2015

Bliain choitianta ab ea an bhliain **2015** (MMXV). Thosnaigh an bhliain Shíneach ar 19 Feabhra: Bliain na caora (羊) atá ann.

## Eachtraí
### Eanáir
* 1 Eanáir:
**Ghlac an Liotuáin an tEoró mar airgeadra oifigiúil.
**Bunaíodh an tAontas Eacnamaíoch Eoráiseach idir an Airméin, an Bhealarúis, an Chasacstáin, an Chirgeastáin agus an Rúis.
**Thosaigh UTV Ireland ag craolachán.
* 3–7 Eanáir – Fuair breis is 2,500 duine bás i sraith sléachtanna a rinne Boko Haram in Baga, An Nigéir, agus i roinnt bailte beaga ina thimpeall.
* 15 Eanáir – D'éirigh Banc Náisiúnta na hEilvéise as uasteorannú an fhranc i gcoinne an eoró, rud a d'fhág na margaidh idirnáisiúnta airgeadra in aimhréidh.

### Feabhra

### Márta
*6 Márta – Shroich  *Dawn*, spásárthach de chuid NASA, an t-abhacphláinéad úd Ceiréas agus chuaigh sí i bhfithis timpeall air.
*13 Márta – Bunaíodh Renua Éireann i bPoblacht na hÉireann le Lucinda Creighton mar Ceannaire an pháirtí.
*24 Márta – Thuairt eitleán le Germanwings sa Fhrainc. Maraíodh 144 paisinéir agus seisear criú a bhí ar an eitleán Airbus A320. Stiúraigh an comhphíolóta, Andreas Lubitz d'aon turas an t-eitleán i dtreo sléibhte na nAlp. B'as an Ghearmáin agus an Spáinn formhór na ndaoine a maraíodh. Bhí an t-eitleáin ag dul ó aerfort Bharcelona agus go Düsseldorf sa nGearmáin.

### Aibreán
* 2 Aibreán &ndash; D'ionsaigh grúpa ón eagraíocht mhíleata sceimhlitheoireachta úd Al-Shabaab Coláiste na hOllscoile, Garissa, i gCéinia. Mharaigh siad 148 duine, ar mhic léinn iad an chuid ba mhó díobh.
* 22 Aibreán &ndash; Phléasc an bolcán Calbuco sa tSile. Bhí iontas ar na saineolaithe mar níor phléasc an bolcán seo le caoga bliain anuas.
* 25 Aibreán &ndash; Bhuail crith talún 7.8 ar an scála Richter Neipeal agus cailleadh breis agus 8,452 duine.

### Bealtaine
* 12 Bealtaine &ndash; Bhuail crith talún eile 7.3 ar an scála Richter Neipeal agus cailleadh breis agus 135 duine.
* 13 Bealtaine &ndash; Sheol an Coimisiún Eorpach moltaí le dul i ngleic le géarchéim na n-imirceach,  go nglacfadh tíortha uile an Aontais Eorpaigh le céatadán faoi leith imirceach ; i gceist  20,000 imirceach a ligean isteach san Eoraip na hEorpa as seo go ceann dhá bhliain.
* 18 Bealtaine &ndash; I Waco, Texas, maraíodh 9 agus gortaíodh 18 tar éis de dhíormaí gluaisrothaithe a bheith ag scaoileadh fúthu agus tharthu i gcarrchlós teach tábhairne. Bhí 192 duine gafa ag póilíní.
* 20 Bealtaine &ndash; Tarrtháladh na céadta imirceach ón mBanglaidéis agus imircigh Rohingya i gcúige Aceh in Iarthuaisceart na hIndinéise.
* 23 Bealtaine:
** Bhuaigh Måns Zelmerlöw as An tSualainn Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse leis an amhrán *[[Heroes]]*.
** Ghlac móramh na vótálaithe le pósadh comhghnéis i reifreann i bPoblacht na hÉireann.  Ba í Éire an chéad tír ar domhan inar vótáil an pobal féin ar son pósadh aon inscne.

### Meitheamh
* 12 Meitheamh &ndash; 28 Meitheamh – Tharla an chéad Cluichí Eorpach ar siúl sAn Asarbaiseáin.
* 16 Bealtaine &ndash; Tubaiste i mBerkeley, California: Bhásaigh seisear mic léinn as Éirinn nuair a thug balcóin in árasán uaidh. Bhí seachtar eile gortaithe go dona.
* 19 Bealtaine &ndash; Dhúnmharaigh Dylann Roof naonúr i séipéal i Charleston i stát Carolina Theas.

