Giorrúcháin agus acrainmneacha

thumb|350px|Sampla de chomhartha dátheangach in Éirinn, le brí na n-acrainmneacha atá in úsáid air. ''An t'''Ú'''darás um '''C'''hosaint '''I'''ascaigh '''M'''hara'' - '''''S'''ea '''F'''isheries '''P'''rotection '''A'''uthority''
thumb|350px|Sampla de chomhartha a bhaineann úsáid as an acrainm '''TCI'''
Tá dhá chineál giorrúcháin ann, inisealachais agus acrainmneacha. San inisealachas, tugtar na céad litreacha de mhíreanna i dtéarmaí ilfhoclacha agus fuaimnítear iad litir ar litir, .i. AE, BSL, CIÉ, RTÉ, RnaG srl. I gcás acrainmneacha tugtar na chéad litreacha se mhíreanna i dtéarmaí ilfhoclacha, ach fuaimnítear iad mar fhocal iontu féin siolla ar shiolla, .i. SEIF, CATT,SAM srl.
*Ní áirítear aonais SI ar nós m (méadar), km (ciliméadar), mg (milleagram) mar ghiorrúcháin ach mar shiombailí, mar ní athraíonn siad ó theanga go teamga, ní bhíonn aon iolra acu, agus ní scríobhtar lánstadanna leo taobh amuigh den ghnáthphoncaíocht.*
Tá roinnt de na giorrúcháin agus na hacrainmneacha seo coitianta sa Ghaeilge. Do na giorrúcháin do ghutháin phóca agus líonraí sóisialta, féach Teanga SMS.

