open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Quidditch

mion|clé
Is spórt draíochtúil é **Quidditch**. Rinne an t-údar Sasannach J. K. Rowling é ina sraith leabhar Harry Potter. Bíonn na himreoirí ag eitilt ar scuaba. Is iad Chasers, Keepers, Beaters agus Seekers na himreoirí difriúla ar gach foireann Quidditch. Caitheann na Chasers an liathróid Quafflie isteach sa cúl agus faigheann siad deich bpointe. Nuair a ghabhann an Seeker an Snitch (liathróid an-bheag), faigheann a foireann 150 pointe agus tá an cluiche críochnaithe. Imríonn an carachtar Harry Potter ar fhoireann Gryffindor sa chomórtas Quidditch Hogwarts i gcoinne Ravenclaw, Hufflepuff agus Slytherin.

## Tagairtí

Catagóir:Spórt
Catagóir:Harry Potter
Blenheim Palace

clé|250px|mion|Blenheim Palace
Is teach mór suite in Oxfordshire é **Blenheim Palace**.

## Tagairtí

Catagóir:Oxfordshire
Ardeaglais Christ Church, Oxford

Is ardeaglais Anglacánach suite in Oxfordshire í **Ardeaglais Christ Church**.

Catagóir:Eaglais Shasana
Catagóir:Eaglaisí sa Bhreatain
Catagóir:Foirgnimh i Sasana
Catagóir:Oxfordshire
Guayaquil

mion|clé|Guayaquil ón aer. Is féidir patrún na mblocanna cearnacha atá coitianta i gcathracha an Domhain Úir a fheiceáil go soiléir.
An chathair is mó in Eacuadór is ea **Guayaquil** agus é suite ar bhruach thiar na habhann Guayas, in iarthar na tíre. Ritheann an Guayas isteach i Murascaill Guayaquil, san Aigéan Ciúin, timpeall is 20 míle slí níos faide ó dheas ón gcathair. Is í an Guayas an abhainn is mó i Meiriceá Theas a shníonn isteach san Aigéan Ciúin, cuid den chúis le tábhacht Guayaquil mar chalafort. Bhí cónaí ar 2,560,505 duine sa chathair de réir meastacháin a rinneadh sa bhliain 2011.

## Stair
Bhíodh Indiaigh ina gcónaí insan áit ina bhfuil Guayaquil inniu sular tháinig na hEorpaigh a chéaduair. Dhéanaidís trádáil feadh na cóstaí chomh fada ó dheas le deisceart Pheiriú agus ó thuaidh le deisceart Mheicsiceo. De réir na leabhar staire, bhunaigh na Spáinnigh an chathair sa bhliain ar 25 Iúil 1534 faoin ainm Santiago de Guayaquil, nó le bheith cruinn, Muy Noble y Muy Leal Ciudad de Santiago de Guayaquil ("Cathair an-uasal agus an-dílis Santiago de Guayaquil"). 

D'fhulaing Guayaquil ionsaithe foghlaithe mara, Sasanaigh sa chuid ba mhó, i luathstair na cathrach.  
Chomh déanach le 1709 ghlac drong díobh seilbh ar Guayaquil; d'imigh siad nuair a bhris an calar amach sa chathair. Ar 9 Deireadh Fómhair 1820 d'éirigh cuid de na saoránaigh. Beagnach gan foréigean, ghabh siad na hoifigigh Spáinneacha agus d'fhógair Guayaquil a bheith neamhspleách. Céim mhór a bhí ann i gcogadh an neamhspleáchais in Ecuadór.  

mion|350px|clé|Guayaquil cois Guayas

Catagóir:Bailte agus cathracha san Ecuadór
Q...

Ba shraith theilifíse chonspóideach a rinne Spike Milligan é **Q...** (24 Márta 1969 go dtí 25 Meán Fómhair 1982). Tá *Q* an-tábhachtach i stair na coiméide. Bhí an-tionchar aige ar Monty Python. D'úsaid Milligan sruth comhfheasa agus tá sceitseanna osréalacha ann. Chraol an BBC é. Tá cuid mhaith de na cláracha caillte anois.

## Séasúir
*Q5 (1969)
*Q6 (1975)
*Q7 (1977)
*Q8 (1978)
*Q9 (1982)
*There's a Lot of It About (1982)

## Foireann athfhillteach
*Julia Breck
*John Bluthal
*Alan Clare
*Jeannette Charles
*Robert Dorning
*Linzi Drew
*Peter Jones
*David Lodge
*Chris Langham
*David Rappaport
*Keith Smith
*Stella Tanner
*Bob Todd
*Rita Webb
*John Wells

## Tagairtí

Catagóir:Cláir Ghrinn
Catagóir:Cláir Teilifíse na Breataine
Catagóir:Cláir BBC
Catagóir:Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 1969
Catagóir:Sraitheanna teilifíse a chríochnaigh i 1982
Teastas Eorpach na Gaeilge

Is scrúduithe cumais agus cáilíochta iad scrúduithe **TEG** (**Teastas Eorpach na Gaeilge**) d’fhoghlaimeoirí fásta na Gaeilge. Tá baint ag TEG leis an Fhráma Tagartha Comónta Eorpach do Theangacha (Comhairle na hEorpa, 2001). Scrúdaítear na ceithre scil: labhairt, cluastuiscint, léamhthuiscint agus scríbhneoireacht. Tá na scrúduithe ar fáil faoi láthair ag cúig leibhéal ó Bhonnleibhéal 1 (A1) go hArdleibhéal 1 (C1). Tá an rogha ag iarrthóirí ag gach leibhéal an scrúdú iomlán a dhéanamh (Lánchreidiúint) nó an scrúdú cainte amháin a dhéanamh (Páirtchreidiúint). 

Is é TEG an chéad chóras teastasaithe d'fhoghlaimeoirí fásta Gaeilge a bhfuil baint aige le córas scrúduithe ALTE/Comhairle na hEorpa. Tá forbairt déanta ar a leithéid de chóras le haghaidh fhormhór na dteangacha eile san Eoraip cheana. Cabhraíonn an córas seo leis na foghlaimeoirí a gcuid staidéir a phleanáil agus aitheantas a fháil as an dul chun cinn atá déanta acu. Buntáiste eile a bhaineann leis an chóras seo ná go dtugann sé cruthúnas d’institiúidí oideachais agus d'fhostóirí maidir le cumas teanga agus iad ag roghnú iarrthóirí do chúrsaí, do phoist nó d'ardú céime. Tá tábhacht faoi leith leis seo ó tháinig forálacha Acht na dTeangacha Oifigiúla (2003) i bhfeidhm. Tá Ionad na dTeangacha in Ollscoil Mhá Nuad ina bhall de ALTE (*Association of Language Testers in Europe*) a dhéanann monatóireacht ar ábhar agus ar chaighdeán scrúduithe TEG.

Tá aitheantas oifigiúil faighte ag Ionad na dTeangacha Ollscoil Mhá Nuad ón Roinn Oideachais agus Scileanna do Mheánleibhéal 2 (B2) Teastas Eorpach na Gaeilge (TEG). Ciallaíonn sé seo go sásaíonn TEG Meánleibhéal 2 (B2) na critéir iontrála do chúrsaí fochéime agus iarchéime san Oideachas sna coláistí oiliúna.
 
## Naisc sheachtracha
*Suíomh oifigiúil

Catagóir:Comhairle na hEorpa
Catagóir:Measúnú Teanga
Catagóir:Oideachas na Gaeilge
Buildwas Abbey

Is abtheach suite i Shropshire é **Buildwas Abbey**.

Catagóir:Shropshire
Catagóir:Mainistreacha Shasana
Catagóir:Mainistreacha Cistéirseach
Caisleán Ludlow

Is caisleán scriosta suite meánoiseach, suite i mbaile den ainm céanna sa chontae Shropshire, é **Caisleán Ludlow**. Seasann sé ar ros, a bhreathnaíonn amach ar Abhainn Tefeidiad. Bunaigh Walter de Lacy an caisleán is dócha, tar éis Choncas na Normannach agus bhí sé ar cheann de na céad caisleáin cloiche a tógadh sa Bhreatain. 

