open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Octavio Paz

File, scríbhneoir, agus taidhleoir Meicsiceach ab ea **Octavio Paz Lozano** (1914 – 1998). Do rugadh é ar an 31ú lá de Mhárta i gCathair Mheicsiceo agus do fuair sé bás ar an 19ú lá d'Aibreán san áit chéanna. 

Meastar gurb eisean duine desna scríbhneoirí is tábhachtaí den 20ú haois agus tá sé ar dhuine desna filí is mó riamh a scríobhadh i Spáinnis chomh maith. Do fuair Paz an *[[Premio Cervantes]]* (Gaeilge: 'Duais Cervantes') sa bhliain 1981. Bronnadh Duais Nobel na Litríochta air sa bhliain 1990.

## Saothair (''easnamhach'')

### Filíocht
* 1949 - *Libertad bajo palabra*
* 1957 - *Piedra de sol*
* 1960 - *Libertad bajo palabra: obra poética (1937 - 1957)*
* 1962 - *Salamandra*
* 1968 - *Ladera Este*
* 1976 - *Vuelta*
* 1987 - *Árbol Adentro*

### Aistí
* 1950 - *El laberinto de la soledad*
* 1967 - *Claude Levi-Strauss o el nuevo festín de Esopo*
* 1968 - *Marcel Duchamp o el castillo de la Pureza*
* 1969 - *Conjunciones y Disyunciones*
* 1969 - *Postdata*
* 1982 - *Sor Juana Inés de la Cruz o las trampas de la fe*
* 1983 - *Tiempo Nublado*
* 1983 - *Sombras de Obras*
* 1984 - *Hombres en su Siglo*
* 1990 - *Pequeña Crónica de Grandes Días*
* 1990 - *La Otra Voz*
* 1991 - *Convergencias*

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1914
Catagóir:Básanna i 1998
Catagóir:Filí Meicsiceacha
Catagóir:Scríbhneoirí Meicsiceacha
The Voice UK (sraith 1)

Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag John de Mol é ***[[The Voice UK]]***. Thosaigh an chéad sraith de The Voice UK ar 30 Márta 2012 agus chríochnaigh sé ar 2 Meitheamh 2012.

B'iad will.i.am, Tom Jones, Jessie J agus Danny O'Donoghue na breithiúna don tsraith seo. Bhuaigh Leanne Mitchell an tsraith agus tháinig Bo Bruce agus Tyler James sa dara háit.

## Foirne
: Buaiteoir
: Dara
: Ceathrú
: Díbeartha ag na seónna Beo
: Díbeartha ag na Cathanna

## Tagairtí

Catagóir:The Voice UK
Catagóir:2012 séasúir teilifíse
The Voice UK (sraith 4)

Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag John de Mol é ***[[The Voice UK]]***. Thosaigh an ceathrú sraith de The Voice UK ar 10 Eanáir 2015 agus chríochnaigh sé ar 4 Aibreán 2015.

B'iad will.i.am, Tom Jones, Rita Ora agus Ricky Wilson na breithiúna don tsraith seo. Bhuaigh Stevie McCrorie an tsraith agus tháinig Lucy O'Byrne sa dara háit.

D'fhág Tom Jones agus Rita Ora tar éis an tsraith seo.

## Foirne
: Buaiteoir
: Dara
: Tríú
: Díbeartha ag na seónna Beo
: Díbeartha ag an Babhta Knockout
: Goidte ag na Cathanna
: Díbeartha ag na Cathanna

## Tagairtí

Catagóir:The Voice UK
Catagóir:2015 séasúir teilifíse
Contae Adams, Pennsylvania

Is contae i ndeisceart Pennsylvania é **Adams**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 101,407 duine i gcontae Adams suas ó 91,292 duine sa bhliain 2000. Is é Gettysburg príomhbhaile an chontae. Is í contae Adams ceann den dá contaetha i bPennsylvania ina bhfuil 1% nó níos mó don daonra ina bhaill don Eaglais Naoimh na Laethanta Deireanacha.

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Adams agus í an phríomhtheanga do 81,235 (95.00%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 3,074 (3.59%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 289 (0.34%) duine sa chontae. 

Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Allegheny, Pennsylvania

Is contae in iarthar Pennsylvania é **Allegheny**. Is é Pittsburgh príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2010, bhí cónaí ar 1,223,348 duine i gcontae Allegheny, síos ó 1,281,666 duine i 2006. Is é an contae leis an dara daonra is airde i Pennsylvania é. Tá an contae 1,930 km2 ar achar. Tá an contae ainmnithe as an abhainn Allegheny; bhí Allegheny an chéad chontae i bPennsylvania chun ainm bundúchasach a fháil. 

## Teangacha
De réir daonáireamh SAM 2000 is é Béarla an teanga is comónta i gcontae Allegheny agus í an phríomhtheanga do 1,131,110 (93.52%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 15,710 (1.30%) duine, bhí Iodáilis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 10,495 (0.87%) duine sa chontae. Sa bhliain chéanna bhí Gaelainn an phríomhtheanga do 234 (0.02%) duine i gcontae Allegheny.

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Armstrong, Pennsylvania

Is contae i iarthar Pennsylvania é **Armstrong**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 68,941 duine i gcontae Armstrong síos ó 72,392 duine sa bhliain 2000. 

## Teangacha
De réir daonáireamh SAM 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Armstrong agus í an phríomhtheanga do 66,805 (97.80%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 540 (0.79%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 228 (0.33%) duine sa chontae. 

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Beaver, Pennsylvania

Is contae in iarthar Pennsylvania é **Beaver**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 170,539 duine sa chontae síos ó 181,412 duine sa bhliain 2000. Tá an contae 1,150 km2 san iomlán.

## Teangacha

De réir daonáireamh SAM 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Beaver agus í an phríomhtheanga do 164,185 (95.94%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 1,860 (1.09%) duine, bhí Iodáilis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 1,654 (0.97%) duine sa chontae. 

