Gaeilge Chonnacht

mion|timpeall 900
Is í **Gaeilge Chonnacht** an cineál Gaeilge a labhraítear i gCúige Chonnacht. Tá Gaeilge Chontae na Gaillimhe réasúnta láidir i gcónaí, ach is dócha nach bhfuil an teanga róláidir in aon áit i Maigh Eo a thuilleadh. Is í Ceathrú Thaidhg (nó Dún Chaocháin i gcoitinne) an áit is láidre ó thaobh naGaeilge i gContae Mhaigh Eo. 
mion|armas
Maidir leis na canúintí gaolmhara a chuaigh in éag le déanaí, bhí an fhoireann a scríobh an *Linguistic Atlas and Survey of the Irish Dialects* ábalta cuid mhaith eolais a bhailiú ó na cainteoirí deireanacha i ndeisceart Chontae Shligigh agus in iardheisceart Chontae Liatroma, chomh maith le Contae an Chláir. 

Na chéad chanúineolaithe a chuaigh i ngleic le canúintí nua-aimseartha na Gaeilge, bhí siad den tuairim gur chóir gan ach dhá mhórchanúint Gaeilge a aithint, is é sin, an ceann thuaidh agus an ceann theas, agus an teorainn idir an dá mhórghrúpa seo canúintí ag rith trasna na hÉireann ó Chaoláire na Gaillimhe go Cuan Bhaile Átha Cliath. Inniu, glactar leis go bhfuil sé níos praiticiúla trí mhórchanúint - Gaeilge Uladh, Gaeilge Chonnacht agus Gaeilge na Mumhan - a aithint, agus go bhfuil cúiseanna teangeolaíochta leis an deighilt seo, sa bhreis ar na cúiseanna follasacha tíreolaíochta.

## Fochanúintí

Is é an deighilt a dhéanann Ruairí Ó hUiginn ar na fochanúintí éagsúla san aiste a scríobh sé do Stair na Gaeilge (lch. 543) ná:  

* **Gaeilge [[Oileáin Árann]] agus [[Cois Fharraige|Chois Fharraige]]**. Is é seo an cineál Gaeilge a mhúintear sa leabhar cáiliúil le Mícheál Ó Siadhail, *Learning Irish*. Sa chanúint seo, fágtar an -th- agus an -ch- caol idir gutaí ar lár, ionas go ndéantar [bˠo:ɾˠ] ("bó'r") den fhocal *bóthar* agus [dˠɾˠaɪdˠ] nó [dˠɾˠe:dˠ] ("draighead", "draed") den fhocal *droichead*. Seo an cineál Gaeilge a bhí ó dhúchas ag Máirtín Ó Cadhain, rud atá le haithint go soiléir ar a chuid scríbhneoireachta. 

* **Gaeilge Oirthear na Gaillimhe**, is é sin, Gaeilge Bhaile Chláir. Is féidir staidéar a dhéanamh ar an gcanúint seo i bhfoirm scríofa sa bhailiúchán béaloidis úd *Seanchas Thomáis Laighléis*, a chuir Tomás de Bhaldraithe in eagar. Sa chanúint seo, déantar *leofa* de *leo* agus *díofa* de *díbh*, rud ba mhó a shamhlófaí le Gaeilge Uladh.

* **Gaeilge Iarthar Chonamara**. Seo an cineál Gaeilge a chloisfeá i Ros an Mhíl, sa Cheathrú Rua, i gCarna, agus i Ros Muc, agus seo an cineál Gaeilge is mó a bhí acu siúd a chuaigh go Ráth Cairn thiar sna tríochaidí leis an áit a thabhairt chun míntíreachais. Sa chanúint seo, ní dhéantar *bór* de *bóthar*, ach ina dhiaidh sin féin tá sí iontach cosúil le Gaeilge Chois Fharraige.

* **Gaeilge Thuaisceart Chonamara**, is é sin, Gaeilge Shraith Salach, mar shampla. Sa chineál seo Gaeilge, déantar [uː] fada de *-adh* i ndeireadh na bhfocal, rud atá níos cosúla le Gaeilge Mhaigh Eo agus le Gaeilge Uladh ná le Gaeilge Dheisceart na Gaillimhe, a dhéanann guta cúnta (guta doiléir, *schwa*) den chineál seo foirceann. 

