open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The One After the Superbowl

Craoladh an dara heipeasóid déag agus an tríú heipeasóid déag, **"The One After the Superbowl"**, den dara sraith *[[Friends]]* ar an 28 Eanáir, 1996. Scríobh Mike Sikowitz agus Jeffrey Astrof (cuid 1)Michael Borkow (cuid 2) an eipeasóid seo.
 
D'fhéach 52.9 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Tagairtí

Catagóir:Friends
The One with the Prom Video

Craoladh an ceathrú heipeasóid déag, **"The One with the Prom Video"**, den dara sraith *[[Friends]]* ar an 1 Feabhra, 1996. Scríobh Alexa Junge an eipeasóid seo.
 
D'fhéach 33.6 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Tagairtí

Catagóir:Friends
John Cena

Is iomrascálaí gairmiúil, rapcheoltóir agus aisteoir Meiriceánach é **John Felix Anthony Cena** (rugadh 23 Aibreán, 1977). Tá Cena faoi ​​láthair san WWE, eagraíocht ina bhfuil sé ina ghníomhaire saor, le feiceáil sa dá rud Raw agus SmackDown Live.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Daoine a rugadh i 1977
Catagóir:Iomrascálaithe
The Thrill of It All (albam Sam Smith)

Is é ***The Thrill of It All*** an dara halbam ón bpopcheoltóir Sasanach Sam Smith. Scaoileadh é ar an 3 Samhain 2017.

## Traicliosta
# "Too Good at Goodbyes" – 3:21
# "Say It First" – 4:07
# "One Last Song – "3:12
# "Midnight Train" – 3:27
# "Burning" – 3:23
# "Him" – 3:10
# "Baby, You Make Me Crazy" – 3:27
# "No Peace" (le Yebba) – 4:43
# "Palace" – 3:07
# "Pray" – 3:41

## Singlí
#"Too Good at Goodbyes" - 8 Meán Fómhair 2017
#"One Last Song" - 3 Samhain 2017
#"Pray" - 29 Márta 2018
#"Baby, You Make Me Crazy" - 29 Meitheamh 2018

## Cairteacha

## Deimhniúcháin

## Tagairtí

Catagóir:Albaim a eisíodh in 2017
Catagóir:Sam Smith
Friends (séasúr 2)

Craoladh an **dara séasúr** *[[Friends]]* idir 21 Meán Fómhair, 1995 agus 16 Bealtaine, 1996 ag tosú le "The One with Ross's New Girlfriend".

## Foireann agus carachtair

## Eipeasóidí

## Tagairtí

Catagóir:Friends
Féar boirne

Is planda é an **féar boirne** (*Sesleria caerulea*). Is féar ilbhliantúil é san fhine úd Poaceae. Tá sé dúchasach don Eoraip.

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Meilic

Is planda é an **mheilic** (*Melica uniflora*). Is cineál féir í. Tá an mheilic dúchasach i gcuid mhór den Eoraip, ón Íoslainn soir go dtí an Mholdóiv, agus in iardheisceart na hÁise agus san Afraic Thuaidh.

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Fo-aicme

deas|250px|thumb|Aicmí
Is an rang sóisialta is ísle i dtír nó pobal, na bochtáin agus daoine dífhostaithe i gceist í **meánaicme**. 

Catagóir:Aicmí shóisialta
Comhchomórtas Nordach ag Cluichí Oilimpeacha 2018

Tá an **[[Comhchomórtas Nordach]]** ar cheann de na spóirt a bheidh ar siúl ag Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018 i bPyeongchang. Beidh na comórtais ar siúl san Alpensia Cross-Country Centre agus sa Alpensia Ski Jumping Centre.

## Sceideal na gcomórtas

## Boinn
### Buaiteoirí na mbonn

### Tábla na mbonn

## Naisc sheachtracha
*  Sciáil Nordach 2 chomórtas ag Pyeongchang2018.com

## Tagairtí

Catagóir:Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018
Coláiste na hOllscoile Londain

Is ollscoil suite i Londain í **Coláiste na hOllscoile Londain**.

## Tagairtí

Catagóir:Ollscoileanna i Londain
Catagóir:Coláiste na hOllscoile Londain
Doug Jones

Is polaiteoir Meiriceánach é **Doug Jones** (r. 4 Bealtaine 1954) ar sheanadóir sóisearach na Stát Aontaithe ó Alabama é tráth. Is ball den Pháirtí Daonlathach é. Rugadh in Fairfield, Alabama, é.

## Féach freisin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Daoine a rugadh i 1954
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Alabama
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Dlíodóirí Mheiriceá
Catagóir:Fir
Catagóir:Protastúnaigh
Catagóir:Seanadóirí na Stát Aontaithe
Círéibeacha Los Angeles na bliana 1992

clé|250px|mion|Fórsaí slándála i sráid in Los Angeles le linn na gcíréibeacha sa bhliain 1992
Is é a bhí i gceist le **Círéibeacha Los Angeles na bliana 1992** ná sraith círéibeacha, creachadóireachta, coirloscadh agus achrann sibhialta a tharla in Los Angeles, California, in Aibreán agus Bealtaine na bliana úd.  

An eachtra a chuir tús leis ná nuair a fritheadh baill den LAPD neamhchiontach as tiománaí tacsaí den chine gorm (darbh ainm Rodney King) a ghortú go dona.

## Féach freisin

* Agóidí na n-inimirceach le linn réimeas Trump

## Tagairtí

Catagóir:Círéibeacha
Catagóir:Los Angeles
Catagóir:Eachtraí ciníocha
Tina Smith

Is í **Tina Smith** (4 Márta, 1958 ar rugadh í) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá sóisearach ó Minnesota. Is ball den Pháirtí Daonlathach í.

## Féach freisin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Daoine a rugadh i 1958
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Alumni Ollscoil Stanford
Catagóir:Daoine as Albuquerque
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Lucht gnó na Stát Aontaithe
Catagóir:Mná
Catagóir:Seanadóirí na Stát Aontaithe
Louis Tomlinson

Is ceoltóir Sasanach é **Louis William Tomlinson**. Rugadh é ar 24 Nollaig 1991. Tháinig sé sa tríú háit ar an seachtú sraith de *[[The X Factor (RA)|The X Factor]]* sa bhliain 2010 ina bhall den ghrúpa One Direction. Tá sé ina bhreitheamh ar an gcúigiú sraith déag *The X Factor* sa bhliain 2018.

## Dioscliosta
### Singlí
#### Mar Ealaíontóir Ceoil

#### Singlí bolscaireachta

## Gradaim agus ainmniúcháin
Tá ceithre ghradam buaite ag Tomlinson. Fuair sé ainmniúchán amháin eile.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1991
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:One Direction
Catagóir:Iomaitheoirí X Factor
Seitheadóireacht

deas|250px|thumb|Seitheadóireacht
Is an ealaín craicne ainmhithe a ullmhú, stuáil, agus gléasadh le haghaidh cuma beo a chur orthu í **seitheadóireacht**.

Catagóir:Seitheadóireacht
Catagóir:Ealaín
Jason Byrne (fear grinn)

Is fuiriseoir agus láithreoir raidió é **Jason Byrne** (rugadh 25 Feabhra 1972). Rugadh é i mBaile an tSaoir, Baile Átha Cliath. Tá sé ina bhreitheamh ar *[[Ireland's Got Talent]]* ar TV3.

## Scannánliosta
### Teilifís
**[[Ireland's Got Talent]]* (2018-)

### Scannán
**I Went Down* (Cork Man No. 2) (1997)
**The General* (Reporter 2) (1998)
**Alice in Wonderland* (Pat the Gardener) (1999)
**Killing Bono* (Hotel Receptionist) (2011)

### Raidió
**The Jason Byrne Show* (2010-2012)

Catagóir:Daoine a rugadh i 1972
Catagóir:Daoine beo
Rodney King

Ba thiománaí tacsaí é **Rodney Glen King**, a rugadh ar an 2 Aibreán, 1965 agus a fuair bás ar an 17 Meitheamh, 2012 tar éis timpiste bá. 