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Bedford, Pennsylvania

Is contae in iardheisceart Pennsylvania é **Bedford**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 49,762 duine i gcontae Bedford síos ó 49,984 duine sa bhliain 2000. Tá an chontae 2,630 km2 san iomlán. 

## Teangacha
De réir daonáireamh SAM 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Bedford agus í an phríomhtheanga do 45,785 (97.81%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 360 (0.77%) duine, bhí Gearmáinis Amanaigh an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 314 (0.67%) duine sa chontae.

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Berks, Pennsylvania

Is contae in oirdheisceart Pennsylvania é **Berks**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 411,442 duine sa gcontae suas ó 373,638 duine sa bhliain 2000. Tá an contae 2,240 km2 san iomlán. 

## Teangacha
De réir daonáireamh SAM 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Berks agus í an phríomhtheanga do 306,375 (87.56%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 28,385 (8.11%) duine, bhí Gearmáinis Amanaigh an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 3,615 (1.03%) duine sa chontae. Sa bhliain chéanna, ba í an Ghaeilge an phríomhtheanga do 50 duine i gcontae Berks. 

Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Blair, Pennsylvania

Is contae in iardheisceart Pennsylvania é **Blair**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 127,089 duine i gcontae Blair síos ó 129,144 duine sa bhliain 2000. Tá an contae 1,360 km2 san iomlán.

## Teangacha
De réir daonáireamh SAM 2000 is é Béarla an teanga is comónta i gcontae Blair agus í an phríomhtheanga do 118,120(97.31%) duine sa chontae. Ba í Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus an phríomhtheanga ag 1,050 (0.86%) duine; ba í Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga ag 510 (0.42%) duine sa chontae. 

Catagóir:Bunaithe sa bhliain 1846
Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
John de Lancie

Is aisteoir agus stiúrthóir Meiriceánach é **John Sherwood de Lancie, Jr.**, a rugadh ar an 20 Márta 1948. Bhí an ról mar Q aige roinnt uaireanta i sraitheanna difriúla de chuid *[[Star Trek]]*. Bhí páirt aige freisin in *Stargate SG-1* (2001–2002, mar Frank Simmons) agus in *[[Breaking Bad]]* (2009–2010, mar Donald Margolis).

## Naisc sheachtracha
*

## Tagairtí

Catagóir:Aisteoirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1948
Catagóir:Daoine as Philadelphia
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Stiúrthóirí scannán Meiriceánacha
Contae Bradford, Pennsylvania

Is contae in oirthuaisceart Pennsylvania é **Bradford**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 62,622 duine i gcontae Bradford síos ó 62,761 duine sa bhliain 2000. Tá an contae 3,010 km2 san iomlán. 

## Teangacha

De réir daonáireamh SAM 2000 is é Béarla an teanga is comónta i gcontae Bradford agus é an  phríomhtheanga ag 
57,315 (97.54%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 525 (0.89%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 354 (0.6%) duine sa chontae. 

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Nadine Gordimer

Scríbhneoir agus gníomhaí polaitíochta ab ea **Nadine Gordimer** (1923 – 2014). Do rugadh í ar an 20ú lá de Shamhain i gcathair Springs na hAfraic Theas agus do fuair sí bás ar an 13ú lá d'Iúil i Johannesburg, cathair atá suite i gcúige Gauteng na hAfraic Theas. Bronnadh Duais Nobel na Litríochta uirthi sa bhliain 1991.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1923
Catagóir:Básanna in 2014
Catagóir:Scríbhneoirí Afraiceacha Deisceartacha
Contae Bucks, Pennsylvania

Is contae in oirdheisceart Pennsylvania é **Bucks**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 625,249 duine i gcontae Bucks, suas ó 597,635 duine sa bhliain 2000. Is í contae Bucks an contae leis an ceathrú daonra is airde i bPennsylvania. Is é Doylestown príomhbhaile an chontae, agus is é Bensalem an baile leis an daonra is mó sa gcontae. Tá an contae 1,610 km2 san iomlán. 

B'as Contae Bucks do Margaret Mead, antraipeolaí, agus James A. Michener, scríbhneoir. Chuir beirt scríbhneoirí aithnidiúla eile fúthu ann, mar atá, Dorothy Parker agus S. J. Perelman. 

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Bucks agus í an phríomhtheanga do 510,815 (91.51%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 12,860 (2.3%) duine, bhí Rúisis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 5,980 (1.07%) duine sa chontae.  Sa bhliain chéanna bhí Gaelainn an phríomhtheanga do 120 (0.02%) duine i gcontae Bucks.
mion|Rinne William Levitt an dara Levittown sna Stáit Aontaithe a thógáil i gContae Bucks sna 1950idí, rud a chuir go mór le daonra an chontae.

Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Butler, Pennsylvania

Is contae in iarthar Pennsylvania é **Butler**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 183,862 duine i gcontae Butler suas ó 174,083 duine sa bhliain 2000. Is é Butler príomhbhaile an chontae. Tá an chontae 2,060 km2 san iomlán. 

## Teangacha
De réir daonáireamh SAM 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Butler agus í an phríomhtheanga do 157,970 (97.27%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 1,544 (0.95%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 795 (0.49%) duine sa chontae.  Sa bhliain chéanna ba í Gaeilge an phríomhtheanga do 35 (0.02%) duine i gcontae Butler. 

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Carbon, Pennsylvania

Is contae in oirthear Pennsylvania é **Carbon**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 65,249 duine i gcontae Carbon suas ó 58,802 duine sa bhliain 2000. Is é Jim Thorpe príomhbhaile an chontae agus is í Lehighton an baile leis an daonra is mó sa gcontae. Tá an contae 1,000 km2 san iomlán. 

## Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Carbon agus í an phríomhtheanga do 52,565 (95.01%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 779 (1.41%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 422 (0.76%) duine an teanga sa chontae.  