Le linn an chogaidh  chathartha, sa 12ú haois, d'athraigh úinéireacht an chaisleáin arís agus arís eile, idir de Lacy agus a chéile comhraic, agus neartaíodh é a thuilleadh le Túr Mór agus bábhún seachtrach mór. 

I lár an 13ú haois, fágadh Caisleán Ludlow le huacht chuig Geoffrey de Geneville, a atógadh cuid den bábhún istigh, agus bhí an caisleán páirteach i gCogadh an Dara Barúin. 

Fuair Roger seilbh ar an chaisleán sa bhliain 1301, agus leathnaigh sé an coimpléasc inmheánach de na foirgnimh a thuilleadh, agus choimeád an teaghlach Mortimer seilbh ar Ludlow ar feadh breis agus céad bliain.

## Tagairtí

Catagóir:Caisleáin i Sasana
Catagóir:Shropshire
A Troll in Central Park

Scannán beochana Meiriceánach is ea ***A Troll in Central Park*** a rinneadh sa bhliain 1994.

Catagóir:Scannáin 1994
Catagóir:Scannáin beochana 1994
Catagóir:Scannáin Béarla
Catagóir:Scannáin Mheiriceánacha
Ruaidhrí Ó Báille

Is úrscéalaí Éireannach é **Ruaidhrí Ó Báille**. Scríobh sé na leabhair Dúnmharú ar an Dart agus An Tobar. Foilsíodh an t-úrscéal Dúnmharú ar an Dart i 1989.

## Saothar

### Úrscéalta

* *[[An Tobar (leabhar)|An Tobar]]* -  (1985) 
* *[[Dúnmharú ar an Dart]]* -  (1989)
* *[[Aililiú Bop Siúáidí]]* -  (1992)
* *[[Imithe!]]* -  (1993)

### Eile

* *[[An dTuigeann Tú Anois É? 3]]* -  (2004)

## Tagairtí

Catagóir:Úrscéalaithe Éireannacha
Comhairle na hEorpa

: * Gan a bheith measctha le: [[An Chomhairle Eorpach]] (cinn stáit) agus [[Comhairle an Aontais Eorpaigh]] (airí)


Is eagraíocht idirnáisiúnta í Comhairle na hEorpa ([[An Béarla|Béarla]]; *Council of Europe*, [[An Fhraincis|Fraincis]]: *Conseil de l'Europe'') a bhfuil sé mar aidhm shonraithe aici cearta an duine, an daonlathas agus forlámhas an dlí san Eoraip a dhearbhú. Bunaithe sa bhliain 1949, tá 47 ballstát aici, le daonra de thart ar 820 milliún, agus feidhmíonn sí le buiséad bliantúil de thart ar 500 milliún euro.
clé|mion
clé|mion|Agora, Strabourg
Tá an eagraíocht difriúil ón (28-náisiún) Aontas Eorpach (AE), cé go mba rud furasta an dá fhoras a mheascadh, go páirteach toisc gur ghlac an AE leis an mBratach Eorpach bunaidh a chruthaigh Comhairle na hEorpa sa bhliain 1955,  chomh maith le hIomann na hEorpa. Níor tháinig aon tír isteach san AE riamh gan baint a bheith aici le Comhairle na hEorpa. Is breathnóir oifigiúil de chuid na Náisiún Aontaithe í Comhairle na hEorpa.

Murab ionann agus an AE, ní féidir le Comhairle na hEorpa dlíthe ceangailteacha a dhéanamh, ach tá sé de chumhacht aici comhaontuithe roghnaithe idirnáisiúnta arna gcur i bhfeidhm ag stáit Eorpacha maidir le topaicí éagsúla a fhorfheidhmiú. Is í an Chúirt Eorpach um Chearta an Duine an foras ab aithnidiúla de Chomhairle na hEorpa.  Pléann an Chúirt le cásanna a chuirtear faoina bráid ina líomhnaíonn stáit nó daoine aonair go bhfuil sárú déanta ar na cearta atá daingnithe sa Choinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine.

Is iad Coiste na nAirí, a chuimsíonn airí eachtracha gach ballstáit, agus an Tionól Parlaiminteach, comhdhéanta de chomhaltaí de pharlaimintí náisiúnta gach ballstáit, dá chomhlacht reachtúil na Chomhairle. Is institiúid neamhspleách é an Coimisinéir um Chearta an Duine laistigh de Chomhairle na hEorpa, a bhfuil sainordú aige feasacht agus meas ar chearta an duine sna ballstáit a chur chun cinn. Tá an tArd-Rúnaí i gceannas ar rúnaíocht na heagraíochta. I measc mórchomhlachtaí eile na Comhairle tá Stiúrthóireacht na hEorpa um Cháilíocht Leigheasra & Cúram Sláinte (SECL) agus Réadlann Chlosamhairc na hEorpa.

Tá ceanncheathrú Chomhairle na hEorpa i Strasbourg na Fraince. Is iad an Béarla agus an Fhraincis an dá theanga oifigiúil. Baineann Coiste na nAirí, an Tionól Parlaiminteach, agus an Chomhdháil úsáid as an nGearmáinis, an Iodáilis agus an Rúisis freisin le haghaidh cuid dá gcuid oibre.

## Ról
Tá meas ar obair na Comhairle chun cuidiú le mionlaigh náisiúnta a chosaint, troid in aghaidh ciníochais agus seineafóibe, agus caimiléireacht a chomhrac.

## Stair
Bunaíodh an Chomhairle tar éis an Dara Cogadh  Domhanda trí Chonradh Londan. Tá sé méadaithe ón 9 stát bunaidh (le n-áirítear Éire) go 47 inniu.

## Féach freisin

* An Chomhairle Eorpach (EUCO)
* Comhairle an Aontais Eorpaigh
* Parlaimint na hEorpa

## Tagairtí

Catagóir:Comhairle na hEorpa
Catagóir:Polaitíocht na hEorpa
All Dogs Go to Heaven

Scannán beochana Meiriceánach is ea ***All Dogs Go to Heaven*** a rinneadh sa bhliain 1989 faoi ​​stiúir Don Bluth agus comh-stiúrtha ag Gary Goldman agus Dan Kuenster. Insíonn sé scéal Charlie B. Barkin, Aoire Gearmánach. Dúnmharaíodh Charlie lena iar-chara, Carface Carruthers. Tarraingíonn sé siar óna áit ar neamh chun filleadh ar an Domhan, áit a bhfuil a chara is fearr, Itchy Itchiford, fós ina chónaí, d’fhonn díoltas a bhaint amach ar Carface. Críochnaíonn Charlie le cairdeas a dhéanamh le cailín óg dílleachta darb ainm Anne-Marie. Sa phróiseas, foghlaimíonn Charlie ceacht tábhachtach faoi chineáltas, cairdeas agus grá.

Nuair a eisíodh é sa Phictiúrlann, chuaigh sé san iomaíocht go díreach le The Little Mermaid le Walt Disney, a eisíodh an lá céanna. Cé nach raibh sé chomh rathúil le príomhscannáin Sullivan Bluth roimhe seo, d’éirigh go maith leis ar fhíseán baile, agus bhí sé ar cheann de na heisiúintí VHS is mó díol riamh. Spreag an scannán seicheamh sraith theilifíse, agus scannán saoire go físeán díreach. Scaoileadh All Dogs Go to Heaven ar DVD an 17 Samhain, 1998, agus mar eagrán de chuid MGM Kids ar 6 Márta 2001. Scaoileadh gné dhúbailte DVD lena seicheamh ar 14 Márta, 2006, agus 18 Eanáir, 2011. Scaoileadh an scannán i sainmhíniú ard den chéad uair ar Blu-ray an 29 Márta, 2011, gan gnéithe speisialta seachas an leantóir amharclainne bunaidh.

