open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ich bin ein Berliner

Agus é ar cuairt ar Bheirlín Thiar ar an  26 Meitheamh 1963, thug uachtarán SAM, John F Kennedy, Beirlíneach air féin, ag léiriú a chuid tacaíochta do mhuintir iarthar na cathrach, 

Tá cáil ar an óráid go háirithe mar gheall ar na bhfocail stairiúla "Ich bin ein Berliner" ("Is Beirlíneach mé" as Gaeilge). Bhí na sluaite daoine amach ar na sráideanna, agus thóg Kennedy óráid i gcoinne an chumannachais. Deirtear go raibh daoine ar an taobh eile den bhalla ag tabhairt bualadh bos dó an am, chun agóid a dhéanamh i gcoinne na Rúiseach. Dúirt Kennedy go léirigh an balla loiceadh an chumannachais.   

Meastar go raibh 5/6 den daonra amach ag éisteacht le Kennedy ar an lá seo.

Labhair SAM go láidir in éadan an bhalla. Ach ní dhearna siad ní ba mhó ná sin. Cinnte bhí eagla orthu go dtosófaí cogadh.  

## Tagairtí

Catagóir:Beirlín
Catagóir:An Cogadh Fuar
Catagóir:Stair na Gearmáine‎
Catagóir:Ailt le téacs sa Ghearmáinis
Contae Pinal, Arizona

[237x237px|deas|Suíomh sa stát [Arizona]]
237x237px|deas|Suíomh Arizona sa SAM

Is contae in Arizona é **Contae Pinal**. Tá sé suite i ndeisceart an stáit, agus is é 29 duine sa chiliméadar cearnach (29/km²) an dlús daonra ann. Is é Florence príomhbhaile an chontae, ach is Casa Grande an chathair is mó daonra. Sa bhliain 2016 bhí 418,540 duine ina gcónaí ann. 

Cuimsíonn an chontae an t-achar cathrach Phoenix, mar aon le codanna na ceantair náisiúnta faoi chosaint mar a leanas: Séadchomhartha Náisiúnta Casa Grande Ruins, Séadchomhartha Náisiúnta Hohokam Pima, Séadchomhartha Náisiúnta Ironwood Forest, Séadchomhartha Náisiúnta Fásach Sonora, agus Foraois Náisiúnta Tonto agus Foraois Náisiúnta Coronado. 

Tá sé ag críochantacht le: 

* Na contaetha Arizona: Gila, Graham, Maricopa, Pima

## Stair
Bunaíodh Contae Pinal ar 1 Feabhra 1875.

## Lárionaid Daonra i gContae Pinal
#### Cathracha is mó
* Apache Junction (i gContae Pima chomh maith)
* Casa Grande
* Coolidge
* Eloy
* Maricopa
#### Bailte

* Florence (príomhbhaile)
* Kearny
* Mammoth
* Marana (an chuid is mó i gContae Pima)
* Queen Creek (cuid i gContae Maricopa freisin)
* Superior
* Winkelman (cuid i gContae Gila freisin)

#### Bailecheantair

* Ak-Chin Village
* Arizona City
* Blackwater
* Cactus Forest
* Campo Bonito
* Casa Blanca
* Chuichu
* Dudleyville
* Gold Canyon
* Goodyear Village
* Kohatk
* Lower Santan Village
* Oracle
* Picacho
* Queen Valley
* Red Rock
* Sacate Village
* Sacaton
* Sacaton Flats Village
* Saddlebrooke
* San Manuel
* Santa Cruz
* San Tan Valley
* Stanfield
* Stotonic Village
* Sweet Water Village
* Tat Momoli
* Top-of-the-World (partially in Gila County)
* Upper Santan Village
* Vaiva Vo
* Wet Camp Village

#### Pobail neamhchorpraithe

*Arizola
*Avra
*Bapchule
*Barkerville
*Blake Place
*Bon
*Borree Corner
*Branaman
*Burns
*Cactus Forest
*Campo Bonito
*Casa Blanca
*Kelvin
*Randolph
*Ray Junction
*Reymert
*Riverside
*Santan

#### Bailte tréigthe
*Adamsville
*Barcelona
*Cochran
*Ray
*Sonora
*Tiger
#### Tearmainn Dhúchasacha
* Tearmann Tohono O'odham
* Tearmann San Carlos Apache
* Comhphobal Indiach Gila River
* Comhphobal Indiach Ak-Chin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Idirlín oifigiúil

Catagóir:Arizona
Catagóir:Tíreolaíocht Arizona
*
Pinal
Pinal, Contae
Catagóir:Contaetha Arizona bunaithe sa bhliain 1875
Catagóir:Áiteanna bunaithe sa bhliain 1875
Pinal
Pinal
My Mother the Carjacker

Craoladh an dara heipeasóid, **"My Mother the Carjacker"**, den cúigiú sraith déag *[[The Simpsons]]* ar an 9 Samhain 2003. Scríobh Michael Price an eipeasóid seo. D'fhéach 12.4 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:The Simpsons
Catagóir:Eipeasóidí The Simpsons
Catagóir:The Simpsons (séasúr 15)
Stípeog

Sa luibheolaíocht, is éard is **stípeog** nó **stiopúl** ann (laidin *stipula*: tuí, gas), ná téarma cumtha ag Linnaeus a thagraíonn d'fiafháis iompartha ar dhá thaobh (*uaireanta ar taobh amháin*) de bhonn ghas duilleoige (an peitín). Meastar péire stipeog mar chuid de anatamaíocht na duilleoige tipiciúla sa phlandaí bláthanna, cé i go leor speiceas go bhfuil na stípeoga neamhfheiceálach, nó go hiomlán as láthair (agus tugtar an téarma eistípeogach ar an dhuilleog ansin). I roinnt scríbhneoireachta luibheolaíocha níos sine, baineadh úsáid níos mó as an téarma "stípeog" chun tagairt a dhéanamh do dhuilleoga beaga nó do pháirteanna na nduilleog, go háirithe brachtanna.
## Cineálacha stípeog

## Tagairtí

Catagóir:Moirfeolaíocht phlandaí
Sceach gheal

Speiceas de phlanda is ea ***Crataegus monogyna***, ar a dtugtar **an sceach gheal**, atá dúchasach don Eoraip, iarthuaisceart na hAfraice agus iarthair na hÁise. Tugadh isteach í i go leor codanna eile den domhan. Is féidir í a bheith ina fiaile ionrach.

Tá an speiceas seo ar cheann de na cineálacha éagsúla dá ngairmtear *[[Crataegus oxyacantha]]*, ainm a diúltaigh an pobal luibheolaíochta toisc go mheas siad go raibh sé ró-dhébhríoch.

## Cur síos
Is tor beag nó crann 5-14 méadar ar airde, le coróin dhlúth í an sceach gheal, (*Crataegus monogyna*). Tá an choirt neamhlonrach donn le scoilteanna ingearach buí. Iompraíonn na gais óige dealga géara, tuairim is 12.5 mm (leath orlach) ar fhad. Tá na duilleoga 20  go 40mm (1 go 1 ½ orlach) ar fhad, ubhach agus liopach go domhain, uaireanta beagnach go dtí an mheánfhéith, leis na liopaí ag leathadh ag uillinn leathan. Bíonn an dromchla uachtarach glas dorcha lastuas agus níos gile laistíos.


(MHNT) Crataegus monogyna - flowers and buds.jpg|Bláthanna na Sceiche Gile
File:Eenstijlige meidoorn (Crataegus monogyna branch).jpg|Dealga, duilleoga agus stipeoga na Sceiche Gile
File:Hawthorn fruit.JPG|Toradh na Sceiche Gile
File:Pink and brown (4627395373).jpg|Gar-amhairc
File:Hawthorn St Mars.jpg|Stoc de sceach gheal ársa ag Saint-Mars-sur-la-Futaie, An Fhrainc
File:Hawthorn St Mars 2.jpg|Amharc ginearálta ar chrann Saint-Mars
File:The Holy Thorn, Glastonbury Abbey - geograph.org.uk - 217631.jpg|Athsholáthar ar an Dealg Naofa a bhí gearrtha anuas ag loitiméirí sa bhliain 2010.
File:Hethel Thorn, Hethel - geograph.org.uk - 44746.jpg|Dealg Ársa Hethel, Hethel, Sasana.
File:Joncret AR1cJPG.jpg|Crataegus monogyna i Joncret, An Bheilg.