Catagóir:Bunaithe sna 1840í
Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Centre, Pennsylvania

Is contae i lár an stáit Pennsylvania é **Centre**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 153,990 duine i gContae Centre suas ó 135,758 duine sa bhliain 2000. Is é Bellefonte príomhbhaile an chontae. Tá an chontae 2,880 km2 san iomlán. Is í an cúigiú chontae is mó (i dtéarmaí achar) i bPennsylvania.

## Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gContae Centre agus í an phríomhtheanga do 118,310 (91.86%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 2,315 (1.8%) duine, bhí Sínis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 1,374 (1.07%) duine an teanga sa chontae. 

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Chester, Pennsylvania

Is contae in oirdheisceart Pennsylvania é **Chester**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 498,886 duine i gcontae Chester, suas ó 433,501 duine sa bhliain 2000. Is é West Chester príomhbhaile an chontae. Tá an contae 1,970 km2 san iomlán.

## Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gContae Chester agus í an phríomhtheanga do 369,030 (91.45%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 14,800 (3.67%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 3,115 (0.77%) duine an teanga sa chontae.  Bhí Gaelainn an príomhtheanga do cúig duine is tríocha i gContae Chester.

Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Clarion, Pennsylvania

Is contae in iarthuaisceart Pennsylvania é **Clarion**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 39,988 duine i gcontae Clarion, laghdaithe ó 41,765 duine sa bhliain 2000. Tá achar 1,600 km2 sa chontae san iomlán. 

## Déimeagrafaic
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is coitianta i gcontae Clarion agus í mar phríomhtheanga ag 38,440 (97.96%) duine sa chontae. Ba í Spáinnis an dara teanga is mó labhartha sa chontae agus í mar phríomhtheanga ag 290 (0.74%) duine, agus ba í Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í mar phríomhtheanga ag 265 (0.67%) duine. Maíonn 46% de na daoine gur de shliocht Ghearmánach iad, agus 9.8% gur de shliocht Éireannach iad.

Catagóir:Bunaithe sna 1830í
Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Cambria, Pennsylvania

Is contae in iardheisceart Pennsylvania é **Cambria**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 143,679 duine i gcontae Cambria síos ó 152,598 duine sa bhliain 2000. Is é Ebensburg  príomhbhaile an chontae agus is í Johnstown an baile leis an daonra is mó sa chontae. Tá achar 1,800 km2 ag an contae san iomlán.

## Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Cambria agus í an phríomhtheanga do 138,860 (96.13%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 1,990 (1.38%) duine, bhí Gearmáinis agus Slóvaicis na tríú teanga is comónta agus iad an príomhtheanga do 525 (0.36%) duine an teanga sa chontae.  

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Clearfield, Pennsylvania

Is contae in iarthar Pennsylvania é **Clearfield**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 81,642 duine i gcontae Clearfield síos ó 83,382 duine sa bhliain 2000. Is é Clearfield príomhbhaile an chontae agus is í DuBois an baile leis an daonra is mó i gcontae Clearfield. Tá an contae 2,990 km2 san iomlán agus is í an ceathrú contae is mó i dtéarmaí achar(uisce+talamh). 

## Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Clearfield agus í an phríomhtheanga do 76,880 (97.70%) duine sa chontae. Bhí Spáinnisan dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 580 (0.74%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 264 (0.34%) duine sa chontae. 

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Clinton, Pennsylvania

Is contae i dtuaisceart Pennsylvania é **Clinton**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 39,238 duine i gContae Clinton suas ó 37,914 duine sa bhliain 2000. Is é Lock Haven príomhbhaile an chontae. Tá an chontae 2,320 km2 san iomlán.

## Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gContae Clinton agus í an phríomhtheanga do 34,165 (95.67%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 419 (1.17%) duine, bhí Gearmáinis Amanaigh an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 349 (0.98%) duine sa chontae. 

Catagóir:Bunaithe sna 1830í
Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Columbia, Pennsylvania

Is contae suite in oirthear Pennsylvania é **Columbia**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 67,295 duine i gContae Columbia suas ó 64,151 duine sa bhliain 2000. Tá  achar 1,300 km2 sa chontae san iomlán.

## Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gContae Columbia agus í mar phríomhtheanga do 59,090 (97.37%) duine sa chontae. Ba í Spáinnis an dara teanga ba chomónta sa chontae agus í mar phríomhtheanga ag 640 (1.05%) duine, Ba í Gearmáinis an tríú teanga ba chomónta agus í mar phríomhtheanga ag 219 (0.36%) duine sa chontae.  

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Crawford, Pennsylvania

Is contae in iarthuaisceart Pennsylvania é **Crawford**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 88,765 duine i gcontae Crawford síos ó 90,366 duine sa bhliain 2000. Is é **Meadville** príomhbhaile an chontae. Tá an chontae 2,690 km2 san iomlán.

## Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Crawford agus í an phríomhtheanga do 80,415 (94.81%) duine sa chontae. Bhí Gearmáinis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 1,654 (1.95%) duine, bhí Gearmáinis Amanaigh an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 920 (1.08%) duine sa chontae.

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Cumberland, Pennsylvania

Is contae i ndeisceart Pennsylvania é **Cumberland**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 235,406 duine i gcontae Cumberland suas ó 213,674 duine sa bhliain 2000. Is é Carlisle príomhbhaile an chontae. Tá an chontae 1,400 km2 san iomlán(talamh+uisce).

## Teangacha
De réir daonáireamh SAM 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Cumberland agus í an phríomhtheanga do 190,515 (94.66%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 2,910 (1.45%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 1,320 (0.66%) duine sa chontae.

Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Derek Walcott

File, drámadóir agus ollamh as Saint Lucia ab ea **Derek Alton Walcott** (23 Eanáir 1930 – 17 Márta 2017). Do rugadh é ar an 23ú lá d'Eanáir i gCastries, príomhchathair Saint Lucia. Tá Walcott ina Ollamh Filíochta ag Ollscoil Essex faoi láthair. 

