2025

Is bliain choitianta í an bhliain **2025** (MMXXV).

## Cúrsaí reatha

* '''Aimsir na Bliana 2025'''

**Nollaig**

21 Nollaig:  ceapadh "toscaire" na Stát Aontaithe, Gobharnóir Louisiana Jeff Landry, chun an nGraonlainn,  gníomh imeaglaithe => **[[Caidreamh na Stát Aontaithe leis an nGraonlainn, Danmhairg|Caidreamh na SA leis an nGraonlainn]]**

14 Nollaig: **[[Lámhach Thrá Bondi 2025]]** - mharaigh beirt gunnadóirí sé dhuine déag

10 Nollaig:  Cuireadh **[[cosc ar na meáin shóisialta san Astráil do dhaoine faoi 16 bliana d’aois]]** ar an 10 Nollaig 2025

9 Nollaig:  Foilsíodh '''Tuarascáil Dheiridh Kenova'''.  De réir na Tuarascála, bhí a fhios ag an CRU agus Fórsaí Cosanta na Breataine cé a leag na buamaí i mBÁC/Muineachán 1974.  Ach níor thug éinne os comhair na cúirte, riamh.

1 Nollaig:  Rinneadh iarracht Uachtarán na hÚcráine Volodymyr Zelensky a imeaglú nó a mharú os cionn Chuan BhÁC => **[[Dróin anaithnide san Eoraip, 2025]]**

**Samhain**

22 Samhain : gabhadh '''Jair Bolsonaro''', iaruachtarán ciontaithe na Brasaíle, i ndiaidh dó iarracht a dhéanamh bráisléad slándála timpeall ar a rúitín a bhriseadh.

22 Samhain : Bhí an aimsir go hainnis i mBelém le linn **[[COP30]];** tuilte & taise mharfach

20 Samhain :  tugadh **Sandra Barry**, as Leamhchán os comhair Chúirt Dúiche BhÁC agus í cúisithe i mbagairt a dhéanamh ar '''Simon Harris''' agus ar a theaghlach.

19 Samhain : Rialaigh Cúirt Uachtarach na R-A go raibh **[[Oideachas reiligiúnach|teagasc Críostaí]]** i scoil i dTuaisceart Éireann ag teacht salach ar dhlíthe cearta daonna.

19 Samhain ; d'éiligh Trump géilleadh láithreach na hÚcráine => '''Cainteanna síochána'''

18 Samhain : D’éirigh **[[Paschal Donohoe]]** as a phost sa rialtas mar Aire Airgeadais. Ceapadh Simon Harris srl.

16 Samhain :  Fuair foireann Heimir Hallgrímsson an ceann is fearr ar an Ungáir, 3-2, i mBúdaipeist.  Bhí '''áit bainte amach acu sna cluichí cáilithe''' **[[Corn FIFA an Domhain 2026 - Grúpa Cáilithe F de chuid UEFA|UEFA in 2026.]]**

11 Samhain : Ghlac **[[Catherine Connolly]]** móid na hoifige ar an 11 Samhain 2025.

9 Samhain : sheol Donald Trump litir chuig an **[[BBC]]** inar ghlac sé col leis an eagarthóireacht a rinneadh ar chuid d'óráid a rinne sé in 2021 agus a craoladh ar chlár *Panorama* in 2024.   

8 Samhain : sháraigh **[[Caitríona Jennings]]** an churiarracht dhomhanda 100-mhíle.

6 Samhain : tugadh beirt fhear, **Josh Devlin** agus **Jonathan Judge**, os comhair Chúirt Dúiche Dhroichead Átha agus iad cúisithe in ionad d'iarratasóirí ar thearmann idirnáisiúnta a chur trí thine Oíche Shamhna.

**Deireadh Fómhair**

30 D.F.: Baineadh teidil ríoga as **Phrionsa Andrew** => **[[Andrew Mountbatten Windsor]]**

28 D.F.:  Ceapadh **[[Pól Deeds]]** mar choimisinéir don Ghaeilge i dTuaisceart Éireann

28 D.F.: Rinne **[[Spéirling Melissa]]** scrios millteanach ar Iamáice

21 D.F.: Toghadh '''Sanae Takaichi''' mar mar phríomh-aire na Seapáine.

20 D.F.: Chlis **[[AWS]]** - d'imigh na céadta suíomh idirlín agus aipeanna as líne 

14 D.F.:   Dúirt an Ghníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil  go raibh **[[Truailliú uisce|caighdeán an uisce i leath na n-aibhneacha agus lochanna in Éirinn]]** ag meath i gcónaí => Eotrófú

14 D.F.:  Bhí Duais Nobel na Síochána bronnta ar **[[María Corina Machado]]**  

13 D.F. : Mhaígh an snámhóir '''Shane Ryan''' go mbeidh sé ag glacadh páirt sna **[[Cluichí Breisithe|Enhanced Games]]**, rud a tharraing conspóid.

