Intriachtaí

Sa teangeolaíocht is é atá i gceist le **intriacht**, ná focail onamataipéacha (bang, slurp, splash) agus trup ainmhithe (grrrrr, clippity-clop) Tá na foclóirí Béarla–Gaeilge measartha balbh faoin ngné seo den teanga.

* ‘fuist’shush 
* baing - bang i Réics Carló beaing
* ‘cnag, cnag’  knock knock
* osna
* ‘Plimp’  ‘Crash, bang,’ an míniú atá tugtha in FGB.
* ‘D’imigh sé de phlimp, he went off like a shot.’
* hup scraitheachaí
* clic
* Úps - focloir.ie
* sclog
* whoop - Hórú! EID

Tá na seantéacsanna lán nathanna a chuireann iontas (‘ob abú búna!’) 'ababúna', easaontú (‘preit’, ‘fo, fo, a dhuine!’) nó trua (‘abhó!’) in iúl.
* ouch - aidh
* ahem
* eh
*uh-oh - uth-ó Dog Man, lch 13. Ar Strae Beagán, leabhar do pháistí
beaing - bang
uf
meh

## [[Graiméar Gaeilge na mBráithre Críostaí]]
Tá roinnt intriachtaí i nGraiméar Gaeilge na mBráithre Críostaí.

* Ó/Órú (arú ann chomh maith)
* ambaiste
* mo cheol thú!
* mo sheacht mh'anam sibh
* dar Colm Cille na bhfeart
* dar mo bhriathar
* dar flaitheas Uí Néill
* Á - ah
* É - eh or hey
* Há - aha
* Hóra - hi
* Habha - ho
* Ó - oh
* Hois; Huis - shoo
* Hoips - oops

Tá leaganacha eile ann, leis, ‘In ainm Chroim!’

## Leaganacha comhaimseartha ag cainteoirí óga Gaeltachta

(Sealbhú Neamhiomlán na Gaeilge mar Chéad Teanga sa Dátheangachas Dealaitheach, Ciarán Lenoach, Bealtaine 2014)

* cineál
* cíneáilín
* ar nós
* tá a fhios agat
* sórt

## FGB
* tiul, s. (In phrases) Chomh tiubh le ~, like a hail of bullets. ~! ~! Bang! Bang!

á2
ababú, ababúna, (ababú » Heavens! )
abhó, 
abú, 
ach2
aidhe, 
aililiú
áiméan
amaí1
ambaiste, 
arú2
bhuel, 
bó3
breast, 
bú2
chugaitín, 
cíoc, 
cois1
cu-cú, 
cuit, 
dhe1
dhera, 
doirse1
é3
éamh2
faraor, 
feo3
fíneach, 
fo1
fobún, 
* fóill, 
* foth1
* fuisc, 
* fuist2
* fuit/fúit =  Tut-tut! / bah 
* furú, 
* futh, 
* gheois, 
gu-gúg, 
habha, 
haidhfear, 
háidí
hé1
héing, 
hí-eip, 
hó, 
ho hó, 
hóigh, 
hoips, 
hoirde, 
hois, 
hóra, 
hú, 
huga, hugaí, 
huit, 
huít, 
hula, 
hulúiste huláiste, 
hup, 
hurá, 
hurais, 
hurú
husá, 
huth, 
leoga, 
leo-leoín, 
mé2
méaram, 
míorc, 
mochean, 
monuar, 
muige, 
muine2
muiricín2
muise, 
ó6
ob2
och, 
óch, 
ochón, 
ora, 
oró, 
órú1
peo, 
pis2
pleoid, 
pop, 
preach, 
preit, 
puis2
saighdéar, 
scuit, 
seabhainín, 
siliúir, 
sist, 
soit1
staití, 
sturr, 
suc, 
teoit, 
tiuc, 
toch, 
tórach, 
tseo, 
uileacán, 
umbó, 
vrác, 
 
EID 

**Hip! hip! hurrah!** *ho rú! rú hé!*
 

## Samplaí ó Litríocht na Gaeilge

* Íathú - *yahoo* Duinnín ar an Sceilg lch 196
* Yahú, An Phleist Mhór
* svuis - fuaim a dhéantar i linn liathróidí - Dialann Dúradáin An Fhírinne Shearbh le Jeff Kinney lch 157.
* 'Hu ! Hu!' a deir fathach (cineál fee fi fo fum.) Lch 1 - Iml. 29, 1961, Cnuasach Andeas: Scéalta agus Seanchas Sheáin Í Shé ó Íbh Ráthach

## Uaillbhreasa

* Aidhe
* Och/uch
* Ar mh'anam
* Á
* Ó
* Ach
* An daighe / don daighe - Indeed! Really!
* Ar neoin
* feo
* obh obh - (iasacht ó Ghaeilge na hAlban?) An Capall agus an Giolla
* Hadh, lch 209 *An Bheirt Dearbhráthar agus Scéalta Eile* le Máiréad Ní Ghráda
* Och óch! Och ochón! Alas! FGB
* ochón FGB
* mo léan FGB

## Gaeilge na hAlban
Uoa - wow? ACDD

* ugh = ach, soit, feo

## In Úsáid
Wú Hú. Fógra ó Tesco

## Liosta

Tá liosta le fáil anseo https://en.wiktionary.org/wiki/Category:Irish_interjections

## Féach freisin

* Líontóirí (teangeolaíocht)
* Uaillbhreasa

catagóir:Gnéithe teanga 
catagóir:Fuaimeanna 

catagóir:Teangeolaíocht