Henri Cartier-Bresson

Ba ghrianghrafadóir Francach é **Henri Cartier-Bresson** (* 22 Lúnasa 1908; † 3 Lúnasa 2004). 

Aithnítear Cartier-Bresson mar ghrianghrafadóir sa 20ú haois a bhí cumas ealaíne ar leith ann. Bhain Cartier-Bresson úsáid as ceamara rangefinder Leica 35 mm, ag úsáid gnáthlionsa 50 mm, nó lionsa teileafóto uaireanta. 

Sa bhliain 1947, bhunaigh Cartier- Bresson Magnum Photos le Robert Capa, William Vandivert, David Seymour agus George Rodger.  

## Saol
mion|Céad cheamara Leica Cartier-Bresson|clé

### Óige
Rugadh Henri Cartier-Bresson sa bhliain 1908 i Chanteloup-en-Brie na Fraince, de thuismitheoirí bourgeois. Chuir sé suim sa ghrianghrafadóireacht go luath. Agus é ina bhuachaill, bhí Box Brownie ag Cartier-Bresson. Níos déanaí, bhí ceamara 3 1/4" x 4 1/4" aige. 

Rinne sé staidéar ar phéintéireacht ar feadh dhá bhliain i stiúideo i bPáras.

I 1931, agus é 22 bliain d'aois, chuaigh Cartier-Bresson go dtí fásach san Afraic Thiar mar shealgaire. I ndiaidh bliana, d'fhill sé ar bhFrainc tar éis bheith tinn le *blackwater fever*, sórt malaria trom. Agus é ag dul i bhfeabhas is ea a tháinig an ghrianghrafadóireacht chuige i gceart. D'insíodh sé níos déanaí faoin gcaoi a dhéanadh sé faire sna sráideanna i gcaitheamh an lae, agus é ag aireachtáil mar a bheadh ainmhí fiáin ullamh chun fola, agus beart aige greim a bhreith ar an saol, chun an saol a choimeád beo tré shealbh a thógáil air.
clé|mion|Taispeántas 2007, Milan
Nuair a bhris an Dara Chogadh Domhanda amach, liostáil  Cartier-Bresson  in Airm na Fraince agus ghabh na Gearmánaigh é go gairid ina dhiaidh. Tar éis dhá iarracht gan ráth, d'éalaigh sé ó champa phríosúnaí cogaidh, agus d'oibrigh sé leis an *Résistance* go deireadh cogaidh.   

### Magnum
clé|mion
I 1947, chuidigh Cartier-Bresson an  comharchumann grianghrafadóireachta Magnum a chur ar bun. Thóg tionscnaimh a rinne sé do mhór-irisí trasna na hEorpa agus Mheiriceá Thuaidh] é, go dtí an India, an Rúis agus an tSín. 

Foilsíodh a lán leabhar dá chuid grianghrafanna sna 1950idí agus sna 1960idí; ba é *The Decisive Moment* (1952) an ceann ba mhó clú. Sa leabhar sin, dúirt Cartier-Bresson faoin nóiméad cinniúna sin: "an taitheantas comhuaineach, i gcodán soicind, de thábhacht tarlúna, chomh maith le hordú beacht na bhfoirmeacha a thugann don tarlúint sin a urlabhraíocht cheart... sa grianghrafadóireacht, féadann an rud is lú a bheith ina shárchuspóir. Féadann an sonra beag daonna a bheith ina leitmotif".

Céim mór dá chuid oibre a bhí san iar-thaispeántas ollmhór, le 400-íomhá, a chuaigh ar fud SAM i 1960. Thóg sé Craobh Hasselblad sa bhliain 1982.

Cailleadh Cartier-Bresson ag Céreste (Alpes-de-Haute-Provence, an Fhrainc) ar 3 Lúnasa 2004 agus 95 bliain air.

### In Éirinn
Thug Cartier-Bresson cuairt ar Éirinn sa bhliain 1962. Reáchtáladh taispeántas in Ard-Mhúsaem na hÉireann i 2019.   Sa bhliain 2006, eagraíodh taispeántas grianghrafadóireachta in Áras Nua-Ealaíne nahÉireann (IMMA) i mBaile Átha Cliath ina raibh breis is 150 pictiúr ó chartlann Magnum, ina measc Henri Cartier-Bresson.

mion

## Naisc seachtacha
* ''Fondation Henri Cartier-Bresson''
* Henri Cartier-Bresson Society 
* Tête &agrave Tête: Pórtráidí le Henri Cartier-Bresson
* "Leathanach baile grianghraf Magnum " 

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1908
Catagóir:Básanna in 2004
Catagóir:Grianghrafadóirí
Catagóir:Daoine Francacha