open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Trevor Francis

Iar-imreoir sacair Sasanach ba ea **Trevor John Francis** (a rugadh ar an 19 Aibreán 1954 in Plymouth, Sasana agus a d'éag ar 24 Iúil 2023).

Scóráil sé dhá chúl ag Corn FIFA an Domhain 1982.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1954
Catagóir:Básanna in 2023
Catagóir:Imreoirí sacair Shasana
Catagóir:Nottingham Forest
Sam Houston

Saighdiúir agus polaiteoir Meiriceánach ab ea **Sam Houston**. Rugadh é i Rockbridge County, Virginia ar an 2 Márta, 1793 agus fuair bás ar an 26 Iúil, 1863. 

Catagóir:Daoine a rugadh i 1793
Catagóir:Básanna i 1863
Catagóir:Baistigh
Catagóir:Daoine as Texas
Catagóir:Dlíodóirí Mheiriceá
Catagóir:Fir
Catagóir:Gobharnóirí na Stát Aontaithe
Catagóir:Meiriceánaigh de bhunadh na hÉireann
Catagóir:Pearsanra míleata Meiriceánach
Catagóir:Réabhlóidithe
Catagóir:Seanadóirí na Stát Aontaithe
Catagóir:Uachtaráin
Davy Crockett

thumb|Davy Crockett|clé
Laoch pobail, saighdiúir agus polaiteoir Meiriceánach ab ea **David "Davy" Crockett**. Rugadh é i Limestone, Tennessee ar an 17 Lúnasa 1786 agus fuair sé bás ar an 6 Márta 1836. 

Rinne an t-arm Meicsiceach, faoi Antonio López de Santa Anna, léigear ar an Alamo agus ar 6 Márta 1836, rinneadh slad ar na “Texians” a bhí ann, Davy Crockett ina measc. Chuir an t-ionsaí uafás ar mhuintir na háite ag an am agus d'éirigh Crockett ina laoch pobail. Cloíodh an t-arm  Meicsiceach i gCath San Jacinto ar an 21 Aibreán 1836.  
clé|mion|Davy Crockett á chomóradh ar stampa Meiriceánach ón mbliain 1967

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1786
Catagóir:Básanna i 1836
Catagóir:An tIarthar Fiáin
Catagóir:Cogadh Creek
Catagóir:Gníomhaithe cearta daonna
Catagóir:Polaiteoirí na Stát Aontaithe
Catagóir:Preispitéirigh
Catagóir:Saighdiúirí Meiriceánacha
Catagóir:Scríbhneoirí Meiriceánacha
Catagóir:Stair Texas
Catagóir:Meiriceánaigh de bhunadh na hÉireann
Mohamed Salah

Imreoir sacair Éigipteach is ea **Mohamed Salah Hamed Mahrous Ghaly**. Rugadh ar an 15 Meitheamh 1992 é.

## Naisc sheachtracha

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1992
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Daoine Éigipteacha
Larry Bird

Is iarimreoir, iar-thraenálaí agus bainisteoir cispheile  Meiriceánach é **Larry Joe Bird**. Rugadh é in West Baden Springs, Indiana ar an 7 Nollaig 1956. Bhain sé clú amach dó féin ag imirt leis na Boston Celtics. I ndiaidh éirí as an imirt dó d'éirigh sé gníomhach leis na Indiana Pacers de chuid an NBA, agus tá sé ina uachtarán ar na Pacers faoi láthair.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1956
Catagóir:Cispheileadóirí Meiriceánacha
Catagóir:Cispheil
Catagóir:Daoine beo
Maxine Waters

Is polaiteoir Meiriceánach í **Maxine Moore Waters**, née **Carr** (a rugadh ar 15 Lúnasa 1938). Is ball de Theach Ionadaithe na Stát Aontaithe í ón mbliain 1990 anuas. Toghadh í don Teach den chéad uair mar Ionadaí an 35ú Toghcheantar in California le 79% de na vótaí, agus níos déanaí don 29ú Toghcheantar agus don 43ú Toghcheantar, a ceantarsa inniu. Is ball den Pháirtí Daonlathach atá ann. Labhair sí amach go láidir i gcoinne an Chogaidh san Iaráic nuair a bhí George W. Bush ina uachtarán. Tá seasamh daingean tógtha aici i gcoinne an uachtarán sa Teach Bán inniu. 