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1965
Catagóir:Básanna in 2012
Catagóir:Básanna tionóisceacha
Catagóir:Coirpigh Mheiriceánacha
Catagóir:Daoine as California
Catagóir:Eachtraí ciníocha
Catagóir:Fir
Catagóir:Lucht gnó na Stát Aontaithe
Catagóir:Meiriceánaigh Afracacha
Catagóir:Scríbhneoirí as California
Haw-Haw Land

Craoladh an deichiú heipeasóid, **"Gone Boy"**, den naoú sraith is fiche de *[[The Simpsons]]* ar an 7 Eanáir 2018. Scríobh Tim Long agus Miranda Thompson an eipeasóid seo. D'fhéach 6.95 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Táirgeadh

## Tagairtí

Catagóir:The Simpsons
Catagóir:Eipeasóidí The Simpsons
Catagóir:The Simpsons (séasúr 29)
Raithneach leathan

Is planda í an **raithneach leathan** (*Dryopteris dilatata*). Dúchasach don Eoraip.  

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
London School of Economics

Is ollscoil na taighde poiblí  suite i Londain í **London School of Economics**.

## Tagairtí

Catagóir:Ollscoileanna i Londain
Catagóir:Eacnamaíocht
Mála spíosrach

Is béile mearbhia in Éirinn é **Mála spíosrach** () a bhfuil tóir air i mBaile Átha Cliath agus in áiteanna eile, agus a d'fhás as traidisiúin chócaireachta Áiseacha Déantar é le sceallóga prátaí in éineacht le sicín nó meallóga sicín, piobaraí dearga nó glasa, piobaraí chili, oinniúin is spíosraí. Go minic itear é le hanlann curaí. Bíonn sé le fáil i mbialanna Síneacha is tithe sceallóga prátaí le cúig bliana.

## Féach freisin
* Sceallóga Nollag
* *[[Mitraillette]]*

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Bia na hÉireann
Catagóir:Mearbhia
Catagóir:Prátaí
Iomrascáil

Is í a bhí i gceist le **iomrascáil** ná spórt in bhfuil iomrascálaithe dul i ngreim i gcéile comhraic agus ag triail iad a chaitheamh nó iad a choinneáil ar an dtalamh, go hiondúil de réir cód rialaithe. 

## Tagairtí

Catagóir:Iomrascáil
Catagóir:Spórt
Deich nAitheanta

deas|250px|thumb|Deich nAitheanta
Is éard atá i gceist leis na **Deich nAitheanta** ná rialaithe diaga maidir le hiompar a thug Dia go Maois ar an tSliabh Shíonáí, de réir Eacsadas sa Bhíobla 20:1–17 de réir an traidisiúin Chríostaí.

## Na Deich nAitheanta

## Tagairtí

Catagóir:Críostaíocht
Catagóir:Maois
France Gall

Amhránaí Francach den seánra *[[yé-yé]]* ab ea **Isabelle Geneviève Marie Anne "France" Gall** (9 Deireadh Fómhair 1947 – 7 Eanáir 2018). Bhain sí an chéad áit amach i gComórtas Amhránaíochta na hEorafíse 1965. Rugadh i bPáras í do bheirt cheoltóirí. Bhí sí pósta ar Michel Berger, amhránaí agus scríbhneoir amhrán Francach go dtí a bhás seisean. Bhí beirt pháistí acu.

Catagóir:Amhránaithe Francacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1947
Catagóir:Básanna in 2018
Tuirbín gaile

mion|Rótar nua-aimseartha an tuirbín gaile a úsáidtear i ngléasra cumhachta
Gaireas is ea **tuirbín gaile** a bhaineann fuinneamh teirmeach ó ghal bhrúchóirithe agus a úsáideann é chun obair mheicniúil a dhéanamh ar fhearsaid aschuir rothlach. Cheap Sir Charles Parsons an leagan nua-aimseartha den ghaireas sa bhliain 1884.[//en.wikipedia.org/wiki/Aurel_Stodola A Stodola] (1927) *Steam and Gas Turbines*. McGraw-Hill.

Toisc go ngineann an tuirbín rothlach gluaisne rothlach, úsáidtear é go háirithe chun gineadóirí leictreacha a thiomáint; bhain thart ar 90% de ghiniúint leictreachais sna Stáit Aontaithe, sa bhliain 1996, úsáid as an tuirbín gaile. Foirm d'innill teasa is ea tuirbín gaile a fhaigheann cuid mhór dá chuid éifeachtachta teirmidinimiciúla ó úsáid a bhaint as ilchéimeanna éagsúla i leathnú na gaile, a bhfuil mar thoradh air teacht níos gaire chuige an phróisis idéalaigh iniompaithe forbartha.

## Stair
mion|250&#x20;kW tuirbín gaile tionsclaíoch ó 1910 (ar dheis) nasctha go díreach chuig gineadóir (ar chlé).

## Tagairtí
Súsán

Is géineas é ***Sphagnum*** a bhfuil thart ar 380 speiceas caonach ann, ar a dtugtar **súsán**, **caonach móna**, **sfagnam**, nó **fionnmhóin** go coitianta. Is féidir le carnadh *Sphagnum* go leor uisce a stóráil laistigh dá gcealla, plandaí beo agus marbha araon; d'fhéadfadh planda amháin 16–26 uair níos mó uisce ná a mheáchan tirim a choinneáil, ag brath ar an speiceas. Tá na cealla folmha in ann uisce a stóráil i gcoinníollacha níos tirime.

De réir mar a fhásann an súsán, féadann sé leathadh go mall go dtí limistéir níos tirime, próiseas a chruthaíonn portaigh ardaithe agus bratphortaigh. Mar sin, is féidir le súsán tionchar a imirt ar ghnáthóga dá leithéid, agus déantar cur síos ar shúsán mar “láimhsitheoir gnáthóige”. Ansin, soláthraíonn na carnthaí móna seo gnáthóg do raon leathan plandaí, mar shampla luachair agus toir eiriceacha, chomh maith le magairlíní agus plandaí feoiliteacha.

Ní fheonn súsán ná an mhóin a thagann uaidh go héasca mar gheall ar na comhdhúile feanólacha atá leabaithe i gcillbhallaí an tsúsáin. Ina theannta sin, forbraíonn portaigh, cosúil le gach bogach, coinníollacha ithreach anaeróbacha, rud a tháirgeann lobhadh anaeróbach atá níos moille ná lobhadh aeróbach. Is féidir le súsán a thimpeallacht a aigéadú freisin trí ghlacadh le caitiain, mar shampla cailciam agus maignéisiam, agus trí iain hidrigine a scaoileadh.

Faoi na coinníollacha cearta, is féidir le móin a charnadh go leor méadar ar doimhneacht. Glacann speicis éagsúla *Sphagnum* le leibhéil éagsúla tuilte agus pH, agus faightear roinnt speiceas éagsúil i bportach amháin.

## Tagairtí

Catagóir:Plandaí
Catagóir:Portaigh
Ascophyllum nodosum

Speiceas de Phaeophyceae nó d**'algaí donna**, san fhine Fucaceae is ea ***Ascophyllum nodosum*** agus an t-aon speiceas sa ghéineas ***Ascophyllum***. Is feamainn de chuid an Aigéin Atlantaigh Thuaidh í, ar a dtugtar **an fheamainn bhuí** nó **feamainn bhuí Thuaidh-Atlantach** uirthi. Tá sí ar fáil go coitianta ar chósta thuaidh thiar na hEorpa (ó Svalbard go dtí an Phortaingéil) lena n-áirítear an Ghraonlainn thoir  agus ar an chósta thoir-thuaidh de Mheiriceá Thuaidh. *'  

==Cur síos==
Bíonn froinn fhada righne agus ba gheall le leathar  ag  *A. nodosum'', a fhásann go mírialta déscartha ar uillinn, le bolgáin aeir mhóra ubhchruthacha, leagtha amach i sraitheanna ag eatraimh rialta ar feadh na bhfrún ach neamhghasach. Is féidir leis na froinn fás go dtí 2 m ar fhad agus daingníonn ríosóidigh an fheamainn leis na carraigeacha. Tá dath glasbhuí, glasdhonn ar na froinn, agus beagán comhbhrúite, ach gan meánfhéith.

