Iain Mac a' Ghobhainn

File agus úrscéalaí Albanach ab ea **Iain Mac a' Ghobhainn** (1 Eanáir 1928 - 15 Deireadh Fómhair, 1998), a d’úsáid an t-ainm Béarla **John Crichton Smith** freisin. Scríobh sé filíocht, úrscéalta, gearrscéalta agus drámaí i nGaeilge agus i mBéarla.

## Beathaisnéis
Rugadh é i nGlaschú i bPabail bhliain 1928, ach ba as Leòdhas dá thuismitheoirí agus d'aistrigh an teaghlach go Leòdhas nuair a bhí sé fós óg, sa bhliain 1930. Tógadh é i bPabail, an baile céanna inar tógadh Ruaraidh MacThòmais agus Anne Frater. B'í Gaeilge na hAlban a phríomhtheanga. Fuair a athair bás leis an eitinn. Chuaigh sé go Sgoil Phabail, Sgoil MhicNeacail i Steòrnabhagh agus sa bhliain 1949 bhain sé céim amach sa Bhéarla ó Oilthigh Obar Dheathain. Rinne sé seirbhís náisiúnta agus tar éis na seirbhíse, d'oibrigh sé mar mhúinteoir i mBruaich Chluaidh agus ar feadh mblianta, in Oban. D'fhág sé Àrd-Sgoil an Òbain i 1977, toisc go raibh sé ag iarraidh scríobh go lánaimseartha. Nuair a phós sé Donalda Gillies Logan, bhog siad go Taigh an Uillt. Sa bhliain 1980 fuair sé OBE. Faraor, bhuail an ailse é GUS fuair sé bás i 1998, nuair a bhí sé 70 bliain d'aois.

## Suimeanna
Bhí suim ag Mac a' Ghobhainn in bhFuadach na nGael: pléann a úrscéal Béarla, *Consider the Lilies*, an dráma Gàidhlig, *An Chúirt*, agus an dán Gaelach leis an téama seo.

## Leabharliosta
### Bàrdachd Ghàidhlig
* *[[Bìobuill is Sanasan Reice]]* [gd] (Glaschu: *[[Gairm]]*, 1965)
* *Eadar Fealla-dha is Glaschu* (Glaschu: Oilthigh Ghlaschu, 1974)
* *Na h-Eilthirich* (Glaschu: Oilthigh Ghlaschu, 1983)
* *An t-Eilean agus an Cànan* (Glaschu: Oilthigh Ghlaschu, 1987)

### Rosg Gàidhlig
* 'An Coigreach', *Gairm* 25 (1958): cuideachd ann an *Eadar Peann is Pàipear* (133-138).
* *Bùrn is Aran* (1960) 'An Duine Dubh', 'Bùrn': cuideachd ann an *Eadar Peann is Pàipear* (deas. le Dòmhnall Iain MacÌomhair, Glaschu: Gairm, 1985, 102–103, 167–171).
* *[[An Dubh is an Gorm]]* [gd] (Obair-Dheadhain: Oilthigh Obair-Dheadhain, 1963). 'An Comhradh', 'Aig a' Chloich-Chuimhne', 'An Taghadh': cuideachd ann an *Eadar Peann is Pàipear* (113–115, 127–129, 150–154)
* 'Ioseph', *Gairm* 43 (1963): cuideachd ann an *Eadar Peann is Pàipear* (11-13).
* *[[Iain am Measg Nan Reultan]]* (1970)
* *Maighstirean is Ministearan* (1970)
* *An t-Adhar Ameireaganach* (1973)
* *[[Rabhdan is Rudan]]* [gd] (1973)
* *An t-Aonaran* (Glaschu: Oilthigh Ghlaschu, 1976)
* 'Mairead', *Gairm* 120 (1982): cuideachd ann an *Eadar Peann is Pàipear* (41-43).
* *Bùrn is Aran* (1987) 
* *A' Bheinn Oir* (1989)
* *[[Na Speuclairean Dubha]]* [gd] (1989) 
* *Turas tro Shaoghal Falamh* (1991)
* *Na Guthan* (1991)
* *An Dannsa mu Dheireadh* (1992)

### Drámaí i nGaeilge na hAlban
* *A' Chùirt*. 

### Filíocht sa Bhéarla
* *The Long River* (1955)
* *Deer on the High Hills* (1962)
* *The Law and the Grace* (1965)
* *Love Poems and Elegies* (1972)
* *The Exiles* (1984)
* *The Village and Other Poems* (Manchester: Carcanet Press, 1989)

