open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Contae Columbia, Arkansas

thumb|deas|Suíomh sa stát Arkansas.

Is contae in Arkansas é **Contae Columbia**. Is é Magnolia príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó daonra.

Tá sé suite in iardheisceart an stáit, agus tá sé ag críochantacht le:
* Contaetha Arkansas: Lafayette, Nevada, Ouachita, agus Union
* Paróistí in Louisiana: Claiborne agus Webster

Sa bhliain 2016 bhí 23,901 duine ina gcónaí ann. Tá achar 1,987 ciliméadar cearnach (1,987/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 12/km² sa chontae. 

## Stair

Bunaíodh Contae Columbia ar 17 Nollaig 1852. Ní fios go cinnte cá as ar tháinig ainm an chontae.

## Tíreolaíocht

## Lárionaid Daonra i gContae Columbia
### Cathracha
* Magnolia (príomhbhaile)

### Bailte
* Emerson
* McNeil
* Taylor
* Waldo

### Pobail neamhchorpraithe

* Atlanta
* Big Creek
* Brister
* Bussey
* Calhoun
* Jefferson
* Lamartine
* Plainfield
* Village
* Walkerville
* Welcome

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh idirlín oifigiúil 

*
Columbia
Columbia, Contae
Columbia
Catagóir:Áiteanna bunaithe sa bhliain 1852
Catagóir:Arkansas
Contae Conway, Arkansas

thumb|deas|Suíomh sa stát Arkansas.

Is contae in Arkansas é **Contae Conway**. Is é Morrilton príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó daonra.

Tá sé suite i lár an stáit, agus tá sé ag críochantacht le:
* Contaetha Arkansas: Faulkner, Perry, Pope, Van Buren, agus Yell

Sa bhliain 2016 bhí 20,937 duine ina gcónaí ann. Tá achar 1,469 ciliméadar cearnach (1,469/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 15/km² sa chontae. 

## Stair

Bunaíodh Contae Conway ar 20 Deireadh Fómhair 1825. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Henry Wharton Conway.

## Tíreolaíocht
Tá cuid den Foraois Náisiúnta Ozark (Béarla: *Ozark National Forest*) sa chontae seo.

## Lárionaid Daonra i gContae Conway
### Cathracha
* Morrilton (príomhbhaile)
* Oppelo
* Plumerville

### Bailte
* Menifee

### Sráidbhailte
* Center Ridge

### Pobail neamhchorpraithe
* Solgohachia
* Springfield
* Cleveland, Arkansas

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Roinn an tSirriam 

*
Conway
Conway, Contae
Conway
Catagóir:Áiteanna bunaithe sa bhliain 1825
Catagóir:Arkansas
Thomas Craighead

Seanadóir an Stáit Arkansas, polaiteoir agus dlíodóir ba ea **Thomas Craighead**. Rugadh é sa bhliain 1798 agus fuair sé bás sa bhliain 1862.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1798
Catagóir:Básanna i 1862
Catagóir:Daoine ó Arkansas
Contae Craighead, Arkansas

thumb|deas|Suíomh sa stát Arkansas.

Is contae in Arkansas é **Contae Craighead**. Is iad Jonesboro agus Lake City príomhbhailte an chontae, agus is Jonesboro an chathair is mó daonra. Is contae tirim é.

Tá sé suite in oirthuaisceart an stáit, agus tá sé ag críochantacht le:
* Contaetha Arkansas: Greene, Jackson, Lawrence, Mississippi, agus Poinsett

* Contae Missouri: Dunklin

Sa bhliain 2016 bhí 105,835 duine ina gcónaí ann. Tá achar 1,847 ciliméadar cearnach (1,847/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 53/km² sa chontae. 

## Stair

Bunaíodh Contae Craighead ar 20 Deireadh Fómhair 1825. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Thomas Craighead, Seanadóir ón stát Arkansas.

## Tíreolaíocht

## Lárionaid Daonra i gContae Craighead
### Cathracha

* Bay
* Bono
* Brookland
* Caraway
* Cash
* Jonesboro (príomhbhaile)
* Lake City (príomhbhaile)
* Monette

### Bailte
* Black Oak
* Egypt

### Pobail neamhchorpraithe
* Bowman
* Childress
* Herman
* Lester
* Lunsford
* Otwell

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh idirlín oifigiúil

*
Craighead
Craighead, Contae
Craighead
Catagóir:Áiteanna bunaithe sa bhliain 1825
Craighead
Craighead
Craighead
Craighead
Catagóir:Arkansas
Contae Crawford, Arkansas

thumb|deas|Suíomh sa stát Arkansas.

Is contae in Arkansas é **Contae Crawford**. Is é Van Buren príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó daonra. Is contae tirim é.

Tá sé suite in iarthair an stáit, agus tá sé ag críochantacht le:
* Contaetha Arkansas: Franklin, Madison, Sebastian, agus Washington

* Contae Oklahoma: Adair, Le Flore, agus Sequoyah

Sa bhliain 2016 bhí 62,267 duine ina gcónaí ann. Tá achar 1,564 ciliméadar cearnach (1,564/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 40/km² sa chontae. 

## Stair

Bunaíodh Contae Crawford ar 18 Deireadh Fómhair 1820. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar William H. Crawford.

## Tíreolaíocht

## Lárionaid Daonra i gContae Crawford
### Cathracha

* Alma
* Cedarville
* Dyer
* Kibler
* Mountainburg
* Mulberry
* Van Buren (príomhbhaile)

### Bailte
* Chester
* Rudy

### Pobail neamhchorpraithe
* Dora

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh idirlín oifigiúil 

*
Crawford
Crawford, Contae
Crawford
Catagóir:Áiteanna bunaithe sa bhliain 1820
Crawford
Crawford
Catagóir:Arkansas
Contae Cross, Arkansas

thumb|deas|Suíomh sa stát Arkansas.

Is contae in Arkansas é **Contae Cross**. Is é Wynne príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó daonra.

Tá sé suite in oirthear an stáit, agus tá sé ag críochantacht le:
* Contaetha Arkansas: Crittenden, Jackson, Poinsett, St. Francis, agus Woodruff

Sa bhliain 2016 bhí 17,037 duine ina gcónaí ann. Tá achar 1,611 ciliméadar cearnach (1,611/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 11/km² sa chontae. 

## Stair

Bunaíodh Contae Cross ar 15 Samhain 1862. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar David C. Cross, Coirnéal na Cónaidhme.

## Tíreolaíocht

## Lárionaid Daonra i gContae Cross
### Cathracha
* Cherry Valley
* Hickory Ridge
* Parkin
* Wynne (príomhbhaile)

### Pobail neamhchorpraithe
* Levesque
* Twist
* Wittsburg
* Vanndale

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh idirlín oifigiúil

*
Cross
Cross, Contae
Cross
Catagóir:Áiteanna bunaithe sa bhliain 1862
Catagóir:Arkansas
Contae Dallas, Arkansas

thumb|deas|Suíomh sa stát Arkansas.

Is contae in Arkansas é **Contae Dallas**. Is é Fordyce príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó daonra.

Tá sé suite i ndeisceart an stáit, agus tá sé ag críochantacht le:
* Contaetha Arkansas: Calhoun, Clark, Cleveland, Grant, Hot Spring agus Ouachita

Sa bhliain 2016 bhí 7,469 duine ina gcónaí ann. Tá achar 1,730 ciliméadar cearnach (1,730/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 5/km² sa chontae. 

## Stair

Bunaíodh Contae Dallas ar 1 Eanáir 1845. Ainmníodh an bhaile i gcuimhne ar  George M. Dallas, 11ú Leasuachtarán na Stát Aontaithe.