## Tagairtí

Catagóir:Scannáin 1989
Catagóir:Scannáin beochana 1989
Catagóir:Scannáin Béarla
Catagóir:Scannáin Mheiriceánacha
Iar-nua-aoiseachas

Is seánra d'ealaín, litríocht, ailtireacht agus ceol i rith na 20ú haoise é an t-**iar-nua-aoiseachas**. Níl an fhírinne cinnte san Iarnua-aoiseachas. Tá sé sceiptiúil agus úsáideann sé stíleanna difriúla. Is iad Samuel Beckett, Flann O'Brien, Vladimir Nabokov, William Gaddis, Umberto Eco, John Hawkes, William Burroughs, Giannina Braschi, Kurt Vonnegut, John Barth, Jean Rhys, Donald Barthelme, E.L. Doctorow, Richard Kalich agus Jerzy Kosinski scríbhneoirí iar-nua-aoiseachais cáiliúla.
Vladimir Nabokov

Úrscéalaí Rúiseach-Mheiriceánach ab ea **Vladimir Vladimirovich Nabokov**, a rugadh ar an 22 Aibreán 1899 i gCathair Pheadair, an Rúis, agus a cailledh i Montreux, an Eilvéis, ar an 2 Iúil 1977). 

Vladimir Sirin an t-ainm cleite a d'úsáideadh sé uaireanta. Is é *[[Lolita]]*, an t-úrscéal conspóideach a scríobh sé as Béarla faoi scéal péidifileach grá, an saothar is mó a tharraing súil na ndaoine air, ach le fírinne chum sé a lán leabhar ceannródaíoch eile, ar nós *Pale Fire*. Tá ceist faoi cé acu go raibh sé féin ina péidifil. Níor shocraigh sé síos i Meiriceá ach sa bhliain 1940.

## Lolita
clé|mion|177x177px|Scannán sa bhliain 1962Úrscéal Béarla de chuid Vladimir Nabokov ab ea Lolita. Humbert Humbert is ea príomhcharachtar an úrscéil agus is iad na rudaí a dhéanann seisean le Lolita le linn an scéil a rinne téacs conspóideach de. Cuireadh an saothar faoi chois ar bhonn graostachta ar dtús, graostacht á cur i láthair mar ealaín atá ann a deirtear. mion|Vladimir Nabokov sa bhliain 1969|alt=|clé|268x268px

## Teanga
Bhí Nabokov ina scríbhneoir tábhachtach ina theanga dhúchais féin sular aistrigh sé go dtí na Stáit Aontaithe, ach nuair a d'aistrigh, chuaigh sé leis an mBéarla ar fad mar theanga scríbhneoireachta. Is mar scríbhneoir Béarla a bhain sé amach clú domhanda.

Bhí Béarla agus Fraincis aige óna chéad óige, nó cosúil lena lán uaisle Rúiseacha san am tógadh go hilteangach é. San am chéanna is léir gur Béarla seanfhaiseanta ardliteartha a bhí aige riamh, agus is léir do léitheoirí a chuid saothar nár tógadh in aon tír Bhéarla é.mion|Dealbh Vladimir Nabokov|alt=|clé|233x233px

## Feithideolaíocht
Bhí Nabokov ina fheithideolaí, agus d'aithin agus d'ainmnigh sé cúpla speiceas nua d'fheileacáin. Bhí sé ina thacsanomaí (is é sin, ina aicmitheoir speiceas nua), ach ní raibh tuiscint ródhomhain aige ar an mbitheolaíocht - a mhalairt ar fad níor chreid sé sna géinte ná i dteoiricí nua-aoiseacha na hoidhreachtúlachta.

## Tagairtí

Catagóir:Úrscéalaithe Rúiseacha
Catagóir:Úrscéalaithe Meiriceánacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1899
Catagóir:Básanna i 1977
Long Mynd

Is móinteán suite i Shropshire é **Long Mynd**.
## Sanasaíocht
Is éard is ainm an tsléibhe seo sa Bhreatnais ná 'Mynydd Hir' (*Sliabh Fada*)

Catagóir:Shropshire
Catagóir:Tíreolaíocht Shasana
Wenlock Priory

clé|250px|mion|Wenlock Priory
Is mainistir suite i Shropshire í **Wenlock Priory**.

Catagóir:Shropshire
Catagóir:Mainistreacha Shasana
Cuirtín

deas|250px|thumb|Cuirtín
Is píosa ábhar crochta ar an mbarr chun scáthlán a chumadh, go hiondúil soghluaiste i leataobh taobh le ráille agus ceann de phéire ar ceachtar taobh an fhuinneog é **cuirtín**.

Catagóir:Fuinneoga
Haughmond Abbey

Is mainistir Agaistíneach suite i Shropshire í **Haughmond Abbey**.

Catagóir:Shropshire
Catagóir:Mainistreacha Shasana
Catagóir:Mainistreacha Agaistíneach
Brendon Hills

Is cnoic i Sasana iad **Brendon Hills**, atá suite i Somerset. 

Catagóir:Sléibhte agus sliabhraonta na Sasana
Catagóir:Somerset
Catagóir:Tíreolaíocht Shasana
Cuasphlána

deas|250px|thumb|Cuasphlána
Is uirlis chumhachta le gearrthóir múnlaithe a úsáidtear sa tsiúinéireacht é **cuasphlána**. 

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Uirlisí láimhe
Maidhm thuile

deas|250px|thumb|Maidhm thuile
Is tuile thobann áitiúil, go hiondúil tar éis fearthainn trom í **maidhm thuile**.

Catagóir:Shropshire
Bath Abbey

Ba mhainistir Beinidicteach suite i Somerset í **Bath Abbey**.

Catagóir:Somerset
Catagóir:Mainistreacha Shasana
Catagóir:Mainistreacha Beinidicteach
Folcadáin Rómhánacha Bath

deas|250px|thumb|Na folcadáin Rómhánacha in Bath
Is coimpléacs seandálaíochta suite in Bath, Somerset iad **Folcadáin Rómhánacha Bath**. Folcadáin phoiblí nó *thermae* ab iad. Thóg na Rómhánaigh teampall ar an suíomh timpeall 70-60. Aquae Sulis ainm an bhaile a d'fhás thart timpeall air. Baineadh úsáid as na folcadáin go dtí am éigean sa 5ú haois.  

## Naisc sheachtracha
*Suíomh oifigiúil Mhúsaem na bhfolcadán, Arna rochtain ar 19 Eanáir 2020.

Catagóir:Somerset
Glastonbury Tor

Is cnoc i Sasana é **Glastonbury Tor**, atá suite i Somerset. 

## Féach freisin

* Féile Glastonbury
* Glastonbury Abbey
* Glastonbury

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Sléibhte agus sliabhraonta na Sasana
Catagóir:Somerset
Catagóir:Tíreolaíocht Shasana
Glastonbury Abbey

Ba mhainistir Beinidicteach suite i Somerset í **Glastonbury Abbey**.

## Féach freisin

* Féile Glastonbury
* Glastonbury Tor
* Glastonbury

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Somerset
Catagóir:Mainistreacha Shasana
Catagóir:Mainistreacha Beinidicteach
Royal Crescent

Sráid agus sraith tithe suite i mBath is ea an **Royal Crescent** (*an Corrán Ríoga*).

Catagóir:Somerset
Ardeaglais Lichfield

Is ardeaglais Anglacánach suite i Staffordshire í **Ardeaglais Lichfield**.

Catagóir:Eaglais Shasana
Catagóir:Eaglaisí sa Bhreatain
Catagóir:Foirgnimh i Sasana
Catagóir:Staffordshire
Croxden Abbey

clé|250px|mion|Croxden Abbey
B'abtheach Cistéirseach suite i Staffordshire é **Croxden Abbey**.

Catagóir:Staffordshire
Catagóir:Mainistreacha Shasana
Catagóir:Cistéirseach
Dovedale

deas|250px|thumb|Dovedale
Is gleann suite i Staffordshire é **Dovedale**.

Catagóir:Staffordshire
Catagóir:Tíreolaíocht Shasana
Fraochmhá

deas|250px|thumb|Fraochmhá
Is achar talamh neamhshaothraithe oscailte, go hiondúil ar an ithir ghainmheach aigéid, le saintréitheach fásra na fraoch, aiteann, agus gairbhseach féir  í **fraochmhá**.

