Hassan Rouhani

Is é **Hassan Rouhani** (Peirsis: حسن روحانی; a rugadh mar "Hassan Fereydoun" ar an 12 Samhain 1948) an 7ú Uachtarán agus Uachtarán na hIaráine (ó 3 Lúnasa 2013 go dtí 3 Lúnasa 2021). Cléireach Moslamach is ea é (leis an stádas Mujtahid Siach) agus dlíodóir agus iarthaidhleoir chomh maith.  
Amharctar ar Rouhani mar dhuine measartha lárnach ó thaobh na polaitíochta de.  clé|mion|271x271px|timpeall 1960
clé|mion|197x197px|timpeall 1978
## Saol

### Oideachas
Tá céim bhaitsiléara sa dlí aige ó Ollscoil Tehran (1969) agus fuair sé MPhil sa Dlí (1995) agus PhD sa Dlí (1999) ó Ollscoil Chaladónach Ghlaschú, agus é 52 bliain d'aois ag an am. clé|mion|224x224px|1980Bhí an tráchtas MPhil faoin gcumhacht reachtach maidir leis an dtaithí Iaránach agus an tráchtas PhD faoi sholúbthacht an dlí Ioslamaigh sa chomhthéacs céanna.  

### Polaitíocht
Sa tréimhse sin bhí poist sinsearaigh éagsúla aige - sa rialtas, san arm agus sa riarachán. 

Bhí Rouhani  

* ina bhall den Majlis (Parlaimint na hIaráine)  ó 1980 go dtí 2000 
* ina cheannaire na comhairle maoirseachta le haghaidh chraoltóir stáit na hIaráine (1980-83)  

clé|mion|226x226px|29 Eanáir 29 2005

* ina cheannasaí an Fhórsa Aerchosanta (1986-91) le linn an Chogaidh
* ina bhall den Chomhairle Sheiftiúlachta

clé|mion|177x177px|2013

* de Thionól na Saineolaithe araon ó 2000 anuas go dtí an lá inniu.  - mar shampla, , .

* rúnaí d'Ardchomhairle na Slándála Náisiúnta (1989-2005).

Fuair Rouhani ceadúnas chun cleachtadh mar dhlíodóir sa bhliain 2007. 

Bhí Rouhani freisin ina leas-chainteoir den 4ú agus 5ú théarma den Thionól Comhairliúcháin Ioslamach (An Majlis). I gcáil ar sin, bhí sé i gceannas freisin ar fhoireann iar-idirbheartaíochta na hIaráine agus ina phríomh-idirbheartaí leis an triúr ón AE - an Ríocht Aontaithe, an Fhrainc, agus an Ghearmáin - ar chlár núicléach na hIaráine. 

### Uachtarán
Ar an 7 Bealtaine 2013, chláraigh Rouhani don toghchán uachtaránachta a tionóladh ar an 14 Meitheamh 2013. Dúirt sé go n-ullmhódh sé "cairt um chearta sibhialta", an geilleagar a athbhunú agus an caidreamh guagach le náisiúin an Iarthair a fheabhsú . 
clé|mion|190x190px|2017
Toghadh Rouhani mar Uachtarán na hIaráine ar an 15 Meitheamh 2013, ag fáil an ceann is fearr ar Mhéara Tehrān, an tUasal Mohammad Bagher Ghalibaf agus ceathrar iarrthóir eile.
clé|mion|177x177px|2021
Ar an 3 Lúnasa 2013, toghadh mar Uachtarán Phoblacht Ioslamach na hIaráine é, le haghaidh téarma oifige ceithre bliana. Atoghadh sa bhliain 2017 é.

### Clár núicléach na hIaráine
Sa bhliain 2015, rinneadh réiteach ag An Iaráin le sé cinn de na Cumhachtaí Móra i gcomhráití tar éis breis is 10 mbliana taidhleoireachta, an "JCPOA". Le linn na mblianta 2015-2018, bhí na cigirí idirnáisiúnta in ann breathnú níos géire ar chúrsaí núicléacha san Iaráin. Ar an dtaobh eile den mhargadh, tháinig maolú ar na smachtbhannaí a bhí á leagan ar an Iaráin leis na blianta. 

Ach tháinig Donald Trump i gcomharbacht ar Barack Obama in 2017 agus d'éirigh na Stáit Aontaithe as an margadh an bhliain dár gcionn. Cháin sé an Socrú mar "an margadh is measa riamh". Níor chas Rouhani riamh le Trump;  tuairimíocht gan dealramh a bhí ann sa bhliain 2019.

Chuir na Stáit Aontaithe faoi stiúir Trump smachtbhannaí níos diongbháilte ná riamh ar an Iaráin;  chuaigh geilleagar na hIaráine in olcas agus atosaigh an tír a chlár núicléach.

Sa bhliain 2021, bhí Éire ceaptha ag na Náisiúin Aontaithe mar áisitheoir san aighneas seo i dtaca le margadh 2015, agus ag iarraidh ar an Iaráin a bheith rannpháirteach arís sa socrú. Chas Simon Coveney le Hassan Rouhani nuair a bhí Rouhani fós ina Uachtarán sa bhliain 2021,

## Féach freisin

* Socrú núicléach leis an Iaráin, 2015-2018

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1948
Catagóir:Alumni d'Ollscoil Chaladónach Ghlaschú
Catagóir:Cléir Iaránach
Catagóir:Dlíodóirí Iaránacha
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Uachtaráin na hIaráine
Catagóir:Diagairí Moslamacha