open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Guns N' Roses

Tháinig an grúpa **Guns N' Roses** le chéile sa bhliain 1985 as baill Hollywood Rose - Axl Rose (guth) agus Izzy Stradlin (giotár rithime) - agus baill de chuid L.A. Guns - Tracii Guns (príomhghiotár), Ole Beich (dord), agus Rob Gardner (drumaí). Rinneadh ainm an bhanna as ainmneacha an dá bhanna seo a chur le chéile. Níos déanaí chaill Ole Beich a áit sa bhanna agus thóg Duff McKagan a áit. Tar éis tamaill, bhí Tracii Guns ionadaithe ag Slash mar ní raibh Tracii ag freastal ar na seisiúin chleachtaidh. Tháinig an líne-suas go tapaidh, ach tar éis a smaoineamh chun dul ar “turas” ó Sacramento, California go dtí baile Duff, scoir Rob Gardner (drumaí) agus bhí ionadaithe ó cara Slash, Steven Adler. Uaireanta giorraítear ainm an bhanna mar **GN'R** nó **GnR**.

## Amhráin
Seo trí amhrán as an méid a rinne Guns N’ Roses:
#### "Sweet Child o' Mine" (as an albam ''Appetite for Destruction'')

Is é am t-amchomhartha san amhrán seo ná 4/4. Scríobh Axl Rose, Slash, Izzy Strandlin, Duff McKagan agus Stenen Adler é. Scríobhadh é d’Erin Everly, bean a raibh Rose mór léi ag an am (phós siad ní ba dhéanaí). Gléas mór atá le cloisint ó na liricí agus ón gceol féin. Tá na nótaí casta cruinn. In D mór atá sé. Is iad na huirlisí atá ann ná an giotár, drumaí, agus an dordghiotár. Is iad na príomhchordaí san amhráin seo ná D mór, B, agus A. A B A B an fhoirm atá air. Tá an fonn áthasach méar agus 14 mír ann.

#### “Knocking on Heaven's Door” (as an albam ''Use Your Illusion II'')

Is iad na príomhnótaí san amhrán seo na G mór, D, agus A beag. Scríobh Bob Dylan an t-amhrán seo agus scríobh sé an ceol freisin. Fuair na Roses an cóipcheart uaidh. Tá an tonúlacht mall mionchruinn mar tá líricí brónacha ann. Tá an gléaschomhartha i G mór. Tá an t-amcomhartha in 4/4. Tá sé i bhfoirm A B A B. Tá an fonn brónach agus an luas mall. Réim an amhráin na D-F’ (re-fa’).
meadracht ann na 4. Méad mír ná 16. Tá na giotár, dordghiotár, méarchlár, agus drumaí. Tá ciall sna liricí; tá sé éasca canadh leis agus tá an fonn deas suaimhneach ar na cluasa.
 
#### "November Rain" (as an albam ''Use Your Illusion I'')
Scríobh Axl Rose an ceol agus na liricí i gcomhar an amhráin seo. Tá an gléaschomhartha i C mór. Is é I 4/4 an t-amchomhartha. A B A A an fhoirm atá ann. Tá an fonn brónach ach tapaidh. Réim an amhráin ná C-F’ (do-fa’) meadracht ann na 4. Mead mír ann na 46. Is iad C, F agus G na príomhnótaí san amhrán seo. Is iad na huirlisí atá á seinm anseo ná giotár, dordghiotár, drumaí, agus méarclár. Tá an luas go deas mall ag an tús agus ansin éiríonn sé níos tapaidh!

## Baill
* Axl Rose – Amhránaí, pianó méarchlár (1985–inniu)
* Slash – Craoltóireacht ar giotár (1985–1996; 2016–inniu)
* Duff McKagan – dord agus fonnadóireacht (1985–1997; 2016–inniu)
* Richard Fortus – giotár rithime (2002–inniu)
* Frank Ferrer – drumaí (2006–inniu)
* Dizzy Reed – piano méarchlár fonnadóireacht (1990–inniu)
* Melissa Reese – méarchlár fonnadóireacht (2016–inniu)

Catagóir:Guns N' Roses
Qin Shi Huang

Ba é **Qin Shi Huang**, nó **Qin Shi Huangdi**, chéad impire na Síne.

## Óige
Saolaíodh Ying Zheng i mí Zheng (óna bhfuair sé a ainm) sa bhliain 259 i dtréimhse Chogaí na Stát. Nuair a cailleadh a athair, Zhuangxiang, sa bhliain 246, tháinig an buachaill i gcomharbas air mar rí Qin. Sa bhliain 238 d'éirigh leis fáil réidh leis an leasrí Lu Buwei ar deireadh. 

## Rí agus Impire
Ina dhiaidh sin, rinne an rí concas ar stáit eile na Síne. Tháinig sé i gcoróin mar chéad impire na Síne sa bhliain 221. Le linn a réimis, chuaigh na Sínigh i mbun oibre ar Bhalla Mór na Síne agus ar chóras bóithre náisiúnta. Tá an tArm Terracotta cáiliúil le fáil ina mhásailéam. Fuair sé bás sa bhliain 210 in aois 50 bliain dó.

## Leabharliosta
* Denis Crispin Twitchett (Hrsg.): *The Cambridge History of China: Volume 1, The Ch'in and Han Empires, 221 B.C. – A.D. 220*. Cambridge University Press, 1986, ISBN 978-0-521-24327-8
* Chris J. Peers: *Ancient Chinese Armies: 1500 – 200 BC*. Osprey Publishing Ltd., 1990, ISBN 978-0-85045-942-5
* Peter-Matthias Gaede (Hrsg.): *Das Große Buch der Archäologie*. 1. Auflage, GEO/Gruner+Jahr AG & Co. KG., 2003, ISBN 3-570-19436-1, Seiten 104 – 131 
* Michael Strähle: *Bücherverbrennungen und Zensur im alten China und ihre Folgen*. Erschienen in *Mitteilungen des Vereins Österreichischer Bibliothekare*. Wien 2003, ISSN 1022-2588
* Rolf Trauzettel: *Die Reichseinigung unter dem Ersten Kaiser Qin Shihuangdi*. Erschienen in *Xi'an. Kaiserliche Macht im Jenseits. Grabfunde und Tempelschätze aus Chinas alter Hauptstadt*. Verlag Philipp von Zabern, Mainz 2006, ISBN 978-3-8053-3605-5, Seiten 27 – 31
* Heinz Wilhelm Kempgen: *Zur Geldgeschichte des Staates Qin*., PS Verlag, Eberswalde 2007
* Frances Wood: *The First Emperor of China*. Profile, 2007, ISBN 978-1-84668-032-8
* Frances Wood: *China's First Emperor and His Terracotta Warriors*. St. Martin's Press, 2008, ISBN 978-0-312-38112-7

## Tagairtí

## Naisc
* History of China 
* Emperor Qin Shi Huang -- First Emperor of China
* Die ZDF-Dokumentation ''„Sturm über China: Das Geheimnis des Ersten Kaisers“'' 
* Interaktive Microsite zum ersten Kaiser von China Qin Shi Huangdi 

Catagóir:Daoine a rugadh i 259 RC
Catagóir:Básanna i 210 RC
Catagóir:Impirí na Síne
Catagóir:Rítheaghlach Qin
Les Misérables

Is ceolra é ***Les Misérables***. Séard is ceolra ann na dráma atá déanta trí cheol. Sa chuid is mó de cheolraí, bíonn daoine ag labhairt chomh maith le canadh, ach i *Les Misérables* bíonn ceol tríd go léir. Tá *Les Misérables* bunaithe ar leabhar le Victor Hugo leis an teideal céanna. 

Scríobh Claud-Michel Schonberg a lán ceolraí móra cosúil le *Miss Saigon*, *Martin Guerre*, *Marguerite*, agus *The Pirate Queen*. Ach ba é an ceolra ba mó a scríobh sé ná *Les Misérables*. Rinne sé albam dá chuid amhrán féin chomh maith.