Catagóir:Tírghnéithe
J.M.Coetzee

Úrscéalaí, teangeolaí agus aistritheoir as an Afraic Theas is ea **John Maxwell "J. M." Coetzee** (/kʊtˈsiː/, kuut-SEE). Do rugadh é ar an 9ú lá d'Fheabhra i gcathair Cape Town na hAfraice Theas, sa bhliain 1940. Cé go bhfuil Béarla, Afracáinis agus Ollainnis ar a thoil aige, is i mBéarla amháin a scríobhann sé a shaothar. D'aistrigh sé go cathair Adelaide na hAstráile sa bhliain 2002, áit ina bhfuil cónaí air ó shin amach, agus d'iompaigh sé ina shaoránach Astrálach sa bhliain 2006.

Moladh neart duaiseanna do Choetzee, dhá Dhuais Booker (1983 agus 1999), an Prix Femina Étranger (1985) agus Duais Nobel na Litríochta sa bhliain 2003. 

Is iad *In the Heart of the Country* (1977), *Waiting for the Barbarians* (1980), *Life & Times of Michael K* (1983) agus *Disgrace* (1999) cúpla ceann desna úrscéalta is iomráití dá chuid.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1940
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Scríbhneoirí
Uaimh Wookey Hole

clé|250px|mion|Uaimh Wookey Hole
Is pluais suite i Somerset í **Uaimh Wookey Hole**.

Catagóir:Somerset
Catagóir:Pluaiseanna
Wayne Thiebaud

Ealaíontóir Meiriceánach ba ea **Wayne Thiebaud** (fuaimnítear Thiebaud ar bhealach na Fraincise, .i. tí-BÓ) a rugadh ar 15 Samhain 1920 agus a aithnítear as a chuid saothar, a dhéanann íomhánna ildaite de rudaí coitianta mar choirceoga uachtair reoite, chístí, agus phéintchannaí, chomh maith le tírdhreacha agus daoine. Áirítear é mar bhall de ghluaiseacht na pop-ealaíne mar gheall ar a spéis in ábhar ón ollchultúr agus cé go raibh a chuid luathshaothar sna 1950idí agus 60idí beagán chun tosaí ar shaothair na bpop-ealaíontóirí clasaiceacha. Chuir Thiebaud an phéint ar an gcanbhás go tiubh agus d'úsáid sé dathanna áibhéalacha; beagnach i gcónaí, bíonn na scáthanna geal glan mar a bhíonn siad i bhfógraí trádálacha.     

## A luathshaol
Rugadh Thiebaud i Mesa, Arizona do thuismitheoirí Mormannacha. Nuair a bhí sé leathbhliain d'aois, chuir siad fúthu i Long Beach, California. Chaith sé tamall ag obair i stiúideo de chuid Walt Disney Pictures ag déanamh scannán ghearr. 

Fuair sé bás ar an 25 Nollaig 2021.

 
Catagóir:Daoine a rugadh i 1920
Catagóir:Básanna in 2021
Catagóir:Péintéirí Meiriceánacha
Liosta de charachtair Red Rock

Sobaldráma Béarla atá á chraoladh ar TV3 ó 7 Eanáir 2015 ar aghaidh é *[[Red Rock]]*.  Is liosta na gcarachtar é seo a bhí ar  Red Rock.

## Carachtair reatha
### Príomhcharachtair

### Carachtair athfhillteacha

## Iar-carachtair
### Uair dheireanach sa bhliain 2016

### Uair dheireanach sa bhliain 2016

### Uair dheireanach sa bhliain 2015

## Liosta breitheanna, básanna agus postaí

### Breitheanna

### Básanna

### Póstaí

## De Réir Blianta
*Carachtair Red Rock (2015)
*Carachtair Red Rock (2016)
*Carachtair Red Rock (2017)

## Tagairtí

Catagóir:Red Rock
Brian Sewell

Criticeoir ealaíne Sasanach ab ea **Brian R. Sewell** (a rugadh ar an 15 Meitheamh 1931 agus a fuair bás ar an 19 Meán Fómhair 2015). Scríobh sé go rialta *san London Evening Standard*, agus bhí sé le feiceáil go minic ar an teilifís. Bhí tuairimí diana aige i dtaobh na healaíne coincheapúla.

## Naisc sheachtracha
*Beathaisnéis Brian Sewell ar ''The Guardian'', 19 Meán Fómhair 2015, arna rochtain ar 2 Bealtaine 2016

Catagóir:Criticeoirí ealaíne
Catagóir:Daoine a rugadh i 1931
Catagóir:Básanna in 2015
Foirgníocht

deas|250px|thumb|Foirgníocht
Is í an tionsclaíocht tógála idir foirgnimh, bóithre, srl. í **foirgníocht**.

Catagóir:Foirgníocht
Edwin McAlpine, Baron McAlpine of Moffat

Gróintín foirgníochta Briotanach i gceannas ar an gcomhlacht Sir Robert McAlpine ab ea **Edwin McAlpine, Baron McAlpine of Moffat** (a rugadh ar an 23 Aibreán 1907 agus a fuair bás ar an 7 Eanáir 1990). 

Catagóir:Daoine a rugadh i 1907
Catagóir:Básanna i 1990
Catagóir:Fir
Catagóir:Foirgníocht
Catagóir:Innealtóirí Sasanacha
Catagóir:Innealtóirí Sibhialta
Catagóir:Lucht gnó Shasana
Catagóir:Ridirí
Catagóir:Uaisleacht Eorpach
Sir Robert McAlpine

Is comhlacht foirgníochta í **Sir Robert McAlpine**. Tá a cheanncheathrú suite i Hemel Hempstead, Hertfordshire. 

Catagóir:Foirgníocht
Catagóir:Comhlachtaí tógála sa Ríocht Aontaithe
Sir Robert McAlpine, an 1ú Bhairnéad

Tógálaí  Albanach ab ea **Robert McAlpine** (a rugadh ar an 13 Feabhra 1847 agus a fuair bás ar an 3 Samhain 1934). Bhí *Concrete Bob* mar leasainm air. Bhunaigh sé an comhlacht foirgníochta Sir Robert McAlpine. 

Catagóir:Daoine a rugadh i 1847
Catagóir:Básanna i 1934
Catagóir:Fir
Catagóir:Innealtóirí Albanacha
Catagóir:Innealtóirí Sibhialta
Catagóir:Lucht gnó
Catagóir:Ridirí
Catagóir:Uaisleacht Eorpach
Leiston Abbey

clé|250px|mion|Leiston Abbey
Ba abtheach Agaistíneach suite i Suffolk í **Leiston Abbey**.

Catagóir:Suffolk
Catagóir:Mainistreacha Shasana
Catagóir:Mainistreacha Agaistíneach
Colley Hill

Is cnoc i Sasana é **Colley Hill**, atá suite i Surrey. 

Catagóir:Sléibhte agus sliabhraonta na Sasana
Catagóir:Surrey
Catagóir:Tíreolaíocht Shasana
P. T. Barnum

Fear gnó Meiriceánach agus láithreoir sorcas ba ea **Phineas Taylor Barnum** (5 Iúil 1810 – 7 Aibreán 1891). Bhunaigh sé an sorcas, faoin ainm Barnum & Bailey Circus, in éineacht le James Anthony Bailey.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1810
Catagóir:Básanna i 1891
Catagóir:Daonchairde
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Gníomhaithe cearta daonna Meiriceánacha Afracacha
Catagóir:Lucht gnó na Stát Aontaithe
Catagóir:Méaraí
Catagóir:Poblachtánaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Protastúnaigh
Catagóir:Scríbhneoirí Meiriceánacha
North Downs

Is raon cnoic i Sasana é **The North Downs**, atá suite i Surrey. 

Catagóir:Sléibhte agus sliabhraonta na Sasana
Catagóir:Surrey
Catagóir:Tíreolaíocht Shasana
Ham House

Is teach mór suite sa London Borough of Richmond upon Thames é **Ham House**.

## Tagairtí

Catagóir:Surrey
Catagóir:London Borough of Richmond upon Thames
Sorcas

[mion|'The circus encampment' in Éirinn is dócha 1901, de chuid [Sarah Purser]]
Seó bóthair a mbíonn gleacaithe, fir ghrinn (áilteoirí), ainmhithe agus siamsóirí eile, páirteach ann Istigh i bpuball mór cruinn agus feistithe a bhíonn sé go minic,  in áiteanna éagsúla ar thaobh an bhóthair   thumb|SorcasBíonn carbháin ildaite lucht an tsorcais bailithe ina thimpeall, b'fhéidir. Bíonn súil le himeachtaí gan choinne taobh istigh; bíonn súil leis an mistéir, an draíocht is an spraoi.