## Lárionaid Daonra i gContae Dallas
### Cathracha
* Fordyce (príomhbhaile)
* Sparkman

### Bailte
* Carthage

## Tagairtí

## Féach freisin
* Liosta áiteanna ar an gClár Náisiúnta Foirgneamh Stairiúil i gContae Dallas, Arkansas

*
Dallas
Dallas, Contae
Dallas
Catagóir:Áiteanna bunaithe sa bhliain 1845
Catagóir:Arkansas
Contae Desha, Arkansas

thumb|deas|Suíomh sa stát Arkansas.

Is contae in Arkansas é **Contae Desha**. Is é Arkansas City príomhbhaile an chontae, ach is Dumas an chathair is mó daonra.

Tá sé suite in oirdheisceart an stáit, agus tá sé ag críochantacht le:

* Contaetha Arkansas: Arkansas, Chicot, Drew, Lincoln, agus Phillips

* Contaetha Mississippi: Bolivar

Sa bhliain 2016 bhí 11,876 duine ina gcónaí ann. Tá achar 2,124 ciliméadar cearnach (2,124/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 7/km² sa chontae. 

## Stair

Bunaíodh Contae Desha ar 12 Nollaig 1838. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Benjamin Desha, polaiteoir agus saighdiúir.

## Tíreolaíocht
Tá cuid den Tearmann Dúlra Náisiúnta White River (Béarla: *White River National Wildlife Refuge*) sa chontae seo.

## Lárionaid Daonra i gContae Desha
### Cathracha
* Dumas
* McGehee
* Mitchellville
* Watson

### Bailte
* Arkansas City (príomhbhaile)
* Reed
* Tillar

### Pobail neamhchorpraithe
* Back Gate
* Halley
* Kelso
* Pea Ridge
* Pickens
* Rohwer
* Snow Lake

### Pobal stairiúil
* Napoleon

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh idirlín oifigiúil

*
Desha
Desha, Contae
Desha
Catagóir:Áiteanna bunaithe sa bhliain 1838
Desha
Catagóir:Arkansas
Benjamin Desha

Polaiteoir i gCríoch Arkansas agus saighdiúir i gCogadh 1812 ba ea **Benjamin Desha**. Fuair sé bás ar 21 Samhain sa bhliain 1835.

Catagóir:Básanna i 1835
Catagóir:Daoine ó Arkansas
Contae Drew, Arkansas

thumb|deas|Suíomh sa stát Arkansas.

Is contae in Arkansas é **Contae Drew**. Is é Monticello príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó daonra.

Tá sé suite in oirdheisceart an stáit, agus tá sé ag críochantacht le:

* Contaetha Arkansas: Ashley, Chicot, Bradley, Desha, Lincoln, agus Cleveland

Sa bhliain 2016 bhí 18,651 duine ina gcónaí ann. Tá achar 2,165 ciliméadar cearnach (2,165/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 8/km² sa chontae. 

## Stair

Bunaíodh Contae Drew ar 26 Samhain 1846. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Tomas Stevenson Drew, 3ú Gobharnóir an stáit Arkansas.

## Tíreolaíocht

Tá an chontae lonnaithe idir na réigiúin Arkansas Timberlands agus na Deilte Arkansas, agus tá ithir thorthúil ag an gcontae.

## Lárionaid Daonra i gContae Drew
### Cathracha
* Monticello (príomhbhaile)
* Tillar
* Wilmar

### Bailte
* Jerome
* Winchester

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh idirlín oifigiúil

*
Drew
Drew, Contae
Drew
Catagóir:Áiteanna bunaithe sa bhliain 1846
Catagóir:Arkansas
Thomas Stevenson Drew

3ú Gobharnóir an stáit Arkansas ba ea **Thomas Stevenson Drew**. Rugadh é sa bhliain 1802 i gContae Wilson, Tennessee, agus fuair sé bás sa bhliain 1879 i Lipan, Texas. Ainmníodh an contae Drew, Arkansas  i gcuimhne air.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1802
Catagóir:Básanna i 1879
Catagóir:Daoine Meiriceánacha de bhunadh na hEorpa
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Gobharnóirí Arkansas
Paranthropus

Géineas díofa is ea ***Paranthropus*** (ón Gréigis παρα, "in aice"; άνθρωπος, ánthropos "daonna") de homainidí. Tugtar **astrálaipiticíní láidre** orthu freisin. Is homainidí déchosacha iad a d'fhéadfadh a bheith de shliocht na n-astrálaipiticíní caola (*Australopithecus*) 2.7 milliún bliain ó shin. Tá anatamaíocht chráiniadhéadach láidir ina chomhartha sóirt ag baill den ghéineas seo, lena n-áirítear círíní chráiniacha shaighdeacha cosúil leis na goraillí, a thugann le fios go raibh matáin láidir mhaisteogaíochta agus fiacla leathana luibhiteacha meilte acu. Mar sin féin, níl na crestaí cráiniacha trasracha atá ag goraillí an lae inniu ag Paranthropus.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* 
* 
* 
* 
* Duine Amlíne (Idirghníomhach) – Smithsonian, ard-Mhúsaem Stair an dúlra (Lúnasa 2016).
Contae Crittenden, Arkansas

thumb|deas|Suíomh sa stát Arkansas.

Is contae in Arkansas é **Contae Crittenden**. Is é Marion príomhbhaile an chontae, ach is West Memphis an chathair is mó daonra. 

Tá sé suite in oirthear an stáit, agus tá sé ag críochantacht le:

* Contaetha Arkansas: Cross, Lee, Mississippi, Poinsett, agus St. Francis

* Contaetha Mississippi: DeSoto agus Tunica

* Contaetha Tennessee: Tipton agus Shelby

Sa bhliain 2016 bhí 49,235 duine ina gcónaí ann. Tá achar 1,647 ciliméadar cearnach (1,647/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 32/km² sa chontae. 

## Stair

Bunaíodh Contae Crittenden ar 22 Deireadh Fómhair 1825. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Robert Crittenden.

## Tíreolaíocht
Tá an Tearmann Dúlra Náisiúnta Wapanocca suite sa chontae seo.

[thumb|deas|Oibrithe [cadás|cadáis ar an mbóthar, ag iompar gach rudaí a raibh acu, sa bhliain 1936.]]

## Lárionaid Daonra i gContae Crittenden
### Cathracha

* Crawfordsville
* Earle
* Marion (príomhbhaile)
* Turrell
* West Memphis

### Bailte

* Anthonyville
* Clarkedale
* Edmondson
* Gilmore
* Horseshoe Lake
* Jennette
* Jericho
* Sunset

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh idirlín oifigiúil 

*
Crittenden
Crittenden, Contae
Crittenden
Catagóir:Áiteanna bunaithe sa bhliain 1825
Catagóir:Achar cathrach Memphis
Crittenden
Catagóir:Arkansas
Emmy-Winning Episode

Craoladh an chéad eipeasóid, **"Emmy-Winning Episode"**, den séú sraith déag *[[Family Guy]]* ar an 1 Deireadh Fómhair 2017. Scríobh Aaron Lee an eipeasóid seo. D'fhéach 2.80 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:Family Guy
Catagóir:Eipeasóidí Family Guy
Catagóir:Family Guy (séasúr 16)
The Serfsons

Craoladh an chéad eipeasóid, **"The Serfsons"**, den naoú sraith is fiche de *[[The Simpsons]]* ar an 1 Deireadh Fómhair 2017. Scríobh Brian Kelley an eipeasóid seo. D'fhéach 3.26 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:The Simpsons
Catagóir:Eipeasóidí The Simpsons
Catagóir:The Simpsons (séasúr 29)
Síolta rua

Is éan é an **síolta rua** (*Mergus serrator*). Is baill d'fhine na Anatidae iad. 

## Tagairtí

Catagóir:Éin
Contae Faulkner, Arkansas

Is contae in Arkansas é **Contae Faulkner**. Is é Conway príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó daonra.