## Amhráin cháiliúla
* *I Dreamed a Dream*. Is é *I Dreamed a Dream* amhrán a chanann Fantine. Tá na focla an-mhaith. Tá sé faoi bhrionglóid a bhí aici faoin saol atá ag iarraidh a bheith aici. Tá sé i gceathar ceathar agus usaideann sé cineál chordanna chéanna le 'One Day More. Tá sé i gléas F mór.Tá go leor seicheamh an ar fud na píosa
* *One Day More*. Seo amhrán a chenann na príomhcharachtair go léir i stíl chuntraphointe. Is é an t-amhrán deireanach i ngníomh a haon. Tógann an t-amhrán seo tréithe ó chúpla amhrán ón chéad ghníomh. Canann Valjean an séis 'Who am I' gan aon athrú. Canann Marius, Cossete, agus Éponine séis 'I Dreamed a Dream'. Canann Javert an téama a bhí úsáidte cheana. Canann na Thénardiers an séis ó 'Master of the House'.
* *On My Own*. Seo amhrán aonair a chanann Éponine. Tá curfa an séis ó 'Come to me'. Ach tá droichead agus tá tiúin difriúil ón véarsa ann.

## Tagairtí

Catagóir:Ceoldrámaí
Catagóir:Drámaí
Shitao

Ealaíontóir Síneach a bhí i **Yuanji Shi Tao**, nó **Zhu Ruoji** (scríobhtar Shitao i Sínís thraidisiúnta mar 石濤; pinyin: Shí Taō; 1642–1707).

## Saol
Rugadh Zhu Ruoji i gcontae Quanzhou, i gcúige Guangxi, sa bhliain 1642. Bhain a athair, Zhu Hengjia, le huaisle na Ming. Feallmharaíodh Zhu Hengjia agus a mhuintir sa bhliain 1644 nuair a rinne na Manchúraigh concas ar an tír. 

D'éirigh le seirbhíseach éalú uathu leis an mac óg. Chuaigh sé go mainistir Bhúdaíoch. Sa mhainistir seo a tógadh an buachaill. Tar éis dó an mhainistir a fhágáil, thaistil sé go ceantair éagsúla ar fud na tíre. D'aistrigh sé ó Wuchang go hAnhui sna 1660í. 

Sna 1680í bhí cónaí air i Nanjing agus Yangzhou. Sa bhliain, 1690 d'aistrigh sé go Béising chun pátrún a fháil. Níor éirigh leis an iarracht seo áfach agus thiontaigh sé ina Thaoch sa bhliain 1693 agus d'fhill ar Yangzhou, mar ar fhan sé i dteaichín beag simplí go lá a bháis sa bhliain 1707.

## Saothar
Bhí sé ina challagrafóir agus ina fhile. An phéintéireacht is mó a thuill clú dó, áfach.
mion|lár|650px|''10,000 Pointe Gránna'', an chuid dheis de scrolla, dúch ar pháipéar, 1685

## Tionchar
Bhí an-tionchar ag stíl Shi Tao ar phéintéirí mar  :
* Zhu Da
* Chen Shizeng
* Liu Haisu
* Fu Baoshi
* Li Keran
* Zhu Qizhan

## Tagairtí

## Naisc
* Shitao in Artcyclopedia
* * Shi Tao at China Online Museum
* Painting Gallery of Shi Tao at China Online Museum
* Several Paintings 
* Works 

Catagóir:Daoine a rugadh i 1642
Catagóir:Básanna i 1707
Catagóir:Péintéirí Síneacha
Teile (crann)

Is crann í an **teile**. Crann duillsilteach atá dúchasach don leathsféar thuaidh. Na duilleoga croíchruthach, go minic greamannach le drúcht meala de bharr aifidí, na bláthanna bán cumhra cúigpheitealach i gcrobhaingí crochta. Na torthaí cruinn, an mogall iomlán le bracht cosúil le lián a chabhraíonn lena scaipeadh. Is hibrid an crann teile coiteann a chuirtear go minic mar chrann sráide. 

## Tagairtí

Catagóir:Crainn
Tullamore Town Football Club

Is club sacar é **Tullamore Town Football Club** (Gaeilge: *Cumann Peile Tulach Mhór*) atá suite in Uíbh Fhailí. Imríonn an club i bPáirc Leah Victoria agus is é Jimmy Greene traenálaí an chlub. Imríonn an club i A Championship faoi láthair.

## Imreoirí
;An scuaid faoi láthair (2009)

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Gréasáin Oifigiúil an Chlub

Catagóir:Clubanna sacair na hÉireann
Dún Fearbhaí

Tá **Dún Fearbhaí** suite in Inis Meáin gar do chósta thiar na hÉireann. Tá an dún seo neamhghnáthach sa mhéid is go bhfuil cruth cearnógach air seachas an gnáthchruth ciorclach. De réir cosúlachta d’úsáidtí é ar chúiseanna cosanta agus deasghnátha. Tá sé suite in oirthear an oileáin gar don chuan. Meastar gur tógadh an dún san ochtú nó sa naoú haois.

## Tagairtí

Catagóir:Inis Meáin
Catagóir:Séadchomharthaí Náisiúnta i gContae na Gaillimhe
Catagóir:Séadchomharthaí Náisiúnta na hÉireann
Páirc Leah Victoria

Is staid sacair Tullamore Town F.C. í **Páirc Leah Victoria**, atá suite i dTulach Mhór i bPoblacht na hÉireann.

Tá trí pháirc imeartha (2 ar chaighdeán idirnáisiúnta) agus páirceanna uile-aimsire ann, chomh maith le clubtheach.

D'oscail an Taoiseach Brian Ó Comhain agus príomhfheidhmeannach an FAI, John Delaney, Páirc Leah Victoria go hoifigiúil i mí Iúil 2008.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Gréasáin Oifigiúil Tullamore Town F.C.

Catagóir:Staideanna sacair i bPoblacht na hÉireann
RTÉ 2fm

Is stáisiún raidió é **RTÉ 2fm**. Is é an dara stáisiún raidió náisiúnta de chuid RTÉ é. Thosaigh sé ag craoladh ar an 31 Bealtaine 1979.

## Tagairtí

Catagóir:RTÉ
Catagóir:Stáisiúin raidió a thosaigh ag craoladh i 1979
John Delaney

Is é **John Delaney** príomhoifigeach feidhmiúcháin reatha Chumann Peile na hÉireann. Roghnaíodh mar phríomhoifigeach feidhmiúcháin gníomhach é i mí na Nollag 2004 agus ghlac sé an ról lánaimseartha i mí an Mhárta 2005. I mí na Samhna 2006, leathnaíodh a chonradh go dtí 2012. Leathnaíodh arís sa bhliain 2010 é: d'iarr bord stiúrthóirí an chumainn ar Delaney fanacht i seilbh oifige go dtí 2015.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Daoine as Contae Phort Láirge
RTÉ lyric fm

Is stáisiún raidió é **RTÉ Lyric FM** in Éirinn. Seinntear ceol clasaiceach ag an stáisiún seo. Thosaigh sé ag craoladh mar RTÉ Classic ar an 6 Samhain 1984. D'athraigh an t-ainm go RTÉ lyric fm ar an 1 Bealtaine 1999.

## Tagairtí

Catagóir:RTÉ
Catagóir:Stáisiúin raidió a thosaigh ag craoladh i 1984
RTÉ 2XM

Is stáisiún raidió é RTÉ 2XM a chraoltar trí Chloschraolachán Digiteach in Éirinn. Bíonn ceol le cloisteáil air. Cuireadh tús oifigiiúil leis ar an 1 Mí na Nollag 2008.

## Tagairtí

Catagóir:RTÉ
Catagóir:Stáisiúin raidió a thosaigh ag craoladh i 2008
RTÉ Chill

Is é **RTÉ Chill** stáisiún raidió a chraoltar trí Chloschraolachán Digiteach in Éirinn. Thosaigh sé ag craoladh i mí Mhárta 2008.

## Naisc sheachtracha
* RTE Digital Raidió

## Tagairtí

Catagóir:RTÉ
Catagóir:Stáisiúin raidió a thosaigh ag craoladh i 2008
RTÉ Choice

Ba stáisiún raidió é **RTÉ Choice** a chraoltaí trí mheán Chloschraolachán Digiteach in Éirinn. Craoladh é idir na blianta 2007 agus 2013.