## Féach freisin
* Uath (ogham)
* Faoin Sceach Gheal

## Nótaí

Catagóir:Plandaí
Catagóir:Crainn
Tsipouro

Is deoch branda *pomace* ón nGréig é **Tsipouro** (Gréigis: τσίπουρο). Tá an-tóir ar an deoch sa Teasáil, in Epirus, i Macadóin na Gréige agus ar oileán na Créite (deir na Créitigh "tsikoudia").

Catagóir:Deochanna
Ouzo

Is deoch alcólach ón Ghréig é **Ouzo** atá blaistithe le hainís (). Tá an-tóir ar an deoch sa Ghréig agus sa Chipir. Tá sé faoi chosaint san Aontas Eorpach.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Alcól
Catagóir:Deochanna
David Silverman

Is beochantóir, scríbhneoir teilifíse, agus stiúrthóir teilifíse  é **David Silverman** a rugadh ar an 15 Márta 1957. Is beochantóir agus stiúrthóir roinnt eipeasóidí don sraith theilifíse The Simpsons é.

## I dtús a shaoil

## ''The Simpsons''

### Liosta eipeasóidí stiúraithe le David Silverman

* "Simpsons Roasting on an Open Fire"
* "Bart the Genius"
* "Bart the General"
* "Life on the Fast Lane"
* "Some Enchanted Evening"
* "Bart Gets an "F""
* "Treehouse of Horror" (Deighleog "The Raven" ach amháin)
* "Bart vs. Thanksgiving"
* "The Way We Was"
* "Old Money"
* "Blood Feud"
* "Black Widower"
* "Homer's Triple Bypass"
* "Krusty Gets Kancelled"
* "Treehouse of Horror IV"
* "Another Simpsons Clip Show" (mar **Pound Foolish**, a leasainm sa saol mar atá)
* "Homie the Clown"
* "Mother Simpson"
* "The Simpsons 138th Episode Spectacular" (mar **Pound Foolish**)
* "Treehouse of Horror XIII"
* "Treehouse of Horror XV" (mar "The Tell-Tale Silverman") 
* "Treehouse of Horror XVI" (mar "Godzilla vs. Silverman")
* "Treehouse of Horror XVII" (le Matthew Faughnan) (mar David "Tubatron" Silverman)
* "The Man Who Came to Be Dinner"

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* David Silverman ar IMDb

Catagóir:Beochantóirí Meiriceánacha
Catagóir:Scríbhneoirí teilifíse Meiriceánacha
Catagóir:Stiúrthóirí teilifíse Meiriceánacha
Catagóir:The Simpsons
Catagóir:Scríbhneoirí The Simpsons
Catagóir:Daoine as Long Island, New York
Catagóir:Beochantóirí as Long Island, New York
Catagóir:Daoine a rugadh i 1957
Catagóir:Daoine beo
Clár leithris

mion|Clár leithris  le haghaidh leithris insruthlaithe de chuid an chomhalachta Bemis Manufacturing.
Is éard is **clár leithris** nó **suíochán leithris** ann ná claibín ar insí, comhdhéanta de shuíochán oscailte cruinn nó ubhchruthach, agus de ghnáth le claibín, atá boltáilte isteach ar bhabhla an leithris.

## Tagairtí
Sing My Heart Out

Is é ***Sing My Heart Out*** an dara halbam ó Sam Bailey. Scaoileadh é ar an 16 Meán Fómhair, 2016.

## Traicliosta
Is iad seo na hamhráin:
# "Sing My Heart Out" – 3:38
# "Echo" – 3:20
# "Don't Cry for Me" – 3:12
# "Never Again" – 3:23
# "Take it out on the Dancefloor" – 3:13
# "Forgive & Forget" – 4:26
# "Never Give Up" – 3:36
# "No Greater Love" – 4:00
# "No Tomorrow" – 3:40
# "It gets Better Every Day" – 3:17
# "Sun Above the Clouds" – 3:41

## Singlí
# "Sing my Heart Out" - 9 Meán Fómhair, 2016

## Cairteacha

## Tagairtí

Catagóir:Albaim a eisíodh in 2016
Catagóir:Sam Bailey
The Middle (séasúr 9)

Craoladh an **naoú sraith** *[[The Middle]]* idir Deireadh Fómhair 3, 2016 agus Bealtaine 22, 2017 ag tosú le "Vive La Hecks".

## Foireann
### Príomhcharachtair
* Patricia Heaton mar Frankie Heck
* Neil Flynn mar Mike Heck
* Charlie McDermott mar Axl Heck
* Eden Sher mar Sue Heck
* Atticus Shaffer mar Brick Heck

### Athfhillteach
*Daniela Bobadilla mar Lexie Brooks
*Casey Burke mar Cindy
*Jen Ray mar Nancy Donahue
*Beau Wirick mar Sean Donahue
*Brock Ciarlelli mar Brad Bottig
*Sean O'Bryan mar Ron Donahue
*Julie Brown mar Paula Norwood
*Pat Finn mar Bill Norwood

### Aoi
*Lisa Rinna mar Tammy Brooks
*Gregory Harrison mar Bennett Brooks
*French Stewart mar Principal Cameron
*Maree Cheatham mar Sylvia Hammond-Tucker
*Marsha Mason mar Pat Spence
*Jimmy Bellinger mar Edwin
*Alphonso McAuley mar Hutch
*Brenna D'Amico mar Lilah
*Brian Doyle-Murray mar Don Ehlert
*Brittany Ross agus Natalie Lander mar Courtney and Debbie
*John Cullum mar Michael "Big Mike" Heck, Sr.

## Eipeasóidí

## Tagairtí

Catagóir:The Middle
Faro del Cabo de Gata

deas|250px|thumb|Phare de Cabo de Gata (2008)
Tógadh **Faro del Cabo de Gata** sa bhliain 1863, Tá sé 18 méadar ar airde, le splancáil gach 30 soicind go dtí níos mó ná 50 méadar os cionn leibhéal na farraige, áit gur féidir é a fheiceáil ó 30 míle ar shiúl. Sa 20 haois bhí teach solais agus áiseanna eile thart air. Tógadh an teach solais seo ar an chaisleán a bhí ag San Francisco de Paula (1738), a bhí ina dhiaidh sin forbartha i gcomhair Chogadh Neamhspleáchais na Spáinne.

## Aeráid Faro del Cabo de Gato: 1961-1990
Chláraigh réadlann Faro de Cabo de Gata (36 ° 43'18.8 "N, 2 ° 11'34.69" W) le linn na tréimhse 1961-1990, meánfhrasaíocht bhliantúil de 156 mm.

## Tagairtí
Minéirve

mion|Dealbh de Mhinéirve|cléIs í **Minéirve** nó **Mineirve** (Laidin: *Minerva*) dia na heagna, na n-ealaíon, na cogaíochta straitéisí, agus chomh maith cosantóir na Róimhe agus pátrún na gceardaithe sa mhiotaseolaíocht Rómhánach. Tá sí ar aon dul le hAitéiné, sa mhiotaseolaíocht Heilléanach.

## Teidil agus róil

Ag eascairt as dia Iodálach na gealaí darb ainm **Meneswā* (“ise a thomhaiseann”), ghlac na hÉatrúscaigh leis an ainm Sean-Laidine **Menerwā*, agus thugadar *Menrva* uirthi. Meastar go bhfuil a hainm Rómhánach, Minerva, bunaithe ar an miotaseolaíocht Éatrúscach seo. Ba í macasamhail Éatrúscach Aitéiné na Gréige. Cosúil le hAitéiné, phléasc Minéirve ó cheann a hathair, Iúpatar (Séas na Gréige), a d'alp a máthair (Metis) in iarracht nár éirigh léi a breith a chosc.