* **Gaeilge Dheisceart Mhaigh Eo**, is é sin, Gaeilge Thuar Mhic Éadaigh, agus is iomaí saintréithe a chuidíonn sí leis an gcineál Gaeilge a labhraítear in Iorras. Deirtear gurb iad na cineálacha seo na canúintí is cóngaraí don Ghaeilge Chlasaiceach maidir leis an bhfoghraíocht.

* **Gaeilge [[Acaill|Oileán Acla]]**. Tá tionchar láidir ó Ghaeilge Uladh le sonrú i bhfoclóir na canúna seo, ó chuir cuid mhór daoine ó Chúige Uladh fúthu san áit thiar sa tseachtú haois déag.
* **Gaeilge Íochtar Chonnacht** - is é sin, Gaeilge Thuaisceart Mhaigh Eo a labhraítear in Iorras (Tabhair faoi deara go dtagraíonn "íochtar tíre" don tuaisceart agus "uachtar tíre" don deisceart sna logainmneacha go minic - gnás atá bun os cionn leis an dóigh a dtaispeántar an tír sna mapaí). Mar shampla, déantar [ɪç] nó [ç] de *-ith* i ndeireadh focal difriúil mar *maith* [mˠaç] agus *bith* [bʲɪç] agus déantar [uː] de *-adh* (dhá airí atá le cloisteáil i nGaeilge Uladh, freisin). Tabhair faoi deara nach bhfuil an chanúint leathslí idir Gaeilge Chonamara, agus Gaeilge Thír Chonaill go díreach. Tá cúpla dearbh-airí ag an gcanúint seo nach bhfeicteá in aon chanúint eile ar fud na tíre, mar atá, mar shampla, an fordhealú coimeádach idir ceithre leagan na bhfóinéimí /l/ (/l̪ˠ~lˠ~lʲ~l̠ʲ/) agus /n/ (/n̪ˠ~nˠ~nʲ~n̠ʲ/), agus bá na ngutaí gairide i ndeireadh na bhfocal, tar éis consain neamhghlóraigh (mar shampla i *chun an tsiopa* [ənˠ ə tʲʊpˠ], ina mbáitear an [ə] de *siop*'a**') agus a lán saintréithe eile. Faoi dheireadh, áfach, tá sí sách cosúil leis an gcineál Gaeilge a labhraítear in Oileán Acla, agus, mar a luaítear thuas, le Gaeilge Thuar Mhic Éadaigh. 

## Focail
* *aibéil* (Mhaigh Eo) go tapaidh nó go sciobtha

* *aiteall* sos báistí, turadh

* *araíocht*: *tá an lá in araíocht* tá cuma mhaith ar an lá (go háirithe ag tabhairt le fios go bhfuil an lá oiriúnach d'obair de chineál ar leith, iascaireacht ach go háirithe)

* *bád aeir* eitleán

* *bailithe* imithe (díreach cosúil le Gaeilge na Mumhan)

* *báisteach* is mó a úsáidtear, in áit *fearthainn*

* *bladhrúch* bladhrach, búirfeach

* *blaoch* glaoch. Tabhair faoi deara *ag blaoch is ag bladhrúch* = ag glaoch is ag búirfigh

* *bosca ceoil* mileoidean

* *cantal* drochghiúmar

* *cantalach* cancránach, cnáimhseálach

* *casadh*: is gnách ceol a chasadh i nGaeilge Chonnacht, in áit é a sheinm

* *céardós* cén sórt, cén cineál

* *cinnt*: leagan den bhriathar *cinneadh* é, ach is é is ciall leis ná "sárú, bheith ródheacair, teip": *chinn sé orm ciall ar bith a bhaint as an méid seo* níor éirigh liom ciall ar bith a bhaint as an méid seo; *tá sé ag cinnt orm, tá sé cinnte orm, ciall ar bith a bhaint as an méid seo* 7rl.

* *coisméig* coiscéim

* *comhairleachan* comhairliú

* *crúóg* práinn, deifir, fuadar. (*Crua-aenna* is brí leis an bhfocal *crúóga(í)* i nGaeilge Uladh.)

* *cruthachtáil* cruthú

* *cuisliméir* (nó *cuisliméara*, de réir ghramadach na canúna) custaiméir

* *deargadh* adhaint, fadú, lasadh (tine). *An bhfuil deargadh agat?* An bhfuil cipíní nó lastóir agat le haghaidh mo thoitín?

* *drochmhúinte* olc, mallaithe, feargach. Daoine a bhíonn drochmhúinte i gConnachtaibh; i nGaeilge Uladh, áfach, is do na hainmhithe, na madraí mar shampla, is minice a thagraíonn an aidiacht seo.