De réir an traidisiúin, is áilteoir a chuireann tús le himeachtaí  an tsorcais

## An sorcas sa litríocht agus i scannáin
Is minic an sorcas in úsáid sa litríocht agus i scannáin. Ba iad lucht an tsorcais a mheall Pinocchio ag  tús an scéil sin faoin mbuachaillín a chruthaíodh as adhmad i dTuscáin na hIodáile,  agus d’úsáid an stiúrthóir scannán as an Iodáil Fellini an sorcas go minic ina shaothar. ‘The Carnival by the Sea’ a thug an scríbhneoir Meiriceánach F Scott Fitzgerald ar an saol ab ansa leis.

## In Éirinn
Bíonn Féile Náisiúnta Sorcas na hÉireann ar siúl i Trá Lí i gContae Chiarraí ag tús Mhí na Samhna agus a lán rudaí ar siúl. Is féile ceithre lá atá ann agus tá ceardlanna do dhaoine óga agus daoine fásta freisin ar an gceithre lá sin.

## Féach freisin

* Fear grinn

## Tagairtí

Catagóir:Sorcais
Corn an Domhain sa Rugbaí 2019

Bhí **Corn an Domhain sa Rugbaí 2019** an 9ú heagrán de Chorn Rugbaí an Domhain. Beidh sé ar siúl sa tSeapáin.
Beidh 20 foireann rannpháirteach ann. Cháiligh 12 fhoireann a bhuí lena n-áit deiridh i gCorn Rugbaí an Domhain 2015 agus cháiligh 8 bhfoireann ó bhabhtaí cáiliúcháin.

## Staideanna

## Foirne Cáilithe
Beidh 20 foireann ag an gcorn domhanda.

## Babhta na nGrúpaí

### Grúpa A

### Grúpa B

### Grúpa C

### Grúpa D

## Babhtaí díbeartha

### Cluichí Ceathrú Ceannais

### Cluichí Leathcheannais

### Tríú hÁit

### Cluiche Ceannais

## Taigirtí

Catagóir:Corn an Domhain sa Rugbaí
Catagóir:2019
Richmond Park

deas|250px|thumb|Fianna in bPáirc Richmond. Cuireadh an pháirc ar bun mar thearmann i gcomhair fianna.
Is Páirc Ríoga i Londain í **Richmond Park**. Tá sé suite in London Borough of Richmond upon Thames. Bhunaigh Séarlas I an pháirc mar pháirc fianna sa 17ú haois. Is í an Pháirc Ríoga is mó i Londain í, trí huaire níos mó ná an Pháirc Lárnach i Manhattan, Cathair Nua-Eabhrac. Tá sí oscailte don phobal mór le haghaidh spóirt, ach tá tábhacht léi freisin mar thearmann dúlra agus ionad caomhnaithe.

mion|Nuair a diúltaíodh cead do John Lewis (1713–1792), grúdaire, dul isteach sa pháirc chuaigh sé chun cúirte agus bhí leis. Osclaíodh an pháirc do chách sa bhliain 1758. 
mion|Radharc ar an Lóiste Bán i bPáirc Richmond

## Naisc sheachtracha
*Suíomh oifigiúil Pháirc Richmond, arna rochtain ar 7 Aibreán 2018 

Catagóir:Surrey
Catagóir:London Borough of Richmond upon Thames
Ardeaglais Chichester

Is ardeaglais Anglacánach suite i Sussex Thiar í **Ardeaglais Chichester**.

Catagóir:Eaglais Shasana
Catagóir:Eaglaisí sa Bhreatain
Catagóir:Foirgnimh i Sasana
Catagóir:Sussex Thiar
Caisleán Arundel

clé|250px|mion|Caisleán Arundel
Is caisleán suite i Sussex Thiar é **Caisleán Arundel**.

Catagóir:Sussex Thiar
Fear grinn

deas|250px|thumb|BobaideCleasaí, nó duine a bhíonn ag déanamh cros, is ea **fear grinn, bean ghrinn, bobaide** nó **áilteoir**.deas|250px|thumb|Áilteoir
Caitheann an t-áilteoir culaith thraidisiúnta na ceirde agus smideadh áibhéalach air.

De réir an traidisiúin, is áilteoir a chuireann tús le himeachtaí  an tsorcais.

## Féach freisin

* Sorcas

## Tagairtí

                                                                                                                                           

Catagóir:Sorcais
Surabaya

Cathair san Indinéis is ea **Surabaya** (san Indinéisis) nó **Suroboyo** (san Iaváinis), agus é suite ar chósta thoir thuaidh oileáin Iáva i lár na hIndinéise. Príomhchathair riaracháin Iáva Thoir (Jawa Timur) atá ann. Is é Surabaya an dóú cathair is mó sa tír. Tá cónaí ar 3,114,700 duine (2012) sa chathair féin agus ar 9,115,485 duine (2014) i mórcheantar Surabaya.

Tá Droichead Suramadu ina nasc idir an chathair agus oileán Madura.

## Féach freisin
Tá treoir thaistil do Surabaya ag Wikivoyage i mBéarla agus teangacha eile.

## Naisc sheachtracha
*Suíomh oifigiúil Surabaya in Indinéisis 

Catagóir:Bailte agus cathracha san Indinéis
Barghest

Is madra mór dubh é an **barghest** nó **bargeist**. Is ainmhí miotaseolaíoch é. Tá tagairt dó sa scéal *Harry Potter and The Prisoner of Azkaban* le J.K. Rowling agus freisin sa leabhar *The Witches* le Roald Dahl.
Cissbury Ring

clé|250px|mion|Cissbury Ring
Is dún suite i Sussex Thiar é **Cissbury Ring**.

Catagóir:Sussex Thiar
Cláreitilt

Is éard is **cláreitilt** ann ná cineál scairdphaca uisce a ghabhann le árthach uisce pearsanta (AUP) a sholáthraíonn córas tiomána chun an cláreitilt a thiomáint tríd aer agus uisce le haghaidh an spóirt ar a dtugtar clár eitleoige. Seasann an clármharcach ar bord a bhíonn ceangailte le píobán fada solúbtha ó dhobharárthach. Brúitear uisce faoi bhrú chuig péire buataisí le soic scairde fúthu a sholáthraíonn sá don chlármharcach eitilt suas le 15 m (49 troigh) san aer nó chun tumadóireacht ar mhullach a c(h)inn tríd an uisce síos go dtí 2.5 m (8 troigh).

Catagóir:Trealamh spóirt uisce
Catagóir:Airteagail ina bhfuil gearrthóga físe
Criptiúchán

Sa chripteagrafaíocht, is éard is **criptiúchán** ann ná an próiseas i gcomhair teachtaireachtaí nó faisnéise a hionchódú ar bhealach nach féidir ach le páirtithe údaraithe iad a léamh. Ní ghaireas idircheaptha teachtaireachtaí é criptiúchán, ach bíonn ábhar na teachtaireachta a cheilt ar an idircheapóir. I scéim chriptiúcháin, criptítear an t-eolas cumarsáide nó an teachtaireacht atá beartaithe, dá dtagraítear mar glantéacs, ag baint leasa as algartam criptithe, a chruthaíonn rúntéacs nach féidir a léamh ach amháin nuair a bhíonn sé díchriptithe. Ar chúiseanna teicniúla, de ghnáth úsáideann scéim criptithe eochair chriptiúchán bréag-randamach a ghineann algartaim. I bprionsabal is féidir  an teachtaireacht a dhíchriptiú gan an eochair, ach, i gcomhair scéim criptithe dea-dheartha, bíonn mór-acmhainní ríomhaireachta agus scil ag teastáil. Is féidir le faighteoir údaraithe dhíchriptiú a bhaint amach go héasca ar an teachtaireacht leis an eochair a sholáthraíonn an tionscnóir don fhaighteoirí, ach ní do idircheapóirí neamhúdaraithe.