Dar leis an *[[interpretatio Romana]]*, deirtear go bhfuil gaol idir Minéirve, Tyche/Fortuna, Victoria agus Brid as miotaseolaíocht na nGael, cé gur pearsana éagsúla iad féin.

## Adhradh
mion|''Minerva armándose, Lavinia Fontana (1613), Galería Borghese,'' an Róimh.|clé

### Teampaill
* Cnoc an Chaipeatóil sa Róimh.

## Féach freisin

* Bríd na Briotáine

## Tagairtí

Catagóir:Déithe Rómhánacha
Catagóir:Imbolc
Andrew Wyeth

Péintéir réalaíoch Meiriceánach ab ea **Andrew Newell Wyeth** (12 Iúil 1917 – 16 Eanáir 2009). Bhí sé ar na péintéirí Meiriceánacha ba mhó clú san 20ú haois. Chleacht sé stíl réalaíoch régiúnach. Rugadh Wyeth in Chadds Ford, Pennsylvania. Thabhaigh an pictiúr úd *Christina's World* clú faoi leith dó. Péintéireacht theampara atá ann a rinne sé sa bhliain 1948, nuair a bhí sé bliain is 30 d'aois.   

## Beathaisnéis
Rugadh Andrew Wyeth do N.C. (Newell Convers) Wyeth (1882–1945), maisitheoir agus ealaíontóir, agus do Carolyn Brockius. An duine ab óige de chúigear ab ea Andrew. De bharr fadhbanna sláinte, bhain a thuismitheoirí den bhunscoil é agus chuaigh siad féin i gceann a chuid oideachais. Rinne N.C. iarracht an tallann a bhí ag gach duine de na páistí a chothú agus chaith sé tamall ag siúlóid leo, duine ina dhuine, ag taispeáint dóibh an dúlra thart timpeall orthu. Mar ealaíontóir aitheanta bhí N.C. ábalta an ealaín a mhúineadh d'Andrew, go háirithe ealaín an tírdhreacha. Chuaigh saothair an phéintéara úd Winslow Homer go mór i bhfeidhm air.

## Naisc sheachtracha
*Suíomh oifigiúil eastát an ealaíontóra

Catagóir:Péintéirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1917
Catagóir:Básanna in 2009
Malus sylvestris

Crann dúchasach don Eoraip is ea ***Malus sylvestris***, nó **an crann fia-úll**. Is speiceas é den ghéineas *Malus*. Ciallaíonn a ainm eolaíoch "úll foraoise", agus bíonn dealga ar an  fhíor-chrann fiáin. 

## Nótaí

## Naisc sheachtracha
* USDA Plandaí Próifíl do ''Malus sylvestris'' 
* Jepson Lámhleabhar (JM93) cóireáil ''Malus sylvestris'' — *speicis a tugadh isteach i California*.
* Topwalks.net: Plandaí de Spáinn, ''Malus sylvestris''
* 
* EUFORGEN speiceas leathanach: ''Malus sylvestris''. Faisnéise, a dháileadh agus a bhaineann le hacmhainní.
All's Fair in Oven War

Craoladh an dara heipeasóid, **"All's Fair in Oven War"**, den séú sraith déag *[[The Simpsons]]* ar an 14 Samhain 2004. Scríobh Matt Selman an eipeasóid seo. D'fhéach 11.64 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:The Simpsons
Catagóir:Eipeasóidí The Simpsons
Catagóir:The Simpsons (séasúr 16)
Pósadh in Ioslam

deas|250px|thumb|Pósadh in Ioslam
Is conradh dleathach é, pósadh in Ioslam, idir fear agus bean nó mná. Tá sé ceadaithe ag fir Moslamacha, de réir Dlí Sharia, polaigíneas a chleachtadh. Is féidir, de réir an Chóráin, suas le ceathrar mná chéile dlíthiúil a bheith ag fear amháin ag an am céanna. Freisin, is féidir fir Ioslamacha mná Chríostaí a phósadh ach níl sé ceadaithe mná Ioslamacha fir Chríostaí a phósadh de réir an Chóráin. 

## Féach freisin

* Dlí sharia

## Tagairtí

Catagóir:Ioslam
Catagóir:Pósadh
Glen Campbell

Amhránaí agus aisteoir ab ea **Glen Travis Campbell ** (22 Aibreán, 1936 – 8 Lúnasa, 2017, Billstown, Arkansas, na Stáit Aontaithe). 

## Tagairtí

Catagóir:Ceoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1936
Catagóir:Básanna in 2017
The Wedding Squanchers

Chraol **"The Wedding Squanchers"**, an deichiú agus an eipeasóid deireanach den dara sraith *[[Rick and Morty]]*, ar an 4 Deireadh Fómhair, 2015. Scríobh Tom Kauffman an eipeasóid seo. D'fhéach 1.84 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:Eipeasóidí Rick and Morty
Fifth Harmony (albam)

Is é ***7/27*** an tríú halbam ó Fifth Harmony. Scaoileadh é ar an 25 Lúnasa 2017. Seo a gcéad albam le Fifth Harmony gan Camila Cabello.

## Traicliosta
# "Down"  – 2:45
# "He Like That" – 3:37
# "Sauced Up" – 3:17
# "Make You Mad" – 2:54
# "Deliver" – 3:26
# "Lonely Night" – 3:25
# "Don't Say You Love Me" – 3:13
# "Angel" – 3:09
# "Messy" – 3:14
# "Bridges" – 4:03

## Singlí
# "Down"  - 2 Meitheamh, 2017
# "He Like That" - 25 Lúnasa, 2017
# "Por Favor" - 27 Deireadh Fómhair, 2017

### Singlí bolscaireachta
# "Angel" - 10 Lúnasa, 2017

## Cairteacha

## Deimhniúcháin

## Tagairtí

Catagóir:Albaim a eisíodh in 2017
Catagóir:Fifth Harmony
Ionsaí Barcelona 2017

Tharla eachtraí sceimhlitheoireachta Ioslamacha in oirthear na Spáinne ar an 16-18 Lúnasa 2018 . Bhí cúpla sceimhlitheoir páirteach sna ionsaithe.  

Ag an am céanna, maraíodh beirt agus gortaíodh roinnt daoine eile in ionsaí sceana a rinneadh in Turku na Fionlainne.

### Alcanar
Tharla pléasc ar an 16 Lúnasa 2017. Maraíodh bean amháin.  Scriosadh teach.

### Las Ramblas
Tharla ionsaí  i mBarcelona. Ar an 17 Lúnasa 2017, tiomáineadh veain bhán isteach i lár ghrúpa mór coisithe ar an bpríomhshráid (La Rambla (nó Las Ramblas), ag fágáil cúig duine dhéag marbh agus níos mó ná 130 gortaithe. Theith an tiománaí tar éis an ionsaithe (Younes Abouya, 22 bliain d'aois ó Mharacó - féach thíos).  

Tharla an t-ionsaí thart ar 15h50 am na hÉireann. Bhí na sráideanna agus stáisiúin Metro agus traenach sa cheantar dúnta ag na póilíní ar feadh cúpla uair ina dhiaidh.  

### Cambrils
Cúpla sceimhlitheoireachta Ioslamach a bhí páirteach san ionsaí seo ar an 18 Lúnasa 2017.  Maráiodh cúigear. Mharaigh póilíní na Spáinne cúigear  nuair a thiomáin siad carr faoi luas trí cheantar coisithe a bhí pacáilte le turasaóirí ag an am. Carr dubh don déanamh Audi a tiomáineadh faoi luas trí cheantar coisithe i mbaile mór turasóireachta Cambrils, 120 cilliméadar ó dheas do Bharcelona. Chaith na Mossos (gardaí) an cúigear a bhí sa charr, maraíodh ceathrar acu sin ar an dtoirt, agus bhásaigh an cúigiú duine níos déanaí.   

Maraíodh bean amháin agus gortaíodh póilín agus 5 sibhialtach eile san ionsaí i Cambrills.   

