open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kevin McNulty (aisteoir)

Is aisteoir Ceanadach é **Kevin McNulty**, a rugadh ar an 8 Nollaig 1955. 

## Scannánliosta
### Scannáin
**[[Shoot to Kill (1988 scannán)|Shoot to Kill]]* (1988) 
**[[The Accused (1988 scannán)|The Accused]]* (1988)
**[[Narrow Margin]]* (1990)
**[[Stay Tuned (scannán)|Stay Tuned]]* (1992)
**[[Timecop]]* (1994)
**[[The Neverending Story 3]]* (1994)
**[[Ernest Goes to School]]* (1994) 
**[[The Man Who Wouldn't Die (1995 scannán)|The Man Who Wouldn't Die]]* (1995)
**[[Live Bait (scannán)|Live Bait]]* (1995)
**[[The Arrangement (1999 scannán)|The Arrangement]]* (1999)
**[[Stealing Sinatra]]* (2003)
**[[Pursued (2004 scannán)|Pursued]]* (2004)
**[[Bob the Butler]]* (2005)
**[[Fantastic Four (2005 scannán)|Fantastic Four]]* (2005), mar Jimmy O'Hoolihan
**[[The Score (2005 scannán)|The Score]]* (2005)
**[[John Tucker Must Die]]* (2006)
**[[Snakes on a Plane]]* (2006)
**[[Code Name: The Cleaner]]* (2007)
**[[The Invisible (scannán)|The Invisible]]* (2007)
**[[Nightwatching]]* (2007)
**[[American Venus]]* (2007)
**[[Fantastic 4: Rise of the Silver Surfer]]* (2007)
**[[The Seamstress (2009 scannán)|The Seamstress]]* (2009)
**[[The Uninvited (2009 scannán)|The Uninvited]]* (2009)
**[[Watchmen (scannán)|Watchmen]]* (2009)
**[[Excited (scannán)|Excited]]* (2009)
**[[Donovan's Echo]]* (2011)
**[[Tulips in Spring]]* (2016)
**[[On the Farm]]* (2016)
### Teilifís
**[[21 Jump Street]]* (1987-1991) mar different characters
**[[Street Justice]]*
**[[The X-Files]]* (1993) - eipeasóid Squeeze, mar Gníomhaire Fuller
*** (1992 & 1995)
**[[Falling from the Sky: Flight 174]]* (1995)
**[[Beauty (scannán teilifíse)|Beauty]]* (1998)
**[[The Lone Gunmen (sraith theilifíse)]]* (2001)
**[[Stargate Atlantis]]* (2004)
**[[Battlestar Galactica (sraith theilifíse)|Battlestar Galactica]]* (2004)
**[[Reefer Madness (sraith theilifíse)|Reefer Madness]]* (2005)
**[[Robson Arms]]* (2005)
**[[Supervolcano]]* (2005)
**[[Supernatural (sraith theilifíse)|Supernatural]]* (2005 & 2014), mar the Rev. Roy Le Grange san eipeasóid "Faith" agus Phillip san eipeasóid "Ask Jeeves"
**[[Disaster Zone: Volcano in New York]]* (2006)
**[[Psych]]* (2006)
**[[Tin Man (mionsraith)]]* (2007)
**Fatal Kiss* (AKA *Love to Kill*) (2008)
**[[Meteor Storm]]* (2010)
**[[The Killing (sraith theilifíse)|The Killing]]* (2011), Season 1 Episode 13, mar The Gas Station Manager
**[[Arctic Air]]* (2012), mar Mel Ivarson

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

* Próifíl ar IMDb

Catagóir:Aisteoirí Ceanadacha
Catagóir:Daoine as Penticton, An Cholóim Bhriotanach
Catagóir:Daoine a rugadh i 1955
Catagóir:Daoine beo
Penticton, An Cholóim Bhriotanach

Is é **Penticton** (Vancúibhear) cathair i gColóim Bhriotanach, Ceanada. Tá 33,761 duine ina gcónaí sa chathair féin agus 43,432 ina gcónaí sa cheantar cathrach (sa bhliain 2016). 

## Tíreolaíocht

## Oideachas

## Comhchathracha

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh oifigiúil

*
Catagóir:Bailte agus cathracha sa Cholóim Bhriotanach
Catagóir:Cathracha Cheanada
Carlina acaulis

Planda bláthach ilbhliantúil déchotailéadónach, sa bhfine Asteraceae is ea ***Carlina acaulis*** (an feochadán geal). Bíonn an planda dúchasach sna réigiúin alpacha de chuid láir agus deiscirt na hEorpa. 

Tagann an t-ainm géinis *acaulis* ón fhocal [an chiall atá leis sa [Laidin ná 'gan ghas' nó chos' 

Fásann na duilleoga spíonacha, liopacleiteacha i mbunróiséad thart ar 20&#x20; ar a thrastomhas. Táirgtear na bláthanna i mbláthcheann mór (suas go dtí 10&#x20;cm) de bhláthóga gealbhána gathacha thart timpeall ar dhiosca lárnach. Tá na bláthóga dioscóideacha feadánach agus dath buí-donn orthu. Chun an phailin, a chosaint, dúnann an ceann in aimsir fhliuch, feiniméan béaloidis a dhéanann fáistine ar sheal báistí. Bíonn an planda faoi bhláth idir Lúnasa agus Meán Fómhair.

## Tagairtí
Teliko (eipeasóid The X-Files)

Craoladh an tríú heipeasóid, **"Home"** den cheathrú sraith *[[The X-Files]]* ar an 18 Deireadh Fómhair 1996. Scríobh Howard Gordon an eipeasóid seo. D'fhéach 18.01 milliún duine ar an eipeasóid.

## Aisteoirí
### Aoi-réaltaí
* Mitch Pileggi mar Walter Skinner
* William B. Davis mar The Smoking Man
* Roy Thinnes mar Jeremiah Smith
* Brian Thompson mar Alien bounty hunter
* Steven Williams mar X
* Laurie Holden mar Marita Covarrubias
* Rebecca Toolan mar Teena Mulder
* Vanessa Morley mar Samantha Mulder
* Don S. Williams mar First Elder
* Morris Panych mar Gray-Haired Man
* Brendan Beiser mar Pendrell
* Michael David Sims mar *Gníomhaire Sinsearach*
* Ken Camroux mar an *Dara Gníomhaire Sinsearach*
* Casey Murphy mar *Buachaill óg fionn*
* Sean Murphy mar *Buachaill óg fionn*
* Garvin Cross mar *Deisitheoir*
* Liza Huget mar *Banaltra*

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:The X-Files
Catagóir:The X-Files (sraith theilifíse)
Catagóir:Eipeasóidí The X-Files
Catagóir:The X-Files (séasúr 4)
Crogall Meiriceánach

Speiceas de chuid na gcrogall le fáil sna Neo-Trópaicí is ea an **crogall Meiriceánach** (*Crocodylus acutus*). Is é an speiceas   níos forleitheadaí é de na ceithre speiceas  de crogaill atá beo sna Críocha Mheiriceá,  Bíonn líon na n-ainmhithe ar fáil ó chósta an Atlantaigh agus  an Aigéin Chiúin de dheisceart chósta Mheicsiceo chuig Meiriceá Theas, a fhad le Peiriú agus Veiniséala. Bíonn isé ina cónaí chomh maith i go leor de na hoileáin sa mhuir Chairib, mar shampla Cúba, Iamáice, Hispaniola agus Grand Cayman.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Crogaill Meiriceánacha ag Crocodilian Liosta Speiceas
* Ollscoil Florida crogall taighde in Iardheisceart Florida
* Encyclopedia na Beatha

### Meáin
* Crocodylus acutus ag CalPhotos
* ARKive íomhánna agus scannáin crogall Mheiriceá ''(Crocodylus acutus)''
Vól léana

deas|mion|230x230px|Dáileadh an vóil

Vól liath-donn is ea an **vól léana** nó an **vól earrghearr** (*Microtus agrestis*), atá thart ar deich ceintiméadar ar fhad, le eireaball gearr. Ceann de na mamach is coitianta san Eoraip is ea é, le raon ag síneadh ó chósta an Atlantaigh go Loch Baikal. Bíonn siad ar fáil i ngnáthóga taise féarmhara, amhail coillearnach, riasc nó ar bhruacha aibhneacha. Cé go ndéanann siad poill nó rapacha éadomhain, de ghnáth, tógann siad neadacha os cionn na talún. Foinse thábhachtach bia is ea iad d'ulchabháin agus roinnt creachadóirí eile. Ní* fhanann l*íon na na n-ainmhithe seo siocair, ach  bíonn sé thíos seal thuas seal go timthriallach. Póraíonn siad go torthúil, den chuid is mó i rith an tsamhraidh, ach is minic ar feadh na bliana go léir, fiú faoi bhun an sneachta. Táirgeann na vóil bhaineannacha suas le seacht n-ál sa bhliain, gach ceann ar an mheán ó cheithre cinn go sé cinn óga a bhaintear den chíoch tar éis thart ar ceithre lá dhéag.Tá an vól léana forleathan agus coitianta agus tá sé liostaithe mar "buairt is lú" ag an Aontas Idirnáisiúnta do Chaomhnú an Dúlra (AICD).