Catagóir:Cripteagrafaíochta
Eilat

mion|clé|Eilat
Cathair in Iosrael is ea **Eilat**. Is é Eilat an chathair is faide ó dheas sa tír úd, agus é suite ar cheann thuaidh na Mara Rua ar Mhurascaill Aqaba. Cuid an-chaol d'Israel atá ann: Tá Eilat lámh le sráidbhaile san Éigipt, Taba, ó dheas agus Aqaba, cathair san Iordáin, taobh thoir de Eilat. Is féidir, freisin, an Araib Shádach a fheiceáil ach féachaint soir ó dheas trasna na murascaille. Calafort sách mór agus baile saoire is ea Eilat. Tá 47,700 duine ina gcónaí ann.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte agus cathracha in Iosrael
Aqaba

Cathair san Iordáin is ea **Aqaba**. Tá sé suite ar cheann thoir thuaidh Mhurascaill Aqaba, cuid den Mhuir Rua. Tá Aqaba giota beag soir ó Eilat, cathair in Iosrael a bhfuil geilleagar mórán mar i gcéanna inti. Is é Aqaba an t-aon chathair ar an gcósta san Iordáin agus is calafort tábhachtach é mar sin. Baile saoire atá ann chomh maith. Sa bhliain 2014 bhí cónaí ar thimpeall is 140,000 duine in Aqaba.

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Bailte agus cathracha san Iordáin
Amharclann Swan

Is amharclann suite i Warwickshire í **Amharclann Swan**.

Catagóir:Amharclanna
Catagóir:Warwickshire
Caisleán Astley

clé|250px|mion|Caisleán Astley
Is caisleán suite i Warwickshire é **Caisleán Astley**.

Catagóir:Warwickshire
Wakehurst Place

clé|250px|mion|Wakehurst Place
Is teach mór suite i Sussex Thiar é **Wakehurst Place**.

## Tagairtí

Catagóir:Sussex Thiar
Villa Rómhánach Bignor

[clé|250px|mion|[Mósáic na Meadúsa]]
Is villa Rómhánach suite i Sussex Thiar é **Villa Rómhánach Bignor**.

## Tagairtí

Catagóir:Foirgnimh i Sasana
Catagóir:Impireacht na Róimhe
Catagóir:Sussex Thiar
Áit bhreithe Shakespeare

Is músaem suite i Warwickshire é **Áit bhreithe Shakespeare**.

Catagóir:Warwickshire
Catagóir:Músaeim
Ardeaglais Salisbury

Is ardeaglais Anglacánach suite i Salisbury í **Ardeaglais Salisbury**.

Catagóir:Eaglais Shasana
Catagóir:Eaglaisí sa Bhreatain
Catagóir:Foirgnimh i Sasana
Catagóir:Wiltshire
Edington Priory

clé|250px|mion|Edington Priory
Is mainistir suite i Wiltshire í **Edington Priory**.

Catagóir:Wiltshire
Catagóir:Mainistreacha Shasana
Catagóir:Mainistreacha Agaistíneach
Kennet Avenue

deas|250px|thumb|Kennet Avenue
Is suíomh réamhstairiúil suite i Wiltshire é **Kennet Avenue**.

Catagóir:Wiltshire
Pioc do Ride

Clár siamsaíocht Gaeilge atá á chraoladh ar TG4 ó 24 Meán Fómhair, 2015 ar aghaidh é **Pioc do Ride**. Áine Goggins a chuireann an clár i láthair.

## Eipeasóidí

### Sraith a hAon: 2015
Craoladh an chéad sraith idir 24 Meán Fómhair, 2015 agus 17 Nollaig, 2015. Bhí 13 eipeasóid sa tsraith seo.

* Thóg an eipeasóid seo ar siúl sa Vantastival.
* Ní raibh aon carr ag an leaid seo. Bhí puball aige.
* Thóg an eipeasóid seo ar siúl i Lios Dúin Bhearna.

## Leagan na Gearmáine
Fógraíodh ar an 21 Nollaig, 2015 gurbh leagan na Gearmáine ag teacht.

## Tagairtí

Catagóir:Cláir theilifíse
Catagóir:Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 2015
Catagóir:Cláir TG4
Catagóir:Cláir theilifíse i nGaeilge
Catagóir:Cláir Teilifíse Éireannacha
Catagóir:Comórtais Teilifíse‎
Catagóir:Cláir siamsaíochta
Catagóir:Cláir Ghrinn
Catagóir:Cláir ghrinn i nGaeilge
Catagóir:Sraitheanna teilifíse réaltachta
Clochar (foirgneamh)

250px|thumb|Clochar
Is pobal Críostaí de mhná rialta ina gcónaí le chéile faoi mhóideanna chrábhaidh é **clochar**. 

Catagóir:Clochair
British Camp

clé|250px|mion|British Camp
Dún a tógadh san Iarannaois atá suite in Worcestershire é **British Camp**.

Catagóir:Worcestershire
Jeremy Corbyn

Polaiteoir Briotanach is ea **Jeremy Bernard Corbyn** (rugadh 26 Bealtaine 1949). Is é Ceannaire Pháirtí an Lucht Oibre é agus, mar sin, ceannaire an Fhreasúra sa Ríocht Aontaithe.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1949
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Ceardchumannaithe
Catagóir:Daoine as Londain
Catagóir:Feiminigh Shasanacha
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Gníomhaithe cearta daonna
Catagóir:Gníomhaithe in aghaidh an bhochtanais
Catagóir:Gníomhaithe timpeallachta
Catagóir:Páirtí an Lucht Oibre (an Ríocht Aontaithe)
Catagóir:Polaiteoirí Sasanacha
Catagóir:Sóisialaithe
Catagóir:Wiltshire
The Ray D'Arcy Show (teilifís)

Clár siamsaíochta Béarla atá á chraoladh ar RTÉ a hAon ó 26 Meán Fómhair, 2015 i leith é **The Ray D'Arcy Show**. Ray D'Arcy a chuireann an clár i láthair.

Tá an seó ag craoladh in áit The Saturday Night Show.

## Stair
Thosaigh The Ray D'Arcy Show mar clár raidió ar Today FM sna 1990idí. Rith sé ar Today FM ón tús go 2014 nuair a bhog sé go RTÉ Raidió 1. Craoladh an chéad chlár ar RTÉ Raidió 1 ar an 2 Feabhra 2015.

Chraoladh an chéad clár ar an 26 Meán Fómhair, 2015.

## Eipeasóidí
### Sraith 1: 2015-2016

### Sraith 2: 2016-2017

### Sraith 3: 2017-2018

## Aíonna leis na cumaí is mó

## Lucht féachana
### Sraith 1: 2015-2016

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
*  Suíomh oifigiúil

Catagóir:Cláir RTÉ
Catagóir:Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 2015
Catagóir:Cláir Teilifíse Éireannacha
Catagóir:Cláir Cainte
Little Malvern Priory

Mainistir Beinidicteach suite i Worcestershire ab ea **Little Malvern Priory**.

Catagóir:Worcestershire
Catagóir:Mainistreacha Shasana
Catagóir:Mainistreacha Beinidicteach
Witley Court

clé|250px|mion|Witley Court
Is teach mór suite i Worcestershire é **Witley Court**.

## Tagairtí

Catagóir:Worcestershire
Brodsworth Hall

clé|250px|mion|Brodsworth Hall
Is teach mór suite in Yorkshire Theas é **Brodsworth Hall**.

## Tagairtí

Catagóir:Yorkshire Theas
Beauchief Abbey

Is abtheach suite in Yorkshire Theas é **Beauchief Abbey**.

Catagóir:Yorkshire Theas
Catagóir:Mainistreacha Shasana
Catagóir:Mainistreacha Canónach Bán
Ray D'Arcy

Is láithreoir teilifíse agus raidió Éireannach é **Ray D'Arcy**, a rugadh ar 1 Meán Fómhair sa bhliain 1964. Is as Cill Dara dó. Cuireann D'Arcy *[[The Ray D'Arcy Show (teilifís)|The Ray D'Arcy Show]]* ar RTÉ a hAon i láthair. Bhí sé ar *[[The Tommy Tiernan Show]]* sa bhliain 2017.