### Sant Just Desvern
Maráiodh fear amháin, an tiománaí, ar an 17 Lúnasa 2017. Gortaíodh beirt Mossos (gardaí).  

### Subirats
Ar an 21 Lúnasa, i gceantar Subirats in iarthar Barcelona, d'éirigh le póilíní i Barcelona, Younes Abouya (22 bliain d'aois ó Mharacó) a mharú.  Bhí pléascáin fáiscthe dá chorp aige. Deirtear gurb eisean a thiomáin an veain isteach i slua, a raibh bás 15 duine mar thoradh air.

## Tagairtí

Catagóir:Barcelona
Catagóir:Eachtraí sceimhlitheoireachta Ioslamacha
William Wyndham Grenville, 1ú Bharún Grenville

Ba pholaiteoir agus Phríomh-Aire na Ríochta Aontaithe é **William Wyndham Grenville**, 1ú Bharún Grenville, a rugadh ar an 25 Deireadh Fómhair 1759 – 12 Eanáir 1834. 

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1759
Catagóir:Básanna i 1834
Catagóir:Acadóirí Briotanacha
Catagóir:Alumni Ollscoil Oxford
Catagóir:Buckinghamshire
Catagóir:Cogaí Napoléon
Catagóir:Fir
Catagóir:Lucht ollscoile
Catagóir:Polaiteoirí na hÉireann
Catagóir:Polaiteoirí Sasanacha
Catagóir:Príomh-Airí na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Tiarnas Briotanach na hÉireann
Catagóir:Uaisleacht Eorpach
Voicenotes

Is é ***Voicenotes*** an dara halbam ón bpopcheoltóir Meiriceánach Charlie Puth. Scaoileadh é ar an 11 Bealtaine 2018.

## Singlí
# "Attention" - 21 Aibreán, 2017
# "How Long" - 5 Deireadh Fómhair, 2017
# "Done For Me" - 15 Márta, 2018
# "Change" - 26 Márta, 2018

## Traicliosta
Is iad seo na hamhráin:
# "The Way I Am" – 3:06
# "Attention" – 3:28
# "LA Girls" – 3:17
# "How Long" – 3:20
# "Done for Me" (le Kehlani) – 3:00
# "Patient" – 3:10
# "If You Leave Me Now" (le Boyz II Men) – 4:03
# "Boy" – 4:23
# "Slow It Down" – 3:10
# "Change" (le James Taylor) – 3:37
# "Somebody Told Me" – 3:36
# "Empty Cups" – 2:50
# "Through It All" – 3:26

## Cairteacha

### Deimhniúcháin

## Tagairtí

Catagóir:Albaim a eisíodh in 2018
Milhouse of Sand and Fog

Craoladh an tríú heipeasóid, **"Milhouse of Sand and Fog"**, den seachtú sraith déag *[[The Simpsons]]* ar an 25 Meán Fómhair 2005. Scríobh Patric M. Verrone an eipeasóid seo. D'fhéach 10.19 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:The Simpsons
Catagóir:Eipeasóidí The Simpsons
Catagóir:The Simpsons (séasúr 17)
Metis (miotaseolaíocht na Gréige)

Is pearsa bainte le miotaseolaíocht na Gréige í **Metis**. 
Ba í Metis an chéad bhean chéile Shéas.
Ba í bandia Aitéiné a n-iníon.
Ailcméiné

Is pearsa bainte le miotaseolaíocht na Gréige í **Ailcméiné** (*Alcmene* as Béarla).
Ba é Earcail mac Shéas agus Ailcméiné.

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Miotaseolaíocht na Gréige
Jon Vitti

Is scríbhneoir agus stiúrthóir teilifíse  é **Jon Vitti** a rugadh sa bhliain 1960. Is scríbhneoir agus stiúrthóir roinnt eipeasóidí don sraith theilifíse The Simpsons é anois, agus bhí sé ina scríbhneoir don scannáin *[[Ice Age]]* (2002) agus *[[Robots]]* (2005), mar aon leis na sraitheanna drámaí grinn suímh *[[King of the Hill]]* agus *[[The Critic]]*. 

## ''The Simpsons''

### Liosta eipeasóidí scríofa le Jon Vitti

*"Bart the Genius" (1990)
*"Homer's Night Out" (1990)
*"The Crepes of Wrath" (le George Meyer, Sam Simon, agus John Swartzwelder) (1990)
*"Simpson and Delilah" (1990)
*"Bart Gets an "F"" (1991)
*"Lisa's Substitute" (1991)
*"When Flanders Failed" (1991)
*"Burns Verkaufen der Kraftwerk" (1991)
*"Radio Bart" (1992)
*"Bart the Lover" (1992)
*"Black Widower" (Teleplay) (1992)
*"Treehouse of Horror III" (le Al Jean, Mike Reiss, Jay Kogen, Wallace Wolodarsky, agus Sam Simon) (1992)
*"Mr. Plow" (1992)
*"Brother from the Same Planet" (1993)
*"So It's Come to This: A Simpsons Clip Show" (1993)
*"Cape Feare" (1993)
*"Another Simpsons Clip Show" *(luaite mar Penny Wise)* (1994)
*"Home Sweet Homediddly-Dum-Doodily" (1995)
*"The Simpsons 138th Episode Spectacular" *(luaite mar Penny Wise)* (1995)
*"The Old Man and the Key" (2002)
*"Weekend at Burnsie's" (2002)
*"Little Girl in the Big Ten" (2002)
*"Marge vs. Singles, Seniors, Childless Couples and Teens and Gays" (2004)
*"Simple Simpson" (2004)
*"Sleeping with the Enemy" (2004)

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Scríbhneoirí The Simpsons
Catagóir:Scríbhneoirí teilifíse Meiriceánacha
Catagóir:Stiúrthóirí teilifíse Meiriceánacha
Catagóir:Daoine Meiriceánacha de bhunadh na hIodáile
Catagóir:Daoine a rugadh i 1960
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Alumni Ollscoil Harvard
Jay Kogen

Is scríbhneoir agus stiúrthóir teilifíse, mar aon le scríbhneoir grinn é **Jay Kogen** a rugadh ar an 3 Bealtaine 1963. Bhí sé ina scríbhneoir agus stiúrthóir roinnt eipeasóidí don sraitheanna teilifíse *[[The Tracey Ullman Show]]* agus *[[The Simpsons]]* é, agus bhí sé ina scríbhneoir don drámaí grinn suímh *[[Frasier]]*, *[[Everybody Loves Raymond]]*, *[[George Lopez]]*, *[[Malcolm in the Middle]]*, mar aon lena stiúrthóir comhairleach don *[[The Class]]*. 

## ''The Simpsons''

### Liosta eipeasóidí scríofa le Jay Kogen

Scríobh Jay Kogen roinnt eipeasóidí The Simpsons idir 1990 agus 1993 leis a chomhpháirtí scríbhneoireachta Wallace Wolodarsky, a leanas san áireamh:

*"Homer's Odyssey"
*"Krusty Gets Busted"
*"Treehouse of Horror"
*"Bart the Daredevil"
*"Old Money"
*"Like Father, Like Clown"
*"Lisa the Greek"
*"Bart's Friend Falls in Love"
*"Treehouse of Horror III"
*"Last Exit to Springfield"

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Scríbhneoirí The Simpsons
Catagóir:Scríbhneoirí as Brooklyn, Nua-Eabhrac
Catagóir:Scríbhneoirí teilifíse Meiriceánacha
Catagóir:Stiúrthóirí teilifíse Meiriceánacha
Catagóir:Daoine Meiriceánacha de bhunadh Giúdach
Catagóir:Daoine a d'fhreastail University of California, Los Angeles
Catagóir:Daoine a rugadh i 1963
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Buaiteoirí Ghradam Emmy
Henry Addington, 1ú Bhíocunta Sidmouth

Ba pholaiteoir agus Phríomh-Aire na Ríochta Aontaithe é **Henry Addington**, 1ú Bhíocunta Sidmouth, a rugadh ar an 30 Bealtaine 1757 – 15 Feabhra 1844. 