## Naisc sheachtracha
* RTE Digital Raidió

## Tagairtí

Catagóir:RTÉ
Catagóir:Stáisiúin raidió a thosaigh ag craoladh i 2007
RTÉjr Radio

Is stáisiún raidió digitigh do pháistí in Éirinn é **RTÉjr Radio**, stáisiún de chuid an chraoltóra náisiúnta RTÉ.

Is é *RTÉjr Radio* an chéad stáisiún raidió dírithe ar leanaí in Éirinn le raon leathan clár ó nuacht, filíocht, rainn pháistí, scéalaíocht, drámaí, agus go leor eile. Craolann an stáisiún go laethúil idir 7:00 agus 21:00 (ag comhroinnt ama le *RTÉ Chill*) ar DAB agus Saorview i bPoblacht na hÉireann agus ar fud an domhain trí Seinnteoir Raidió RTÉ.

## Naisc sheachtracha
* Suíomh Gréasáin
* RTE Digital Raidió

## Tagairtí


Catagóir:RTÉ
A Championship

Is é A Championship céad chiseal Shacar na hÉireann, lasmuigh de Shraith na hÉireann. Cruthaíodh an comórtas ag an FAI sa bhliain 2008 mar chéad stad do chlubanna chun aistriú go Sraith na hÉireann. Is é Newstalk príomhurraitheoir na sraithe ó séasún na bliana 2009 ar aghaidh. Is é A Championship tríú ciseal i gcóras shraith shacar na hÉireann.

## Clubanna

## Tacaíocht

Catagóir:Comórtais Sacair i bPoblacht na hÉireann
RTÉ Radio 1 Extra

Is é **RTE Radio 1 Extra** stáisiún raidió náisiúnta de chuid RTÉ. Craoltar an stáisiún seo trí Chloschraolachán Digiteach. Thosaigh sé ag craoladh ar an 1 Nollaig 2008.

## Naisc sheachtracha
* RTE Digital Raidió

## Tagairtí

Catagóir:RTÉ
Catagóir:Stáisiúin raidió a thosaigh ag craoladh i 2008
RTÉ Idirnáisiúnta

Is é **RTÉ Idirnáisiúnta** an teideal oibre ar sheirbhís teilifíse idirnáisiúnta ag RTÉ.

## Naisc sheachtracha
* RTE to launch expat service
* RTÉ
* Irish Post article <small>(22 Aug 2007)</small>
* RTÉ to launch Diaspora TV service in UK 
* RTÉ Diaspora TV service will join Freesat 
* RTÉ International: It’s coming soon!
* The Sunday Business Post - RTE to launch British channel by year-end 

## Tagairtí

Catagóir:RTÉ
IRadio

Is stáisiún raidió réigiúnach in Éirinn é **iRadio** (nó **i105-107FM** ó 2008 go dtí 2011). Seoladh é i mí na Samhna 2008. Tá an stáisiún bunaithe i mBaile Átha Luain.

Bhí dhá stáisiún raidió ann ar dtús: i105-107FM agus I102-104FM. Tháinig siad le chéile i 2011 chun iRadio a chruthú.

## Tagairtí

Catagóir:Stáisiúin raidió in Éirinn
Catagóir:Stáisiúin raidió a thosaigh ag craoladh i 2008
I102-104FM

Stáisiún raidió réigiúnach in Éirinn ab ea **i102-104FM**. Thosaigh sé ar 7 Feabhra 2008.

## Tagairtí

Catagóir:Stáisiúin raidió in Éirinn
Catagóir:Stáisiúin raidió a thosaigh ag craoladh i 2008
Newstalk

Is stáisiún raidió neamhspleách Éireannach é **Newstalk**, a chraoltar sa chuid is mó den Phoblacht. Tá Newstalk faoi úinéireacht Newstalk 106 Limited, fochuideachta de chuid Communicorp, ar le Denis O'Brien é. Thosaigh sé ag craoladh ar an 9 Aibreán 2002.

## Naisc sheachtracha
* Newstalk.ie

## Tagairtí

Catagóir:Stáisiúin raidió Éireannacha
Catagóir:Stáisiúin raidió a thosaigh ag craoladh i 2002
Catagóir:Líonraí podchraoltaí
FM104

Is é **FM104** stáisiún raidió neamhspleách áitiúil in Éirinn. Thosaigh sé ag craoladh ar an 20 Iúil 1989.

## Naisc sheachtracha
* FM104

## Tagairtí

Catagóir:Stáisiúin raidió in Éirinn
Catagóir:Stáisiúin raidió a thosaigh ag craoladh i 1989
Slash (Ceoltóir)

Is ceoltóir Briotanach-Meiriceánach é **Saul Hudson** (a rugadh ar an 23ú Iúil, 1965), cé go bhfuil clú níos mó air mar **Slash**. Aithnítear é thar aon rud eile mar an iar-ghiotáraí le Guns N' Roses. Ba as Tennessee i SAM dona mháthair agus as Sasana dona athair. Rugadh agus tógadh Saul Hudson i Stoke-on-Trent, Staffordshire, i Sasana go raibh 11 bliain slánaithe aige. Ansin bhog a thuistí go Los Angeles, California. Scar siad óna chéile go gairid ina dhiaidh sin. Thaifead sé agus sheinn sé leo ó 1985 go dtí 1996. Ina dhiaidh sin, bhunaigh sé 'Slash's Snakepit' agus 'Velvet Revolver', an banna atá aige i láthair na huaire. Scaoilfear *Slash*, an chéad albam aonair uaidh, sa bhliain 2010. Tá aitheantas léirmheastach faighte aige mar sheinnteoir giotáir. I mí Lúnasa 2009, roghnaigh an t-irisleabhar *Time* é i gcomhar spota a dó ar an liosta "10 Best Electric Guitar Players of All-Time". Roghnaíodh é fosta don 21ú háit ar an liosta atá ag *Gigwise*, '50 Greatest Guitarists Ever'.

## Tagairtí

Catagóir:Giotáraithe
Catagóir:Rac-cheoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1965
Catagóir:Guns N' Roses
Catagóir:Daoine beo
Cairpéal

deas|250px|thumb|Cairpéal
Is an t-orgán atáirgeach baineannach na bláthanna é **cairpéal**.

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Meitreo Mhoscó

Is é **Meitreo Mhoscó** (Rúisis: *Московский метрополитен*, *Moskovskiy metropoliten*) an dara meitreo is gnóthaí ar domhain i ndiaidh dhémheitreo Thóiceo. Clúdaíonn Meitreo Mhoscó príomhchathair na Rúise beagnach go hiomlán. Osclaíodh an meitreo sa bhliain 1935 agus tá clú agus cáil aige maidir le dearadh ornáideach a stáisiún, lena n-áirítear roinnt shamplaí ealaín réalaíoch shóisialach sna stáisiúin.

## Forbhreathnú an Mheitreo

lang=en|mion|clé|Léarscáil Meitreo Mhoscó le faduithe pleanáilte

Tá fad iomlán de 333,4km (185,7mí) ag an Meitreo, lena n-áirítear 12 líne agus 200 stáisiún. Le linn gnáthlae den tseachtain, iompraítear thar 7 milliún paisinéirí sa chóras. Laghdaítear trácht paisinéirí go mór ag an deireadh seachtainne, agus mar sin is é 6,6 milliún paisinéirí in aghaidh an lae an meánthrácht paisinéirí laethúil le linn na bliana. Is cuideachta faoi úinéireacht an stáit é Meitreo Mhoscó.

Ritheann an chuid is mó de na línte sa chóras idir lár-Mhoscó agus bruachbhailte na cathrach. Cruthaítear fáinne ciorclach leis an Líne Koltsevaja agus nascann an líne sin roinnt línte eile sa chóras chun gluaiseachtaí paisinéirí a éascú. Mar sin, níl ar phaisinéirí taisteal go dtí lár na cathrach chun gluaiseacht timpeall an chórais.