## Atáirgeadh
Tá saolréim an phlanda dioplóidigh agus gaiméití. Tá gach planda aonair fireannach nó baineannach. Táirgtear na gaiméití san earrach] i  gcoimpreáin leabaithe i ngabhdáin buí ar chraobhacha gearra. 

## Tagairtí

Catagóir:Fucales
Catagóir:Algaí inite
Catagóir:Eocaróit
Catagóir:Feamainn
Súmó

Is cineál iomrascáil Seapánach, ina bhfuil bhuann iomrascálaí babhta trí ag brú chéile comhraic amuigh ciorcal marcáilte é **súmó**.

Catagóir:Iomrascáil
Catagóir:Spórt
Droichead Southwark

Is droichead trasna Abhainn na Tamaise i Londain Shasana é **Droichead Southwark**. Sa bhliain 1921 a tógadh é.

Catagóir:Droichid i Londain
Luas-scátáil ar Raon Gearr ag Cluichí Oilimpeacha 2018

Tá an **Luas-scátáil ar Raon Gearr** ar cheann de na spóirt ar siúl ag Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018 i bPyeongchang sa Chóiré Theas. Bhí na comórtais ar siúl sa Gangneung Ice Arena.

## Sceideal na gcomórtas

## Boinn
### Fir

### Mná

### Tábla na mbonn

## Naisc sheachtracha
*  Raon gearr ag Pyeongchang2018.com

## Tagairtí

Catagóir:Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018
Haca Oighir ag Cluichí Oilimpeacha 2018

Bhí an **[[Haca Oighir]]** ar cheann de na spóirt a bhí ar siúl ag Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018 i bPyeongchang. Bhí na comórtais ar siúl sa Gangneung Hockey Centre agus sa Kwandong Hockey Centre.

## Sceideal na gcomórtas

*  Haca oighir ag Pyeongchang2018.com

## Tagairtí

Catagóir:Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018
Dé-atlan ag Cluichí Oilimpeacha 2018

Tá an **[[Dé-atlan]]** ar cheann de na spóirt a bheidh ar siúl ag Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018 i bPyeongchang. Beidh na comórtais ar siúl san Alpensia Biathlon Centre.

Níl aon athrú ar an gclár ó Chluichí 2014.

## Sceideal na gcomórtas

## Boinn
### Fir

### Mná

### Measctha

### Tábla na mbonn

## Naisc sheachtracha
*  Dé-atlan ag Pyeongchang2018.com

## Tagairtí

Catagóir:Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018
Curláil ag Cluichí Oilimpeacha 2018

Tá **[[Cúrláil|an Churláil]]** ar cheann de na spóirt a bheidh ar siúl ag Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018 i bPyeongchang. Beidh na comórtais ar siúl sa Gangneung Curling Centre.

Is comórtas nua ar chlár na gCluichí seo é comórtas na mbeirteanna measctha. 

## Sceideal na gcomórtas

## Boinn
### Buaiteoirí na mbonn

### Tábla na mbonn

## Naisc sheachtracha
*  Curláil ag Pyeongchang2018.com

## Tagairtí

Catagóir:Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018
Sciáil Nordach

Is téarma é **sciáil Nordach** a chuimsíonn cineálacha éagsúla sciála lena ndéantar an bhuatais sciála a cheangal den scí ar bhealach a fhágann gur féidir leis an sciálaí a sháil a ardú den scí, murab ionann agus sciáil Alpach, lena ndéantar sáil agus barr na buataise a cheangal den scí.
## Cluichí Oilimpeacha
Ag na cluichí Oilimpeacha, is spóirt sciála Nordaí iad an sciáil trastíre, an scí-léimneach, agus sciáil Nordach dhá chomórtas (sciáil trastíre agus scí-léimneach) in éineacht. Is é an FIS a rialaíonn na spóirt sin. 

Sciáil Nordach a dhéantar sa dé-atlan (sciáil trastíre agus lámhach) freisin, ach tá a chónaidhm féin ag an spórt sin (an IBU).

## Tagairtí

Catagóir:Spórt
An Inse–Baile an Bhiataigh–Baile Uí Mhornáin

Is baile daonáirimh i gContae na Mí é **An Inse–Baile an Bhiataigh–Baile Uí Mhornáin** (Béarla: *Laytown-Bettystown-Mornington*). Dar le daonáireamh 2016, bhí 11,872 duine ina gcónaí ann.

Catagóir:Bailte i gContae na Mí
An Pasáiste, Contae Chorcaí

Is baile suite i gContae Chorcaí é **an Pasáiste** (Béarla: *Passage West*). Dar le daonáireamh 2016, bhí 5,843 duine ina gcónaí ann. Bíonn a lán seirbhísí éagsúla ann, mar shampla ionad pobail, bunscoil agus meánscoil. Tá an Pasáiste suite ar an mbruach thiar de Cuan Chorcaí. 

## Tagairtí

Catagóir:Bailte i gContae Chorcaí
John O'Hurley

Is fuirseoir Meiriceánach  é **Jonathan George** "**John**" **O'Hurley**, a rugadh sa bhliain 1954.

Catagóir:fuirseoirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1954
Míoránach

Is feamainn í an **mhíoránach**. *Feamainn-dubh* a deirtear i nGaeilge na hAlban.

## Tagairtí

Catagóir:Eocaróit
Catagóir:Feamainn
Barrchonlach

Is feamainn í an **bharrchonlach** (nó **dúlamán na gclog**, nó **feamainn bhoilgíneach**).

## Tagairtí

Catagóir:Eocaróit
Catagóir:Feamainn
Ríseach

Is feamainn í an **ríseach** nó **imleacán cloch** (*Himanthalia elongata*). Is alga donn í a fhaightear in oirthuaisceart an Aigéin Atlantaigh agus sa Mhuir Thuaidh. 

## Tagairtí

Catagóir:Eocaróit
Catagóir:Feamainn
Laminaria digitata

Is alga mór donn é an **leathach** nó **coirleach** (*Laminaria digitata*). **Ribíní** a thugtar air freisin. *Stamh* a deirtear i nGaeilge na hAlban.

## Tagairtí

Catagóir:Eocaróit
Catagóir:Algaí
Catagóir:Feamainn
Dúlamán

Is phaeophyceae é an **dúlamán** (nó an **chaisíneach**). Úsáidtear é mar fheamainn.

## Tagairtí

Catagóir:Eocaróit
Catagóir:Algaí
Catagóir:Feamainn
Glasán (algaí glasa)

Is phaeophyceae é an **glasán**. *Glasag* a deirtear i nGaeilge na hAlban.

## Tagairtí

Catagóir:Eocaróit
Catagóir:Algaí
Catagóir:Feamainn
Arc oisreach

Is fungas é an t-**arc oisreach** (*Pleurotus ostreatus*). Tá sé inite. Shaothraíodh é den chéad uair sa Ghearmáin le linn an Chéad Chogadh Domhanda mar bhia éigeandála. Fungas feoiliteach atá ann agus é ag déanamh bia dó féin de néimeatóidí san ithir.

## Tagairtí

Catagóir:Fungais
Droichead Waterloo

Is droichead trasna na Tamaise i Londain Shasana é **Droichead Waterloo**. 

Catagóir:Droichid i Londain
Droichead Blackfriars

250px|mion|clé|Droichead Blackfriars
Is droichead trasna na Tamaise i Londain Shasana é **Droichead Blackfriars**. 