10 D.F.  Tháinig **[[Plean síochána do Gaza de chuid Trump, Meán Fómhair 2025|sos cogaidh i bhfeidhm  idir Iosrael agus Hamas]]**, aon uair amháin eile

5 D.F.:  D'éirigh Jim Gavin as '''rás an árais'''. 

2 D.F.:  '''Beirt Giúdach maraithe''' taobh amuigh de shionagóg i Manchain

1-3 D.F.:  **[[Cabhlachán Domhanda Sumud]]** - ghabh fórsaí míleata Iosrael na hagóideoirí

**Meán Fómhair**

M.F.: Spotsolas ar an g**[[Caidreamh idir Donald Trump agus Jeffrey Epstein]]**

M.F.: Foilsíodh staidéar faoi bhlaosc de Homo longi, **[[Deiniseóbhach]]**, thart ar mhilliún bliain d’aois.

M.F.:   Bhí fotheidil Ghaeilge curtha ag **[[Netflix]]** le ceann dá gcláir den chéad uair.

M.F.:   Tháinig  '''An Coimisiún Oidhreachta''' i dTÉ/RA ar an bhfód, faoi dheireadh.

29 M.F.:   '''Tuairt eitleáin A330 de chuid Air France, AF Eitilt 447''' in 2009.  Cuireadh tús le imeachtaí sibhialta ... faoi dheireadh.

28 M.F.: **[[Olltoghchán na Moldóive 2025|Olltoghchán na Moldóive]]** **-** Bhí an Rúis ag cur a ladair isteach ach theip uirthi an uair seo

26 M.F.: Tháinig Trump  go '''Corn Ryder 2025'''.   Ghríosaigh sé a lucht tacaíochta chun feirge.  Thosaigh a ghariníon Kai Trump ag díol léinte aclaíochta, $130 gach ceann acu, agus déanta sa tSín.

25 M.F.  D’fhógair Príomh-Aire na Breataine Keir Starmer '''Scéim Cárta Aitheantais'''

23 M.F.  D'ionsaigh dróin de chuid Iosrael '''Cabhlachán Domhanda Sumud''' sa Chréit (an Ghréig, gníomh imeaglaithe eile.

21 M.F.: '''Seirbhís chuimhneacháin Charlie Kirk'''; 110k i láthair agus sheas lucht na heite fhíordheis gualainn ar ghualainn le chéile.

16-18 M.F.:  Rinne '''Trump a dhara cuairt stáit ar an Ríocht Aontaithe'''

16 M.F.:  Dhearbhaigh  coimisiún fiosrúcháin de chuid na Náisiún Aontaithe go raibh Iosrael ag déanamh **[[cinedhíothú ar Phalaistínigh Gaza]]**.

13 M.F. Labhair **[[Elon Musk]]** ag agóid ollmhór i gCearnóg Trafalgar, Londain in éineacht le Tommy Robinson.  Thug Musk foláireamh go bhfuil an Bhreatain Mhór ag titim as a chéile 

12 M.F.:  **[[Agóidí Ghlúin Z i Neipeal 2025|Agóidí Ghlúin Z i Neipeal]]**. Ceapadh an breitheamh Sushila Karki mar phríomh-aire.

11 M.F.:  Bhí **[[Peter Mandelson]]** briste as a phost mar ambasadóir na R-A chun SAM

10 M.F.:  Feallmharaíodh **[[Charlie Kirk]]**, gníomhaí de chuid lucht Trump. 

9 M.F.:   **[[Aerionsaí ar Hamas i gCatar 2025|Aerionsaí ar Hamas i gCatar]].** Theip ar Iosrael na hidirbheartaithe a mharú.

9/10 M.F.  D'ionsaigh dróin de chuid Iosrael '''Cabhlachán Domhanda Sumud''' sa Túinéis, gníomh imeaglaithe. 

### Lúnasa
Lúnasa: D'aimsigh saineolaithe ón tSeirbhís Páirceanna Náisiúnta  cuasnóg '''cornfhoichí Áiseacha''' i gcathair Chorcaí.

Lúnasa: d'aimsigh saineolaithe ón tSeirbhís Páirceanna Náisiúnta agus Fiadhúlra cuasnóg '''cornfhoichí Áiseacha'''

31 Lúnasa:  Cuireadh tús leis na ***[[The Traitors]]*** ar RTÉ 1

31 Lúnasa:  D’fhág **[[Crith talún na hAfganastáine 2025|crith talún in oirthear na hAfganastáine]]** os cionn 3,000 duine marbh.