* *éist!*: úsáidtear an briathar seo sa chiall "ná bac!", "fág socair!", "éirigh as!" 

* *eiteachtáil* eiteach, diúltú

* *fainic!* aire! rabhadh! seachain thú féin! togh do choiscéim!

* *foscadh* (nó *fascadh*) fothain, cosaint ar an mbáisteach nó ar an ngaoth

* *gail* gal, toit, tobac; *gail a chaitheamh* tobac a chaitheamh

* *geábh* turas (sa dhá chiall: "turas taistil", nó "iarracht amháin")

* *ghoil, ag goil*: seo an cineál comhthruailliú de *dul* agus *gabháil* a d'fheicfeá i nGaeilge Uladh freisin

* *gnaith* gnó

* *gúm* scéim, plean, tionscadal. Focal é seo a bhí ag Tomás Laighléis. Is é an focal seo is bun le ainm an tí foilsitheoreachta úd An Gúm - ar dtús, níor thagair ainm an fhoilsitheora ach don scéim aistriúcháin.

* *lagachan* lagú

* *leanacht* leanúint

* *mórán*: ní úsáidtear é ach amháin ar lorg briathar diúltach: *tá neart acu ann* a deirtear, agus *níl mórán acu ann*. Bheadh sé ceart go leor *tá mórán acu ann* a rá i nGaeilge Uladh, ach níl cuma chomh nádúrtha céanna ar an leagan sin i nGaeilge Chonnacht.

* *múr* báisteach throm

* *ní mé* ní fheadar, níl a fhios agam. Roimh cheisteanna reitriciúla is mó a chloisfeá é. *Ní mé an bhfuil crothán céille ag an amadán sin.* "An bhfuil crothán céille ag an amadán sin, meas tú?"

* *olc*: Is éard atá i gceist le duine olc ná duine ar furasta fearg a chur air, duine taghdach. Duine mallaithe a thabharfadh muintir na Mumhan ar a leithéid.

* *scafánta* luath

* *scaladh*: *tá an ghrian ag scaladh* tá an ghrian ag taithneamh

* *sciobtha* luath

* *taobhachtáil* taobhú

* *tar éis*: bíonn a lán leaganacha éagsúla de seo le cloisteáil sa chanúint: *ar théis*, *léis*, mar shampla. Tabhair faoi deara *tar éis (is) go*, *ar théis (is) gó* sa chiall *cé go*: *Ar théis is nár chreid mé féin sna daoine maithe ariamh, bíonn a lán rudaí neamhshaolta ann*.

* *tíocht* teacht

* *togha* an-mhaith, ar fheabhas. Chloisfeá mar aidiacht é, fiú: *tá an rud seo togha*.

* *ruainne* a úsáidtear in áit *blúire*

* *sráid* an clós timpeall an tí

* *toisiú* (Maigh Eo) tosú

* *trust* muinín a bheith agat as. Iasacht sheanársa é an focal seo i nGaeilge Chonnacht, agus is féidir córas iomlán réimnithe an bhriathair a chur i bhfeidhm air: *duine a thrust*; *níor thrust mé an scabhaitéara sin ariamh* ní raibh muinín agam as an scabhaitéir sin riamh

* *údar*: úsáidtear sa chiall "cúis", "fáth" é freisin

* *úmachan* (Maigh Eo) "ullmhú don turas"

## Leabhair i nGaeilge Chonnacht

* *ÁR nOILEÁN - TUILE 'S TRÁ*. Bailiúchán Bhéaloideas Árann. Mná Fiontracha, gan dáta. ISBN 0-9546061-1-6

* BECKER, Heinrich (Eag.): *I mBéal na Farraige*. I gComhar le hOllscoil Wuppertal (Bergische Universität) sa Ghearmáin agus le hOllscoil na hÉireann, Gaillimh. Cló IarChonnachta, Indreabhán 1997 (béaloideas) Conamara/Cois Fharraige

* BREATHNACH, Pádraic: *Buicéad Poitín agus scéalta eile*. Clódhanna Teoranta, Baile Átha Cliath 1978/1986 (gearrscéalta) Maigh Cuilinn

:* *Bean Aonair agus scéalta eile*. Clódhanna Teoranta, Baile Átha Cliath 1984 (gearrscéalta) Maigh Cuilinn

:* *Ar na Tamhnacha*. Clódhanna Teoranta, Baile Átha Cliath 1987 (gearrscéalta) Maigh Cuilinn