Rugadh agus tógadh Maxine Waters in St. Louis, Missouri. Tá céim Bhaitsiléara san tsocheolaíocht aici ó Ollscoil California, Los Angeles. Tá sí pósta le beirt pháistí. 

## Naisc sheachtracha
* Beathaisnéis ag suíomh Theach na nIonadaithe

Catagóir:Daoine a rugadh i 1938
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Daonlathaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Meiriceánaigh Afracacha
Catagóir:Mná
Eipeasóid 1 (Coronation Street)

Chraol **an chéad eipeasóid** de *[[Coronation Street]]* ar an 9 Nollaig 1960. Craoladh i ndubh agus bán a bhí sé. Craoladh beo a bhí sé. 

## Plota

## Carachtair
*Pat Phoenix mar Elsie Tanner
*Philip Lowrie mar Dennis Tanner
*Anne Cunningham mar Linda Cheveski
*Frank Pemberton mar Frank Barlow
*Noel Dyson mar Ida Barlow
*William Roache mar Ken Barlow
*Alan Rothwell mar David Barlow
*Maudie Edwards mar Elsie Lappin
*Betty Alberge mar Florrie Lindley
*Violet Carson mar Ena Sharples
*Doris Speed mar Annie Walker
*Jack Howarth mar Albert Tatlock
*Patricia Shakesby mar Susan Cunningham

## Tagairtí

Catagóir:Coronation Street
Eva Gore-Booth

Ba fhile, drámadóir, suffraigéid, oibrí sóisialta, agus gníomhaí saothair í **Eva Selina Laura Gore-Booth** (22 Bealtaine 1870&#x20;– 30 Meitheamh 1926). Rugadh í ag Lissadell House, Contae Shligigh, an deirfiúr níos óige de Constance Gore-Booth, ar a dtugtar níos déanaí mar an Chuntaois Markievicz.

## Laethanta a hÓige
[clé|mion|Eva Selina Laura Gore-Booth agus a deirfiúr [Constance Gore-Booth, ar a dtugtar níos déanaí mar an Chuntaois Markievicz]]

Rugadh Eva Selina Gore - Booth i gContae Shligigh,  Éire. Ba iad Henry agus Georgina Gore - Booth as Lios an Daill a tuismitheoirí. Ba í an tríú de chúigear leanaí a saolaíodh don 5ú Bairnéad agus a bhean chéile, agus an chéad cheann dá deirfiúracha a rugadh i *Lissadell House*. Bhí sí féin agus a deartháireacha, Josslyn Gore-Booth (1869 -1944), Constance Georgine Gore-Booth (1868 -1927), Mabel Gore-Booth (1874 -1955), agus Mordaunt Gore-Booth (1878 -1958), ar an tríú glúin de na Gore-Boothanna ag *Lissadell House*. Tógadh an teach le haghaidh a seanathair athartha, Sir Robert Gore-Booth, an 4ú Bairnéad, idir 1830 agus 1835. Bhí trí ghlúin de Gore-Bothanna ina gcónaí ann le linn leanbaíocht Eva, lena n-áirítear a seanathair athar agus a seanmháthair mháthar, Mrs Frances Hill.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1870
Catagóir:Básanna i 1926
Catagóir:Baill Eaglais na hÉireann
Catagóir:Daoine Angla-Éireannacha
Catagóir:Daoine as Contae Shligigh
Catagóir:Drámadóirí Éireannacha
Catagóir:Feiminigh Éireannacha
Catagóir:Filí na hÉireann
Catagóir:Leispiaigh
Catagóir:Mná Éireannacha
Catagóir:Ré Victeoiriach
Catagóir:Sóisialaithe Éireannacha
Catagóir:Sufragóirí
Catagóir:Uaisleacht Éireannach
Kirsten Flipkens

Is imreoir leadóige as An Bheilg í **Kirsten Flipkens**. Rugadh í ar an 10 Eanáir 1986. 