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1757
Catagóir:Básanna i 1844
Catagóir:Alumni Ollscoil Oxford
Catagóir:Básanna de bharr galair
Catagóir:Daoine as Devon
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Polaiteoirí Sasanacha
Catagóir:Príomh-Airí na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Protastúnaigh
Catagóir:Uaisleacht Eorpach
Catagóir:Wiltshire
Ionsaí San Bernardino, 2015

Ar an 2 Nollaig, 2015, maraíodh 14 daoine agus gortaíodh 22 eile in ionsaí sceimhlitheoireachta ar an Inland Regional Center i San Bernardino, California. 
clé|250px|thumb|2015 Ionsaí San Bernardino

## Tagairtí

Catagóir:2015
Catagóir:Eachtraí sceimhlitheoireachta Ioslamacha
Catagóir:Eachtraí lámhaigh sna Stáit Aontaithe
La Rambla, Barcelona

Is sráid i mBarcelona lárnach í **La Rambla (nó Las Ramblas)**. Bíonn an-tóir ag turasóirí agus daoine áitiúla inti freisin.  

## 17 Lúnasa 2017
Tharla ionsaí sceimhlitheoireachta  i mBarcelona. Ar an 17 Lúnasa 2017, tiomáineadh veain bhán isteach i lár ghrúpa mór coisithe ar an bpríomhshráid La Ramblas, ag fágáil cúig duine dhéag marbh agus níos mó ná 130 gortaithe. Theith an tiománaí tar éis an ionsaithe (Younes Abouya, 22 bliain d'aois ó Mharacó.   → Féach freisinː  2017 Ionsaí Barcelona.  

Catagóir:Barcelona
William Petty, 2ú hIarla Shelburne

Ba pholaiteoir agus Phríomh-Aire na Ríochta Aontaithe é **William Petty**, 2ú hIarla Shelburne a rugadh ar an 2 Bealtaine 1737 – 7 Bealtaine 1805. 

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1737
Catagóir:Básanna i 1805
Catagóir:Alumni Ollscoil Oxford
Catagóir:Bailitheoirí ealaíne
Catagóir:Daoine Angla-Éireannacha
Catagóir:Polaiteoirí as Baile Átha Cliath
Catagóir:Polaiteoirí as Contae Chiarraí
Catagóir:Príomh-Airí na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Ridirí
Catagóir:Saighdiúirí Sasanacha
Catagóir:Uaisleacht Éireannach
Charles Watson-Wentworth, 2ú Marcas Rockingham

Ba pholaiteoir agus Phríomh-Aire na Ríochta Aontaithe é **Charles Watson-Wentworth**, 2ú Marcas Rockingham, a rugadh ar an 13 Bealtaine 1730 – 1 Iúil 1782. 

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1730
Catagóir:Básanna i 1782
Catagóir:Alumni Ollscoil Cambridge
Catagóir:Básanna de bharr galair
Catagóir:Fir
Catagóir:Polaiteoirí Sasanacha
Catagóir:Príomh-Airí na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Ridirí
Catagóir:Saighdiúirí Sasanacha
Catagóir:Uaisleacht Éireannach
Bart Has Two Mommies

Craoladh an ceathrú heipeasóid déag, **"Bart Has Two Mommies"**, den seachtú sraith déag *[[The Simpsons]]* ar an 19 Márta 2006. Scríobh Dana Gould an eipeasóid seo. D'fhéach 8.75 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:The Simpsons
Catagóir:Eipeasóidí The Simpsons
Catagóir:The Simpsons (séasúr 17)
Na Grása

Ba iad iníonacha Shéas i miotaseolaíocht na Gréige **Na Grása** (**Χάριτες**, *Charítes*, i nGréigis).

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Miotaseolaíocht na Gréige
Million-Dollar Abie

Craoladh an séú heipeasóid déag, **"Million Dollar Abie"**, den seachtú sraith déag *[[The Simpsons]]* ar an 2 Aibreán 2006. Scríobh Tim Long an eipeasóid seo. D'fhéach 7.83 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:The Simpsons
Catagóir:Eipeasóidí The Simpsons
Catagóir:The Simpsons (séasúr 17)
Jim Reeves

Amhránaí ab ea **James Travis Reeves** (20 Lúnasa, 1923 – 31 Iúil, 1964), i nGalloway, Texas, na Stáit Aontaithe. 

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Ceoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1923
Catagóir:Básanna i 1964
Dallóg (fuinneog)

deas|250px|thumb|Dallóg

Is scagaire le haghaidh fuinneog, go háirithe ceann ar rollóir nó déanta na lataí í **dallóg**.

Catagóir:Fuinneoga
Lá Domhanda na Daonnúlachta

mion|Olivia Owen
Ceiliúrtar Lá Domhanda na Daonnúlachta ar fud na cruinne gach bliain ar an 19 Lúnasa chun ómós a léiriú d’oibrithe cabhracha a fuair bás nó a gortaíodh le linn a gcuid oibre. Is ócáid í freisin 
* chun ár dtiomantas comhchoiteann do luacha na daonnúlachta a cheiliúradh;
* chun cuidiú le domhan níos daonnúla a chruthú.

Léiríonn an lá an tábhacht a bhaineann le comhoibriú idirnáisiúnta chun riachtanais na ndaoine is leochailí ar domhan a shásamh.

## Lá Domhanda na Daonnúlachta in Eírinn
Tharraing an tUachtarán Micheál D. Ó hUigínn ar an 19 Lúnasa 2017 aird ar an tábhacht a bhaineann le comhoibriú idirnáisiúnta chun riachtanais na ndaoine is leochailí ar domhan a shásamh. Is deis atá i Lá Domhanda na Daonnúlachta, a dúirt sé, ár ndlúthpháirtíocht le níos mó ná 130 milliún duine thart timpeall an domhain, a bhfuil daonchabhair de dhíth orthu chun maireachtáil, a léiriú.  
clé|mion|301x301px
"Is ábhar bróid dúinn an dea-theist ar Éirinn ina tacaíocht d’íospartaigh na coimhlinte agus na dtubaistí nádúrtha.  Agus is féidir linn misneach a thabhairt dá chéile dul i mbun gnímh, agus beartais a lorg a chuideoidh le deireadh a chur leis an mbochtaineacht agus leis an bhforéigean.”

## Tagairtí


Catagóir:Polaitíocht idirnáisiúnta
Catagóir:Féilte idirnáisiúnta
An tSeachtain Oidhreachta Náisiúnta

Is é atá i **Seachtain na hOidhreachta** (nó **An tSeachtain Oidhreachta Náisiúnta**)  ceiliúradh ar stair, chultúr agus nádúr na hÉireann.  

## '''Imeachtaí'''
Tá na mílte imeachtaí á mbeartú gach bliain, ag comhcheiliúradh ár n-oidhreacht, ceiliúradh ar ár stair, ár gcultúr agus ár nádúr.

Mar shampla
* laethanta oscailte teaghlaigh, 
* siúlóidí treoraithe, 
* tithe oscailte atá mar chuid dár n-oidhreacht thógtha,
* cuairteanna ar shuíomhanna oidhreachta, 
* turais allamuigh, taispeántais, 
* toirbhirtí léirithe, 
* comórtais ghrianghrafadóireachta, 
* gníomhaíochtaí do pháistí, 
* ceol traidisiúnta, 
* aontaí ceardaíochta agus taispeántais ar scileanna traidisiúnta 
* agus go leor eile

## Tagairtí

## Naisc Sheachtracha
* An Chomhairle Oidhreachta 

Catagóir:Éire
Catagóir:Cultúr
Catagóir:Béaloideas
Frederick North, Lord North

Ba pholaiteoir agus Phríomh-Aire na Ríochta Aontaithe é **Frederick North, 2nd Earl of Guilford** a rugadh ar an 13 Aibreán 1732 – 5 Lúnasa 1792. Bhí sé ina Phríomh-Aire le linn Chogadh Saoirse Mheiriceá. Chaill sé an post seo nuair a chaill an Ríocht Aontaithe an cogadh.  

