Michela Murgia

Scríbhneoir, drámadóir agus tráchtaire raidió Iodálach ab ea ** Michela Murgia** a rugadh i gCabras na Sairdíne sa bhliain 1972 (3 Meitheamh 1972 – 10 Lúnasa 2023). Ba scríbhneoir ildánach í a chleacht stíleanna éagsúla scríbhneoireachta agus a chomhoibrigh le scríbhneoirí eile. Bhuaigh sí an Premio Campiello, Duais Idirnáisiúnta Liteartha Mondello agus duais Dessì. 

## Cúlra
Agus í 18 mbliana d'aois, glacadh isteach i dteaghlach uchtála í mar *filla de ànima*, nó 'leanbh anama', uchtú traidisiúnta Sairdíneach. Cuireadh moill ar uchtú Murgia mar gheall ar a hathar a bheith ina choinne. Pléitear scéal maidir le *filla de ànima' sa leabhar *Athmháthair*. 

Feimineach ar an eite chlé a bhí inti agus bhí sí gníomhach i saol poiblí na hIodáile, agus is minic a labhair sí ar chúrsaí ar nós [[eotanáis|eotanáise]] agus cearta [[LADT]]. 

==Saothair==

Sa bhliain 2006 foilsíodh *II mondo deve sapere* (Is ceart go mbeadh a fhios ag an saol), dialann ghreann traigéideach léi a spreag an scannán le Paolo Virzi Tutta la vita davanti (An saol mór os do chomhair amach). Sa bhliain 2008 foilsíodh *Viaggio in Sardegna* (Turas go dtí an tSairdín) faoina hoileán dúchais (Einaudi). Foilsíodh *Accabadora* sa bhliain 2009 (a aistríodh faoin teideal *Athmháthair*), leabhar a bhuaigh go leor duaiseanna, Duais Campiello, Duais Molinello agus Duais Idirnáisiúnta Litríochta Mondello ina measc. Sa bhliain 2011 foilsíodh *Ave Mary*, saothar neamhfhicsin a scrúdaíonn an t-oibiachtú a dhéantar ar mhná sa tsochaí agus an dóigh a ndearna an cultúr [[Caitliceach]] beag de ról na mban sa tsochaí óna thús amach. Sa bhliain 2012 foilsíodh *Presente*, a scríobh sí i gcomhar le Andrea Bajani, Paolo Nori agus Giorgio Vasta, ag cur síos ar an mbliain 2011. Foilsíodh *L’incontro* (An Cruinniú) sa bhliain chéanna sin. I gcomhar le Loredana Lipperini rinne sí iniúchadh ar fhoréigean in éadan na mban i sochaí an lae in *L’ho uccisa perché l’amavo. Falso!* (Mharaigh mé í mar go raibh grá agam di. Bréagach!) a foilsíodh sa bhliain 2013. Bhí sí ar dhuine d'údair na díolama carthanachta *Sei per la Sardegna* (Sé cinn don tSairdín) (Einaudi, 2014). Sa bhliain 2018 foilsíodh *Istruzioni per diventarefascisti* (Conas a bheith i do fhaisistí), agus *L’inferno è unabuona memoria. Visions from The Mists of Avalon by Marion Zimmer Bradley*. Sa bhliain 2019 d'fhoilsigh sí *Morgana* a scríobh sí i gcomhar le Chiara Tagliaferri (Mondadori) agus sa bhliain 2021 foilsíodh *Morgana. L'uomo ricco sono io*. Sa bhliain 2022 foilsíodh *Stai zitta* (Bí i do thost) agus *God Save the Queer: Catechismo femminista* (Einaudi).

Scríobh sí roinnt drámaí agus píosaí don stáitse chomh maith le roinnt aisteoireachta a dhéanamh í féin.

Sa bhliain 2023 d'fhoilsigh Mondadori *Tre ciotole. Rituali per un anno dicrisi* (Trí bhabhla. Deasghnátha do bhliain i ngéarchéim) ina dtugann Murgia le fios go bhfuil diagnóis dholeigheasta faighte aici. "Is scéal é seo faoin rud atá ag tarlú domh. An diagnóis san áireamh." Fuair Michela Murgia bás le h[[ailse]] ar an 10ú Lúnasa 2023 in aois a 51 bliain.

