Séasúr Foirmle a hAon 2024

[mion|[Max Verstappen, Curadh Tiománaithe 2024|deas|242x242px]]
Craobhchomórtas rásaíochta do charranna Foirmle a hAon ab ea **Séasúr Foirmle a hAon 2024**, an 75ú séasúr den Chraobh Dhomhanda Foirmle a hAon. Bhí sé aitheanta ag an Féderation Internationale de l'Automobile (FIA), an foras rialaithe de mhótarspórt, mar an aicme is airde de chomórtas charr rásaíocht rotha oscailte. Bhí sé beartaithe go mbeidh 24 Grands Prix fud fad an domhain i rith na craoibhe, ag tosú i Mí an Mhárta le Grand Prix Bairéin agus ag críochnú i Mí na Nollag le Grand Prix Abú Daibí. Bhí 3 Grand Prix (Bairéin, an Araib Shádaí agus Las Vegas) ar an Satharn in áit an lá traidisiúnta Dé Domhnaigh. Bhí 6 Grand Prix ag úsáid an struchtúir Sprint. 

Bhuaigh Max Verstappen Craobhchomórtas na dTiománaithe agus bhuaigh McLaren Craobhchomórtas na nDéantúsóirí.

## Iontrálacha
Bhí na tiománaí agus na déantóirí seo faoi chonradh le dul san iománaíocht sa Chraobhchomórtas Dhomhanda 2024. Bhí gach foireann ag dul san iomaíocht le rothaí soláthartha ag Pirelli. Is gá le gach foireann dhá thiománaí a bheith acu, ceann amháin do na dá charr éigeantach.

### Athruithe foirne

* mion|270x270px|D'éirigh Günther Steiner as a phostChríochnaigh Alfa Romeo a gcomhpháirtíocht le Sauber agus d'fhágadar Foirmle a hAon i 2023 le Sauber ag ullmhú don chomhpháirtíocht le Audi i 2026. Athbrandáladh an fhoireann chuig Stake F1 Team Kick Sauber, le ainm an déantóra mar Kick Sauber.
* Athbrandáladh AlphaTauri (Toro Rosso a seanainm) chuig RB agus bhogadh oibríochtaí aeraidinimice na foirne chuig Milton Keynes sa Riocht Aontaithe i rith athstruchtúrú bainistíochta.
* D'éirigh Franz Tost as Scuderia AlphaTauri, bhí sé mar ceann feadhna na foirne (CFF) ó 2006.
* D'éirigh Laurent Mekies as Scuderia Ferrari, tá sé anois fostaithe ag Racing Bulls (RB) mar an CFF.
* Tá seanphost Laurent Mekies mar stiúrthóir spóirt glactha ag Diego Ioverno.
* D'éirigh Günther Steiner as Haas F1 Team, bhí sé mar an CFF ó 2014, is é Ayao Komatsu mar an CFF don fhoireann ón shéasúr 2024 ar aghaidh.

### Athruithe tiománaithe
Tharlaigh an t-aon athrú ón tús an tséasúir 2023 sa fhoireann AlphaTauri, le Nyck de Vries malartaithe le Daniel Ricciardo ó Grand Prix na hUngáire ar aghaidh. Don chéad uair i stair an Chraobhchomórtas Foirmle a hAon, níl aon athrú ann idir an rás deiridh an tséasúir 2023 agus tús an tséasúir 2024. 

Tá 13 tiománaí ann nach bhfuil suíochán acu i bhfoireann tar éis an tséasúir seo. Ar an 1d lá de mhí Feabhra, d'fhógair Ferrari go mbeidh Lewis Hamilton ag tiomáint don fhoireann ó 2025 le conradh ilbhliana. 

### Athruithe tiománaithe i lar an tséasúir
* Tháinig Liam Lawson in ionad Daniel Ricciardo ag RB ó Grand Prix na Stáit Aontaithe don chuid eile den shéasur
* Tháinig Franco Colapinto in ionad Logan Sargeant ag Williams ó  Grand Prix na hIodáile don chuid eile den shéasur
* B'aipindicíteas ar Carlos Sainz Jr. ag Grand Prix na hAraibe Sádaí. Tháinig Oliver Bearman in ionad é.
* Fuair Kevin Magnussen cosc ag Grand Prix na hIodáile agus bhí sé tinn ag Grand Prix São Paolo. Tháinig Oliver Bearman in ionad é.
* Tháinig Jack Doohan in ionad Esteban Ocon ag Alpine ag  Grand Prix Abú Daibí

## Athruithe rialacháin

### Rialacháin teicniúla
Mar fhreagra don chró ag éirigh róthe i rith an Grand Prix Catar 2023 mar gheall ar an adhaimsir, beidh cead ag foirne scúp a suiteáil ar an charr chun an chró agus an tiománaí a fhuaraigh.