Aithnítear gach aon líne le hinnéacs alfa-uimhriúil (de ghnáth ní bhíonn ach uimhir ann), ainm agus dath. Tagraíonn na fógraí gutha do na línte le hainm na líne, ach déantar tagairt do dhath na línte go comhráiteach, ach amháin Líne Kakhovskaja (uimhir 11) mar sannadh imir uaine di atá an-chosúil do Líne Zamoskvoretskaja (uimhir 2), Líne Koltsevaja (uimhir 5) agus Líne Butovskaja (uimhir L1).

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Moscó
Catagóir:Meitreo
Beat 102-103

mion|250px
Is stáisiún raidió neamhspleách in Éirinn é **Beat 102-103**. Thosaigh sé ag craoladh ar an 1 Iúil 2003.

### Naisc sheachtracha
* Beat 102-103 Website

## Tagairtí

Catagóir:Stáisiúin raidió in Éirinn
Catagóir:Stáisiúin raidió a thosaigh ag craoladh i 2003
Midlands 103

Is stáisiún raidió áitiúil in Éirinn é **Midlands 103**. Is é Tindle Radio Group úinéir an stáisiúin. 

Tá ceanncheathrú Midlands 103 suite i dTulach Mhór agus tá stiúideonna acu in Áth Luain, sa Mhuileann gCearr, agus i bPort Laoise chomh maith. 

Tá Midlands 103 ag craoladh le deich mbliana agus dhá scór anuas. Craoltar é ar mhinicíocht 95.4FM in Áth Luain agus ar 96.5FM sa Mhuileann gCearr. Tá léiritheoir fostaithe go lánaimseartha acu i gcomhair cúrsaí spóirt, leithéidí cluichí Gaelacha agus sacair.

## Naisc sheachtracha
* - Midlands 103 website

## Tagairtí

Catagóir:Stáisiúin raidió in Éirinn
103.2 Dublin City FM

Is stáisiún raidió áitiúil neamhspleách é **103.2 Dublin City FM** (roimhe seo: **Anna Livia FM** agus **Dublin City Anna Livia FM**) i mBaile Átha Cliath faoi stiúir Dublin Public Service Radio Association Ltd, faoi chonradh craolacháin ó Údarás Craolacháin na hÉireann. Craolann an stáisiún ar mhinicíocht 103.2 MHz FM. Tá túr craolacháin Dublin City FM suite ar thúr “Rock Solid” ar Bhinn Trí Charraig. Is é Dublin City FM an t-aon stáisiún raidió cultúrtha, ealaíon agus sainspéise in Éirinn. Thosaigh sé ag craoladh ar 31 Meitheamh 1992.

## Tagairtí

Catagóir:Stáisiúin raidió in Éirinn
Catagóir:Stáisiúin raidió a thosaigh ag craoladh i 1992
Cork's 96FM

Is é **Cork's 96FM** stáisiún raidió i gCorcaigh in Éirinn. Thosaigh sé ar 10 Lúnasa 1989 faoi ainm *Radio South*.

## Tagairtí

Catagóir:Stáisiúin raidió in Éirinn
Catagóir:Stáisiúin raidió a thosaigh ag craoladh i 1989
KCLR 96FM

Is stáisiún raidió é **KCLR 96FM** i gCeatharlach agus i gCill Chainnigh in Éirinn. Thosaigh sé ag craoladh i mí Bhealtaine 2004.

## Tagairtí

Catagóir:Stáisiúin raidió in Éirinn
Catagóir:Stáisiúin raidió a thosaigh ag craoladh i 2004
LMFM

Is é **LMFM** (**Louth Meath FM**) stáisiún raidió áitiúil in Éirinn. Thosaigh sé ag craoladh i 1989.

## Tagairtí

Catagóir:Stáisiúin raidió in Éirinn
Catagóir:Stáisiúin raidió a thosaigh ag craoladh i 1989
Mid-West Radio

Is é **Mid-West Radio** stáisiún raidió áitiúla atá lonnaithe i Maigh Eo in Éirinn.

Osclaíodh é go hoifigiúil sa bhliain 1989 (bhí sé i bhfeidhm roimhe sin gan ceadúnas). Tá sé an stáisiún raidió is coitianta i gCúige Chonnacht le 51% den margadh uilligh.

## Stair
Bhí an stáisiún lonnaithe ar dtús ar Sráid an Mhainistir i mBéal Átha hEamhnais. Tá an stáisiún dírithe ar Co. Mhaigh Eo agus tá sé ar fáil in áiteachaí éagsúla ar fud Cúige Chonnacht agus i gCo. Dhún na nGall freisin. Is é Paul Claffey an stiúrthóir bainistíochta ar an chomhlacht. Tá Chris Carroll i gceannas ar díolacháin agus tá Tommy Marren mar bhainisteoir stáisiún. Díríonn an stáisiún ar dhaoine den aos 35+. Bhí ceiliúradh fiche bliain acu 2009.

## Tagairtí

Catagóir:Stáisiúin raidió in Éirinn
Catagóir:Stáisiúin raidió a thosaigh ag craoladh i 1989
Classic Hits (Éire)

Is stáisiún raidió é **Classic Hits** atá á chraoladh i mBaile Átha Cliath, i gCill Dara, sa Mhí, i gCill Mhantáin, i gCorcaigh, i Luimneach, sa Ghaillimh agus i gContae an Chláir in Éirinn. Thosaigh sé ag craoladh ar an 27 Feabhra 2009.

## Tagairtí

Catagóir:Stáisiúin raidió in Éirinn
Catagóir:Stáisiúin raidió a thosaigh ag craoladh i 2009
Soccer City

Is staid sacair é **Soccer City** atá suite san Afraic Theas, i gceantar Soweto. Is é Soccer City an staidiam is mó san Afraic.

## Tagairtí

Catagóir:Staideanna spóirt san Afraic Theas
Moses Mabhida Stadium

Is staid sacair é **Moses Mabhida Stadium** atá suite san Afraic Theas.

## Tagairtí

Catagóir:Staideanna spóirt san Afraic Theas
Staid Cape Town

Is staid sacair í **Staid Cape Town** (Béarla: *Cape Town Stadium*; Afracáinis: *Kaapstad-stadion*; Cóisis: *Inkundla yezemidlalo yaseKapa*), atá suite san Afraic Theas.

## Tagairtí

Catagóir:Staideanna spóirt san Afraic Theas
Loftus Versfeld Stadium

Is staid sacair é **Loftus Versfeld Stadium** atá suite in Arcadia, fo-bhaile de Pretoria, in Gauteng, san Afraic Theas. Osclaíodh í sa bhliain 1923 agus cuireadh athchaoi uirthi sa bhliain 1977. Staid rugbaí agus sacair atá ann.

## Tagairtí

Catagóir:Staideanna spóirt san Afraic Theas
Highland Radio

Is stáisiún raidió é **Highland Radio** atá bunaithe i nDún na nGall in Éirinn. Thosaigh sé ag craoladh ar an 15 Márta 1990.

## Tagairtí

Catagóir:Stáisiúin raidió in Éirinn
Catagóir:Stáisiúin raidió a thosaigh ag craoladh i 1990
Catagóir:Contae Dhún na nGall
Catagóir:Leitir Ceanainn
Royal Bafokeng Stadium

Is staid sacair é **Bafokeng Stadium** atá suite i Rustenburg san Afraic Theas.

## Tagairtí

Catagóir:Staideanna spóirt san Afraic Theas
Cape Town

Cathair mhór atá suite san Afraic Theas is ea **Cape Town** (i mBéarla) nó **Kaapstad** (in Afracáinis).  

## Tagairtí

Catagóir:Príomhchathracha na hAfraice
Catagóir:Cathracha san Afraic Theas
Port Elizabeth

Cathair mhór san Afraic Theas is ea **Port Elizabeth** atá suite ar chósta theas na tíre i gCúige na Rinne Thoir. Bunaíodh Port Elizabeth sa bhliain 1820. Tá cónaí ar 737,600 duine sa chathair. Ó mhí Feabhra 2021, tá rialtas Gqeberha, ón ainm Xhosa ar bhaile fearainn Walmer, curtha ar bhonn foirmiúil ag rialtas na hAfraice Theas chun cathair Phort Elizabeth a ainmniú.