Tá sé suite i lár an stáit, agus tá sé ag críochantacht le:

* Contaetha Arkansas: Cleburne, Conway, Lonoke, Perry, Pulaski, Van Buren, agus White

Sa bhliain 2016 bhí 122,227 duine ina gcónaí ann. Tá achar 1,720 ciliméadar cearnach (1,720/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 68/km² sa chontae. 

## Stair

Bunaíodh Contae Faulkner ar 12 Aibreán 1873. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar  Sanford Faulkner, ceoltóir a chum an t-amhrán "*[[The Arkansas Traveler]]*", amhrán an stáit Arkansas ó 1949 go 1963.

## Tíreolaíocht
thumb|clé|Suíomh sa stát Arkansas.

Tá an chontae lonnaithe idir na réigiúin Ozarks agus Gleann na habhann Arkansas, agus tá sé suite le taobh mórbhealach Interstate 40.

## Lárionaid Daonra i gContae Faulkner
### Cathracha
* Conway (príomhbhaile)
* Greenbrier
* Guy
* Holland
* Mayflower
* Quitman
* Vilonia

### Bailte
* Damascus
* Enola
* Mount Vernon
* Twin Groves
* Wooster

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh idirlín oifigiúil

*
Faulkner
Faulkner, Contae
Faulkner
Catagóir:Áiteanna bunaithe sa bhliain 1873
Catagóir:Achar cathrach Little Rock-North Little Rock-Conway
Catagóir:Arkansas
Sanford Faulkner

Mílísteoir a bhí ina oifigeach in Airm na Cónaidhme agus ceoltóir a chum an t-amhrán "*[[The Arkansas Traveler]]*", amhrán stát Arkansas ó 1949 go 1963, ba ea **Sanford Faulkner**. Fuair sé bás sa bhliain 1874.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1806
Catagóir:Básanna i 1874
Catagóir:Ceoltóirí ó Arkansas
Catagóir:Ceoltóirí tíre Meiriceánacha
Catagóir:Cumadóirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine ó Arkansas
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Feirmeoirí
Catagóir:Fir
Catagóir:Oifigigh don Airm na gCónaidhmeach
Catagóir:Protastúnaigh
Catagóir:Seanchaithe
Contae Franklin, Arkansas

thumb|deas|Suíomh sa stát Arkansas.

Is contae in Arkansas é **Contae Franklin**. Is iad Charleston agus Ozark príomhbhailte an chontae, agus is Ozark an bhaile is mó daonra. Is contae tirim é (sa chuid deisceartach). 

Tá sé suite in iarthuaisceart an stáit, agus tá sé ag críochantacht le:

* Contaetha Arkansas: Crawford, Johnson, Logan, Madison, agus Sebastian

Sa bhliain 2016 bhí 17,626 duine ina gcónaí ann. Tá achar 1,606 ciliméadar cearnach (1,606/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 12/km² sa chontae. 

## Stair

Bunaíodh Contae Franklin ar 19 Nollaig 1837.  Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Benjamin Franklin, státaire iomráiteach, scríbhneoir agus ceapadóir.

## Tíreolaíocht
Tá cuid den Foraois Náisiúnta Ozark (Béarla: *Ozark National Forest*) sa chontae seo.
## Lárionaid Daonra i gContae Franklin
### Cathracha
* Altus
* Branch
* Charleston (príomhbhaile)
* Ozark (príomhbhaile)
* Wiederkehr Village
### Bailte
* Denning

### Pobail neamhchorpraithe
* Alix
* Cecil
* Peanut

### Bailte tréigthe
* Fly Gap

## Tagairtí

## Féach freisin
* Liosta lochanna i gContae Franklin, Arkansas

*
Franklin
Franklin, Contae
Franklin
Catagóir:Áiteanna bunaithe sa bhliain 1837
Catagóir:Athar cathrach Fort Smith
Franklin
Franklin 
Catagóir:Arkansas (abhainn)
Catagóir:Arkansas
Contae Fulton, Arkansas

thumb|deas|Suíomh sa stát Arkansas.

Is contae in Arkansas é **Contae Fulton**. Is é Salem príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó daonra. Is contae tirim é.

Tá sé suite i dtuaisceart an stáit, agus tá sé ag críochantacht le:

* Contaetha in Arkansas: Baxter, Izard, agus Sharp

* Contaetha in Missouri: Howell, Oregon, agus Ozark

Sa bhliain 2016 bhí 12,123 duine ina gcónaí ann. Tá achar 1,606 ciliméadar cearnach (1,606/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 8/km² sa chontae. 

## Stair

Bunaíodh Contae Fulton ar 21 Nollaig 1842. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar William Fulton, Gobharnóir deireanach Críche Arkansas.

## Tíreolaíocht

## Lárionaid Daonra i gContae Fulton
### Cathracha
*Ash Flat
*Cherokee Village
*Hardy
*Horseshoe Bend
*Mammoth Spring
*Salem (príomhbhaile)

### Bailte
*Viola

### Pobail neamhchorpraithe

*Bexar
*Camp
*County Line
*Elizabeth
*Gepp
*Glencoe
*Heart
*Many Islands
*Ruth
*Saddle
*Sturkie
*Wild Cherry

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh idirlín oifigiúil

Catagóir:Arkansas
Catagóir:Tíreolaíocht Arkansas
*
Fulton
Fulton, Contae
Fulton
Catagóir:Áiteanna bunaithe sa bhliain 1842
Fulton
Fulton
Fabhcún coille Eoráiseach

Is éan beag caol é an **fabhcún coille** nó an **fabhcún coille Eoráiseach**  (*Falco subbuteo*). Baineann sé le grúpa sách dlúth d'fhabhcúin comhchosúla a mheastar go minic mar fhoghéineas *Hypotriorchis.*

## Tacsanomaíocht agus córasaíocht
Ba é an nádúraí Sualannach Carl von Linné a rinne an chéad chur síos foirmiúil ar chaitheamh aimsire na bhfabhcún seo sa bhliain 1758, sa deichiú heagrán dá *Systema Naturae*, faoin ainm déthéarmach reatha *Falco subbuteo.* Tagann an t-ainm géinis *falco* ón *Latinitas serior* (Gaeilge:Laidin shinsearach) *falx*, *falcis*, "corrán", ag tagairt do phróifíl sciathán an éin.  Tagann ainm an speicis * subbuteo * ón Laidin *sub*, "thíos, níos lú ná, faoi" agus *buteo*, "clamhán".

Aithnítear dhá fhospeiceas:
**F. s. subbuteo*: fospeiceas atá ina chónaí san Afraic, san Eoraip agus san Áise Láir agus san Áise Thoir, geimhrí san Afraic Láir agus ag geimhriú san Afraic Theas agus san Áise Theas
**F. s. streichi*: fospeiceas a rinne Ernst Hartert agus Oscar Neumann cur síos faoi sa bhliain 1907. Tá sé níos lú i méid agus is speiceas cónaitheach é ó Mhaenmar go dtí an tSín theas agus an Ind-Sín.

## Tagairtí

Catagóir:Éin
Daoine geala

[deas|250px|thumb|Lánúin ríoga sa t[An tSualainn|Sualainn]]
deas|250px|thumb|Fear geal ab ea an tUachtarán John F. Kennedy.
Is duine a bhaineann le dreamanna daonna le craiceann bán, go príomha as sliocht Eorpach iad **daoine geala** (nó **cine geal**).

## Féach freisin

* Daoine gorma
* Cine
* 

* Eachtraí ciníocha

## Tagairtí

Catagóir:Daoine
Les Dawson

B'fhuirseoir Sasanach é **Leslie "Les" Dawson, Jr.** (a rugadh ar an 2 Feabhra 1931 agus a fuair bás ar an 10 Meitheamh 1993). 