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1732
Catagóir:Básanna i 1792
Catagóir:Acadóirí Briotanacha
Catagóir:Alumni Ollscoil Oxford
Catagóir:Cogadh Réabhlóideach Mheiriceá
Catagóir:Daoine as Londain
Catagóir:Daoine faoi mhíchumas
Catagóir:Fir
Catagóir:Lucht ollscoile
Catagóir:Polaiteoirí Sasanacha
Catagóir:Príomh-Airí na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Ridirí
Catagóir:Saighdiúirí Sasanacha
Catagóir:Uaisleacht Eorpach
Miribéal

deas|mion|200x200px|Miribéil fhiáine.
deas|mion|200x200px|Miribéil, iomlán agus gearrtha. Is féidir dath buí an chraicinn a fheiceáil tar éis an ciseal tanaí céiriúil a bhaint.
[deas|mion|200x200px|Miribéil Nancy (Mirabelle de Nancy) ar an g[crann.]]
deas|mion|200x200px|Ciseán lán de mhiribéil.
deas|mion|200x200px|Buidéal eau-de-vie déanta as miribéil Lorraine (mirabelle de Lorraine).
Is cineál pluma é an **miribéal**. Bíonn sé ar fáil go fairsing i réigiúin Lorraine, agus is ansin a fhástar thart ar 80% den táirgeadh domhanda (15,000 tona in aghaidh na bliana).

Is pluma beag cruinn atá ann, dath buí air. Uaireanta bíonn sé clúdaithe le ciseal tanaí inite céir.

## Nótaí agus tagairtí

Catagóir:Torthaí
Jazzy and the Pussycats

Craoladh an dara heipeasóid, **"Jazzy and the Pussycats"**, den ochtú sraith déag *[[The Simpsons]]* ar an 17 Meán Fómhair 2006. Scríobh Daniel Chun an eipeasóid seo. D'fhéach 8.94 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:The Simpsons
Catagóir:Eipeasóidí The Simpsons
Catagóir:The Simpsons (séasúr 18)
Moe'N'a Lisa

Craoladh **"Moe'N'a Lisa"**, an séú heipeasóid den ochtú sraith déag de chuid na *[[The Simpsons]]*, ar an 19 Samhain 2006. Scríobh Matt Warburton an eipeasóid seo. D'fhéach 9.31 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:The Simpsons
Catagóir:Eipeasóidí The Simpsons
Catagóir:The Simpsons (séasúr 18)
The Boys of Bummer

Craoladh **"The Boys of Bummer"**, an t-ochtú heipeasóid déag den ochtú sraith déag de *[[The Simpsons]]* ar an 29 Aibreán 2007. Scríobh Michael Price an eipeasóid. D'fhéach 7.57 milliún duine air.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:The Simpsons
Catagóir:Eipeasóidí The Simpsons
Catagóir:The Simpsons (séasúr 18)
You Kent Always Say What You Want

Craoladh an dara heipeasóid is fiche, **"24 Minutes"**, den ochtú sraith déag *[[The Simpsons]]* ar an 20 Bealtaine 2007. Scríobh Tim Long an eipeasóid seo. D'fhéach 9.80 milliún duine ar an eipeasóid. Bhí an eipeasóid an ceithre chéadú sa stair an chláir.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:The Simpsons
Catagóir:Eipeasóidí The Simpsons
Catagóir:The Simpsons (séasúr 18)
Spencer Compton, 1ú Iarla Wilmington

Ba pholaiteoir agus Phríomh-Aire na Ríochta Aontaithe é **1ú Iarla Wilmington** a rugadh ar 1673 – 2 Iúil 1743. 

Catagóir:Daoine a rugadh i 1673
Catagóir:Básanna i 1743
Catagóir:Alumni Ollscoil Oxford
Catagóir:Fir
Catagóir:Polaiteoirí Sasanacha
Catagóir:Príomh-Airí na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Ridirí
Catagóir:Uaisleacht Eorpach
Henry Pelham

Ba pholaiteoir agus Phríomh-Aire na Ríochta Aontaithe é **Henry Pelham** a rugadh ar an 25 Meán Fómhair 1694 – 6 Márta 1754. 

Catagóir:Daoine a rugadh i 1694
Catagóir:Básanna i 1754
Catagóir:Alumni Ollscoil Cambridge
Catagóir:Alumni Ollscoil Oxford
Catagóir:Fir
Catagóir:Polaiteoirí Seirbiacha
Catagóir:Príomh-Airí na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Sussex Thoir
Léigear scoile Beslan

Thosaigh **[[léigear]] [[scoil|scoile]]** i m**Beslan** san Oiséit (an Rúis), ar an 1 Meán Fómhair 2004. Mhair an léigear ar feadh trí lá. Fuadaíodh níos mó ná 1,100 daoine  (777 páistí san áireamh).

Ar an tríú lá,.tháinig deireadh leis an léigear, ach tubaiste amach is amach ba ea é an doirteadh fola.  Fuair 385 duine ar a laghad bás   

Níl a fhios againn fós inniu céard a tharla go díreach.  Shéan an t-arm gurbh iad ba chiontaí leis an ionsaí, agus ansin shéan an rialtas aon fhreagracht as.  
mion|clé|300px|Léarscáil

## Cúlra
Réigiún is ea **an Oiséit** sa Chugas. Is poblacht sa Rúis í An Oiséit Thuaidh-An Aláin. Ba chuid den APSS í an Oiséit. Nuair a tháinig deireadh leis an APSS, thosaigh na hOiséitigh agus na hIongúisigh ag troid le chéile san Oiséit Thuaidh. 
mion|clé|250px

## Tagairtí

Catagóir:Stair na Rúise

Catagóir:Eachtraí sceimhlitheoireachta Ioslamacha
Catagóir:Coireanna in aghaidh Leanaí
Ionsaí ar eaglais i mBagdad, 2010

Ar 31 Deireadh Fómhair 2010, d'ionsaigh seisear buamadóir eaglais Chaitliceach na Siria i mBagdad i rith Aifreann an Domhnaigh. Maraíodh 58 in iomlán... na hadhraitheoirí, sagairt, póilíní agus daoine eile a bhí ar an láthair. 

## Féach freisin

* Ionsaithe ar eaglaisí san Iaráic, 2004
* Collateral Murder, 2007
* Cogadh na hIaráice

## Tagairtí

Catagóir:Eachtraí sceimhlitheoireachta Ioslamacha
Catagóir:2010
Catagóir:Stair na hIaráice
Catagóir:Bagdad
The Simpsons (séasúr 29)

Craoladh an **naoú séasúr is fiche** *[[The Simpsons]]* idir an 1 Deireadh Fómhair 2017 agus 20 Bealtaine 2018, ag tosú le "The Serfsons".

Bhí Norman Lear, Martin Short, Ray Liotta agus Nikolaj Coster-Waldau le feiceáil sa tsraith seo.

## Eipeasóidí

## Tagairtí

Catagóir:The Simpsons
*
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1958

Ba chomórtas iománaíochta í **[[Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann]] 1958**, a thosaigh ar 20 Aibreán 1958 agus chríochnaigh ar 7 Meán Fómhair 1958. B'í an 72ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 14 fhoireann páirt. Bhuaigh Tiobraid Árann an comórtas don 17ú huair.

## Tagairtí

Catagóir:Craobh Shinsear Iomána na hÉireann
Catagóir:Iománaíocht i 1958
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1959

Ba chomórtas iománaíochta í **[[Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann]] 1959**, a thosaigh ar 12 Aibreán 1959 agus chríochnaigh ar 14 Deireadh Fómhair 1959. B'í an 73ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 11 fhoireann páirt. Bhuaigh Port Láirge an comórtas don dara huair.

## Tagairtí

Catagóir:Craobh Shinsear Iomána na hÉireann
Catagóir:Iománaíocht i 1959
Dioscliosta Zayn Malik

Is éard atá i ndioscliosta an amhránaí agus scríbhneoir amhrán Sasanach Zayn Malik ná DHÁ Halbam stiúideo, cúig shingil mar ealaíontóir ceoil aonréadach agus seacht bhfíseán ceoil.