## Tagairtí

Catagóir:Cathracha san Afraic Theas
Bloemfontein

Cathair riaracháin atá suite san Afraic Theas is ea **Bloemfontein**. Príomhchathair chúige Shaorstát na hAfraice Theas atá ann. Príomhchathair bhreithiúnach na tíre ar fad atá ann: is iad Cape Town, an phríomhchathair reachtach, agus Pretoria, an phríomhchathair riaracháin. "Fuarán blátha" an chiall atá le *Bloemfontein* in Afracáinis. Tá 369,568 duine ina gcónaí sa chathair féin agus 645,455 i mhórcheantar uirbeach, an Mangaung Metropolitan Municipality.

Is í Afraicáinis an mháthairtheanga ag 42.5% den phobal. Tá Bloemfontein suite gar do Leosóta agus do cheantracha san Afraic Theas ina labhraítear Seasóitis (nó Sútúis). Is í an chéad teanga ag 33.4% den lucht na cathrach. Labhraíonn 7.5% Béarla mar chéadteanga agus 7.1% Xhosa.  

## Tagairtí

Catagóir:Cathracha san Afraic Theas
Catagóir:Príomhchathracha na hAfraice
Polokwane

Cathair mhór atá suite san Afraic Theas is ea **Polokwane**.

## Tagairtí

Catagóir:Cathracha san Afraic Theas
Nelspruit

mion|An bóthar agus duine ag teacht isteach in Mbombela
Cathair atá suite in oirthear na hAfraice Theas is ea **Nelspruit** (nó **Mbombela** go hoifigiúil).

## Tagairtí

Catagóir:Cathracha san Afraic Theas
Johannesburg

An chathair is mó san Afraic Theas is ea **Johannesburg** (ainmnithe **Jozi, Jo'burg, eGoli, **agus **Joeys, **agus giorraithe mar **JHB**). Tá sé an phríomhchathair an chúige Gauteng, atá an chúige is saibhre sa tír, leis an geilleagar is mó de aon réigiún cathrach san Afraic Fo-Shahárach. Tá sé an chathair is mó ar fud an domhain nach bhfuil suite ar abhainn, loch, nó cósta.

Bhí an daonra na cathrach 4,434,827 i 2007 agus bhí an daonra mó 7,151,447. Tá an áit cathrach níos leithne na Johannesburg Ekurhuleni, an Rand Thiar, Soweto, agus Lenasia, ag tabhair an daonra go dtí 10,267,700. 

## Tagairtí

Catagóir:Cathracha san Afraic Theas
Catagóir:Príomhchathracha na hAfraice
Inis na mBreatnach

Sráidbhaile i gContae Uíbh Fhailí in Éirinn is ea **Inis na mBreatnach**. Tá an baile suite i lár an cheantair ar a dtugtar Móin Alúine. Tá cáil ar Inis na mBreatnach toisc gur bhuaigh an fhoireann peile Gaelaí 12 Craobh Sinsear Peile Uíbh Fhailí agus dhá chraobhchomórtas Laighean.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Uíbh Fhailí
Ráth Ciaragáin

Baile fearainn i gContae Uíbh Fhailí in Éirinn is ea **Ráth Ciaragáin**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Uíbh Fhailí
Caladh na Sionainne

Baile beag i gContae Uíbh Fhailí, in Éirinn, is ea **Caladh na Sionainne** (Béarla: ***Shannon Harbour***).

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Uíbh Fhailí
Catagóir:An tSionainn
Cluain Bolg

Baile in Éirinn is ea **Cluain Bolg** i gContae Uíbh Fhailí, cóngarach don áit a thagann teorainneacha Uíbh Fhailí, Chill Dara agus Laois le chéile. Tá 442 duine ina gcónaí sa sráidbhaile féin.
link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Irish%20Parachute%20Club,%20Clonbullogue%20-%20geograph.org.uk%20-%201531127.jpg|clé|mion

## Irish Parachute Club, [[Cluain Bolg]] ''(''Clonbullogue)

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Uíbh Fhailí
Áth Stúin

Baile beag i gContae Chill Chainnigh in Éirinn is ea **Áth Stúin** (Béarla: *Stoneyford*). 

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Chill Chainnigh
An Tigh Rua

Baile i gContae Chill Chainnigh in Éirinn is ea **An Tigh Rua**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Éirinn
Catagóir:Bailte i gContae Chill Chainnigh
Baile an Phoill

Baile in Éirinn is ea **Baile an Phoill**, i gContae Chill Chainnigh.

Catagóir:Bailte i gContae Chill Chainnigh
Baile Mhic Andáin

Baile i gContae Chill Chainnigh is ea **Baile Mhic Andáin** (Béarla: *Thomastown*). Baile margaidh bríomhar ar bhruach na Feoire atá ann, 11 míle ó chathair Chill Chainnigh. Tháinig an t-ainm ó fhear a rinne a lán forbartha ar an mbaile sa tríú céad déag darbh ainm Tomás Mac Andáin (FitzAnthony i mBearla). Baineadh úsáid as a chéad ainm sa leagan Béarla, agus as a sloinne sa leagan Gaeilge. Tugadh a lán talamh dó nuair a tháinig sé trasna ón Bhreatain Bheag, mar cheannaire le Strongbow agus na Normannaigh. 

Timpeall dhá mhíle go leith atá ina gcónaí sa bhaile, agus le tríocha bliain anuas tá cáil ar an gceantar mar bhaile ceardaíochta. Tá scoil Ceardaíochta Grennan ar imeall an bhaile. Grennan (Grianán) ab ea an seanainm Gaelach ar an mbaile sular tháinig na Normannaigh. Tá roinnt caifí áille sa bhaile, ina measc Gairdín an Uisce (Watergarden) atá suite i ngairdín álainn. Fear áitiúil darbh ainm Bernard Walsh a rinne forbairt air sna seachtóidí agus na hochtóidí. Ar an mbealach isteach ó Phort Láirge, feictear dealbh d'iománaí cáiliúil darbh ainm Ollie Walsh. Bhí sé ina chúl báire ar fhoireann Chill Chainnigh ar feadh na mblianta, agus níos déanaí bhí sé ina bhainisteoir ar an bhfoireann.

Ar imeall an bhaile, ar bhruach abhainn na Feoire, feictear seanchaisleán an Ghrianáin. Ar bhruach na Feoire sa treo eile timpeall dhá mhíle ón mbaile tá óstán galánta agus cúrsa gailf Mount Juliet. Breathnaíonn seanEaglais Naomh Muire go deas ag barr príomhshráid an Mhargaidh. Dhá mhíle ó thuaidh den bhaile tá Gairdíní agus Eas Chill Pháin suite; gairdíní a dearadh níos mó ná dhá chéad bliain o shin.

Ar ndóigh tá paróiste Mhic Andáin timpeall ar an mbaile, agus tá foirne iomána agus peile bunaithe ar an bparóiste. Chomh maith leis an bpríomheaglais i mBaile Mhic Andáin, tá Cnoc an tSéipéil i ndeisceart, agus Muing in oirthuaisceart an pharóiste. 

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Chill Chainnigh
Baile Sheáin, Contae Chill Chainnigh

Is sráidbhaile é **Baile Sheáin** (*Johnstown* i mBéarla), atá suite i gContae Chill Chainnigh in Éirinn. **Cúirt an Phúca** a thugtaí air go stairiúil, *Coorthafooka* as Béarla. Tá sé 121km slí ó Bhaile Átha Cliath, 131km ó Chorcaigh. Tá an sráidbhaile breis is 200 bliain d'aois.