## Iompar
clé|mion|Vól léine óg

## Tagairtí
Glen Morgan

Is stiúrthóir scannáin agus teilifíse, léiritheoir scannáin, léiritheoir teilifíse, agus scríbhneoir scripte é **Glen Morgan**. Is cruthaitheoir an tsraith theilifíse ** é lena chomhpháirtí scríbhinne rialta, James Wong, a raibh siad ag obair le chéile ar son eipeasóidí The X-Files a scríobh.

## Luathshaol
Rugadh é i Syracuse, Nua-Eabhrac, ach bhog sé lena mhuintir go dtí San Diego in aois 14. Bhuail sé le James Wong in El Cajon Valley High School.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Glen Morgan ar IMDb

Catagóir:The X-Files
Catagóir:Glen Morgan
Catagóir:Léiritheoirí Meiriceánacha
Catagóir:Scríbhneoirí scannáin Meiriceánacha
Catagóir:Scríbhneoirí teilifíse Meiriceánacha
Catagóir:Daoine as Syracuse, Nua-Eabhrac
Catagóir:Daoine as El Cajon, California
Catagóir:Stiúrthóirí as San Diego, California
Catagóir:Scríbhneoirí as San Diego, California
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Stiúrthóirí scannán Meiriceánacha
Nepenthes alata

Ascaid trópaiceach is ea *Nepenthes alata* (Laidin: *alatus' "sciathánach") eindéimeach do [[na hOileáin Fhilipíneacha]]. 
Cosúil le gach ascaid eile, is planda [[feoiliteoir |feoiliteach]] í agus úsáideann sí a neachtar chun feithidí a mhealladh isteach sa chrúsca (nó sa phitséar), áit ina mbíonn siad díleáite. Tá sí thar a bheith polamorfach, agus bíonn a tacsanomaíocht fós faoi réir athbhreithnithe.
== Cur síos ==
[[Íomhá:Pitcher_plant_and_Stick_insect.JPG|clé|mion|Ar fhoraois imeallach, thart ar 360 troigh, ag Pueblo de Panay, Panay, [[Na hOileáin Fhilipíneacha]]]]
Is féidir le *N. alata*arhrú go mór a dhéanamh i gcló agus i moirfeolaíocht. Is éard is a [[foirmle bhláthach]] na ✶ K4 A4 + 4 + 1 * G0 i gcomhair bláthanna staimíneacha (b'fhéidir nach mbeidh an [[staimín]] i láthair) agus ✶ K4 A0 G (4) le haghaidh bláthanna pistileacha.


== Hibridí nádúrtha ==
* *N.&#x20;alata* × *N.&#x20;burkei*
* *N.&#x20;alata* × *N.&#x20;merrilliana* [=*N. × merrilliata*]
* ? (*N.&#x20;alata* × *N.&#x20;merrilliana*) × *N.&#x20;mirabilis* [=*N. × tsangoya*]
* *N.&#x20;alata* × *N.&#x20;mindanaoensis*
* *N.&#x20;alata* × *N.&#x20;mirabilis* [=*N. × mirabilata*]
* ? *N.&#x20;alata* × *N.&#x20;petiolata*
* *N.&#x20;alata* × *N.&#x20;pulchra*
* *N.&#x20;alata* × *N.&#x20;vulgaris* [=*N. × truncalata*]
* *N.&#x20;alata* × *N.&#x20;ventricosa* [=*N. × ventrata'']

## Tagairtí
Chrysomya albiceps

Speiceas de chuid na fine *[[Calliphoridae]]* (na carrchuileacha) is ea ***Chrysomya albiceps***. Tá sé an-tábhachtach i gcúrsaí leighis agus sláintíochta, bainteach le miasáis san Afraic agus i Meiriceá, cé go n-imríonn sé ról níos suntasaí mar chreachadóir larbhaí dipteireacha. 

## Tagairtí
Acer palmatum

Speiceas de phlanda adhmadach nádúrtha sa tSeapáin, sa tSín, sa Chóiré, sa Mhongóil thoir agus sa Rúis thoir theas,  is ea ***Acer palmatum*** , ar a dtugtar 'an mhailp Sheapánach' sa Ghaeilge, (Seapáinis: irohamomiji, イロハモミジ, nó momiji, 紅葉).
Roghnaítí go leor saothróg difriúil den mhailp seo agus tá siad ag fás ar fud an domhain, mar gheall ar a n-éagsúlacht mhór d'fhoirmeacha tarraingteacha, cruthanna a duilleoige, agus a dathanna iontacha.

## Tagairtí

[mion|Suilleoga daite de mhailp Sheapánach ag an teampall Nison-i, [Kyoto]]
Ríomhaistriúchán

Is éard is **ríomhaistriúchán** ann ná innill aistriúcháin a úsáidtear chun teangacha nádúrtha a aistriú chuig a chéile. Sampla saor in aisce is ea Google Translate.

Déanann an córas Fairslator aistriúchán ó Bhéarla go Gaeilge agus, rud sonraithe, déanann sé scaradh idir ‘tú’ agus ‘sibh’ le bheith ag cur ceist ar an úsáideoir.

## Córais Mheastacháin ar Ríomhaistriúchán

TER- cé mhéid gníomh eagarthóireachta is gá chun ábhar amh an innill a athrú chuig an aistriúchán ó bhonn.

-TER ó 0 go 100, de ghnáth meastar gur fiú iar-eagarhtóireacht a dhéanamh ó 30-35

## Naisc Sheachtracha
* Fairslator
Coccymys albidens

Speiceas de chreimire san fhine Muridae, dúchasach san Indinéis agus i Nua-Ghuine Phapua, is ea ***Coccymys albidens***.
## Tagairtí
* Baillie, J. 1996.  Coccymys albidens.   2006 IUCN Red List of Threatened Species.   Downloaded on 19 July 2007.

## Léitheoireacht bhreise

* Musser, G. G. M. D. Carleton. 2005. Superfamily Muroidea. Pp. 894-1531 *i* Speiceas Mamach ar fud an Domhain a Tacsanomaíoch agus Tagairt Geografach. D. E. Wilson agus D. M. Reeder eag. Johns Hopkins University Press, Dún Na Séad.
Tástáil Turing

mion
Is éard is **Tástáil Turing** ann ná sainmhíniú áirithe ar intleacht shaorga. 

Tá sé bunaithe ar chumas sa chomhrá. 

Más féidir le ríomhaire bob a bhualadh orainn agus má tá an tsamhail teanga inchomparáide le duine fágtar go bhfuil intleacht shaorga ann.

## Tagairtí

*
Catagóir:Intleacht shaorga
Unusual Suspects (eipeasóid The X-Files)

Craoladh an tríú heipeasóid, **"Unusual Suspects"** den chúigiú sraith *[[The X-Files]]* ar an 16 Samhain 1997. Scríobh Vince Gilligan an eipeasóid seo. D'fhéach 21.72 milliún duine ar an eipeasóid.

