open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Good Life (sraith theilifíse 1975)

Coiméide Briotanach is ea ***The Good Life***. Thosaigh sé ag craoladh ar an 4 Aibreán 1975 agus chríochnaigh sé ar 10 Meitheamh 1978.

## Carachtair
*Richard Briers — Tom Good
*Felicity Kendal — Barbara Good
*Penelope Keith — Margo Leadbetter (née Sturgess)
*Paul Eddington — Jeremy "Jerry" Leadbetter
*Reginald Marsh — Andrew/Sir
*Moyra Fraser — Felicity, bean Sir (sraith 1)

## Tagairtí

Catagóir:Cláir dráma grinn suímh
Catagóir:Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 1975
Catagóir:Sraitheanna teilifíse a chríochnaigh i 1978
Catagóir:Cláir BBC
Catagóir:Cláir Teilifíse na Breataine
To the Manor Born

Coiméide Briotanach is ea ***To the Manor Born***. Thosaigh sé ag craoladh ar an 30 Meán Fómhair 1979 agus chríochnaigh sé ar 29 Samhain 1981.

## Carachtair
*Penelope Keith — Audrey fforbes-Hamilton
*Peter Bowles — Richard DeVere (Bedrich Polouvicek)
*Angela Thorne — Marjory Frobisher
*Daphne Heard — Mrs. Maria Polouvicka (Mrs. Poo)
*John Rudling — Brabinger (the Butler)
*Michael Bilton — Old Ned
*Gerald Sim — The Rector
*Daphne Oxenford — Mrs. Patterson

## Tagairtí

Catagóir:Cláir dráma grinn suímh
Catagóir:Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 1979
Catagóir:Sraitheanna teilifíse a chríochnaigh i 1981
Catagóir:Cláir BBC
Catagóir:Cláir Teilifíse na Breataine
One Foot in the Grave

Coiméide Briotanach is ea ***One Foot in the Grave***. Thosaigh sé ag craoladh ar an 4 Eanáir 1990 agus chríochnaigh sé ar 20 Samhain 2000.

## Carachtair
* Victor Meldrew — Richard Wilson
* Margaret Meldrew (née Pellow) — Annette Crosbie
* Jean Warboys — Doreen Mantle
* Patrick Trench — Angus Deayton
* Pippa Trench (née Croker) — Janine Duvitski
* Nick Swainey — Owen Brenman
* Ronnie agus Mildred — Gordon Peters agus Barbara Ashcroft
* Alfred Meldrew — Richard Pearson
* Cousin Wilfred — John Rutland
* Great Aunt Joyce agus Uncle Dick
* Mimsy Berkovitz
* Mrs Birkett — Gabrielle Blunt
* Martin Trout — Peter Cook

## Tagairtí

Catagóir:Cláir dráma grinn suímh
Catagóir:Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 1990
Catagóir:Sraitheanna teilifíse a chríochnaigh i 2000
Catagóir:Cláir BBC
Catagóir:Cláir Teilifíse na Breataine
Biddy White Lennon

Ba aisteoir agus scríbhneoir bia Éireannach í **Biddy White Lennon** (1945 – 25 Samhain 2017). Bhí sí ar *[[The Riordans]]* mar Maggie Riordan.

## Leabhair
*Wild Food
*The Very Best of Traditional Irish Cooking
*Best of Irish Home Baking
*Irish Cooking
*Best of Irish Potato Recipes
*A Taste of Ireland
*Best of Irish Traditional Cooking
*Best of Irish Festive Cooking
*Irish Food & Cooking
*The Irish Heritage Cookbook
*Classic Recipes of Ireland
*The Irish Kitchen
*Best of Irish Meat Recipes
*Traditional Cooking of Ireland
*The Irish Kitchen
*Eating at Home Cook Book
*Poolbeg Book of Traditional Irish Cooking
*Leaving Home Cook Book
*The Irish Heritage Cookbook

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1945
Catagóir:Básanna in 2017
Catagóir:Daoine as Baile Átha Cliath
The Times

Is nuachtán laethúil Briotanach é ***The Times***. Tá ceanncheathrú an nuachtáin suite i Londain agus tagraítear dó go minic mar *"The London Times"* nó *"The Times of London"*. Cuireadh an nuachtán ar bun faoin teideal The Daily Universal Register, agus ar 1 Eanáir 1788 thosaigh na foilsitheoirí ag baint úsáide as an ainm atá air inniu. Is é an chuideachta Times Newspapers a fhoilsíonn The Times agus a chomhpháipéar *The Sunday Times* (a cuireadh ar bun sa bhliain 1821), agus is fochuideachta é Times Newspapers de chuid News UK (é féin ina chuid de News Corp.) ón mbliain 1981 i leith. Níl an fhoireann eagarthóireachta céanna ag an *The Times* agus *The Sunday Times*. bunaíodh iad go neamhspleách ar a chéile agus ní théann an úinéireacht choiteann siar ach go 1967.

## Tagairtí

Catagóir:Nuachtáin Briotanacha
Catagóir:Tréimhseacháin Shasanacha
Catagóir:Tréimhseacháin Bhéarla
Catagóir:Tréimhseacháin laethúla
Catagóir:Bunaithe sa bhliain 1785
Catagóir:Bunaithe sna 1780í
Mamma Mia! Here We Go Again

Is scannán ceolchoiméide/rómánsach Briotanach/Meiriceánach 2018 é ***Mamma Mia! Here We Go Again***.

## Comhcheilg

## Carachtair
*Amanda Seyfried mar Sophie Sheridan
*Meryl Streep mar Donna Sheridan
**Lily James mar Donna óg
*Christine Baranski mar Tanya Chesham-Leigh
**Jessica Keenan Wynn mar Tanya óg
*Julie Walters mar Rosie Mulligan
**Alexa Davies mar Rosie óg
*Pierce Brosnan mar Sam Carmichael
**Jeremy Irvine mar Sam óg
*Colin Firth mar Harry Bright
**Hugh Skinner mar Harry óg
*Stellan Skarsgård mar Bill Anderson
**Josh Dylan mar Bill óg
*Dominic Cooper mar Sky
*Andy García mar Fernando
*Cher mar Ruby Sheridan
*Omid Djalili mar Greek customs officer
*Celia Imrie mar Vice-Chancellor
*Maria Vacratsis mar Sofia
*Panos Mouzourakis mar Lazaros
*Gerard Monaco mar Alexio
*Anna Antoniades mar Apollonia

;Cumaí eile
*Björn Ulvaeus mar an Oxford professor
*Benny Andersson mar "Waterloo" piano player
*Jonathan Goldsmith mar Rafael Cienfuegos

## Léiriú

Catagóir:Scannáin 2018
Catagóir:Scannáin Mheiriceánacha
Catagóir:Scannáin Béarla
Peter Frampton

Rac-cheoltóir Sasanach is ea **Peter Kenneth Frampton**, a rugadh ar 22 Aibreán 1950 in Bromley, Kent. Sheinn sé an giotár agus chan sé sna bannaí The Herd agus Humble Pie, sular thug sé faoi shaol gairmiúil ceoil aonair. Tá aisteoireacht déanta aige uaireanta chomh maith. Tá saoránacht Mheiriceánach aige agus cónaíonn sé in Nashville, Tennessee faoi láthair.

## Tagairtí

[mion|clé|Peter Frampton ag seinm in [Florida sa bhliain 2006]]

## Naisc sheachtracha
*A shuíomh oifigiúil, arna rochtain ar 22 Nollaig 2017

Catagóir:Rac-cheoltóirí
Catagóir:Daoine a rugadh i 1950
Catagóir:Daoine beo
The Voice (séasúr 14 na SA)

Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag John de Mol é ***[[The Voice (SA)|The Voice]]***. Thosaigh an ceathrú sraith déag ar an 26 Feabhra, 2018 agus chríochnaigh sé ar an 22 Bealtaine, 2018.

Ba iad Adam Levine, Blake Shelton, Kelly Clarkson agus Alicia Keys na breithiúna don tsraith seo. Bhuaigh Brynn Cartelli an tsraith agus tháinig Britton Buchanan sa dara háit.