Catagóir:Imreoirí leadóige Mná
Catagóir:Daoine a rugadh i 1986
Catagóir:Daoine beo
Aistriúcháin ó Rúisis go Gaeilge

Is éard is **aistriúcháin Ó Rúisis go Gaeilge** ná litríocht a aistríodh ó Rúisis go Gaeilge. Gearrscéalta is mó atá i gceist.

* An Cleite Ceolmhar. Séamas Ruiséal a d'aistrigh.
* Fíoraon le fiarán, cluiche aonghnímh. Risteard Ó Foghludha a d'aistrigh.
* Beirt Dhéiseach (An Deoruidheacht Fhada) (1922). Seán Ó Cuirrín a d'aistrigh.
* Dia, diabhail agus daoine (1922). Gearóid Ó Nualláin a d'aistrigh.
* An béar (1923). Risteard Ó Foghludha a d'aistrigh.
* Cúrsaí cleamhnais : dráma aon-mhíre (1933). Muiris Ó Catháin a d'aistrigh.
* Dánta próis (1933). Liam Ó Rinn a d'aistrigh.
* Mícheál (1933). Máiréad Ní Ghráda a d'aistrigh.
* An silín-ghort : dráma grinn i gceithre ghníomh (1935). Maighréad Nic Mhaicín a d'aistrigh.
* An Geall (1937). Tomás O Raghailligh a d'aistrigh.
* Gearr-scéalta. Cuid I (1939). Maighréad Nic Mhaicín a d'aistrigh.
* Scéalta sealgaire (1954). Maighréad Nic Mhaicín a d'aistrigh.
* Scéalta ón Rúisis (1955). Maighréad Nic Mhaicín agus Gearóid Ó Nualláin a d'aistrigh.
* Alyonushka agus a deartháirín Ivanushka : scéal béaloideasa Rúiseach (1977). Rachel Ní Riada a d'aistrigh.
* Mactíre an cheoil agus scéalta eile (1977).
* Finscéal an ghearrthóra cloch (1980).
* Coileach an chírín dheirg (1981). Séamas Ruiséal a d'aistrigh.
* An Fia Bán : scéal béaloideasa ó Latvia (1983). Séamas Ruiséal a d'aistrigh.
* Iníon na Gealaí agus Mac na Gréine (1983). Séamas Ruiséal a d'aistrigh.
* Ordaíonn an liús (1983). Séamas Ruiséal a d'aistrigh.
* An botháinín cré : scéal béaloideasa Rúiseach (1985). Rachel Ní Riada a d'aistrigh.
* An seangán agus an spásaire (1986). Séamas Ruiséal a d'aistrigh.
* Sean Shéamas Seaca : scéal béaloideasa ón Rúis (1986). Rachel Ní Riada a d'aistrigh.
* Peadar agus an Mac Tíre (1998). Cormac de Barra et al a d'aistrigh.
* Folcadán Airciméidéis (2004). Mark Ó Fionnáin a d'aistrigh.
* Amón - Rá Víktor Pelévin aistrithe ón Rúisis ag Mark Ó Fionnáin.
* Tá gearrscéalta agus giotaí as úrscéalta le léamh in Scéalta ón Rúis le Risteárd Mac Annraoi FÁS (2016)

