Pápa

mion|220x220px|deatach bán
Is é an **Pápa** ceannaire na hEaglaise Caitlicí. Is mór í an fhreagracht do cheannaire spioradálta agus polaitiúil a dhéanann tréan iarracht treoir a thabhairt do thréad suas le 1.4 billiún Caitliceach go domhanda.

## Stair
De réir thuiscint oifigiúil na hEaglaise, b'é Naomh Peadar an chéad Phápa. Tháinig an focal féin ón bhfocal Gréigise *pappas*, a chiallaíonn "athair", agus ón bhfocal Laidine *papa*, arb ionann an bhrí leis. 

Sa 20ú haois, Albino Luciani, a thóg an t-ainm Eoin Pól 1, an fear deiridh de bhunadh na hIodáile a ndearnadh Pápa dhe i 1978.  33 lá (26 Lúnasa - 28 Meán Fómhair) a chaith seisean sa Phápacht.  Baineadh stangadh as pobal an domhain nuair a fógraíodh a bhás an mhaidin Fómhair sin.

Polannach a tháinig ina dhiaidh, Karol Wojtyła (Eoin Pól 2 1979 - 2005). 

Bhí An Gearmánach Josef Ratzinger, nó Beinidict XVI, ina Phápa ón mbliain 2005 go dtí go n-éirigh sé as an bpápacht ar 28 Feabhra 2013.

Bhí Jorge Mario Bergoglio ón Airgintin, nó Proinsias, ina Phápa ó 13 Márta 2013 go dtí 21 Aibreán 2025.  

## Toghchán
Nuair a fhaigheann an Pápa bás nó nuair a éiríonn Pápa as a phost (mar a tharla don chéad uair riamh in 2013), tionóltar cruinniú de na cairdinéil ar fad; tugtar "comhthionól cairdinéal" ar an gcruinniú seo. Tosaíonn siad le hAifreann i mBaisleac Pheadair, agus ina dhiaidh sin tugann siad aghaidh ar an Séipéal Sistíneach.  Téann siad le chéile i gcruinniú rúnda chun comharba ar an bPápa a roghnú.  Tá an séipéal cáiliúil a mhaisigh Michaelangelo féin dúnta lena réiteach don chomhthionól rúnda.  

Tá na Cairdinéil faoi ghlas go dtí go bhfuil móramh de dhá thrian acu i bhfabhar iarrthóir amháin don Suí Naofa. Tá rialacha diana rúndachta agus deasghnátha daingne ag baint leis an bpróiseas a fheiceann 4 vóta sa lá, péire ar maidin agus péire sa tráthnóna.

Deatach dubh ó shimléir an tSéipéil Shistínigh a insíonn nach bhfuil toradh ar an vóta, deatach bán a fhógraíonn teacht an phápa nua.  Tamall níos déanaí, fógraítear *Habemus Papam* ar bhalcóin Phálás an Phápa i gCearnóg Pheadair.  Déanann Rúnaí Stáit na Vatacáine an fógra sollúnta mórchúiseach, meánaoiseach Laidine : ‘*Annuntio vobis gaudium magnum. Habemus Papam* (Fógraím cúis mhór lúcháire daoibh. Tá Pápa againn’).

*Eminentissimum ac Reverendissimum Dominum,* 

*Dominum* **[ainm baiste]** *Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalem* **[Sloinne]** 

*qui sibi nomen imposuit* **[ainm** **an Phápa]**."Is scéal mór nuachta domhanda é i gcónaí  agus bíonn meáin na cruinne meáite fad is a bhíonn sé seo ar siúl.   Is mó fear a chuaigh isteach i dtoghchán an chomhthionóil cairdinéal mar Phápa agus a tháinig amach lena dhá lámh chomh fada le chéile, agus mar Chairdinéil i gcónaí.

## Pápaí (1740+)

## Amlíne (1758+)

ImageSize = width:800 height:auto barincrement:12
PlotArea = top:10 bottom:30 right:130 left:20
AlignBars = early

DateFormat = yyyy
Period = from:1750 till:2020
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:25 start:1750

Colors =
  id:canvas   value:rgb(0.97,0.97,0.97)
  id:PA  value:blue
  id:GP  value:red

Backgroundcolors = canvas:canvas

BarData =
  barset:Popes

PlotData=
  width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
  barset:Popes
  from:1758 till:1769 color:PA text:"Clement XIII (1758 – 1769)"
  from:1769 till:1774 color:PA text:"Clement XIV (1769 – 1774)"
  from:1775 till:1799 color:PA text:"Pius VI (1775 – 1799)"
  from:1800 till:1823 color:PA text:"Pius VII (1800 – 1823)"
  from:1823 till:1829 color:PA text:"Leo XII (1823 – 1829)"
  from:1829 till:1830 color:PA text:"Pius VIII (1829 – 1830)"
  from:1831 till:1846 color:PA text:"Greagóir XVI (1831 – 1846)"
  from:1846 till:1878 color:PA text:"Pius IX (1846 – 1878)"
  from:1878 till:1903 color:PA text:"Leo XIII (1878 – 1903)"
  from:1903 till:1914 color:PA text:"Pius X (saint) (1903 – 1914)"
  from:1914 till:1922 color:PA text:"Benedict XV (1914 – 1922)"
  from:1922 till:1939 color:PA text:"Pius XI (1922 – 1939)"
  from:1939 till:1958 color:PA text:"Pius XII (1939 – 1958)"
  from:1958 till:1963 color:PA text:"Eoin XXIII (1958 – 1963)"
  from:1963 till:1978 color:PA text:"Pól VI (1963 – 1978)"
  from:1978 till:1978 color:PA text:"Eoin Pól I (1978)"
  from:1978 till:2005 color:PA text:"Eoin Pól II (1978–2005)"
  from:2005 till:2013 color:PA text:"Beinidict XVI (2005–2013)"
  from:2013 till:2013 color:PA text:"Proinsias (2013–inniu)"
  barset:skip


## Féach freisin

* Eaglais Chaitliceach
* Comhthionól cairdinéal

## Tagairtí


Catagóir:Ceannairí reiligiúnacha
Catagóir:Eaglais Chaitliceach Rómhánach