## Aisteoirí
### Aoi-réaltaí
* Mitch Pileggi mar Walter Skinner
* William B. Davis mar The Smoking Man
* Roy Thinnes mar Jeremiah Smith
* Brian Thompson mar Alien bounty hunter
* Steven Williams mar X
* Laurie Holden mar Marita Covarrubias
* Rebecca Toolan mar Teena Mulder
* Vanessa Morley mar Samantha Mulder
* Don S. Williams mar First Elder
* Morris Panych mar Gray-Haired Man
* Brendan Beiser mar Pendrell
* Michael David Sims mar *Gníomhaire Sinsearach*
* Ken Camroux mar an *Dara Gníomhaire Sinsearach*
* Casey Murphy mar *Buachaill óg fionn*
* Sean Murphy mar *Buachaill óg fionn*
* Garvin Cross mar *Deisitheoir*
* Liza Huget mar *Banaltra*

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:The X-Files
Catagóir:The X-Files (sraith theilifíse)
Catagóir:Eipeasóidí The X-Files
Catagóir:The X-Files (séasúr 5)
Preabléim

mion|279x279px|Spriongboc óg ag preabléim.
Is éard is **preabléim** ann ná an cineál iompar sin a léiríonn ceathairchosaigh, ach go háirithe na gasailí agus iad ag éirí aníos de phreab san aer, agus ag an am céanna ag ardú na ceithre cosa díreach ón talamh. De ghnáth, coinnítear na cosa i riocht sách docht, stua  déanta den dhroim, agus an ceann dírithe síos. Tairgeadh go leor míniúchán faoin phreabléim; tá fianaise ann a léiríonn gur chomhartha macánta i dtreo na gcreachadóirí an t-iompar seo, ar a laghad i gcásanna áirithe, d'fhonn a léiríú go mbeadh sé doiligh orthu greim a fháil ar an ainmhí atá ag preabléim.

## Tarlú
Tarlaíonn preabléim i roinnt speiceas fianna i Meiriceá Thuaidh, lena n-áirítear miúilfhia, biorbheannaigh, agus fia earrdhubh Colómach, nuair a bhíonn creachadóir ag bagairt orthu,  agus i roinnt cineálacha speiceas crúbach ón Afraic, lena n-áirítear gasail Mhic Thomáis agus spriongboic.

Tarlaíonn preabléim i mbeostoic intíre mar chaoirigh, ach i mbeostoc is gnách go ndéanann ainmhithe óga é.

## Tagairtí
Aedes albopictus

Muiscít atá dúchasach do na trópaiceacha agus na críocha fothrópaiceacha in Oirdheisceart na hÁise is ea ***Aedes albopictus*** (*Stegomyia albopicta* roimhe seo). Tugtar **muiscít thíograch** nó **muiscít thíograch Áiseach** uirthi i nGaeilge. Mar sin féin, sna blianta beaga anuas, leath an speiceas amach chuig go leor tíortha, de bharr go raibh an chuileog seo an ann gluaiseacht thar lear in éineacht le hearraí agus taistealaí idirnáisiúnta. Tá cosa dubh-agus-bán-riabhach, agus corp beag dubh-agus-bán-riabhach, ina sainthréith ag an chuileog seo. 

Tá an mhuiscít seo ina lotnaid shuntasach ina lán pobal toisc go mbíonn dlúthbhaint aici leis an duine (seachas a bheith ag maireachtáil i mbogaigh), agus is gnách léi eitilt agus beathú i rith an lae, chomh maith le tráthnóna agus breacadh an lae. Tugtar muiscít thíograch ar an bhfeithid, mar go mbíonn stríoca uirthi, cosúil leis an tíogar. Is veicteoir eipidéimeolaíoch tábhachtach é *Aedes albopictus* chun go leor pataiginí víreasacha a tharchur, lena n-áirítear an víreas an fhiabhrais bhuí, an fiabhras deinge, agus an fiabhras Chikungunya agus, chomh maith le roinnt néimeatóidí fioláireacha ar nós *[[Dirofilaria immitis]].*   Tá *Aedes albopictus* in ann an víreas Zika a óstáil agus meastar gur veicteoir féideartha é do tharchur Zika i measc daoine. 

## Naisc sheachtracha
*Tropical disease can now be transmitted in most of Europe, study finds
Catagóir:Ailt le téacs sa Laidin
Catagóir:Ailt le téacs sa Laidin
Catagóir:Ailt le téacs sa tSean Ghréigis
Catagóir:Priocfheithidí
Catagóir:Galair leata trí fheithid prioctha
Catagóir:Chikungunya

## Tagairtí
Merck Group

Is comhlacht Gearmánach é an Merck Group, lonnaithe i Darmstadt na Gearmáine. Fostaíonn an grúpa 50,000 duine ar fud na cruinne, i dtimpeall 70 tír. 
[clé|mion|166x166px|[Darmstadt|Merck, Darmstadt]]
Bunaíodh an comhlacht sa bhliain 1668. Táirgeann an comhlacht ceimiceáin thionsclaíocha, earraí cógaisíochta, srl.

## Tagairtí

Catagóir:Comhlachtaí
Catagóir:Comhlachtaí ilnáisiúnta
Catagóir:Comhlachtaí Gearmáineacha
Layal Abboud

Is amhránaí pop, file, mainicín, agus daonchara Liobánach í **Layal Abboud** (:layāl ʿab'boud) a rugadh ar 15 Bealtaine 1982.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Layal Abboud ar YouTube
*  Layal Abboud ar Myspace
*  Layal Abboud ar ReverbNation

Catagóir:Daoine a rugadh i 1982
Catagóir:Daoine beo
Ialtóg luch-chluasach mhór

Ainmhí is ea an **ialtóg luch-chluasach mhór**. Mamach eitilte in ord na Chiroptera is ea í. 

## Tagairtí

Catagóir:Mamaigh
Íbis bhán Mheiriceánach

Speiceas éan san fhine ''Threskiornithidae'' is ea an **Íbis bhán Mheiriceánach** nó *Eudocimus albus*. Bíonn sí le fáil ó Virginia tríd Chósta na Murascaille de chuid na Stáit Aontaithe, ó dheas tríd an chuid is mó de chósta trópaiceach an Oileáin Úir. Íbis mheánmhéide is ea an t-éan seo, le clúmh atá bán ina iomláine, gob cluimhreach geal-deargoráiste cosa fada, agus sciatháin dhubhbhioracha a mbíonn, de ghnáth, le feiceáil le linn eitilte amháin. Bíonn na fireannaigh níos mó agus bíonn a ngob níos faide ná na baineannaigh. Leathnaíonn an réimse porúcháin ar feadh na Murascaille agus Chósta an Atlantaigh, agus ar chósta Mheicsiceo agus Mheiriceá Láir.

Lasmuigh den tréimhse goir, síníonn an raon níos faide intíre i Meiriceá Thuaidh agus sa mhuir Chairib chomh maith. Tá sé le fáil, freisin, ar feadh chósta Iar-thuaiscirt Mheiriceá Theas, sa Cholóim agus Veiniséala. Forluíonn líon na n-éan i lár Veiniséala agus idirphóraíonnin siad leis an íbis scarlóideach. Bhí an dá cheann acu rangaithe ag roinnt údaráis mar speiceas amháin.

## Cur síos
clé|mion|Éan fásta ag eitilt i Huntington Beach State Park, Carolina Theas, Stáit Aontaithe Mheiriceá.

## Dáileadh agus gnáthóg
deas|mion|Ibis bhán Mheiriceá ag Páirc Riverside, Jacksonville, Florida
deas|mion|Éin fhásta in uisce éadomhain ag Merritt Island National Wildlife Refuge in aice le cósta an Atlantaigh, Florida.

### Cothú
clé|mion|Éan fásta ag ithe éisc

### Sealgaireacht

## Paraisítí agus mortlaíocht
Níl mórán eolais againn faoi chúiseanna bás an éin.

.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
Hayward, California

Cathair i dtuaisceart Chalifornia is ea Hayward. Tá Hayward suite i ndeisceart Chontae Alameda idir Castro Valley agus Union City. Tá sé suite ar bhruach thoir Bhá San Francisco agus áirítear Hayward mar sin mar chuid den fhoréigiún thoir de Cheantar Bhá San Francisco. Sa bhliain 2016 measadh 158,937 duine a bheith ina gcónaí in Hayward.