## Clár an leabhair ''Scéalta ón Rúis''

BAIBIL 11 Deireadh Naomh Hipéiteas 13

DOSTAIDHEIVSCÍ 17 Na Deartháireacha Caramasov 21 An Choir agus an Cúiteamh 27

GÓGAL 45 Anamacha na Marbh 48

GOINTEAROV 56 Oblómov 59

PILNIAC 95 An Bhliain Lom 97

PÚISCIN 101 Eivgéiní Oinéigin 104 An Bhanríon Spéireata 107

SAIMIAITIN 138 Mamái 142

TÉACHOV 154 An Oíche roimh Cháisc 157 Vanca 170 An Cainteoir 176

TOLSTÁI 181 Anna Careinine 185

TIYIRGÉINEIV 214 Aithreacha agus Mic Cór agus Cailínits Comhrá 219 234 237

catagóir:Aistriúchán
catagóir:Litríocht
Catagóir:An Ghaeilge
Catagóir:An Rúisis
The Bet (Brooklyn Nine-Nine)

Craoladh an tríú heipeasóid déag, **"The Bet"**, den chéad sraith *[[Brooklyn Nine-Nine]]* ar an 14 Eanáir, 2014. Scríobh Laura McCreary an eipeasóid seo.
 
D'fhéach 3.53 milliún duine ar an eipeasóid.

## Aíonna
*Dirk Blocker mar Detective Michael Hitchcock
*Joel McKinnon Miller mar Detective Norman "Norm" Scully
*Merrin Dungey mar Sharon Jeffords
*Jess Allen mar Delivery Guy
*Mark Berry mar Deputy Chief Gerber
*Mel Cowan mar Doctor Nash
*David Terrell mar Eyewitness with Hat
*Matthew Isaac Harris mar Perp
*Armand Vasquez mar Photographer

## Plota

## Tagairtí

Catagóir:Brooklyn Nine-Nine
ShinAwil

Is comhlacht léiriúcháin teilifíse Éireannach é **Shinawil** (nó **ShinAwiL**). Bunaíodh é ag an léiritheoir Larry Bass agus an stiúrthóir Simon Gibney i 1999.   Tá leaganacha Éireannach de dhréachtúnais idirnáisiúnta *Dragons Den*, *[[Dancing with the Stars (sraith theilifíse na hÉireann)|Dancing with the Stars]]* agus *Popstars* le haghaidh Raidió Teilifís Éireann agus *[[The Apprentice]]* do TV3 go dtí seo.

## Tagairtí
The X Factor (sraith 15 an RA)

fIs comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag Simon Cowell é ***[[The X Factor (RA)|The X Factor]]***, a thosnaigh sna Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Thosaigh an cúigiú sraith déag ar an 1 Meán Fómhair, 2018 agus chríochnaigh sé ar an 2 Nollaig, 2018.

Ba iad Simon Cowell, Robbie Williams, Ayda Field agus Louis Tomlinson na breithiúna don sraith seo. Bhuaigh Dalton Harris an tsraith le 41.3% de na vótaí agus tháinig Scarlett Lee sa dara háit.

## Breithiúna agus Láithreoirí

Níor fhill Louis Walsh, Sahron Osbourne agus Nicole Scherzinger don sraith seo. Bhí Sharon Orbourne chun filleadh do na seónna beo, ach ar an 30 Meán Fómhair, d'éirigh sí as. Bhí sí chun teacht in áit Williams nuair a mbeadh sé ar chamchuairt i Meiriceá Theas agus Thuaidh. Tháinig Nile Rogers ina áit sa tríú seachtain. D'fhill Simon Cowell don sraith. Tháinig Robbie Williams, Ayda Field agus Louis Tomlinson mar breithiúna nua.