## Leabharliosta
* 

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Fertagh Parish
* Diocese of Ossory 
* Fenians GAA 

thumb|left|Baile Sheáin

Catagóir:Bailte i gContae Chill Chainnigh
Baile Phóil

Baile in Éirinn is ea **Baile Phóil** i gContae Chill Chainnigh.
## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Chill Chainnigh
Cluain na nGamhan

Sráidbhaile i gContae Uíbh Fhailí in Éirinn is ea **Cluain na nGamhan** (Béarla: Clonygowan) atá suite ar an mbóthar réigiúnach R240 idir An Tulach Mhór agus Bóthar Chúil an tSúdaire.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Uíbh Fhailí
Cill Mhic Bhúith

Is sráidbhaile, paróiste sibhialta agus baile fearainn é **Cill Mhic Bhúith** (uaireanta Cill Mochua) atá i ndeisceart Chontae Chill Chainnigh in Éirinn. Tugtar *Kilmacow* air as Béarla. De réir an daonáireamh is deireanaí (2022) bhí 671 duine ina gcónaí sa sráidbhaile. 

## Tíreolaíocht
Tá an sráidbhaile suite timpeall 7km ó dheas de Mhuileann an Bhata agus timpeall 8km ó thuaidh de Chathair Phort Láirge. Bíonn sráidbhaile uachtarach agus sráibhaile íochtarach ann agus bíonn beagnach 1km idir an dá cheann. Téann an Abhainn Dhubh tríd an gceantar.

## Áiseanna
Tá dhá bhunscoil i gCill Mhic Bhúith. Bhí ceann amháin do bhuachaillí agus ceann eile do chailíní ach de bharr easpa daltaí tháinig na scoileanna le chéile agus sa lá atá inniu ann tá na ranganna ó na Naíonán Beaga go rang a dó sa seanscoil do bhuachaillí agus na grúpaí do rang a trí go dtí a sé sa seanscoil do chailíní.

Tá eaglais Chaitliceach tiomnaithe do Naomh Seanán sa sráidbhaile uachtarach, roinnt siopaí le oifig phoist lonnaithe i gceann amháin díobh agus ionad pobail ann freisin.

## Spóirt
Tá ionad spóirt seanbhunaithe i gCill Mhic Bhúith le an-cuid áiseanna ar fáil, áit súgartha, páirceanna sacair agus iománaíochta, cúirt leadóige agus raon lúthchleasaíochta ina measc.

## Oidhreacht Tionsclaíochta
Ó dheireadh an 18ú haois go dtí an 20ú haois bhí an-cuid tionsclaíochta sa cheantar, a bhuíochas leis an Abhainn Dhubh. Tuairiscíodh ag deireadh an 19ú haois go raibh 14 mhuileann i bhfeidhm i gCill Mhic Bhúith le uachtarlann (a bhunaíodh in 1898), dhá bhácús, íoclann, beairic phóilíní agus Halla Iberineach lonnaithe sa cheantar ag an am chomh maith.

## Comhbhailte
Tá Cill Mhic Bhúith ina chomhbhaile le *[[:en:Saint-Thurien,_Finistère|Saint-Thurien]]* (An Bhriotáin) sa Fhrainc.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Éirinn
Catagóir:Bailte i gContae Chill Chainnigh
Gabhalmhaigh

Baile in Éirinn is ea **Gabhalmhaigh**. 

## An sráidbhaile
*Galmoy* a thugtar air i mBéarla. Tá sé suite in oirdheisceart na tíre, i mbarúntacht Ghabhalmaigh i gContae Chill Chainnigh. Tá mianach luaidhe agus since sa cheantar.

## Spórt
Sa bhliain 1930 a bunaíodh cumann iomána an tsráidbhaile. Bhain sé craobh na hÉireann i ngrád na sóisearach sa bhliain 2005. Bhuaigh sé craobh an chontae sna blianta 1949, 1966, 2004. Bhí an fhoireann ag imirt i ngrád na sinsearach ar feadh tamaill freisin agus chaill cluiche ceannais an chontae sa bhliain 1975.

## Tagairtí

## Naisc
* Cumann iomána an tsráidbhaile 

Catagóir:Bailte i gContae Chill Chainnigh
Móin Choinn

Baile i gContae Chill Chainnigh in Éirinn is ea **Móin Choinn** (Béarla: *Mooncoin*).

Móin Choinn is ainm den pharóiste thart timpeall an tsráidbhaile freisin. Tagann an t-ainm “Coinn” ó theaghlach darbh ainm Coinn De Granda, a raibh a lán talamh acu sa pharóiste sa seachtú céad déag. Trí eaglais atá sa pharóiste seo, Móin Choinn, Carraigín i ndeisceart an pharóiste, agus Coill an Easpaig in iarthuaisceart an pharóiste.  Tá abhainn na Siúire mar theorainn theas ar an bparóiste. Sa cheantar seo cois na habhann, tá roinnt tithe le ceann tuí orthu. Baintear úsáid as na giolcacha a fhásann ar bhruach na habhann chun díon a chur ar na tithe seo. Maireann díon giolcaí níos faide na díon tuí.

Don chéad ochtó bliain de Chumann Lúthchleas Gael, bhí foireann iomána Móin Choinn mar cheann de na príomhfhoirne i gContae Chill Chainnigh. Is dócha gurb as seo a d'fhás an nós leis an amhrán *The Rose of Mooncoin* a chasadh roimh chluichí Chill Chainnigh. Fear áitiúil darbh ainm Watt Murphy a scríobh an t-amhrán, nuair a cuireadh an cailín a raibh sé cairdiúil léi, go Sasana mar ní raibh a clann sásta le Watt.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Chill Chainnigh
Muileann an Bhata

Baile i gContae Chill Chainnigh in Éirinn is ea **Muileann an Bhata**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Chill Chainnigh
Tháinig an ainm Muileann an Bhata,  ó Bhata nó stoc crainn a thit trasna an abhann in aice áit a raibh muileann. Faoi láthair tá an abhainn sin darbh ainm An Bhata, díreach ó dheas den bhaile, áit a thrasnaionn an bóthar o Phort Láirge go Cill Chainnigh é .Ach go dtí lár an naoú aois déag, bhí an abhainn ag dul trasna an bóthar sin i lár an bhaile, sin 300 méadar ó thuaidh ón áit a bhfuil sé anois. Bhí sé ag rith tríd an áit a bhfuil An Ionad Sláinte anois.  Sin an fáth go raibh láthair neamh fhorbartha ansin, mar bhí an abhainn san áit sin, nuair a bhí na tithe eile á dtógáil. Sular tógadh an Ionad Sláinte bhí teach cónaithe aon stór le dion cothrom air, foirgneamh a bhí eagsúil ó na tithe eile. Ar an taobh eile den sráid, san ait a raibh an abhainn, bhí Póna, áit a gcuirfi ainmhithe ar strae. Is clós don Comhairle Chontae anois .
Sliabh Rua

Baile in Éirinn is ea **Sliabh Rua**. Tá an baile suite i gContae Chill Chainnigh.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Chill Chainnigh
Coill an Easpaig

Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm **Coill an Easpaig** air:
* Coill an Easpaig (Baile Átha Cliath): baile fearainn i gContae Bhaile Átha Cliath
* Coill an Easpaig (Cill Chainnigh): baile fearainn i gContae Chill Chainnigh
* Coill an Easpaig (Laois): coill i gContae Laoise
* Coill an Easpaig (Port Láirge): baile fearainn i gContae Phort Láirge
* Coill an Easpaig (Tiobraid Árann): baile fearainn i gContae Thiobraid Árann
* Coill an Easpaig (Uíbh Fhailí): baile fearainn i gContae Uíbh Fhailí
## Tagairtí

Catagóir:Tíreolaíocht na hÉireann
Catagóir:Idirdhealáin
Tulach Ruáin

Is sráidbhaile in iarthar Chontae Chill Chainnigh i gCnoic Shliabh Ardach in aice le teorainn Thiobraid Árann é **Tulach Ruáin.** Tulach Ruáin is ainm don pharóiste sibhialta áitiúil freisin.

## Spórt
Is iad CLG Thulach Ruáin an cumann is rathúla de chuidChumann Lúthchleas Gael i gContae Chill Chainnigh, tar éis dóibh Craobh Iomána Shinsearach Chill Chainnigh a bhaint amach fiche uair, agus bhí siad sna cluichí ceannais aon uair déag.