Catagóir:Droichid i Londain
Contae Davidson, Tennessee

Is contae i Tennessee é **Davidson**.  Is é Nashville príomhbhaile an chontae. Bhí 678,889 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2015.

## Tagairtí

T
Clive James

Ba iriseoir Astrálach é **Vivian Leopold James** (7 Deireadh Fómhair 1939 - 27 Samhain 2019). 

Catagóir:Iriseoirí Astrálacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1939
Catagóir:Básanna in 2019
Cat ruabhallach

Is ainmhí é an **cat ruabhallach** (*Prionailurus rubiginosus*). Mamach atá ann. 

## Tagairtí

Catagóir:Mamaigh
Rois tapa raidío

San radairéalteolaíocht, is éard is **rois tapa raidió** (RTR) ann ná feiniméan ardfhuinnimh réaltfhisice de bhunadh anaithnid, a léiríonn mar rois neamhbhuan raidió nach maireann ach cúpla soicind. Tháinig Duncan Lorimer agus mac léinn dá chuid, David Narkevic, ar an chéad RTR sa bhliain 2007, nuair a bhí siad ag cuardach trí chartlann sonraí, agus mar sin tugtar go coitianta **Roiseanna Lorimer** orthu. Fuarthas go leor RTRnna, lena n-áirítear RTR athfhillteach.

Nuair a bhí na RTRanna polaraithe, léiríonn siad go raibh siad astaithe ó fhoinse de réimse láidir maighnéadach.. Tá bunús na RTRanna fós le bheith faighte amach; moltar gur seans gur ó neodrónréalta mear-rothlach a bhunús, nó b'fhéidir ó pholl dubh nó fiú intleacht eachtardhomhanda.

## Tagairtí
Taifeadán eitilte

mion|288x288px|Tá dhá chineál acu ann: taifeadán sonraí eitilte agus taifeadán gutha digiteach.
Ciallaíonn “**taifeadán [[Eitilt 370 Aerlíne na Malaeisia|eitilte]]**” aon chineál taifeadáin atá suiteáilte san aerárthach chun imscrúduithe sábháilteachta ar thionóiscí nó ar theagmhais a éascú. Tugtar an t-ainm **Bosca Dubh** chomh maith ar thaifeadán eitilte ar aerárthach (ach is oráiste é). 

Bailíonn sé seo eolas ar fheidhmiú an aerárthaigh le linn na heitilte. 

Is féidir úsáid a bhaint as chun na cúiseanna le tuairt eitleáin a dhéanamh amach.

Tá dhá chineál acu ann: taifeadán sonraí eitilte agus taifeadán gutha digiteach.

## Forbairt
Dar le Parlaimint na hEorpa, ba cheart dul chun cinn maidir le taighde faoi rianú fíor-ama aerárthaí agus faoin bhféidearthacht go mbeidh rochtain ar fhaisnéis ó thaifeadán eitilte gan an taifeadán eitilte a bheith ann go fisiciúil a spreagadh d’fhonn feabhas a chur ar na huirlisí atá ar fáil d’imscrúdaitheoirí chun na cúiseanna atá le tionóiscí a chinneadh agus d’fhonn feabhas a chur ar an gcumas chun teagmhais athfhillteacha a chosc.

## Féach freisin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Teagmhais eitlíochta
Catagóir:Aerárthach
Eisenstadt

Is cathair í **Eisenstadt**. Tá sé suite i stát Burgenland san Ostair. Príomhchathair an stáit atá ann.

Catagóir:Príomhchathracha na hOstaire
Catagóir:Cathracha agus Bailte san Ostair
Catagóir:Burgenland
Triomán uasal

Is fungas é an **triomán uasal**. 

## Galería

Macrolepiota procera 2013 G1.jpg
RNK 0930 Macrolepiota.jpg
RNK 0932 Macrolepiota.jpg
Macrolepiota proc.JPG
Edible fungi in basket 2019 G2.jpg
Macrolepiota procera (1).jpg
Parasol 1.JPG
Macrolepiota procera 12.jpg

 
## Tagairtí

Catagóir:Fungais
Reifreann ar sheasamh na Ríochta Aontaithe i leith na hEorpa, 2016

250px|thumb|TorthaíTharla **Reifreann ar sheasamh na Ríochta Aontaithe i leith na hEorpa** ar an 23 Meitheamh 2016. Vótáil 51.89% de na toghthóirí (17,410,742 daoine) sa Ríocht Aontaithe chun an tAontas Eorpach a fhágáil.   

## Féach freisin

* Reifreann ar sheasamh na Ríochta Aontaithe i leith na hEorpa, 1975
* Breatimeacht

## Tagairtí

Catagóir:Breatimeacht
Catagóir:Stair na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Stair an Aontais Eorpaigh
Catagóir:2016
Catagóir:Reifrinn
Chasing Dreams

Is é ***Chasing Dreams*** an chéad albam ó Bradley Walsh. Scaoileadh é ar an 25 Samhain 2016.

## Traicliosta
# "Almost Like Being in Love" – 1:44
# "That's Life" – 3:06
# "Our Love Is Here to Stay" – 2:44
# "Fly Me to the Moon" – 3:26
# "Mr. Bojangles" – 3:22
# "For Once in My Life" – 3:33
# "Amapola" – 3:27
# "Steppin' Out" – 3:16
# "How Do You Keep the Music Playing?" – 4:01
# "What Kind of Fool" – 3:26
# "Night and Day" – 3:09
# "Smile" – 3:24
# "Chasing Dreams" – 3:30
# "Chasing Dreams (Reprise)" – 4:20

## Cairteacha

## Tagairtí

Catagóir:Albaim a eisíodh in 2016
Friends (séasúr 3)

Craoladh an **tríú séasúr** de *[[Friends]]* idir 19 Meán Fómhair 1996 agus 15 Bealtaine 1997 ag tosú le "The One with the Princess Leia Fantasy".

## Foireann agus carachtair

## Eipeasóidí

## Tagairtí

Catagóir:Friends
The One Where No One's Ready

Craoladh an dara heipeasóid déag, **"The One Where No One's Ready"**, den trí sraith *[[Friends]]* ar an 26 Meán Fómhair, 1996. Scríobh Ira Ungerleider an eipeasóid seo.
 
D'fhéach 26.7 milliún duine ar an eipeasóid.

## Plota

## Tagairtí

Catagóir:Friends
RTÉ News: One O'Clock

Is clár nuachta Béarla a chraol ar RTÉ a hAon ó 16 Deireadh Fómhair 1989 é **RTÉ News: One O'Clock**.

## Tagairtí

Catagóir:Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 1989
Catagóir:Cláir Teilifíse Éireannacha
Catagóir:Cláir RTÉ
Catagóir:Cláir nuachta
RTÉ News on Two

Ba chlár nuachta Béarla a craoladh ar RTÉ a Dó ó 2 Samhain 1978 go 18 Meán Fómhair 2014 é **RTÉ News on Two**.

## Tagairtí

Catagóir:Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 1978
Catagóir:Sraitheanna teilifíse a chríochnaigh i 2014
Catagóir:Cláir Teilifíse Éireannacha
Catagóir:Cláir RTÉ
Catagóir:Cláir nuachta
News2day

Is clár nuachta Béarla do pháistí a chraoltar ar RTÉ a Dó ó 2003 é ***news2day***.

## Láithreoirí
### Reatha

### Iar

## Tagairtí

Catagóir:Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 2003
Catagóir:Cláir Teilifíse Éireannacha
Catagóir:Cláir RTÉ
Catagóir:Cláir nuachta
Michael Heseltine

thumb|Michael Heseltine|cléPolaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe is ea **Michael Ray Dibdin Heseltine, Baron Heseltine**. Rugadh é in Abertawe, an Bhreatain Bheag ar an 21 Márta 1933. 