Catagóir:Fuirseoirí Sasanacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1931
Catagóir:Básanna i 1993
Twink

thumb|Beirt twink
Fear óg, tanaí, gan chlúmh, agus aerach nó déghnéasach is ea **twink**. Is twink é an mhalairt ar béar.

## Tagairtí

Catagóir:Hómaighnéasacht
Kateryna Bondarenko

Is imreoir leadóige as An Úcráin í **Kateryna Bondarenko**. Rugadh í ar an 8 Lúnasa 1986. 

## Tagairtí

## Féach freisin

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Imreoirí leadóige Mná
Catagóir:Daoine a rugadh i 1986
Catagóir:Daoine beo
Denis Istomin

Is imreoir leadóige as An Úisbéiceastáin é **Denis Istomin**. Rugadh é ar an 7 Meán Fómhair 1986. 

Catagóir:Imreoirí leadóige fear
Catagóir:Daoine a rugadh i 1986
Catagóir:Daoine beo
Marcos Baghdatis

Is i-arimreoir leadóige as An Chipir é **Marcos Baghdatis**. Rugadh é ar an 17 Meitheamh 1985. Bhí sé chomh hard le huimhir 8. Shroic sé an Australian Open i 2006.

Catagóir:Imreoirí leadóige fear
Catagóir:Daoine a rugadh i 1985
Catagóir:Daoine beo
Blind Date (Éire)

Clár siamsaíochta Béarla atá á chraoladh ar TV3 ó 8 Deireadh Fómhair, 2017 i leith é **Blind Date**. Al Porter a chuireann an clár i láthair. Tá sé bunaithe ar an leagan sa Ríocht Aontaithe.

## Cúlra
Bhí Lucy Kennedy roghnaithe chun an chlár a cur i láthair, ach cuireadh ar ceal é i 2015. Piocadh suas níos déanaí é le Al Porter fógartha chun an chlár a cur i láthair.

## Eipeasóidí
### Sraitheanna

### Sraith 1

## Tagairtí

Catagóir:Cláir Virgin Media Ireland
Catagóir:Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 2017
Catagóir:Cláir Teilifíse Éireannacha
Catagóir:Cláir siamsaíochta
Mairtírigh Choptacha na Libia, 2015

Mharaigh, ar an 12 Feabhra, 2015, Stát Ioslamach san Iaráic agus sa Leiveaint 21 Coptaigh Críostaí oibrithe tógála sa Libia. 

## Féach freisin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Coptaigh
Catagóir:An Éigipt
Catagóir:An Libia
Catagóir:Eachtraí sceimhlitheoireachta Ioslamacha
Aiteach

thumb|Póstaeir ''Queer Nation'' (Náisiún Aiteach)
Is aidiacht Gaeilge a dhéanann cur síos ar dhuine nach bhfuil heitrighnéasach é **aiteach,** bunaithe ar an bhfocal *queer* i mBéarla.. 

Is seanfhocal *queer* sa 19ú haois go dtí lár na 20ú haois i mBéarla, maslach de ghnáth, nó 'piteog' as Gaeilge. 

Tháinig an téarma *queer*, nó *aiteach*, go mór chun cinn ó na 1980idí ar aghaidh agus brí nua air; bíonn sainmhíniú leathan ag baint leis de ghnáth i.e. collaíocht neamhnormatach, nó gnéasachas a shnámhann i gcoinne easa an status quo.  Bíonn an téarma níos leithne ná 'aerach' agus bíonn daoine bródúil as a bheith aiteach inniu, agus meon dearfach ag baint leis de ghnáth.

thumb|Úsáid an téarma Gaeilge “aiteach” ar líne 2015–2022

## Téarmaí maslacha
Masla do fhir (nó duine) bhaineanda is ea *piteog*. Tagann "piteog" ó "pit" (*vulva*). Ní hamháin go ciallaíonn "piteog" baineanda, ciallaíonn "piteog" claonaíoch nó corr chomh maith, ar nós an seanfhocal *queer* as Béarla. 

Mar shampla, sa dán *[[Charles Baudelaire|Baudelaire]]* le Diarmuid Ó Gráinne, fiafraíonn Ó Gráinne "An diabhal tú a fhile / Nó aingeal a thit / An *piteog* de dhuine / An tú athair an Oilc?" 

Ciallaíonn "piteog" fear a bheadh ag déanamh obair mná freisin, de réir Pádraig S. Mac a' Ghoill. Rinne William Carleton, scríbhneoir as Tír Eoghain, taifead ar an bhfocal "piteog" i 1830, agus tá an focal "piteog" iontach sean.

## Féach freisin
* Aerach

## Tagairtí

## Féach freisin
* LADT
* Trasghnéasach
* Trasinscneach
Catagóir:LADT
Catagóir:Hómaighnéasacht
Patraisc bhroinnliath

Is éan í an **phatraisc bhroinnliath**. Is baill d'fhine na Phasianidae iad. 

## Tagairtí

Catagóir:Éin
Buamáil bheairice Bhéiriút, 1983

Is é a bhí i gceist le **buamáil bheairice Bhéiriút** na bliana 1983 ná ionsaithe a tharla ar an 23 Deireadh Fómhair sa bhliain úd i mBéiriút, an Liobáin, i rith Chogadh Cathartha na Liobáine agus dhá thrucail bhuama ag bualadh foirgneamh ar leith ina raibh Fórsaí Ilnáisiúntacha i Liobáin coimeádaithe síochána cónaí orthu, go speisialta i gcoinne na Stáit Aontaithe agus baill seirbhís Francach, ag marú 241 coimeádaithe síochána Meiriceánach agus 58 daoine Francacha, 6 sibhialtach, agus an bheirt bhuamadóirí féinmharú. 

## Tagairtí

Catagóir:Eachtraí sceimhlitheoireachta Ioslamacha
Catagóir:1983
Catagóir:Stair na Liobáine
Salvia apiana

Tor ilbhliantúil síorghlas is ea ***Salvia apiana***  atá dúchasach d'iardheisceart Stáit Aontaithe Mheiriceá agus iarthuaisceart Mheicsiceo. Tá sé ar fáil go príomha sna gnáthóga chósta scrobarnach  sáiste de chuid  Dheisceart California agus Bhaja California, ar imill iartharacha Ghaineamhlach Mojave agus Ghaineamhlach Sonora.

## Cur síos

.

## Nótaí

## Naisc sheachtracha
* Sáiste bhán - grianghraf 
* Jepson Flora Project - ''Salvia apiana''
Liosta de chineálacha cille ar leith i gcorp an duine fásta

Tá go leor cineálacha éagsúla cille i gcorp an duine.

## Cealla atá díorthaithe go príomha ó indeirm

### Tálchealla eisicríneacha eipitéiliacha
* Matán mhúcasach fhaireog sheileac (tál ar mhórán polaisiúicríde)
* Faireog sheileach uimhir 1 (tál  gliceapróitéine ar mhórán einsímí)
* Cill fhaireogach Von Ebner sa teanga (a ghlanann blaslóga)
* Cill fhaireogach mhamach (iontál bainne)
* Cill fhaireogach  dheorach (tál deor)
* Cill chéir chuaise sa chluas (tál na céarach  cluaise)
* Cill dhorcha  allais mherocrinach (tál gliceapróité)
Mordechai Vanunu

Rugadh **Mordechai Vanunu** (Eabhrais: מרדכי ואנונו; is ar an 14 Deireadh Fómhair 1954 a rugadh é), ar a dtugtar freisin **John Crossman** Is iartheicneoir núicléach Iosraelach é agus ghníomhaí síochána, a nocht sonraí maidir le clár núicléach na nIosraelach do phreas na Breataine, sa bhliain 1986, agus a cháin airm ollscriosúla. Ina dhiaidh sin, mheall ghníomhaí Mhossad chun na hIodáile é, tugadh drugaí dó ansin, agus fuadaíodh gníomhairí Iosraelacha é. 