Is dóigh gurb é *[[Omeros (dán)|Omeros]]* (1990), dán eipiciúil Hóiméarach, an saothar is iomráití dá chuid. Bronnadh Duais Nobel na Litríochta air sa bhliain 1992.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1930
Catagóir:Básanna in 2017
Catagóir:Filí as Saint Lucia
Catagóir:Drámadóirí as Saint Lucia
Cócaireacht na hAsarbaiseáine

mion|275px|dheis|Dolma Asarbaiseánach, meascán d'uaineoil, rís agus spíosraí fillte i nduilleoga fíonchaora nó cabáiste
Is éard is **cócaireacht na Asarbaiseáine** ann ná an chócaireacht mar a dhéantar í go traidisiúnta san Asarbaiseáin.

## Naisc sheachtracha

*  
*  
*  
*  
*  

Catagóir:Cultúr na hAsarbaiseáine
Catagóir:Cócaireacht
Contae Delaware, Pennsylvania

Is contae i oir dheisceart Pennsylvania é **Delaware**. I 2010 bhí cónaí ar 558,979 duine i gcontae Delaware suas ó 550,864 duine sa bhliain 2000. Is í an contae leis an cúigiú daonra is airde i bPennsylvania. Is é Media príomhbhaile an contae. Tá an contae 490 km2 san iomlán(uisce+talamh). Is í an tríú contae is lú(i dtéarmaí archar) i bPennsylvania. 

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Delaware agus í an phríomhtheanga do 468,530(90.88%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 8,750(1.7%) duine, bhí Iodáilis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 5,889(1.14%) duine sa chontae.

Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Elk, Pennsylvania

Is contae in iarthuaisceart Pennsylvania é **Contae Elk**. In 2010 bhí cónaí ar 31,946 duine i gcontae Elk, síos ó 35,112 duine sa bhliain 2000. Tá an contae 2,150 km2 san iomlán.

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M 2000, is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Elk agus í an phríomhtheanga do 31,885(97.16%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 355(1.08%) duine, bhí Iodáilis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 320(0.98%) duine sa chontae.

Catagóir:Bunaithe sna 1840í
Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Erie, Pennsylvania

Is contae i iar thuaisceart Pennsylvania é **Erie**. I 2010 bhí cónaí ar 280,566 duine i gcontae Erie síos ó 280,843 duine sa bhliain 2000. Is é Erie príomhbhaile an contae. Tá an contae 4,040 km2 san iomlán. Is í an contae is mó i bPennsylvania i dtéarmaí achar iomlán(uisce+talamh). 

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Erie agus í an phríomhtheanga do 248,150(94.40%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 5,480(2.08%) duine, bhí Iodáilis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 1,430(0.54%) duine sa chontae. Bhí Gaelainn an príomhtheanga do 30 duine i gcontae Erie sa bhliain 2000.

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Fayette, Pennsylvania

Is contae i iar dheisceart Pennsylvania é **Fayette**. I 2010 bhí cónaí ar 136,606 duine i gcontae Fayette síos ó 148,644 duine sa bhliain 2000. Is é Uniontown príomhbhaile an chontae. Tá an contae 2,070 km2 san iomlán. 

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Fayette agus í an phríomhtheanga do 135,920(97.2%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 1,290(0.92%) duine, bhí Iodáilis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 580(0.41%) duine sa chontae.

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Forest, Pennsylvania

Is contae in iarthuaisceart Pennsylvania  e **Foraoise**. I 2010 bhí cónaí ar 7,716 duine i gcontae Foraoise, suas ó 4,946 duine sa bhliain 2000. Is í an contae leis an tríú daonra is lú i bPennsylvania. Is é Tionesta príomhbhaile an chontae. Tá an contae 1,100 km2 san iomlán. 

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Foraoise agus í an phríomhtheanga do 4,615 (97.82%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 49 (1.04%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 39 (0.83%) duine sa chontae.

Catagóir:Bunaithe sna 1850í
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Franklin, Pennsylvania

Is contae i ndeisceart bPennsylvania é **Franklin**. I 2010 bhí cónaí ar 149,618 duine i gcontae Franklin suas ó 129,313 duine sa bhliain 2000. Is é Chambersburg príomhbhaile an contae. Tá an contae 2,000 km2 san iomlán(uisce+talamh). Tá an contae ainmnithe in onóir Benjamin Franklin.

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Franklin agus í an phríomhtheanga do 115,640(96.01%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 2,480(2.06%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 695(0.58%) duine sa chontae.

Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Fulton, Pennsylvania

Is contae in iarthar bPennsylvania é **Fulton**. I 2010 bhí cónaí ar 14,845 duine i gcontae Fulton suas ó 14,261 duine sa bhliain 2000. Is é McConnellsburg príomhbhaile an contae. Tá an contae 1,130 km2 san iomlán(talamh+uisce). 

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 ba í Béarla an teanga is comónta i gcontae Fulton agus í an phríomhtheanga do 13,140(98.61%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 98(0.74%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 54(0.41%) duine sa chontae.

Catagóir:Bunaithe sna 1850í
Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Dauphin, Pennsylvania

Is contae i n-oir dheisceart Pennsylvania é **Dauphin**. I 2010 bhí cónaí ar 268,100 duine i gcontae Dauphin suas ó 251,798 duine sa bhliain 2000. Tá príomhchathair Pennsylvania Harrisburg lonnaithe sa chontae. Is é Harrisburg príomhbhaile an contae chomh maith. Tá an contae 1,450 km2 san iomlán.

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Dauphin agus í an phríomhtheanga do 216,635(91.79%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 9,320(3.95%) duine, bhí an Vítneaimis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 1,490(0.63%) duine sa chontae.

Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Greene, Pennsylvania

Is contae i iar dheisceart bPennsylvania é **Greene**. I 2010 bhí cónaí ar 38,686 duine i gcontae Greene suas ó 40,672 duine sa bhliain 2000. Is é Waynesburg príomhbhaile an contae. Tá an contae 1,500 km2 san iomlán(uisce+talamh). 