* **AAT** - Aonad Amharcthaispeána
* **ADN** - Aigéad dí-ocsairibeanúicléasach 
* **ADO** - Ard-Dioplóma san Oideachas 
* **AE** - An tAontas Eorpach
* **AIGCF** - Aontas Idirnáisiúnta na Glan-Cheimice agus na Ceimice Feidhmí
* **APÉ** - Arm Phoblacht na hÉireann
* **APF** - Aonad Práinnfhreagartha
* **APSS** - Aontas na bPoblachtaí Sóivéadacha Sóisialacha
* **ARN**-Aigéad ribeanúicléasach
* **ASB** -An tAonad Speisialta Bleachtaireachta
* **ATÓÉ**- Airmheán Traenála Óglaigh na hÉireann 
* ***B.***- *Baile* (Giorrúcháin na Gaeilge ar chomharthaíocht Stáit)
* **BÁC** - Baile Átha Cliath
* **bain.** - baininscneach
* **BFS** - An Bord um Fhaisnéis do Shaoránaigh 
* **BIM** - Bord Iascaigh Mhara
* **Blá Cliath** - Baile Átha Cliath
* **BOL** - Bord Oideachais agus Leabharlainne
* **BOO** - Bord Oideachais agus Oiliúna
* ***Br.*** - *Bóthar* (Giorrúcháin na Gaeilge ar chomharthaíocht Stáit)
* **BRIS** - An Bhrasaíl, An Rúis, India, An tSín
* **BTB** - Béarla mar theanga bhreise
* **CAD**- An Coimisiún um Athchóiriú an Dlí
* ***Cais.*** - *Caisleán* (Giorrúcháin Ghaeilge ar chomharthaíocht Stáit)
* **CAI** - Ceantar Abhantraí an Iarthair 
* **CAO** - Ceantar Abhantraí an Oirdheiscirt 
* **CATT** - an Chomhairle Aireachta Thuaidh/Theas
***CBAE** - Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh 
* **CCanna**- Ceisteanna coitianta 
* **CCÉ** - Coimisiún Craolacháin na hÉireann
* **CCSM**- Comhairle Curaclaim, Scrúdúcháin agus Measúnaithe
* **CCD** - Ciste na gCuntas Díomhaoin
* **CD** - Cruadhiosca
* **CIA** - Córas Idirnáisiúnta na nAonad.*(ón Fhraincis: Le Système International d'Unités)*
* **CIAS** - Ceantar Idirnáisiúnta Abhantraí na Sionainne▼
* **CIÉ** - Córas Iompair Éireann
* **CIR** - An Coiste Iniúchóireachta agus Riosca
* **CLG**-Chumann Lúthchleas Gael 
* **CnaG**-Conradh na Gaeilge 
* **CNC**- An Chreatlach Náisiúnta Cáilíochtaí
* **CNCM** - An Chomhairle Náisiúnta Curaclaim agus Measúnachta
* **CNG** -Cáilíocht Náisiúnta Gairmoideachais
* **COO** - An Chigireacht Oideachais agus Oiliúna
* **CPV** - Clóiríd pholaivinile
* **CR** - Comh-Ré
* **CRÉ** - Cumann Rugbaí na hÉireann
* **CRR** - Cuimhne Randamrochtana. 
* **csb** - codanna sa bhilliún
* **CSL** - Córais Séarachais ar an Láthair
* **csm** - codanna sa mhilliún
* **CSS** - Coimisiún na Scrúduithe Stáit 
* **DBSM**- Dlúthbhrathadóir Solanóidigh Muón
* **DLADTI**-Daoine Leispiacha, Aeracha, Déghnéasacha, Trasinscneacha agus Idirghnéasacha
* **DD** - Dochtúir Diadhachta
* **DD** - Dlúthdhiosca
* **DP** - Próiseáil sonraí
* **dp** - Difríocht poitéinsil
* **DPC** - Défheinil pholaclóirínithe
* ***Dr.*** - *Droichead* (Giorrúcháin na Gaeilge ar chomharthaíocht Stáit)
* **DSA** -Dé-óid sholas-astaíoch 
* **e–** - Leictreon
* **ÉBO** -Éileamh bithcheimiceach ar ocsaigin
* **ÉCO** -Éileamh ceimiceach ar ocsaigin
* **EINFA–** -An Eagraíocht Idirnáisiúnta um Nuafhocail a Aontú 
* **ENR–** - Eagraíocht Neamhrialtasach
***EOECNA** Eagraíocht Oideachais, Eolaíochta agus Chultúir na Náisiún Aontaithe nó UNESCO sa Bhéarla
* **ESB** - Einceifi leapaite Spúinseach Bhólachta (“galar na mbo buile” sa ghnáthchaint
* **ETIM** - Eolaíocht, Teicneolaíocht, Innealtóireacht agus Matamaitic
* **ETS** - Eolaíocht, teicneolaíocht, agus an tsochaí
* **FÁS** - Forás Áiseanna Sothair
* **f/ch** - faoi chomaoin
* **FF** - Fianna Fáil
* **FG** - Fine Gael
* **fir.** - firinscneach
* **FL** - Feithicil leictreach
* **FNÉSP**- Foireann Náisiúnta Éigeandála Sláinte Poiblí 
* **FnG.** - Foras na Gaeilge
* **f.sh.** - faoi seach
* **FSS** -  Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte
* **FTÉOE** -Fóram Thuaisceart Éireann um Oideachas Eolaíochta
* **GAS** - Gluaisne armónach shimplí
