Slat na ríghe

Príomhchomhartha údarás agus teannta insealbhaithe an rí Ghaelaigh ba ea **slat na ríghe** nó **slat tighearnais**.  Feictear é don chéad uair sa scéal *Beatha Naomh Máedóic Fearna*, ach glactar leis go raibh sé in úsáid i bhfad roimhe sin; agus don uair dheireanach in Éirinn go luath sa 17ú haois.  San Albain, baineadh úsáid as an slat go dtí an 13ú haois, ag insealbhuithe a ríthe deireanacha Gaelacha.  agus Tiarnaí Ghall-Ghaeil na nOileán go dtí an 15ú haois.

Tar éis ionradh na Normannach, d'éirigh Gaelaithe iad roinnt clann Angla-Normannach mar shampla De Búrca as Mac William Íochtar, agus glacadar le Slat na ríghe.

## Tréithe agus siombalachas
De réir cuir síos le Seathrún Céitinn, ba ghá don tslat bheith idir bhán (ag léiriú glaineachta) agus díreach (ag léiriú ceartais).

## Deasghnáth
Ar fud an domhain Ghaelaigh, bhíodh an t-aidhm céanna ag an Slat, ach is amhlaidh go n-athraíodh na sonraí ó áit go háit,  go suntasach ag té a mbronnadh é don tiarna nó rí nua.

* A note to the pedigree of the [[O'Mahony|O'Mahonys]] at Lambeth, written by [[George Carew (diplomat)|Sir George Carew]], circa 1600/3:



== Parlaimint na hAlban ==
Roimh [[Achtanna an Aontais 1707]], bhíodh ann 'Uiséir na Slaite Báine' i bParlaimint na [[Albain|hAlban]] i n[[Dún Éideann]], a bhí ról aige cosúil le 'hUiséir na [[Slat Dhubh|Slaite Duibhe]]' i bParlaimintí [[Sasana]], [[Ríocht na Breataine Móire]] agus na [[Ríocht Aontaithe|Ríochta Aontaithe]].

== Féach freisin ==
* [[Suíomhanna ríoga Éireann]]
* [[Dún Tulaí Óige]]
* [[Ríthe Éireann]]
* [[Lord Great Chamberlain]]
* [[Lord High Steward of Ireland]]
* [[Peerage]]

== Foinsí ==
* [[John Bannerman|Bannerman, John]], [https://www.jstor.org/pss/25530415 "The King's Poet and the Inauguration of Alexander III"], in *The Scottish Historical Review*, iml.. 68, ui. 186, cuid 2 (Deireadh Fómhair. 1989): 120–149.
* &ndash;, "The Residence of the King's Poet", in *Scottish Gaelic Studies XVII* (1996): 24–35.
* [[Seathrún Céitinn|Céitinn, Seathrún]], [[Foras Feasa ar Éirinn]] (c. 1634), [http://www.ucc.ie/celt/published/G100054/index.html CELT]
* [[Leabhar Clanranald]], eag. & aistr. Alexander Cameron, in *Reliquiæ Celticæ. Vol. II*. Inverness. 1894, ll.&nbsp;138–309.
* [[Myles Dillon|Dillon, Myles]], "The consecration of Irish kings", in *Celtica 10* (1973): 1–8.
* [[Seán Ó Donnabháin|Ó Donnabháin, Seán]] (eag.) agus [[Duald Mac Firbis]], *The Genealogies, Tribes and Customs of Hy-Fiachrach*. Baile Átha Cliath: Irish Archaeological Society. 1844, ll.&nbsp;425–452.* FitzPatrick, Elizabeth, "[http://www.historyireland.com/volumes/volume9/issue1/features/?id=261 An Tulach Tinóil"] 
* &ndash;, *Royal Inauguration in Gaelic Ireland c. 1100–1600: A Cultural Landscape Study*. Boydell Press. 2004.
* [[Alice Stopford Green|Green, Alice Stopford]], *The Making of Ireland and its Undoing: 1200–1600*. Londain: Macmillan. 1908.
* Kingston, Simon, *Ulster and the Isles in the Fifteenth Century: the Lordship of the Clann Domhnaill of Antrim*. Baile Átha Cliath: [[Four Courts Press]]. 2004.
* Mitchel, John, *The Life and Times of Aodh O'Neill, Prince of Ulster*. Nua-Eabhrac: Excelsior Catholic Publishing House. 1879.
* [[Kenneth Nicholls|Nicholls, K. W.]], *Gaelic and Gaelicized Ireland in the Middle Ages''. Baile Átha Cliath: Lilliput Press. 2nd edition, 2003.

## Tagairtí

Catagóir:Ríthe na hÉireann