## Foirne

## Tagairtí

Catagóir:2018 séasúir teilifíse
Catagóir:The Voice (SAM)
Edwardsville, Alabama

Is baile i gContae Cleburne, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá é **Edwardsville**. Bhí 202 duine a bheith ina gcónaí sa bhaile sa bhliain 2016.
 
## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Seoladh ríomhphoist don bhaile: edwardsville@alabamagreencities.com

Catagóir:Alabama
*
Catagóir:Bailte in Alabama
Catagóir:Contae Cleburne, Alabama
Catagóir:Bailte i gContae Cleburne, Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra i gContae Cleburne, Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra in Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra sna Stáit Mheiriceá
Catagóir:Bailte in Appalachia
Catagóir:Lárionaid daonra in Appalachia
Hideki Tojo

clé|mion|209x209px|Muintir Tojo, 1941
Ba pholaiteoir agus saighdiúir Seapánach é **Hideki Tojo (**Kyūjitai:** 東條 英機;** Shinjitai:** 東条 英機)** (30 Nollaig 1884 - 23 Nollaig 1948). Ba ardoifigeach airm agus príomhaire na Seapáine é.

Chaith Tojo an chuid is mó dá shaol fásta san arm.

Scaoil sé urchar leis féin, ar an 11 Meán Fómhair 1945, nuair a gabhadh é. Rinne sé iarracht lámh a chur ina bhás féin, ach theip air.

Crochadh Tojo ar 23 Nollaig 1948.
clé|mion|229x229px|Bolscairecht, 1942-1943

## Triail agus freagracht
Rinneadh sceilpín gabhair de Tojo. "Bhí an t-arm faoi smacht an impire", a dúirt Tojo ag tús na trialach. Ach níor tugadh an tImpire os comhair cúirte as a dhrochghníomhartha 

In ionad sin, d'iarr na Meiriceánaigh ar Tojo lánfhreagracht a ghlacadh agus fiú a "mhíthuiscint" a chur ina ceart. 

Mar sin, fágadh an fhreagracht leis an gCogadh faoi chúram Tojo. Saoradh ó gach chúis an tImpire agus a chomhchoirithe. Ina theannta sin, níor cuireadh brú ar na Seapánaigh freagracht a ghlacadh as an méid a tharla sa Chogadh.[clé|mion|nuair a gabhadh é, rinne Tojo  iarracht [Féinmharú|lámh a chur ina bhás féin, ach theip air.]]
## Tagairtí

Tojo, H
Tojo, H
Tojo, H
Catagóir:Daoine a ciontaíodh i gcoireanna cogaidh
Derek Parfit

Fealsamh Briotanach ab ea **Derek Antony Parfit**, FBA (11 Nollaig 1942 – 1 Eanáir 2017) Rinne sé sainstaidéar ar an bhféiniúlacht phearsanta, réasúnacht, agus eitic. Áirítear é go forleathan mar dhuine de na fealsaimh mhóráltachta ba mhó tábhachta agus tionchair san 20ú haois dhéanach agus san 21ú haois luath.

Rugadh Parfit in Chengdu sa tSín, mar a raibh a thuismitheoirí ag obair mar dhochtúirí leighis. Oileadh Parfit i gColáiste Eton in Ollscoil Oxford agus theagasc sé in All Soul's College in Oxford.

## Tagairtí

Catagóir:Fealsúna Sasanacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1942
Catagóir:Básanna in 2017
Sraith Shinsir Iomána na Mumhan 2018

B'í **[[Sraith Shinsir Iomána na Mumhan]] 2018** an tríú heagrán den tSraith Shinsir Iomána na Mumhan ó bunaíodh an comórtas in 2016. Thosaigh an tsraith ar an 30 Nollaig 2017 agus chríochnaigh sí ar an 14 Eanáir 2018.

## Cluichí
### Tábla

### Babhta 1
}
|align=right|**[[CLG Chontae Chiarraí|Ciarraí]]**||align=center|**0-12 – 4-20** ||**[[CLG Chontae an Chláir|An Clár]]**|| style=font-size:90%|Institiúid Teicneolaíochta LuimneachRéiteoir: Johnny Murphy (Luimneach)
|-
|align="right"|30 Nollaig 2017
|align=right|**[[CLG Chontae Chorcaí|Corcaigh]]**||align=center|**1-21 – 2-23** ||**[[CLG Chontae Luimnigh|Luimneach]]**|| style=font-size:90%|Spórtlann CLG Mala, MalaRéiteoir: Philip Kelly (Tiobraid Árann)
|}

### Babhta 2
}
|align=right|**[[CLG Chontae Chiarraí|Ciarraí]]**||align=center|**1-15 – 3-19** ||**[[CLG Chontae Luimnigh|Luimneach]]**|| style=font-size:90%|Páirc na nGael, LuimneachFreastal: 485Réiteoir: Joe Larkin (Corcaigh)
|-
|align="right"|7 Eanáir 2018
|align=right|**[[CLG Chontae an Chláir|An Clár]]**||align=center|**4-17 – 0-18** ||**[[CLG Chontae Chorcaí|Corcaigh]]**|| style=font-size:90%|Páirc Uí Chíosóig, InisRéiteoir: John McCormack (Tiobraid Árann)
|}

### Babhta 3
}
|align=right|**[[CLG Chontae Chiarraí|Ciarraí]]**||align=center|**1-23 – 1-13** ||**[[CLG Chontae Chorcaí|Corcaigh]]**|| style=font-size:90%|Pairc Aibhistin de Staic, Trá LíFreastal: 433Réiteoir: T Walsh (Port Lairge)
|}

### Ceannais

## Tagairtí

Catagóir:Sraith Shinsir Iomána na Mumhan
Catagóir:Iománaíocht i 2018
Muilcheann

Is planda é an **muilcheann** (*Gentianella amarella*). Tá sé dúchasach i dtuaisceart na hEorpa. Planda débhliantúil atá ann.

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Lus an chrúbáin

Is planda luibheach débhliantúil é **lus an chrúbáin** (*Gentianella campestris*).  

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Convolvulus arvensis

Is speiceas de phlanda dreaptha nó reatha é ***Convolvulus arvensis*** (**ainleog** nó **ialus beag**), den ghéineas *Convolvulus*, a bhaineann leis an bhfine *[[Convolvulaceas]]*,  agus ar speicis dhúchasacha iad san Eoraip agus san Áise. Is plandaí luibheach ilbhliantúil é, a fhásann go 0.5-2 m ar airde.
 
Tá dhá chineál ann:
* * Convolvulus arvensis var.  *arvensis*. *Duilleoga níos leithne*
* * Convolvulus arvensis var. *linearifolius*. *Duilleoga níos cúinge*

## Tagairtí

Catagóir:Convolvulaceae
Swithun Wells

Naomh Caitliceach is ea **Swithun Wells**. Rugadh é ar an 1536 i mBrambridge, Hampshire agus cuireadh chun báis é ar an 10 Nollaig 1591, i nGray's Inn Road, Londain.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1536
Catagóir:Básanna i 1591
Catagóir:Daoine curtha chun báis
Catagóir:Eaglais Chaitliceach Rómhánach
Catagóir:Fir
Catagóir:Mairtírigh Sasanacha
Catagóir:Múinteoirí
Catagóir:Naoimh Sasanacha
Lus na haincise

Is planda é **lus na haincise** (*Asperula cynanchica*).  Dúchasach i gcuid mhór de dheisceart agus lár na hEorpa, ó Éirinn soir go dtí an Rúis. Úsáidtí é mar leigheas ar an sceith aincise, agus as sin a ainm. Sa tSualainn, bhaintí úsáid as le dath dearg a chur ar éadaí.

