open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Buje

Is baile í **Buje** san Istria Crótach in iarthar an Chróit. I 2011 bhí 5,127 ina gcónaí sa bhaile.

## Teangacha
I 2011 bhí Cróitis an teanga is coitianta (53.76%, 2,786), agus Iodáilis an dara teanga (46%, 2,396).

Catagóir:Istria Crótach
Acadaigh

deas|250px|thumb|Acadaigh
Is grúpa eitneach Meiriceánach iad na h**Acadaigh**. Is as an réigiún muirí iad (Albain Nua, Bronsuic Nua, Oileán Eoin) i gCeanada agus Maine Thuaidh i Mhericieá. Is í an Fhraincis a bpríomhtheanga mar ba as a sinsir ón Fhrainc ar dtús agus tháinig siad go dtí an Fhrainc nua chun deiseanna nua a fháil san 17ú agus 18ú céadta go háirithe in aice lena Bá Fundy. I 1755, bhí an t-airm Briotanach a cur ordú díbeartha ar na hAcadaidh i rith Guerre de la Conquête (1754-63) nó cogadh an concas mar a thugtar i ngaeilge agus Cogagaidh na Francaigh agus Indiaigh i mbéarla. Bhí La Grand Dérangement (an clampar mór) idir 1749 nuair a thogaill na bhriotainaigh Halafacs mar baile mór sasanach ina háit agus bhí na daoine Acadaidh agus Mi'kmaq ar buille faoina cur isteach Briotanaigh ina dtír dhúchais agus 1820. Bhí na plandálaí as Sasana Nua ag cur isteach in aice lena Bá Fundy tar éis díbirt a dhéanamh ar na hAcadaidh. Chuaigh mórán Acadaidh go dtí Louisiana mar Cajuns inniu, agus chuaigh Acadaigh eile go áiteanna eile ina mhuirí mar Bronsuic Nua Thuaidh.  

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Eoraip
Arabaigh

clé|250px|mion|Arabaigh

Is grúpa eitneach Tuaidh-Afracach agus an Meánoirthear iad na **Arabaigh**. Is í an Araibis a bpríomhtheanga. 

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Afraic Thuaidh
Catagóir:An Meánoirthear
Altáígh

deas|250px|thumb|Altaígh
Is grúpa eitneach Áiseach iad na h**Altáígh**. Is í an Altáís a bpríomhtheanga. 

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Áise
Beirbeirigh

Is grúpa eitneach Tuaidh-Afracach iad na **Beirbeirigh**. Is iad teangacha na mBeirbeireach a bpríomhtheangacha. 

## Tagairtí

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Afraic Thuaidh
Aisceailígh

Is grúpa eitneach Eorpach iad na **Aisceailígh**. Is í an Albáinis a bpríomhtheanga. 

## Tagairtí

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Eoraip
Aidhmearaigh

deas|250px|thumb|Aidhmearaigh
Is grúpa eitneach Meiriceánaigh Dhúchasacha iad na **Aidhmearaigh**. Is í an Aidhmiris a bpríomhtheanga.

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Bundúchasaigh Mheiriceá
Honor Oak

Is baile é **Honor Oak** atá suite sa bhuirg London Borough of Lewisham, Londain Theas.

Catagóir:London Borough of Lewisham
Lewisham

Is baile é **Lewisham** atá suite sa bhuirg London Borough of Lewisham, Londain Theas.

## Tagairtí

Catagóir:London Borough of Lewisham
Basútaigh

deas|250px|thumb|Basútaigh
Is grúpa eitneach Afracach iad na **Basútaigh**. Is í an tSútúis a bpríomhtheanga. 

Catagóir:Grúpaí eitneacha san Afraic
Bóránaigh

deas|250px|thumb|Bóránaigh
Is grúpa eitneach Afracach iad na **Bóránaigh**. Cónaíonn siad i ndeisceart na hAetóipe agus i dtuaisceart na Céinia. Is cuid den ghrúpa Oromo iad (is iad na Barentu an phríomhghrúpa Oromach eile). Is í an Bhoránais príomhtheanga na mBóránach. Canúint de chuid na hOramais atá inti. Tá timpeall is 7 milliún Bóránach ann. 

{{DEFAULTSORT:Boranaigh}
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Afraic
Cats Don't Dance

Scannán ceoil grinn beochana Meiriceánach ón mbliain 1997 is ea ***Cats Don’t Dance***.  Turner Feature Animation a léirigh an scannán, an t-aon scannán lánbheochana dá gcuid. Warner Bros. agus Turner Pictures Worldwide a dháil é. 

Idir ainmhithe agus dhaoine iad na carachtair in *Cats Don't Dance*. Is iad Danny agus Sawyer na príomhcharachtair. Cait iad an bheirt acu. Tosaíonn an scéal nuair a fhágann Danny a bhaile dúchais (Kokomo, Indiana, i lár na Stát Aontaithe) le dul leis an aisteoireacht i Hollywood. Faigheann sé páirt i scannán os comhar Sawyer. Tagann éad ar an duine daonna atá i bpríomhról an scannáin leis na hainmhithe agus beartaíonn sí ina gcoinne.

## Foireann na n-aisteoirí
*Scott Bakula - Danny
*Jasmine Guy - Sawyer
*Natalie Cole - Sawyer (amhránaíocht) 
*Ashley Peldon - Darla Dimple
*Lindsay Ridgeway - Darla Dimple (amhránaíocht) 
*John Rhys-Davies - Woolie Mammoth

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Scannáin 1997
Catagóir:Scannáin beochana 1997
Catagóir:Scannáin Béarla
Catagóir:Scannáin Mheiriceánacha
Heinrich Mann

Scríbhneoir Gearmánach de mhuintir Mann ab ea Luiz Heinrich Mann (1871 - 1950), nó **Heinrich Mann** mar is fearr aithne air. Do rugadh é i gcathair Lübeck ar an 27ú lá de Mhárta agus do fuair sé bás i gcathair Santa Monica, i gCalifornia i Stáit Aontaithe Mheiriceá, ar an 11ú lá de Mhárta. Ba é an scríbhneoir cáiliúil Thomas Mann a dheartháir beag. D'fhág Heinrich Mann an Ghearmáin sa bhliain 1933, mar gheall ar gur thánadar na Naitsithe i gcumhacht. Do scríobh sé a dhá shárshaothar, na húrscéalta *[[Die Jugend des Königs Henri Quatre]]* (1935) agus *[[Die Vollendung des Königs Henri Quatre]]* (1938), nuair a bhí sé ar deoraíocht sna Stáit Aontaithe.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1871
Catagóir:Básanna i 1950
Catagóir:Scríbhneoirí Gearmánacha
Proinnsias de Priondargást

Ceardchumannaí agus polaiteoir Éireannach ab ea **Proinnsias de Priondargást** nó **Frank Prendergast** (13 Iúil 1933 – 19 Feabhra 2015). Bhí dlúthbhaint aige le saol na Gaeilge.

## A luathshaol agus a shaol pearsanta
Rugadh Proinnsias de Priondergást ar an 13ú Iúil 1933 i Luimneach. Bhí sé pósta ar Mary Sydenham agus beirt mhac agus beirt iníon orthu.

D’fhreastail se ar an Mhodhscoil, Ascaill Uí Chonaill, Luimneach, Scoil na mBráithre Críostaí, Luimneach, Coláiste na hOllscoile, Corcaigh, Ollscoil Keele (M.D i gcaidreamh Tionsclaíochta).

## A shaol gairmiúil
Ba Luimníoch go smior é Proinnsias de Priondargást le tamall fada caite aige i gcúrsaí poiblí na Cathrach ársa úd agus Réigiún an Mheán-Iarthair i gcoitinne. Dob iad an Ghaeilge agus an Ceardchumannachas is mó a spreag é i rith a shaol ar fad. Lean sé ceird thraidisiúnta a mhuintir mar bháicéir ar dtús, ach chas sé go luath i dtreo an cheardchumannachais mar ba dhual dó, ón dá thaobh dá mhuintir.