## Próiseas roghnúcháin
### Éisteachtaí os comhair na mBreithiúna

### Six Chair Challenge
Thóg an Six Chair Challenge ar siúl ag The SSE Arena, Wembley ó 1 Lúnasa go 3 Lúnasa 2018.

### Tithe na Moltóirí

## Iomaitheoirí

;Eochair
: &ndash; Buaiteoir
: &ndash; Dara
: &ndash; Tríú
: &ndash; Ceathrú

## Seónna beo

### Eolas Seónna Beo
#### Seachtain 1 (20/21 Deireadh Fómhair)
*Téama: This is Me
*Taibheoirí: Keala Settle ("This Is Me") agus Rak-Su ("I Want You To Freak")

;Vóta na moltóirí
* Williams: Armstrong Martins
* Field: Armstrong Martins
* Tomlinson: Janice Robinson
* Cowell: Armstrong Martins

#### Seachtain 2 (27/28 Deireadh Fómhair)
*Téama: Guilty Pleasures
*Taibheoirí: Little Mix ("Woman Like Me") agus Kylie Minogue ("Music's Too Sad Without You")

;Vóta na moltóirí
* Williams: Brendan Murray
* Tomlinson: LMA Choir
* Cowell: Brendan Murray
* Field: LMA Choir

#### Seachtain 3 (3/4 Samhain)
*Téama: Oíche Samhna
*Taibheoirí: James Arthur ("Empty Space") agus Jonas Blue, Liam Payne & Lennon Stella ("Polaroid")

 
;Vóta na moltóirí
*Rodgers: Molly Scott
*Cowell: Acacia & Aaliyah
*Field: Molly Scott
*Tomlinson: Molly Scott

#### Seachtain 4 (10/11 Samhain)
*Téama: Scannán
*Taibheoirí: Michael Bublé ("When I Fall in Love") agus Olly Murs le Lady Leshurr ("Moves")

;Vóta na moltóirí
*Rodgers: Giovanni Spano
*Cowell: Giovanni Spano
*Field: Acacia & Aaliyah
*Tomlinson: Giovanni Spano

#### Seachtain 5 (17/18 Samhain)
*Téama: Big Band
*Taibheoirí: Tom Walker ("Leave A Light On") agus Cheryl ("Love Made Me Do It")

;Vóta na moltóirí
* Rodgers: Shan Ako
* Field: Shan Ako
* Tomlinson: Acacia & Aaliyah
* Cowell: Acacia & Aaliyah

#### Seachtain 6 (24/25 Samhain)
;24 Samhain
*Téama: Get Me to the Final (Cuid I) & Mamma Mia

;25 Samhain
*Téama: Get Me to the Final (Cuid II)
*Taibheoirí: Zara Larsson ("Ruin My Life")

;Vóta na moltóirí
* Cowell: Scarlett Lee
* Williams: Acacia & Aaliyah
* Field: Scarlett Lee
* Tomlinson: Scarlett Lee

## Rátálacha

## Tagairtí

Catagóir:The X Factor
Catagóir:2018 séasúir teilifíse
The Ebony Falcon

Craoladh an ceathrú heipeasóid déag, **"The Ebony Falcon"**, den chéad sraith *[[Brooklyn Nine-Nine]]* ar an 21 Eanáir, 2014. Scríobh Prentice Penny an eipeasóid seo.
 
D'fhéach 4.55 milliún duine ar an eipeasóid.

## Aíonna
*Dirk Blocker mar Detective Michael Hitchcock
*Joel McKinnon Miller mar Detective Norman "Norm" Scully
*Eddie Pepitone mar Leo Sporm
*Matthew Willig mar Brandon Jacoby
*Joseph Aviel mar Vladimir
*Ron Gilbert mar Spencer

## Plota

## Tagairtí

Catagóir:Brooklyn Nine-Nine
Operation: Broken Feather

Craoladh an cúigiú heipeasóid déag, **"Operation: Broken Feather"**, den chéad sraith *[[Brooklyn Nine-Nine]]* ar an 2 Feabhra, 2014. Scríobh Dan Goor & Michael Schur an eipeasóid seo.
 
D'fhéach 15.07 milliún duine ar an eipeasóid.