Tá daoine ina gcónaí san áit ina bhfuil Hayward leis na mílte de bhlianta, ach tosnaíonn a stair fhoirmeálta sa bhliain nuair a tugadh cairt do Guillermo Castro lonnú ann. Rancho San Lorenzo an t-ainm a bhí ar an eastát a chuir sé ar bun. D'imigh Castro agus a theaghlach leo go dtí an tSile sa bhliain 1864 i ndiaidh an rainse a chailleadh i gcluiche cártaí. Tá Hayward ar Éasc Chrios Hayward. Sa bhliain 1868 scrios crith talún an chuid ba mhó de na foirgnimh sa bhaile. Rinneadh cathair den bhaile sa bhliain 1876.

Catagóir:Hayward, California
Catagóir:Cathracha in California
Catagóir:Cathracha i gContae Alameda, California
Lucha marsúipiacha

Is ainmhí beag í an **lucha marsúipiacha**. Mamach atá ann. 

## Tagairtí

Catagóir:Creimirí
Catagóir:Mamaigh
Buamáil Parsons Green, 2017

Tharla, ar an 15 Meán Fómhair 2017, timpeall 8:20 am, pléascadh ar thraein District line ag Stáisiún Parsons Green, i Londain, Sasana. 

Ionsaí sceimhlitheoireachta a bhí i gceist. Tugadh 18 duine ag an ospidéal le gortaithe éagsúla bainteach le deacrachtaí análú agus loscadh craicinn. 

Tharla an pléasc nuair a lasadh an feiste phléascach sheiftith (soitheach bán) agus bhí roinnt daoine dóite dá bharr. 

Dúirt Mark Rowley, Leas-Choimisinéir na bPóilíní gur sheol an pléascadh meall tine suas caráiste traenach ar an District Line in iardheisceart na cathrach fad agus a bhí an traein ag seasamh ag Stáisiún Parsons Green.  Dúirt na póilíní gur cuireadh ar an eolas iad faoin bpléasc i Stáisiún Parsons Green, ar a mbíonn an District Line ag 8.20 ar maidin.

## Tagairtí

Catagóir:London Borough of Hammersmith and Fulham
Catagóir:Eachtraí sceimhlitheoireachta Ioslamacha
Catagóir:2017
Ialtóg luchearrach

Ainmhí is ea an **ialtóg luchearrach**. Mamach eitilte in ord na Chiroptera is ea í. 

## Tagairtí

Catagóir:Mamaigh
Sá Turku 2017

Is éard a bhí i gceist le **sá Turku** ná spraoimharú nó iarracht spraoimharaithe a rinneadh timpeall ar a ceithre a chlog ar an ochtú lá déag de Mhí Lúnasa 2017 i bpanc an aonaigh i lár chathair Turku in Iardheisceart na Fionlainne. 

Sháigh an marfóir deichniúr agus fuair beirt acu bás. Mná ab ea iad siúd a fuair bás. 
Bhíothas an-luath ag cur na n-imeachtaí in iúl do na póilíní agus níor thóg sé ach cúig nóiméad orthu an t-amhrastach a sháinniú is a ghabháil. 

Tháinig chun solais gur fear ó Mharacó darbh ainm Abdurrahman Bouanane, agus é ar lorg tearmainn san Fhionlainn.  Fuair sé diúltú dá iarratas tearmainn agus chuaigh sé le radacachas ina dhiaidh sin, agus é ag priontáil amach forógraí bolscaireachta de chuid an ISIS ón Idirlíon. Mionchoirpeach a bhí ann a chaith seal sa Ghearmáin roimhe sin agus é ag déanamh coireanna.

Ghlac na húdaráis leis gurbh é seo an chéad ghníomh sceimhlitheoireachta den chineál a rinneadh san Fhionlainn riamh agus an chéad ghníomh sceimhlitheoireachta d'aon chineál a rinneadh sa tír sna blianta i ndiaidh an Dara Cogadh Domhanda. 
## Tagairtí

Catagóir:Stair na Fionlainne
Catagóir:Eachtraí sceimhlitheoireachta Ioslamacha
Catagóir:2017
Paul Giamatti

Is aisteoir agus léiritheoir Meiriceánach  é **Paul Edward Valentine Giamatti**, a rugadh ar an 6 Meitheamh, 1967 i New Haven, Connecticut.

## Tagairtí

Catagóir:Aisteoirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1967
Catagóir:Buaiteoirí gradam Aisteoir is Fearr i gCoiméide nó Ceoldráma sna gradaim Golden Globe
Éirí Amach na mBocsar

Bhí **Éirí Amach na mBocsar** ceannairc foréigneach frith-eachtrannach, frith-coilíneach, agus frith-Críostaí a tharla san tSín idir 1899 agus 1901, ag tarraingt ar dheireadh na ríshliocht Qing.

## Tagairtí

Catagóir:Stair na Síne
Catagóir:Réabhlóidí
Eoin Criosastam

Is naomh é **Eoin Criosastam** (Rugadh i 349 san Aintíoch é agus fuair sé bás ar an 14 Meán Fómhair 407, i gComana i bPontus.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 349
Catagóir:Básanna i 407
Catagóir:Ardeaspaig‎
Catagóir:Díthreabhaigh
Catagóir:Dochtúirí na hEaglaise
Catagóir:Impireacht Bhiosántach
Catagóir:Mistigh
Catagóir:Naoimh Siriacha
Catagóir:Sagairt Chaitliceacha
Catagóir:Scríbhneoirí na Sean-Róimhe
Na Róihinsí

mion|clé|leanaí
Is grúpa eitneach Áiseach agus pobal Moslamach iad na **Róihinsí**  (Rohingya). Is í Róihinsis a bpríomhtheanga. Tá a dteanga agus a gcultúr féin acu agus tá siad lonnaithe i stát Rakhine in iarthar na tíre, Maenmar. Bhí milliún acu ann roimh 2017. 

Tá na Róihinsí buailte faoi láthair ag ceann de na géarchéimeanna daonnúla is measa ar domhan.  [mion|[Léarscáil,  stát Rakhine in iarthar na tíre|clé]]clé|mion|Na Róihinsí sa bhliain 2017 (Rohingya)

## Seicteachas
Is mionlach eitneach iad a ndearnadh foréigean ina gcoinne i Maenmar agus arbh éigean dóibh dul ar a dteitheadh. 

Is é an Búdachas príomhchreideamh Mhaenmar.  Is Moslamaigh iad na Róihinsí agus bíonn nimh san fheoil idir an dá phobal. Níl cead vótála ag na Róihinsí agus níl saoránacht na tíre acu. 

De réir na Náisiún Aontaithe, tá na Róihinsí ar cheann de na pobail is mó faoi chois ar domhan.  Tá siad ag brath go mór anois sa Bhanglaidéis ar chúnamh dhaonnúil cosúil le bia agus bunriachtanais eile an tsaoil, tar éis dóibh an teorainn a thrasnú chun dídean a lorg. Tá thart ar 1,000,000 teifeach sa Bhanglaidéis in 2023, a mheastar. 

## Stair
Sa bhliain 2000, scaoileadh James Mawdsley saor as príosún i Maenmar, an gníomhaí cearta daonna, maidir le muintir Róihinse srl.  

Sa bhliain 2017, theith na céadta míle Róihinse, a raibh géarleanúint á déanamh orthu i Maenmar, thar teorainn go dtí an Bhanglaidéis. Gach lá sa bhliain sin, bhí na mílte acu ag teacht ar an Bhanglaidéis mar theifigh. Cuireadh glanadh eitneach i leith arm Mhaenmar .  

Ceaptar gur cuireadh ar a laghad 10 000 díobh chun báis. Le linn na tréimhse seo, d'fhág 700 000 duine tar éis an tír, agus leathmhíle díobh siúd ina leanaí. 

Cáineadh ceannaire *de facto* na tíre ag an am, Aung San Suu Kyi go géar toisc nach ndearna sí tada chun na Róihinsí a chosc. Cuireadh í faoi ghlas sa bhliain 2021.