### Úrscéalta sa Bhéarla
* *Consider the Lilies* (1968)
* *The Last Summer* (1969)
* *The Permanent Island* (1975)
* *An End to Autumn* (1978)
* *In the Middle of the Wood* (1987)
* *Thistles and Roses* (1961)
* *At Helensburgh* (1968)
* *From Bourgeois Land* (1969)
* *Survival Without Error* (1970)
* *My Last Duchess* (1971)
* *Goodbye Mr Dixon* (1974) 
* *Hami Autumn* (1974)
* *The Notebooks of Robinson Crusoe* (1975)
* *River, River* (1978)
* *On the Island* (1979)
* *Murdo* (1981)
* *A Field Full of Folk* (1982)
* *The Search* (1982) 
* *Mr Trill in Hades* (1984)
* *The Tenement* (1985)
* *A Life* (1986)
* *The Dream* (1989)
* *An Honourable Death* (1992)

### Gearrscéalta i mBéarla
* *The Black and the Red* (1970)
* *The Hermit and Other Stories* (1977)
* "Greater Love" ann an *The Grafton Book of Scottish Short Stories* (deas. le James Campbell. London: Grafton Books, 1984. pp. 227-235)

### Dánta Roghnaithe
**Selected Poems* (1970)
**Selected Poems 1955–1982* (1982)
**Selected Poems* (1985) 
**Selected Poems* (1990)
**Collected Poems* (1992)

### Ailt
* *The Golden Lyric: an Essay on the Poetry of Hugh MacDiarmid. *196;7
* *Towards the Human: Selected Essays*. Edinburgh: MacDonald,1986.
* ann an *The Literature or Region and Nation. *1989. R. P. Draper (deas.) London: MacMillan; New York: St. Martin's Press.

### Aistriúcháin
* *[[Dàin do Eimhir]] translated by Iain Crichton Smith, with an introduction by [[An t-Ollamh Dòmhnall Meek|Professor Donald Meek]]* (Steòrnabhagh: Acair Earranta, 1999)
* *Modern Gaelic Verse* (1966)
* 'Moladh Beinn Dòbhrainn' le Donnchadh Bàn Mac an t-Saoir (1969)

### Mar eagarthóir
* *Moments in Glasshouses* (1987)
* còmhla ri C. King: *Twelve More Modern Scottish Poets* (1986)

### Aistí scolártha faoi;
* Frederic Lindsay (1977) "Disputed Angels. The Poetry of Iain Crichton Smith." *Akros* 12:3 December, 15-26.
* John Blackburn. The Poetry of Iain Crichton Smith. Glasgow: Association for Scottish Literary Studies, 1993.
* Colin Nicholson (deas.). Iain Crichton Smith: Critical Essays. 1992.
* Carol Gow (deas.). Mirror and marble: the Poetry of Iain Crichton Smith. 1992.
* Jon Sanders (2015) , *Scottish Literary Review* 7:1, 75-88
## Naisc sheachtracha
*Iain Crichton Smith publications on the Carcanet website 
*BBC bio - Làrach nam Bàrd
*Aberdeen University Celtic Department Saineolaithe ar scríbhneoireacht Iain Mhic a' Ghobhain, go háirithe i nGaeilge na hAlban
*The Contribution of Iain Crichton Smith - Aiste ar fhilíocht Mhic a' Ghobhainn, le hEdwin Morgan
*Iain Crichton Smith - An extensive exploration of his life, work, and legacy - Tráchtas dírithe ar phrós Mhic a' Ghobhainn i nGaeilge na hAlban, le hAlexander Shevellin
*"Real People in a Real Place" and "Between Sea and Moor" aistí de chuid Iain Mhic a' Ghobhainn

## Tagairtí

Catagóir:Filí Albanacha
Catagóir:Daoine as Glaschú
Catagóir:Daoine a rugadh i 1928
Catagóir:Básanna i 1998
Catagóir:Úrscéalaithe Albanacha
Catagóir:Litríocht Ghaeilge na hAlban
Catagóir:Scríbhneoirí do pháistí
Catagóir;Gearrscéalaithe
Catagóir:Drámadóirí
Catagóir:Ficsean eolaíochta i nGaeilge na hAlban