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Paul Hunter

Imreoir snúcair gairmiúil Sasanach ab ea **Paul Alan Hunter**, a rugadh ar an 14 Deireadh Fómhair 1978 i Leeds, Yorkshire Thiar agus a fuair bás ar an 9 Deireadh Fómhair 2006 i Huddersfield, Yorkshire Thiar

## Tagairtí

Catagóir:Imreoirí snúcair na Sasana
Catagóir:Daoine a rugadh i 1978
Catagóir:Básanna in 2006
Peléus

Is pearsa bainte le miotaseolaíocht na Gréige é **Peléus**. Ba an t-athair Achuilléuis é Peléus (). Fuaimnigh: Pel-é-us /pɛl.e.us/. Tuiseal ginideach: Peléuis [1].

## Naisc sheachtracha
* http://an-t-ilias.blogspot.com/2012/07/an-tilias-i-ngaeilge-gluais.html?m=1

## Tagairtí

Catagóir:Miotaseolaíocht na Gréige
Patroclos

Ba **Patroclos** (ciallaíonn a ainm, Πάτροκλος, “glóir an athar”) é an dlúthchara Achuilléuis. Fuaimnigh: Pat-róc-lós /pat.rok.(ə).los/. Tuiseal ginideach: Patroclois [1].

## Naisc sheachtracha

* http://an-t-ilias.blogspot.com/2012/07/an-tilias-i-ngaeilge-gluais.html?m=1

## Tagairtí

Catagóir:Miotaseolaíocht na Gréige
Lus na sceallaí

Is planda blátha é **lus na sceallaí** (*Mertensia maritima*). Is lus ilbhliantúil é.

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Eustace White

Naomh Caitliceach is ea **Eustace White** a rugadh ar an 1559 i Louth, Lincolnshire  agus a cuireadh chun báis i 1591, i dTyburn, Londain.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1559
Catagóir:Básanna i 1591
Catagóir:Daoine curtha chun báis
Catagóir:Eaglais Chaitliceach Rómhánach
Catagóir:Fir
Catagóir:Mairtírigh Sasanacha
Catagóir:Naoimh Sasanacha
Meiriceánaigh Iodálacha

[deas|250px|thumb|Fête de San Gennaro, [Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac]]
[deas|250px|thumb|Mulberry Street, san [Little Italy, Nua-Eabhrac|Iodáil Bheag, Cathair Nua-Eabhrac, 1900]]
Bhí 17,222,412 **Meiriceánach de shíolrach Iodálach** (5.4% den daonra) ina gcónaí i Stáit Aontaithe Mheiriceá de réir an daonáireamh 2013. 

## Tagairtí

## Féach freisin

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Grúpaí eitneacha i Stáit Aontaithe Mheiriceá
Catagóir:Daoine Meiriceánacha de bhunadh na hIodáile
Gormail

Is planda blátha í an **ghormail** (*Lithospermum officinale*) i bhfine na mBoraginaceae. Dúchasach don Eoráise. 

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Lamium album

Is planda bláthanna san fhine Lamiaceae é ***Lamium album***, ar a dtugtar de ghnáth **an teanga mhín** nó **an chaochneantóg bhán**. Tá sé dúchasach ar fud na hEorpa agus na hÁise, ag fás i ngnáthóga éagsúla ó fhéarthailte oscailte go coillearnach, go ginearálta ar ithreacha tais, 

## Cur síos
Is planda luibheach ilbhliantúil é *Lamium album* a fhásann go 50-100 cm ar airde, le gais ghlasa ceithre uilleacha. Tá na duilleoga 3-8 cm ar fad agus 2-5 cm ar leathan, triantánach le bonn cruinn, bog ribeach, agus le ciumhais fhiaclach agus peitín suas go dtí 5 cm ar fad; cosúil le go leor ball eile de na Lamiaceae, tá an chuma orthu go bhfuil siad cosúil ar an taobh amuigh leis neantóg loiscneach (*Urtica dioica*) ach ní chealgann siad, mar sin, an t-ainm coitianta caochneantóg ". Bíonn na bláthanna bán, a tháirgtear i rothóga (' verticillasters ') ar an gcuid uachtarach den gas, na bláthanna aonair 1.5–2.5 cm ar fad. Tugann go leor cineálacha feithidí cuairt ar na bláthanna, ach den chuid is mó ag feithidí fadatheangach, cosúil le beacha.
## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
albam
Catagóir:Flóra na hEorpa
Catagóir:Flóra na hÁise
Catagóir:Plandaí le cur síos orthu in 1753
Catagóir:Ttacsóin ainmnithe ag Carl von Linné
Stachys sylvatica

Planda ilbhliantúil luibheach a fhásann 80 cm ar airde i gcoillearnach agus i bhféarach neamhbhainistithe is ea ***Stachys sylvatica***, ar a dtugtar an **créachtlus** nó an **créachtlus fáil** go coitianta.
I gcriosanna measartha den leathsféar thuaidh bláthaíonn sé i mí Iúil agus Lúnasa. Bíonn na bláthanna corcra. Nuair a bhíonn na duilleoga brúite nó meilte, is féidir leo boladh bréan a thabhairt uathu.
## Cue síos
Is planda ilbhliantúil ceartseasmhach é an créachtlus fáil le reathairí caola faoin talamh. Síneann an gas géaga uaidh ó am go chéile agus bíonn sé cearnógachh agus gruagach, le ribí faireogacha ar an chuid uachtarach den phlanda. Bíonn na nóid spásáilte go forleathan, agus bíonn na duilleoga lárghlas, na gais i mbeirteanna urchomhaireacha. Bíonn na lanna duille fionnach, agus na boinn chordach orthu agus bíonn siad ubhchruthach le barr maol agus le fiacla móra rialta ar an imeall. Cruthaíonn an bláthra  críochspíce dlúth agus bíonn sé comhdhéanta de rothóga dlúth de bhláthanna corcra le baill bána orthu. Tá cúig lobes ag an chailís agus cruthaíonn an coróinín bláth dhá--liopach thart ar 12 go 18 mm ar fad le feadán comhtháite. Tá liopa uachtarach gach bláth dronnach le ribí dlúth, faireogach agus tá an liopa íochtair trí-liopach, is é an liopa lárnach an ceann is mó. Tá ceithre staimín ann, dhá fhada agus dhá ghearr, tá dhá chairpéil chomhleáite ag an gínéiciam agus is é an toradh ná scitseacarp ceithre seoimrín. Tá boladh beagán míthaitneamhach ar an bplanda.
## Dáileadh agus gnáthóg
Is planda dúchasach é an créachtlus fáil san Eoraip agus i lár agus iarthar na hÁise. Fásann sé faoi scáth ballach ar imeall na gcoillte, i bhfálta sceacha agus ar thalamh garbh. Tá sé tugtha isteach i stát Nua-Eabhrac, Ontario, agus an Nua-Shéalainn.

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
sylvatica
Catagóir:Flóra na hÁise
Catagóir:Flóra na hEorpa
Catagóir:Plandaí le cur síos orthu in 1753
Catagóir:Tacsóin ainmnithe ag Carl von Linné
Cabhsadán

Luibh ilbhliantúil féaraigh inite  a fhásann go 80 ceintiméadar ar airde is ea an **cabhsadán** (*Stachys palustris*), ar a dtugtar go minic **duilleog na saor**. Tá sé dúchasach do chodanna den Eoráise ach tugadh isteach i Meiriceá Thuaidh é . Ciallaíonn an buafhocal speicis Laidineach   *palustris*  do "den riasc" agus léiríonn sé a ghnáthóg choiteann.

## Cur síos
Is planda ilbhliantúil é an cabhsadán a fhásann ó stólan  feadánach cothrománach. Tá gais chearnacha aige le duilleoga urchomhaireacha atá beagnach gan gas, lansach go líneach, beagáinín croíchruthach ag an mbonn agus fiaclach. Tá cúig liopa biorach sa chailís. Tá na bláthanna corcra-dearga i gcríoch-spící, le bearnaí sa chuid íochtarach den spíce. Tá siad eagraithe i rothóga, gach bláth comhdhéanta de chúig pheitil chomhtháite, an coróinín dhá-liopach, an liopa uachtarach le cochall air go réidh agus an liopa íochtarach cothrom agus trí-liopach. Den chuid is mó, tugann  bumbóga cuairt ar na bláthanna.  Tá ceithre staimín, dhá cheann fada agus dhá cheann gearr aige agus is scitseacarp tirim ceithre ceithre urrann é an toradh.