## Albaim
### Albaim stiúideo

## Singlí
### Mar Ealaíontóir Ceoil

### Mar Gné-Ealaíontóir Ceoil

### Singlí bolscaireachta

### Singlí Eile

## Físeáin Cheoil

## Tagairtí

Malik, Zayn
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1961

Ba chomórtas iománaíochta í **[[Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann]] 1961**, a thosaigh ar 16 Aibreán 1961 agus chríochnaigh ar 3 Meán Fómhair 1961. B'í an 75ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Bhuaigh Tiobraid Árann an comórtas don 18ú huair.

## Tagairtí

Catagóir:Craobh Shinsear Iomána na hÉireann
Catagóir:Iománaíocht i 1961
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1962

Ba chomórtas iománaíochta í **[[Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann]] 1962**, a thosaigh ar 15 Aibreán 1962 agus chríochnaigh ar 2 Meán Fómhair 1962. B'í an 76ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 12 fhoireann páirt. Bhuaigh Tiobraid Árann an comórtas don 19ú huair.

## Foirne
*Baile Átha Cliath
*Cill Chainnigh
*An Chlár
*Corcaigh
*Gaillimh
*An Iarmhí
*Laois
*Loch Garman
*Luimneach
*Port Láirge
*Tiobraid Árann
*Uíbh Fhailí

## Tagairtí

Catagóir:Craobh Shinsear Iomána na hÉireann
Catagóir:Iománaíocht i 1962
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1963

Ba chomórtas iománaíochta í **[[Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann]] 1963**, a thosaigh ar 12 Bealtaine 1963 agus chríochnaigh ar 1 Meán Fómhair 1963. B'í an 77ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 11 fhoireann páirt. Bhuaigh Cill Chainnigh an comórtas don 15ú huair.

## Tagairtí

Catagóir:Craobh Shinsear Iomána na hÉireann
Catagóir:Iománaíocht i 1963
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1964

Ba chomórtas iománaíochta í **[[Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann]] 1964**, a thosaigh ar 10 Bealtaine 1964 agus chríochnaigh ar 6 Meán Fómhair 1964. B'í an 78ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 13 fhoireann páirt. Bhuaigh Tiobraid Árann an comórtas don 20ú huair.

## Tagairtí

Catagóir:Craobh Shinsear Iomána na hÉireann
Catagóir:Iománaíocht i 1964
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1966

Ba chomórtas iománaíochta í **[[Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann]] 1966**, a thosaigh ar 15 Bealtaine 1966 agus chríochnaigh ar 4 Meán Fómhair 1966. B'í an 80ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 14 fhoireann páirt. Bhuaigh Corcaigh an comórtas don 20ú huair.

## Tagairtí

Catagóir:Craobh Shinsear Iomána na hÉireann
Catagóir:Iománaíocht i 1966
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1960

Ba chomórtas iománaíochta í **[[Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann]] 1960**, a thosaigh ar 10 Aibreán 1960 agus chríochnaigh ar 4 Meán Fómhair 1960. B'í an 74ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 13 fhoireann páirt. Bhuaigh Loch Garman an comórtas don ceathrú huair.

## Foirne
*Baile Átha Cliath
*Cill Chainnigh
*An Chlár
*Corcaigh
*Gaillimh
*An Iarmhí
*Laois
*Loch Garman
*Luimneach
*An Mhí
*Port Láirge
*Tiobraid Árann
*Uíbh Fhailí

## Tagairtí

Catagóir:Craobh Shinsear Iomána na hÉireann
Catagóir:Iománaíocht i 1960
Benigno Aquino Jr.

Ba cheannaire an fhreasúra sna hOileáin Fhilipíneacha é **Benigno Simeon "Ninoy" Aquino Jr.** sna 1980idí  (27 Samhain 1932 – 21 Lúnasa 1983).

## Feallmharú agus iarmhairtí
Ar an 21 Lúnasa 1983 i Mainile, feallmharaíodh Aquino ag aerfort Mhainile. Bhí sé ar deoraíocht sna Stáit Aontaithe ó 1980 go dtí 1983. Ní raibh sé ach tagtha ar ais nuair a lámhachadh é gan trua gan taise. Chuir an feallmharú fearg ar go leor daoine sna hOileáin, agus iad suite siúráilte gurbh é an tUachtarán Marcos a d'íoc pá na ndúnmharfóirí.
link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Ninoy%20Aquino%203.jpg|mion|"Ninoy" Aquino|clé
link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Corazon%20Aquino%201986.jpg|clé|mion|Corazón Aquino, 15 M.F. 1986

Chuaigh baintreach an fhir mhairbh, Corazón "Cory" Aquino, i gceannas ar an bhfreasúra. Faoi bhrú an fhreasúra, thoiligh an tUachtarán Marcos le toghcháin a eagrú sa bhliain 1986.

B'í Corazón Aquino iarrthóir an fhreasúra. Nuair a chaill sí an toghchán Uachtaránachta, bhí formhór mór na bhFilipíneach den tuairim go raibh torthaí na vótála cóirithe ag Marcos. D'éirigh cuid de na fórsaí armtha amach in aghaidh Marcos, agus fuair siad tacaíocht na sibhialtach, a chuaigh amach sna sráideanna ag agóidíocht. Sa deireadh thiar thall, b'éigean do Marcos an tír a fhágáil, agus gaireadh Uachtarán de Corazón Aquino.

## Féach freisin

* Corazón "Cory" Aquino
* Ferdinand Marcos

## Tagairtí

Catagóir:Básanna i 1983
Catagóir:Daoine a rugadh i 1932
Catagóir:Daoine a feallmharaíodh
Catagóir:Fir
Catagóir:Polaiteoirí Filipíneacha
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1967

Comórtas iománaíocht é **[[Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann]] 1967**, a thosaigh ar 14 Bealtaine 1967 agus chríochnaigh ar 3 Meán Fómhair 1967. Ba é an 81ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 12 fhoireann páirt. Bhuaigh Cill Chainnigh an comórtas don 16ú huair.

## Tagairtí

Catagóir:Craobh Shinsear Iomána na hÉireann
Catagóir:Iománaíocht i 1967
Midnight Towboy

Craoladh an tríú heipeasóid, **"Midnight Towboy"**, den naoú sraith déag *[[The Simpsons]]* ar an 7 Deireadh Fómhair 2007. Scríobh Stephanie Gillis an eipeasóid seo. D'fhéach 7.7 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:The Simpsons
Catagóir:Eipeasóidí The Simpsons
Catagóir:The Simpsons (séasúr 19)
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1968

Ba chomórtas iománaíochta í **[[Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann]] 1968**, a thosaigh ar 5 Bealtaine 1968 agus chríochnaigh ar 1 Meán Fómhair 1968. B'í an 82ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 12 fhoireann páirt. Bhuaigh Loch Garman an comórtas don 5ú huair.

## Foirne
*Laighin:
**Baile Átha Cliath
**Cill Chainnigh
**An Iarmhí
**Laois
**Loch Garman
**Uíbh Fhailí

*Mumhain:
**An Chlár
**Corcaigh
**Gaillimh
**Luimneach
**Port Láirge
**Tiobraid Árann

## Tagairtí

Catagóir:Craobh Shinsear Iomána na hÉireann
Catagóir:Iománaíocht i 1968
Love, Springfieldian Style

Craoladh an dara heipeasóid déag, **"Love, Springfieldian Style"**, den naoú sraith déag *[[The Simpsons]]* ar an 17 Feabhra 2008. Scríobh Don Payne an eipeasóid seo. D'fhéach 7.81 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:The Simpsons
Catagóir:Eipeasóidí The Simpsons
Catagóir:The Simpsons (séasúr 19)
Double, Double, Boy in Trouble

Craoladh an tríú heipeasóid, **"Double, Double, Boy in Trouble"**, den fichiú sraith *[[The Simpsons]]* ar an 19 Deireadh Fómhair 2008. Scríobh Bill Odenkirk an eipeasóid seo. D'fhéach 8.09 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:The Simpsons
Catagóir:Eipeasóidí The Simpsons
Catagóir:The Simpsons (séasúr 20)
Treehouse of Horror XIX

Craoladh an ceathrú heipeasóid, **"Treehouse of Horror XIX"**, den fichiú sraith *[[The Simpsons]]* ar an 2 Samhain 2008. Scríobh Matt Warburton an eipeasóid seo. D'fhéach 12.48 milliún duine ar an eipeasóid.