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1933
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:An Páirtí Coimeádach
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Pearsanra míleata
Catagóir:Lucht gnó
Catagóir:Polaiteoirí na Breataine Bige
Catagóir:Scríbhneoirí Breatnacha
Catagóir:Uaisleacht Eorpach
John Prescott

Polaiteoir de chuid Pháirtí an Lucht Oibre sa Ríocht Aontaithe ab ea **John Leslie Prescott, Baron Prescott**. Rugadh é i bPrestatyn, an Bhreatain Bheag ar an 31 Bealtaine 1938. Fuair sé bás ar an 20 Samhain 2024.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1938
Catagóir:Básanna in 2024
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na hEorpa
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Páirtí an Lucht Oibre (an Ríocht Aontaithe)
Catagóir:Polaiteoirí na Breataine Bige
Catagóir:Sóisialaithe
Catagóir:Uaisleacht Eorpach
Michael Foot

Polaiteoir de chuid Pháirtí an Lucht Oibre sa Ríocht Aontaithe ab ea **Michael Mackintosh Foot**. Rugadh é in Plymouth, Devon ar an 23 Iúil 1913 agus fuair sé bás ar an 3 Márta 2010 in Hampstead, Londain. 

Catagóir:Daoine a rugadh i 1913
Catagóir:Básanna in 2010
Catagóir:Aindiachaithe
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Fir
Catagóir:Imreoirí sacair Shasana
Catagóir:Páirtí an Lucht Oibre (an Ríocht Aontaithe)
Catagóir:Scríbhneoirí Sasanacha
Catagóir:Sóisialaithe
Béal Feirste Thoir (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)

Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é **Béal Feirste Thoir**. Cruthaíodh sa bhliain 1922 é.  clé|mion|Gavin Robinson, 2019

## Torthaí
Sna 2010idí agus 2020idí, bhí iomaíocht láidir ann idir Gavin Robinson DUP agus Naomi Long (ceannaire Pháirtí na Comhguaillíochta). 

Bhí Long ina feisire ó 2010 go 2015 tar éis an suíochán a bhaint de cheannaire an DUP ag an am, Peter Robinson.   B’in 2010 uair dheiridh ar sheas an TUV ansin do Westminster: ghnóthaigh Naomi Long an suíochán d’Alliance le farasbarr 1,533 vóta; bhí 1,856 vóta ag TUV. 

Fuair Gavin Robinson an ceann is fearr uirthi in 2015, 2017, 2019 agus arís in 2024. 1,800 d’fharasbarr a bhí ag Gavin Robinson ar Naomi Long in 2019.

### 2024
In 2024, mar bharr ar an gcroitheadh atá bainte ag scannal Donaldson as an bpáirtí agus an pobal, bhí an DUP faoi ionsaí ag an TUV a chuir feall agus mí-ionracas ina leith i dtaca leis an socrú iarBhreatimeachta. Chuir an DUP deireadh lena mbaghcat ar Stormont in 2024, ag rá go raibh an teorainn i Muir Éireann cealaithe; ní raibh. Nuair a tháinig Gavin Robinson i gceannas dúirt sé nach raibh an aidhm sin bainte amach fós ach go raibh dul chun cinn déanta.   Sheas Ryan Warren  don UUP agus John Ross don TUV. Bhí tacaíocht ag Lon ó Shinn Féin ; sheas Sinn Féin i leataobh ar mhaithe léi ach sheas an Comhairleoir Séamas de Faoite, SDLP agus Brian Smyth, Comhaontas Glas.  Sa dheireadh, atoghadh Robinson mar MP.

## Féach freisin

* Gavin Robinson, Naomi Long

## Tagairtí

Catagóir:Béal Feirste
Catagóir:Toghcheantair Westminster i dTuaisceart Éireann
Catagóir:Béal Feirste Thoir (toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Muir Bheiring

Muir imeallach de chuid an Aigéin Chiúin is ea **Muir Bheiring**. Báisín uisce dhomhain atá inti go bunúsach a ardaíonn san oirthear go dtí na scairbheacha ilchríochacha feadh na gcóstaí.

Tá an Mhuir Bheiring scartha ó Mhurascaill Alasca ag Leithinis Alasca. Clúdaíonn sí 2,000,000km2. Tá Alasca ag críochantacht le Muir Bheiring thoir agus thoir thuaidh, Cianoirthear na Rúise agus Leithinis Kamchatka thiar, Leithinis Alasca agus Oileáin Ailiúit ó dheas agus an Caolas Bheiring fada ó thuaidh, caolas ar nasc é le Muir Chukchi, cuid den Aigéan Artach. Is é Bá Bristol an chuid den mhuir idir Leithinis Alasca agus mór-roinn Alasca. Tá Muir Bheiring ainmnithe i ndiaidh Vitus Bering, maraí Danmargach i seirbhís na Rúise agus arbh é, sa bhliain 1728, an chéad Eorpach a thaiscéal an mhuir de bhunús eagraithe.

## Tagairtí

*
Catagóir:Alasca
Catagóir:An tAigéan Ciúin
Pat Fraley

Iar-aisteoir Meiriceánach é **Patrick Howard Fraley**, a bhfuil aithne air mar **Pat Fraley** agus a rugadh sa bhliain 1949. Rinne sé na guthanna do roinnt mhaith carachtar sa tsraith theilifíse úd *Mutant Teenage Ninja Turtles* agus ar na scórtha clár agus scannán beoite eile. 

Catagóir:Daoine a rugadh i 1949
Catagóir:Aisteoirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine beo
Aontroim Thoir (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)

Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é **Aontroim Thoir**. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. 

I mí na Bealtaine 2005, bhí Sammy Wilson (PAD) tofa don chéad uair mar theachta parlaiminte do Aontroim Thoir. Toghadh é arís san Olltoghchán 2024.

## Féach freisin

* Olltoghchán na R-A 2024 i dTuaisceart Éireann

## Tagairtí

Catagóir:Toghcheantair Westminster i dTuaisceart Éireann
Catagóir:Aontroim Thoir (toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Doire Thoir (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)

Is toghcheantar i dTuaisceart Éireann é **Doire Thoir** a bhfuil ionadaíocht aige i dTeach na dTeachtaí i bParlaimint na Ríochta Aontaithe. 

I mí an Mheithimh 2001, bhí Gregory Campbell (PAD) tofa don chéad uair mar theachta parlaiminte do Doire Thoir. Toghadh é arís san Olltoghchán 2024.

## Próifíl an toghcheantair
Is toghcheantar tuaithe é seo den chuid is mó, a shíneann ó thalamh ard Shléibhte Speirín ó dheas go dtí cósta an Atlantaigh ó thuaidh; agus ó bhruachbhailte chathair Dhoire san iarthar go dtí Abhainn na Bann san oirthear. Is iad Léim an Mhadaidh agus Cúil Raithin an dá phríomhbhaile atá ag an toghcheantar; i measc na gceantar uirbeach eile tá an baile sléibhe Dún Geimhin; agus na hionaid chósta Port Stíobhaird agus Port Rois (is i dTír Aontroma atá an ceann deireanach i ndáiríre).

## Teorainneacha
Cruthaíodh an suíochán sna hathruithe teorainneacha sa bhliain 1983, mar chuid de mhéadú ar thoghcheantair Thuaisceart Éireann ó 12 go 17, agus bhí sé comhdhéanta den chuid is mó ó shean - toghcheantar Dhoire, lúide an ceantar timpeall chathair Dhoire féin as ar cruthaíodh toghlach nua an Fheabhail.

Tar éis athruithe breise i 1995 (nuair a cailleadh codanna de cheantar Mhachaire Fíolta go dtí Lár Uladh), agus go dtí leasú 2008, chlúdaigh sé díreach an ceantar céanna le ceantair Chúil Raithin agus Léim an Mhadaidh. Toisc go bhfuil Buirg Chúil Raithin go léir ann, tá cuid de thoghlach Dhoire Thoir i gContae Aontroma.