  

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Caochneantóg chirce

Is planda í an **chaochneantóg chirce** (*Lamium amplexicaule*). Bliantóg luibhe atá i gceist. Dúchasach san Eoraip, san Áise agus i dtuaisceart na hAfraice.

## Tagairtí
 

Catagóir:Plandaí
Tormán léana

Is planda bláthanna é an **tormán léana** (*Salvia pratensis*). Dúchasach don Eoraip, don Mheánoirthear agus do Thuaisceart na hAfraice. 

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Mentha aquatica

Is planda bláthanna ilbhliantúil é ***Mentha aquatica*** (Gaeilge: **mismín dearg**, **mismín mionsach**, **cartlainn**, **mismín uisce** agus **miontas uisce**) sa bhfine Lamiaceae. Fásann sé in áiteanna tais agus tá sé dúchasach don chuid is mó den Eoraip, iarthuaisceart na hAfraice agus iardheisceart na hÁise.

## Cur síos
Fásann sé go dtí timpeall 90 cm ar airde, cé gur féidir leis 1.5 m a bhaint amach nuair a thacaíonn fásra níos airde leis, agus tá boladh sainiúil miontais aige. Tá na duilleoga ubhach go hubhach-lansach, glas (uaireanta corcra), 2 go 6 ceintiméadar ar fad agus 1 go 4 ceintiméadar leathan,  fiaclach, agus éagsúil ó ghruaige go beagnach maol. Is minic a bhíonn na gais corcra. Bíonn na bláthanna beag, dlúth, feadánacha, bándearg go liathchorcra i ndath. Bláthaíonn sé ó Iúil go Meán Fómhair. Tá sé pailnithe ag feithidí, cé gur féidir é a iomadú go héasca trí gearrthóga fréimhe, cosúil le speicis miontais eile.

aquatica
Catagóir:Flóra na hEorpa
Catagóir:Flóra na hÁise
Catagóir:Flóra na hAfraice
Catagóir:Plandaí le cur síos orthu in 1753
Catagóir:Tacsóin ainmnithe ag Carl von Linné

Catagóir:Plandaí
Mismín arbhair

Is planda é an **mismín arbhair** (*Mentha arvensis*), miontas in fhine na Lamiaceae. Dúchasach ar fud an Leathsféar Thuaidh.

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Caochneantóg dhearg

Is planda bláthanna luibheach bliantúil atá dúchasach don Eoraip agus an Áise é ***Lamium purpureum***, ar a dtugtar **an chaochneantóg dhearg**.

## Cur síos
Fásann *Lamium purpureum* le gais chearnacha go 5–20 cm (go hannamh go 30 cm) ar airde. Tá ribí míne ar na duilleoga, tá siad glas ag an mbun agus athraíonn siad go scothchorcra ag an mbarr; tá siad 2–4 cm ar fad agus leathan, le peitín 1-2 cm (gas duille), agus ciumhaiseanna corracha go fiaclacha.

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
purpureum
Catagóir:Flóra na hEorpa
Catagóir:Flóra na hÁise
Catagóir:Plandaí le cur síos orthu in 1753
Catagóir:Tacsón  ainmnithe ag Carl von Linné
Tím chreige

Is planda í an **tím chreige** (*Thymus praecox*, nó *Thymus drucei* roimhe seo). Tugtar **lus mhic rí** agus **lus na mbrat** uirthi freisin.

## Tagairtí
  

Catagóir:Plandaí
San Stiofán

Ba naomh é **Stiofán** ('''Naomh Stiofán''', nó **[[San Stiofán]]**).  Ciallaíonn an t-ainm Stiofán coróin.  Rugadh i 5 A.D. agus cuireadh é chun báis in 34 A.D. san Iarúsailéim, Iúdáia Impireacht na Róimhe.

Creidtear gurb é an chéad mhairtíreach Críostaí. Bhí naomh Stiofán ar cheann de na seacht ndeagánach ceaptha ag na haspail. Bhí aghaidh aige mar a bheadh aingeal ann, gan féasóg, deirtear.  Ciallaíonn an t-ainm Stiofán coróin.

## Bású
'Más breith is mó a shamhlaítear le féile Lá Nollag, is é an bás foréigneach is mó a thagann chun aigne nuair a luaitear Stiofán – nó Etienne sa domhan Francach. An chéad mhairtíreach a bhí ann, a thug a anam ar son na Críostaíochta. Diamhasla a bhí sa teagasc Críostaí a bhí ar siúl aige, dar leis na Giúdaigh, agus d’imir siad bás air le clocha mar gheall air seo.' Saoradh chun beatha don duine sa mhainséar, agus daoradh chun báis do dhuine dá dheisceabail, Stiofán..

## Oidhreacht
Tógadh iarsmaí Stiofáin chun na Róimhe as an Talamh Naofa sa 5ú haois.  Tógadh an eaglais *La Rotunda di Santo Stefano* in ómós dó.

D’oibrigh Dia an-chuid míorúiltí tríd Naomh Stiofán, is cosúil. 

## Féach freisin

* Lá Fhéile Stiofáin 

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 5
Catagóir:Básanna i 34
Catagóir:Cléir
Catagóir:Fir
Catagóir:Mairtírigh
Catagóir:Naoimh
Grúpaí eitneacha i Londain

[deas|250px|thumb|Slua ag féachaint an [Carnabhal Notting Hill]]
Is í Londain ceann de chathracha éagsúlacht eitneacha is mó sa domhan. Bhí, i 2007, níos mó ná 300 teangacha labhartha inti agus níos mó ná 50 pobail neamhdhúchasacha le daonra níos mó ná 10,000 ina gcónaí inti. 

## Pobail mionlach eitneach suntasacha
* Briotanaigh na hÁise  
* Briotanaigh geala
* Briotanaigh gorma
* Éireannaigh
* Polannaigh sa Ríocht Aontaithe
deas|250px|thumb|Éireannaigh geala

Catagóir:Grúpaí eitneacha i Londain
Corn Seosamh Mhic Dhonnacha

Comórtas agus duais iomána é **Corn Seosamh Mhic Dhonnacha** nó **Corn Mhic Dhonnacha** (Béarla: *Joe McDonagh Cup*), atá eagraithe ag Cumann Lúthchleas Gael do na contaetha as "Sraith 2".

Tá an corn ainmnithe i ndiaidh Seosamh Mhic Dhonnacha. 

## Cluichí ceannais

## Foirne 2018
* Aontroim
* Ceatharlach
* Ciarraí
* An Iarmhí
* Laois
* An Mhí

Catagóir:Craobhacha iomána
Catagóir:Coirn CLG
Dancing on Ice

:*Féach freisin ar [[Dancing on Ice (sraith 11)]]*

Is comórtas damhsa teilifíse é ***Dancing on Ice***, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2006. Tá sé ar ITV.

## Breithiúna agus láithreoirí

## Damhsóirí gairmiúla agus a bpáirtithe

: Buaiteoir
: Dara
: Tríú
: Céad díbirthe
: Tarraing siar nó gortaithe
: Ag glacadh páirt

## Torthaí
### Sraith 1 (2006)

### Sraith 2 (2007)

### Sraith 3 (2008)

### Sraith 4 (2009)

### Sraith 5 (2010)

### Sraith 6 (2011)

### Sraith 7 (2012)

### Sraith 8 (2013)

### Sraith 9 (2014)

### Sraith 10 (2018)

### Sraith 11 (2018)

## Tagairtí

Catagóir:Comórtais Teilifíse
Catagóir:Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 2006
Catagóir:Cláir ITV
Catagóir:Cláir Teilifíse na Breataine
Catagóir:Dancing on Ice
Catagóir:Sraitheanna teilifíse réaltachta
Dancing on Ice (sraith 1)

Is comórtas damhsa teilifíse é ***[[Dancing on Ice]]***, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar ITV. Thosaigh an chéad sraith ar an 14 Eanáir 2006 agus chríochnaigh sé ar an 4 Márta 2006.