## Gradaim
Tá roinnt gradam buaite ag D'Arcy, an DJ Éireannach Is Fearr ó na Meteor Awards ina measc.

## Tagairtí

Catagóir:Láithreoirí teilifíse
Catagóir:Daoine a rugadh i 1964
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Láithreoirí RTÉ Raidió 1
Catagóir:Láithreoirí teilifíse Éireannacha
Catagóir:Daoine as Contae Chill Dara
Sheffield Halla na Cathrach

Is foirgneamh suite i Sheffield, Yorkshire Theas é **Sheffield Halla na Cathrach**.

Catagóir:Yorkshire Theas
Kirkstall Abbey

Mainistir Chistéirseach suite in Yorkshire Thiar ab ea **Kirkstall Abbey**.

Catagóir:Yorkshire Thiar
Catagóir:Mainistreacha Shasana
Catagóir:Mainistreacha Cistéirseach
Dánlann

deas|250px|thumb|Dánlann
Is seomra nó foirgneamh i gcomhair  taispeántas nó díol saothar ealaíne í **dánlann**.

Catagóir:Ealaín
Beverley Minster

Is eaglais Anglacánach suite in East Riding of Yorkshire í **Beverley Minster**.

Catagóir:East Riding of Yorkshire
Caisleán Skipsea

clé|250px|mion|Caisleán Skipsea
Is caisleán suite in East Riding of Yorkshire  é **Caisleán Skipsea**. Togadh é le Drogo de la Beuvrière timpeall 1086.

Catagóir:East Riding of Yorkshire
Ceann Flamborough

Is ceann tíre suite in East Riding of Yorkshire é **Ceann Flamborough**.

Catagóir:East Riding of Yorkshire
Catagóir:Tíreolaíocht Shasana
Caisleán Skipton

clé|250px|mion|Caisleán Skipton
Is caisleán suite in Yorkshire Thuaidh é **Caisleán Skipton**.

Catagóir:Yorkshire Thuaidh
Fountains Abbey

clé|250px|mion|Fountains Abbeyn
Mainistir Cistéirseach suite in Yorkshire Thuaidh ab ea **Fountains Abbey**.

Catagóir:Yorkshire Thuaidh
Catagóir:Cistéirseach
Catagóir:Mainistreacha Cistéirseach
Concas na Normannach ar Shasana

Tharla **Concas na Normannach ar Shasana** sa11ú haois agus an Diúc Liam II na Normainne, nó Liam Concar. mar a bhí aithne air, i mbun.

Bhí tionchar ollmhór ar Shasana ag cuid mhaith de na hathruithe a thug Liam Concar ar an saol tar éis dó teacht i gcoróin. Cruthaíodh uasaicme Normannach nua os cionn na Sacsanach dúchasach. Faoi 1086, bhí 80% de thalamh na ríochta faoi úinéireacht na Normannach. 

Tugadh ísliú céime do na Sacsanaigh i gcúrsaí riaracháin, polaitiúla agus eaglasta chomh maith agus na Normannaigh ag glacadh na bpost ba thábhachtaí dóibh féin. Thairis sin, rinneadh teanga oifigiúil den Fhraincis, teanga dhúchais na Normannach agus fágadh teanga na Sacsanach, teanga an mhóraimh in áit na leathphingine, cé go ndearna Liam féin iarrachtaí é a fhoghlaim. Cheap Liam fear Iodálach darbh ainm Lanfranc, ina Ardeaspag ar Chanterbury, chun atheagrú a dhéanamh ar an eaglais i Sasana agus chun smacht na Normannach uirthi a chinntiú.

## Féach freisin

* Liam Concar
* Harold Godwinson

## Tagairtí

Catagóir:Concas na Normannach ar Shasana
Carraigeacha Brimham

Is carraigeacha móra suite in Yorkshire Thuaidh iad **Carraigeacha Brimham**.

## Tagairtí

Catagóir:Yorkshire Thuaidh
Músaem Cuimhneachán Chaptaen Cook

Is músaem suite in Yorkshire Thuaidh é **Músaem Cuimhneachán Chaptaen Cook**.

Catagóir:Yorkshire Thuaidh
Catagóir:Músaeim
Whitby Abbey

clé|250px|mion|Whitby Abbey
Abtheach Beinidicteach suite in Yorkshire Thuaidh ab ea **Whitby Abbey**.

Catagóir:Yorkshire Thuaidh
Catagóir:Mainistreacha Shasana
Catagóir:Mainistreacha Beinidicteach
Asteraceae

Fine an-mhór plandaí blátha (Angiosperma) is ea na h**Asteraceae**. Tá breis is 23,600 speiceas den fhine ann, iad scaipthe thar 1,620 géineas agus 13 fofhine. "Nóiníní" a thugtar ar bhaill den fhine go minic, ag brath ar an speiceas. Is iad na hOrchidaceae an t-aon fhine i measc na bplandaí blátha a bhfuil níos mó speiceas inti. 
 
## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Catagóir:Bláthanna
Catagóir:Asteraceae
Rowena Morrill

Ealaíontóir Meiriceánach ab ea **Rowena A. Morrill**, a rugadh ar 14 Meán Fómhair 1944 i Mississippi. Aithnítear í mar mhaisitheoir saothar ficsean eolaíochta agus fantaisíochta. Bhí sí ar na chéad mhná a d'fhág a lorg ar mhaisiú na leabhar bogchlúdaigh. Fuair sí bás ar 11 Feabhra 2021.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1944
Catagóir:Maisitheoirí leabhar Meiriceánacha
Catagóir:Básanna in 2021
Every Man's Dream

Craoladh an chéad eipeasóid, **"Every Man's Dream**, den seachtú sraith is fiche *[[The Simpsons]]* ar an 27 Meán Fómhair 2015. Scríobh J. Stewart Burns an eipeasóid seo. D'fhéach 3.28 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:The Simpsons
Catagóir:Eipeasóidí The Simpsons
Catagóir:The Simpsons (séasúr 27)
Birmingham Oratory

deas|250px|thumb|Birmingham Oratory
Is pobal reiligiúnach Caitliceach suite in Birmingham é **Birmingham Oratory**.

Catagóir:Birmingham
Mosc Láir Birmingham

Is mosc suite in Birmingham é **Mosc Láir Birmingham** (*Birmingham Central Mosque* as Béarla).

Catagóir:Birmingham
Catagóir:Foirgnimh i Sasana
Catagóir:Moscanna
Ré Túdarach

deas|150px|thumb|Armas Túdarach
Tugtar an **Ré Túdarach**  ar an tréimhse idir na blianta 1485 agus 1603 i Sasana agus an Bhreatain Bheag.   

Catagóir:Stair Shasana
Ardeaglais Bradford

Is ardeaglais Anglacánach suite in Bradford í **Ardeaglais Bradford**.

## Tagairtí

Catagóir:Bradford
Catagóir:Eaglais Shasana
Catagóir:Eaglaisí sa Bhreatain
Catagóir:Foirgnimh i Sasana
Bowling Park, Bradford

deas|250px|thumb|Bowling Park
Is páirc uirbeach suite in Bradford í **Bowling Park**.

Catagóir:Bradford
Ré Eilíse

deas|250px|thumb|Bainis 1569.
Is sainré san stair Shasanach marcáilte leis an réimeas Eilís I Shasana (1558–1603) le linn **Ré Eilíse**. Léirítear staraithe go minic í mar an Ré Órga i stair Shasanach.  

Catagóir:Stair Shasana
Cill Ia

Is sráidbhaile beag í **Cill Ia** (Béarla:*Killeagh*) atá suite in oirthear Chontae Chorcaí, Cúige Mumhan, Éire. Tá an baile thart ar 32 ciliméadar ó chathair Chorcaí, 10 ciliméadar siar ó Eochaill agus 14 ciliméadar soir ó Mhainistir na Corann agus tá sé suite ar an Phríomh-bhealach Náisiúnta (N25), agus an iar-líne iarnróid a nascann Eochaill agus Corcaigh.