Bhí sé ina Uachtarán Ginearálta ar Chumann Báicéirí agus Milseánaithe na hÉireann sna blianta 1967-1970 agus chaith sé fiche bliain mar Oifigeach Sinsearach lánaimseartha an ITGWU i Luimneach, i gChláir agus i dTiobraid Árann ó 1973 go 1990 agus thar cheann SIPTU ó 1990 go 1993.

Oileadh le Gaeilge é ag Modhscoil Luimnigh agus Scoil na mBráithre Críostaí i Sráid Sheasnáin. Tá idir leabhair agus altanna scríofa aige i nGaeilge agus Béarla ar chúrsaí staire áitiúla, logainmneacha agus araile.

Bhí sé ina bhall de chomhairle Theilifís na Gaeilge sna blianta 1994-2000 agus freisin mar bhall de ghobharnóirí an Scoil Léinn Cheiltigh, Institiúid an Ard-Léinn, Baile Átha Cliath ( 1996-2000). Bhí sé ina bhall den Choimisiún Logainmneacha ó 1997 i leith.

Bhí sé ina bhall tofa de Bhardas Luimnigh ó 1974-1999. Bhí sé ina Mhaor ar Chathair Luimnigh sna blianta 1977-78, 1984-85.

Ba Theachta Dála é do Dháilcheantar Luimnigh Thoir ó 1982 go 1987.

Osclaíodh Leabharlann Chuimhneacháin Phroinséas de Priondargást ag Gaelcoláiste Luimnigh  sa bhliain 2010 ag Aire na Gaeltachta, Pat Carey.

Shíothlaigh sé in Oispidéal na hOllscoile, Luimneach ar an 19ú lá Feabhra 2015.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1933
Catagóir:Básanna in 2015
Catagóir:Polaiteoirí na hÉireann
Catagóir:Ceardchumannaithe Éireannacha
Catagóir:Baill den 24ú Dáil
Catagóir:Alumni Choláiste na hOllscoile, Corcaigh
Baváraigh

deas|250px|thumb|Baváraigh
Is grúpa eitneach Eorpach iad na **Baváraigh**. Is í an Ghearmáinis a bpríomhtheanga. 

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Eoraip
Seamóraigh

Is grúpa eitneach iad na **Seamóraigh** a chónaíonn i nGuam agus sna hOileáin Marshall Thuaidh san Aigéan Ciúin. Is críocha de chuid na Stát Aontaithe iad seo agus cónaíonn na mílte díobh sa tír úd anois, go mór mhór i Haváí agus i stáit an chósta thiar.

Is í Seamóiris a dteanga dhúchasach thraidisiúnta, ach tá an Béarla ag glacadh a háit de réir a chéile. Teanga Mhalae-Pholainéiseach atá sa tSeamóiris. Bhí tionchar mór ag na Spáinnigh san am a chuaigh thart. Ghlac na Seamóraigh córas na nuimhreacha ón Spáinnis, mar shampla. 

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Abdusamet Yigit

Scríbhneoir Coirdíneach is ea **Abdusamet Yigit** a rugadh i Cizre na Tuirce sa bhliain 1978. Tá cónaí air san Iorua anois.

Rugadh Yigit i sráidbhaile darbh ainm Xirabê Sosina sa chúige Nisebin i dtuaisceart na Cordastáine. Rinne sé staidéar ar stair agus fealsúnacht, agus scríobh sé roinnt leabhar eipiciúil staire i gCoirdis. Scríobhann sé i gCurmainsis, an Ghaeilge ar *Kurmanji*, príomhchanúint thuaidh na Coirdise. I measc a chuid leabhar tá *Feqiye Teyran* agus *Shah Maran*. Is é atá in *Feqiye Teyran* ná úrscéal faoi fhealsamh Coirdíneach darbh ainm céanna. Cuireann sé síos ina chuid saothar ar chultúr, stair, reiligiún, thraidisiúin agus mhiotaseolaíocht na gCoirdíneach.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1978
Catagóir:Scríbhneoirí Coirdíneacha
Catagóir:Daoine beo
Craobh Shinsear Peile na hÉireann 2014

Ba é **[[Craobh Shinsear Peile na hÉireann]] 2014** an 127ú eagrán den Chraobh Uile-Éireann ó bunaíodh an comórtas in 1887. Bhí 31 chontae na hÉireann páirteach ann (gach contae seachas Cill Chainnigh), chomh maith le Londain agus Nua-Eabhrac.

Bhain Ciarraí an corn den 37ú uair tar éis bua 2-9 in aghaidh 0-12 i gcoinne Dhún na nGall.
	
## Foirne
Bhí 33 fhoireann páirteach sa chraobhchomórtas.

## Cluichí agus Torthaí

### Craobh Shinsear Peile Chonnachta

----

----

----

### Craobh Shinsear Peile Laighin

----

----

----

----

### Craobh Shinsear Peile na Mumhan

----

 

----

----

### Craobh Shinsear Peile Uladh

----

----

----

----

### Babhtaí Cáiliúcháin Uile-Éireann

#### Babhta 1

----

----

----

----
----

----

----

----

#### Babhta 2

----

----

----

----
----

----

----

----

#### Babhta 3

----

----
----

----

#### Babhta 4

----

----

----
----

----

### An Chraobh Uile-Éireann

---- 

----

## Tagairtí

Catagóir:Spórt i 2014
Catagóir:Craobh Shinsear Peile na hÉireann
Craobh Shinsear Peile na hÉireann 2015

Bhí **[[Craobh Shinsear Peile na hÉireann]] 2015** ar an 128ú eagrán den Chraobh Uile-Éireann ó bunaíodh an comórtas in 1887. Bhí 31 chontae na hÉireann páirteach ann (gach contae seachas Cill Chainnigh), chomh maith le Londain agus Nua-Eabhrac. Bhí an bua ag Baile Átha Cliath ar Chiarraí sa chluiche ceannais, 0-12 in aghaidh 0-09.

## Foirne, staideanna agus suíomhanna
Bhí 33 fhoireann páirteach sa chraobhchomórtas.





## Cluichí agus Torthaí

### Craobh Shinsear Peile Chonnachta

----

### Craobh Shinsear Peile Laighin

----

### Craobh Shinsear Peile na Mumhan

----

### Craobh Shinsear Peile Uladh

----

### Babhtaí Cáiliúcháin Uile-Éireann

#### Babhta 1

----

#### Babhta 2

----

#### Babhta 3

----

#### Babhta 4

----

### An Chraobh Uile-Éireann

#### Cluichí Ceathrú Ceannais

----

#### Cluichí Leathcheannais

#### Cluiche Ceannais

## Tagairtí

Catagóir:Spórt i 2015
Catagóir:Craobh Shinsear Peile na hÉireann
Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2015

*Don comórtas na nÓg, féach ar: [[Comórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg 2015]].*

Bhí Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2015 ar siúl i Vín, An Ostair. 

## Leathcheannais
### Leath Deiridh 1
Thóg an chéad leath deiridh ar siúl ar an **19 Bealtaine 2015**.

Ghlac 16 tír páirt a  sa deiridh leath. Bhí An Astráil, An Ostair, an Fhrainc agus an Spáinn vótáil sa deiridh leath.

### Leath Deiridh 2
Thóg an dara leath deiridh ar siúl ar an **21 Bealtaine 2015**.

Ghlac 17 tír páirt sa deiridh leath. Bhí an Astráil, an Ghearmáin, an Iodáil agus an Ríocht Aontaithe vóta a chaitheamh sa deiridh leath.

## Ceannais
Thóg an ceannais ar siúl ar an **23 Bealtaine 2015**.

## Tagairtí

Catagóir:Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse
Eiscimigh

Is dream eitneach Meiriceánaigh Dhúchasacha iad na **Eiscimigh**. 