## Éire agus na Róihinsí
Tá Cúnamh Éireann tiomanta do thacaíocht a thabhairt do na Róihinsí a theith ó stát Rakhine i Maenmar. Cuireann Cór Mearfhreagartha na hÉireann saineolaithe ar fáil i gcás ina bhfuil bearna scileanna ghearrthéarmach sna Náisiúin Aontaithe chun freagairt na heagraíochta sin ar ghéarchéim dhaonnúil a neartú.

## Tagairtí

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Áise
Catagóir:Maenmar
Catagóir:Cinedhíothú
Nothing Important Happened Today II (eipeasóid The X-Files)

Craoladh an dara heipeasóid, **"Nothing Important Happened Today II"** den naoú sraith *[[The X-Files]]* ar an 18 Samhain 2001. Scríobh Chris Carter agus Frank Spotnitz an eipeasóid seo. D'fhéach 9.4 milliún duine ar an eipeasóid.

## Aisteoirí
### Aoi-réaltaí
* Mitch Pileggi mar Walter Skinner
* William B. Davis mar The Smoking Man
* Roy Thinnes mar Jeremiah Smith
* Brian Thompson mar Alien bounty hunter
* Steven Williams mar X
* Laurie Holden mar Marita Covarrubias
* Rebecca Toolan mar Teena Mulder
* Vanessa Morley mar Samantha Mulder
* Don S. Williams mar First Elder
* Morris Panych mar Gray-Haired Man
* Brendan Beiser mar Pendrell
* Michael David Sims mar *Gníomhaire Sinsearach*
* Ken Camroux mar an *Dara Gníomhaire Sinsearach*
* Casey Murphy mar *Buachaill óg fionn*
* Sean Murphy mar *Buachaill óg fionn*
* Garvin Cross mar *Deisitheoir*
* Liza Huget mar *Banaltra*

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:The X-Files
Catagóir:The X-Files (sraith theilifíse)
Catagóir:Eipeasóidí The X-Files
Catagóir:The X-Files (séasúr 9)
Fialuch Zacatecan

Is speiceas creimire í **an fhialuch Zacatecan** (*Peromyscus difficilis*)  san fhine Cricetidae. Tá sí le fáil i Meicsiceo amháin, agus ní mheastar í a bheith i mbaol. 

Catagóir:Mamaigh
Moncaí iorach Lár-Mheiriceánach

Is ainmhí é an **moncaí iorach Lár-Mheiriceánach**. Mamach atá ann. 

## Tagairtí

Catagóir:Mamaigh
Sloane Stephens

Is imreoir leadóige as na Stáit Aontaithe í **Sloane Stephens**. Rugadh í ar an 20 Márta, 1993. 

Catagóir:Imreoirí leadóige Mná
Catagóir:Daoine a rugadh i 1993
Catagóir:Daoine beo
Michael Cavanaugh (aisteoir)

Is aisteoir Meiriceánach é **Michael Cavanaugh**, a rugadh ar an 21 Samhain 1942. Bhí páirt aige mar aoi-réalta sa sraitheanna teilifíse *[[The X-Files]]*, *[[The West Wing]]*, *[[Joe Bash]]*, *[[Starman (sraith teilifíse)|Starman]]*, *[[Hunter (sraith teilifíse 1984)|Hunter]]*, *[[Monk (sraith teilifíse)|Monk]]* agus *[[24 (sraith teilifíse)|24]]*.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Próifíl ar IMDb

Catagóir:Aisteoirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine as Nua-Eabhrac
Catagóir:Daoine a rugadh i 1942
Catagóir:Daoine beo
Donald Gibb

Is aisteoir Meiriceánach é **Donald Gibb**, a rugadh ar an 4 Lúnasa 1954. Bhí páirteanna aige mar aoi-réalta sna sraitheanna teilifíse *[[The X-Files]]*, *[[Boy Meets World]]*, *[[Step by Step (sraith teilifíse|Step by Step]]*, *[[Knight Rider (sraith teilifíse)|Knight Rider]]*, *[[MacGyver]]*, *[[Magnum, P.I.]]* agus *[[Quantum Leap (sraith teilifíse)|Quantum Leap]]*.

## Tagairtí

## Féach freisin

## Naisc sheachtracha

* Próifíl ar IMDb

Catagóir:Aisteoirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine as Nua-Eabhrac
Catagóir:Daoine a rugadh i 1954
Catagóir:Daoine beo
Alex Gansa

Is léiritheoir teilifíse agus scríbhneoir scripte é **Alex Gansa**. D'fhorbair sé an tsraith *[[Homeland (sraith teilifíse)|Homeland]]* in éindí leis an léiritheoir Howard Gordon, a raibh siad ag obair le chéile na huaire dheiridh ar nós sraitheanna mar *[[The X-Files]]*.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Alex Gansa ar IMDb

Catagóir:Léiritheoirí Meiriceánacha
Catagóir:Scríbhneoirí scannáin Meiriceánacha
Catagóir:Scríbhneoirí teilifíse Meiriceánacha
Catagóir:Daoine beo
Barbora Strýcová

Is imreoir leadóige as Poblacht na Seice í **Barbora Strýcová**. Rugadh í ar an 28 Márta 1986. 

Catagóir:Imreoirí leadóige Mná
Catagóir:Daoine a rugadh i 1986
Catagóir:Daoine beo
Zhang Shuai (leadóg)

Is imreoir leadóige as An tSín í **Zhang Shuai**. Rugadh í ar an 21 Eanáir 1989. 

Catagóir:Imreoirí leadóige Mná
Catagóir:Daoine a rugadh i 1989
Catagóir:Daoine beo
Diego Schwartzman

mion|clé|250px|Diego Schwartzman
Is imreoir leadóige as An Airgintín é **Diego Schwartzman**. Rugadh é ar an 16 Lúnasa 1992. 

## Féach freisin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Imreoirí leadóige fear
Catagóir:Daoine a rugadh i 1992
Catagóir:Daoine beo
Juan Martín del Potro

Is imreoir leadóige as An Airgintín é **Juan Martín del Potro**. Rugadh é ar an 23 Meán Fómhair 1988.  Tá comórtas Grand Slam amháin buaite aige - 1 US Open.

Catagóir:Imreoirí leadóige fear
Catagóir:Daoine a rugadh i 1988
Catagóir:Daoine beo
Joe Napolitano

Ba stiúrthóir teilifíse  é **Joseph Ralph "Joe" Napolitano** a rugadh ar an 22 Samhain 1948. D'obair sé ar iomaí sraitheanna teilifíse mar *[[Quantum Leap (sraith teilifíse)|Quantum Leap]]*, *[[The X-Files]]*, *[[JAG (sraith teilifíse)|JAG]]*, *[[Boston Public (sraith teilifíse)|Boston Public]]*, agus *[[Strong Medicine (sraith teilifíse)|Strong Medicine]]*.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Joe Napolitano ar IMDb

Catagóir:Stiúrthóirí teilifíse Meiriceánacha
Catagóir:Daoine as Nua-Eabhrac
Catagóir:Daoine a rugadh i 1948
Catagóir:Básanna in 2016
Séasúr stoirm ghaoithe na hEorpa 2017–18

Thosaigh an séasúr stoirm ghaoithe na hEorpa ar an 12 Meán Fómhair 2017 agus chríochnaigh sé ar an 10 Aibreán 2018.

## Cúlra

## Stoirmeacha
### Stoirm Aileen
Chruthaíodh Stoirm Aileen ar an 12 Meán Fómhair 2017 agus scaip an stoirm ar an 13 Meán Fómhair 2017. Bhí 69,000 teach fágtha gan soláthar leictreachais.

### Iarhairicín Ophelia

Chruthaíodh Iarhairicín Ophelia ar an 15 Deireadh Fómhair 2017. Dúnadh scoileanna ar an 16 agus an 17 Deireadh Fómhair, cuiread eile eitiltí óna aerfoirt i gCorcaigh agus Sionainn, agus cuireadh eile seirbhísí phoiblí ar fionraí ar fud an oileán Éirann. Bhí 360,000 teach fágtha gan soláthar leictreachais. Fuair triúr duine bás mar gheall ar Ophelia: bean i gContae Phort Láirge, fear sa Chathair, Contae Thiobraid Árann agus fear eile i nDún Dealgan, Contae Lú.