## Tíreolaíocht
I measc na bparóistí sibhialta tadhlach le paróiste Thulach Ruáin tá Baile an Gharraí (Sliabh Ardach) i gContae Thiobraid Árann, agus i gContae Chill Chainnigh Béal Átha na Marbh, Baile Uí Challáin, Baile Uí Lorcáin, Cill Achaidh (Crannach), Cill Mhanach, Tiobraid Bhriotáin.

## Féach freisin

* Eaglais Thulach Ruáin

## Tagairtí

## Tuilleadh léitheoireachta

* 
* 

## Naisc sheachtracha

* Club CLG Thulach Ruáin
Catagóir:Comhordanáidí ar Wikidata
Catagóir:Ailt le téacs sa Ghaeilge
Áth na mBó

Baile beag in Éirinn is ea **Áth na mBó**. Tá sé suite ar an mbóthar go Gleann Dá Loch i gContae Chill Mhantáin.

## Féach freisin

* Slí Chill Mhantáin

## Nasc Seachtrach
* Annamoe Webcam 

Catagóir:Bailte i gContae Chill Mhantáin

Catagóir:Slí Chill Mhantáin
Áth na Fuinseoige

Baile i gContae Chill Mhantáin in Éirinn is ea **Áth na Fuinseoige**.

Tá sé suite ar an Abhainn Fheartraí.

Ag daonáireamh 2022 bhí daonra 1,892 ag an bhaile.

## Tagairtí

Ath na Fuinseoige
Áth na Sceire

Baile i gContae Chill Mhantáin in Éirinn is ea **Áth na Sceire**.

Ag daonáireamh 2022 bhí daonra 2,008 sa bhaile.

Tá Eastát Chúirt an Phaoraigh suite in aice an bhaile.

## Suíomh

Tá an bhaile suite ar an Abhainn Ghleann Cuilinn i bunchnoic na Sléibhte Chill Mhantáin. Nascann an Bóthar R117 an bhaile leis an príomhbhóthar N11 chuig Bhaile Átha Cliath.

## Iompar

Tá stáisiún ceann aistir ag an bus 44 sa bhaile. Téann a busbhealach 185 tríd an bhaile.

## Cultúr

**Scannán**

I 2022 rinne Disney cuid den léiriú scannán do Disenchanted sa bhaile.

**Teilifís**

Idir 1996 agus 2001 bhí léiriú scannán do Ballykissangel déanta sa bhaile agus i Abhóca.

## Tagairtí

Ath na Sceire
Catagóir:Slí Chill Mhantáin
Áth na Sráide

Baile beag in Éirinn i gContae Chill Mhantáin suite ar Abhainn na Sláine is ea **Áth na Sráide**.

## Tagairtí

Ath na Sraide
Baile an Chinnéidigh

Sráidbhaile in Éirinn is ea **Baile an Chinnéidigh** (Béarla: *Newtownmountkennedy*). Tá sé suite i gContae Chill Mhantáin timpeall 14 chiliméadar (9 míle) ó thuaidh ó Bhaile Chill Mhantáin, i leataobh ón mbóthar N11 go Loch Garman. Is cuid de pharóiste Chill Chomhaid é Baile an Chinnéidigh, agus tá séipéal cúnta ann. Tá ceanncheathrú Choillte Teoranta lonnaithe sa choill máguaird. De réir an daonáireamh bhí 2,548 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Chill Mhantáin
Baile na Coille

Tá níos mó ná ciall amháin le **Baile na Coille**:

## Bailte in Éirinn
* Baile na Coille i gContae Chill Mhantáin
* Baile na Coille i gContae Laoise

## Bailte na hAlban
* Baile na Coille i gContae Chataibh
Carn an Bhua

Sráidbhaile in Éirinn is ea **Carn an Bhua**. *Carnew* a thugtar air i mBéarla. Tá sé suite i gContae Chill Mhantáin, gar do theorainn Chontae Loch Garman. Is é Carn an Bhua an baile is faide ó dheas sa chontae.

## Stair
Ar an 25 Bealtaine 1798, chuir na saighdiúirí 26 príosúnach chun báis sa phinniúr.

Is iomaí Protastúnach a bhí ina chónaí i gCarn an Bhua tráth. Chuir go leor díobh fúthu sa cheantar sa naoú céad déag mar thug muintir Fitzwilliam talamh dóibh.

As Carn an Bhua do mhuintir Graham Norton.

## Spórt
Tá club de chuid CLG sa cheantar, na hEmmets. Bhaineadar craobh iomána an chontae sa bhliain 2009. Imríonn Brian Osborne le foireann peile an chontae.

## Naisc
* Carnew 
* Carnew Emmets
* Graham Norton

## Féach freisin

* Sléacht Charn an Bhua, 1798

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Chill Mhantáin
An Chlais

Baile i gContae Chill Mhantáin in Éirinn is ea **An Chlais**.

Catagóir:Bailte i gContae Chill Mhantáin
Cill Mocheanóg

Sráidbhaile i dtuaisceart Chontae Chill Mhantáin, Éire is ea **Cill Mocheanóg**. Tá sé siar ó dheas ó Bhré agus tá sliabh Ó Cualann ag féachaint air.

## Suíomh
Tá sé suite idir Giolaspar ar an taobh thoir agus an Ó Cualann ar an taobh thiar ag bunchnoic thoir thuaidh Shléibhte Chill Mhantáin, in aice le Gleann Dá Ghrua.

Nascann dhá shruth bheag le chéile i gCill Mocheanóg, taobh thiar de shean-Oifig an Phoist (Donnelly's), chun Abhainn Chill Mocheanóg a fhoirmiú, a shníonn isteach in Abhainn An Deargail in aice leis an sean "Droichead Airgid" ag Cill Bhríde, timpeall dhá mhíle ó thuaidh, díreach síos an abhainn. den chomhluadar le hAbhainn Bhaile an Chócaigh.

## Stair
Tá an sráidbhaile ainmnithe i ndiaidh *Naomh Mocheanóg*, compánach de chuid Naomh Pádraig a, de réir an fhinscéalta, rinne Clann Lir  a bhaistiú díreach roimh a mbás.

Ar maidin an 1 Eanáir 1942, scaoil an Luftwaffe dhá mhianach maighnéadach in aice le Cill Mocheanóg ach níor phléasc siad.

## Áiseanna
Tá dhá stáisiún peitril sa sráidbhaile, bunscoil, séipéal, agus seanteach cóiste a théann siar go dtí an 19ú haois. Teaghlach a bhí ina gcónaí sa cheantar sna 1800í agus sna 1900í luatha ba ea na Plucks. Áit a bhí ann inar athraíodh foirne capall agus inar stáblaí iad ar an seanbhóthar go Cill Mhantáin agus níos faide ó dheas. Ba phaisinéir rialta é Charles Stewart Parnell agus é ar a bhealach go dtí teach a mhuintire in Avondale – dá bhrí sin a mhonatóir “The Blackbird of Avondale” – bailéad á chanadh ina chuimhne. Ní go dtí 1861 a osclaíodh an t-iarnród chomh fada le Ráth Droma, agus mar sin b’éigean taisteal ar chóiste suas go dtí an tráth sin.

## Iompar

### Bóthar
Tá an sráidbhaile suite ar acomhal an bhóthair R755 go dtí An Tóchar agus bóthar an N11, 5 ciliméadair soir ó dheas ó lár bhaile Bhré.

### Bus
Déanann bus 45A/B freastal ar Chill Mocheanóg go Dún Laoghaire trí Bhré, Seanchill agus An Baile Breac.

## Tagairtí

Catagóir:Comhordanáidí ar Wikidata
Catagóir:Ailt le téacs sa Ghaeilge
Cnoc an Eanaigh

deas|250px|thumb|Cnoc an Eanaigh
Baile i gContae Chill Mhantáin in Éirinn is ea **Cnoc an Eanaigh**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Chill Mhantáin
Cill Pheadair, Contae Chill Mhantáin

Baile in Éirinn is ea **Cill Pheadair**. Tá sé suite ar bhóthar an N11 idir Baile Átha Cliath agus Loch Garman in oirthuaisceart Chontae Chill Mhantáin. Tá tuairim is 500 duine ina gcónaí ann. I gCill Pheadair a rugadh an t-imreoir sacair Paul McShane.

thumb|left|Cill Pheadair

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Chill Mhantáin
Cill Téagáin

Sráidbhaile in Éirinn is ea **Cill Téagáin**. Tá sé suite i ndeisceart Chontae Chill Mhantáin, ar bhóthar réigiúnach an R747 gar do theorainn Chontae Cheatharlach.