## Tagairtí

Catagóir:Alasca
Catagóir:An Ghraonlainn
Catagóir:An Rúis
Catagóir:Bundúchasaigh Mheiriceá
Catagóir:Ceanada
Catagóir:Grúpaí eitneacha i Stáit Aontaithe Mheiriceá
Cearnóg Homan

Is saoráid de chuid Rannóg Póilíní Chicago nó an Chicago Police Department í **Cearnóg Homan**, i Chicago, Illinois, a líomhnaítear a bheith ina "láithreán dubh", i gcás príosúnaigh a nghlactar gan taifid phoiblí agus gan rochtain a bheith acu ar sheirbhísí dlíthiúla
## Tagairtí


Catagóir:Coireacht i Chicago, Illinois
Catagóir:láithreáin Dubha
Catagóir:Príosúnacht agus coinneáil sna Stáit Aontaithe
Catagóir:Príosúin sheachbhreithiúnacha na Stát Aontaithe
Galátaigh

mion| ''Cúige Rómhánach na Galatia''
**Galátaigh** (Gréigis: Γαλάται *Galátai*) a thugtar ar shliocht an 20,000 amhas Ceilteach ó threibh na Volcach (Laidin: *Volcae*), a d’earcaigh an Rí Nicomedes I na Bitíne, sa bhliain 278 R.Ch. Shocraigh siad síos sa cheantar thart ar Ghordion agus Ancyra (Ankara an lae inniu), ar a dtugtaí an Ghaláit ina ndiaidh. Bhí siad roinnte ina dtrí threibh, na Tolistobogaigh (Τολιστοβόγιοι, *Tolistobogii*), na Tectosagaigh (Τεκτόσαγες, *Tectosages*), lena bhfo-threibheanna na hAmbitoutaigh, na Toutobodiacaigh na Voturaigh.  agus an Trocmaigh (Αρόκμοι, Trocmi).

Luaitear na Galataigh freisin sa Tiomna Nua, eadhon i litir Phóil chuig na Galataigh.

## Stair
[mion|303x303px| Maraíonn Galátach é féin agus a bhean chéile tar éis d'[Atalas I de Phéargamas na Galataigh a shárú (Museo Nazionale Romano, an Róimh)]]
Sa bhliain 279 RCh. rinne na Ceiltigh ionradh ar na Balcáin agus chreach siad Deilfe i measc áiteanna eile. Sa bhliain 278, thug Nicomedes I na Bitíne (280 -255/3 RCh) cuireadh dóibh mar amhais chun an troid a bhuachan i gcoinne a dhearthár Zipoites. Ansin, thrasnaigh na Tolistobogaigh faoi Leonnorius (Σεωννώριος, Lonorius) agus na Trocmaigh faoi Lutarius (λουτούριος, Lutarius) an Heilléaspontas (Muir Mharmara) agus rinne siad ionradh ar an Aise Bheag, timpeall 20,000 gallóglach san iomlán, leath díobh ina ngaiscígh. Chabhraigh siad le Nicomedes é féin a dhearbhú.

Tar éis do Nicomedes na Galataigh a bhriseadh as seirbhís, thosaigh siad ag creachadh na bpobal sna tailte máguaird: na Trocmaigh ar an Heilléaspontas agus na Tolistobogaigh in Aeóilia agus san Ióin, agus chreach siad teampall Apalló i nDídima in aice le cathair Mhiléatas sa bhliain 277 RCh. Ar an láimh eile, rinne na Tectosagaigh léirscrios ar chríoch na bhFrigiach. Bhí an rí Seiliúcach Aintíochas I (281 -261 RCh) san iomaíocht ina gcoinne. Sa bhliain 268 RCh, tharla an cath cinniúnach, an cath eilifint, mar a thugtar air, inar  sháraigh Aintíochas na Galataigh, a bhí níos líonmhaire, trí úsáid a bhaint as eilifintí cogaidh.

## Féach freisin
* Gallaigh
* Ceiltibéirigh
* *[[Gallach i mbéal báis]]*
* Lonnú na gCeilteach in Oirthear na hEorpa
* An Ré Heléanaíoch

## Tagairtí

Catagóir:Barbaraigh
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Áise
Catagóir:Impireacht na Róimhe
Catagóir:Na Ceiltigh
Catagóir:Stair na Tuirce
Gallaigh

Ciníocha Ceilteacha ba ea na **Gallaigh** a bhí ina gcónaí sa Ghaill le linn na hIarannaoise agus sa tréimhse Rómhánach (a bheag nó a mhór ón 5ú haois RC go dtí an 5ú haois AD). Labhair siad an Ghaillis, teanga Ceilteach de chuid na Mór-Roinne.

Tháinig na Gallaigh chun cinn timpeall an 5ú haois RC mar shealbhóirí traidisiún de chuid chultúr La Tène taobh lastuaidh de na hAlpa (iad scaipthe ar fud na tailte idir an tSéin, an Réin Láir agus an Eilbe Uachtarach). Faoin 4ú haois RC, bhog siad fud fad na Fraince, na Beilge, na Spáinne, na Portaingéile, na hEilvéise, na Gearmáine Theas, na hOstaire, Phoblacht na Seice agus na Slóvaice mar atá anois ann, de thairbhe an smachta a bhí acu ar na bealaí trádála a bhain le habhainn na Róine, na Séine, na Réine, agus na Danóibe, agus go tapa leathnaigh siad isteach i dTuaisceart na hIodáile, na Balcáin, an Trasalváin agus na Galáite.

Níor aontaíodh an Ghaill riamh faoi rialtóir nó rialtas amháin, ach bhí na treibheanna Gallacha in ann a gcuid fórsaí a aontú in oibríochtaí míleata ar scála mór. Bhí siad in ard a réime san 3ú haois luath RC. Chuir Poblacht na Róimhe, a bhí ag teacht chun cinn, ag deireadh an Chéad Chogaidh Púnaigh níos mó brú ar na críocha a bhí faoi thionchair na nGallach; D'fhógair Cath Telamon, sa bhliain 225 RC, meath de réir a chéile ar chumhacht na nGallach thar an 2ú haois, sular cuireadh an Ghaill faoi smacht sa deireadh i gCogaí na nGallach sna 50ú RC. Tar éis seo, rinneadh an Ghaill ina cúige den Impireacht Rómhánach, agus comhshamhlaíodh na Gaill i dtromlach na lonnaitheoirí Laidineacha (áitritheoirí Rómhánacha), ag cailliúint a bhféiniúlachtaí treibhe faoi dheireadh an 1ú haois AD.

## Cultúr
### Teanga
Ba í an Ghallais a bpríomhtheanga go dtí gur tháinig an Laidin ina háit.

## Féach freisin
* An Ghaillis
* An Ghaill
* Ceiltibéirigh
* Galátaigh
* Lonnú na gCeilteach in Oirthear na hEorpa


*
Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Eoraip
Pula

Is cathair í *Púla* i ndeisceart an **Istria Crótach**. Is í an chathair is mó san Istria Crótach agus sa leithinis ar fad. I 2011 bhí 57,460 i gcónaí sa chathair fhéin. 

## James Joyce agus an chathair

Mhúin an t-údar cáiliúil Éireannach James Joyce Béarla sa chathair ón 30ú do Deireadh Fómhair 1904 go dtí Márta 1905.

## Teangacha

Is í Cróitis nó Slóivéinis an mháthairtheanga do 88.4% agus is í Iodáilis an mháthairtheanga do 4.9%.

Catagóir:Istria Crótach
Catagóir:An Chróit
Catagóir:Cathracha agus Bailte sa Chróit
Faróigh

Is grúpa eitneach Eorpach iad na **Faróigh**. Is í an Fharóis a bpríomhtheanga. 

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Eoraip
Fidsígh

deas|250px|thumb|Fidsígh
Is iad na **Fidsígh** an príomhghrúpa eitneach i bhFidsí. Is í an Fhidsis a bpríomhtheanga. 