==Saothair eile le Michela Murgia==

=== Neamhfhicsean ===
* *Viaggio in Sardegna. Undici percorsi nell'isola che non si vede*, Torino, [[Giulio Einaudi Editore|Einaudi]], 2008. ISBN 978-88-06-19244-0.
* *Ave Mary. E la chiesa inventò la donna*, Torino, Einaudi, 2011. ISBN 978-88-06-20134-0.
* *L'ho uccisa perché l'amavo (falso!)*, le [[Loredana Lipperini]], Roma-Bari, [[Editori Laterza|Laterza]], 2013. ISBN 978-88-581-0730-0.
* *Futuro interiore*, Torino, Einaudi, 2016. ISBN 978-88-58-42341-7.
* *Persone che devi conoscere*, Padova, EMP, 2018. ISBN 978-88-25-03959-7.
* *L'inferno è una buona memoria. Visioni da «Le nebbie di Avalon» di Marion Zimmer Bradley*, Venezia, [[Marsilio Editori|Marsilio]], 2018. ISBN 978-88-31-72990-1.
* *Istruzioni per diventare fascisti*, Torino, Einaudi, 2018. ISBN 978-88-06-24060-8.
* *Noi siamo tempesta*, Milano, [[Adriano Salani Editore|Salani]], 2019. ISBN 978-88-93-81774-5
* *Morgana. Storie di ragazze che tua madre non approverebbe*, le [[Chiara Tagliaferri]], Milano, [[Arnoldo Mondadori Editore|Mondadori]], 2019. ISBN 978-88-04-71711-9.
* *Morgana. L'uomo ricco sono io*, le Chiara Tagliaferri, Milano, [[Arnoldo Mondadori Editore|Mondadori]], 2021. ISBN 978-88-04-74501-3.
* *Persone che devi conoscere. Vol. 2*, Padova, EMP, 2021. ISBN 978-88-25-05103-2
* *Stai Zitta, e altre nove frasi che non vogliamo sentire più*, Torino, Einaudi, 2021. ISBN 978-88-06-24918-2.
* *God Save the Queer. Catechismo femminista*, Torino, Einaudi, 2022. ISBN 978-88-06-25910-5.
* *Dare la vita*, Rizzoli, 2024. ISBN 978-88-17-14779-8.

=== Úrscéalta ===
**Il mondo deve sapere. Romanzo tragicomico di una telefonista precaria*, Milano, [[ISBN Edizioni|ISBN]], 2006. ISBN 88-7638-044-2. [Rist. Einaudi, 2017]
**Accabadora*, Torino, Einaudi, 2009. ISBN 978-88-06-19780-3.
**L'incontro*, Milano, [[Corriere della Sera]], 2011. ISBN 978-88-06-21266-7. [rist. Torino, Einaudi, 2012]
**Chirú*, Torino, Einaudi, 2015. ISBN 978-88-06-20633-8.
**Tre ciotole. Rituali per un anno di crisi*, Milano, Mondadori, 2023. ISBN 978-88-04-77489-1.

=== Aistí ===
**Presente*, le [[Andrea Bajani]], [[Paolo Nori]] e [[Giorgio Vasta]], Torino, Einaudi, 2011. ISBN 978-88-06-20945-2.
**L'aragosta*, in *Piciocas. Storie di ex bambine dell'Isola che c'è*, Bologna-Napoli, Caracò, 2012. ISBN 978-88-97567-10-3.
**L'eredità*, in *Sei per la Sardegna*, Torino, Einaudi, 2014. ISBN 978-88-06-22157-7.
**Elena*, in *Le nuove Eroidi*, Milano, [[HarperCollins|Harper Collins]], 2019. ISBN 8869055582
**La sfida di una santità rivoluzionaria*, in *Maschilità in questione. Sguardi sulla figura di san Giuseppe'', Brescia, Queriniana, 2021. ISBN 978-88-399-3435-2

## Féach freisin

* Litríocht na hIodáile

## Tagairtí

Catagóir:Scríbhneoirí Iodálacha
Catagóir:Daoine a raibh ailse orthu
Catagóir:Drámadóirí Iodálacha