Tógadh go hIosrael é agus ar deireadh thiar ciontaíodh é tar éis trialach a bhí ar siúl taobh thiar de dhoirse dúnta.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1954
Catagóir:Ailt le téacs san Eabhrais
Catagóir:Daoine beo
Ralphie May

B'aisteoir Meiriceánach é **Ralph Duren** "**Ralphie**" **May** (17 Feabhra 1972 - 6 Deireadh Fómhair 2017).
## Tagairtí

Catagóir:Aisteoirí Meiriceánacha
Catagóir:Podchraoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1972
Catagóir:Básanna in 2017
Nanaitheicneolaíocht ADN

[mion|Is éard atá i gceist le nanaitheicneolaíocht ADN ná  dearú agus foirmiú nanastruchtúir shaorga, amach as [Aigéid núicléasacha|aigéid núicléacha, den sórt sin agus an teitrihéadrán ADN ar thaispeáint sa léaráid thuas. Tá gach imeall den teitrihéadrán ina  20 péire bunaidh ADN héilics dhúbailte, agus gach rinn ina acomhal trí-lámhacgh. Tá na 4 snáithe ADN a fhoirmíonn na 4 aghaidh teitrihéidreach dath-códaithe.]]
Bíonn **nanaitheicneolaíocht [[aigéad dí-ocsairibeanúicléasach|ADN]]** bainteach le dearadh agus monarú struchtúr saorga aigéid núicléasaigh, i gcomhair feidhmeanna teicneolaíochta. Sa réimse seo, baintear leas as aigéid núicléacha mar bhunábhair neamh-bhitheolaíochta innealtóireachta le haghaidh nanaitheicneolaíochta, seachas mar iompróirí faisnéise ghéinitigh i gcealla beo. Tá struchtúir statacha cruthaithe ag taighdeoirí sa réimse seo, den sórt sin mar laitísí criostail thríthoiseacha, nanaifheadáin, polaihéadráin, agus cruthanna treallacha, agus feistí feidhmiúla den sórt sin mar meaisíní mhóilíneacha agus ríomhairí ADN. 

## Tagairtí

## Tuilleadh léitheoireachta
* —An article written for laypeople by the founder of the field
* —A review of results in the period 2001–2010
* —A more comprehensive review including both old and new results in the field
*  and .—A news article focusing on the history of the field and development of new applications
* —A very recent and comprehensive review in the field

## Naisc sheachtracha
* International Society for Nanoscale Science, Computation and Engineeri
* Cad í'' ''binanaitheicneolaíocht?—físeán ag tabhairt réamhrá ar an nanaitheicneolaíocht ADN
Feadóg chladaigh

Is feadóg bheag í **an fheadóg  chladaigh** nó **feadóg an fháinne** (***Charadrius hiaticula***) a phóraíonn trasna cuid mhór de thuaisceart na hEoráise, chomh maith leis an nGraonlainn. Tagann an t-ainm géínis *Charadrius* ó fhocal sa Laidin ar éan buí a bhfuil tagairt dó sa Vulgáid, leagan den Bhíobla ón cheathrú haois.  Is ón Laidin a thagann *hiaticula* agus is ionann é agus an Ghréigis a thagann ó *hiatus* a chiallaíonn 'scoilt' agUs *cola* a chiallaíonn 'cónaitheoir'.

## Tagairtí

Catagóir:Éin
Helianthus angustifolius

Speiceas de lus na gréine is ea ***Helianthus angustifolius***. Tá sé dúchasach sna Stáit Aontaithe, sa taobh ó dheas agus ó thuaidh, sna stáit go léir ar an chósta ó Texas go Long Island, agus intíre chomh fada le Missouri. De ghnáth, faightear é i ngnáthóg an mhachaire (an Atlantach agus an Mhurascaill araon), go háirithe i limistéir fhliucha.
## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* United States Department of Agriculture Plants Profile
* Grianghraf de luslann eiseamal ag an Missouri Botanical Garden, a bailíodh i Missouri i 1993
Machaire an Atlantaigh

deas|mion|Gort cruithneachta in aice Centreville ar Chósta Thoir Mharyland, leis an tír-raon gort cruithneachta is gnách ar Mhachaire an Atlantaigh

Is réigiún fiseagrafach é **Machaire an Atlantaigh**, le rilíf íseal, fud fad Chósta Oirthear na Stát Aontaithe. Leathnaíonn sé 3,500 km ó Bhiochta Nua Eabhrach ó dheas go dtí an chuid den Dobhardhroim Ilchríochach Oirthearach, gur le Georgia / Florida, a líníonn an mhá ó Abhantracht ACF ar Mhachaire Cósta na Murascaille, san iarthar. Tá an limistéir ina luí idir, ar an taobh thiar, easlíne Bhord Farraige an Atlantaigh, agus ardchlár Phiedmont, soir ag an Aigéan Atlantach, agus ó dheas ag chúige Florida. Cruthaíonn an réigiún oileánra 'Na Tailte Lasmuigh', an síneadh oileánach is sia thoir thuaidh ar chósta an Atlantaigh.

Cuimsíonn Machaire an Atlantaigh codanna de Massachusetts, Nua-Eabhrac, Nua Jersey, Delaware, Maryland, District of Columbia, Virginia, Carolina Thuaidh, Carolina Theas, an tSeoirsia, agus Florida (tá Alabanma ina cuid de Mhachaire na Murascaille).

## Tagairtí
Feadóigín chladaigh

Is feadóg bheag í ** an fheadóigín chladaigh** (***Charadrius dubius***).  Is focal Laidine é an t-ainm géinis *Charadrius* d'éan buí a luaitear sa Vulgáid, sa cheathrú haois. Tagann sé ó *kharadrios*  na Sean-Ghréigise, éan a fhaightear i ngleannta abhann (*kharadra*, "ailt"). Ciallaíonn an t-ainm speicis *dubius* 'amhrasach' sa Laidin, ós rud é gur shíl Pierre Sonnerat, a scríobh sa bhliain 1776, gur shíl sé go mb'fhéidir nach raibh san éan seo ach leagan den fheadán fáinneach coitianta.[2]go mb'fhéidir nach raibh san éan seo ach leagan den fheadóg chladaigh.

## Tagairtí

Catagóir:Éin
Feadóg ghlas

Is éan cladaigh í an **fheadóg ghlas** (*Pluvialis squatarola*). Is ball d'fhine na Charadriidae í. Tá a talaimh goir go léir sna bólaí Artacha. Tógann an fheadóg ghlas a nead ar an talamh lom ar chóstaí agus oileáin an Aigéin Artaigh sa samhradh, agus caitheann sí an chuid eile den bhliain i ngnáthóga inchurtha leo sin ar fud an domhain, chomh fada ó dheas leis an tSile.

## Tagairtí

Catagóir:Éin
Nanaifheadán

deas|fráma|Nanaifheadán carbóin aon-bhalla i bhfiarláin ag rothlú
Is éard is **nanaifheadán** ann ná struchtúr feadánach de scála nanaiméadair, a d'fhéadfadh a bheith mór go leor chun freastal mar phíopa trína féidir le nanacháithníní a bheith treoraithe, nó, ag brath ar an ábhar, a bheith in úsáid mar sheoltóir leictreac nó inslitheoir leictreach.

## Féach freisin
* Nanaitheicneolaíocht
* Nana-ábhair
* Nanastruchtúr
* Peiptíd fhéinchóimeála

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
Gobadáinín crotaigh

Is éan é an **gobadáinín crotaigh**. Is baill d'fhine na Scolopacidae iad. 