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Mheilinéis
Leonard Nimoy

Aisteoir ab ea **Leonard Simon Nimoy**, a rugadh ar an 26 Márta, 1931 i mBostún, Massachusetts agus a fuair bás ar an 27 Feabhra, 2015.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1931
Catagóir:Básanna in 2015
Catagóir:Aisteoirí Meiriceánacha
Catagóir:Amhránaithe Béarla
Catagóir:Amhránaithe Meiriceánacha
Catagóir:Ceoltóirí tíre Meiriceánacha
Catagóir:Daoine as Bostún
Catagóir:Filí Meiriceánacha
Catagóir:Fir
Catagóir:Giúdaigh Meiriceánacha
Catagóir:Grianghrafadóirí Meiriceánacha
Catagóir:Popcheoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:Saighdiúirí Meiriceánacha
Catagóir:Scríbhneoirí Giúdacha
Catagóir:Stiúrthóirí scannán Meiriceánacha
Catagóir:Stiúrthóirí teilifíse Meiriceánacha
Perry Vale

Is baile é **Perry Vale** atá suite sa bhuirg London Borough of Lewisham, Londain Theas.

Catagóir:London Borough of Lewisham
St Johns, Londain

Is baile é **St Johns** atá suite sa bhuirg London Borough of Lewisham, Londain Theas.

## Tagairtí

Catagóir:London Borough of Lewisham
Barnes, Londain

Is baile é **Barnes** atá suite sa bhuirg London Borough of Richmond upon Thames, Londain Theas.

Catagóir:London Borough of Richmond upon Thames
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 2014

Ba í Craobh Shinsear Iomána na hÉireann 2014 an 127ú heagrán den Chraobh Uile-Éireann ó bunaíodh an comórtas in 1887. Thosaigh an chraobh ar an 27 Aibreán 2014 agus chríochnaigh sí ar an 27 Meán Fómhair 2014.

Is iad Cill Chainnigh a thug Corn Mhic Carthaigh abhaile leo tar éis bua 2-17 in aghaidh 2-14 i gcoinne Tiobraid Árann san athimirt ar an gcluiche ceannais.
	
## Foirne

## Cluichí

### Craobh Shinsear Iomána Laighin

#### Grúpa Cáiliúcháin

#### Cluiche Cáilithe

#### Babhta Díbrithe

----

### Craobh Shinsear Iomána na Mumhan

### Cluichí Cáiliúcháin Uile-Éireann

#### Babhta 1

#### Babhta 2

### An Chraobh Uile-Éireann

#### Cluichí Ceathrú Ceannais

#### Cluichí Leathcheannais

#### Cluiche Ceannais

## Tagairtí

Catagóir:Craobh Shinsear Iomána na hÉireann
Catagóir:Iománaíocht i 2014
Contae Cumberland, Maine

thumb|290px|Trickey Pond le héirí na gréine

Is contae in iardheisceart Maine é **Cumberland**. Is é Portland príomhbhaile an chontae, an chathair is mó daonra sa chontae, agus príomhchathair an stáit freisin.

## Stair
Bunaíodh Contae Cumberland ar 1 Samhain 1760. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Prince William, Duke of Cumberland.

## Tíreolaíocht
Tá an contae ag críochantacht le:

* Contaetha in Maine: Androscoggin, Oxford, York, agus Sagadahoc

Tá achar 3,152 ciliméadar cearnach (3,152/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 130/km² sa chontae. 

## Déimeagrafaic
Sa bhliain 2016 bhí 292,041 duine ina gcónaí ann. 

Is í Béarla an príomhtheanga do 94.4% de dhaonra Cumberland agus ba í Fraincis an phríomhtheanga do 2.1%.

## Lárionaid Daonra i gContae Cumberland
### Cathracha
*Portland (príomhbhaile agus príomhchathair an stáit)
*South Portland
*Westbrook

### Bailte

*Baldwin
*Bridgton
*Brunswick
*Cape Elizabeth
*Casco
*Chebeague Island
*Cumberland
*Falmouth
*Freeport
*Frye Island
*Gorham
*Gray
*Harpswell
*Harrison
*Long Island
*Naples
*New Gloucester
*North Yarmouth
*Pownal
*Raymond
*Scarborough
*Sebago
*Standish
*Windham
*Yarmouth

### Sráidbhailte

*Bridgton
*Brunswick
*Brunswick Station
*Casco
*Cousins Island
*Cumberland Center
*Falmouth
*Falmouth Foreside
*Freeport
*Gorham
*Gray
*Little Falls
*Littlejohn Island
*Naples
*North Windham
*Scarborough
*Standish
*Steep Falls
*South Windham
*Yarmouth

### Pobail neamhchorpraithe

*Casco Terrace, Maine
*North Bridgton
*Prouts Neck, Maine
*Sebago Lake
*South Casco
*South Freeport
*White Rock

### Plandálacha

* Cary Plantation
* Cyr Plantation
* Garfield Plantation
* Glenwood Plantation
* Macwahoc Plantation
* Moro Plantation
* Nashville Plantation
* Oxbow
* Reed Plantation
* Saint John Plantation
* Winterville Plantation

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh idirlín oifigiúil
* Suíomh ar Maine.gov 

Catagóir:Maine
Catagóir:Tíreolaíocht Maine
*
Cumberland
Cumberland, Contae
Cumberland
Catagóir:Áiteanna bunaithe sa bhliain 1760 
Catagóir:Achar cathrach Portland, Maine
Contae Franklin, Maine

[thumb|290px|[Loch Mooselookmeguntic]]

Is contae in iarthair Maine é **Franklin**. Is é Farmington príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó daonra.

## Stair
Bunaíodh Contae Franklin ar 9 Bealtaine 1838. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Benjamin Franklin.

## Tíreolaíocht
Tá an contae ag críochantacht le:

* Contaetha in Maine: Androscoggin, Kennebec, Oxford, agus Somerset

* Québec

## Daonra
Sa bhliain 2016 bhí 30,001 duine ina gcónaí ann. Tá achar 4,514 ciliméadar cearnach (4,514/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 7/km² sa chontae. 

Is í Béarla an príomhtheanga do 95.7% agus is Fraincis an príomhtheanga do 2.9%.

## Lárionaid Daonra i gContae Franklin
### Bailte

*Avon
*Carrabassett Valley
*Carthage
*Chesterville
*Eustis
*Farmington (príomhbhaile)
*Industry
*Jay
*Kingfield
*New Sharon
*New Vineyard
*Phillips
*Rangeley
*Strong
*Temple
*Weld
*Wilton

### Sráidbhailte

*Chisholm
*Farmington
*Wilton

*East Central Franklin
*North Franklin
*South Franklin
*West Central Franklin
*Wyman

### Pobail neamhchorpraithe
*Freeman
*Madrid
*Mooselookmeguntic

### Plandálacha

*Coplin Plantation
*Dallas Plantation
*Rangeley Plantation
*Sandy River Plantation

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh idirlín oifigiúil

Catagóir:Maine
Catagóir:Tíreolaíocht Maine
*
Franklin
Franklin, Contae
Franklin
Catagóir:Áiteanna bunaithe sa bhliain 1838
Contae Hancock, Maine

Is contae i ndeisceart Maine í **Hancock**. Sa bhliain 2010 bhí 54,418 duine 
ag maireachtáil sa chontae. Is é Béarla an phríomhtheanga do 96.8%, is í Fraincis an phríomhtheanga do 1.5% agus Spáinnis do 1%. 

*
Catagóir:Maine
Contae Kennebec, Maine

Is contae i ndeisceart Maine í **Kennebec**. Sa bhliain 2010 bhí 122,151 ag marachtaint sa chontae. Is í Augusta príomhchathair Maine. Is í Béarla príomhtheanga 92.5% den daonra agus is í an Fhraincis príomhtheanga do 5.48% den daonra.

*
Catagóir:Maine
Contae Knox, Maine

Is contae i ndeisceart Maine í **Knox**. Sa bhliain 2010 bhí 39,736 ag maireachtáil sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 97.1% agus ba í Fraincis an mháthairtheanga do 1.5%.

*
Catagóir:Maine
Contae Lincoln, Maine

Is contae i ndeisceart Maine é **Lincoln**. Is é Wiscasset príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 34,457 duine sa chontae. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 97.7% de na daoine agus bhí Fraincis ag 1% díobh.