Leanadh an t-ainm stoirme ón Ionad Náisiúnta Hairicín SMA, de bharr go dtaga sí ón hAigéan Atlantach mar stoirm seach-thrópaiceach.

### Stoirm Brian
Chruthaíodh Stoirm Brian ar an 21 Deireadh Fómhair 2017; ní raibh aon bás sa Phoblacht na hÉireann, ach bádh fear in iardheisceart Shasana nuair scuabadh chun bealaigh ón bhalla farraige é.

### Stoirm Caroline
Chruthaíodh Stoirm Caroline ar an 7 Nollaig 2017 agus scaip an stoirm ar an 1O Nollaig 2017. Fuair duine amháin bás mar gheall ar an stoirm.

### Stoirm Ana
Chruthaíodh Stoirm Ana ar an 10 Nollaig 2017 agus scaip an stoirm ar an 11 Nollaig 2017. Fuair duine amháin bás.

### Stoirm Bruno
Chruthaíodh Stoirm Bruno ar an 26 Nollaig 2017 agus scaip an stoirm ar an 29 Nollaig 2017. Fuair 3 duine bás mar gheall ar an stoirm.

### Stoirm Dylan
Chruthaíodh Stoirm Dylan ar an 30 Nollaig 2017. Bhí 7500 teach fágtha gan soláthar leictreachais sa  Phoblacht na hÉireann.

### Stoirm Carmen
Chruthaíodh Stoirm Carmen ar an 31 Nollaig 2017 agus scaip an stoirm ar an 2 Eanáir 2018. Fuair duine amháin bás. Bhí níos mó ná 65,000 teach fágtha gan soláthar leictreachais.

### Stoirm Eleanor
Chruthaíodh Stoirm Eleanor ar an 2 Eanáir 2018. Bhí 150000 teach fágtha gan soláthar leictreachais sa Phoblacht na hÉireann. Fuair triúr bás mar gheall ar an stoirm.

### Stoirm Fionn
Chruthaíodh Stoirm Fionn ar an 2 Eanáir 2018.

### Stoirm David
Chruthaíodh Stoirm David ar an 7 Eanáir 2018 agus scaip an stoirm ar an 19 Eanáir 2018. Fuair 13 duine bás. Bhí níos mó ná 471,000 teach fágtha gan soláthar leictreachais.

### Stoirm Georgina
Chruthaíodh Stoirm Georgina ar an 23 Eanáir 2018. Bhí 140,00 teach fágtha gan soláthar leictreachais sa Phoblacht na hÉireann agus sa Riocht Aontithe.

### Stoirm Emma
Chruthaíodh Stoirm Emma ar an 28 Feabhra 2018 agus scaip an stoirm ar an 5 Márta 2018. Fuair 16 duine bás.

### Stoirm Felix
Chruthaíodh Stoirm Felix ar an 9 Márta 2018 agus scaip an stoirm ar an 11 Márta 2018.

## Tagairtí

Catagóir:2017
Catagóir:2018
Louis Althusser

Fealsamh Francach Marxach ab ea **Louis Pierre Althusser** (16 Deireadh Fómhair 1918 - 22 Deireadh Fómhair 1990). Cáinteoir an daonnachais agus tugtar struchtúraíoch nó iarstruchtúraíoch air uaireanta. Mharaigh sé a bhean chéile i 1980.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1918
Catagóir:Básanna i 1990
Gilles Deleuze

Fealsamh Francach ab ea **Gilles Deleuze** (18 Eanáir 1925 - 4 Samhain 1995).

Catagóir:Fealsúna Francacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1925
Catagóir:Básanna i 1995
Slavoj Žižek

Fealsamh Slóivénach is ea **Slavoj Žižek** (rugadh 21 Márta 1949). Tá Žižek iarstruchtúraíoch. Tá tionchar ag Georg Hegel, Jacques Lacan, agus Karl Marx air.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1949
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Fir
Bruce Fink

Síocanailísí Méiriceanach Lacanach is ea **Bruce Fink**. Scríobh sé *A Clinical Introduction to Lacanian Psychoanalysis* agus *The Lacanian Subject: Between Language and Jouissance*.
Julia Kristeva

Fealsamh agus feimineach agus síocanailísí Bulgárach-Francach is ea **Julia Kristeva** (rugadh 24 Meitheamh 1941).

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1941
Catagóir:Fealsúna
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Feiminigh
Catagóir:Síocanailísithe
Catagóir:Scríbhneoirí
Catagóir:Daoine Bulgáracha
Catagóir:Úrscéalaithe Francacha
Luce Irigaray

Fealsamh agus feimineach is ea **Luce Irigaray** a rugadh ar 3 Bealtaine 1930 in Blaton, sa Vallúin sa Bheilg. Chuir sí fúithi i bPáras na Fraince sa bhliain 1960. 

## Naisc sheachtracha
*

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1930
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Daoine Beilgeacha
Catagóir:Fealsúna Beilgeacha
Catagóir:Feiminigh Beilgeacha
Catagóir:Mná
Catagóir:Teangeolaithe Beilgeacha
Catagóir:Teangeolaithe Francacha
Judith Butler

Fealsamh agus feimineach Meiriceánach is ea **Judith Butler**, a rugadh ar 24 Feabhra 1956. Scríbhneoir den Tríú Thoinn í. Tá sí ag teagasc in Ollscoil California, Berkeley, ón mbliain 1993 i leith. An tOllamh Maxine Elliot í anois i Roinn na Litríochta Comparáidí agus i gClár Theoiric na Critice. 

Catagóir:Daoine a rugadh i 1956
Catagóir:Daoine beo
Zhu Xi

Fealsamh Síneach ab ea **Zhu Xi** (1130-1200).

Catagóir:Daoine a rugadh i 1130
Catagóir:Básanna i 1200
Malek Jaziri

Is imreoir leadóige é **Malek Jaziri**. Rugadh é in Bizerte sa Túinéis ar an Eanáir 20, 1984. I mí Feabhra, 2017 bhí sé rangaithe ag uimhir 47, a rangú is airde. Faoi láthair, tá sé rangaithe ag uimhir 63.

Jaziri, Malek
Catagóir:Daoine a rugadh i 1984
Willie Clancy

Siúinéireacht an cheird a bhí ag **Willie Clancy** (24 Nollaig 1918 - 24 Eanáir 1973) as Contae an Chláir. Máistir ar an bpíb uilleann a bhí ann agus is mór an tionchar a bhí ag Willie Clancy ar an bpíobaireacht. Sheinn sé an fheadóg mhór agus an fheadóg stáin freisin. Chasadh sé corramhrán agus ba chomhluadar maith i seisiún é lena chuid scéalta agus lena ghreann. 
clé|mion

## Saol
clé|mion
Bhí tionchar mór ag a athair Gilbert ar Willie, le ceol a tháinig anuas ón bpíobaire dall as Eidhneach, Garret Barry. Ach ba é Johnnie Doran, píobaire den lucht siúil, an tionchar ba mhó a bhí ar a chuid ceoil. Nuair a chuala sé Doran den chéad uair, thit sé go hiomlán faoi dhraíocht na píbe. D’fhás cairdeas idir Doran agus an fear óg go luath ina dhiaidh sin agus níorbh fhada go raibh Willie ag fáil ceachtanna píobaireachta óna laoch.

De réir na dtuairisicí ar fad faoi Willie Clancy, ba dhuine cúthail, séimh, umhal é. Níor dhuine é a bheadh ag tarraingt airde air féin.

### Bás agus oidhreacht
Bhí Clancyag éileamh lena chroí  agus fuair sé anbhás (in aois 54 dó) ar  24 Eanáir 1973.

#### Gaeilge
Níor labhair Clancy an Ghaeilge, ach bhí ardmheas aige ar an teanga.  Dúirt sé "The Irish language is the greatest music of all" nó "Is í an Ghaeilge an ceol is ansa liom" .