I gcás olltoghchán 2010, cruthaíodh toghcheantar Dhoire Thoir as na limistéir rialtais áitiúil seo a leanas, mar a dhaingníodh le hOrdú um Thoghcheantair Pharlaiminteacha Thuaisceart Éireann. Maidir le holltoghchán 2010, bhunaigh na ceantair rialtais áitiúil seo a leanas toghcheantar Dhoire Thoir, mar a dhearbhaigh Ordú Toghcheantar Parlaiminte Thuaisceart Éireann.

Ceantair iomlána riaracháin Léim an Mhadaidh agus Chúil Raithin. 
Beannchar, agus Clóidigh, ó dhúiche Dhoire.

Roimh olltoghcháin 2024, rinneadh na breiseanna seo a leanas ar thoghcheantar Dhoire Thoir:
Aistrítear barda uile na Maí ón bhFeabhail.
Tá barda Chlóidí ar fad, a scoilteadh idir an Feabhail agus Oirthear Dhoire, sannta do Dhoire Thoir.
## Stair
Tá móramh Aontachtach ag an toghcheantar seo, cé i gcuid mhaith toghchán, bíonn 40% den vóta polaithe ag náisiúnaithe, agus uaireanta os cionn 10% ag Páirtí na Comhghuaillíocha.
Go dtí toghchán 2010, ba é an comórtas idir Páirtí Aontachtach Uladh agus an Páirtí Aontachtach Daonlathach an príomhábhar spéise sna toghcháin. De ghnáth, bhíodh an PAU chun tosaigh ar an PAD go dtí olltoghchán 2001, nuair a sháraigh an PAD iad sa deireadh.

an comórtas idir Páirtí Aontachtach Uladh agus an Páirtí Aontachtach Daonlathach. Ba ghnách leis an UUP a bheith chun tosaigh ar an DUP go dtí olltoghchán 2001, nuair a rug an DUP orthu ar deireadh.

## Toghcháin
### 2020i

### 2010i

### 2000i

### 1990i

### 1980i

## Tagairtí

Catagóir:Toghcheantair Westminster i dTuaisceart Éireann
Catagóir:Doire Thoir (toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Gleann an Lagáin (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)

Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é **Gleann an Lagáin (**agus Lios na gCearrbhach a chathair is mó sa toghcheantar seo). Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is é Jeffrey Donaldson (PAD) sealbhóir reatha an tsuíocháin.

## Stair
Toghadh Jeffrey Donaldson ina fheisire parlaiminte do thoghcheantar Ghleann an Lagáin sa bhliain 1997 don chéad uair.

Ball de Pháirt Aontachtach Uladh a bhí ann go dtí 2003 ach d'fhág sé an páirtí sin agus chuaigh sé isteach sa DUP an bhliain dar gcionn.

I dtoghchán an Tionóil ar an 5 Bealtaine 2022, bhí Jeffrey Donaldson, ceannaire an DUP, ar cheann an chomhairimh i nGleann an Lagáin (Toghcheantar Tionóil). Ansin d’fhógair Donaldson go bhfanfadh sé ina fheisire Parlaiminte Westminister mar chuid dá fheachtas in éadan an phrótacail iarBhreatimeachta.

Bhuail scannal Donaldson sa bhliain 2024, ach níor éirigh sé as, mar sin féin, a shuíochán i dTeach na dTeachtaí (Westminster).

## Toghcháin

### 2010i

### 2000i

### 1990i

### 1980i

## Tagairtí

Catagóir:Toghcheantair Westminster i dTuaisceart Éireann
Catagóir:Liosta na dToghcheantar Parlaiminte de chuid na Ríochta Aontaithe
Catagóir:Contae Aontroma
Catagóir:Contae an Dúin
Catagóir:Lios na gCearrbhach
Aontroim Thuaidh (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)

Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é **Aontroim Thuaidh**. Cruthaíodh é sa bhliain 1950. Is é Jim Allister (GTA) ball reatha an toghcheantair.

Catagóir:Toghcheantair Westminster i dTuaisceart Éireann
Catagóir:Aontroim Thuaidh (toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Béal Feirste Thuaidh (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)

Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é **Béal Feirste Thuaidh**. Cruthaíodh sa bhliain 1922 é. 
[clé|mion|Gan iontas, atoghadh John Finucane SF arís san [Olltoghchán na R-A 2024 i dTuaisceart Éireann|Olltoghchán 2024.]]

### 2019
Ba é scéal mór an toghcháin é in 2019 nuair a bhain John Finucane, Sinn Féin an suíochán ó Nigel Dodds, leascheannaire an DUP (chuaigh Dodds, anois Baron Dodds of Duncairn, OBE, PC, chuig Teach na dTiarnaí in Westminster ó shin). 1,943 vóta d’fharasbarr a bhí ag Finucane ar Dodds tráth ar sheas an SDLP agus Comhaontas Glas i leataobh chun tacú leis mar chuid den bhfeachtas in aghaidh an Bhreatimeachta agus ról Dodds ann. Bhí 23,000 vóta ag Finucane agus beagán le cois 21,000 ag Dodds. Ba í Nuala McAllister, Páirtí na Comhghuaillíochta an t-aon iarrthóir eile; fuair sise 4,800 vóta.

### 2022
Bhí 2,600 vóta ag an UUP i dtoghchán an Tionóil in 2022. Chaill leascheannaire an SDLP, Nichola Mallon a suíochán Tionóil anseo in 2022.

### 2024
Tháinig athrú ar chomhdhéanamh an toghcheantair in 2024, ó aistríodh bardaí na Seanchille, timpeall 2,000 vótaí aontachtacha go Béal Feirste Thiar agus tugadh isteach bardaí náisiúnacha as Aontroim Thoir agus Aontroim Theas. Buntáiste do John  Finucane SF a bhí na hathruithe sin ar theorainneacha an toghcheantair. 

Bhí seachtar ag seasamh in 2024, gan aon mhargadh réamhvótála déanta, ach mhol ceannaire an UUP, Doug Beattie d’aontachtaithe vótáil do Phillip Brett. B'é an Teachta Tionóil Phillip Brett iarrthóir an DUP in 2024. Tugadh isteach iarrthóir an TUV, David Clarke, as Aontroim Thoir; chaith sé tamall mar chomhairleoir comhthofa de chuid an DUP ach d’fhág sé an páirtí i mí Eanáir ag cur bulaíocht ina leith agus chuaigh sé san TUV i mí an Mhárta 2024. Fearacht formhór na n-iarrthóirí ón TUV ní raibh aon choinne aige le suíochán, agóid in aghaidh an DUP agus an prótacal/creat Windsor a bhí ar siúl.  

Bhí Nuala McAllister, Teachta Tionóil ó Pháirtí na Comghuaillíochta, san iomaíocht arís ach bhí sí i bhfad ar gcúl ar Shinn Féin agus an DUP. Bhí Mal O’Hara, ceannaire an Chomhaontais Ghlais, Seanadóir  i dTeach Laighean, ag seasamh; bhí thart ar 1,500 vóta aige in 2022. B'í Fiona Ferguson an t-iarrthóir ag Pobal roimh Bhrabús mar is gnách agus bhí Carl Whyte ag seasamh don SDLP. Ach  bhí roinnt i Sinn Féin míshásta faoi Whyte a bheith san iomaíocht, iad imníoch go mbainfeadh sé de vóta Finucane. B’fhearr leo go seasfadh sé i leataobh mar a rinne Sinn Féin i mBéal Feirste Theas dá ndeoin féin. 

Gan iontas, atoghadh John Finucane arís san Olltoghchán 2024.