Catagóir:Bailte in Éirinn
Catagóir:Bailte i gContae Chorcaí
Institiúid an Teampaill

Is músaem, institiúid taighde agus ionad oiliúna in Iarúsailéim í **Institiúid an Teampaill**  nó **Machon HaMikdash** in Eabhrais (Eabhrais: מכון המקדש). Yisrael Ariel a bhunaigh í sa bhliain 1987. Tá an institiúid tiomnaithe do Theampall Naofa na nGiúdach: Chéad agus Dara Teampall na staire agus an Tríú Teampall. Rinne an Raibí Ariel pleananna an Teampall a atógáil ar Chnoc an Teampaill, suíomh an chéad dá theampall. Cuspóir conspóideach é seo toisc áiteanna naofa Moslamacha a bheith ar an gcnoc céanna, Cruinneachán na Carraige mar shampla. Déanann an Institiúid taighde agus athdhéanamh ar réada agus éadaí deasghnácha a bhíodh in úsáid sa dá sheanteampall anallód, de réir an Bhíobla.

## Naisc sheachtracha

*  The Temple Institute
* 

Catagóir:Iosrael
Catagóir:Músaeim
The Freeman’s Journal

An nuachtán náisiúnaíoch is sine in Éirinn ba ea an ***[[The Freeman’s Journal|Freeman’s Journal]]***.  

Bhunaigh Charles Lucas é sa bhliain 1763 agus bhí sé ceangailte le polaiteoirí tírghráthacha radacacha Protastúnacha, leithéid  Henry Grattan agus Henry Flood. 

D'athraigh sé seo ó 1784 ar aghaidh, nuair a thóg Francis Higgins seilbh air (a bhí an "Sham Squire" mar ainm cleite air) agus ghlac sé dearcadh níos fabhraí don Bhreatain agus don fheidhmeannas ríoga.

## Féach freisin

## Naisc sheachtracha
*

## Tagairtí

Catagóir:Foilseacháin a bunaíodh i 1763
Catagóir:Tréimhseacháin Bhéarla
Catagóir:Tréimhseacháin laethúla
Catagóir:Bunaithe sa bhliain 1763
Catagóir:Bunaithe sna 1760í
Catagóir:Nuachtáin neamhghnóthach na hÉireann
Catagóir:Nuachtáin in Éirinn
Seosamh Ó Tórna

Rugadh **Seosamh Ó Tórna** ar 2 Lúnasa 1888 i mBaile Átha Cliath. Ba iad Francis Peter Thunder, cléireach, agus Dora Watson a thuismitheoirí. Bhí ceathrar deartháireacha agus triúr deirfiúracha aige.

## Tagairtí

Catagóir:Scríbhneoirí Gaeilge
Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha
Catagóir:Úrscéalaithe Gaeilge
Catagóir:Úrscéalaithe Éireannacha
Catagóir:Gearrscéalaithe Éireannacha
Catagóir:Daoine as Baile Átha Cliath
Catagóir:Daoine a rugadh i 1888
Catagóir:Básanna i 1967
Catagóir:Ficsean eolaíochta i nGaeilge
Catagóir:Ficsean eolaíochta Éireannach
Ardeaglais Coventry

Is ardeaglais Anglacánach suite in Coventry í **Ardeaglais Coventry**. Is í an tríú ardeaglais Anglacánach in Coventry. Ba bheag nár scrios na Gearmánaigh an dara ceann sa Dara Cogadh Domhanda nuair a bhuamáil siad an chathair ar 14 Samhain 1940. An spuaic an t-aon chuid den ardeaglais a tháinig slán as. Tógadh an eaglais atá ann anois sna blianta 1956–1962. Tá an spuaic agus cuid de na seanbhallaí ina seasamh i gcónaí, taobh leis an eaglais nua.

Catagóir:Coventry
Catagóir:Eaglais Shasana
Catagóir:Eaglaisí sa Bhreatain
Catagóir:Foirgnimh i Sasana
Ré Victeoiriach

[clé|mion|Banríon [Victoria na Ríochta Aontaithe|Victoria, 1897]]
[mion|[Faisean ag an am  (an Bayswater Omnibus le George William Joy, 1897)]]
Tá aithne ar réimeas na Banríona Victoria (20 Meitheamh 1837 go dtí a bás, ar an 22 Eanáir 1901) mar **Ré Victeoiriach.** 

Tugann Duan na Nollag ('A Christmas Carol') de chuid Charles Dickens léargas dúinn ar chathair ghruama Londan sa ré Victeoiriach. 

## Féach freisin

* An Ré Victeoiriach

## Tagairtí

Catagóir:Ré Victeoiriach
Naomh Sebastian

thumb|Naomh Sebastian, le  Il Sodoma, timpeall 1525|clé
Naomh is ea **Sebastian,** a rugadh i Narbonne, an Ghaill, sa bhliain 256 AD. Rinneadh mairtíreach de ar an 20 Eanáir 287, le linn géarleanúintí na Críostaithe nuair a bhí  Dhióicléitiánas i gcumhacht, Impire ar Phanopoilis.

Rinneadh céasadh air agus fuair sé anbhás.

## Tionchar
Rinne Leonardo da Vinci ocht líníocht a  de Naomh Sebastian, meastar, mar a luaigh máistir ealaíne na hIodáile ina Codex Atlanticus.

Bíonn féilte ar fud an domhain ar a lá féile, 20 Eanáir, agus bíonn nósanna faoi leith ag baint leis na féilte sin; mar shampa, féile shráide i bPalma de Mallorca.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 256
Catagóir:Básanna i 287
Catagóir:Impireacht na Róimhe
Catagóir:Mairtírigh
Catagóir:Naoimh Francacha
St Mary's Guildhall

deas|250px|thumb|St Mary's Guildhall
Is gildhalla suite in Coventry é **St Mary's Guildhall**.

Catagóir:Coventry
Baddesley Clinton

clé|250px|mion|Baddesley Clinton
Is teach mór suite in Coventry é **Baddesley Clinton**.

## Tagairtí

Catagóir:Coventry
Achtanna an Aontais 1707

Dhá Acht Parlaiminte ba ea **Achtanna an Aontais 1707**. Cheangail na hAchtanna Ríocht Shasana le Ríocht na hAlban, le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire a bhaint amach. 

Cuireadh i bhfeidhm théarmaí Chonradh an Aontais a bhí socraithe ar an 22 Iúil 1706, tar éis idirbheartaíochta idir coimisinéirí a bhí ag déanamh ionadaíocht ar pharlaimintí an dá thír. 
clé|mion|288x288px
De réir an dá Acht, i scríbhinn san athfhriotal bhí sei a leanas; "United into One Kingdom by the Name of Great Britain". Roimh an tráth seo, bhí Ríocht Shasana agus Ríocht na hAlban ina stáit ar leith, le reachtais ar leith, ach bhí an monarc céanna acu.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

* Union with England Act and Union with Scotland Act – Full original text

Catagóir:18ú haois
Catagóir:Albain
Catagóir:Dlí reachtúil
Catagóir:Dlí Shasana
Logha

[mion|Teastas sa bhliain 1521,  i ndiaidh [faoistine]]
I dteagasc na hEaglaise Caitlicí, is éard is **logha** ann ná maithiúnas i bpionós an pheaca, atá fanta fós i ndiaidh faoistine.  Sa Mheánaois, bhí díol loghanna ann,  teastas a dúirt go raibh an tréimhse ama i bpurgadóir laghdaithe ag duine toisc gur cheannaigh sé nó sí loghanna.

## Féach freisin

* Aspalóid (a fháil i do pheacaí)
* Purgadóir
* Johann Tetzel

## Tagairtí

Catagóir:Eaglais Chaitliceach Rómhánach
Ardeaglais Derby

Is ardeaglais Anglacánach suite in Derby í **Ardeaglais Derby**.

Catagóir:Derby
Catagóir:Eaglais Shasana
Catagóir:Eaglaisí sa Bhreatain
Catagóir:Foirgnimh i Sasana
Cue Detective

Craoladh an dara heipeasóid, **"Cue Detective**, den seachtú sraith is fiche *[[The Simpsons]]* ar an 4 Deireadh Fómhair 2015. Scríobh Joel H. Cohen an eipeasóid seo. D'fhéach 6.02 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:The Simpsons
Catagóir:Eipeasóidí The Simpsons
Catagóir:The Simpsons (séasúr 27)
Bishopthorpe Palace

clé|250px|mion|Bishopthorpe Palace
Is teach mór suite in Eabhrac é **Bishopthorpe Palace**.

## Tagairtí

Catagóir:Eabhrac