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 ba í Béarla an teanga is comónta i gcontae Greene agus í an phríomhtheanga do 37,125(96.65%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 844(2.2%) duine, bhí Fraincis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 134(0.35%)duine sa chontae.

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Huntingdon, Pennsylvania

Is contae i  ndeisceart bPennsylvania é **Huntingdon**. I 2010 bhí cónaí ar 45,913 duine i gcontae Huntingdon suas ó 45,586 duine sa bhliain 2000. Is é Huntingdon príomhbhaile an contae. Tá an contae 2,300 km2 san iomlán(talamh+uisce). 

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 ba í Béarla an teanga is comónta i gcontae Huntingdon agus í an phríomhtheanga do 41,760(97.22%)duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 640(1.49%) duine, bhí Fraincis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 175(0.41%) duine sa chontae. Bhí Gaelainn an príomhtheanga do ceathrar  i gcontae Huntingdon da bhliain chéanna(2000).

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
MI5

mion|350px|Thames House, ceannáras M15 i Londain
thumb|Ceanncheathrú MI5 i dTuaisceart Éireann

Is é MI5 seirbhís slándála na Breataine.

## Stiúrthóirí-ginearálta
* 1909–1940: Vernon Kell (r. 1873–b. 1942)
* 1940–1941: Oswald Allen Harker (r. 1886–b. 1968)
* 1941–1946: David Petrie (r. 1879–b. 1961)
* 1946–1953: Percy Sillitoe (r. 1888–b. 1962)
* 1953–1956: Dick White (r. 1906–b. 1993)
* 1956–1965: Roger Hollis (r. 1905–b. 1973)
* 1965–1972: Martin Furnival Jones (r. 1912–b. 1997)
* 1972–1979: Michael Hanley (r. 1918–b. 2001)
* 1979–1981: Howard Smith (r. 1919–b. 1996)
* 1981–1985: John Jones (r. 1923–b. 1998)
* 1985–1988: Antony Duff (r. 1920–b. 2000)
* 1988–1992: Patrick Walker (r. 1932)
* 1992–1996: Stella Rimington (r. 1935)
* 1996–2002: Stephen Lander (r. 1947)
* 2002–2007: Eliza Manningham-Buller (r. 1948)
* 2007–2013: Jonathan Evans (r. 1958)
* 2013–: Andrew Parker (r. 1962)

## Féach freisin
* MI6


Catagóir:Seirbhísí faisnéise na Ríochta Aontaithe
Contae Indiana, Pennsylvania

Is contae in iardheisceart Pennsylvania é **Indiana**. In 2010 bhí cónaí ar 88,880 duine i gcontae Indiana laghdú ó 89,605 duine sa bhliain 2000. Is é Indiana príomhbhaile an contae. Tá achar 2,160 km2 sa chontae san iomlán (idir talamh agus uisce). 

## Teangacha

De réir dhaonáireamh S.A.M. 2000 ba í an Béarla an teanga is comónta i gcontae Huntingdon agus í an phríomhtheanga do 81,125(95.74%) duine sa chontae. Ba í Spáinnis an dara teanga ba chomónta sa chontae agus ba í an phríomhtheanga do 840(0.99%) duine, ba í Gearmáinis Pennsylvania an tríú teanga ba chomónta agus ba í an phríomhtheanga do 679(0.8%) duine sa chontae.

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Jefferson, Pennsylvania

Is contae i iar thuaisceart bPennsylvania é **Jefferson**. I 2010 bhí cónaí ar 45,200 duine i gcontae Indiana síos ó 45,932 duine sa bhliain 2000. Is é Brookville príomhbhaile an contae. Tá an contae 1,700 km2 san iomlán(talamh+uisce). Tá an contae ainmnithe i ndiaidh an 3ú uachtaráin S.A.M. Thomas Jefferson.

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 ba í Béarla an teanga is comónta i gcontae Jefferson agus í an phríomhtheanga do 42,000(97.09%) duine sa chontae. Bhí Gearmáinis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 390(0.9%) duine, bhí Spáinnis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 370(0.86%) duine sa chontae. 

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Juniata, Pennsylvania

Is contae i oir dheisceart bPennsylvania é **Juniata**. I 2010 bhí cónaí ar 24,636 duine i gcontae Juniata suas ó 22,821 duine sa bhliain 2000. Is é Mifflintown príomhbhaile an contae. Tá an contae 1,020 km2 san iomlán(talamh+uisce). Tá an contae ainmnithe tar éis an abhainn Juniata.

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 ba í Béarla an teanga is comónta i gcontae Jefferson agus í an phríomhtheanga do 19,980(94.09%) duine sa chontae. Bhí Gearmainis Amanaigh an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 475(2.24%) duine, bhí Spáinnis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 348(1.64%) duine sa chontae.

Catagóir:Bunaithe sna 1830í
Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Lancaster, Pennsylvania

Is contae in oirdheisceart Pennsylvania é **Lancaster**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 519,445 duine i gcontae Lancaster, suas ó 470,658 duine sa bhliain 2000. Is é Lancaster príomhbhaile an chontae. Tá an contae 2,549 km2 san iomlán (idir uisce agus thalamh). 

## Teangacha

De réir daonáirimh S.A.M. 2000 is é Béarla an teanga is comónta i gcontae Lancaster agus í an phríomhtheanga do 380,620 (87.05%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 21,745 (4.97%) duine, bhí Gearmáinis Phennsylvania, an cineál Gearmáinise a labhraíonn na hAmanaigh agus daoine eile, an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 14,380 (3.29%) duine sa chontae. 

Tá clú agus cáil ar an gceantar mar gheall ar na hAmanaigh atá ina gcónaí ann. Sa bhliain 2000 dúirt 24,485  (5.6%) duine go raibh Gearmáinis Phennsylvania, Gearmáinis nó Ollainnis an phríomhtheanga a bhí acu.