## Féach freisin

* Toghcheantair Westminster i dTuaisceart Éireann

## Tagairtí

Catagóir:Béal Feirste
Catagóir:Toghcheantair Westminster i dTuaisceart Éireann
Catagóir:Béal Feirste Thuaidh (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Béal Feirste Theas agus an Dún Láir (toghcheantar na Ríochta Aontaithe)

Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é **Béal Feirste Theas agus an Dún Láir**. Cruthaíodh sa bhliain 2023 é. Tugadh "Béal Feirste Theas" air idir 1922-2023 agus seo An toghcheantar is mó a athraíodh  i dTÉ nuair a leasaíodh na teorainneacha sa bhliain 2023. Mar is léir ón teideal nua in 2023, bhí an Dún Láir curtha le Béal Feirste Theas, cuireadh bardaí as Loch Cuan agus Gleann an Lagáin leis an sean-toghcheantar agus baineadh paiste mór as lena chur i mBéal Feirste Thoir. Bhí b'fhéidir 14,000 vóta idir na haontachtaithe ar fad sa toghcheantar nua. 
[clé|mion|Toghadh [Claire Hanna arís gan stró san Olltoghchán 2024.]]

## Stair
Ag Olltoghchán 2019, i mí an Mheithimh 2019, bhí  Claire Hanna (PDSLO) tofa don chéad uair mar MP do Béal Feirste Theas le farasbarr 15,000 vóta, ag glacadh suíochán ón sealbhóir Emma Little-Pengelly ón DUP. Ba é sin ceann den dá shuíochán a chaill an DUP san toghchán sin, an péire acu i mBéal Feirste. Fuair Hanna 27,000 vóta i gcomparáid le 11,600 Emma Little-Pengelly. Bhí trí pháirtí eile san iomaíocht, Alliance, an UUP agus Aontú. Sheas Sinn Féin agus Comhaontas Glas i leataobh chun tacú le Hanna mar chuid den bhfeachtas frithBhreatimeachta agus ról an DUP ann. 

in 2024, ní raibh Sinn Féin san iomaíocht ach tá seisear ar fad ag seasamh; Tracy Kelly san iomaíocht don DUP, Michael Henderson don UUP agus Dan Boucher don TUV. Bhí an Teachta Tionóil Kate Nicholl san iomaíocht don Alliance agus an comhairleoir Áine Groogan don Chomhaontas Glas. Ní raibh ach 7,500 vóta ag SDLP i dtoghchán an Tionóil in 2022 ach áirítear go bhfuil vóta mór pearsanta ag Hanna agus toghadh í arís gan stró san Olltoghchán 2024.

## Feisirí de Pharlaimint

## Toghcháin

### 2020i

### 2010í

## Féach freisin

* Claire Hanna

## Tagairtí

Catagóir:Béal Feirste
Catagóir:Toghcheantair Westminster i dTuaisceart Éireann
Catagóir:Béal Feirste Theas agus an Dún Láir (toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Fear Manach agus Tír Eoghain Theas (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)

Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é **Fear Manach agus Tír Eoghain Theas**. Cruthaíodh sa bhliain 1950 é. I

Síneann an toghcheantar siar cois teorann ó Ard Mhacha go Béal Cú agus ó thuaidh go Béal Leice. ‘Siad Inis Ceithleann agus Dún Geanainn na príomhbhailte agus tá pobal mór tuaithe ann chomh maith. Díol suntais é an ceantar as ‘bua ar éigean’, iarrthóirí gob ar ghob.
## Torthaí
Bhí  Michelle Gildernew (SF)  ina feisire sa cheantar ó 2001 cé is moite den tréimhse idir 2015-2017 nuair a bhí an suíochán ag Tom Elliott (PAD). 

Bhí Fearmanach/Tír Eoghain Theas imeallach i ngach toghchán le fada gan de mhóramh ag Sinn Féin ar iarrthóir aontachtach aontaithe in 2010 ach ceithre vóta.   In 2019, 57 vóta d’fharasbarr a bhí ag  Michelle Gildernew Shinn Féin ar Tom Elliott an UUP, an bhearna ba lú san Ríocht Aontaithe. Toghadh Gildernew  in 2017 agus 2019. 

In 2019 bhí 21,986 vóta ag Sinn Féin agus 21,929 ag Tom Elliott mar iarrthóir aontachtach aontaithe. I dtoghchán an Tionóil in 2022,  bhí bearna níos mó idir Sinn Féin (a raibh 45% acu agus na haontachtaithe go léir le chéile a raibh 40% acu). Bhain Sinn Féin trí shuíochán, bhí ceann ag an DUP (18%) agus ceann ag an UUP (15.5%). Bhí beagnach 6% den vóta ag an TUV.

### 2024
In Olltoghchán 2024, ní raibh Gildernew ná Tom Elliott sa rás. agus toghadh Pat Cullen.  Ó bhí Gildernew san iomaíocht do Pharlaimint na hEorpa ó dheas roghnaigh Sinn Féin mar iarrthóir ‘réalta isteach’ Pat Cullen. Measadh gur éacht ab ea é iarrthóir chomh hiomráiteach a mhealladh chucu, bean de bhunadh Thír Eoghain arb iarcheannaire í ar cheardchumainn na n-altraí sa Royal College of Nursing. Bhí súil ag Sinn Féin gur buntáiste dóibh taithí Pat Cullen sa tseirbhís sláinte toisc gurb iad cúrsaí sláinte agus an costas maireachtála na ceisteanna ba mhó sa toghcheantar. Bhí an pobal míshásta faoi ghanntanas dochtúirí teaghlaigh agus faoi easpa seirbhísí máinliachta san ospidéal in Inis Ceithleann.

B'í an comhairleoir áitiúil Diana Armstrong iarrthóir an UUP, an t-aon aontachtach atá ag seasamh. Tharraing an DUP agus an TUV siar ón gcomórtas, iad ag tacú le Armstrong cé nach ‘iarrthóir aontaithe’ ba ea í. Iníon is ea í le Harry West a bhí ina cheannaire ar an bpáirtí ó 1974-1979. Thug sí dúshlán iarrthóir Shinn Féin ar chlár raidió, ag iarraidh uirthi mar altra a bhí ina hionadaí ceardchumainn marú altraí i mbuamáil Dhomhnach na bPoipíní, 1987 in Inis Ceithleann a cháineadh. Bhí Armstrong ag leagan béim air freisin go raibh an UUP in éadan an phrótacal iar-Bhreatimeachta ón tús. 

Bhí ceathrar eile ag seasamh, an comhairleoir Paul Blake an SDLP, Eddie Roofe, comhairleoir de chuid Páirtí na Comhghuaillíochta, Gerry Cullen, Lucht Oibre Trasphobail, agus Carl Duffy, Aontú.

## Toghcháin
### 2020i

### 2010i

### 2000i

### 1990i

### 1980i

### 1970i

### 1960i

### 1950i

## Tagairtí

Catagóir:Toghcheantair Westminster i dTuaisceart Éireann
Catagóir:Fear Manach agus Tír Eoghain Theas (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Loch Cuan (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)

:*Baineann an t-alt seo leis an Toghcheantar Teach Theachtaí na Ríochta Aontaithe. Má tá suim agat sa Thoghcheantar Tionóil TÉ, féach [[Loch Cuan (Toghcheantar Tionóil)]].*
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é **Loch Cuan**. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is é Jim Shannon (PAD) sealbhóir reatha an tsuíocháin.

## Stair
Toghadh Jim Shannon (DUP) ina fheisire in 2010 don chéad uair mar theachta parlaiminte do Loch Cuan,  i gcomharbacht ar Iris Robinson. Tháinig titim 15% ar vóta an fheisire Shannon ó 2017 go 2019.

Rinneadh athrú suntasach déanta ar theorainneacha an toghcheantair ar an taobh thoir agus ina íochtar in 2022/2024 agus cuóta náisiúnach ann den chéad uair i dtoghchán Tionóil. In 2023, bhí beirt Teachtaí Tionóil ag DUP, beirt ag Alliance agus duine ag an UUP, agus bhí farasbarr an DUP ar Alliance laghdaithe go mór. 