30/31 Lúnasa:  D'fhág **[[Cabhlachán Domhanda Sumud]]** Barcelona (cabhlach idirnáisiúnta fóirithinte ar son Gaza)

25 Lúnasa:  '''Ionsaí ar Ospidéal Al-Nasser, Gaza'''. Maraíodh 20,  iriseoirí agus lucht tarrthála ina measc.

14 Lúnasa:   Tharraing '''Mairead McGuiness''' amach as Toghchán Uachtaránachta na hÉireann 2025

10 Lúnasa:  Fuair Iosrael réidh le '''Anas Al-Sharif''', iriseoir mór le rá.

2 Lúnasa:   Fuadaíodh bean as Éirinn, Gena Heraty. ó dhílleachtlann in **[[Háítí]]**.

1 Lúnasa: Thug Donald Trump bata is bóthar d'Erika McEntarfer, **[[Bureau of Labor Statistics]]**

### Iúil
Iúil:   Ceapadh **[[Éilís Ní Dhuibhne]]** mar Laureate nua don Fhicsean Éireannach 2025-2028

31 Iúil:  Ritheadh Acht nan Cànan Albannach, nó '''Acht na dTeangacha Albanacha'''

30 Iúil:  Ceapadh **[[Justin Kelly]]** mar choimisinéir an Gharda Síochána.

28 Iúil:  **[[Aighneas Cambóid - Téalainn 2025]]**.  tháinig sos comhraic i bhfeidhm.

19 Iúil.  Samhradh brothallach faraor;  fuair 800-900 iasc bás i '''Loch Síleann'''. An aimsir ba chúis le marú na n-iasc => '''Aimsir na bliana 2025'''

12 Iúil:  Theip ar '''Conradh idirnáisiúnta i gcoinne truailliú plaisteach''' 

10 Iúil:  Bhagair Donald Trump, aon uair amháin eile, taraifí thar cuimse a ghearradh ar an Rúis..

9 Iúil:   Bhí leagan closleabhair den úrscéal *[[Madame Lazare|*'Madame Lazare**]]'' le [[Tadhg Mac Dhonnagáin]]  foilsithe ag [[Barzaz]] agus ar fáil ar [[Spotify]] agus roinnt ardán eile, an chéad uair a raibh úrscéal i nGaeilge ar fáil ar na hardáin mhóra.

1 Iúil: chuir Trump a lámh leis  "**An tAcht Mór Álainn**", a bhuaicphointe reachtach  mar Uachtarán le linn a [[Dara téarma Donald Trump|Dara Téarma]]

=== Meitheamh ===
[[Íomhá:Gaza's_Rubble_in_Wehda_Street_during_Gaza_war_23-25.jpg|mion|220x220px|Srádi Wehda ar an 27 Feabhra 2025.  Ar an 7 Bealtaine, d'ionsaigh an [[IDF]] margadh agus bialann i Sráid Wehda in Rimal. Maraíodh 33+.]]26 Meitheamh: Dúirt Príomh-Aire na R-A [[Keir Starmer]] gur chreid sé nár chóir go mbeadh [[Féile Glastonbury|**ceolchoirm Kneecap i nGlastonbury**]] á léiriú ar an teilifís. 

24 Meitheamh: bhí bua gan choinne ag **Zohran Mamdani** i dtoghchán tosaigh an [[Páirtí Daonlathach (Stáit Aontaithe)|Pháirtí Dhaonlathaigh]] le haghaidh Mhéara Nua-Eabhrac. 

23 Meitheamh agus [[Cogadh Iosrael–Iaráin]]: D'fhógair Donald Trump sos cogaidh. 

21/22 Meitheamh: rinne na S-A ionsaí buamála, Oibríocht  "Midnight Hammer", ar na trí mhórionad núicléach san Iaráin. 

21 Meitheamh: An teocht os cionn 35 céim  i réigiún Pháras, 38 céim  in áiteanna => [[Tonnta teasa na hEorpa, 2025|**Tonnta teasa na hEorpa, 2025**]] 

20 Meitheamh: [[Pléasc ar an Chraoslach|**An Craoslach**]]: cead pleanála stáisiún seirbhísí úr a thógáil diúltaithe 

18 Meitheamh:  Tugadh [[Liam Óg Ó hAnnaidh|**Mo Chara**]], nó Liam Óg Ó hAnnaidh os comhair na cúirte i Londain. Cúisíodh é maidir le dlí frithsceimhlitheoireachta. 

15 Meitheamh: chuir Rialtas na hIaráine in iúl go raibh sos cogaidh ag teastáil uaidh le linn [[Cogadh Iosrael–Iaráin|**Chogadh Iosrael–Iaráin**]]. 

15 Meitheamh:  **Áras Máithreacha agus Naíonán Thuama**;  cuireadh tús le tochailt san áit a mbíodh an tÁras 

14 Meitheamh:  [[Lámhach pholaiteoirí Minnesota 2025|**scaoileadh marbh Seanadóir de chuid na nDaonlathach i Stát Minnesota**]], Melissa Hortman. 