## Tagairtí

Catagóir:Éin
Séadchomhartha Mór Mansudae

mion|Na dealbha móra de na Kim os comhar Mhúsaem Réabhlóid na Cóiré
mion|Séadchomhartha an Chath i gCoinne na Seapánach ag Monsudae
Coimpléacs séadchomharthaí in Pyongyang, príomhchathair na Cóiré Thuaidh, is ea **Séadchomhartha Mór Mansudae** (Chosungul: 만수대대기념비; Hanja: 萬壽臺大紀念碑). Is iad an dá dhealbh 22 mhéadar in airde de Kim Il-sung agus Kim Jong-il príomhphointe an choimpléisc. Tá Músaem Réabhlóid na Cóiré taobh thiar de na dealbha, agus tá múrphictiúr mósáice le radharc ar Chnoc Paektu. I mí Aibreáin na bliana 1972 a osclaíodh an coimpléacs ar ócáid 60ú lá breithe Kim Il-sung. Ní raibh an dara dealbh ann fós ag an am. Cludaíodh an dealbh le órduille ag an tús, ach baineadh é den dealbh de bharr míshástacht rialtas Dhaonphoblacht na Síne a bhí ag cabhrú le geilleagar na Cóiré Thuaidh a fhorbairt.

## Tagairtí

Catagóir:Pyongyang
Catagóir:Séadchomhartha sa Chóiré Thuaidh
István Rosztóczy

Micribhitheolaí Ungárach as Szeged, An Ungáir ab ea **István Rosztóczy** (san Ungáiris: [ˈiʃtva:n ˈrosto:t͡si]) (17 Samhain, 1942 — 27/28 Deireadh Fómhair 1993). Bhí an chuid is mó dá saol caite aige san Ollscoil Szeged. 

## Saol
Rugadh István Rosztóczy i mBúdaipeist san Ungáir sa bhliain 1942. Bhain sé céim máistreachta amach i míochaine (leigheas ginearálta) sa bhliain 1966. 

Phós sé Zsuzsanna Czapf i Szeged, san Ungáir ar an 17ú Meán Fómhair 1966. Bhí beirt chlainne acu: 

* András Rosztóczy, dochtúir leighis agus gaistreintreolaí a rugadh i Szeged sa bhliain 1967 agus 
* Péter Rosztóczy (1978– ). 

Fuair sé bhás ar Shliabh Fuji, Gotemba, sa Sheapáin ar an 27ú nó 28ú Deireadh Fómhair 1993.

## Duaiseanna
*The Hungarian Red Cross Outstanding Work Award (1989)
*Laudation of the Minister of Social Affairs and Health (1989)

## Saothar
*Rosztóczy, István: *Orvosi mikrobiológia gyakorlati és kiegészítő jegyzet (Lecture Notes in Medical Microbiology)*, Szegedi Orvostudományi Egyetem (Medical University of Szeged), Általános Orvostudományi Kar (Faculty of Medicine), Szeged, 1982. (san Ungáiris)
*Rosztóczy, István, M. Papós, Klára Megyeri: Different interferon-inducing capacities of L929 cell sublines and the enhancement of interferon production by priming are controlled pretranslationally. *FEBS Letters* ***208***, 56−58 (1986). [IF: 3.581] (as Béarla)
*Rosztóczy István, J. Content, Klára Megyeri: Interferon pretreatment regulates interferon and interleukin-6 production in L929 cells in a coordinated manner. *J. Interferon Res.* ***12***, 13−16 (1992). [IF: 1.275] (as Béarla)
*Megyeri, Klára, W.-C. Au, István Rosztóczy, N.B.K. Raj, Miller, R.L., Tomai, M.A., Pitha, P.M.: Stimulation of interferon and cytokine gene expression by imiquimod and stimulation by Sendai virus utilize similar   signal transduction pathways. *Mol. Cell. Biol.* ***15***, 2207−2218 (1995). [IF: 10.498] (as Béarla)
*Megyeri, Klára, Mándi, Yvette, Degré, M., Rosztóczy István: Induction of cytokine production by different Staphylococcal strains. *Cytokine* ***19***, 206−212 (2002). [IF: 2.49] (as Béarla)

## Naisc sheachtracha
* (as Béarla)

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1942
Catagóir:Básanna i 1993
Catagóir:Micribhitheolaíocht
Catagóir:Lianna Ungáracha
Rosztóczy

Is ainm athbhríoch é **Rosztóczy** (san Ungáiris: [ˈˈrosto:t͡si]). Is féidir leis baint:
* le **[[István Rosztóczy]]** (1942—1993) - micribhitheolaí Ungárach 
* le **[[András Rosztóczy]]** (1967— ) -  gaistreintreolaí Ungárach, mac István Rosztóczy
Gobadán cosbhuí

Is éan uisce é an **gobadán cosbhuí** (*Calidris maritima*). Is baill d'fhine na Scolopacidae iad. 
Tagann ainm an ghéinis ón tSean-Ghréigis *kalidris* nó *skalidris*, téarma a d'úsáid Arastotail le haghaidh roinnt éan uisce liathdathach. Focal ón Laidin é *maritima*a ciallaíonn "na mara".
## Tagairtí

Catagóir:Éin
Jack in the Box

Slabhra bialann mearbhia Meiriceánach is ea **Jack in the Box**. Bhunaigh Robert O. Peterson é i mí Feabhra na bliana 1951. Tá breis is 2,000 bialann sa slabhra, an chuid is mó díobh in iarthar na Stát Aontaithe.

## Tagairtí

Catagóir:Bialanna mearbhia
Catagóir:Mearbhia
Gobadán coille

Is éan é an **gobadán coille**  (*Tringa glareola*).  Is baill d'fhine na Scolopacidae iad. 

## Tagairtí

Catagóir:Éin
Springfield Splendor

Craoladh an dara heipeasóid, **"Springfield Splendor"**, den naoú sraith is fiche de *[[The Simpsons]]* ar an 8 Deireadh Fómhair 2017. Scríobh Tim Long agus Miranda Thompson an eipeasóid seo. D'fhéach 5.25 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:The Simpsons
Catagóir:Eipeasóidí The Simpsons
Catagóir:The Simpsons (séasúr 29)
Naoscach bhídeach

Is éan í an **naoscach bhídeach** (*Lymnocryptes minimus*; Béarla: *jack snipe*).

## Tagairtí

Catagóir:Éin
Buamáil Bhali (2002)

mion|clé|Kuta sa bhliain 2007 - áit a raibh Paddy's
Tharla **Buamáil Bhali** ar an 12 Deireadh Fómhair 2002 ar an t-oileán Bali san Indinéis.. 

Maraíodh 202 daoine (88 as an Astráil, 38 as an Indinéis, agus daoine as níos mó ná 20 tíortha eile). Gortaíodh 209.

Bhí beár Éireannach  gafa i lár báire. Rinneadh ionsaí ar dtús ar Paddy's Club agus ansin ar chlub oíche sa cheantar turasóireachta, Kuta. Leagadh buama i Paddy’s agus ansin buama mór millteach i gcarr taobh amuigh den Sari Club, trasna an bhóthair uaidh, a phléasc 10 soicind ina dhiaidh. 

Bhí amhras ag na fórsaí slándála go díreach faoin ngrúpa Jemaah Islamiyah (Pobal Ioslamach); deirtear go bhfuil baint acu le al-Qaida. 

Cuireadh triúr chun báis sa bhliain 2008.