*
Catagóir:Maine
Contae Aroostook, Maine

thumb|290px|Teach na cúirte Chontae Aroostock, ''Houlton Courthouse'', sa bhliain 2007

Is contae i dtuaisceart Maine é **Aroostook**. Is é Houlton príomhbhaile an chontae, ach is Presque Isle an chathair is mó daonra. Is é an contae is mó achair sna Stáit Aontaithe taobh thoir de na Sléibhte Creagacha (Béarla: *Rocky Mountains*).

## Stair

Bunaíodh Contae Aroostook ar 1 Bealtaine 1839. D'eascair ainm an chontae ón bhfocal teanga na Meiriceánach Dúchasach a bhfuil ciall *abhainn álainn*.

## Tíreolaíocht
Tá an contae ag críochantacht le:

* Contaetha in Maine: Penobscot, Piscataquis, Somerset, agus Washington

* Québec, Ceanada
* New Brunswick, Ceanada

Tá an Tearmann Dúlra Náisiúnta Aroostock (Béarla: *Aroostock National Wildlife Refuge*) sa chontae seo.

Tá achar 17,684 ciliméadar cearnach (17,684/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 4/km² sa chontae. Is ionann (a bheag nó a mhór) achar an chontae agus achar na stát Connecticut agus Oileán Rhode.

## Déimeagrafaic
Sa bhliain 2016 bhí 67,959 duine ina gcónaí ann. 

Is é Béarla an phríomhtheanga don chuid is mó de dhaonra Aroostook, is í Fraincis do 9.6% agus is í Spáinnis an príomhtheanga do 1.5%.

## Lárionaid Daonra i gContae Aroostook
### Cathracha
* Caribou
* Presque Isle

### Bailte

* Allagash
* Amity
* Ashland
* Bancroft
* Blaine
* Bridgewater
* Castle Hill
* Caswell
* Chapman
* Crystal
* Dyer Brook
* Eagle Lake
* Easton
* Fort Fairfield
* Fort Kent
* Frenchville
* Grand Isle
* Hamlin
* Hammond
* Haynesville
* Hersey
* Hodgdon
* Houlton (príomhbhaile)
* Island Falls
* Limestone
* Linneus
* Littleton
* Ludlow
* Madawaska
* Mapleton
* Mars Hill
* Masardis
* Merrill
* Monticello
* New Canada
* New Limerick
* New Sweden
* Oakfield
* Orient
* Perham
* Portage Lake
* Saint Agatha
* Saint Francis
* Sherman
* Smyrna
* Stockholm
* Van Buren
* Wade
* Wallagrass
* Washburn
* Westfield
* Westmanland
* Weston
* Woodland

### Sráidbhailte

* Ashland
* Blaine
* Eagle Lake
* Fort Fairfield
* Fort Kent
* Limestone
* Mapleton
* Mars Hill
* Van Buren
* Washburn

### Pobail neamhchorpraithe

* Clayton Lake
* Crouseville
* Estcourt Station
* Fort Kent Mills
* Maine
* Portage
* Saint David
* Sinclair
* Smyrna Mills
* Wytopitlock

### Plandálacha

* Cary Plantation
* Cyr Plantation
* Garfield Plantation
* Glenwood Plantation
* Macwahoc Plantation
* Moro Plantation
* Nashville Plantation
* Oxbow
* Reed Plantation
* Saint John Plantation
* Winterville Plantation

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh idirlín oifigiúil

Catagóir:Maine
Catagóir:Tíreolaíocht Maine
*
Aroostook
Aroostook, Contae
Aroostook
Catagóir:Áiteanna bunaithe sa bhliain 1839 
Aroostook
Aroostook
Contae Androscoggin, Maine

[thumb|290px|[Holy Cross Church, Lewiston, Maine|Holy Cross Church, Lewiston (Église Sainte-Croix)]]

Is contae i ndeisceart Maine é **Androscoggin**. Is é Auburn príomhbhaile an chontae, ach is Lewiston an chathair is mó daonra.

## Stair
Bunaíodh Contae Androscoggin ar 18 Márta 1854. D'eascair ainm an chontae ón abhainn Androscoggin.

## Tíreolaíocht
Tá an contae ag críochantacht le:

* Contaetha in Maine: Cumberland, Franklin, Kennebec, Oxford, agus Sagadahoc

## Déimeagrafaic
Sa bhliain 2016 bhí 107,319 duine ina gcónaí ann. Tá achar 1,606 ciliméadar cearnach (1,606/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 89/km² sa chontae. 

Is é Béarla an phríomhtheanga don chuid is mó de dhaonra Androscoggin, is í Fraincis do 9.6% agus is í Spáinnis an príomhtheanga do 1.5%.

## Lárionaid Daonra i gContae Androscoggin
### Cathracha
*Auburn (príomhbhaile)
*Lewiston 

### Bailte
*Durham
*Greene
*Leeds
*Lisbon
*Livermore
*Livermore Falls
*Mechanic Falls
*Minot
*Poland
*Sabattus
*Turner
*Wales

### Sráidbhailte
*Lisbon Falls
*Livermore Falls
*Mechanic Falls

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
* Suíomh idirlín oifigiúil

Catagóir:Maine
Catagóir:Tíreolaíocht Maine
*
Androscoggin
Androscoggin, Contae
Androscoggin
Catagóir:Áiteanna bunaithe sa bhliain 1854 
Androscoggin
Androscoggin
Contae Oxford, Maine

Is contae in iarthair Maine é **Oxford**. Sa bhliain 2010 bhí 57,833 ag maireachtáil sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 95.9% agus ba í Fraincis an phríomhtheanga do 2.6%. 

*
Catagóir:Maine
Contae Penobscot, Maine

Is contae i lár Maine é **Penobscot**. Sa bhliain 2010 bhí 153,923 ag maireachtáil sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 95.8% agus ba í Fraincis an phríomhtheanga do 2.3%.

*
Catagóir:Maine
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 2015

Ba í **[[Craobh Shinsear Iomána na hÉireann]] 2015** an 128ú heagrán den Chraobh Uile-Éireann ó bunaíodh an comórtas in 1887. Thosaigh an chraobh ar an 3 Bealtaine 2015 agus chríochnaigh sí ar an 6 Meán Fómhair 2015.

## Foirne
Ghlac 14 fhoireann páirt sa chraobhchomórtas.

## Cluichí

### Craobh Shinsear Iomána Laighin
#### Grúpa Cáiliúcháin

#### Babhta Díbrithe

### Craobh Shinsear Iomána na Mumhan

### Cluichí Cáiliúcháin Uile-Éireann

#### Babhta 1

#### Babhta 2

### An Chraobh Uile-Éireann

#### Cluichí Ceathrú Ceannais

#### Cluichí Leathcheannais

#### Cluiche Ceannais

## Tagairtí

Catagóir:Iománaíocht i 2015
Catagóir:Craobh Shinsear Iomána na hÉireann
Contae Piscataquis, Maine

Is contae i lár an stáit Maine é **Piscataquis**. Sa bhliain 2010 bhí 17,535 ag maireachtáil sa chontae. Bhí an daonra is lú ag contae Piscataquis as na contaetha ar fad i Maine. Tá dlús daonra íseal ag Piscataquis agus níl ach beirt i ngach kiliméadar cearnach. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 96.9% agus ba í Fraincis an phríomhtheanga do 2%.

*
Catagóir:Maine
Contae Sagadahoc, Maine

Is contae i ndeisceart Maine é **Sagadahoc**. Sa bhliain 2010 bhí 35,293 ag maireachtáil sa chontae. Is í an contae is lú in Maine. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 96.1% agus ba í Fraincis an phríomhtheanga do 2.2%.

*
Catagóir:Maine
Contae Washington, Maine

Is contae in oirthear Maine é **Washington**. 

Sa bhliain 2010 bhí 32,856 ag maireachtáil sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 95%, bhí Passamaquoddy (teanga bundúchasach) an príomhtheanga do 1.9%, bhí Spáinnis an príomhtheanga do 1% agus ba í Fraincis an phríomhtheanga do 1%. 