Sa bhliain 2024, bhí deichniúr san iomaíocht don vóta ar an 4 Iúil. Bhí TUV-No Sea Border ag feachtasaíocht in aghaidh an DUP toisc gur ghlac siad le Creat Windsor agus gur fhill siad ar Stormont. B'é Ron McDowell leascheannaire an TUV a n-iarrthóir, é ag iarraidh cur leis an 13% a fuair a pháirtí i Loch Cuan in 2022.

Toghadh Shannon arís san Olltoghchán 2024.

## Feisirí

## Toghcháin
### 2010i

### 2000i

### 1990i

### 1980i

## Tagairtí

Catagóir:Toghcheantair Westminster i dTuaisceart Éireann
Catagóir:Loch Cuan (toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Iúr Cinn Trá agus Ard Mhacha (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)

NB*:Maidir le dáilcheantair eile den ainm céanna, féach* Iúr Cinn Trá agus Ard Mhacha (Toghcheantar Tionóil).

Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é **Iúr Cinn Trá agus Ard Mhacha**. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. 

I mí na Bealtaine 2015, toghadh Mickey Brady (SF) den chéad uair ina theachta parlaiminte agus atoghadh é sna Olltoghcháin i 2017 agus 2019.

Toghadh Dáire Hughes san Olltoghchán 2024.

## Feisirí de Pharlaimint

## Toghcháin

### 2020i

### 2010i

### 2000i

### 1990i

### 1980i

## Tagairtí

Catagóir:Toghcheantair Westminster i dTuaisceart Éireann
Catagóir:Iúr Cinn Trá agus Ard Mhacha (toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
An Dún Theas (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)

Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é **An Dún Theas**. Cruthaíodh sa bhliain 1950 é. Is é Chris Hazzard (SF) sealbhóir reatha an tsuíocháin.  Is é seo an leath theas de chontae an Dúin, ó Dhún Pádraig go dtí na Beanna Boirche agus soir go Droichead na Banna.
clé|mion|Enoch Powell ina bhaile féin i Londain, 1987
**1974**
clé|mion|Margaret Ritchie
I mí Dheireadh Fómhair 1974, fuair Enoch Powell, caomhach frith-inimirce i bhfad amach ar an eite dheis, dídean sa Pháirtí Aontachtach Uladh. Bhí na dílseoirí ag cur síos air mar fháidh ag an am agus toghadh Powell mar MP sa Dún Theas don chéad uair.

**1987**

Bua ar gheall le crith talún polaitiúil ab ea é i 1987 nuair a bhain Eddie McGrady an SDLP an suíochán san Dún Theas de Enoch Powell an sean-chaomhach frith-inimirce a bhí ina fheisire don UUP ó 1974. 
clé|mion|Chris Hazzard, 2023
Ghlac McGrady seilbh dhocht ar an suíochán agus ba é an scéal céanna é ag Margaret Ritchie a toghadh i gcomharbacht air in 2010. Ceapadh go raibh seans maith ag Sinn Féin in 2015 nuair a tháinig Hazzard i gcomharbacht ar Chaitríona Ruane mar iarrthóir. Theip orthu agus bhí móramh gar do 6,000 vóta ag Margaret Ritchie. Cé gur thit vóta an SDLP níor mhéadaigh vóta Shinn Féin. 42.3% an sciar den vóta a bhí ag an SDLP i gcomparáid le 28.5% do Shinn Féin. 

Bhí beagnach 16% ag an DUP.  Ach fuair Ritchie tacaíocht ó vótóirí aontachtacha, an chuid is mó acu ag iarraidh a chinntiú nach dtoghfaí iarrthóir de chuid Shinn Féin.

**2017**

Coimhlint an-mhór a bhí ann i 2019 idir Margaret Ritchie, iarcheannaire an SDLP agus Chris Hazzard Teachta Tionóil agus iar-aire i Stormont de chuid Shinn Féin.  Fuair Hazzard an ceann is fearr ar Ritchie. Mhéadaigh vóta Shinn Féin 11% agus thit sciar an SDLP 5%. Bhí gar do 2,500 de mhóramh ag Hazzard. 

Chuaigh Ritchie go Teach na dTiarnaí – d’fhág sí an SDLP chun é sin a dhéanamh mar gur sárú é ar pholasaí an pháirtí a bheith i do bhall den teach sin.

**2019**

In 2019 b'idir Chris Hazzard, Sinn Féin, a bhí ag cosaint a shuíocháin den chéad uair, agus Michael Savage, iarrthóir nua an SDLP, an comórtas, tráth a raibh laghdú ar vótaí an dá pháirtí.... bhain Aontú vótaí uathu agus bhain Alliance plaic astu. Théarnaigh Sinn Féin ón titim sin i dtoghchán an Tionóil in 2022 agus a sciar méadaithe ón 40% a fuair Hazzard nuair a toghadh den chéad uair é in 2017. 

### 2024
In 2024, bhí an SDLP cíocrach chun an toghcheantar seo a bhaint ar ais, dianfheachtasaíocht ar siúl acu agus iad ag maíomh go bhfuil seans ag an Teachta Tionóil Colin McGrath. 

## Féach freisin

* Enoch Powell, Margaret Ritchie, Chris Hazzard 
* An Dún Theas (Toghcheantar Tionóil) 

## Tagairtí

Catagóir:Toghcheantair Westminster i dTuaisceart Éireann
Catagóir:An Dún Theas (toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
An Feabhal (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)

Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é **An Feabhal**. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is é Colum Eastwood (PSDLO) sealbhóir reatha an tsuíocháin.

## Stair
Ó 1983 nuair a bunaíodh toghcheantar an Fheabhail, cathair Dhoire agus a bruachbhailte, ba iad ceannairí an SDLP na feisirí cé is moite den tréimhse ó 2017-2019 nuair a bhí an suíochán ag Elisha McCallion, Sinn Féin.

In 2019, bhí an móramh ba mhó i dTuaisceart Éireann ag Colum Eastwood, ceannaire an SDLP in 2019 nuair a bhain sé an suíochán ar ais ó Shinn Féin le farasbarr 17,000 vóta.  Bhí casadh os cionn 18% i bhfabhar Eastwood chun a theacht i gcomharbacht ar John Hume agus Mark Durkan. D’iompaigh na sluaite ar ais chuig an SDLP ar chúiseanna éagsúla agus fuair Eastwood vótaí ó aontachtaithe chomh maith le náisiúnaithe. 

In 2022, bhí 33% den vóta ag Sinn Féin i gcomparáid le 31% ag an SDLP i dtoghchán an Tionóil 2022.  Bhí vóta iomlán na n-Aontachtach faoi bhun 13% in 2019 agus ag 17% in 2022.

### 2024
Bhí iarrthóir níos láidre ag Sinn Féin, an t-iarmhéara Sandra Duffy. Ach bhí míshástacht le Sinn Féin sa cheantar  toisc go ndeachaigh siad go Washington le haghaidh na Féile Pádraig d’ainneoin iompar Mheiriceá i leith chogadh Iosrael ar Gaza. Dhiúltaigh Eastwood agus an SDLP don chuireadh. Mhaígh Sinn Féin gur ag feisirí s’acusan i gcomhar lena n-airí in Stormont a bhí an tionchar agus cumhacht. Ina choinne sin mhaígh Eastwood gurb eisean faoi ndear infheistíocht rialtas na hÉireann sa scoil leighis in Ollscoil Mhic Aodha agus nithe eile a bhain tacaíocht ó Whitehall don ‘City Deal’ do Dhoire agus an Srath Bán.

Bhí seisear eile san iomaíocht; Teachta Tionóil an DUP, Gary Middleton, Janice Montgomery an UUP, Shaun Harkin, Pobal Seachas Brabús, John Boyle Aontú, Anne McCloskey, neamhspleách, agus Rachael Ferguson Pháirtí na Comhghuaillíochta.

## Toghcháin
### 2020i

### 2010í

### 2000i

### 1990i

### 1980i

## Tagairtí

Catagóir:Toghcheantair Westminster i dTuaisceart Éireann
Catagóir:An Feabhal (toghcheantar na Ríochta Aontaithe)