Gaelscéal

Ba nuachtán Gaeilge seachtainiúil é ***[[Gaelscéal]]*** a bhíodh á eisiúint ar an Aoine idir 2009 agus 2013. Bhíodh sé á fhoilsiú ag Torann na dTonn Teo., ar comhfhiontar idir Eo Teilifís (comhlacht léiriúcháin) agus ''An Curadh Connachtach'' (nuachtán) é.

Nuachtán ildathach táblóideach 32 leathanach a bhí ann, a cuireadh ar fáil ar fud na hÉireann. Cuireadh an nuachtán ar fáil i bhfoirm chlóite agus mar fhoilseachán leictreonach ar an suíomh gréasáin chomh maith. €1.65 nó £1.50 an praghas a bhí air. Ba é Ciarán Dunbar eagarthóir an nuachtáin.

## Stíl agus cur chuige

### Ábhar
Nuachtán náisiúnta a bhí in *Gaelscéal*, lonnaithe i nGaeltacht Chois Fharraige. Bhí iriseoirí aitheanta ar nós Pháidí Uí Lionáird, Bernie Ní Fhlatharta, Méabh Ní Thuathaláin, Niall O’Dowd agus Treasa Bhreathnach ag scríobh dó. Ní raibh comhfhreagraí polaitíochta acu áfach agus ní hé mórán iriseoireachta imscrúdaithí a bhíodh á dhéanamh acu, rud ar mhol Uí Chollatáin sa bhliain 2011 tabhairt faoi "láithreach".

Bhí moladh ag dul do *Ghaelscéal* as éagsúlacht an ábhair a bhí á sholáthar ann. Ní obair shaoráideach a bhíodh ann freastal ar phobal na Gaeilge ar fad agus éagsúlacht dearcthaí chomh mór sin ina measc. D'fhaightí locht ar cheart na Gaeilge ann, go háirithe ar dtús, go díreach nuair a bhí an nuachtán ag iarraidh pobal léitheoireachta a mhealladh. Ní raibh "leathanach ceart léirmheastóireachta" acu dar le John Walsh.

Bhí ról faoi leith ag *Gaelscéal* i gcomparáid le foilseacháin eile nó fad a mhair sé "ba é *Gaelscéal* an príomh-nuachtán Gaeilge" dar leis an Léachtóir Sinsireach le hiriseoireacht hÍte Ní Chionnaith. Bhí Breandán Delap ar aon fhocal léi nuair a dúirt sé, agus é ag moladh *[[Seachtain (nuachtán)|Seachtain]]*, nach "líonfaidh forlíonadh do fhoghlaimeoirí an bhearna atá fágtha ag imeacht Gaelscéal do phobal léitheoireachta na Gaeilge."

### Dearadh
Bhí "cuma shnasta, tharraingteach" ar *Ghaelscéal* ó thaobh deartha de, agus bhí leagan amach "nuálach" aige. Bá é Gaelscéal an dara fhoilseachán riamh in Éireann ar ghnóthaigh Gradam Aitheantas Speisialta na mBreithiúna ag an *European Newspaper Design and Concept awards.*

Bhíodh an leagan clóite á fhoilsiú gach Aoine acu agus an t-eagrán á chur amach ar líne ar an Luain. Ba dhóigh leis an eagarthóir gur lú cóipeanna a dhíoltaí dá thoradh sin ach gur thuil sé ard-léitheoireacht dóibh thar lear, go háirithe i SAM agus sa Ghearmáin. Aithníodh freisin gur "suíomh den scoth" a bhí á sholáthar ag *Gaelscéal*.

### Comhoibriú
[mion|Bhí socrú dáileacháin idir agus ''[Nós (iris)|NÓS* agus *Gaelscéal* ar feadh tréimhse]]
Shíl an t-eagarthóir gur "ar leas an pháipéir ar gach bealach" a bhí sé bheith bainteach leis an dá chomhlacht *Eo Teilifíse* agus *An Curadh Connachtach*.

Bhíodh an iris stíl mhaireachtála *NÓS* á foilsiú in éineacht le *Gaelscéal* uair sa mhí ar feadh tréimhse, bíodh is gur fhan an iris neamhspleách ó *Ghaelscéal*.

== Stair ==

=== Cúlra agus bunú ===
Nuair a tháinig deireadh le *Foinse* mar nuachtán neamhspleách i [[Meitheamh]] [[2009]], d'fhógair [[Foras na Gaeilge]] go mbeadh conradh nua ar tairiscint le haghaidh nuachtán náisiúnta seachtainiúil Gaeilge. Fógraíodh ar [[20 Samhain]] [[2009]] gur bronnadh conradh agus maoiniú nua ar Torann na dTonn Teoranta chuige sin. 

Tugadh le fios go mbeadh an t-ainm *Gaelscéal* ar an bhfiontar nua agus eisíodh an nuachtán nua den chéad uair ar [[26 Márta]] [[2010]]. Is i dtaobh leis na [[Blag|blaganna]] a bhí lucht léite na Gaeilge idir an dá linn, tráth a bhí imeachtaí móra ar siúl a bhain le pobal na Gaeilge agus na Gaeltachta go sonrach.

