Maol Dúin

I miotaseolaíocht na nGael, scéal Iomraimh is ea **Iomramh Curach Mhaoil Dúin** (Sean-Ghaeilge **Immram Curaig Maíle Dúin**).  
**Máel Dúin** mac Ailealla Eochair Agartha is ea laoch an scéil.  Is dúnmharú a athar é spreagadh an tsága.

## Stair an téacs
Is scéal den genre *[[Immram]]*, spreagtha b'fhéidir ag na scéalta clasaiceacha agus a laochra Jason, Odaiséas agus Aeinéas.

Téann an scéal féin, idir phrós agus fhilíocht Sean-Ghaeilge, siar go dtí an 8ú haoise.  Caomhnaítear an téacs i leagan Meán-Ghaeilge ón de chuid na 11ú haoise, luaite le Áed the Fair, a deirtear gurbh "ard ollamh" é. Faightear an téacs i Leabhar na hUidhre; lámhscríbhinn in  Acadamh Ríoga na hÉireann; agus i *[[Leabhar Buí Leacáin]], MS. H. 216, [[Leabharlann Choláiste na Tríonóide]].  Tá blúiríní le feiceáil in Harleian MS. 5280 agus [[Egerton 1782|Egerton MS. 1782]] sa [[British Museum]].

== Scéal ==
D'éignigh an gaiscíoch istAilill Eochair Agartha (*Ailill Ochair Aghra*) bean rialta as mainistir [[Cill Dara|Chill Dara]], agus rugadh Maol Dúin mar thoradh.  Tar éis dúnmharú a athar ag foghlaí, tógadh é chuig dún an rí.  Nuair a chuala sé sa deireadh scéal a thuistí – bás a athar ach go háirithe – d'imigh sé ar turas mara le [[curach]] le roinnt er compánach, chun díoltas a bhaint amach.

Ag triall ar muir, bhuail siad ar scata oileán le seangáin daoniteacha, éin a d'itheadh úlla óir (féach freisin [[Avalon]]), ar oileán na gáire síoraí b'éigean dóibh compánach a fhágáil ann (féach freisin *Immram Brain*).  Shroich siad faoi dheireadh oileán banfhlatha, agus  cuireadh fáilte rompu le trí lá. Ach nuair a d'fhiafraigh compánach di ar mhaith léi fanacht le Maol Dúin, cuireadh ar an dtoirt an ruaig orthu ar an bhfarraige mhór amach ag ceo draíochta (*Fíth-fáth*).  Lean siad leo ar fánach, agus tar éis cuairt a thabhairt ar níos mó ná tríocha oileán, tháinig siad ar ais go hÉirinn.  D'aimsigh Maol Dúin marfóirí a athar, agus mhaith sé iad as carthanas chríostaí.

== Ábhar Críostaí ==
Molann Hans Oskamp gurb é  *Immram Maíle Dúin* an scéal is luaite a bhaineann leas gan idirdhealú as ábhar págánach agus Críostaí indiscriminately.  Tugann Elva Johnston faoi ndeara go dtugann an mhoill breis ama do Mhaol Dúin chun athmhachnamh a dhéanamh ar a dhíoltas, agus ríthábhachtach dá bharr ina slánú.  Tá buíochas Mhaoil Dúin as ucht cabhair Dé níos treise ná fonn díoltais.

== Cóirithe ==
* Ní fhaightear in *Voyage of Maeldune* le [[Alfred Tennyson]] oiread ach creatlach an scéal.
* Chóirigh [[Thomas Wentworth Higginson]] an sága go garbh ina ghearrscéal *Maelduin's Voyage*.  Is ridire Éireannach é 'Maelduin' a chuirtear ar turas mara ag draoi.
* D'eagraíodh [[Joseph Jacobs]] leagan dílis den scéal, fóirsteanach do pháistí, maraithe ag [[John D. Batten]], in *Book of Wonder Voyages*.
[[Íomhá:The book of wonder voyages - page 107 inset.jpg|mion|upright|*"The mill of Grudging"* le [[John D. Batten]], in *The Book of Wonder Voyages* le [[Joseph Jacobs]]]]

* Scríobh [[Patricia Aakhus]] leagan úrscéalach, *The Voyage of Mael Duin's Curragh*, foilsithe sa bhliain 1989.
* Ath-insint nua-aimseartha den scéal is ea *A Celtic Odyssey* le [[Michael Scott (údar Éireannach)|Michael Scott]].


== Féach freisin ==
* [[Miotaseolaíocht na nGael]]
* [[Navigatio Sancti Brendani]]

== Foinsí ==
* [[Helmut Birkhan]], *Kelten. Versuch einer Gesamtdarstellung ihrer Kultur.* 2., korrigierte und erweiterte Auflage. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 1997, ISBN 3-7001-2609-3.
* [[Bernhard Maier]], *Lexikon der keltischen Religion und Kultur*. Kröner, Stuttgart 1994, ISBN 3-520-46601-5.
* H. P. A. Oskamp, *The Voyage of Mael Dúin. A Study in Early Irish Voyage Literature followed by an Edition of Immram Curaig Maele Dúin from the Yellow Book of Lecan, in Trinity College, Dublin.* Wolters-Noordhoff, Groningen, 1970.

== Naisc sheachtracha ==
* [https://en.wikisource.org/wiki/The_Book_of_Wonder_Voyages/The_Voyage_of_Maelduin *The Voyage of Maelduin]* in *The Book of Wonder Voyages* ar Wikisource (en)
* *Immram curaig Mail Dúin '' ar CODECS

## Tagairtí

Catagóir:Miotaseolaíocht na nGael
Catagóir:Immram