:* *Gróga Cloch*. Cló IarChonnachta, Indreabhán 1990 (úrscéal) Maigh Cuilinn

:* *An Pincín agus scéalta eile*. Cló IarChonnachta, Indreabhán 1996 (gearrscéalta) Maigh Cuilinn

:* *As na Cúlacha*. Cló IarChonnachta, Indreabhán 1998 (úrscéal) Maigh Cuilinn

:* (Eag.)*Maigh Cuilinn - a Táisc is a Tuairisc*. Cló Chonamara, Indreabhán 1986 (béaloideas) Maigh Cuilinn

* DE BHALDRAITHE, Tomás (Eag.): *Seanchas [[Tomás Laighléis|Thomáis Laighléis]]*. An Clóchomhar Teoranta, Baile Átha Cliath 1977/1981 (béaloideas) Baile an Chláir

* *IDIR MNÁ - Scríbhneoirí Ban Ros Muc*. Pléaráca Chonamara, Ros Muc 1995 (cuimhní cinn, seanchas, béaloideas) Ros Muc, Conamara

* MAC AMHLAIGH, Dónall: *Beoir Bhaile agus scéalta eile*. An Clóchomhar Teoranta, Baile Átha Cliath 1981 Conamara
    
:* *Dialann Deoraí*. Réamhrá le Niall Ó Dónaill. An Clóchomhar Teoranta, 1960/1966/1970. (dírbheathaisnéis) Conamara

* MAC AN IOMAIRE, Séamas: *Cladaí Chonamara*. An Gúm, Baile Átha Cliath 1985 (seanchas) Conamara

* MAC CON IOMAIRE, Liam: *Breandán Ó hEithir - Iomramh Aonair*. Cló IarChonnachta, Indreabhán 2000 (beathaisnéis) Conamara - Árainn

* MAC LOCHLAINN, Alf: *Fiáin na Bocs a Bhí ann an tAm Sin*. Coiscéim, Baile Átha Cliath 1999 (stair áitiúil) Conamara

* MAG RUAIDHRÍ, Mícheál: *Le Linn m'Óige*. Coiscéim, Baile Átha Cliath 2001 (cuimhní cinn) Tuaisceart Mhaigh Eo

* MAG UIDHIR, Séamas: *Fánaíocht i gContae Mhaigh Eo*. An Gúm, Baile Átha Cliath 1994 Tuaisceart Mhaigh Eo

* NÍ MHAINNÍN, Cáit: *Cuimhní Cinn Cháit Ní Mhainnín*. Cló IarChonnachta, Indreabhán 2000 (dírbheathaisnéis) Conamara

* Ó BAOILL, Pádraig (Eag.): *Glórtha ár Sinsear*. Béaloideas Oirdheisceart na Gaillimhe. I gcomhar le Loughrea History Project. Coiscéim, Baile Átha Cliath 2005. (béaloideas) (Oirthear na Gaillimhe)

* Ó CADHAIN, Máirtín: *[[Athnuachan]]*. Coiscéim. Baile Átha Cliath 1995 (úrscéal) Conamara

:* *[[An Braon Broghach]]*. An Gúm, Baile Átha Cliath 1991 (gearrscéalta) Conamara
    
:* *[[Barbed Wire]]*. Arna cur in eagar ag Cathal Ó hÁinle. Coiscéim, Baile Átha Cliath 2002 (úrscéal) Conamara
    
:* *[[Caiscín: altanna san Irish Times 1953/56|Caiscín. Altanna san Irish Times 1953/56]]*. Arna gcur in eagar ag Aindrias Ó Cathasaigh. Coiscéim, Baile Átha Cliath 1998 (iriseoireacht) Conamara

:* *[[Cois Caoláire]]*. Sáirséal - Ó Marcaigh, Baile Átha Cliath 2004 (géarrscéalta) Conamara

:* *[[Cré na Cille]]*. Sáirséal agus Dill, Baile Átha Cliath 1949/1965 (úrscéal) Conamara

:* *[[Idir Shúgradh agus Dáiríre]]*. Oifig an tSoláthair, Baile Átha Cliath 1975 (gearrscéalta) Conamara

:* *[[Tone Inné agus Inniu]]*. Coiscéim, Baile Átha Cliath 1999 (stair, polaitíocht) Conamara

:* *[[An tSraith dhá Tógáil]]*. Sáirséal agus Dill, Baile Átha Cliath 1970/1981 (gearrscéalta) Conamara