Tá Humewood House, teach mór a tógadh sa 19ú haois, gar don sráidbhaile.

Bhain Cill Téagáin comórtas na mBailte Slachtmhara sa bhliain 1973.

## Tagairtí

## Naisc
* Eaglais na hÉireann, Cill Téagáin 
* St.Patrick's Missionary Society/Kiltegan Fathers 
* CLG Chill Téagáin 

Catagóir:Bailte i gContae Chill Mhantáin
Cuan an Bhriotáis

Bá agus sráidbhaile i gContae Chill Mhantáin in Éirinn is ea **Cuan an Bhriotáis**.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Chill Mhantáin
Gleann Crí

Tá **Gleann Crí** suite in oirthear na hÉireann i sléibhte Chill Mhantáin. Sníonn an Deargail tríd an ngleann. Rinneadh na scannáin Casino Royale (1967), Where's Jack? (1969), Zardoz (1973), The First Great Train Robbery (1978) agus Green Journey (1990)'' ann.

Tá Reilig chogaidh Gearmánach Ghleann Crí suite san ghleann.

## Tagairtí

Catagóir:Contae Chill Mhantáin
Gráinseach Choinn

Is baile in Éirinn í **Gráinseach Choinn** (Béarla: *Grangecon*). Tá sí suite in iarthar Chontae Chill Mhantáin. Tá timpeall is 200 duine ina gcónaí inti.

## Nasc Seachtrach
* Grangecon community website 
## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Chill Mhantáin
An Grianán, Contae Chill Mhantáin

Baile in Éirinn, i gContae Chill Mhantáin, is ea **An Grianán**.
## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Chill Mhantáin
An Láithreach

Baile in Éirinn is ea **An Láithreach** atá suite sna sléibhte i gContae Chill Mhantáin i gceantar coillteach. Tá 342 duine ina gcónaí ann de réir daonáireamh 2016.

Tá clú agus cáil ar an bhaile mar dheall ar Gleann Dá Loch a bhfuil suite in aice leis an bhaile. 

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Chill Mhantáin
An Leacain

Sráidbhaile i gContae Chill Mhantáin, in Éirinn is ea **An Leacain** (Béarla: *Lacken* nó *Lackan*).

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Chill Mhantáin
An Chrois, Contae Chill Mhantáin (Bailte Bhuí)

Baile in iarthar Chill Mhantáin in Éirinn is ea **an Chrois** nó **Móin an Bhealaigh** (Béarla: *Valleymount*).

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Chill Mhantáin
Poll an Phúca

clé|mion|Taiscumar Pholl an Phúca
Is eas ar an Life i gContae Chill Mhantáin é **Poll an Phúca** (Béarla: *Poulaphouca*, nó go hoifigiúil *Pollaphuca*). Tá sé suite ar an teorainn le Contae Chill Dara.

## Stair
Ar an 28 Samhain 1936, achtaíodh Acht Taisc-Iomar na Life, 1936. Bhí an tAcht bunaithe ar comhaontú idir Bardas Bhaile Átha Cliath agus Bord Soláthair an Leictreachais. Cruthaíodh Taiscumar Pholl a' Phúca ("Lochanna Bhaile Coimín") faoin Acht, idir 1937 agus 1940, chun cur le soláthair uisce na cathrach agus stáisiún cumhachta hidrileictrí nua a chur ar bun.
[mion|clé|[Droichead roimh 1938]]

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Chill Mhantáin
Ráth Naoi

Sráidbhaile in Éirinn is ea **Ráth Naoi**. Tá sé suite in oirthear na tíre i gContae Chill Mhantáin ar bhóthar an N11 idir BÁC agus Loch Garman. Tá baile Chill Mhantáin suite 3km (cúpla míle) soir ó Ráth Naoi.

## Oideachas
Tá Gaelscoil Chill Mhantáin, a bunaíodh sa bhliain 1996, suite sa sráidbhaile. Tá clocharscoil Clermont ann freisin, chomh maith le campas de chuid Institiúid Teicneolaíochta Cheatharlach.

## Spórt
Tá club peile rathúil ag an mbaile.

## Iompar
Osclaíodh stáisiún traenach Ráth Naoi ar an 1 Meán Fómhair sa bhliain 1866. Dúnadh ar an 30 Mí an Mhárta 1964 é.

## Tagairtí

## Naisc
* Rathnew at Wicklow County Tourism 
* Rathnew GAA Club 

Catagóir:Bailte i gContae Chill Mhantáin
Síol Éalaigh

Baile in oirdheisceart na hÉireann, i ndeisceart Chontae Chill Mhantáin is ea **Síol Éalaigh** (Béarla: Shillelagh).  Tá Síol Éalaigh i bparóiste dlí Charn an Bhua. Bhí 278 duine ina gcónaí sa bhaile sa bhliain 2002.
clé|mion|An baile
clé|mion|Séipéal

## Stair
“Sliocht duine darbh ainm Éalach” an bhrí atá le “Síol Éalaigh”. Ach deirtear go bhfuil ainm an bhaile nasctha leis an mbata siúil ón gcrann sceach a thugtar an tsail éille air as Gaeilge*,* nó *shillelagh* as Béarla. Ceapann daoine eile, áfach, gur comhtharlú é gur cuireadh an leagan céanna i mBéarla ar ainm an bhaile agus ar an mbata.
[clé|mion|Teach Coolattin i dtús an 20ú aois, in aice le [Síol Éalaigh nó Shillelagh]]
Leagadh Síol Éalaigh amach mar chuid d’eastát FitzWilliam siar san 17ú haois. Ina aice, tá Teach Coolattin (arna dhearadh ag John Carr agus tógtha timpeall ar an bhliain 1800), lár eastát Mhuintir FitzWilliam san am. 

Osclaíodh stáisiún traenach i Síol Éalaigh ar an 22 Bealtaine 1865. Cuireadh stop leis an tseirbhís phaisinéirí agus earraí ar an 24ú Aibreán 1944, agus chuaigh an stáisiún as feidhm ar fad ar an 20 Aibreán 1945.
clé|mion|1942
clé|mion|Droichead "Bay"
Rinneadh scannánú ar "An Taibhse", an chéad fhadscannán uafáis Ghaeilge,  i mí na Samhna 2021 i Coolattin House  in aice le Síol Éalaigh.

## An baile
Tá coill dharach Thom na Feannóige (Béarla: *Tomnafinnoge*) suite i Síol Éalaigh, an choill dharach is mó dá bhfuil fágtha in Éirinn inniu. Tá an dá dhair Chorcaí atá in Éirinn le feiceáil sa bhaile. 

Tá craobh de Chumann Lúthchleas Gael i Síol Éalaigh agus is spéirghorm agus dúghorm na dathanna atá acu. Tá Coolattin Golf Club, cúrsa 18 poll, i gcóngar an tsráidbhaile. Tá Síol Éalaigh suite ar Shlí Cualann Nua, ceann de na bealaí siúil fada is mó tóir orthu in Éirinn.

## Féach freisin

* An Taibhse

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Chill Mhantáin
Catagóir:Slí Chill Mhantáin
Tigh na hÉille

Baile i gContae Chill Mhantáin in Éirinn is ea **Tigh na hÉille**.

Bhí daonra 937 ag an bhaile in 2016.

Tá an baile suite ar abhainn An Doiríoch, craobh-abhainn d'Abhainn na Sláine.

Is é Tigh na hÉille GAA an club CLG áitiúil. Bunaíodh é in 1886.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Chill Mhantáin