### Iúil
* 1 Iúil – Thiocfaidh chun bheith Ghréig an chéad geilleagar chun cinn a chailleann íocaíocht leis an gCiste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta i stair 71 bliana an IMF.

### Lúnasa

### Meán Fómhair

### Deireadh Fómhair

### Samhain
* 13 Samhain – D'ionsaigh Stát Ioslamach Páras. Mharaigh siad 128 duine.
* 21 Samhain – Ghlac Éire páirt don chéad uair sa Comórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg 2015

### Nollaig

## Breitheanna
* 2 Bealtaine — Banphrionsa Charlotte Cambridge, iníon le Prionsa William agus Kate Middleton

## Básanna
* 1 Eanáir — Boris Morukov, spásaire Rúiseach (r. 1950)
* 1 Eanáir — Mario Cuomo, polaiteoir Meiriceánach,  52ú gobharnóir Nua-Eabhrac (r. 1932)
* 1 Eanáir — Omar Karami, príomh-aire na Liobáine (r. 1934)
* 1 Eanáir — Ultrich Beck, socheolaí Gearmánach (r. 1944)
*3 Eanáir — Edward Brooke, polaiteoir Meiriceánach (r. 1919)
*19 Eanáir — Anne Kirkbride, aisteoir Sasanach (r. 1954)
*21 Eanáir — Pauline Yates, aisteoir Sasanach (r. 1929)
*23 Eanáir — Rí Abdullah na hAraibe Sádaí (r. 1924)
* 27 Eanáir — Charles Hard Townes, fisiceoir Meiriceánach (r. 1915)
* 27 Eanáir — Yves Chauvin, Ceimicí Francach (r. 1930)
*5 Feabhra — Val Logsdon Fitch, fisiceoir Meiriceánach (r. 1923)
* 14 Feabhra — Cathair Niall Ó Dochartaigh, Ollamh le Ceiltis
* 19 Feabhra — Harold Johnson, dornálaí Meiriceánach
*19 Feabhra — Proinnsias de Priondargást, ceardchumannaí agus polaiteoir Éireannach (r. 1933)
*21 Feabhra — Leonard Nimoy, aisteoir Meiriceánach (r. 1931)
* 1 Márta — Joshua Fishman, teangeolaí Meiriceánach
*8 Márta — Sam Simon, stiúrthóir, léiritheoir, scríbhneoir Meiriceánach (r. 1955)
*9 Márta — James Molyneux, polaiteoir agus Aontachtaí (r. 1920) 
*12 Márta — Terry Pratchett, úrscéalaí Sasanach (r. 1948)
*14 Márta — Valentin Rasputin, scríbhneoir Rúiseach (r. 1937)
* 21 Márta — Jørgen Ingmann, ceoltóir Danmhargach
*23 Márta — Chris Hardman, ceoltóir/amhránaí Sasanach (r. 1990)
* 23 Márta — Lee Kuan Yew, an chéad Phríomh-Aire ar Shingeapór
* 26 Márta — Tomas Tronströmer, file, síceolaí, agus aistritheoir Sualannach
* 13 Aibreán — Eduardo Galeano, scríbhneoir Uraguach (r. 1940)
* 13 Aibreán — Günter Grass, scríbhneoir Gearmánach (r. 1927)
* 13 Aibreán — Percy Sledge, Ceoltóir Meiriceánach (r. 1941)
* 14 Aibreán — Muireann Ní Bhrolcháin, scoláire agus gníomhaí Éireannach
* 27 Aibreán — Gene Fullmer, dornálaí Meiriceánach
* 28 Aibreán — Keith Harris, bolgchainteoir Sasanach (r. 1947)
* 30 Aibreán — Ben E. King, Ceoltóir Meiriceánach (r. 1938)
*1 Bealtaine — Grace Lee Whitney, aisteoir Meiriceánach (r. 1930)
* 4 Bealtaine — Andrew Lewis, dornálaí Guánach
* 6 Bealtaine — Errol Brown, ceoltóir (r. 1943)
* 13 Bealtaine — Derek Davis, craoltóir Éireannach
* 14 Bealtaine — B.B. King, Amhránaí Meiriceánach (r. 1925)
* 18 Bealtaine — Halldór Ásgrímsson, Polaiteoir Íoslannach (r. 1947)
* 23 Bealtaine — Anne Meara, ban-aisteoir agus fuirseoir Meiriceánach
* 23 Bealtaine — John Forbes Nash, matamaiticeoir Meiriceánach
* 25 Bealtaine — Bill O'Herlihy, láithreoir teilifíse (r. 1938)
* 1 Meitheamh — Teárlach Ceanadach, polaiteoir Briotanach
* 1 Meitheamh — Teárlach Ceanadach, Polaiteoir Albanach (r. 1964)
* 2 Meitheamh — Irwin Rose, Bitheolaí (r. 1926)
* 5 Meitheamh — Tariq Aziz, Polaiteoir Iarácach (r. 1936)
* 7 Meitheamh — Christopher Lee, aisteoir Sasanach (r. 1922)
* 11 Meitheamh — Joe Joe Mac an Iomaire, siopadóir agus adhlacóir as Conamara
* 11 Meitheamh — Mary Mulvihill, eolaí, láithreoir teilifíse, láithreoir raidió, údar agus oideachasóir Éıreannach
* 11 Meitheamh — Ron Moody, aisteoir Briotanach
* 25 Meitheamh — Patrick Macnee, aisteoir Sasanach (r. 1922)
* 1 Iúil — Nicholas Winton, baincéir agus daonchara Briotanach (r. 1909)
* 1 Iúil — Val Doonican, amhránaí agus ceoltóir Éireannach (r. 1927)
* 10 Iúil — Diarmuid Mac an Adhastair, aisteoir Éireannach
* 10 Iúil — Omar Sharif, aisteoir Éigipteach
* 10 Iúil — Roger Rees aisteoir Éigipteach (r. 1932)
* 16 Iúil — Alexis FitzGerald Óg, polaiteoir Éireannach
* 17 Iúil — Hartley Rogers, Jr., matamaiticeoir Meiriceánach
* 2 Lúnasa — Cilla Black, Amhránaí, ban-aisteoir, siamsóir agus pearsantacht (r. 1943)
* 5 Lúnasa — George Cole, aisteoir Sasanach (r. 1925)
* 30 Lúnasa — Oliver Wolf Sacks, néareolaí (r. 1933)
* 2 Meán Fómhair — Alan Kurdi, páiste trí bliana a fuair bás nuair a d'iompaigh a bhád béal faoi
* 19 Meán Fómhair — Brian Sewell, Criticeoir ealaíne Sasanach (r. 1931)
* 2 Deireadh Fómhair — Brian Friel, Drámadóir clúiteach Éireannach (r. 1929)
* 5 Deireadh Fómhair — John O'Leary, polaiteoir Éireannach
* 9 Deireadh Fómhair — Geoffrey Howe, polaiteoir coimeádach Briotanach
* 10 Deireadh Fómhair — Sophie El Goulli, scríbhneoir Túinéiseach
* 24 Deireadh Fómhair — Maureen O'Hara, aisteoir Éireannach (r. 1920)
* 10 Samhain — Helmut Schmidt, Seansailéir Iarthar na Gearmáine ó 1974 go 1982
* 18 Samhain — Jonah Lomu, imreoir rugbaí de phór Tongach (r. 1975)
* 21 Samhain — Bob Foster, dornálaí Meiriceánach
* 24 Samhain — Maureen O'Hara aisteoir Éireannach (r. 1915)
* 19 Nollaig — Jimmy Hill, Imreoir sacair (r. 1928)
* 28 Nollaig — Lemmy, rac-cheoltóir Sasanach (r. 1945)