13 Meitheamh: Cuireadh tús le [[Cogadh Iosrael–Iaráin|**Cogadh Iosrael–Iaráin**]]. 

12 Meitheamh:   Tuairt  <bdi>[[Eitilt Air India 171|**Air India Eitilt**]]</bdi> **171**

9-13 Meitheamh: [[Círéibeacha ciníocha Thuaisceart Éireann 2025|**Círéibeacha ciníocha Thuaisceart Éireann 2025**]] 

9 Meitheamh: [[Agóidí na n-inimirceach le linn réimeas Trump|Imlonnaíodh Muirshaighdiúirí na S-A ar fud Los Angeles]],  gníomh gríosaithe de chuid Trump agus a chúntóir Stephen Miller. 

9 Meitheamh: Ghabh fórsaí míleata Iosrael seilbh ar an ‘**Madleen**’,  luamh de chuid ''[[Gaza Freedom Flotilla, 2025|Gaza Freedom Flotilla]]'' nó "Comhghuaillíocht na Saoirse", amach ó chósta Gaza. 

9 Meitheamh:  Athosclaíodh **Sceilg Mhichíl** faoi dheireadh, agus aimsir shéimh ann gach lá i rith mhí na Bealtaine-Meitheamh 

6 Meitheamh:  Cuireadh tús le [[Agóidí na n-inimirceach le linn réimeas Trump|**agóidí na n-inimirceach sna Stáit Aontaithe le linn réimeas Trump**]] 

3 Meitheamh: Thit an **Rialtas Schoof** san Ísiltír as a chéile, comhrialtas a bhí an-fhada amach ar an eite dheis agus ag piocadh ar a chéile an t-am go léir 

2 Meitheamh:  Tháinig an Rúis agus an Úcráin ar chomhréiteach maidir le malartú na bpríosúnach =>  **Cainteanna síochána idir an Rúis agus an Úcráin** 

Meitheamh: Dúnadh, beagnach, [[Stáisiún cumhachta Ghob na Muine|**Stáisiún cumhachta Ghob na Muine**]]. 

=== Bealtaine ===
30 Bealtaine:  Dúirt teaghlach [[Dúnmharú Tina Satchwell|**Tina Satchwel**]]<nowiki/>l go raibh anam "séimh, cineálta agus grámhar" aici.

28 Bealtaine:  Bhí [[Tubaiste Blatten|**an sráidbhaile Blatten san Eilvéis scriosta**]] tar éis intitim [[Oighearshruth|oighearshrutha]]. Toradh [[Athrú aeráide in 2025|**athrú aeráide**]] an tubaiste seo, agus na oighearshruthanna agus talamh síorshioctha sa cheantar ag leá.

27 Bealtaine: Rialaigh Cúirt na S-A um Thrádáil Idirnáisiúnta go raibh an chuid is mó de [[Cogadh trádála Trump|**na taraifí de chuid Trump neamhdhleathach**]].

26 Bealtaine:  **Ghabh na póilíní Paul Doyle as Learpholl,** 53, fear gnó agus iar-Royal Marine.  Thiomáin sé a charr ar an-luas trí shlua mór daoine Bhí sé as a chrann cumhachta ar dhrugaí.

23 Bealtaine: D'iarr Ceannaire na hEagraíochta Domhanda Sláinte, ar na hIosraelaigh trócaire a dhéanamh ar na Palaistínigh agus **deireadh a chur leis an bhforbhrúidiúlacht**,

21 Bealtaine: Scaoil saighdiúirí Iosrael urchair gar do ghrúpa taidhleoirí as an Aontas Eorpach agus iad ar cuairt ar an m[[An Bruach Thiar|Bruach Thiar]]. Bhí beirt as Éirinn ina measc.

18 Bealtaine: **Olltoghchán na Portaingéile**, bua ag AD aon uair amháin eile, páirtí ar dheis ón lár.

18 Bealtaine:  Bhuaigh méara Bucharest [[Nicuşor Dan]],  polaiteoir sa lár, **toghchán uachtaránachta na Rómáine 2025**.

17 Bealtaine:  Thug na teileavótóirí sa tríú cuid de thíortha na hEorpa an scór is airde d’iarracht Iosrael i g**Comórtas na hEoraifíse**, beag beann ar an sléacht in Gaza. Mhaígh craoltóirí náisiúnta áirithe gur earcaigh’ Iosrael teileavótóirí do **Yuval Raphael.**

14 Bealtaine:  [[Ciontú éagórach Peter Sullivan|**Ciontú éagórach Peter Sullivan**]].  Fuarthas é ciontach i gcás dúnmharaithe mná sa bhliain 1987

13/14 Bealtaine:  [[Ionsaithe ar Gaza, Bealtaine 2025|**D'ionsaigh an IDF an *European Hospital* in Khan Yunis**]]. Maradíodh ceannare Hamas, b'fhéidir.

13 Bealtaine: Dúirt Trump go raibh na Stáit Aontaithe ag cur deireadh leis na smachtbhannaí a bhí acu ar an tSiria.

10 Bealtaine:  Bhí "margadh" déanta idir na Stáit Aontaithe agus an tSín le taraifí cómhalartacha a ghearradh "go sealadach". Laghdaíodh taraifí na S-A ó 145% go dtí 30%.