:* *[[An tSraith Tógtha]]*. Sáirséal agus Dill, Baile Átha Cliath 1977 (gearrscéalta) Conamara

:* *[[An tSraith ar Lár (Cnuasach Gearrscéalta)|An tSraith ar Lár]]*. Sáirséal Ó Marcaigh, Baile Átha Cliath 1986 (gearrscéalta) Conamara

:* *[[Ó Cadhain i bhFeasta]]*. Eag. Seán Ó Laighin. Clódhanna Teoranta, Baile Átha Cliath 1990 (aistí, iriseoireacht, stair, polaitíocht, ábhar ilghnéitheach) Conamara

:* *[[An Ghaeilge Bheo - Destined to Pass]]*. Eagarthóir: Seán Ó Laighin. Coiscéim, Baile Átha Cliath 2002. (taighde agus tuairimí) Conamara (Béarla atá i gcuid den leabhar.)

:* *[[Caithfear Éisteacht!]]* Aistí Mháirtín Uí Chadhain in *[[Comhar]]*. Eagarthóir: Liam Prút. Comhar Teoranta, Baile Átha Cliath 1999 (aistí) Conamara

* Ó CAITHLÍN, Antoine ("Tony Catherine Antoine William"): *A Chomhairle Féin do Mhac Anna*. Cló IarChonnachta, Indreabhán 1999 (béaloideas) Oileán Acla

:* *Seanfhocail as Acaill*. Cló IarChonnachta, Indreabhán 1995 (béaloideas) Oileán Acla

* Ó CATHÁIN, Séamas agus Caitlín Uí Sheighin (Eag): *A Mhuintir Dhú Chaocháin, Labhraigí Feasta!* Cló Chonamara, Indreabhán 1987 (béaloideas) Tuaisceart Mhaigh Eo

:* (Eag): *Le Gradam is le Spraoi*. Cló IarChonnachta, Indreabhán 1996 (béaloideas) Tuaisceart Mhaigh Eo

* Ó CEALLAIGH, Colm: *Brídín*. Cló Iar-Chonnachta, Indreabhán 1995 (úrscéal) Conamara

:* *Meilt Mhuilte Dé*. Coiscéim, Baile Átha Cliath 2002 (úrscéal) Conamara

:* *Clann na Feannóige*. Coiscéim, Baile Átha Cliath 2004 (gearrscéalta) Conamara

* Ó CEANNABHÁIN, Peadar (Eag.): *Éamon a Búrc - Scéalta*. Leabhar Thaighde, an dóú himleabhar is dhá scór. An Clóchomhar, Baile Átha Cliath 1983/2000 (béaloideas) Conamara

* Ó COINCHEANAINN, Peadar: *Inis Meáin - seanchas agus scéalta*. Bill Doyle a mhaisigh, Pádraig Ó Siadhail a chóirigh an t-eagrán seo. An Gúm, Baile Átha Cliath 1993 (srair áitiúil) Oileáin Árann

* Ó CONAOLA, Dara: *Amuigh Liom Féin*. Ceardshiopa Inis Oírr Teoranta, Inis Oírr 1988 (scéal) Oileáin Árann

:* *Cor in Aghaidh an Chaim*. Ceardshiopa Inis Oírr Teoranta, Inis Oírr 1983 (scéal) Oileáin Árann

* Ó CONGHAILE, Mícheál: *Mac an tSagairt*. Cló Iar-Chonnachta, Béal an Daingin 1986 (gearrscéalta) Conamara

:* *Seachrán Jeaic Sheáin Johnny*. Cló Iar-Chonnachta, Indreabhán 2002 (úrscéal) Conamara

* Ó CONGHAILE, Seán: *Cois Fharraige le mo Linnse*. Clódhanna Teoranta, Baile Átha Cliath 1974/1984 (seanchas) Conamara

* Ó CORBÁIN, Seán: *Daoine Dathúla an Iarthair*. Cló Chaisil, Baile Átha Cliath 2005. Oirthear na Gaillimhe

* Ó CURRAOIN, Seán (Eag.): *Iascairín Chloch na Cora* - Scéalta agus Seanchas ó Bhearna agus na Forbacha. Coiscéim, Baile Átha Cliath 2000 Bearna - Na Forbacha

* Ó DUINNSHLÉIBHE, Tomás: *Taidhgín*. Cló IarChonnachta, Indreabhán 1995 (úrscéal) Tuar Mhic Éadaigh

* Ó FINNEADHA, Cóil Learaí: *Tórramh an Bhardail agus Scéalta Eile*. An Gúm, Baile Átha Cliath 1995. (gearrscéalta) Conamara