700px|lár|mion|Feirmeacha déiríochta Amanacha i gContae Lancaster

Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Lawrence, Pennsylvania

Is contae i iarthar bPennsylvania é **Lawrence**. I 2010 bhí cónaí ar  91,108 duine i gcontae Lawrence síos ó 94,643 duine sa bhliain 2000. Is é Caisleáin Nua príomhbhaile an contae. Tá an contae 940 km2 san iomlán(talamh+uisce). 

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 ba í Béarla an teanga is comónta i gcontae Lawrence agus í an phríomhtheanga do 84,855(95.34%) duine sa chontae. Bhí Iodáilis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 1,029(1.16%) duine, bhí Spáinnis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 865(0.97%) duine sa chontae.

Catagóir:Bunaithe sna 1840í
Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Lackawanna, Pennsylvania

Is contae in oirthuaisceart Pennsylvania é **Lackawanna**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 214,437 duine i gcontae Lackawanna, suas ó 213,295 duine sa bhliain 2000. Tá an contae 1,200 km2 san iomlán (talamh+uisce). Is é Scranton príomhbhaile an chontae. Tá an contae ainmnithe tar éis an abhainn Lackawanna. Is í an contae is óige i bPennsylvania. 

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 ba í Béarla an teanga is comónta i gcontae Lackawanna agus í an phríomhtheanga do 190,895 (94.67%) duine sa chontae. Ba í Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 3,160 (1.57%) duine, ba í Iodáilis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 2,184 (1.08%) duine sa chontae.

Catagóir:Bunaithe sna 1870í
Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Lehigh, Pennsylvania

Is contae i oir dheisceart bPennsylvania é **Lehigh**. I 2010 bhí cónaí ar 349,497 duine i gcontae Lehigh suas ó 312,090 duine sa bhliain 2000. Is é Allentown príomhbhaile an contae. Tá an contae 900 km2 san iomlán(talamh+uisce).

## Teangacha

De réir an American Community Survey 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Lehigh agus í an phríomhtheanga do 248,725(84.97%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 24,610(8.41%) duine, bhí Araibis an tríú teanga is comónta agus í an mháthairtheanga do 3,415(1.17%) duine sa chontae. Sa bhliain céannna ba í Gaeilge an phríomhtheanga do 20 duine sa gcontae.

Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Lycoming, Pennsylvania

Is contae i oir thuaisceart bPennsylvania é **Lycoming**. I 2010 bhí cónaí ar 116,111 duine i gcontae Lycoming síos ó 120,044 duine sa bhliain 2000. Is é Williamsport príomhbhaile an contae. Tá an contae 3,220 km2s san iomlán(talamh+uisce). Is í an dara contae is mó i dtéarmaí achar iomláin(talamh+uisce) i bPennsylvania. 

## Teangacha

De réir an American Community Survey 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Lycoming agus í an phríomhtheanga do 109,700(96.95%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 1,454(1.29%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 543(0.48%) duine sa chontae.

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae McKean, Pennsylvania

Is contae i iar thuaisceart bPennsylvania é **McKean**. I 2010 bhí cónaí ar 43,450 duine i gcontae McKean síos ó 45,936 duine sa bhliain 2000. Is é Smethport príomhbhaile an contae. Tá an contae 2,550 km2 san iomlán(uisce+talamh).

## Teangacha

De réir an American Community Survey 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae McKean agus í an phríomhtheanga do 41,815(96.87%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 629(1.46%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 193(0.45%) duine sa chontae.

Catagóir:Bunaithe sna 1820í
Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Mercer, Pennsylvania

Is contae i iar thuaisceart bPennsylvania é **Mercer**. I 2010 bhí cónaí ar 116,638 duine i gcontae Mercer síos ó 120,293 duine sa bhliain 2000. Is é Mercer príomhbhaile an contae. Tá an contae 1,770 km2 san iomlán(uisce+talamh).

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Mercer agus í an phríomhtheanga do 108,040(95.53%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 1,270(1.12%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 1,185(1.05%) duine sa chontae. Sa bhliain céannna ba í Gaeilge an phríomhtheanga do cúigear déag sa chontae.

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Mifflin, Pennsylvania

Is contae suite in oirdheisceart Pennsylvania é **Mifflin**. I 2010 bhí cónaí ar 46,682 duine i gcontae Mifflin suas ó 46,486 duine sa bhliain 2000. Is é Lewistown príomhbhaile an contae. Tá an contae 1,070 km2 san iomlán (talamh+uisce).

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 ba í Béarla an teanga ba chomónta i gcontae Mifflin agus í mar phríomhtheanga ag 40,430(93.12%) duine sa chontae. Bhí Gearmáinis Amanaigh ar an dara teanga ba chomónta sa chontae agus í mar phríomhtheanga ag 1,649(3.80%) duine, bhí Ollainnis ar an tríú teanga ba chomónta agus í mar an phríomhtheanga ag 434(1.00%) duine sa chontae.

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Monroe, Pennsylvania

Is contae i n-oirthear bPennsylvania é **Monroe**. I 2010 bhí cónaí ar 169,842 duine i gcontae Monroe suas ó 138,687 duine sa bhliain 2000. Is é Stroudsburg príomhbhaile an contae. Tá an contae 1,600 km2 san iomlán(uisce+talamh). 

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Monroe agus í an phríomhtheanga do 117,415(90.52%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 6,240(4.81%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 1,325(1.02%) duine sa chontae.

Catagóir:Bunaithe sna 1830í
Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Ngô Đình Diệm

Ba cheannaire ar Vítneam Theas é Ngô Đình Diệm (3 Eanáir 1901 – 2 Samhain 1963). 

Rugadh Diem do theaghlach Caitliceach Vítneamach in Quang Binh, i lár Vítneam. B'as ceantar Caitliceach den chathair Hué iad. Chuaigh a mhuintir leis an gCaitliceachas san 17ú haois. Bhí idir Laidin agus Sínis Chlasaiceach ag Diem de bharr an bhéim a chuir a athair ar an oideachas.