## Spórt
* 6 Feabhra – 21 Márta – Thóg Sé Náisiún 2015 ar siúl.
* 21 Márta – Bhuaigh na hÉireann Sé Náisiún 2015.
* 12 Meitheamh &ndash; 28 Meitheamh – Tharla an chéad eagrán *[[Cluichí Eorpach]]* ar siúl san Asarbaiseáin.
* 6 Meán Fómhair  – Bhuaigh Cill Chainnigh Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 2015.
* 18 Meán Fómhair &ndash; 31 Deireadh Fómhair – Tharla Corn Rugbaí an Domhain 2015 ar siúl i Sasana.
* 20 Meán Fómhair  – Bhuaigh Baile Átha Cliath Craobh Shinsear Peile na hÉireann 2015.
* 31 Deireadh Fómhair  – Bhuaigh An Nua-Shéalainn an Craobh Shinsear Peile na hÉireann 2015.

## Teilifís

## Scannáin

## Duaiseanna Nobel
* Síocháin – Tunisian National Dialogue Quartet
* Fisic – Takaaki Kajita agus Arthur B. McDonald
* Ceimic – Paul L. Modrich; Aziz Sancar agus Tomas Lindahl
* Eacnamaíocht – Angus Deaton
* Leigheas – William C. Campbell, Satoshi Ōmura, Tu Youyou
* Duais Nobel na Litríochta – Svetlana Alexievich

## Tagairtí

Catagóir:Blianta