## Féach freisin

* Eachtraí sceimhlitheoireachta Ioslamacha

## Tagairtí

Catagóir:Bali
Catagóir:An Indinéis
Catagóir:2002
Catagóir:Eachtraí sceimhlitheoireachta Ioslamacha
Basil Chaesairia

Ba naomh é **Basil Chaesairia**. Rugadh i 329 san Caesairia, an Chapadóic é. Fuair sé bás ar an 1 nó 2 Eanáir, 379, i gCaesairia, an Chapadóic.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 329
Catagóir:Básanna i 379
Catagóir:Dochtúirí na hEaglaise
Catagóir:Easpaig
Catagóir:Impireacht na Róimhe
Catagóir:Mistigh
Catagóir:Sagairt Chaitliceacha
Catagóir:Scríbhneoirí na Sean-Róimhe
Sandgate

Is bruachbhaile é **Sandgate**. atá suite i gcathair an Brisbane i Queensland, na hAstráile.

Catagóir:Cathracha san Astráil
Atanáis Chathair Alastair

Is naomh é **Atanáis Chathair Alastair**. Rugadh i 296 – 298 i gCathair Alastair é agus fuair sé bás ar an 1 nó 2 Bealtaine 373, i gCathair Alastair.

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 296
Catagóir:Básanna i 373
Catagóir:Daoine Éigipteacha
Catagóir:Dochtúirí na hEaglaise
Catagóir:Easpaig
Catagóir:Fealsúna
Catagóir:Impireacht na Róimhe
Catagóir:Naoimh
Ionsaithe ar eaglaisí san Iaráic, 2004

deas|250px|thumb|2004 Iaráic ionsaithe eaglaise
Ar 1 Lúnasa, 2004, tráthnóna Domhnach, phléasc carrbhuamaí i rith an Aifrinn  san eaglaisí i  mBagdad agus Mosul san Iaráic. Maraíodh 12 duine ar a laghad. 

## Féach freisin

* Collateral Murder, 2007
* Ionsaí ar eaglais i mBagdad, 2010
* Cogadh na hIaráice

## Tagairtí

Catagóir:Bagdad
Catagóir:Eachtraí sceimhlitheoireachta Ioslamacha
Catagóir:Stair na hIaráice
Catagóir:2004
Catagóir:Mosul
Kevin Kline

Is aisteoir Meiriceánach é **Kevin Delaney Kline**, a rugadh ar an 24 Deireadh Fómhair, 1947.

Catagóir:Aisteoirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1947
Catagóir:Daoine beo
Robert Barron (easpag)

upright|thumb|An Sár-Oirmhinneach Robert Barron
Is easpag de phór na hÉireann é **Robert Emmet Barron** a rugadh ar 19 Samhain 1959 i Chicago, Illinois. 

## Naisc Sheachtracha

* https://www.youtube.com/user/wordonfirevideo

Catagóir:Daoine a rugadh i 1932
Catagóir:Daoine as Chicago
Catagóir:Daoine Meiriceánacha de bhunadh na hEorpa
Catagóir:Diaspóra Éireannach
Catagóir:Eaglais Chaitliceach Rómhánach
Catagóir:Easpaig
Catagóir:Fir
Bearnas Bholān

mion|Sceitse stairiúil de '''Bhearnas Bholānl''', an Bhalúcastáin, An Phacastáin
Bearnas sléibhtiúil is ea **Bearnas Bholān** tríd an Sliabhraon Toba Kakar de chuid na Balúcastáine, réigiún in iarthar na Pacastáin, 120 ciliméadar ó theorann na hAfganastáin. Ceanglaíonn sé Sibi le Quetta, ag bóthar agus iarnród. Tá bearnas féin déanta suas de roinnt craosán caol agus síneann sé 89&#x20;km ó Rindli ó thuaidh chuig Darwāza in aice le Kolpur i gCúige na Balochistaine de chuid na Pacastáine.

## Stair
Sa bhliain 1837, d'fhéadfadh sé go mbeadh ionradh Rúiseach faoi bhagairt ar an Áise Theas tríd an  Teorann Thiar Thuaidh via na bearnais Khyber agus Bholān. Mar gheall ar an mbagairt seo, seoladh toscaire na Breataine chuig Cabul chun tacaíochta na hÉimíre Dost Mohammed a fháil. I Mí Feabhra 1839, ghlac Arm na Breataine faoi Sir John Keane 12,000 fear trí Bhearnas Bholān agus isteach chuig Kandahar, a bhí tréigthe ag Prionsaí na hAfganastáine; agus as sin leo ina dhiaidh sin ag ionsaí agus ag treascairt Ghazni."The road through this pass leads, with few and rare exceptions, along what is the bed of a mountain-torrent, when filled by the melting of the snows or heavy rains, and is composed of loose shingly gravel, that recedes from under your feet, and is very difficult for draught: camels get on well. It is infested by the Kakurs, who live by robbery; and the hills sometimes close in upon the road, which is filled up by the bed of the stream, running through rocky chasms, upwards of a hundred feet high, from the top of which the robbers assail the travellers with stones; and were they as bold as they are cruel and perfidious, they might hold the place against all comers. Many spots were pointed out to me by the guides I had with me, as signalised by acts of violence, several European officers having lost their baggage during our occupation of the country. Should there be rain in the higher parts of the mountains, the stream at times comes down in an almost perpendicular volume, without warning, and sweeping all before it, as a friend of mine experienced, when he saw a party of men, horses, and camels, and all his property, borne down by it; when himself and some few men with him escaped by climbing up the nearly perpendicular side of the hill. About thirty-seven men were washed away upon that occasion."."Sa bhliain 1883, chuaigh Sir Robert Groves Sandeman i mbun idirbheartaíochta leis an Cán na Kalat, Khudadad Khan, agus dhaingnigh sé rialú na Breataine thar an bhearnais mar mhalairt air táille bhliantúil.

## Iarnróid Bhearnais Bholān
mion|Inneall traenach, a tógadh timpeall 1907 le haghaidh seirbhíse ar Iarnróid Bhearnais Bholān.

## Féach freisin
* An Bhalúcastáin
* Mehrgarh

## Tagairtí
20th Century Studios

Stiúideo scannánaíochta Meiriceánach is ea **20th Century Studios**. Tá sé suite i limistéar Century City in Los Angeles, Stáit Aontaithe Mheiriceá.
Cnoic Shíofra

Tá **Cnoic Shíofra** (Béarla: *Sheeffry Hills*) suite in iardheisceart Chontae Mhaigh Eo. Tugtar Barr Chlais Céim ar an bpointe is airde sna cnoic. Tá an mullach 772m in airde agus tá sé suite ar an taobh thiar den ardchlár. Is é an tríú sliabh is airde i gContae Maigh Eo. Uaireanta i rith an gheimhridh, bíonn an sliabh clúdaithe le brat sneachta.

## Tagairtí
Na scannáin is mó a thug airgead isteach sa Ríocht Aontaithe

Is liosta é seo de na scannáin is mó a thug airgead isteach sa Ríocht Aontaithe.

## Féach freisin
* Na scannáin is mó a thug airgead isteach
* Na scannáin beochana is mó a thug airgead isteach
* Na scannáin Portaingéilis is mó a thug airgead isteach
* Na scannáin is mó a thug airgead isteach sa tSín
* Na scannáin is mó a thug airgead isteach in Éirinn

## Tagairtí

Catagóir:Scannáin
Léigear Bagdad (1258)

Mhair **Léigear Bhagdad**, a thosaigh ar an 29 Eanáir 1258, go dtí 10 Feabhra den bhliain sin, nuair a rinne fórsaí Iolchainideacha Mongólacha creach ar Bhagdad, príomhchathair na Cailifeachta Abasaí. Ghabh siad an chathair. 

## Féach freisin

## Tagairtí

Catagóir:Bagdad
Catagóir:Stair na hIaráice
Catagóir:1258
Sasha Clements

Is aisteoir Ceanadach í **Sasha Clements** a rugadh ar 14 Márta 1990 i gToronto, Ontario.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1990
Catagóir:Daoine beo
Corn sacair an Domhain 2018 (babhtaí cáilithe UEFA)

Ghlac 54 bhall den chónaidhm Eorpach **[[UEFA]]** páirt sa **[[Babhtaí cáilithe do Chorn FIFA an Domhain 2018|babhtaí cáilithe]]** don 13 háit a bhí ar fáil sna babhtaí ceannais de **[[Corn FIFA an Domhain 2018|Chorn FIFA an Domhain 2018]]**. Fuair an Rúis áit go huathoibríoch mar óstach.