Bhí an-dúil ar fad aige sna hamhráin i nGaeilge. Ar 16 Feabhra 1973, ag an gcéad chruinniú a bhí ann chun tionscadal éigin a bhunú a dhéanfadh comóradh ar shaol Willie Clancy dúradh: “Pé rud a déanfar beidh sé bunaithe ar an traidisiún Gaelach go raibh grá chomh mór sin ag Willie dó. Leanfar ar aghaidh le meon Willie an teanga agus an ceol Gaelach a leathnú agus a fhorbairt.”
clé|mion

## Féach freisin

* Scoil Samhraidh Willie Clancy, ainmnithe in onóir dó.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1918
Catagóir:Básanna i 1973
Catagóir:Píobairí uilleann Éireannacha
Félix Guattari

Fealsamh, síciteiripeoir agus séamataicí Francach ab ea **Félix Guattari** (30 Aibreán 1930 - 29 Lúnasa 1992). Bhí sé go mór chun tosaí i staidéar na scitsifréine agus ina bhunaitheoir den éicea-fhealsúnacht. Comhghleacaí de chuid Gilles Deleuze a bhí ann; aithnítear go mór mhór leabhar a scríobh siad le chéile *Mille Plateaux. Capitalisme et schizohprénie* ("Míle ardchlár: caipitleachas agus an scitsifréine") a foilsíodh i bPáras sa bhliain 1980.

Catagóir:Fealsúna Francacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1930
Catagóir:Básanna i 1992
Jean-François Lyotard

Fealsamh Francach ab ea **Jean-François Lyotard** (10 Lúnasa 1924 - 21 Aibreán 1998).

Catagóir:Fealsúna Francacha 
Catagóir:Daoine a rugadh i 1924
Catagóir:Básanna i 1998
Michael O'Leary (Ryanair)

Is fear gnó Éireannach é **Michael Kevin O'Leary ** (a rugadh i gCeann Toirc, Contae Chorcaí ar an 20 Márta 1961). 

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1961
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Lucht gnó na hÉireann
Sand Rock, Alabama

Is é **Sand Rock** baile i gContaetha Cherokee agus DeKalb, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá. Bhí 555 duine a bheith ina gcónaí sa bhaile sa bhliain 2016.

## Stair

## Tíreolaíocht

## Déimeagrafaic

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh idirlín oifigiúil 

Catagóir:Alabama
*
Catagóir:Bailte in Alabama
Catagóir:Contae Cherokee, Alabama
Catagóir:Bailte i gContae Cherokee, Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra i gContae Cherokee, Alabama
Catagóir:Contae DeKalb, Alabama
Catagóir:Bailte i gContae DeKalb, Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra i gContae DeKalb, Alabama

Catagóir:Lárionaid daonra in Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra sna Stáit Mheiriceá
Catagóir:Bailte in Appalachia
Jerzy Janowicz

Is imreoir leadóige é **Jerzy Filip Janowicz**. Rugadh é in Łódź sa Pholainn ar an 13 Samhain 1990. Shroich sé an leathcheannais Wimbledon sa bhliain 2013. Sa bhliain sin, bhí sé rangaithe ag uimhir 14.  Gortaíodh a ghlúin sa bhliain 2016. 

Catagóir:Imreoirí leadóige fear
Catagóir:Daoine a rugadh i 1990
Catagóir:Daoine beo
Calera, Alabama

Is cathair i gContaetha Chilton agus Shelby, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá é **Calera**. Bhí 13,489 duine a bheith ina gcónaí sa chathair sa bhliain 2016 , a bhí an méadú os cionn faoi thrí ó 2000 a raibh 3,158 mar dhaonra ag an chathair. Mar sin, tá Calera an chathair is mó fás daonra sa stát Alabama.

## Stair

## Tíreolaíocht

## Déimeagrafaic

## Daoine Iomráiteacha
* Hut Stricklin, tíománaí NASCAR
* Virgil Trucks, teilgeoir Major League Baseball

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh idirlín oifigiúil

Catagóir:Alabama
*
Catagóir:Achar cathrach Birmingham-Hoover
Catagóir:Cathracha in Alabama
Catagóir:Contae Chilton, Alabama
Catagóir:Cathracha i gContae Chilton, Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra i gContae Chilton, Alabama
Catagóir:Contae Shelby, Alabama
Catagóir:Cathracha i gContae Shelby, Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra i gContae Shelby, Alabama
Catagóir:Cathracha Alabama bunaithe sa bhliain 1887
Catagóir:Lárionaid daonra Alabama bunaithe sa bhliain 1887
Catagóir:Lárionaid daonra in Alabama
Catagóir:Lárionaid daonra sna Stáit Mheiriceá
Catagóir:Cathracha in Appalachia
Ruby Sales

Is gníomhaí ar son na cearta daonna Afracaigh-Meiriceánaigh í **Ruby Nell Sales**. Rugadh í ar an 8 Iúil 1948 i Jemison, Alabama. 

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1948
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Gníomhaithe cearta daonna
Reynolds Wolf

Is meitéareolaí agus iriseoir é **Reynolds Wolf**. Rugadh é ar an 16 Márta 1970 i Charlotte, Carolina Thuaidh agus tógadh é i Jemison, Alabama. 

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1970
Catagóir:Daoine as Charlotte, Carolina Thuaidh
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Meitéaraolaí teilifíse Meiriceánacha
Catagóir:Daoine a d'fhreastail Mississippi State University
Catagóir:Daoine a d'fhreastail Jacksonville State University
Catagóir:Daoine CNN
Catagóir:Daoine The Weather Channel
Teilifís réaltachta

[thumb|[Bob the Drag Queen, buaiteoir   RuPaul's Drag Race, clár teilifíse réaltachta]]Is éard atá i gceist le **teilifís réaltachta** ná cláracha teilifíse nach drámaí scriptithe ná cláracha faisnéise iad. Is minic a bhíonn gnáthdhaoine seachas aisteoirí nó láithreoirí gairmiúla iontu. Bhí *[[Big Brother (RA)|Big Brother]]* ar cheann de na cláir réaltachta ba mhó in 2005.

## Féach freisin

* ''The Traitors''

## Tagairtí

Catagóir:Teilifís réaltachta
RuPaul's Drag Race

[thumb|[RuPaul, láithreoir RuPaul's Drag Race]]
Clár teilifíse réaltachta is ea **RuPaul's Drag Race**. Cláraíonn an clár cuardach ar thóir "an chéad sár-réalta draig eile Mheiriceá." Tá RuPaul mar láithreoir, moltóir agus príomh-bhreitheamh an chláir seo. Bíonn dúshláin éagsúla tógtha gach seachtain. I measc Ru Paul mar bhreithiúna tá Michelle Visage, Ross Mathews, Carson Kressley chomh maith le breithiúna sealadacha seachtainiúla. Tá orthu léirmheastóireacht a dhéanamh ar fheabhas na n-iomaitheoirí tríd an comórtas. 

Tá sciuirdrásaíocht RuPaul tar éis naoi séasúr a dhéanamh agus spreag sé cláranna eile mar sciuirdrásaíocht RuPaul:SárRéaltaí. Tá sé ar fáil ar aerbhealaí idirnáisiúnta, san Astráil, i gCeanada, sa Ríocht Aontaithe, san Ísiltír agus in Iosrael. Thuill an seó RuPaul Emmy sa bhliain 2016 d'Óstach Gan Réiteach le haghaidh Chlár Comórtais Réaltachta nó Réaltachta, agus bronnadh an seó féin mar Chlár Réaltachta Gan Réiteach ag an 21ú Gradaim Meáin GLAAD. Tá sé ainmnithe do 4 Sraith Teilifíse Rogha Critics a thugann Sraith Réaltachta is fearr leo - Comórtas agus Óstach Taispeántais Réaltachta is Fearr do RuPaul, agus ainmníodh é do Dhámhachtain Emmy na nEalaíon Cruthaitheach do Dhéanamh Réiteach do Sraith Il-Ceamara nó do Shraith Speisialta (Neamh-Phróitéist ). In Aibreán 2017, athnuachach RuPaul ar feadh a deichiú séasúr. I mí Eanáir 2018, thosaigh an réiteach le haghaidh an aonú séasúir déag.

