Clíodhna

I Miotaseolaíocht na nGael, ba bhanríon na mbansidhe í **Clíodhna** (Sean-Ghaeilge **Clídna**) na dTuath Dé Danann.  Bhí sí í réim i ndeisceart na Mumhan, nó Ríoga * [[Deasún|Dheasúin]]. 

I roinnt miotas, is bandia an ghrá agus na háilleachta í Clíodhna, agus éarlamh [[Contae Chorcaí|Chontae Chorcaí]].  Deirtear go raibh trí éan gealdaite aici, a d'ith úill agus a leigheas na heasláin lena gcuid cantana binne. 

D'fhág sí oileán an tsaoil eile, [[Tír Tairngire]], chun bheith lena leannán daonna, [[Ciabhán]], ach thóg tonn i g[[Cuan Dor]] í agus í ina chodladh de bharr ceoil á sheinm ag cliaraí [[Manannán mac Lir|Mhanannáin mhic Lir]]; tugtar Tonn Chlíodhna ar an taoide ann.  Braitheann a cinniúint, cé acu ar bháigh nó nár bháigh sí, agus sonraí eile, ar leagan an scéil.

Bhí sí ina cónaí i gcroí carn cloch, cúig mhíle amach ó [[Mala|Mhala]], áit a bhfuil aithne uirthi fós mar Charraig Clíodhna, agus a bhfuil sí fós beo ann sa bhéaloideas.

==Teaghlaigh gaolmhara==
Tá gaol idir Clíodhna agus seanmhuintireacha na Mumhan, agus clanna [[Ó Donobháin|Uí Dhonobháin]] agus [[Ó Coileáin|Uí Choileáin]] as críocha [[Uí Fidgheinte]] ach go háirithe, ar feadh ré a dtionchair (circa 373 A.D. go 977 A.D.), agus níos déanaí clann [[Mac Cárthaigh| Mhic Cárthaigh]] (a roghnaigh í mar a [[sidhe]] clainne), agus clanna [[Ó Caoimh|Uí Chaoimh]] agus [[Mac Gearailt|Mhic Ghearailt]], (a raibh caidrimh ghrámhara aici leo).  Tá Clíodhna ann in ainm té de shliocht [[Ó Laoghaire|Uí Laoghaire]] sa mheánaois, Conchúr Chlíodhna.  Is sonraíoch é gur as [[Ros Ó gCairbre]] an chlann, fíor ghar do Chuan Dor, sular bhog siad ó thuaidh go [[Tiarna Mhúscraí]].  Ba shliocht de [[Corca Laoighdhe|Chorca Laoighdhe]] iad na Laoghairí.

Luaitear Clíodhna mar tóraí a raibh doicheall roimpi sa dán le h[[Edward Walsh]], *O’Donovan’s Daughter*.  

In óid ag moladh Domhnail Uí Dhonobháin dá theacht i réim mar thaoiseach *Clancahill*, luaitear é mar "Dragan Chlíodhna".

== Coimhlint le hAoibheall==
Deirtear go raibh Clíodhna in iomaíocht le h[[Aibell|Aoibheall]].  I scéal amháin, chuir Clíodhna Aoibheall faoi dhraíocht, a chas í ina riocht cait bháin.

==Cloch na Blarnan==
Is é scéal [[Cloch na Blarnan]] an scéal is cáiliúla atá bainte le Clíodhna. Bhí [[Cormac Láidir Mac Cárthaigh]], tógálaí [[Caisil na Blarnan|Chaisil na Blarnan]], in aghaidh cás  dlí, agus d'iarr sé cuidiú ar Chlíodhna.  Dúirt sí leis an chéad chloch a chonaic sé ar a bhealach a phógadh.  Rinne sé amhlaidh, agus dá bharr, d'áitigh sé a chás   go solabhartha, agus bhuaigh sé.  Deirtear go tugann Cloch na Blarnan "an cumas dallamullóg a chur gan sárú".  Thug sé an chloch  le chéilei n-uchtbhalla an chaisleáin.

Leis an bhfírinne a rá, níl Clíodhna freagracht i ngach plámás na gCárthach.  Thug [[Eilís I Shasana|Eilís]] faoi ndeara le teann frustrachais nárbh fhéidir léi idirbheartaíocht a dhéanamh le Cormac Mac Cárthaigh, toisc go raibh gach a dúirt sé *Blarney, ... what he says he does not mean*.

==Seán Ó Donnabháin==
Ina cáilíocht mar bhansidhe, luaitear Clíodhna ag an ársaitheoir Éireannach [[Seán Ó Donnabháin]].  Ag scríobh i 1849 chuig cara, deir an Donnabhán:


==Mícheál Ó Coileáin==
Bhí eolas chomh maith ag an gceannaire mór Éireannach [[Mícheál Ó Coileáin]] ar Chlíodhna.  Insíodh scéalta fúithi ar scoil aige i Ros Ó gCairbre, agus chuaigh siad ar cuairt Dé Domhnaigh go carraig Chlíodhna.  De réir a charad, [[Piaras Béaslaí]]:



Is fiú a thógáil faoi ndeara gur shliocht de chlann Uí Choileáin [[Uí Chonaill Gabhra]] é Mícheál.  Ba iad na Conaill agus  na Donnobháin dís treibhe i measc na *Fidghente*.

==Bunúis==
Moladh go bhfuil Clíodhna gaolta le bandia na nGallach, [[Clutonda]]

==Tuilleadh le léamh==
* Franklin, D., *Cliodhna, the Queen of the Fairies in South Munster*, i Journal of the Cork Historical and Archaeological Society, Volume III, Dara Sraith Second Series. 1897, ll.&nbsp;81 ff
* Joyce, R.D., *Earl Gerald and His Bride*, in *Ballads of Irish Chivalry''. Boston. 1872, ll. 28–36.

## Tagairtí

Catagóir:Tuatha Dé Danann