## Tíortha cáilithe
Bhí 14 háit ag UEFA do Chorn an Domhain. Fuair an t-óstach, an Rúis, áit go huathoibríoch. Fuair buaiteoirí na 9 ngrúpa áit uathoibríoch freisin. Imreoidh an 8 bhfoireann is fearr a tháinig sa dara háit sna grúpaí i gcluichí díbeartha don cheithre spota eile don Chorn Domhanda.

## Tarraingt
Rinneadh an tarraingt an 25 Iúil 2015 i gCathair Pheadair na Rúise. An tráth sin bhí 52 thír ina mball de Fifa.

Sonraí le líonadh.

### Dátaí

*Bhí na cluichí ar siúl ón Déardaoin go dtí an Mháirt. D'imir na foirne cluichí Déardaoin agus Dé Domhnaigh, Dé hAoine agus Dé Luain nó Dé Sathairn agus Dé Máirt.
*Bhí na cluichí ar fad ón ngrúpa céanna ar siúl ar an lá céanna.

## An chéad bhabhta
### Grúpa A

### Grúpa B

### Grúpa C

### Grúpa D

### Grúpa E

### Grúpa F

### Grúpa G

### Grúpa H

### Grúpa I

## An dara babhta (cluichí díbeartha)

Imríonn an 8 bhfoireann ab fhearr a tháinig sa dara háit i gcluichí díbeartha. Ní chuirtear an toradh i gcoinne an fhoireann a tháinig sa séú háit san áireamh. Rinneadh an tarraingt ar an 17 Deireadh Fómhair 2017 . Imreofar na céad cluichí idir 9 agus 11 Samhain  agus na dara cluichí idir 12 agus 14 Samhain 2017. Rachaidh buaiteoir gach cluiche ar aghaidh chuig babhtaí ceannais Chorn an Domhain 2018.

An Tarraingt: I bpota 1 cuireadh na ceithre fhoireann ab airde i rangú FIFA mar a bhí an 16 Deireadh Fómhair 2017.

### Cluichí

## Staitisticí
### Scórálaithe ab fhearr

### Pasanna cúnta

### Cúil thuathail

### Cártaí dearga

### Réiteoirí

*Clár Fifa

## Tagairtí

Catagóir:Sacar in 2016
Catagóir:Sacar in 2017
Babhtaí cáilithe UEFA
Catagóir:Corn sacair an Domhain 2018 (babhtaí cáilithe UEFA)
Cáiliú do Chorn FIFA an Domhain 2018 – Grúpa A UEFA

Ba é **Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 Grúpa A UEFA** ceann de naoi ngrúpa UEFA don Cháiliú Corn FIFA an Domhain 2018. Bhí An Fhrainc, An tSualainn, An Ísiltír, An Bhulgáir, Lucsamburg agus An Bhealarúis sa ghrúpa.

## Clár na n-iomaitheoirí

## Cluichí

## Scórálaithe

;8 gcúl

* Marcus Berg

;6 chúl

* Arjen Robben

;4 chúl

* Olivier Giroud
* Antoine Griezmann
* Aurélien Joachim
* Emil Forsberg

;3 chúl

* Georgi Kostadinov
* Memphis Depay
* Quincy Promes
* Davy Pröpper
* Andreas Granqvist
* Mikael Lustig
* Ola Toivonen

;2 chúl

* Pavel Savitski
* Ivaylo Chochev
* Spas Delev
* Ivelin Popov
* Kévin Gameiro
* Thomas Lemar
* Dimitri Payet
* Paul Pogba
* Vincent Janssen
* Wesley Sneijder

;1 chúl

* Alexei Rios
* Anton Saroka
* Mikhail Sivakow
* Maksim Valadzko
* Mihail Aleksandrov
* Stanislav Manolev
* Marcelinho
* Dimitar Rangelov
* Aleksandar Tonev
* Blaise Matuidi
* Kylian Mbappé
* Florian Bohnert
* Maxime Chanot
* Daniel da Mota
* Olivier Thill
* Davy Klaassen
* Georginio Wijnaldum
* Jimmy Durmaz
* Oscar Hiljemark
* Isaac Kiese Thelin
* Victor Lindelöf
* Christoffer Nyman

Catagóir:Corn sacair an Domhain 2018 (babhtaí cáilithe UEFA)
Cuideachta

deas|250px|thumb|Comhlacht
Fiontar corparáideach is ea **comhlacht,** nó **cuideachta,** atá ina aonán dlíthiúil ar leith ó na haonáin dlíthiúla atá ina mbaill de; oibríonn sé mar aonad singil amháin agus bíonn na baill go léir páirteach ina rath.

## Féach freisin

* Gnó

## Tagairtí

Catagóir:Gnó
Catagóir:Comhlachtaí
Bonaventure

Naomh is ea **Bonaventure**, a rugadh **Giovanni di Fidanzai** ar 1221 i Latium, Stáit an Phápa agus a fuair  bás ar an 15 Iúil 1274, i Lyon.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1221
Catagóir:Básanna i 1274
Catagóir:Acadóirí
Catagóir:Ardeaspaig
Catagóir:Cairdinéil
Catagóir:Creideamh i Sasana
Catagóir:Daoine na Meánaoise
Catagóir:Dochtúirí na hEaglaise
Catagóir:Fealsúna Iodálacha
Catagóir:Fealsúnacht na Meánaoise
Catagóir:Mistigh
Catagóir:Naoimh Iodálacha
Catagóir:Proinsiasaigh
Catagóir:Sagairt Chaitliceacha
Catagóir:Scoláirí
Catagóir:Scríbhneoirí Iodálacha
Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 – Grúpa B UEFA

Ba é **Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 Grúpa B UEFA** ceann de naoi ngrúpa UEFA don Cháiliú Corn FIFA an Domhain 2018. Bhí An Phortaingéil, An Eilvéis, An Ungáir, Oileáin Fharó, An Laitvia agus Andóra sa ghrúpa.

## Clár na n-iomaitheoirí

## Cluichí

## Scórálaithe

;15 chúl

* Cristiano Ronaldo

;9 gcúl

* André Silva

;5 chúl

* Ádám Szalai

;4 chúl

* Haris Seferović

;3 chúl

* Valērijs Šabala
* Stephan Lichtsteiner

;2 chúl

* Ádám Gyurcsó
* João Cancelo
* William Carvalho
* Admir Mehmedi
* Ricardo Rodríguez
* Granit Xhaka
* Steven Zuber

;1 chúl

* Alexandre Martínez
* Marc Rebés
* Rógvi Baldvinsson
* Jóan Símun Edmundsson
* Sonni Nattestad
* Gilli Rólantsson
* Dániel Böde
* Balázs Dzsudzsák
* Zoltán Gera
* Richárd Guzmics
* Tamás Kádár
* Ádám Lang
* Roland Ugrai
* Gints Freimanis
* Dāvis Ikaunieks
* Igors Tarasovs
* Artūrs Zjuzins
* Bruno Alves
* João Moutinho
* Nélson Oliveira
* Eren Derdiyok
* Josip Drmić
* Blerim Džemaili
* Breel Embolo
* Fabian Frei
* Fabian Schär
* Xherdan Shaqiri
* Valentin Stocker

;1 chúl i d'éadan féin

* Johan Djourou (ag imirt i gcoinne An Phortaingéil)

Catagóir:Corn sacair an Domhain 2018 (babhtaí cáilithe UEFA)