an tsaoil.  Ach b'é ba phríomhchúis leis an rath ná go raibh na Seapánaigh i bhfad chun tosaigh ar na Rúisigh i gcúrsaí teicneolaíochta, a fhad is a bhí na longa cogaidh i gceist. Bhí a gcuid long ní ba luaithe, agus a gcuid gunnaí ní b'fhearr, chomh maith.

## Éirí amach na bliana 1905
Bualadh náireach a bhí ann don Rúis agus chuir cosmhuintir na Rúise an locht ar na huaisle is na hoifigigh. Mar sin, bhris réabhlóid amach sa bhliain 1905.

## Leabharliosta
* Richard Connaughton: *Rising Sun and Tumbling Bear: Russia's War With Japan*'. Cassell, 2003, ISBN 0-304-36184-4
* Rotem Kowner: *Historical Dictionary of the Russo-Japanese War*. Scarecrow, 2006, ISBN 0-8108-4927-5
* Geoffrey Jukes: *The Russo-Japanese War 1904-1905*. Motorbooks International, 2002, ISBN 1-84176-446-9
* Ian Nish: *The Origins of the Russo-Japanese War*. Longman, 1985, ISBN 0-582-49114-2
* Alexej Silytsch Nowikow-Priboj: *Tsushima*. Volksverlag, 1955
* Ernst zu Reventlow: *Der Russisch-Japanische Krieg*. Berlin 1905
* Sven Saaler, Inaba Chiharu (Hrsg.): *Der Russisch-Japanische Krieg 1904/05 im Spiegel deutscher Bilderbogen*. Deutsches Institut für Japanstudien, Tokio 2005 (Abstract )
* M. H. Sprotte, W. Seifert, H.-D. Löwe: *Der Russisch-Japanische Krieg 1904/05*. Wiesbaden 2008, ISBN 978-3-447-05707-3
* J. Taburno: *Die Wahrheit über den Krieg!*. Cronbach, Berlin 1905 (Digitalisat)
* Denis Warner: *The Tide at Sunrise: A History of the Russo-Japanese War, 1904-1905*. David McKay Co., 1974, ISBN 0-88327-031-5

## Tagairtí

Catagóir:Stair na Rúise
Catagóir:Stair na Seapáine
Rúise agus na Seapáine, Cogadh na