An tOileán Mór (Béarra)

Is oileán Éireannach é **an tOileán Mór.** 

## Ainmneacha don oileán

# Inis Greagraidhe - O Curry, Battle of Magh Léana
# Inis Grecraige - O Rahilly, Early Irish History and Mythology l. 90
# 1302 Inysgraggy - Cal. of papal documents of Ireland 1302-1307 Vol. 5 l. 294
# 1558 Insula Magna, Great Island, Inisgragy – Úsáidtear na trí ainmneacha so i ‘On a pen and sketch of the district around Bantry Bay’ (Photostat National Library 16L5)
# 1586-88 Great Iland - ‘A plotte of Berehaven+ the parte adjoyning’ PRO (London), MPF308
# 1601 Great Island - Fiants of Elizabeth
# 1602 Great Island - T. Stafford, Pacata Hibernia, London 1633
# 1642 Insula Magna - An inquisition’ J.R.S.A.I. Vol. 51 l. 12
# 1655 Beare Haven Island - William Petty ‘Down Survey’
# 1599 Greate Ise - Map of Ireland by Bapista Bazio pub. London. J. Sudbury
# 1821 Bere Island - Daonáireamh
# 1824 Bere Island - Tuarisc ins an National Army Museum, London
# 1841 Bear Island - Daonáireamh na bliana 1841 agus gach ceann ó shin
# 1842 Bear Island - An chéid léarscáil ag an suirbhéireacht Ordnáis
# 1852 Isle of Bere - Órdú díolta an Incumbered Estates Commission
# 1928 Oileán Bhéara – Ainm an cumann peile a chláiríodh leis an Béara Board, C.L.G.
# 1921 Oileán Béarra – Ainm Oifig an Phoist ó 1921 go dtí 1965
# 1930adí Oileán Mór Bhéarra – Seanachas bailithe in nGaelinn i mBéarra, dánta, scéalta – le fail I leabhair M. Verling. Seanachas a bhaillig Tadhg Ó Murchú.
# 1937 Beare Island - Coimisiún Bealoideasa Éireann. Sé so an t-ainm a úsáidtear i mBéarla.
# 1965 An t-Oileán Mór – Ainm Oifig an Phoist. D’athraigh an Roinn Poist agus Teligreafa ainm na hoifige gan coinne agus i ngan fhios do na hoileánaigh.
# 1980 ‘An t-Oileán Mór’ – Ainm na bunscoile nua

## Bealoides agus Litríocht Ó Bhéarra

S’iad na leabhair, a chuir Máirtín Verling i gcló, is mó go bhfuil foinsí le fáil faoi ainm an oileáin i nGaelinn. Táid so bunaithe ar an mbéaloideas i nGaelinn a bhailíodh i mBéarra faoi chúram an Comisiún Bealoideasa Éireann. Chífear os na dánta agus na scéalta seo go bhfuil leaganacha éagsúla den ainm in úsáid ach is fuirist a aithint gur “Oileán Mór Bhéarra” ainm an oileáin ó cheart. Toisc an ainm ceart a bheith chomh fada san bhí ciorracháin a ndéanamh go minic. S’iad “Oileán Bhéarra” (le Béarra sa tuiseal ginideach) “Oileán Béarra” agus “An t-Oileán Mór” na foirmeacha ciorraithe seo.
Sé an dán ‘Ráiseanna Bhaile Chaisleáin’ is fearr a léiríonn an tslí ina n-úsáidtí na foirmeacha difriúla den ainm.

## Foinsí

* O Brien, Daniel M. (1991) Beara, A Journey Through History. Beara Historical Society. Castletownbere

* Hawke, S. (2004) A Social and Economic History of Bere Island. Shell. Castletownbere.
* Mac Cárthaigh, M. Placenames of the Parish of Killaconenagh. Dinnseanchas 6, Nollaig 1977, 124-48

* Ó hAnnrachain, P. (1942 ) Mar a chonacsa Éire. Dublin

* Ó hAnnracháin, P. (1944) Fé Bhrat an Chonnartha Dublin

* Ó hAnnrachain, P. (1933) Machnamh Cime. Dublin

* O Sullivan, Ted (1994) Bere Island, A Short History, Inisgraggy Books, Cork

* Ua Duinnín, P. (1904) An Irish-English Dictionary. Dublin.

* Verling, M. agus P. Ó Murchú (1996) Gortbroc. Coiscéim.

* Verling, M (2010) Mioscais na gCumar. An Sagart. An Daingean

## Tagairtí

Catagóir:Oileáin na hÉireann
Catagóir:Contae Chorcaí
Catagóir:Oileáin Chorcaí