* **GBRÁ** An Ghníomhaireacht Bainistíochta Rialtais Áitiúil
* **GCC** - An Ghníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil 
* **GFSF** -Gníomhaireacht Forbartha Scileanna Foghlama
* **GFT** -Gníomhaireacht Forbartha Tionscail
* **GMA** - Gréasán Matamaitice Ardchéime
* **gml** - gabh mo leithscéal
* **GBRÁ** - An Ghníomhaireacht Bainistíochta Rialtais Áitiúil
* **GNBS** - Gníomhaireacht Náisiúnta um Bainistíocht Sócmhainní
* **grma** - go raibh maith agat
* **.i.** - eadhon (nó eadhón; téarma liteartha ar bhrí leis "is é sin")
* **IDAACS** - Iarratais Duine ar a C(h)uid Sonraí
* **IDE** - Infheistíocht dhíreach eachtrach
* **IIE** - Infheistíocht indíreach eachtrach
* **IFD** -Innéacs Forbartha Daonna
* **INTS** -Institiúid Náisiúnta um Thaighe ar Shláinte
* **IIE** -Infheistíocht Indíreach Eachtrach
* **LADT**-Leispiach, Aerach, Déghnéasach agus Trasinscneach 
* **LGG** -Leann Gealbhuí Gaelach
* **LGI** -Leann Gealbhuí Indiach
* **LO** - Páirtí an Lucht Oibre (Éire)
* **LOI** - An LárOifig Iontrála
* **lch/lgh** - leathanach/leathanaigh
* **m** - Méadar
* ***Main.*** - *Mainistir* (Giorrúcháin na Gaeilge ar chomharthaíocht Stáit)
* **m.sh.** - mar shampla
* **OCS** - Oifigeach Cosanta Sonraí
* **OLB** - Oll-luach Breisithe
* **OTI** - Olltáirgeacht Intíre
* **OTM** - Ollscoil Teicneolaíochta na Mumhan
* **OTN** - Olltáirgeacht náisiúnta
* **p** - Prótón
* **PAC** - Prótacal Aistrithe Comhad 
* **PACB** - Prótacal Aistrithe Comhad Beagbhríoch
* **POT** -  Príomh-Oifigeach Teicneolaíochta
* **PRT/PI** - Prótacal Rialaithe Tarchurtha/Prótacal Idirlín
* **RAP**- An Roinn Airgeadais agus Pearsanra
* **RCAC** - An Roinn Comhshaoil, Aeráide agus Cumarsáide 
* **RCh** - Roimh Chríost nó **BC**
* **RCR** - Roimh Chomh-Ré nó **BC**
* **RGCS** -Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí
* **RFF** - Roinn Fostaíochta agus Foghlama
* **RFTI**- An Roinn Fiontar, Trádála agus Infheistíochta
* **ROS** -An Roinn Oideachais agus Scileanna
* **RSLSSP**-An Roinn Sláinte, Leasa Shóisialaigh & Seirbhísí Poiblí
* **RTFT**-An Roinn Talmhaíochta agus Forbartha Tuaithe
* **SAM** - Stáit Aontaithe Mheiriceá
* **SCS** -Sláinte agus Cúram Sóisialta
* **SEIF** -Siondróm Easpa Imdhíonachta Faighte
* **SF** - Sinn Féin
* **SFA**-Sciathán Fiannóglaigh an Airm
* **SOLAS** Seirbhís Oideachais Leanúnaigh agus Scileanna (SOLAS)
* **SPG**-Scéim Pobal Gaeilge
* **SPG** -Soláthar Poiblí Glas
* **srl** - agus araile, ar bhrí leis ná, agus mar sin ar aghaidh/mar sin de
* **TBC** -teocht agus brú caighdeánach
* **TCI** -teilifís ciorcaid iata
* **TCP** -Trealamh cosanta pearsanta, a bhaineann go minic le bearta
sábháilteachta COVID‑19.
* **TÉ** -Tuaisceart Éireann
* **TFC** -Teicneolaíocht Faisnéise agus Cumarsáide
* **TGM** -Teastas Ginearálta an Mheánoideachais
* **TGO** - Teastas Ginearálta san Oideachas
* **TD** - Teachta Dála
* **TFC** - Teicneolaíocht faisnéise agus cumarsáide
* **ÚCIM** - An tÚdarás um Chosaint Iascaigh Mhara
* **ÚFCS** - An tÚdarás um Fhaisnéis agus Cáilíocht Sláinte
* **UFIÉ ** - Údarás Fuinnimh Inmharthana na hÉireann
* **ÚOS** - An tÚdarás Oideachais & Scileanna
* **ÚUÉ** -  Údarás Uchtála na hÉireann
* **Νν** - Neoidríonó

## Féach freisin

* Teanga SMS

## Naisc sheachtracha
*Giorrúcháin, coimriúcháin, acrainmneacha agus siombailí Oifig na bhFoilseachán. An Treoir Stíle. IV. Foilseacháin as Gaeilge. 10. Rialacha an tí le haghaidh téacs a ullmhú

*Labhraíonn Ian Malcolm le Scott de Buitléir faoi ghiorrúcháin na Gaeilge agus bealaigh éagsúla ina bhfuil an teanga ag athrú de bharr na teicneolaíochta.  
* Gaelspell:Liosta de chinn choitianta eile anseo 
## Tagairtí

Catagóir:Teangeolaíocht
Giorrúchán agus acrainmneacha
Catagóir:Acrainmneacha