B'iad Robin Cousins, Karen Barber, Nicky Slater, Jason Gardiner agus Karen Kresge na breithiúna don sraith seo.

## Cúplaí

## Cairt Scórála

## Tagairtí

Catagóir:Dancing on Ice
Catagóir:2006 séasúir teilifíse
Dancing on Ice (sraith 10)

Is comórtas damhsa teilifíse é ***[[Dancing on Ice]]***, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar ITV. Thosaigh an deichiú sraith ar an 7 Eanáir 2018 agus chríochnaigh sé ar an 4 Márta 2018.

Ba iad Christopher Dean, Jayne Torvill, Jason Gardiner agus Ashley Banjo na breithiúna don tsraith seo. Bhuaigh Jake Quickenden agus Vanessa Bauer an tsraith.

## Cúplaí

## Cairt Scórála

### Meán

## Tagairtí

Catagóir:Dancing on Ice
Catagóir:2018 séasúir teilifíse
Billy Wright

[mion|Cuimhneacháin Billy Wright i n[Dún Geanainn]]
Bhí **Billy Wright** (7 Iúil 1960 - 27 Nollaig 1997), sraithmharfóir, dúnmharfóir ciontaithe agus síceapatach, ina cheannaire ar Fhórsa na nÓglach Dílseach (LVF).  

Feallmharaíodh Wright sa Cheis Fhada. Bhí príosúnaigh eile ó hArm Fuascailte Náisiúnta na hÉireann (an tINLA) freagrach as.

## Cúlra
Sa bhliain 1996, scoilt grúpaí áirithe paraimíleata faoi cheist na síochána, agus tháinig dreamanna nua ar an bhfód a thosaigh ag cur a gcogaidh féin beag beann ar an gcomhaontú. B'é Fórsa Óglaigh Uladh an chéad ghrúpa a thit as a chéile de dheasca an easaontais, nuair a bhunaigh na heasaontóirí drong úr, Fórsa na nÓglach Dílseach (LVF, *Loyalist Volunteer Force*) sa bhliain 1996.
## 2000idí
Níos déanaí, sna 2000idí, bhí Willie Frazer ón eagraíocht úd FAIR - Families Acting for Innocent Relatives ("Teaghlaigh ag Gníomhú thar cionn a Muintire Neamhchiontaí") - ar dhuine acu siúd a bhunaigh "Love Ulster". Ag an am, dúirt Frazer, mar shampla, nár chóir aon duine de na paraimíleataigh Dhílseacha a chaitheamh i bpríosún riamh, agus go raibh an-bhá aige le Billy Wright - agus Fórsa na nÓglach Dílseach a bhí sáite sna dúnmharuithe seicteacha timpeall Phort an Dúnáin. Bhí sé i mbun na Círéibeacha i mBaile Átha Cliath sa bhliain 2006.

## Féach freisin
* Na Trioblóidí

## Tagairtí

Catagóir:Básanna i 1997
Catagóir:Daoine as Wolverhampton
Catagóir:Daoine a rugadh i 1960
Catagóir:Daoine a feallmharaíodh
Catagóir:Dúnmharfóirí srathacha
Catagóir:Aontachtaithe Éireannacha
Catagóir:Daoine as Contae Ard Mhacha
Catagóir:Óglaigh Uladh
Catagóir:Daoine a maraíodh le linn na dTrioblóidí
Dioscliosta Harry Styles

Is éard atá i ndioscliosta an amhránaí agus scríbhneoir amhrán Sasanach Harry Styles ná albam stiúideo amháin, trí shingil mar ealaíontóir ceoil aonréadach.

## Albaim stiúideo

## Singlí
### Mar Ealaíontóir Ceoil

### Singlí bolscaireachta

### Singlí eile

## Tagairtí

Styles, Harry
Star Wars Episode IX: The Rise of Skywalker

Scannán is ea ***Star Wars Episode IX: The Rise of Skywalker*** (2019). Is é Rian Johnson stiúrthóir an scannáin. Is é an naoú ceann de na naoi scannáin sa tsraith úd Star Wars.

## Carachtair
*Daisy Ridley mar Rey
*Adam Driver mar Kylo Ren
*John Boyega mar Finn
*Oscar Isaac mar Poe Dameron
*Lupita Nyong'o mar Maz Kanata
*Domhnall Gleeson mar General Hux
*Kelly Marie Tran mar Rose Tico
*Joonas Suotamo mar Chewbacca
*Billie Lourd mar Lieutenant Connix
*Naomi Ackie
*Richard E. Grant
*Keri Russell
*Mark Hamill mar Luke Skywalker
*Anthony Daniels mar C-3PO
*Billy Dee Williams mar Lando Calrissian
*Carrie Fisher mar Leia Organa

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Scannáin Béarla
Star Wars Episode IX

Catagóir:Scannáin Mheiriceánacha
2019 sa scannán

Is liosta é seo d'eachtraí scannánaíochta sa bhliain 2019.

## Na scannáin is mó a thug airgead isteach

## Searmanais bronnta na ngradam

## Scannáin 2019

### Ag teacht

## Básanna
### Eanáir

## Tagairtí

Catagóir:2019
Catagóir:Scannáin 2019
Buaflíon balla

Is planda é an **buaflíon balla**.  

(MHNT) Cymbalaria muralis.jpg |Cuma ginearálta an phlanda
(MHNT) Cymbalaria muralis - Leaf.jpg |Bileog 
(MHNT) Cymbalaria muralis - flower.jpg |Bláth
(MHNT) Cymbalaria muralis - fruits.jpg |Ffrwythau

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Petra (Preveza)

Is sráidbhaile stairiúil sa mhaoracht Preveza in iarthar na Gréige, gar don bhaile Filippiada é **Petra** (Gréigis: Πέτρα). De réir daonáireamh na Gréige 2011, bhí 392 áitritheoir ann.

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Tíreolaíocht na Gréige
Lus cré

Seamair le gais ina seasamh díreach nó ag dreapadh is ea **lus cré** nó **seamair chré**. Na duilleoga urchomhaireach, lansa-chruthach nó ubhchruthach, go minic fiaclach. Na bláthanna aonarach nó ina spící, gorm nó bán, le feadán gearr is 4 pheiteal, an ceann uachtarach mór is an ceann íochtarach beag.

## Tagairtí
 

Catagóir:Plandaí
Briotanaigh gheala

deas|250px|thumb|Briotanaigh geala i Londain
Tá 51,736,290 **Briotanach geal** (81.9% den daonra) ina gcónaí san Ríocht Aontaithe de réir dhaonáireamh na bliana 2011. Is 44.9% de dhaonra Londan iad. 

Catagóir:Grúpaí eitneacha i Londain
An tOileán Dubh

Leabhar do pháistí de chuid an chartúnaí Bheilgigh Georges Prosper Remi faoin ainm cleite Hergé is ea **an tOileán Dubh**.

Catagóir:Georges Prosper Remi
Catagóir:Ficsean
Catagóir:Leabhair
Catagóir:Eachtraí Tintin
Tintin sa Tibéid

Leabhar do pháistí de chuid an chartúnaí Bheilgigh Georges Prosper Remi, faoin ainm cleite Hergé, is ea **Tintin sa Tibéid**.

## Scéal
Scéal eachtraíochta faoi chara óg Síneach le Tintin, Teang, atá ar iarraidh i sléibhte na Tibéide tar éis timpiste atá ann. Ach cloiseann Tintin guth a charad is é ag glaoch air. Tá sé cinnte anois gur beo do Teang i gcónaí. Téann Tintin i ngleic le dúshlán na sléibhte is na haimsire chun teacht i dtarrtháil air.  

Tugann Tintin féin, a ghadhar dílis Báinín agus Haileabó, an captaen leathchraiceáilte, faoi mhisean dainséarach: teacht ar Teang.  Buaileann siad le manach Búdaíoch i mainistir sa Tibéid a thugann dóchas dóibh gur beo do Teang – ach go bhfuil sé i mbaol an-mhór!. Leis an arracht sneachta fiú.