*
Catagóir:Maine
Contae York, Maine

Is contae in iardheisceart Maine é **York**. Sa bhliain 2010 bhí 197,131 ag maireachtáil sa chontae. Is é an contae is sine i stát Maine agus ceann de na contaetha is sine sna Stáit Aontaithe. Sa bhliain 2010 bhí 90.84% agus ba í Fraincis an phríomhtheanga do 6.92%. 

*
Catagóir:Maine
Contae Coös, New Hampshire

Is contae i dtuaisceart New Hampshire í **Coös** (Aibítir Idirnáisiúnta Foghraíochta: |k|oʊ|.|ɒ|s|, le dhá shiolla, agus scríofa go minic mar **Coos County**,. Sa bhliain 2010 bhí 33,055 duine ina gcónaí sa chontae. Tá an daonra is ísle sa stát New Hampshire ag Contae Coos. Béarla an phríomhtheanga ag an gcuid is mó de dhaonra Coös ach i 2000 ba í an Fhraincis an phríomhtheanga ag 16.17%.

Is é Contae Coös an t-aon chontae de chuid Nua Hampshire ar an teorainn le Ceanada. Tá na Sléibhte Bána suite i ndeisceart an chontae, Mount Washington ina measc.

mion|clé|Mount Washington, péintéireacht le Benjamin Champney

## Tagairtí

Catagóir:Contaetha New Hampshire
Contae Belknap, New Hampshire

Is contae i lár New Hampshire é **Belknap**. Sa bhliain 2010 bhí 60,088 duine ag maireachtáil sa chontae. Ba é an Béarla an phríomhtheanga ag 95% díobh, Fraincis an phríomhtheanga ag 2.7% agus Spáinnis an phríomhtheanga ag 1.2%.

Catagóir:Bunaithe sna 1840í
Catagóir:Contaetha New Hampshire
Contae Carroll, New Hampshire

Is contae in oirthear New Hampshire é **Carroll**. Chruthaigh an contae sa bhliain 1840 as cuid de Chontae Strafford. Tá Contae Carroll ainmnithe in onóir Charles Carroll, as Maryland, an duine deireanach a shínigh Forógra Neamhspleáchais na Stát Aontaithe. 

Sa bhliain 2010 bhí 47,818 duine ina gcónaí sa chontae. Is é Béarla an phríomhtheanga ag 96.5% agus is í Fraincis an phríomhtheanga ag 1.6%.

Catagóir:Bunaithe sna 1840í
Catagóir:Contaetha New Hampshire
Contae Cheshire, New Hampshire

Is contae in iardheisceart New Hampshire é **Cheshire**. Sa bhliain 2010 bhí 77,117 duine ina gcónaí sa chontae. Is é Béarla an phríomhtheanga ag 95% díobh, Fraincis ag 1.4%, agus Spáinnis ag 1.2%.

Catagóir:Bunaithe sna 1760í
Catagóir:Contaetha New Hampshire
Contae Waldo, Maine

Is contae i ndeisceart Maine é **Waldo**. I 2010 bhí 38,786 ag maireachtáil sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 97.1% agus ba í Fraincis an phríomhtheanga do 1.5%. 

 

*
Catagóir:Maine
Contae Somerset, Maine

Is contae in iarthair Maine é **Contae Somerset**. I 2010 bhí 52,228 ag maireachtáil sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 96.2% agus ba í Fraincis an phríomhtheanga do 2.9%. 

 

*
Catagóir:Maine
Contae Grafton, New Hampshire

Is contae in iarthar New Hampshire é **Grafton**. Sa bhliain 2010 bhí 89,118 duine ag maireachtáil sa chontae. Is é an Béarla an phríomhtheanga ag 95.1% de mhuintir an chontae agus Fraincis an phríomhtheanga ag 1.5% díobh. Ba í an Spáinnis an phríomhtheanga ag 1.3%.

Catagóir:Bunaithe sna 1760í
Catagóir:Contaetha New Hampshire
Contae Hillsborough, New Hampshire

Is contae i ndeisceart New Hampshire é **Hillsborough**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 400,721 duine sa chontae. Is é an contae is mó daonra agus is dlúithe daonra i dtuaisceart Shasana Nua. Tá dhá phríomhbhaile riaracháin ag an gcontae, rud eisceachtúil i measc contaetha i Meiriceá Thuaidh, is é sin Nashua agus Manchester. Bhí Béarla an phríomhtheanga ag 87.3% den daonra agus ba í an Spáinnis an phríomhtheanga ag 3.9%.
mion|clé|An crosbhóthar in Bennington, i gContae Hillsborough

Catagóir:Bunaithe sna 1760í
Catagóir:Contaetha New Hampshire
Contae Merrimack, New Hampshire

Is contae i lár New Hampshire, sna Stáit Aontaithe, é **Merrimack**. Sa bhliain 2010 bhí 146,445 duine ina gcónaí sa chontae. Ba é an Béarla an phríomhtheanga ag 94.2%, Fraincis ag 2.9% agus Spáinnis ag 1.1%.

Catagóir:Bunaithe sna 1820í
Catagóir:Contaetha New Hampshire
Contae Rockingham, New Hampshire

Is contae in oirdheisceart New Hampshire, sna Stáit Aontaithe, é **Rockingham**. Sa bhliain 2010 bhí 295,223 duien ina gcónaí sa chontae. Ba é an Béarla an phríomhtheanga ag 94.3% den daonáireamh, bhí Fraincis ag 1.8% agus Spáinnis ag 1.3%.

Catagóir:Bunaithe sna 1760í
Catagóir:Contaetha New Hampshire
Contae Strafford, New Hampshire

Is contae in oirthear New Hampshire é **Strafford**. Sa bhliain 2010 bhí 123,143 duine ina gcónaí sa chontae. Is é an Béarla an phríomhtheanga ag 93.7% díobh agus is í Fraincis an príomhtheanga ag 3.2% eile.

Catagóir:Bunaithe sna 1760í
Catagóir:Contaetha New Hampshire
Contae Sullivan, New Hampshire

Is contae in iarthar New Hampshire, sna Stáit Aontaithe, é **Sullivan**. Sa bhliain 2010 bhí 43,742 duine ina gcónaí sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga ag 96.1% díobh agus ba í Fraincis an phríomhtheanga ag 1.6%.

Catagóir:Bunaithe sna 1820í
Catagóir:Contaetha New Hampshire
Contae Addison, Vermont

Is contae in iarthar Vermont é **Addison**. Sa bhliain 2010 bhí 36,821 ina gcónaí sa chontae.  

## Gailearaí

File:Dunmore.jpg|Dunmore


Catagóir:Contae Addison, Vermont
Catagóir:Vermont
Catagóir:Contaetha Vermont
Contae Bennington, Vermont

Is contae i ndeisceart Vermont é **Bennington**. Sa bhliain 2010 bhí 37,125 ag maireachtáil sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 96.4%, Fraincis do 1.2% agus bhí Spáinnis do 1.2%.

Catagóir:Contae Bennington, Vermont
Catagóir:Vermont
Catagóir:Contaetha Vermont
Contae Essex, Vermont

Is contae in oirthuaisceart Vermont é **Essex**. Sa bhliain 2010 bhí 6,306 duine ina gcónaí sa chontae. Is é an contae is lú daonra i Vermont agus i Sasana Nua san iomlán. Is é Béarla an phríomhtheanga ag formhór dhaonra Chontae Essex agus is í an Fhrancís an phríomhtheanga ag 8.9% de lucht an chontae. 

## Fána
I 2011 bhí timpeall ar 1,000 mús sa chontae.

Catagóir:Contae Essex, Vermont
Catagóir:Vermont
Catagóir:Contaetha Vermont
Contae Franklin, Vermont

Is contae i dtuaisceart Vermont é **Franklin**. Sa bhliain 2010 bhí 47,746 ina gcónaí sa chontae.  