10 Bealtaine:  Tháinig [[Géarchéim na Caismíre 2025|**sos comhraic**]] idir an [[Cogaíocht India - Pacastáin 2025|India agus an Phacastáin]] i bhfeidhm.

10 Bealtaine:  Bhí socrú déanta i gCív idir ceannairí Eorpacha agus Rialtas na hÚcráine i dtaca le [[Cainteanna síochána idir an Rúis agus an Úcráin|**sos comhraic 30 lá**]] a chur i bhfeidhm.  

8 Bealtaine: Toghadh Robert Prevost mar [[Pápa Leo a Ceathair Déag|**Pápa Leo a Ceathair Déag**]], ag an gceathrú vóta de chomhthionóil na gcairdinéal sa Séipéal Sistíneach.  

7 Bealtaine:  [[Ionsaithe ar Gaza, Bealtaine 2025|**D'ionsaigh an IDF margadh agus bialann**]] i Sráid Wehda i Rimal, Gaza. Maraíodh 33+.  

6 Bealtaine: Tháinig [[Friedrich Merz|**Friedrich Merz**]] (na coimeádaigh) i gcomharbas ar [[Olaf Scholz]] ón SPD.  

5 Bealtaine, rinne India ionsaithe ar an Phacastáin => [[Cogaíocht India - Pacastáin 2025|**Cogaíocht India - Pacastáin**]] [[Cogaíocht India - Pacastáin 2025|**2025**]]

=== Aibreán ===
30 Aibreán: théis 3 mhí d'aighneas agus achrann, **shínigh an Úcráin agus Stáit Aontaithe Mheiriceá conradh**, a thabharfainn fabhar agus tosaíocht ar stór mianraí na hÚcráine do Mheiriceá.

29 Aibreán: leis [[Dara téarma Donald Trump|**an chéad 100 lá caite in oifig**]] aige, rinne Trump comóradh le slógadh i Michigan. Mhaígh sé gur éirigh níos fearr lena Rialtas sa chéad 100 lá acu in oifig ná mar a d'éirigh le aon Rialtas eile riamh.

28 Aibreán: **Olltoghchán Cheanada 2025.** D'éirigh leis an bPáirtí Liobrálach, agus [[Mark Carney]] i mbun, fanacht i gcumhacht. 

25 Aibreán: Féinmharú **Virginia Giuffre**. Thosaigh sí ag obair i Mar-a-Lago in 2000 agus chas sí le Jeffrey Epstein, mí-úsáideoir gnéis, ann.

22 Aibreán: [[Ionsaí sceimhlitheoireachta Pahalgam, 2025|**Ionsaí sceimhlitheoireachta Pahalgam**]]. Chuir Rialtas na hIndia an ''[[Indus Waters Treaty]]'' (1960) ar fionraí.  B'ionann é agus cogadh a fhógairt a dúirt Rialtas na Pacastáine.

20 Aibreán: Ceiliúradh Aifreann na Cásca i d[[Teach Pobail Mhuire (Doirí Beaga)|**Teach Pobail Mhuire**]] sna [[Doirí Beaga]] don uair dheireanach. 9 Aibreán: d'fhógair Trump sos 90 lá maidir leis [[Cogadh trádála Trump|na taraifí arda a bhí beartaithe aige]] a ghearradh; rinne sé U-chasadh ollmhór. [[Cliseadh na stocmhargaí 2025|D'ardaigh an NASDAQ 12%]] go tobann.

16 Aibreán: Osclaíodh go hoifigiúil an t-idirnascaire **Greenlink**. 

16 Aibreán: Thug [[Cúirt Uachtarach na Ríochta Aontaithe|**Cúirt Uachtarach na Ríochta Aontaithe**]] breithiúnas  ina ndeirtear go mbaineann na téarmaí '[[bean]]' agus 'gnéas' le bean bhitheolaíoch agus gnéas bitheolaíoch amháin.

I dtús mhí Aibreáin in Éirinn, bhí an aimsir "breá" brothallach.  Bhí idir theaspach agus thriomach ar fud na tíre idir 8-12 Aibreán  – teaspach de réir Met Éireann agus triomach de réir Uisce Éireann – agus an teocht chomh hard le 21 céim. Bhí Uisce Éireann ag achainí ar an bpobal a bheith spárálach agus uisce a chaomhnú.

8 Aibreán: Dúirt Príomh-Aire na Breataine Keir Starmer inniu go raibh a rialtas ag déanamh a marana ar rialú a rinne cúirt i mBéal Feirste maidir le fiosrúchán poiblí a bhunú faoi [[Dúnmharú Sheáin Brown|**dhúnmharú Sheáin Brown**]] i gCo Dhoire i mí na Bealtaine 1997.

I dtús mhí Aibreáin, thosaigh **cliseadh na stocmhargaí 2025** i ndáiríre, a bhuíochas le Trump. Ar an 4 Aibreán ar [[Wall Street]], glanadh 5% de luach na gcuideachtaí a raibh scaireanna ar na margaí acu, ainneoin figiúirí maithe fostaíochta i Meiriceá ag an am.

