Ronnie Delany

Iar-luthchleasaí Éireannach is ea **Ronald "Ronnie" Michael Delany** nó **Ronnie Ó Dubhshláine** (6 Márta 1935 - 11 Márta 2026),   reathaí a bhuaigh an bonn óir ar son na hÉireann sa rás 1500 méadar sna Cluichí Oilimpeacha in Melbourne san Astráil i 1956.   
[clé|mion|270x270px|1956:  Ron Delaney agus John Landy sa rás 1,500  in [Melbourne]]
clé|mion|177x177px|1957, IC4A One Mile Race
clé|mion|271x271px|1959 i Nua Eabhrac
[clé|mion|236x236px|Dealbh inniu  san [an tInbhear Mór|Inbhear Mór]]
clé|mion|177x177px|Plaic i Ferrybank
## Saol
Rugadh Delany san Inbhear Mór ar an 6 Márta 1935. D'aistrigh an teaghlach go Dumhach Thrá i mBaile Átha Cliath nuair a bhí sé sé bliana d'aois. 

Rinne sé staidéar  ar thráchtáil in Ollscoil Villanova, Pennsylvania, mar a raibh sé páirteach i bhfoireann cháiliúil reathaíochta na scoile úd, áit ar thug an cóitseálaí riain Jumbo Elliott teagasc dó. Chuidigh a rath ansin le daoine eile a leanúint ina chéimeanna, go litriúil, lena n-áirítear Eamonn Coghlan agus Sonia O’Sullivan.

### 1956
Bhuaigh Delany an bonn óir sa rás 1,500 méadar sna Cluichí Oilimpeacha in Melbourne na hAstráile sa bhliain 1956.  Bhí plúr lúthchleasaithe an domhain sa gcoimhlint chéanna i 1956. Ní raibh sé ach bliain go leith roimhe ó bhí Roger Bannister ar an gcéad duine ariamh a bhí faoi bhun cheithre nóiméad do rás an mhíle. Bhí seisean éirithe as ach idir an dá linn bhí triúr a raibh an churiarracht sáraithe acu ar an líne in Melbourne, mar aon le beirt eile a bhí faoi bhun cheithre nóiméad.

Tá a leithéid coiscthe sa lá atá inniu ann, ach ba ar a ghogaide (mar a dhéantar sna rásaí ráibe) a bhí Murray Halberg na Nua-Shéalainne ar an líne agus ar shéideadh an ghunna ba eisean a chuaigh chun cinn áit ar fhan sé ar feadh dhá thimpeall.

Astrálach, Mervyn Lincoln a bhí chun tosaigh ina dhiaidh, ach bhí na hiomaitheoirí ar fad teanntaithe ina chéile nuair a buaileadh an clog a thug le fios dóibh go mba ar an timpeall deireanach a bhí siad – gan ach beirt de na reathaithe chun deiridh ar Delaney, a bhí ag iarraidh seachaint a dhéanamh ar an gcontúirt a bhain leo siúd a bhí i mullach a chéile .

Leath den timpeall deireanach a bhí déanta nuair a thosaigh an tÉireannach ag bailiú amach a raibh roimhe agus ar an gcasadh deireanach chuaigh chun cinn ar fad nuair a bhailigh sé an Sasanach, Brian Hewson.

3 nóiméad 41.2 soicind a bhí ar an gclog, nuair a thrasnaigh sé an líne – curiarracht nua Oilimpeach agus beagnach soicind iomlán chun cinn ar an nGearmánach, Klaus Richtzenhain a bhí sa dara háit agus an tAstrálach, John Landy a bhí sa tríú háit. Thug Delaney cúpla coisméig eile, chaith é féin síos ar a ghlúine agus thug buíochas do Dhia.

Níos déanaí i 1956, ba é Delany an seachtú fear sa stair a bhris an míle ceithre nóiméad, ag críochnú ag 3:59.0 i gCalifornia. Níor bhuaigh aon lúthchleasaí Éireannach bonn óir i lúthchleasaíocht sna Cluichí Oilimpeacha ó shin (go dtí 2024 ar aon nós).  

### Níos déanaí
Chomh maith leis an mbonn óir sin, bhuaigh sé an bonn cré-umha i gCraobh na hEorpa i Stócólm i 1958 agus an bonn óir i gCluichí Domhanda na nOllscoileanna i Sóifia i 1962. Ní raibh sé ach 26/27 bliain d’aois, nuair a d'éirigh sé as rásaíocht sa bhliain 1962.

Chaith Ronnie Delany seal ag obair in Aer Lingus agus seal eile ina dhiaidh sin i gcomhlacht farantóireachta an B&I sular bhunaigh sé comhlacht margaíochta agus comhairleoireachta spóirt dá chuid féin.

Bronnadh Saoirse Chathair Bhaile Átha Cliath air in 2006 agus sa bhliain chéanna bhronn COBÁC Céim Oirirc sa Dlí ar Delany mar aitheantas ar na héachtaí a rinne sé ar feadh a shaoil.

Nocht sé dealbh de féin  ar an 19 Samhain 2021  i bPáirc Uí Dhúshláine san Inbhear Mór, eastát tithíochta a ainmníodh as féin le hurraim dó. Roghnaíodh an suíomh i bPort an Chalaidh san Inbhear Mór mar áit don dealbh in 2016, mar go bhfuil sé díreach trasna ón áit ar rugadh Delany.  Cuireadh srian le líon an lucht freastail mar gheall ar shrianta COVID- 19, mar sin féin, bhí roinnt de theaghlach an tUasal Delaney i láthair do nochtadh an tsaothair ealaíne seo.

## Féach freisin

* Eamonn Coghlan agus Sonia O’Sullivan

## Tagairtí

Catagóir:Lúthchleasaithe Éireannacha
Catagóir:Daoine as Contae Chill Mhantáin
Catagóir:Daoine a rugadh i 1935
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Buaiteoirí bonn sna Cluichí Oilimpeacha
Catagóir:Dumhach Thrá
Catagóir:Daoine as Baile Átha Cliath
Catagóir:Básanna in 2026
Catagóir:Alumni Ollscoil Villanova