Catagóir:Contae Franklin, Vermont
Catagóir:Vermont
Catagóir:Contaetha Vermont
Contae Grand Isle, Vermont

Is contae in iarthuaisceart Vermont é **Grand Isle**. Sa bhliain 2010 bhí 6,970 ag maireachtáil sa chontae. Bhí Béarla mar phríomhtheanga ag 95% agus Fraincis mar phríomhtheanga ag 3.8%.

Catagóir:Contae Grand Isle, Vermont
Catagóir:Vermont
Catagóir:Contaetha Vermont
Contae Lamoille, Vermont

Is contae i dtuaisceart Vermont é **Contae Lamoille**. Sa bhliain 2010, ba é Béarla an phríomhtheanga do 95.9% agus ba í Fraincis an phríomhtheanga do 2.4%. 

Catagóir:Contae Lamoille, Vermont
Catagóir:Vermont
Catagóir:Contaetha Vermont
Contae Orange, Vermont

Is contae in oirthear Vermont é **Contae Orange**. Sa bhliain 2010, bhí 28,936 duine ina gcónaí sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 97.4%, agus Fraincis do 1.5%. 

Catagóir:Contae Orange, Vermont
Catagóir:Vermont
Catagóir:Contaetha Vermont
Contae Orleans, Vermont

Is contae i dtuaisceart Vermont é **Orleans**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 27,231 duine sa chontae. Is é Newport príomhbhaile an chontae.

Catagóir:Contae Orleans, Vermont
Catagóir:Vermont
Catagóir:Contaetha Vermont
Contae Rutland, Vermont

Is contae in iardheisceart Vermont é **Contae Rutland**. Sa bhliain 2010, bhí 61,642 duine ina gcónaí sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 95.6%, Fraincis do 1.4%, agus Spáinnis do 1.2%. 

thumb|

Catagóir:Contae Rutland, Vermont
Catagóir:Vermont
Catagóir:Contaetha Vermont
Contae Chittenden, Vermont

Is contae in iarthuaisceart Vermont é **Chittenden**. Sa bhliain 2010 bhí 156,545 ag maireachtáil sa chontae. Is í Chittenden an contae leis an daonra is mó i Vermont. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 92.5%, bhí Fraincis an príomhtheanga do 2.7% agus ba í Spáinnis an phríomhtheanga do 1.2%. 

## Gailearaí

File:Burlington, Vermont.jpg|thumb|right|Cathair Burlington
File:UVM Old Mill building 20040101.jpg|thumb|right|Ollscoil Vermont 
File:Burlington vermont skyline.jpg|thumb|left|Speirlíne Burlington


Catagóir:Contae Chittenden, Vermont
Catagóir:Vermont
Catagóir:Contaetha Vermont
Contae Washington, Vermont

Is contae i lár Vermont é **Washington**. Sa bhliain 2010 bhí 59,534 ina gcónaí sa chontae.  

Catagóir:Contae Washington, Vermont
Catagóir:Vermont
Catagóir:Contaetha Vermont
Contae Caledonia, Vermont

Is contae in oirthuaisceart Vermont é **Caledonia**. Sa bhliain 2010 bhí 31,227 ag maireachtáil sa chontae. Tagann an t-ainm ón Laidin i gcóir Albain. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 96% agus ba í Fraincis an phríomhtheanga do 2.3%.

Catagóir:Contae Caledonia, Vermont
Catagóir:Vermont
Catagóir:Contaetha Vermont
Contae Windham, Vermont

Is contae i ndeisceart Vermont é **Contae Windham**. Sa bhliain 2010, bhí 44,513 duine ina gcónaí sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 95.9%, Spáinnis do 1.3% agus Fraincis do 1.2%.

Catagóir:Contae Windham, Vermont
Catagóir:Vermont
Catagóir:Contaetha Vermont
Fáclannaigh

deas|250px|thumb|Fáclannaigh
Is grúpa eitneach Eorpach iad na **Fáclannaigh**. Is í an Béarla a bpríomhtheanga. 

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Eoraip
Xalapa

Cathair in oirthear Mheicsiceo is ea **Xalapa** nó **Jalapa**. Is é **Xalapa-Enríquez** ainm oifigiúil na cathrach, ach Xalapa a thugtar air de ghnáth. Príomhchathair stát Veracruz atá ann. Is é an dara cathair is mó sa stát, i ndiaidh cathair Veracruz. Tá cónaí ar 424,754 duine i Xalapa.

## Stair
Bhí ceithre sráidbhaile Indiach san áit ina bhfuil Xalapa inniu, agus d'fhás siad go dtí go raibh aon bhaile amháin ann timpeall na bliana 1313 agus é sách mór. Théadh taistealaithe tríd ar a mbealach siar ón gcósta go dtí Cathair Mheicsiceo agus an t-ardchlár láir. Sa bhliain 1804, chaith Alexander von Humboldt, eolaí Gearmánach, tamall i Xalapa agus bhaist sé "Cathair na mBláthanna" (La Ciudad de las Flores) air de bharr an oiread sin bláthanna a bheith ann. Tugtar an leasainm sin ar an gcathair go dtí an lá inniu.

*Xalapeño* nó *jalapeño* a thugtar ar dhuine as cathair Xalapa. *Jalapeño* a thugtar fosta ar an phiobar fhada ghlas a shaothraítear sa cheantar timpeall Xalapa. 

Catagóir:Cathracha i Meicsiceo
Veracruz (cathair)

mion|Cois cuain i Veracruz
mion|Léarscáil Chathair Veracruz ón bhliain 1777
Cathair in oirthear Mheicsiceo is ea **Veracruz**, nó **Veracruz Heróica** uaireanta. Tá sí suite ar chósta Mhurascaill Mheicsiceo. Is í an chathair is mó i stát Veracruz. Sa bhliain 2010, bhí cónaí ar 552,156 duine ann.

Bhunaigh Hernán Cortés Veracruz nuair a chuir sé calafort ar siúl ann sa bhliain 1519. "Laochúil faoi shé" an teideal a bhronn tionól reachtais stát Veracruz ar an gcathair de bharr na sé huaire a chosnaíodh í go crógach, mar dhea, ar na Spáinnigh, na Francaigh agus na Meiriceánaigh.

Catagóir:Cathracha i Meicsiceo
Haídigh

deas|250px|thumb|Haídigh
Is dream eitneach Meiriceánaigh Dhúchasacha iad na **Haídigh**. 

Catagóir:Alasca
Catagóir:An Cholóim Bhriotanach
Catagóir:Bundúchasaigh Mheiriceá
Catagóir:Grúpaí eitneacha i Stáit Aontaithe Mheiriceá
Filipínigh

deas|250px|thumb|Filipínigh
Is grúpa eitneach Áiseach iad na **Filipínigh**. Is í an Fhilipínis a bpríomhtheanga. 

## Naisc sheachtracha
*

## Tagairtí

Catagóir:Grúpaí eitneacha i Stáit Aontaithe Mheiriceá
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Áise
Catagóir:Na hOileáin Fhilipíneacha
Bundúchasaigh Fhormósacha

clé|250px|mion|Bundúchasaigh Formósach

Is grúpa eitneach Áiseach iad na **Bundúchasaigh Fhormósacha**. Is iad teangacha Formósach a bpríomhtheangacha. 

Catagóir:An Téaváin
Catagóir:Grúpaí eitneacha sa tSín
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Áise
Haváígh

deas|250px|thumb|Haváígh
Is grúpa eitneach Polainéiseach iad na **Haváígh**. Is í an Haváis a bpríomhtheanga. 

Catagóir:Grúpaí eitneacha i Stáit Aontaithe Mheiriceá
Havasúpaigh

deas|250px|thumb|Havasúpaigh
Is dream eitneach Meiriceánaigh Dhúchasacha iad na **Havasúpaigh**. 

Catagóir:Arizona
Catagóir:Bundúchasaigh Mheiriceá
Catagóir:Grúpaí eitneacha i Stáit Aontaithe Mheiriceá
Ceanadaigh Fhrancacha

deas|250px|thumb|Ceanadaigh Francach
Is grúpa eitneach ó Mheiriceá Thuaidh iad na **Ceanadaigh Fhrancacha**. Is í an Fhraincis a bpríomhtheanga. 