2 Aibreán: Cuireadh tús le **Cogadh trádála Trump** i ndáiríre. Thug Trump "Lá na Saoirse" ar an 2 Aibreán 2025.

=== Márta ===
Taifead aeráide nua:  Bhí mí an Mhárta 2025 an Márta ba theo dár taifeadadh riamh san Eoraip (go dtí sin), dar le [[Clár Copernicus|Copernicus]] (agus focal ar bith faoi ar tuairisc.ie nó rte.ie). 

Tháinig an mhéim [[6-7 (méim)|**6-7**]] - agus "lobadh inchinne" - chun solais i scoileanna sna Stáit Aontaithe.  Shaothraigh dalta meánscoile airgead maith nuair a sheol sé branda "6-7" uisce.  

28 Márta: Tharla crith talún deich gciliméadar faoi thalamh sa Mhaenmar. => [[Crith talún Mhaenmar, 2025|**Crith talún Mhaenmar, 2025**]]

28 Márta: Thug  leas-uachtarán na S-A [[J. D. Vance|JD Vance]] cuairt ar an nGraonlainn; bhí an turas cáinte ag polaiteoirí sa Ghraonlainn => **Caidreamh na Stát Aontaithe leis an nGraonlainn**.

23 Márta:  [[Marú oibrithe cabhracha i Rafah, 2025|**Marú oibrithe cabhracha i Rafah**]]

18 Márta: Bhris Iosrael an sos cogaidh i nGaza  => [[Ionsaithe Iosrael ar Gaza, Márta 2025|**Ionsaithe Iosrael ar Gaza 2025**]] 

18 Márta:  Bhí [[Friedrich Merz|**Friedrich Merz**]] agus [[Olaf Scholz]] in ann an coscán ar fhiacha a bhí leagtha síos i mBunreacht na Gearmáine a scaoileadh.

10 Márta:  Dhiúltaigh Iosrael cead isteach sa [[Campa Jenin|Champa Jenin]].=> 40,000 duine díbeartha => **Ionsaithe Iosrael ar an mBruach Thiar, 2025**

I mí an Mhárta 2025, d'iarr Rúnaí Cosanta Mheiriceá, [[Pete Hegseth|**Pete Hegseth**]], ar na Hútaithe stop a chur le hionsaithe ar na longa tráchtála' a úsáideann an [[An Mhuir Rua|Mhuir Rua]].  Ar an 15 Márta, scaoil fórsaí Mheiriceá diúracáin i dtreo na Hutaithe. Cúpla lá níos déanaí, i sceitheadh comhrá grúpa rialtais na Stát Aontaithe ar [[Signal (aip)|Signal]], a tharla roimh na hionsaithe, phléigh Hegseth na pleananna. Tugadh "**Signalgate**" ar ar an scannal.  => [[Géarchéim na Mara Rua|**Géarchéim na Mara Rua**]]

10 Márta : Polladh tancaer breosla  nuair a bhuail lastlong fúithi amach ó inbhear Humber => [[Imbhualadh sa Mhuir Thuaidh, 2025|**Imbhualadh sa Mhuir Thuaidh, 2025**]]

3/4 Márta: Chuir na Stáit Aontaithe stop  leis an gcúnamh míleata don Úcráin, chun brú a chur ar an Úcráin dul i mbun [[Cainteanna síochána idir an Rúis agus an Úcráin|**cainteanna síochána**]] leis an Rúis.

=== Feabhra ===
Feabhra: rinne [[Hilary Benn]] aisghairm ar [[Acht (Éire) Riar na Córa (Teanga) 1737|**Acht um Riar an Cheartais (Éire) 1737**]], acht a d’fhág nach raibh cead an Ghaeilge a úsáid sna cúirteanna i dTuaisceart Éireann le breis is 300 bliain.  

28 Feabhra: Bhí cruinniú teasaí go maith ag Zelensky, Vance agus Trump sa Teach Bán.  => [[Cainteanna síochána idir an Rúis agus an Úcráin|**cainteanna síochána**]]

27 Feabhra: Reáchtáladh an chéad chruinniú de chomhaireacht Trump. Bhí Elon Musk, i láthair agus ról lárnach aige sa tionscadal chun chiorruithe ar sheirbhísí poiblí a chur i bhfeidhm => [[Roinn Éifeachtúlachta Rialtais|**An Roinn Éifeachtúlachta Rialtais**]] / DOGE

27 Feabhra: D'eitil [[Andrew Tate|**Andrew agus Tristan Tate**]] go dtí [[Fort Lauderdale]]; chuir Rialtas Trump brú ar Rialtas na [[An Rómáin|Rómáine]] chun na deartháireacha a ligeadh amach.