I mí Dheireadh Fómhair na bliana 1955 agus i ndiaidh reifreann a rigleáladh go trom, chuir Diem Bao Dai as oifig agus chuir sé chéad Phoblacht Vítneam (RVN) ar bun len é féin mar uachtarán. I mí na Samhna, 1963, i ndiaidh agóidí reiligiúnda agus frithbheartaíocht neamhfhoiréigeantacha, d'fheallmharaigh Nguyen Van Nhung, ofigeach in Arm Phoblacht Vítneam (ARVN), Diem, in éineacht le dearthár Diem, Ngo Dinh Nhu. Déantar díospóireacht i gcónaí faoi ról na Stát Aontaithe sna heachtraí seo chomh maith le nádúr Diem agus a cheannasaíochta .    

Catagóir:Polaiteoirí Vítneamacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1901
Catagóir:Básanna i 1963
Contae Luzerne, Pennsylvania

Is contae i oir thuaisceart bPennsylvania é **Luzerne**. I 2010 bhí cónaí ar  320,918 duine i gcontae Luzerne suas ó 319,250 duine sa bhliain 2000. Is é Wilkes-Barre príomhbhaile an contae. Tá an contae 2,350 km2 san iomlán(uisce+talamh). 

## Teangacha

De réir an American Community Survey 2006-2010 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Luzerne agus í an phríomhtheanga do 287,775(95.09%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 4,200(1.39%) duine, bhí Polainnis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 2,700(0.89%) duine sa chontae.

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Montgomery, Pennsylvania

Is contae i oir dhisceart bPennsylvania é **Montgomery**. I 2010 bhí cónaí ar 799,874 duine i gcontae Montgomery suas ó 750,097 duine sa bhliain 2000. Is í an contae leis an tríú daonra is airde i bPennsylvania. Is é Norristown príomhbhaile an contae. Tá an contae 1,260 km2 san iomlán(uisce+talamh). 

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Montgomery agus í an phríomhtheanga do 635,060(90.50%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 14,170(2.02%) duine, bhí Cóiréis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 7,940(1.13%) duine sa chontae.

Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Montour, Pennsylvania

Is contae in oirthear Pennsylvania é **Montour**. I 2010 bhí cónaí ar 18,267 duine i gcontae Montour, suas ó 18,236 duine sa bhliain 2000. Is í Danville príomhbhaile an contae. Tá achar de 340 km2 ina iomláine (uisce+talamh). Is é an contae is lú i dtéarmaí achar i bPennsylvania.

## Teangacha

De réir daonáirimh S.A.M. 2000 is é Béarla an teanga is comónta i gcontae Montour agus í mar phríomhtheanga do 16,130(94.83%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis ar an dara teanga is comónta sa chontae agus í mar phríomhtheanga do 225(1.32%) duine, bhí Gearmáinis Pennsylvania ar an tríú teanga is comónta agus í mar phríomhtheanga do 149 (0.88%) duine sa chontae.

Catagóir:Bunaithe sna 1850í
Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Northampton, Pennsylvania

Is contae i oirthear bPennsylvania é **Northampton**. I 2010 bhí cónaí ar 297,735 duine i gcontae Northampton suas ó 267,066 duine sa bhliain 2000. Is é Easton príomhbhaile an contae. Tá an contae 980 km2 san iomlán(uisce+talamh).

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Northampton agus í an mháthairtheanga do 224,390(89.28%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 13,870(5.52%) duine, bhí Iodáilis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 1,815(0.72%) duine sa chontae.

Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Northumberland, Pennsylvania

Is contae i oirthear bPennsylvania é **Northumberland**. I 2010 bhí cónaí ar 94,528 duine i gcontae Northumberland síos ó 94,556 duine sa bhliain 2000. Is é Sunbury príomhbhaile an contae. Tá an contae 1,240 km2 san iomlán(talamh+uisce). 

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Northumberland agus í an phríomhtheanga do 85,740(95.82%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 1,335(1.49%) duine, bhí Gearmáinis Pennsylvania an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 558(0.62%) duine sa chontae.

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Dario Fo

Drámadóir, aisteoir, scríbhneoir, ealaíontóir, dearthóir seit agus gníomhaí polaitíochta Iodálach ab ea **Dario Fo** (a rugadh ar an 24 Márta 1926 i Sangiano na hIodáile agus a fuair bás ar an 13 Deireadh Fómhair 2016.

Bhí an-chlú agus cháil bainte amach ag Fo mar gheall ar a chuid drámaí. Bronnadh Duais Nobel na Litríochta air sa bhliain 1997.
clé|mion|222x222px
Mar dhrámadóir agus mar aisteoir, bhain sé úsáid as na gnásanna de *[[Commedia dell'arte|Chommedia dell'arte]]* na hIodáile. 

Bhí gáire tógálach ag Fó féin; chuirfeadh a gháire fonn gáire ort féin. 

D'éag sé ar an 13 Deireadh Fómhair 2016 ó ghalar riospráide, in aois 90 dó 

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1926
Catagóir:Básanna in 2016
Catagóir:Drámadóirí Iodálacha
Catagóir:Filí Iodálacha
Catagóir:Scríbhneoirí Iodálacha
Contae Perry, Pennsylvania

Is contae i oir dheisceart bPennsylvania é **Perry**. I 2010 bhí cónaí ar 45,969 duine i gcontae Perry suas ó 43,602 duine sa bhliain 2000. Is é New Bloomfield príomhbhaile an contae. Tá an contae 1,440 km2 san iomlán(uisce+talamh).

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Perry agus í an phríomhtheanga do 39,490(96.77%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 470(1.15%) duine, bhí Gearmáinis Pennsylvania an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 384(0.94%) duine sa chontae. Bhí Gaelainn an naoú teanga is comónta i gcontae Perry sa bhliain 2000 agus í an phríomhtheanga do fiche duine sa chontae.

