An Ghaeltacht

[thumb|Comhartha an [Údarás na Gaeltachta|Údaráis ar theorainn na Gaeltachta]]
thumb|Gaeltachtaí oifigiúla
Is éard is **Gaeltacht** ann ná ceantar ina n-aithnítear an Ghaeilge mar theanga an phobail, go stairiúil ar a laghad. B'é ba bhrí leis an bhfocal sin *Gaeltacht* fadó ná Gaelachas, ach ó thosaigh an Ghaeilge ag dul as úsáid in áiteanna in Éirinn, tháinig an téarma "Gaeltacht" nó "ceantair Ghaeltachta" chun cinn ar na háiteanna sa tír ina bhfuil an Ghaeilge á labhairt i gcónaí mar theanga thraidisiúnta a théann go nádúrtha ó ghlúin go glúin.

Is léir, áfach, gurb iomaí áit sa Ghaeltacht oifigiúil ina bhfuil an Béarla in uachtar anois, mar shampla Cloch na Rón, an Achréidh agus Maigh Cuilinn i gContae na Gaillimhe, nó Ailt an Chorráin agus Gleann Bharr i gContae Dhún na nGall, Acaill, Béal an Mhuirthead agus an tSraith i gContae Mhaigh Eo chomh maith leis an gcuid is mó d'Uíbh Ráthach i gContae Chiarraí.

Úsáidtear canúintí éagsúla ó Ghaeltacht go Gaeltacht. Tugtar Gaidhealtachd nó Gaeltacht na hAlban ar na ceantair in Albain ina labhraítear Gaeilge na hAlban.

## Daonra na Gaeltachta
thumb|deas|Teorann na Gaeltachta 1926
thumb|deas|Teorann na Gaeltachta 1956
Dar le hÚdarás na Gaeltachta, is é 95,503 daonra na Gaeltachta. Tá thart ar 14,000 do na daoine sin ina gcónaí i mbruachbhailtí na Gaillimhe, áfach.

Cuirtear an cheist go minic ar cheart imeall na nGaeltachtaí a athrú.

## An Fhí­or-Ghaeltacht
thumb|Áiteanna a thuileann stádas an Gaeltacht 2007

### Gaeltacht Thír Conaill
* Tír Chonaill, Contae Dhún na nGall, go háirithe i nGaoth Dobhair, Cloích Cheannfhaola, agus ar an taobh thuaidh de na Rosa; Anagaire, Croithlí agus Rann na Feirste

### Gaeltacht na Gaillimhe
* Conamara, Gaillimh

### Gaeltacht Chontae Chiarraí
* Corca Dhuibhne, Contae Chiarraí go háirithe, in aice le Daingean Uí Chúis

### Gaeltacht Chontae Chorcaí
* Cúil Aodha, Cléire, Contae Chorcaí

### Gaeltacht Chontae na Mí
:*Príomhalt: [[Gaeltacht na Mí]]*
* Ráth Cairn (nó Ráth Chairn) agus Baile Ghib, Contae na Mí

### Gaeltacht na nDéise
:*Príomhalt: [[Gaeltacht na nDéise]]*
* An Rinn, Contae Phort Láirge

### Gaeltacht Chontae Mhaigh Eo
* Ceathrú Thaidhg, Eachléim, An Fód Dubh agus Tuar Mhic Éadaigh, Gaeltacht Mhaigh Eo

## Gaeltachtaí neamhoifigiúla
Tugtar Gaeltachtaí Neamhoifigiúla ar cheantair nach cuid den Ghaeltacht go hoifigiúil iad, cé go bhfuil an teanga á labhairt iontu go forleathan. Tá brú ar an rialtas stádas oifigiúil a thabhairt dóibh.
* Cúige Uladh, Contae Aontroma in Iarthar Bhéal Feirste Gaeltacht Sheoige nó Gaeltacht Bhéal Feirste

## Nua-Ghaeltacht
Nua-Ghaeltacht an t-ainm a thugtar ar an smaoineamh Gaeltachtaí nua a thógáil i mBÁC agus i gcathracha eile sa tír d'fhonn an dteanga a athbheochan. Cé nach luaitear é sna huimhreacha thuas, tá Gaeltacht nua i Béal Feirste.
* Roinnt áiteanna i gContae an Chláir
* Gaeltacht Bhuan Mheiriceá Thuaidh

## Riarachán
Is í an Roinn Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta atá freagrach as polasaí an rialtais i leith na Gaeltachta, i gcomhar le heagraíochtaí amhail Údarás na Gaeltachta. Cuireann Raidió na Gaeltachta de chuid RTÉ agus TG4 seirbhísí ar fáil do mhuintir na Gaeltachta agus do chainteoirí Gaeilge go forleathan. 

## Coláistí samhraidh
Eagraítear cúrsaí Gaeilge gach bliain sna ceantair Ghaeltachta le linn an tsamhraidh. Tumoideachas Gaeilge atá i gceist, ina gcaitheann daltaí scoile roinnt sheachtainí ag foghlaim na teanga trí chúrsaí Ghaeilge agus gníomhaíochtaí eile trí mheán na Gaeilge - cluichí Gaelacha, céilithe agus ceol traidisiúnta.

Is minic go bhfanann an dalta le clann áitiúil sa Ghaeltacht le linn an chúrsa, agus teagasc á fháil acu ó bhean an tí.

## Féach freisin

* TINTEÁN

## Naisc sheachtracha
* Beo.ie - An Ghaeltacht
* An Roinn Ghnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta
* Turasóireacht sa Ghaeltacht 
* Údarás na Gaeltachta
* Gaelgeoir group to start new Gaeltacht near city
* HSE.ie - Fás an Daonra agus na Dúshláin atá ann do FSS
* CSO.ie - Leagan Gaeilge de Shuíomh Idirlín an Phríomh Oifig Staidrimh
* Limistéir Pleanála Teanga Ghaeltachta - *léarscáil bheo;;

[[Íomhá:geill sli.jpg|thumb|Comhartha tráchta *Géill slí* i g[[Contae Phort Láirge]] in [[Éire|Éirinn]].]]

== Foinsí ==
* Ó Tuathaigh G, Ó Laoire L L, Ua Súilleabháin (eag) 2000 *Pobal na Gaeltachta a Scéal agus a Dhán,'' Indreabhán Conamara: Cló Iar-Chonnachta.

## Tagairtí


Catagóir:Tíreolaíocht na hÉireann