## Aíonna
*Adam Sandler mar É féin
*Patton Oswalt mar Fire Marshall Boone
*Fred Armisen mar Melipnos
*Joe Theismann mar É féin
*Dean Winters mar Keith "The Vulture" Pembroke
*Dirk Blocker mar Detective Michael Hitchcock
*Joel McKinnon Miller mar Detective Norman "Norm" Scully
*Danny Belrose mar Gus Wimbledon
*Steve Brown mar Irwin
*Nate Bynum mar Dante
*Jason Parham mar Perp
*Nicole Pulliam mar Angela D'Beverly
*Sean Whalen mar Bill Voss

## Plota

## Tagairtí

Catagóir:Brooklyn Nine-Nine
The Party (Brooklyn Nine-Nine)

Craoladh an séú heipeasóid déag, **"The Party"**, den chéad sraith *[[Brooklyn Nine-Nine]]* ar an 4 Feabhra, 2014. Scríobh Gil Ozeri & Gabe Liedman an eipeasóid seo.
 
D'fhéach 3.22 milliún duine ar an eipeasóid.

## Aíonna
*Dirk Blocker mar Detective Michael Hitchcock
*Joel McKinnon Miller mar Detective Norman "Norm" Scully
*Marilu Henner mar Vivian
*Marc Evan Jackson mar Kevin Cozner
*Harvey J. Alperin mar Joseph
*Jim Hoffmaster mar Lawrence
*Andy Kreiss mar Eric
*Grace Rowe mar Nancy
*Peter Spruyt mar Gerard

## Plota

## Tagairtí

Catagóir:Brooklyn Nine-Nine
Full Boyle

Craoladh an seachtú heipeasóid déag, **"Full Boyle"**, den chéad sraith *[[Brooklyn Nine-Nine]]* ar an 11 Feabhra, 2014. Scríobh Norm Hiscock an eipeasóid seo.
 
D'fhéach 2.88 milliún duine ar an eipeasóid.

## Aíonna
*Marilu Henner mar Vivian Ludley
*Nate Torrence mar Super Dan
*Dirk Blocker mar Detective Michael Hitchcock
*Joel McKinnon Miller mar Detective Norman "Norm" Scully
*Amanda Lund mar Bernice
*Marque Richardson mar Brian Jensen
*Felipe Alejandro mar Hector
*Leslie Simms mar Gloria
*Andy Kreiss mar Eric
*Grace Rowe mar Nancy
*Peter Spruyt mar Gerard

## Plota

## Tagairtí

Catagóir:Brooklyn Nine-Nine
The Apartment (Brooklyn Nine-Nine)

Craoladh an ochtú heipeasóid déag, **"The Apartment"**, den chéad sraith *[[Brooklyn Nine-Nine]]* ar an 25 Feabhra, 2014. Scríobh David Quandt an eipeasóid seo.
 
D'fhéach 2.66 milliún duine ar an eipeasóid.

## Aíonna
*Matt Walsh mar Detective Lohank
*Dirk Blocker mar Detective Michael Hitchcock
*Joel McKinnon Miller mar Detective Norman "Norm" Scully
*Brian Huskey mar Mr. Henders
*Bob McCracken mar Frank Spond
*Michael Donovan mar Martin Lipstunk
*Chuck McCollum mar Loan Officer
*David Theune mar Hank Beriusconi
*Eltony Williams mar Clancy Thomas

## Plota

## Tagairtí

Catagóir:Brooklyn Nine-Nine
Tactical Village

Craoladh an naoú heipeasóid déag, **"Tactical Village"**, den chéad sraith *[[Brooklyn Nine-Nine]]* ar an 4 Márta, 2014. Scríobh Luke Del Tredici an eipeasóid seo.
 
D'fhéach 2.61 milliún duine ar an eipeasóid.