24 Feabhra: Díbríodh [[Lynn Boylan|**Lynn Boylan**]], feisire Eorpach, as Iosrael.   Ghlac na hIosraelaigh grianghraif di agus d'fhoilsigh siad iad ar na meáin shóisialta. Sárú ar shonraí pearsanta daoine ba ea é sin

23 Feabhra:  [[Olltoghchán na Gearmáine 2025|**Olltoghchán na Gearmáine 2025**]]. An CDU/CSU (na coimeádaigh) faoi stiúir [[Friedrich Merz]], i bhfad chun cinn ar na páirtithe eile agus thart ar 29% de na vótaí acu.

20 Feabhra: **ciontaíodh Luis Rubiales i bpóg a thabhairt don imreoir sacair** **Jenni Hermoso** in aghaidh a tola.

19 Feabhra: Chuir Trump an milleán faoi [[Ionradh na Rúise ar an Úcráin|ionradh na Rúise ar an Úcrain]]... ar an Úcráin agus bhí neamhshuim déanta ag Trump de chlamhsán Uachtarán na hÚcráine Zelensky.  D'fhreagair Zelensky agus dúirt sé go raibh Trump faoi gheasa ag mífhaisnéis. D'aisfhreagair Trump agus dúirt seisean gur "deachtóir" ab ea Zelensky nár ghair olltoghchán san Úcráin in 2024 (le linn an [[Ionradh na Rúise ar an Úcráin|chogaidh]], rud a bhí dodhéanta).

18 Feabhra: Reáchtáladh **cainteanna** **síochána idir Meiriceá agus an Rúis** san Araib Shádach faoi dheireadh a chur leis an gcogaíocht san Úcráin. 

14 Feabhra: Dúirt Leas Uachtarán Mheiriceá [[J. D. Vance|**J.D. Vance**]] ag Comhdháil Slándála München go raibh "sirriam nua sa bhaile" (agus é ag tagairt d’Uachtarán Mheiriceá).

12 Feabhra: Chuir Uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá Trump alltacht ar cheannairí na hEorpa  nuair a d’fhógair sé go raibh comhrá aige le hUachtarán na Rúise [[Vladimir Putin]] faoi chás na hÚcráine gan dul i dteagmháil leo.

4 Feabhra sa tSualainn[[Ionsaí lámhaigh Örebro, 2025|:  **lámhachadh agus maraíodh deichniúr**]] [[Ionsaí lámhaigh Örebro, 2025|in ionad oideachais]] do dhaoine fásta Ionsaí

4 Feabhra: **mhol Donald Trump an pobal Palaistíneach a dhíbirt as Gaza** go buan, agus. "Riviera an Mheánoirthir"  a dhéanamh de. 

Rinne Trump agus Elon Musk **iarracht áisíneachtaí de chuid na Stát Aontaithe a dhúnadh** nó a laghdú.  Mar shampla, bhí sé i gceist ag Trump deireadh a chur leis an áisíneacht stáit [[USAID]], a riarann cláracha daonchabhrach ar fud an domhain ar shon na Stáit Aontaithe.

=== Eanáir ===
24 Eanáir: Bhuail **Stoirm Éowyn** Éire agus an Bhreatain, "stoirm ghéar gan chuimse",  ar cheann de na stoirmeacha ab fhíochmhaire a bhuail Éire riamh. 

23 Eanáir: Fuair [[Micheál Martin]] séala a oifige ó [[Uachtarán na hÉireann]] [[Mícheál D. Ó hUigínn|Michael D Higgins]]  tar éis don **34ú Dáil** vótáil i bhfabhar é a cheapadh ina Thaoiseach don dara uair. 

20 Eanáir sna Stáit Aontaithe: bhunaigh Elon Musk **An Roinn Éifeachtúlachta Rialtais**  

20 Eanáir: **Insealbhaíodh** **Donald Trump mar Uachtarán na Stát Aontaithe** den dara huair  

Fuarthas Donald Trump ciontach in 2024 sa chás gur cheil sé suas le $130,000 d'íocaíocht le [[Stormy Daniels]]. Ar an 10 Eanáir 2025, **scaoileadh Trump gan choinníoll** ó tharla, a dúirt an breitheamh 'go bhfuil Donald Trump le hinsealbhú ina Uachtarán ar na Stáit Aontaithe'.

Bhris  ráig den **ghalar crúibe is béil** amach sa Ghearmáin, an chéad uair a haimsíodh an galar sa Ghearmáin ó na 1980idí.

15 Eanáir: Bhí margadh faoi [[Cogadh Iosrael-Gaza|**shos cogaidh déanta ag Iosrael agus Hamas**]] [[Cogadh Iosrael-Gaza|i nGaza]].  Aistríodh trúpaí Iosrael, nuair a tháinig an sos cogaidh i bhfeidhm, go dtí an [[An Bruach Thiar|Bruach Thiar a]]<nowiki/>gus bhí an foréigean géaraithe go tréan ann.