Fógraítear glaonna le haghaidh na haisteoirí ar líne, áit a gcuireann iomaitheoirí téipeanna éisteachta faoi bhráid na n-éifeachtaí atá á gcaitheamh. Ní mór do gach iomaitheoir a roghnaíodh a bheith 21 mbliana d'aois nó níos sine nuair a bhíonn sé ar an gclár. Glactar le hiarratais ó iarrathóirí ar aon chlaonadh gnéasach nó féiniúlacht inscne, cé gurb iad fir aeracha an chuid is mó de na hiomaitheoirí go dtí seo. Tá mná trasinscne incháilithe chun dul san iomaíocht chomh maith céanna.

I 2018, thosaigh díorthach Drag Race Thailand mar chomórtas drag san Téalainn.

## Buaiteoirí
* BeBe Zahara Benet (séasúr a haon)
* Tyra Sanchez (séasúr a dó)
* Raja Gemini (séasúr a trí)
* Sharon Needles (séasúr a ceathair)
* Jinkx Monsoon (séasúr a cúig)
* Bianca del Rio (séasúr a sé)
* Violet Chachki (séasúr a seacht)
* Bob the Drag Queen (séasúr a hocht)
deas|mion|Bob the Drag Queen
* Sasha Velour (séasúr a naoi)
* Aquaria (séasúr a deich)
*Yvie Oddly (séasúr a haon déag)
* Jaida Essence Hall (séasúr a dó dhéag)
* Symone (séasúr a trí déag)
* Willow Pill (séasúr a ceathair déag)
* Sasha Colby (séasúr a cúig déag)
* Nymphia Wind (séasúr a sé déag)
* Onya Nurve (séasúr a seacht déag)

[clé|mion|Peppermint, iomaitheoir an tséasúir a naoi agus an chéad iomaitheoir [trasghnéasach|mná trasinscnigh amuigh]]

## Naisc sheachtracha
* Suíomh ar Facebook
* Eolas faoi chláir ar IMDB

## Tagairtí

*
Catagóir:Drag
Catagóir:Cultúr LADT
Catagóir:Sraitheanna teilifíse LADT
Catagóir:Meáin LADT
Catagóir:Comórtais Teilifíse
Catagóir:Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 2009
Catagóir:Cláir Logo
Catagóir:Cláir Teilifíse Mheiriceánacha
Catagóir:LADT
Akrotiri agus Dhekelia

Is bunáit mhíleata na Ríochta Aontaithe ar an gCipir í **Akrotiri agus Dhekeila** (Gréigis: Περιοχές Κυρίαρχων Βάσεων Ακρωτηρίου και Δεκέλιας, *Periochés Kyríarchon Váseon Akrotiríou kai Dekélias*; Tuircis: *Egemen Üs Bölgeleri Ağrotur ve Dikelya*). Choimeád an Ríocht Aontaithe an limistéar tar éis an conradh neamhspleáchas 1960 nuair a bhuaigh an Chipir a neamhspleáchas ón Ríocht Aontaithe. Tá an críoch roinnte ina dhá pháirt; Akrotiri atá suite i ndeisceart an oileáin agus Dhekelia atá suite i dtuaisceart an oileáin. Tá teorainn aici leis an gCipir, crios maolánach na Náisiún Aontaithe agus an Chipir Thuaidh.

## Tagairtí

Catagóir:An Mheánmhuir
Catagóir:Ríocht Aontaithe
Catagóir:An Chipir
Bizerte

Is príomhchathair Ghobharnóireacht Bizerte sa Túinéis é Bizerte (Araibis:بنزرت,Benzart). Tá sé suite ar an gcósta Meánmhara ag béal do chainéal a rinne ceangal idir Loch Bizerte agus an mhuir. Is é Bizerte an chathair is faide ó thuaidh san Afraic.

## Stair

### Bunaidh agus luathstair
mion|Bizerte, 1961
Is é Bizerte an chathair is sine sa Túinéis. Bhunaigh na Féinícigh an chathair timpeall 1100 RCh,A'Kra a thugtar air. Úsáidtear an lonnaíocht mar chuan trádála. Timpeall 950 RCh, rinne an Chartaig ionradh ar an lonnaíocht. Bhain go leor ginearáil Cartagacha cosúil Hannibal úsáid as cuan Bizerte sna Cogaí Púnacha.

Sa bhliain 149 RCh, ghabh na Rómhánaigh seilbh ar an gcathair. Bhí smacht maith acu ar an gcathair go dtí an bhliain 439 AD nuair a tháinig na Vandalaigh. Ba thús maith é an chathair dá n-ionraidh eile. 

Ón mbliain 534 AD go 642 AD, bhí Bizerte faoi smacht na hImpireachta Bhiosantach. Tar éis sin sa bhliain 647 AD, rinne na hArabaigh ionradh air. 

### Faoi riail na Fraince
Ag Conradh Bheirlín, 1878, tugtar údarú don bhFrainc seilbh a ghabháil ar an Túinéis. Tháinig na Fraincigh trí bliana i ndiaidh sin. Thóg siad calafort mór sa chathair.

### Géarchéim Bizerte
Tar éis neamhspleáchas na Túineise ón bhFrainc sa bhliain 1956, níor fhág siad Bizerte mar ba chalafort chablaigh straitéiseach é do Chogadh na hAilgéire. Chuir sé sin fearg ar an Túinéis agus sa bhliain 1961, chuir siad imshuí i gcion ar an mbunáit chabhlaigh in Bizerte. Mar gheall ar seo, tharla cath idir fórsaí na Fraince agus fórsaí na Tuinéise. Maraíodh 630 Túinéiseach agus 24 Francach. D'fhág an Fhrainc an bunáit ar 15 Deireadh Fómhair 1963, nuair a cuirtear deireadh leis an gcogadh san Ailgéir.

## Déimeagrafaic
De réir daonáireamh 2014, tá 136,917 duine ina gcónaí in Bizerte, ach má cuirtear Menzel Jemil agus Menzel Abderrahmane leis, is gaire do 180,000 ata ann. Is méadú e seo ón daonáireamh 2004 nuair a bhí 114,371 duine ina gcónaí ann.

## Caidreamh Idirnáisiúnta
Tá Bizerte nasctha leis na háiteanna seo a leanas:

## Tagairtí

Catagóir:An Túinéis
Catagóir:Príomhchathracha na Túinéise
Catagóir:Cathracha ar an Meánmhuir
Iora eitilte an Tiarna Derby

Is ainmhí beag é an t-**iora eitilte an Tiarna Derby** (*Anomalurus derbianus*). Mamach atá ann. Ainmníodh é in onóir Edward Smith-Stanley, 13ú Iarla Derby. Tá sé dúchasach don Afraic.

## Tagairtí

Catagóir:Mamaigh
Méadhbh Nic Conaill

Poblachtánach Éireannach, sufraigéid agus sóisialach ab ea **Maedhbh Nic Conaill (bean Mhic Gearailt)** (4 Iúil 1884 – 24 Aibreán 1958). Ghlac sí páirt in Éirí Amach na Cásca in 1916 agus i gCogadh na Saoirse (in Éirinn). Ba mháthair <big>Ghearóid Mhic Gearailt</big>, an Taoiseach, í agus bhí sí pósta le Deasún Mac Gearailt.

## Cúlra
Rugadh Méadhbh Nic Connaill ar an 4 Iúil 1884 agus tugadh Mabel Washington McConnell uirthi mar ainm baiste. B'iníon í de shliocht John McConnell, díoltóir fuisce i mBéal Feirste, agus dá bhean céile, Margaret Neill. Ba ghariníon í d’fheirmeoir Preispitéireach ó cheantar gar den chathair. Fuair sí a cuid oideachais bunúsaigh in Victoria College i mBéal Feirste, agus lean sí ar aghaidh chun Baitsiléir Ealaíon a bhaint amach ó Ollscoil na Banríona, Béal Feirste in 1906. D’fhorbair sí a dearcadh ar cheisteanna poblachtánaigh, ar chearta na mban agus ar an bpolaitíocht shóisialaigh i dteannta a deirféar Eilis san am a chaith sí i gColáiste na Banríona. Bhí dúil láidir aici sa Ghaeilge. Bhí sí ina ball den Women's Social and Political Union, de Shinn Féin agus de Chonradh na Gaeilge.[1].

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1884
Catagóir:Básanna i 1958