Déanfar tástáil bhreise i rith an tséasúir ar chlúdaigh rotha, tá sé mar aidhm acu cáitheadh a laghdú i rith aimsir fliche.

Ní bheith foirne ceadaithe obair gaoth-tholláin nó ríomh-sreabhmheicnice a tosú don shéasúr 2026, a bhfeicfear athruithe móra ar rialacháin teicniúla, go dtí 1 Eanáir 2025. Is féidir le foirne réamhthaighde agus réamhfhorbairt eile a dhéanamh nach bhfuil clúdaithe sa srianta seo.

#### Boinn
Éireoidh as an "sciar boinn mhalartaigh" tástáilte ag Grands Prix na hUngáire agus na hIodáile 2023, le tiománaí ag fáil 11 tacar boinn in iarracht an chostais a laghdú sa spórt. Mar sin de, fillfidh na foirne ar ais chuig 13 tacar boinn an tiománaí i rith gach deireadh seachtaine rása.

D'éirigh as an chomhdhúil boinn C0 (an chomhdhúil is crua i raon boinn tirim Pirelli), a raibh curtha in aithne ach nár úsáideadh i rith an tséasúir 2023. Tugadh C1 ar an chomhdhúil seo roimhe seo, ach athainmníodh sé ag tús an tséasúir 2023 mar gheall ar tabhairt isteach ar chomhdhúil nua C1 ar churadh idir an C1 sean agus an chomhdhúil C2 ó thaobh an chruais de.

Rinneadh dul siar ar thriail beartaithe do chosc ar phluideanna boinn don séasúr seo agus cosc iomlán sa séasúr 2025.

### Rialacháin spóirt
Leasaíodh an próiseas achomharc chinnidh don shéasúr 2024. Laghdaíodh an spriocdháta d'iarratas cheart athbhreithnithe ó choicís chuig ceithre lá i ndiaidh imeacht. Tabharfaidh an FIA táille don phróiseas isteach in iarracht iarrachtaí achomhairc a d’fhéadfadh a bheith fánach a stadadh.

Athraíodh an struchtúr dheireadh seachtaine Sprint don sheasúr 2024, le cuíchóirigh imeachtaí Sprint agus iad a scaradh ón chuid eile den deireadh seachtaine Grand Prix. Tá struchtúr na Grand Prix seo mar a leannas:

###### Dé hAoine
Tosaíonn an deireadh seachtaine le seisiún cleachtaidh amháin, leis an *shoutout* Sprint ina dhiaidh.

###### Dé Sathairn
Beidh an Sprint an chéad imeacht ar siúl, leis an bhabhta cáilithe don Grand Prix ina dhiaidh. 
[mion|244x244px|DRS oscailte (barr) agus druidte (bun) ar [Red Bull RB7]]

###### Dé Domhnaigh
Beidh an Grand Prix an t-aon imeacht ar siúl.

Socraíodh rialacha maidir le húsáid DRS in Grands Prix giota. Beidh tiománaí ábalta DRS a úsáid cuarda amháin i ndiaidh tús rása, atosú charr sábháilteachta, nó atosú brataigh dheirg, cuaird amháin níos luaithe ná séasúir roimh ré. Tástáladh seo i rith na Sprints 2023.

Beidh ceithre ionad innill an tiománaí ar fáil do na séasúir 2024 agus 2025, le 3 cinn ar fáil don séasúr 2023.

## Achoimre an tséasúir
Nochtadh gach foireann a gcuid libhréithe ar dátaí éagsúla:

* Haas - 2 Feabhra
* Kick Sauber agus Williams - 5 Feabhra
* Alpine - 7 Feabhra
* RB - 8 Feabhra
* Aston Martin - 12 Feabhra
* Ferrari - 13 Feabhra
* McLaren agus Mercedes - 14 Feabhra
* Red Bull Racing - 15 Feabhra

Bhí triail réamhshéasúir amháin ann ag an Bahrain International Circuit in Bairéin ar 21-23 Feabhra.