* Ó FLAITHEARTA, Liam: *[[Dúil (Cnuasach gearrscéalta)|Dúil]]*. Sáirséal agus Dill, Baile Átha Cliath 1970 (gearrscéalta) Oileáin Árann

* Ó GIOLLAGÁIN, Conchúir (Eag.): *Stairsheanchas Mhicil Chonraí - Ón Máimín go Ráth Cairn*. Cló IarChonnachta, Indreabhán 1999 (béaloideas, cuimhní cinn, dírbheathaisnéis) Ráth Cairn

* Ó GRÁINNE, Diarmuid (Eag.): *Máire Phatch Mhóir Uí Churraoin - A Scéal Féin*. Coiscéim, Baile Átha Cliath 1995/1997 (dírbheathaisnéis) Conamara

* Ó hEITHIR, Breandán: *An Chaint sa tSráidbhaile*. Eagarthóir: Caoilfhionn Nic Pháidín. Comhar Teoranta, Baile Átha Cliath 1991 (iriseoireacht) Oileáin Árann
 
:* *[[Lig Sinn i gCathú]]*. Sáirséal Ó Marcaigh, Baile Átha Cliath 1983 (úrscéal) Oileáin Árann

:* *[[Sionnach ar mo Dhuán]]*. Sáirséal Ó Marcaigh, Baile Átha Cliath 1988 (úrscéal) Oileáin Árann

* Ó LAIGHIN, Pádraig G.: *Bánú Phartraí agus Thuar Mhic Éadaigh*. Coiscéim, Baile Átha Cliath 1997 (stair áitiúil) Deisceart Mhaigh Eo

* Ó MÁILLE, Tomás: *An Béal Beo*. An Gúm, Baile Átha Cliath 2002 (teanga)

:* *An tIomaire Rua. Cogadh na Saoirse i dTuaisceart Chonamara*. Máirtín Ó Cadhain a chóirigh an t-eagrán nua seo. An Gúm, Baile Átha Cliath 2007. (stair)

* Ó NEACHTAIN, Joe Steve: *Clochmhóin*. Cló IarChonnachta, Indreabhán 1998 (gearrscéalta) Conamara

:* *Scread Mhaidine*. Cló IarChonnachta, Indreabhán 2003 (úrscéal)

:* *Lámh Láidir*. Cló IarChonnachta, Indreabhán 2005 (úrscéal)

* Ó RÁIGHNE, Mícheál: *Bóithrín na hAille Báine*. Cló IarChonnachta, Indreabhán, Conamara 1994 (úrscéal) Conamara

:* *Deoir ón tSúil*. Cló IarChonnachta, Indreabhán, Conamara 1993 (úrscéal) Conamara
 
:* *Nach Iomaí Cor sa Saol*. Cló IarChonnachta, Indreabhán, Conamara 2002 (úrscéal) Conamara

* Ó RUADHÁIN, Seán: *Pádhraic Mháire Bhán*. An Gúm, Baile Átha Cliath 1994 Tuaisceart Mhaigh Eo

* *RIDIRE AN GHÁIRE DHUIBH agus scéalta eile*. Mícheál Mac Ruairí a d'inis. Coiscéim, Baile Átha Cliath 1993 Tuaisceart Mhaigh Eo

* *SCÉALTA MHÁIRTÍN NEILE, bailiúchán scéalta ó Árainn*. Holger Pedersen a thóg síos, Ole Munch-Pedersen a chuir in eagar. Comhairle Bhéaloideasa Éireann, An Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath 1994 (béaloideas) Oileáin Árann

## Foinsí

* Ó hUiginn, Ruairí: *Gaeilge Chonnacht*. Lch. 539-609 i: *Stair na Gaeilge* in ómós do Phádraig Ó Fiannachta, curtha in eagar ag Kim McCone, Roinn na Sean-Ghaeilge, Coláiste Phádraig, Maigh Nuad 1994.
* Ó Murchú, Séamas, *An Teanga Bheo - Gaeilge Chonamara*. Institiúid Teangeolaíochta Éireann, Baile Átha Cliath 1998. 
* Mhac an Fhailigh, Éamonn (1968), *The Irish of Erris, Co. Mayo*, Dublin Institute for Advanced Studies, ISBN 0-901282-02-2

## Tagairtí

## Naisc Sheachtracha

* The Irish language in County Mayo

Chonnacht, Gaeilge
Catagóir:Cúige Chonnacht