Chruthaigh foireann *Ghaelscéal* 150 eagrán den nuachtán, "éacht" dar le Ní Chionnaith. Bhí sé ina "táirge den scoth" dar le Foras na Gaeilge.

=== Bás ===
Saol gearr a bhí ag *Gaelscéal*, trí bliana a bheag nó a mhór. Chuir [[Foras na Gaeilge]] deireadh luath lena maoiniú don nuachtán i Márta na bliana [[2013]], cinneadh a chothaigh conspóid nuair a fógraíodh é. Bhí [[Donncha Ó hÉallaithe]] den tuairim gur chaill custaiméirí ionchais an nuachtáin muinín ann de dheasca drochthúis, agus go raibh cúrsaí dáileacháin dona go leor, i measc tosca eile.

Cuireadh deireadh leis nuair a shocraigh Foras na Gaeilge deireadh a chur leis an mhaoiniú a cuireadh ar fáil dó. Dhá chúis a luaigh an Foras lena gcinneadh: droch-dhíolacháin agus toisc "nach í an fhormáid chlóite an bealach is oiriúnaí le seirbhís nuachta a sholáthar do phobal léitheoireachta na Gaeilge". Ach bhí an mhéad cóipeanna a dhíol *Gaelscéal* sé inchurtha leis na nuachtáin eile a cuireadh amach sa teanga roimhe. "Ní raibh pobal na Gaeilge i gcoitinne ag iarraidh *Gaelscéal* a cheannach, ba chuma leo é a bheith ann nó as", a scríobh Ciarán Dunbar. Maíodh in alt sa nuachtán féin nár chuir an Foras san áireamh ach díolachán sna siopaí, gan chur san áireamh cóipeanna a dhíoltaí go díreach chuig scoileanna agus eile, cóipeanna digiteacha, ná daoine a bhíodh ag baint leas as an suíomh idirlíne. Níor luaigh an Foras ach oireadh gur chosúil go mbíodh ní ba mhó daoine ag léamh an nuachtán clóite ná an leagan ar líne.

"Tubaiste" do phobal léitheoireachta na Gaeilge agus d'iriseoireacht na Gaeilge ab ea cinneadh an Fhorais dar le Ní Chionnaith. Bhí sí den tuairim gur chóir don bhForas theacht ar "bhealach nua samhlaíoch" chun an scaipeachán a mhéadú agus luaigh sí smaoineamh le [[Máirtín Ó Muilleoir]], .i. líon áirithe cóipeanna a scaipeadh saor in aisce sa Ghaeltacht agus in "áiteanna ina raibh pobail Ghaeilge ar fud na tíre", rud a mhealladh tuilleadh fógraíochta. Cháin sí an Foras as tosú leis an taighde faoi cad a bhí á lorg ag pobal na Gaeilge tar éis an seirbhís a bhí ann a chur ar neamhní, seachas é a chur i gcrích roimh cinneadh "chomh tromchúiseach" sin a ghlacadh, "cinneadh díchéillí" dar léi agus "deireadh scannalach".

=== Cartlann ===
Sa bhliain 2018, cuireadh cartlann iomlán an nuachtáin ar fáil ar líne, á óstáil ag an Ollamh [[Caoimhín Ó Scanaill]]. 

== Naisc sheachtracha ==
*[[Cartlann]] cuimsitheach [[Caoimhín Ó Scanaill|Chaoimhín Uí Scanaill]] [https://cadhan.com/gaelsceal/ anseo]
*[http://www.facebook.com/pages/Gaelsceal/107334065952083?v=info&ref=ts *Gaelscéal* ar Facebook]
* Físeáin de sheoladh oifigiúil *Gaelscéal*: ní raibh ach 287 amharc [http://www.ustream.tv/channel/gaelsc%C3%A9allivelaunch anseo]  (dúnta anois) agus 263 amharc [https://www.youtube.com/watch?v=3BIdtsKnXtM anseo] (Youtube)

==Foinsí==
* [[Regina Uí Chollatáin|Chollatáin, Dr Regina Uí]] (18 Aibreán 2011). [https://web.archive.org/web/20140401053959/http://www.forasnagaeilge.ie/dynamic/publications/TuarascailEarnailnaMeanGhaeilge.pdf *"Tuarascáil ar straitéis úr maidir le Foras na Gaeilge i leith earnáil na meán Gaeilge clóite agus ar líne: Athláithriú agus athshealbhú teanga"''].

## Tagairtí

Catagóir:Nuachtáin na Gaeilge
Catagóir:Nuachtáin in Éirinn
Catagóir:An Curadh Connachtach
Catagóir:Irisí Gaeilge
Catagóir:Irisí nuachta
Catagóir:Irisí liteartha
Catagóir:Irisí nuachta i nGaeilge
Catagóir:Irisí liteartha i nGaeilge
Catagóir:Seachtanáin
Catagóir:Bunaithe sa bhliain 2010
Catagóir:Bunaithe sna 2010í
Catagóir:Nuachtáin
Catagóir:Nuacht