Cheiliúradar an eipeasóid seo Oíche Shamhna, agus is an naoú heipeasóid déag a cheiliúrtar Oíche Shamhna í.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:The Simpsons
Catagóir:Eipeasóidí The Simpsons
Catagóir:The Simpsons (séasúr 20)
Catagóir:Treehouse of Horror (sraith theilifíse)
How the Test Was Won

Craoladh an t-aonú heipeasóid déag, **"How the Test Was Won"**, den fichiú sraith *[[The Simpsons]]* ar an 1 Márta 2009. Scríobh Michael Price an eipeasóid seo. D'fhéach 6.52 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:The Simpsons
Catagóir:Eipeasóidí The Simpsons
Catagóir:The Simpsons (séasúr 20)
Bart Gets a 'Z'

Craoladh an dara heipeasóid, **"Bart Gets a 'Z'"**, den aonú sraith is fiche *[[The Simpsons]]* ar an 4 Deireadh Fómhair 2009. Scríobh Matt Selman an eipeasóid seo. D'fhéach 9.32 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:The Simpsons
Catagóir:Eipeasóidí The Simpsons
Catagóir:The Simpsons (séasúr 21)
Zeitschrift für celtische Philologie

Is iris acadúil de chuid an léinn Cheiltigh í **Zeitschrift für celtische Philologie** (Gearmáinis ar *"iris um fhocleolaíocht cheilteach"*), a bunaíodh sa bhliain 1897 ag na scoláirí Gearmánacha Kuno Meyer agus Ludwig Christian Stern. Ba í an chéad iris a bhí dírithe go heisiach ar na teangacha Ceilteacha agus ar litríocht agus an iris shuntasach is sine de chuid an léinn Cheiltigh atá ar marthain. Tá a béim ar an Ghaeilge Luath agus a litríocht agus ar na dteangacha Ceilteacha de chuid na Mór-roinne., ach faigheann gnéithe eile den fhileolaíocht agus litríocht Cheilteach (lena n-áirítear litríocht nua-aimseartha) aird freisin.

Cé is moite de Stern agus Meyer, áirítear Julius Pokorny, Ludwig Mühlhausen, Rudolf Thurneysen, Rudolf Hertz, Heinrich Wagner, Hans Hartmann, agus Karl Horst Schmidt i measc na n-eagarthóirí roimhe seo. Is iad na príomheagarthóirí reatha ná Jürgen Uhlich, Torsten Meißner agus Bernhard Maier.

Chomh maith leis na himleabharan rialta, bíonn foshraith ann freisin, *Buchreihe der Zeitschrift für celtische Philologie*.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Láithreán gréasáin oifigiúil 
* Suíomh idirlín an eagarthóra
* Suíomh idirlín an fhoilsitheora
* Cláir na n-ábhar (1897-2008)
*  ar fáil ó Internet Archive

Catagóir:Teangacha Ceilteacha
Augustus FitzRoy, 3ú Diúc Grafton

Ba pholaiteoir Briotanach agus Phríomh-Aire ar an Ríocht Aontaithe é **Augustus Henry FitzRoy, 3ú Diúc Grafton** (28 Meán Fómhair 1735 – 14 Márta 1811). 

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1735
Catagóir:Acadóirí Briotanacha
Catagóir:Fir
Catagóir:Polaiteoirí Sasanacha
Catagóir:Príomh-Airí na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Ridirí
Catagóir:Suffolk
Catagóir:Uaisleacht Eorpach
Catagóir:Yorkshire Thuaidh
Dean Martin

Ba aisteoir Meiriceánach é **Dean Martin** (rugadh **Dino Paul Crocetti** ar an 7 Meitheamh, 1917 – 25 Nollaig, 1995).

## Tagairtí

Catagóir:Aisteoirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1917
Catagóir:Básanna i 1995
Hildesheim

Cathair sa tSacsain Íochtarach, an Ghearmáin, is ea **Hildesheim** . . Tá sí suite sa cheantar Hildesheim, thart ar 30&#x20;km ó dheas de Hanover, ar bhruacha na hInnerste, craobh-abhainn bheag d'Abhainn na Leine.

## Hildesheim
clé|mion|Cearnóg an mhargaidh stairiúil san oíche

## Príomh-radhairc
mion|Lánléargas sféarúil ar Áit an Mhargaidh
mion|Gildhalla na mbáicéirí agus Gildhalla na mBúistéirí in Áit an Mhargaidh
mion|Áit an Mhargaidh stairiúil le Halla na Cathrach agus scairdeán an margaidh

## Tagairtí

Catagóir:Cathracha na Gearmáine
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1969

Ba chomórtas iománaíochta í **[[Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann]] 1969**, a thosaigh ar 25 Bealtaine 1969 agus chríochnaigh ar 7 Meán Fómhair 1969. B'í an 83ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 13 fhoireann páirt. Bhuaigh Cill Chainnigh an comórtas don 17ú huair.

## Foirne
*Laighin:
**Baile Átha Cliath
**Cill Chainnigh
**An Iarmhí
**Laois
**Loch Garman
**Uíbh Fhailí

*Mumhan:
**An Chlár
**Corcaigh
**Gaillimh
**Luimneach
**Port Láirge
**Tiobraid Árann

*An Bhreatain:
**Londain

## Tagairtí

Catagóir:Craobh Shinsear Iomána na hÉireann
Catagóir:Iománaíocht i 1969
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1970

Ba chomórtas iománaíochta í **[[Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann]] 1970**, a thosaigh ar 3 Bealtaine 1970 agus chríochnaigh ar 6 Meán Fómhair 1970. B'í an 84ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 14 fhoireann páirt. Bhuaigh Corcaigh an comórtas don 21ú huair.

## Foirne
*Baile Átha Cliath
*Cill Chainnigh
*Cill Dara
*An Chlár
*Corcaigh
*Gaillimh
*An Iarmhí
*Laois
*Loch Garman
*Londain
*Luimneach
*Port Láirge
*Tiobraid Árann
*Uíbh Fhailí

## Tagairtí

Catagóir:Craobh Shinsear Iomána na hÉireann
Catagóir:Iománaíocht i 1970
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1971

Ba chomórtas iománaíochta í **[[Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann]] 1971**, a thosaigh ar 16 Bealtaine 1971 agus chríochnaigh ar 5 Meán Fómhair 1971. B'í an 85ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 15 fhoireann páirt. Bhuaigh Tiobraid Árann an comórtas don 22ú huair.

## Foirne
*Laighin:
**Baile Átha Cliath
**Cill Chainnigh
**Cill Dara
**An Iarmhí
**Laois
**Loch Garman
**Uíbh Fhailí

*Mumhan:
**An Chlár
**Corcaigh
**Luimneach
**Port Láirge
**Tiobraid Árann

*Connacht:
**Gaillimh

*Uladh:
**Aontroim

*An Bhreatain:
**Londain

## Tagairtí

Catagóir:Craobh Shinsear Iomána na hÉireann
Catagóir:Iománaíocht i 1971
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1974

Ba chomórtas iománaíochta í **[[Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann]] 1974**, a thosaigh ar 9 Meitheamh 1974 agus chríochnaigh ar 1 Meán Fómhair 1974. B'í an 88ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 13 fhoireann páirt. Bhuaigh Cill Chainnigh an comórtas don 19ú huair.

## Tagairtí

Catagóir:Craobh Shinsear Iomána na hÉireann
Catagóir:Iománaíocht i 1974
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1976

Ba chomórtas iománaíochta í **[[Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann]] 1976**, a thosaigh ar 2 Bealtaine 1976 agus chríochnaigh ar 5 Meán Fómhair 1976. B'í an 90ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 13 fhoireann páirt. Bhuaigh Corcaigh an comórtas don 22ú huair.

## Tagairtí

Catagóir:Craobh Shinsear Iomána na hÉireann
Catagóir:Iománaíocht i 1976