## Tagairtí

Catagóir:Ficsean
Catagóir:Eachtraí Tintin
Catagóir:Greannáin
Ruben Studdard

Is ceoltóir agus amhránaí Meiriceánach é **Christopher Ruben Studdard** nó **Ruben Studdard** de ghnáth. (rugadh 12 Meán Fómhair, 1978) Bhuaigh sé an dara sraith de *[[American Idol]]* sa bhliain 2003.

## Dioscliosta
* *Soulful* (2003)
* *I Need an Angel* (2004)
* *The Return* (2006)
* *Love Is* (2009)
* *Letters from Birmingham* (2012)
* *Unconditional Love* (2014)
* *Ruben Sings Luther* (2018)

## Scannánliosta
*Scooby Doo 2: Monsters Unleashed (2004)
*Natural Born Komics (2006) (díreach-go-DVD)
*Lifted (2011)
*The Perfect Gift (2011)

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1978
Catagóir:Popcheoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:American Idol
Catagóir:Daoine beo
Fantasia Barrino

Is ceoltóir, amhránaí agus aisteoir Meiriceánach í **Fantasia Monique Taylor **, nó **Fantasia** de ghnáth. (rugadh 30 Meitheamh, 1984) Bhuaigh sí an tríú sraith de *[[American Idol]]* sa bhliain 2004.

## Dioscliosta
**Free Yourself* (2004)
**Fantasia* (2006)
**Back to Me* (2010)
**Side Effects of You* (2013)
**The Definition of...* (2016)
**Christmas After Midnight* (2017)

## Scannánliosta
### Scannáin

### Teilifís

## Leabharliosta
**Life Is Not a Fairy Tale* (2005)

## Camchuairteanna
* 2010–11: Back to Me Tour
* 2013: Side Effects of You Tour
* 2016: The Definition Of... Tour

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1984
Catagóir:Popcheoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:American Idol
Catagóir:Daoine beo
David Cook

Is ceoltóir, amhránaí agus aisteoir Meiriceánach é **David Roland Cook**, nó **David Cook** de ghnáth. Rugadh é ar 20 Nollaig 1982. Bhuaigh sé an seachtú sraith de *[[American Idol]]* sa bhliain 2008.

## Dioscliosta
* *Analog Heart* (2006)
* *David Cook* (2008)
* *This Loud Morning* (2011)
* *Digital Vein* (2015)
* *Chromance* (2018)

## Camhchuairteana
* The Declaration Tour (2009)
* This Loud Tour (2011)
* Digital Vein Tour (2015-16)
* Acoustic Tour (2018)

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1982
Catagóir:Popcheoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:American Idol
Catagóir:Daoine beo
Taylor Hicks

Is ceoltóir, amhránaí agus aisteoir Meiriceánach é **Taylor Reuben Hicks**, nó **Taylor Hicks** de ghnáth. (rugadh 7 Deireadh Fómhair, 1976) Bhuaigh sé an cúigiú sraith de *[[American Idol]]* sa bhliain 2006.

## Dioscliosta
* 2006: *Taylor Hicks*
* 2008: *Early Works*
* 2009: *The Distance*

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1976
Catagóir:Popcheoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:American Idol
Catagóir:Daoine beo
Lee DeWyze

Is ceoltóir, amhránaí agus aisteoir Meiriceánach é **Leon James DeWyze, Jr.**, nó **Lee DeWyze** de ghnáth. (rugadh 2 Aibreán 1986) Bhuaigh sé an naoú sraith de *[[American Idol]]* sa bhliain 2010.

## Dioscliosta
* *So I'm Told* (2007)
* *Slumberland* (2010)
* *Live It Up* (2010)
* *What Once Was* (2012)
* *Frames* (2013)
* *Oil & Water* (2016)
* *Paranoia* (2018)

## Gradaim agus ainmniúcháin
Tá gradam amháin buaite ag DeWyze.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1986
Catagóir:Popcheoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:American Idol
Catagóir:Daoine beo
Scotty McCreery

Is ceoltóir, amhránaí agus aisteoir Meiriceánach é **Scott Cooke McCreery**, nó **Scotty McCreery** de ghnáth. (rugadh 9 Deireadh Fómhair, 1993) Bhuaigh sé an deichiú sraith de *[[American Idol]]* sa bhliain 2011.

## Dioscliosta
* *Clear as Day* (2011)
* *Christmas with Scotty McCreery* (2012)
* *See You Tonight* (2013)
* *Seasons Change* (2018)

## Camchuairteanna
*Weekend Roadtrip Tour (2013) le Sarah Darling
*See You Tonight Tour (2014) le Danielle Bradbery

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1993
Catagóir:Popcheoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:American Idol
Catagóir:Daoine beo
Summer Hits Tour 2018

Is é **Summer Hits Tour 2018** an cúigiú camchuairt ag an bpopghrúpa Little Mix. Thosaigh an chamchuairt ar an 6 Iúil 2018.

## Seitliosta
#"Touch"
#"Reggaetón Lento (Remix)"
#"How Ya Doin'?"
#"Love Me Like You"
#"Hair"
#"Little Me"
#"No More Sad Songs"
#"Wings"
#"Change Your Life"
#"Move"
#"Black Magic"
#"Salute"
#"Only You"
#"Shout Out To My Ex"
;Encore
#"Secret Love Song Pt.II"
#"Power"

## Dátaí

Catagóir:Little Mix
Catagóir:Camchuairteanna 2018
Phillip Phillips

Is ceoltóir, amhránaí agus aisteoir Meiriceánach é **Phillip LaDon Phillips Jr.**, nó **Phillip Phillips** de ghnáth. (rugadh 20 Meán Fómhair, 1990) Bhuaigh sé an t-aonú sraith déag de *[[American Idol]]* sa bhliain 2012.

## Dioscliosta
* *The World from the Side of the Moon* (2012)
* *Behind the Light* (2014)
* *Collateral* (2018)

## Camchuairteanna
* Phillip Phillips College Tour Spring 2013
* Phillip Phillips Canada Tour Spring 2014
* Phillip Phillips and O.A.R. Summer Tour 2014
* Phillip Phillips Behind The Light Fall Tour 2014
* Phillip Phillips and Matt Nathanson Summer 2016
* Phillip Phillips The Magnetic Tour Spring 2018
* Phillip Phillips Headliner/Co-headliner le Gavin DeGraw Samhradh 2018

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1990
Catagóir:Popcheoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:American Idol
Catagóir:Daoine beo
Kris Allen

Is ceoltóir, amhránaí agus aisteoir Meiriceánach é **Kristopher Neil Allen**, nó **Kris Allen** de ghnáth. (rugadh 21 Meitheamh 1985) Bhuaigh sé an ochtú sraith de *[[American Idol]]* sa bhliain 2009.

## Dioscliosta
* *Brand New Shoes* (2007)
* *Kris Allen* (2009)
* *Thank You Camellia* (2012)
* *Horizons* (2014)
* *Letting You In* (2016)
* *Somethin' About Christmas* (2016)

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1985
Catagóir:Popcheoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:American Idol
Catagóir:Daoine beo
Nick Fradiani

Is ceoltóir, amhránaí agus aisteoir Meiriceánach é **Nicholas James Fradiani IV**, nó **Nick Fradiani** de ghnáth. (rugadh 15 Samhain, 1985) Bhuaigh sé an ceathrú sraith déag de *[[American Idol]]* sa bhliain 2015.

## Dioscliosta
### Albaim Stiúideo

### Singlí

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1985
Catagóir:Popcheoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:American Idol
Catagóir:Daoine beo
Trent Harmon

Is ceoltóir, amhránaí agus aisteoir Meiriceánach é **Trenton William Harmon**, nó **Trent Harmon** de ghnáth.  Rugadh é ar 8 Deireadh Fómhair 1990. Bhuaigh sé an cúigiú sraith déag de *[[American Idol]]* sa bhliain 2016.