15 Eanáir: D'éirigh **an Ghraonlainn** ina cnámh spairne idir na Stáit Aontaithe agus an tAontas Eorpach. Thug Donald Trump le fios gur mian leis seilbh a fháil ar an nGraonlainn agus ar Chanáil Phanama => **Caidreamh na Stát Aontaithe leis an nGraonlainn**

Bhí teochtaí curiarrachta ann ar fud an domhain le linn 2024-2025. **Ar an 10 Eanáir 2025, dúirt an tseirbhís Copernicus gurbh í an bhliain 2024 ba theo riamh** ó cuireadh tús le taifid.  => [[Aimsir na bliana 2025|**Aimsir na bliana 2025**]].

Bhris [[Falscaithe i ndeisceart California, Eanáir 2025|**falscaithe amach i Los Angeles agus sna ceantair máguaird**]]  ar chósta thiar na Stát Aontaithe i mí Eanáir 2025, Ba mhillteanach an tubaiste é.

I mí Eanáir 2025, bhris **ráig den ghalar crúibe is béil** amach sa Ghearmáin, go háirithe i gceantair cóngarach don phríomh-chathair Beirlín.

7 Eanáir: Tharla **crith talún sa Tibéid**, gar don teorainn le [[Neipeal]].

6 Eanáir:  D'éirigh <bdi>[[Justin Trudeau|**Justin Trudeau**]], príomh-aire Cheanada, as.</bdi>

1 Eanáir:  Maraíodh 14 agus gortaíodh tríocha duine eile in **ionsaí trucailín i New Orleans** ar Lá Caille.  Iarshaighdiúir na Stát Aontaithe ba ea an sceimhlitheoir. Cúpla uair níos déanaí, [[Pléasadh Cybertruck i Las Vegas, 2025|**phléasc trucailín Tesla roimh an Óstán Trump  i Las Vegas**]];  thug saighdiúir na Stát Aontaithe eile lámh ina bhás féin agus [[neamhord struis iarthrámaigh]] air.

== Básanna ==

* Na Gaeil a fuair bás in 2025: **Pádraig Ó Snodaigh**, [[Coiscéim]], 2 Eanáir, **Meaití Jo Shéamuis Ó Fátharta**, ceoltóir & láithreoir RnaG, 3 Eanáir; **Mícheál Ó Duibhir**, peileadóir, 3 Aibreán; **Paddy O’Toole**, Aire Gaeltachta, 11 Bealtaine, **Aogán Ó Muircheartaigh**, craoltóir, 26 Bealtaine; **Oilibhéar Ó Croiligh**, sagart agus scoláire, 28 Meitheamh, **Breandán Ó Conaire**, scoláire agus dornálaí, 21 Iúil; **Seán Rocks**, craoltóir, 30 Iúil; **George Morrison**, scannánóir, 4 Lúnasa; **Derry O'Sullivan**, file, 16 Lúnasa; **Manchán Magan**, craoltóir, 2 Deireadh Fómhair; **Gordon McCoy**, múinteoir, gníomhaí srl, 13 Samhain ; **Seoirse Ó Dochartaigh**, ceoltóir, 21 Samhain, **Seán Mac Mathúna**, scríbhneoir, srl    
* agus **Eddie Jordan**, fiontraí; **Henry Kelly**, craoltóir; **Pat Ingoldsby**, file agus craoltóir; **Eleanor Maguire**, néareolaí; **Paul Durcan**, file; **Henry Mountcharles**, tiarna talún; **Henry Kelly**, craoltóir; **Martin Mansergh**, comhairleoir polaitíochta; **Ed Moloney**, iriseoir; an **tSiúr Stanislaus Kennedy**; **Margaretta D’Arcy**, gníomhaí; **Paddy Cooney**, aire rialtais; srl. 
* thar lear, **Jean-Marie Le Pen** (pobalóir Francach) ar an 7 Eanáir; an t-aisteoir Meiriceánach **Gene Hackman**, roimh an 18 Feabhra 2025 (bhí Alzheimer air agus fuair sé bás nádúrtha ina aonar); **Roberta Flack**, amhránaí; an **Pápa Proinsias** ar an 21 Aibreán; **Virginia Giuffre**, íospartach gáinneála (de chuid [[Jeffrey Epstein]] agus a chailín, [[Ghislaine Maxwell]]); **Jim Lovell**, spásaire <bdi>**Brian Wilson**</bdi>, ceoltóir; **Ozzy Osbourne**, ceoltóir;  **Charlie Kirk**, [[:Catagóir:Lucht Trump|lucht Trump]]; <bdi>**Robert Redford**,</bdi> <bdi>aisteoir; **Joan Bennett Kennedy**; **Diane Keaton**, ban-aisteoir; **James Watson**, bitheolaí; **Tom Stoppard**, dramadóir srl.</bdi>
=> **Básanna sa bhliain 2025**  agus **:Catagóir:Básanna in 2025'''

## Tagairtí


Catagóir:Blianta
Catagóir:Cúrsaí reatha