Cluain Sceach

mion|An mosc i gCluain Sceach
Is bruachbhaile beag i ndeisceart Bhaile Átha Cliath í Cluain Sceach atá suite ar dá thaobh abhann na Dothra. Ó bhaile fearainn Chluain Sceach a thagann ainm an bhruachbhaile. Tá páirt an bhaile fearainn sin suite i mBaile an Mhuilinn.  

Chonacthas an logainm san fhoirm galldaithe ‘Clonskeagh’ don chéad uair in 1640, i measc ionchoisní Chúige Laighean: fuair an Barún Robert Trimleston bás ar 13 Nollaig 1639 nuair a bhí sé i bhfeo-úinéireacht eastáit a raibh ‘Clonskeagh’  mar pháirt de. Tá liosta caipéisí eile luaite ar Bhunachar Logainmneacha na hÉireann.

### Suíomh agus slite isteach
Tá páirt an bhruachbhaile suite taobh istigh limistéar chathair Bhaile Átha Cliath, ach tá an chuid is mó de suite i gceantar an údaráis áitiúil Dhún Laoghaire-Rath an Dúin. Tá ceithre thoghroinn ag forluí ar an bhruachbhaile: Cluain Sceach-Belfield, Cluain Sceach-Fearann na Buaile, Cluain Sceach-Baile an Mhuilinn, Cluain Sceach-Na Glasáin, agus Cluain Sceach-Reabóig. Toisc gur bhruachbhaile é seachas limistéar sibhialta nó eaglasta, níl na teorannacha daingean. Maidir leis na sean-bharúntachtaí, tá an bruachbhaile i gceachtar acu, barúntacht Bhaile Átha Cliath agus Ratha an Dúin.

Tá fad an cheantair críochaithe go bunúsach ag an Bhóthar Chluain Sceach agus ag an bhóthar a leanann ar aghaidh uaidh sa deisceart, ná Bóthar Reabóige. Tá an baile fearainn Reabóg ar an dá thaobh den teorainn sin. Tá na bruachbhailte Cnoc Mhuirfean agus Baile an Ghadhair ag an taobh dheas. Tá Abhann na Dothra ag dul trí lár Chluain Sceach, ó Bhaile an Mhuilinn go Domhnach Broc. San oirthear, tá Cluain Sceach ag críochantacht leis an champas Choláiste Ollscoile Bhaile Átha Cliath (COBÁC) i Belfield, agus san iarthar tá Na Glasáin, ach níl teorainn chrua i gceist ansin. Ag an taobh thuaidh, tá críoch leis an Bhóthar Chluain Sceach ag crosbhóthar Bhóthar Bhaile an Mhuilinn agus Bhóthar Eglinton, teorannacha le Baile an Mhuilinn (taobh thiar) agus le Domhnach Broc (taobh thoir). 

Cuireann Bus Bhaile Átha Cliath seirbhís iompair phoiblí ar fáil don cheantar. Níl stad de chuid tramanna Luas istigh ann, ach tá stad sna Glasáin atá fáil éasca air do choisithe ar thaobh thiar den cheantar. Tá an córas traenach DART rófhada ón gceantar le bheith áisiúil de shiúl na gcos.

### Carachtar agus forbairt
Is ceantar cónaithe é Cluain Sceach den chuid is mó, ar forbraíodh sa luath-20ú aois. Níl lár an bhaile ann, ach tá sraitheanna beaga siopaí i Reabóig, ar Ascaill na nÉan, agus ar Bhóthar Chluain Sceach go díreach lastuaidh den Dothra.

Go dtí na 1970idí, ní raibh ach tithíocht ísealdlúis sa cheantair. Bhí talamh gan tithe in áiteanna faoi úinéireacht phríobháideach, agus coda suntasacha de in úinéireacht na hEaglaise Caitlicí. Rinneadh forbairt bhrabúsach ó shin ar thailte laisteas de Ascaill na nÉan, ar thailte i Reabóig, agus ar shuíomh ar a raibh an Scoil Máisiún do Bhuachaillí go dtí 1981, agus tá tithíocht ísealdlúis sna háiteanna anois. 

Maidir le gnó agus tionscal, tá Páirc Oifigí Richview suite idir Bóthar Chluain Sceach agus an Dothra. Níl gnólachtaí tionsclaíocha sa bhruachbhaile a thuilleadh, ach bhí muileann páipéir Smurfit suite ar bhruach na Dothra ó 1958 go dtí 2009, agus feictear ó iniúchadh seandálaíochta go raibh muileann ar an tsuíomh sin ó 1770 ar aghaidh ar a laghad.

### Áiseanna
Tá coimpléasc sláinte in Oispidéal Chluain Sceach, a chlúdaíonn áis shláinte mheabhrach maraon le haonad altranais pobail. Tá sé suite mar a bhí Ospidéal Fiabhrais Chnocán an Imill (Vergemount Fever Hospital). Tá sé suite mar a bhí Ospidéal Fiabhrais Chnocán an Imill (Vergemount Fever Hospital).

Maidir le cúrsaí creidimh, tá formhór an bhruachbhaile sa pharóiste sibhialta Theach Naithí, ach níl áit adhartha de chuid Eaglais na hÉireann (Protastúnach) ann. Maidir leis an Eaglais Chaitliceach, tá sé roinnte idir na paróistí Chluain Sceach, Dhomhnach Broc, Chnoc Mhuirfean, agus Dhún Droma. Níl ach eaglais pharóiste amháin sa cheantar, ná Eaglais an Bhoinn Mhíorúiltigh, Ascaill na nÉan, paróiste Chluain Sceach.

Tá an mosc is mó in Éirinn lonnaithe ar champas Ionad Chultúr Ioslamach na hÉireann ar Bhóthar Chluain Sceach; tá sé bainteach leis an traidisiún Sunaíoch. Dúnadh é i mí Aibreáin 2025 ach tá an pobal ag súil go n-athosclófar é.

Bhí halla adhartha beag de chuid na mBráithre Plymouth ar Bhóthar Roebuck go dtí 2016. 

### Cúrsaí oideachais
Bhog bunscoil náisiúnta Moslamach ar láthair Ionad Chultúr Ioslamach na hÉireann in 1993. Tá bunscoil phríobháideach (trí mheán na Gearmáinise) agus dhá mheánscoil phríobháideacha (trí Ghearmánis agus trí Fhraincis) ar Champas Eorpach atá á roinnt ag Scoil Ghearmánach Naomh Cillian agus Lycée Français na hÉireann ar Bhóthar Chluain Sceach.

Tá páirt de COBÁC suite in Richview, Cluain Sceach, ná campas Scoil na hAiltireachta, na Pleanála agus an Pholasaí Chomhshaoil. Bhí Scoil Máisiún do Bhuachaillí ar an suíomh sin ó 1885 go dtí 1981.

### Daoine

* Isaac Butt (1813-1879), abhcóide agus Teachta na Parlaiminte Westminster, bunaitheoir na gluaiseachta Rialtas Dúchais, ina chónaí i dteach ar chrosbhóthar Chéide Wynnsward agus  Bhóthar Chluain Sceach
* Maud Nic Ghoinn, bean Mhic Giolla Bhríde (1866-1953), réabhlóidí poblachtánach Éireannach agus bunaitheoir Iníonacha na hÉireann, agus a mac Seán Mac Giolla Bhríde (1904-1988), polaiteoir agus taidhleoir Éireannach, a bhí ceachtar acu ina gcónaí i dTeach Reabóige.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Átha Cliath