## Dioscliosta
### Albaim Stiúideo

### Ceirníní Leathfhada

### Singlí

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1990
Catagóir:Popcheoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:American Idol
Catagóir:Daoine beo
Candice Glover

Is ceoltóir, amhránaí agus aisteoir Meiriceánach í **Candice Rickelle Glover**, nó **Candice Glover** de ghnáth. (rugadh 22 Samhain, 1989) Bhuaigh sí an dara sraith déag de *[[American Idol]]* sa bhliain 2013.

## Dioscliosta
### Albaim Stiúideo

### Singlí

### Singlí bolscaireachta

### Físeáin Cheoil

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1989
Catagóir:Popcheoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:American Idol
Catagóir:Daoine beo
Caleb Johnson

Is ceoltóir, amhránaí agus aisteoir Meiriceánach é **Caleb Perry Johnson**, nó **Caleb Johnson** de ghnáth. (rugadh 23 Aibreán 1991) Bhuaigh sé an tríú sraith déag de *[[American Idol]]* sa bhliain 2014.

## Dioscliosta
### Albaim Stiúideo

### Singlí

### Físeáin Cheoil

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1991
Catagóir:Popcheoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:American Idol
Catagóir:Daoine beo
Slánú fiacal

Is planda seadánach ilbhliantúil é an **slánú fiacal** (*Lathraea squamaria*). Tá sé dúchasach don Eoraip, ón Rúis siar go hÉirinn agus sa Tuirc. A ghas bán, a bhláthanna corcra neamhlonrach, ag déanamh spíce aonshleasaigh. Cosúil le giolcach sléibhe, ach seadánach ar fhréamhacha crann is tom, ar an leamhán is an coll go háirithe.

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Múchóg bheag

Is planda holai-seadánach í an **mhúchóg bheag** (*Orobanche minor*). Dúchasach i ndeisceart na hEorpa, ach coitianta anois in áiteanna eile scaipthe ar fud an domhain.

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Centranthus ruber

Planda garraí is ea ***Centranthus ruber *** nó **an slán iomaire** a bhfuil tóir air, agus a fhástar i gcomhair a mbláthanna ornáideacha.
 
## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Testify (albam Caleb Johnson)

Is é ***Testify*** an chéad albam ó Caleb Johnson. Scaoileadh é ar an 12 Lúnasa, 2014.

## Traicliosta
# "Sailing Away" – 3:21
# "Save Me" – 3:39
# "Let Me In" – 3:02
# "Only One" – 4:09
# "Fighting Gravity" – 3:58
# "Devil's Daughter" – 3:34
# "Another Life" – 3:16
# "Change" – 3:52
# "Testify" – 3:47
# "As Long as You Love Me" – 3:08

## Singlí
#"As Long as You Love Me" - Bealtaine 2014
#"Only One" - 28 Iúil, 2014
#"Fighting Gravity" - 2015

## Cairteacha

## Tagairtí

Catagóir:Albaim a eisíodh in 2014
Briotanaigh ghorma

deas|250px|thumb|Briotanaigh ghorma i Londain
Tá 1,904,684 **Briotanaigh ghorma** (3.0% den daonra) ina gcónaí sa Ríocht Aontaithe de réir daonáireamh na bliana 2011. Is 13.3% de dhaonra Londan iad. 

## Tagairtí

Catagóir:Grúpaí eitneacha i Londain
Catagóir:Daoine Briotanacha gorma
Slánlus mara

Is planda é an **slánlus mara** (*Plantago maritima*). Úsáidtear na duilleoga agus na síolta mar bhia.

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Barr an mhilltigh mara

Is planda bláthanna é **barr an mhilltigh mara** (*Triglochin maritima*). Fásann sé timpeall an domhain sna bólaí ó thuaidh. Faightear é in eanaigh agus riascanna agus ar chladaigh, áiteanna ina mbíonn an talamh fliuch. Is planda nimhiúil é mar gheall ar an gciainíd atá taobh istigh ann. Cailltear eallach uaireanta dá bharr sin.  

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Cab an ghasáin

Is planda é **cab an ghasáin** (*Knautia arvensis*). Ilbhliantóg luibheach atá ann.

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Plantago coronopus

Is speiceas de planda bláthanna luibheach iltíreach é ***Plantago coronopus*** (ar a dtugtar **na hadharca fia**), san fhine Plantaginaceae.  
## Cur síos
Táirgeann an *Plantago corónopus*  bunróiséad de dhuilleoga cúngaithe lansacha suas le 25 ceintiméadar ar fad atá roinnte go fiaclach nó go domhain. Fásann na bláthraí suas go dtí thart ar 4 go 7 cm ar airde. Tá spící dlútha de bhláthanna acu a lúbann uaireanta. Tá ceithre chluas scothbhán ag gach bláthanna de thomhas thart ar mhilliméadar ar fad. Den chuid is mó, fasann *Plantago coronopus* ar ithreacha gainmheacha nó garbh, gar don fharraige. Tá sé dúchasach don Eoráise agus don Afraic Thuaidh, ach is féidir é a fháil in áiteanna eile, lena n-áirítear na Stáit Aontaithe, an Astráil agus an Nua-Shéalainn mar speiceas coimhthíoch.
## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Music Speaks

Is é ***Music Speaks*** an chéad albam ó Candice Glover. Scaoileadh é ar an 18 Feabhra, 2014.

## Traicliosta
# "Cried" – 3:20
# "Die Without You" – 4:04
# "Same Kinda Man" – 3:58
# "Damn" – 3:43
# "Passenger" – 4:36
# "Forever That Man" – 4:12
# "Kiss Me" – 4:36
# "In the Middle" – 3:51
# "Coulda Been Me" – 3:32
# "Thank You" – 3:57
# "Love Song" – 4:43

## Singlí
#"Cried" - 25 Samhain 2013

## Cairteacha

## Tagairtí

Catagóir:Albaim a eisíodh in 2014
Melanie Martinez

Amhránaí Meiriceánach is ea **Melanie Adele Martinez** (28 Aibreán, 1995 a rugadh í). Ghlac sí páirt ar an tríú sraith *[[The Voice (SA)|The Voice]]* sa bhliain 2012.

## Dioscliosta

* *[[Cry Baby (albam Melanie Martinez)|Cry Baby]]* (2015)
* *K-12* (2019)
* *Portals* (2023)

;SLanna
**Dollhouse EP* (2014)
**Pity Party EP* (2016)
**Cry Baby's Extra Clutter EP* (2016)

## Camchuairteanna
* Dollhouse Tour (2014)
* Cry Baby Tour (2015–16)

;Ag tacú
* Lindsey Stirling – Music Box Tour (2015)
* Adam Lambert – The Original High Tour (2016)

Catagóir:Ceoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1995
Dioscliosta Melanie Martinez

Is éard atá i ndioscliosta an amhránaí agus scríbhneoir amhrán Meiriceánach Melanie Martinez ná albam stiúideo amháin, trí sheinn leabhraithe, seacht singil mar ealaíontóir ceoil aonréadach agus dhá fhíseáin ceoil déag.

## Albaim
### Albaim Stiúideo

### Ceirníní Leathfhada

## Singlí
### Mar Ealaíontóir Ceoil

### Ó ''The Voice''

### Singlí eile

## Físeáin Cheoil

## Tagairtí

Martinez, Melanie
Domenico Ghirlandaio

Péintéir Iodálach de chuid na hAthbheochana ab ea **Domenico Ghirlandaio** (2 Meitheamh 1448 – 11 Eanáir 1494). Ba den "tríú glúin" den Athbheochan Iodálach é, in éineacht le Verocchio, Pollaiolo agus Sandro Botticelli. Rugadh i bhFlórans é agus ba ann a fuair sé bás.