Catagóir:Bunaithe sna 1820í
Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Pike, Pennsylvania

Is contae i oir thuaisceart bPennsylvania é **Pike**. I 2010 bhí cónaí ar 57,369 duine i gcontae Pike suas ó 46,302 duine sa bhliain 2000. Is é Milford príomhbhaile an contae. Tá an contae 1,470 km2 san iomlán(uisce+talamh). 

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Pike agus í an phríomhtheanga do 39,860(92.12%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an príomhthenga do 1,690(3.91%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 555(1.28%) duine sa chontae.

Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Potter, Pennsylvania

Is contae i dtuaisceart bPennsylvania é **Potter**. I 2010 bhí cónaí ar 17,457 duine i gcontae Potter síos ó 18,080 duine sa bhliain 2000. Is é Coudersport príomhbhaile an contae. Tá an contae 2,800 km2 san iomlán(talamh+uisce).

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Potter agus í an phríomhtheanga do 16,365(97.00%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 173(1.03%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 154(0.91%) duine sa chontae.

Catagóir:Bunaithe sna 1820í
Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Schuylkill, Pennsylvania

Is contae in oirthuaisceart bPennsylvania é **Schuylkill**. I 2010 bhí cónaí ar 148,289 duine i gcontae Schuylkill, síos ó 150,336 duine sa bhliain 2000, agus 235,505 sa bhliain 1930. Tá líon mór daoine de shliocht Liotuánach sa chontae. Is é Pottsville príomhbhaile an chontae. Tá an contae 2,030 km2 san iomlán (uisce + talamh).

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is é Béarla an teanga is comónta i gcontae Schuykill agus é an phríomhtheanga do 36,615 (95.75%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í sn phríomhtheanga do 1,734 (1.22%) duine, bhí Gearmáinis Phennsylvania an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 854 (0.60%) duine sa chontae.
mion|clé|Feirmeacha in aice le Klingerstown i gContae Schuylkill

Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Philadelphia, Pennsylvania

Is contae in oirdheisceart na Pheinnsiolváin (Pennsylvania as Béarla) é Filideilfia (**Philadelphia** as Béarla).  I 2010 bhí cónaí ar 1,526,006 duine i gcontae Philadelphia suas ó 1,517,550 duine sa bhliain 2000. Tá Philadelphia (an chathair leis an daonra is airde i bPennsylvania) lonnaithe sa chontae agus toisc é sin is í an contae leis an daonra is airde i bPennsylvania. Is é Philadelphia príomhchathair an contae. Tá an contae 370 km2 san iomlán (talamh+uisce), is í an dara contae is lú i dtéarmaí achar i bPennsylvania.

## Teangacha

De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Philadelphia agus í an phríomhtheanga do 1,168,460(82.37%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 110,500(7.79%) duine, bhí Iodáilis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 14,725(1.04%) duine sa chontae. Sa bhliain chéanna ba í Gaeilge an phríomhtheanga do 275 duine i gcontae Philadelphia.

Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Contae Sullivan, Pennsylvania

mion|teach cúirte Chontae Uí Shúilleabháin
mion|léarscáil 
Is contae in oirthuaisceart Pennsylvania é **Contae Uí Shúilleabháin** (*Sullivan County* i mBéarla). In 2010 bhí cónaí ar 6,428 duine i gContae Uí Shúilleabháin síos ó 6,556 duine sa bhliain 2000. Is é Laporte príomhbhaile an chontae. Tá an contae 1,170 km2 san iomlán (uisce agus talamh). 

## Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000, is é an Béarla an teanga is comónta i gContae Uí Shúilleabháin agus é ina phríomhtheanga do 6,105 (97.87%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis ar an dara teanga is comónta sa chontae agus í ina príomhtheanga do 55(0.88%) duine, bhí Gearmáinis agus Iodáilis ar na tríú teangacha is comónta agus iad ina bpríomhtheanga do 25 (0.40%) duine sa chontae.

Catagóir:Bunaithe sna 1840í
Catagóir:Contaetha Appalachia
Catagóir:Contaetha Pennsylvania
Springfield, Birmingham

Is ceantar suite in Birmingham é **Springfield**. 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Birmingham
Tyseley

Is ceantar suite i ndeisceart Birmingham é **Tyseley**. 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Birmingham
José Saramago

Scríbhneoir, drámadóir, iriseoir, úrscéalaí agus file Portaingéalach ab ea **José de Sousa Saramago** (1922 – 2010). Do rugadh é ar an 16ú lá de Shamhain in Azinhaga na Portaingéile agus do fuair sé bás ar an 18ú lá de Mheitheamh i dTías, baile atá suite in Lanzarote, ceann desna hOileánaibh Canáracha. 

Bhí an-chlú agus cháil ar Sharamago lena linn. Bronnadh an *[[Prémio Camões]]* (Gaeilge: Duais Camões) sa bhliain 1995. Ansin, bronnadh Duais Nobel na Litríochta air sa bhliain 1998. Ba é Saramago an chéad scríbhneoir riamh a scríobhadh i bPortaingéilis dá moladh an duais seo. Is iad *Memorial do Convento* (1982), *O Evangelho segundo Jesus Cristo* (1991) agus *Ensaio sobre a Cegueira* (1995) cúpla ceann desna sárshaothraibh is iomráití dá chuid.

## Naisc sheachtracha
*

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1922
Catagóir:Básanna in 2010
Catagóir:Drámadóirí Portaingéalacha
Catagóir:Scríbhneoirí Portaingéalacha
Sácaigh

deas|250px|thumb|Sácaigh
Is dream eitneach Meiriceánaigh Dhúchasacha iad na **Sácaigh**. cuid acu a labhraíonn Algóincis

Catagóir:Bundúchasaigh Mheiriceá
Catagóir:Grúpaí eitneacha i Stáit Aontaithe Mheiriceá
Catagóir:Iowa
Catagóir:Kansas
Catagóir:Nebraska
Catagóir:Oklahoma
Scitiaigh

clé|250px|mion|Scitiaigh
Ba ghrúpa eitneach Áiseach iad na **Scitiaigh**. Is í an Scitiais a bpríomhtheanga. 

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Áise