Ar an chéad lá, bhí Max Verstappen an duine is gasta lena charr RB20, leis an am 1:31.344. Rinne sé 144 cuaird i rith an lae agus bhí sé an t-aon tiománaí Red Bull a raibh sa charr ar an chéad lá. Bhí sé 1.140 soicind níos gasta ná an céad tiománaí eile Lando Norris. Bhí gach tiománaí seachas beirt ag tástáil na gcarranna ar an lá, Sergio Perez (Red Bull) agus Lewis Hamilton (Mercedes).  

Ar an dara lá, ba é Carlos Sainz an tiománaí is gasta sa Ferrari SF-24, le 1:29.921 ar na boinn C4 Pirelli, an dara bonn is bige ina raon. Críochnaíodh an céad seisiún go luath mar gheall ar iniúchadh ráschúrsa, mar thiomáin Charles Leclerc thar clúdach draenach i dteacht Casadh 11. Beartaíodh é go mbeidh Verstappen ag glacadh páirte sa dara seisiún, ach mar gheall ar an timpiste ón mhaidin coinníodh Perez sa charr don lá ar fad. Níor thiomáin Alexander Albon nó George Russell ar an lá seo ach an oiread.  

Ar an lá dheireanach, ba é Charles Leclerc ar barr an bhileog ama ag deireadh an lae le 1:20.322 ar na boinn Pirelli is bige, C5. Cuireadh na bratacha dearga ar foluain leath uair tar éis tús an sheisiún maidine mar gheall ar an chlúdach draenach ó inné. Mar sin, glacadh uair an lóin ar shiúl agus bhí seisiún fada acu. Thiomáin gach tiománaí an lá seo seachas Logan Sargeant.  

## Grands Prix an tséasúir 2024
mion|Léarscáil ag taispeáint áiteanna na Grands Prix i 2024.

### Féilire
Bhí 24 Grand Prix ar an fhéilire 2024. Bhí Grands Prix na Síne, Miami, na hOstaire, na Stát Aontaithe agus São Paolo sa struchtúr Sprint.

### Méadú agus athruithe féilire
D'fill Grand Prix na Síne ar ais don chéad uair ó 2019, le hí curtha ar ceal faoi choinne ceithre bhliana i ndiaidh a chéile mar gheall ar an phaindéim COVID-19 sa tír. D'fill Grand Prix Emilia Romagna ar ais ar an fhéilire tar éis a cealú i 2023 mar gheall ar tuile sa cheantar. Faoi Grand Prix na Rúise faoi chonradh don fhéilire 2024, ach mar gheall ar an ionsaí Rúiseach na hÚcráine a thit amach i 2022, bhí an conradh foirceanta. 

Bhí áiteanna Grands Prix na Seapáine agus na hAsarbaiseáine malartaithe ar an fhéilire 2024. Go traidisiúnta, bhí Grand Prix na Seapáine níos moille sa tséasúr, le Grand Prix na hAsarbaiseáine ag tarlú níos luaithe.

### An Córas scórála
Tá pointí bronnta chuig na céad deich dtiománaí ar chríochnaigh an rás, an tiománaí a dhearna an cuaird is gasta (CG) i rith an Grand Prix (má chríochnaigh siad sa chéad deich dtiománaí), agus na céad ocht dtiománaí sa Sprint. 

Má tá comhscór ann idir tiománaí, tá córas cuntais siar in úsáid. Tá an tiománaí leis an méid buanna Grand Prix is mó acu rangaithe níos airde. Má tá an méid buanna an méid céanna, tá méid na dara áiteanna curtha san áireamh, agus araile. 

Bhí pointí bronnta ag úsáid an chórais a leanas:

## Torthaí agus clár na dtiománaí

### Clár Chraobh Dhomhanda na dTiománaithe



**Nótaí**
* § - Níor chríochnaigh an tiománaí an Grand Prix, ach rangaíodh iad mar chríochnaigh siad breis agus 90% d'fhad an rása.

### Clár Chraobh Dhomhanda na nDéantóirí




**Nótaí**
* § - Níor chríochnaigh an tiománaí an Grand Prix, ach rangaíodh iad mar chríochnaigh siad breis agus 90% d'fhad an rása.

## Tagairtí
Catagóir:Séasúirí Foirmle a hAon
Catagóir:2024 i bhFoirmle a hAon