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha sa Mheiriceá Thuaidh
Lucht Hazara

mion
Is grúpa eitneach san Afganastáin (agus sa Phacastáin) é an **lucht Hazara**. Maireann an chuid is mó den phobal mionlaigh san Hazarajat, i lár na hAfganastáine (na cúigí Bamyan, Ghor, Maidan Wardak, agus Daykundi). Moslamaigh  

Siaigh den chuid is mó is ea iad. Thacaigh lucht Hazara na Meireacánigh san Afganastáin le linn na 2000idí agus 2010idí.  

Déanann na Sunnaígh (de chuid an Stát Ioslamach, mar shampla) ionsaithe seicteacha ar lucht Hazara go minic (mar shampla, Ionsaí buamála ar scoil i gCabúl sa bhliain 2021).
[mion|[Bamyan]]
Is í an Hazaragi príomhtheanga an luchta, canúint na Dairise (an Pheirsis).

## Féach freisin

* Ionsaí buamála ar scoil i gCabúl (2021) 

## Tagairtí

Catagóir:Grúpaí eitneacha san Áise
Catagóir:An Afganastáin
Catagóir:An Phacastáin
Catagóir:Ioslam
Catagóir:An Pheirsis
Hurraigh

deas|250px|thumb|Hurraigh
Ba ghrúpa eitneach Eorpach iad na **Hurraigh**. Ba í an Hurrais a bpríomhtheanga. 

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Eoraip
Cnoc na Ceathrún

Sliabh i gContae Chiarraí is ea **Cnoc na Ceathrún** (Béarla: *Carhoo Hill*, 184 m). 

## Naisc sheachtracha

Ceathrún
Ham, Londain

Is baile é **Ham** atá suite sa bhuirg London Borough of Richmond upon Thames, Londain Theas.

Catagóir:London Borough of Richmond upon Thames
Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2016

:*Don comórtas na nÓg, féach ar: [[Comórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg 2016]].*

Bhí **Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2016** an 61ú heagrán den Chomórtas Amhránaíochta na hEoraifíse ar siúl san Ericsson Globe Arena i Stócólm, An tSualainn ar 14 Bealtaine 2016. Bhí bua ag na Sualainne sa chomórtas 2015 i Vín le "Heroes", seinnte ag Måns Zelmerlöw. Bhí an chomórtas ar siúl i Stócólm don tríú uair, i ndiaidh 1975 agus 2000, an ceann deireanach sa Globe freisin. 

Tháinig an Bhoisnia-Heirseagaivéin, an Bhulgáir, an Chróit agus an Úcráin isteach ar ais sa chomórtas, chomh maith leis an Astráil, a ghlac páirt don chéad uair riamh i Vín mar aoi speisialta. Tharraing an Phortaingéil siar ón gcomórtas, mar gheall ar easpa airgid.

B'iad Måns Zelmerlöw, buaiteoir an chomórtais 2015, agus Petra Mede (comórtas 2013 i Malmö) na láithreoirí.

## Babhta leathceannais
Chan Nicky Byrne an t-amhrán ‘Sunlight’ sa bhabhta leathceannais ar an 12 Bealtaine 2016. Ní bhfuair sé go leor vótaí chun áit a fháil sa bhabhta ceannais. 

## Babhta ceannais
Bhí 26 amhránaí ar an ardán, ag canadh chun an comórtas Eurofíse 2016 a bhuachan. Bhí dhá chuid den vótáil ann. Ar dtús fuair siad na vótaí ó na giúiréithe i ngach tír. Tar éis na vótaí sin a fháil bhí an Astráil sa chéad áit. Níl an Astráil san Eoraip ach bhí siad páirteach sa chomórtas i mbliana mar aoi speisialta. 
Ach ansin d’fhogair siad na vótaí ón bpobal i ngach tír agus léim an Úcráin isteach sa chéad áit. Chan Jamala an t-amhrán don Úcráin. Bhí an Astráíl sa dara háit agus an Rúis sa tríú háit.

## Ag filleadh

## Potaí

* 
<nowiki/><nowiki/><nowiki/><nowiki/><nowiki/><nowiki/><nowiki/>

center|thumb|
   |305x305px

## '''Babhta 1''' - 10 Bealtaine 2016

## '''Babhta  2''' - 12 Bealtaine 2016

## '''Deiridh -''' 14 Bealtaine 2016

## Tíortha Eile
<nowiki/><nowiki/><nowiki/><nowiki/><nowiki/><nowiki/><nowiki/><nowiki/><nowiki/><nowiki/><nowiki/><nowiki/><nowiki/><nowiki/><nowiki/>
## Urlabhraí agus Tráchtaire
**Tíortha rannpháirteacha**

**Tíortha nach bhfuil rannpháirteach**

*

## Tagairtí

Catagóir:Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse
Iútlannaigh

deas|250px|thumb|Iútlannaigh
Ba ghrúpa eitneach Eorpach iad na **Iútlannaigh** 

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Eoraip
Caismírigh

Is grúpa eitneach Áiseach iad na **Caismírigh**. Is í an Chaismíris a bpríomhtheanga. 

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Áise
Malagásaigh

deas|250px|thumb|Malagásaigh
Is grúpa eitneach Afracach iad na **Malagásaigh**. Is í an Mhalagáisis a bpríomhtheanga. 

Catagóir:Grúpaí eitneacha san Afraic
Malaeich

clé|250px|mion|Malaeich
Is grúpa eitneach Áiseach iad na **Malaeich**. Is í an Mhalaeis a bpríomhtheanga. 

Catagóir:Grúpaí eitneacha san Áise
Máltaigh

deas|250px|thumb|Máltaigh
Is grúpa eitneach Eorpach iad na **Máltaigh**. Is í an Mháltais a bpríomhtheanga. 

Catagóir:Grúpaí eitneacha i Londain
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Eoraip
Catagóir:Málta
Manchúraigh

clé|250px|mion|Manchúraigh

Is grúpa eitneach Áiseach iad na **Manchúraigh**. Is í an tSínis a bpríomhtheanga inniu.

Catagóir:Grúpaí eitneacha sa tSín
Manannaigh

Is grúpa eitneach Eorpach iad na **Manannaigh**. Is iad an Béarla agus Gaeilge Mhanann a bpríomhtheangacha. 

## Tagairtí

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Eoraip
Mundaracúigh

deas|250px|thumb|Mundaracúigh
Is grúpa eitneach Meiriceánaigh Dhúchasacha iad na **Mundaracúigh**. Is í an Mhundaracúis a bpríomhtheanga.

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Bundúchasaigh Mheiriceá
Paistiúnaigh

Is grúpa eitneach iad na **Paistiúnaigh** san Afganastáin agus sa Phacastáin.  Tá pobail mhóra ar an dá thaobh den teorainn, le daichead milliún acu sa Phacastáin agus fiche milliún acu san Afganastáin. Is ionann an pobal Paistiún agus 40%+ de phobal na hAfganastáine. Is í an Phaistis a bpríomhtheanga. 
clé|mion|231x231px|L'''imistéir'''
clé|mion|275x275px|Treibheanna

## Polaitíocht
Tá sé mar aidhm ag an Talaban sa Phacastáin agus rialtas Talaban na hAfganastáine fáil réidh le líne Durand agus Cúige Phaistiúnastáine (Khyber Pakhtunkhwa) sa Phacastáin a aontú leis an Afganastáin sa chaoi go mbeidh an pobal Paistiúnach aontaithe in aon tír amháin.

Bhris cogadh amach in 2026.  An aidhm chogaidh a bhí - agus atá - ag an Talaban ná críoch na hAfganastáine a leathnú amach agus muintir Phaistiúnach a aontú in aon tír amháin. Is gluaiseacht Paistiúnach é an Talaban. 

## Féach freisin

* Cogadh Pacastáin – Afganastáin 2026
* An Talaban
* An Phaistis

## Tagairtí

Catagóir:Grúpaí eitneacha san Áise
Catagóir:An Phacastáin
Catagóir:An Afganastáin