De réir Giorgio Vasari, d'oibrigh Domenico ag an tús mar phrintíseach mar dhéantóir bláthfhleascanna miotail faoina athair. "Il ghirlandaio", a chiallaíonn "déantóir bláthfhleascanna", a thugtaí ar a athair mar leasainm, agus baisteadh ar Domenico é chomh maith. Bigordi a shloinne i gceart.
mion|Cuid de "Ultima cena di San Marco" (''Suipéar deireanach San Marcais''), péintéireacht de chuid Ghirlandaio

D'oibrigh sé ag déanamh freascónna sa chuid ba mhó, ach bhain sé úsáid as teampara i gcomhair roinnt mhórshaothar.
mion|Mionpháirt de ''An tAingeal á nochtadh roimh Zacairiá''

Catagóir:Péintéirí Iodálacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1448
Catagóir:Básanna i 1494
Meá drua

Is planda í an **mheá drua** nó **Tripleurospermum perforata**. Áirítear í mar an sainspeiceas den ghéineas *Tripleurospermum*. Tá sí dúchasach san Eoráise agus i dTuaisceart na hAfraice. Bíonn sí le feiceáil i Meiriceá Thuaidh freisin. Glactar í mar speiceas ionrach ansin.  

## Tagairtí

Catagóir:Asteraceae
Nick Clegg

Fear gnó (le Facebook) agus polaiteoir de chuid an Páirtí Daonlathach Liobrálach sa Ríocht Aontaithe is ea **Nicholas William Peter Clegg**. Rugadh é i Chalfont St Giles, Buckinghamshire ar an 7 Eanáir 1967. 

Catagóir:An Páirtí Daonlathach Liobrálach
Catagóir:Daoine a rugadh i 1967
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Facebook
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na hEorpa
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Ridirí
Catagóir:Scríbhneoirí Sasanacha
Lus na hiothlann

Is planda é **lus na hiothlann** (*Matricaria discoidea*). Tugtar **lus anainn** air freisin.

## Tagairtí
  

Catagóir:Plandaí
Luibh bhléine

Is planda í an **luibh bhléine** (*Tripolium pannonicum*, nó *Aster tripolium*).  

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Lus corráin

Is planda luibheach ilbhliantóige é an **lus corráin** (*Achillea ptarmica*). Dúchasach don Eoraip agus na duilleoga inite, ámh nó bruite.

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Eaglais Chaitliceach i Sasana agus an Bhreatain Bheag

[deas|250px|thumb|[Ardeaglais Westminster i Londain]]
Is cuid den Eaglais Chaitliceach domhanda í **Eaglais Chaitliceach i Sasana agus an Bhreatain Bheag**. Tá 4.2 milliún Caitlicigh ann. 

Catagóir:Creideamh i Sasana
Catagóir:Eaglais Chaitliceach Rómhánach
Ioslam sa Ríocht Aontaithe

[thumb|Dáileadh daonra Moslamach i [Sasana]]
[thumb|Mosc Shah Jahan i [Woking]]
Tá 2,786,635 Moslamaigh ina gcónaí sa Ríochta Aontaithe de réir an 2011 daonáireamh. 

Catagóir:Cultúr na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Ioslam
Cluasán fia

Is planda ilbhliantúil é an **cluasán fia** (*Cirsium helenioides*). Dúchasach do thuaisceart na hEoraise ón Iorua soir go dtí an Chasacstáin.

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Catagóir:Asteraceae
Feochadán móna

Is planda é an **feochadán móna**. Tá sé le fáil i bpáirceanna agus i réimsí féir. Tá bláthanna bándearg nó purpaidh air agus duilleoga dornálaigh.  

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Lambert Simnel

B'fheallsóir é **Lambert Simnel **(c. 1477 – c. 1525) a bhí ag ligean air go raibh sé i dteidil choróin Shasana. Rinne an t-éileamh gurbh é an Iarla Warwick i 1487 réimeas nuabhunaithe Rí Anraí VII (a bhí i gcoróin idir 1485&#x2013;1509) a chur i mbaol. Rinneadh é ina cheann feadhna den reibiliún de lucht Eabhrac (Yorkist Rebellion) a d'eagraigh John de la Pole, Iarla Lincoln. Cuireadh an reibiliún síos in 1487. Tugadh pardún do Shimnel agus ina dhiaidh sin fostaíodh é mar scúille i seirbhís an Rí agus, ní b'fhaide anonn, ina sheabhcóir.
Ionsaí Eaglais Naomh Menas

Thosaigh, ar an 29 Nollaig 2017 gunnadóir a raibh a aghaidh clúdaithe ag lámhach i Helwan, Caireo, an Éigipt, ar an Eaglais Choptach Naomh Menas agus siopa in aice leis, ag marú deichniúr agus fear póilín agus ag gortú deichniúr.

## Féach freisin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Coptaigh
Catagóir:An Éigipt
Catagóir:Eachtraí sceimhlitheoireachta Ioslamacha
Jumanji: Welcome to the Jungle

Scannán ón bhliain 2017 is ea ***Jumanji: Welcome to the Jungle***. Ghlac Dwayne Johnson, Jack Black, Kevin Hart, Karen Gillan, Nick Jonas, agus Bobby Cannavale páirt ann.

## Carachtair
### Jumanji
* Dwayne Johnson mar Dr. Smolder Bravestone
* Jack Black mar Professor Sheldon "Shelly" Oberon
* Karen Gillan mar Ruby Roundhouse
* Kevin Hart mar Franklin "Mouse" Finbar
* Nick Jonas mar Jefferson "Seaplane" McDonough
* Bobby Cannavale mar Van Pelt
* Rhys Darby mar Nigel Billingsley
* William Tokarsky mar Trader
* Rohan Chand mar Boy at Bazaar

### Reality
* Alex Wolff mar Spencer Gilpin
* Madison Iseman mar Bethany Walker
* Ser'Darius Blain mar Anthony "Fridge" Johnson
* Morgan Turner mar Martha Kaply
* Marc Evan Jackson mar Principal Bentley
** Colin Hanks mar Older Alex Vreeke
* Sean Buxton mar Alex's Father / Jogger #1
** Tim Matheson mar Older Alex's Father (Old Man Vreeke, uncredited) 
* Sylvia Jefferies mar Alex's Mother / Jogger #2
** Virgina Newcomb mar Older Alex's Mother
* Maribeth Monroe mar Teacher
* Missi Pyle mar Coach Webb

Catagóir:Scannáin 2017
Catagóir:Scannáin Béarla
Catagóir:Scannáin Mheiriceánacha
Cry Baby (albam Melanie Martinez)

Is é ***Cry Baby*** an chéad albam ó Melanie Martinez. Bhí sé scaoilte ar an 14 Lúnasa, 2015.

## Traicliosta
# "Cry Baby" – 3:59
# "Dollhouse" – 3:51
# "Sippy Cup" – 3:15
# "Carousel" – 3:50
# "Alphabet Boy – 4:13
# "Soap" – 3:29
# "Training Wheels" – 3:25
# "Pity Party" – 3:24
# "Tag, You're It" – 3:09
# "Milk and Cookies" – 3:26
# "Pacify Her" – 3:40
# "Mrs. Potato Head" – 3:37
# "Mad Hatter" – 3:21

## Singlí
# "Pity Party" - 1 Meitheamh, 2015
# "Soap" - 10 Iúil, 2015
# "Sippy Cup" - 31 Iúil, 2015

## Cairteacha

## Deimhniúcháin

## Tagairtí

Catagóir:Albaim a eisíodh in 2015
Victorious

Is sraith ghrinn Mheiriceánach do dhéagóirí é ***Victorious*** a craoladh ar an Nickelodeon ó 27 Márta 2010 go dtí 2 Feabhra 2013. Dan Schneider a chruthaigh an tsraith. Ghlac Victoria Justice, Leon Thomas III, Matt Bennett, Elizabeth Gillies, Ariana Grande, Avan Jogia, agus Daniella Monet páirt ann.

Catagóir:Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 2010
Catagóir:Sraitheanna teilifíse a chríochnaigh i 2013
Catagóir:Cláir Teilifíse Mheiriceánacha
Bleachtán mín

Is planda é an **bleachtán mín** nó **bleachtfheochadán** (*Sonchus oleraceus*).

## Tagairtí

  

Catagóir:Plandaí