## Aíonna
*Marilu Henner mar Vivian Ludley
*Kyle Bornheimer mar Teddy Wells
*Dirk Blocker mar Detective Michael Hitchcock
*Joel McKinnon Miller mar Detective Norman "Norm" Scully
*Charlie Sanders mar Ronnie
*Rolando Boyce mar Steve Millerbund
*Malcolm Devine mar Mitch Lorth
*Anthony Molinari mar Perp #1

## Plota

## Tagairtí

Catagóir:Brooklyn Nine-Nine
Charges and Specs

Craoladh an dara heipeasóid is fiche, **"Charges and Specs"**, den chéad sraith *[[Brooklyn Nine-Nine]]* ar an 25 Márta, 2014. Scríobh Gabe Liedman & Gil Ozeri an eipeasóid seo.
 
D'fhéach 2.59 milliún duine ar an eipeasóid.

## Aíonna
*Marilu Henner mar Vivian Ludley
*Dirk Blocker mar Detective Michael Hitchcock
*Joel McKinnon Miller mar Detective Norman "Norm" Scully
*James Michael Connor mar Deputy Commissioner Podolski
*Joe Mande mar Isaac
*Ian Roberts mar Lucas Wint
*Stella Angelova mar Dancer with Holt
*Exie Booker mar Murray
*Alton Clemente mar Johnny Ianucci
*Edward Finlay mar George

## Plota

## Tagairtí

Catagóir:Brooklyn Nine-Nine
Margaret Court

Is iarimreoir leadóige as An Astráil í **Margaret Court** nó **Margaret Smith Court**. Rugadh í ar an 11 Iúil 1942. Tá 24 craobh Grand Slam buaite aici - 11 Australian Open, 5 French Open, 3 Wimbledon agus 5 US Open.

## Tagairtí

Catagóir:Imreoirí leadóige Mná
Catagóir:Daoine a rugadh i 1942
Catagóir:Daoine beo
Evonne Goolagong

mion|clé|250px|Evonne Goolagong
Is iarimreoir leadóige as An Astráil í **Evonne Fay Goolagong Cawley**. Rugadh í ar an 31 Iúil 1951. Tá 7 craobh Grand Slam buaite aici - 4 Australian Open, 1 French Open agus Wimbledon. Níor bhuaigh sí aon chraobh US Open, ach bhí sí sa cheannais cúig huaire.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Imreoirí leadóige Mná
Catagóir:Daoine a rugadh i 1951
Catagóir:Daoine beo
Chris Evert

Is iarimreoir leadóige as na Stáit Aontaithe í **Christine Marie Evert**. Rugadh í ar an 21 Iúil 1954. Tá 18 craobh Grand Slam buaite aici - 2 Australian Open, 7 French Open, 3 Wimbledon agus 6 US Open.

Catagóir:Imreoirí leadóige Mná
Catagóir:Daoine a rugadh i 1954
Catagóir:Daoine beo
Virginia Wade

Is iarimreoir leadóige as An Ríocht Aontaithe í **Sarah Virginia Wade**. Rugadh í ar an 10 Iúil 1945. Tá 3 craobh Grand Slam buaite aici - 1 Australian Open, 1 Wimbledon agus 1 US Open.

## Tagairtí

Catagóir:Imreoirí leadóige Mná
Catagóir:Daoine a rugadh i 1945
Catagóir:Daoine beo
Tracy Austin

Is iarimreoir leadóige as na Stáit Aontaithe í **Tracy Ann Austin Holt**. Rugadh í ar an 12 Nollaig 1962. Tá craobh Grand Slam amháin buaite aici - 1 US Open.

Catagóir:Imreoirí leadóige Mná
Catagóir:Daoine a rugadh i 1962
Catagóir:Daoine beo
Fancy Brudgom

Craoladh an fiche heipeasóid, **"Fancy Brudgom"**, den chéad sraith *[[Brooklyn Nine-Nine]]* ar an 11 Márta, 2014. Scríobh Laura McCreary an eipeasóid seo.
 
D'fhéach 2.49 milliún duine ar an eipeasóid.

## Aíonna
*Marilu Henner mar Vivian Ludley
*Dirk Blocker mar Detective Michael Hitchcock
*Joel McKinnon Miller mar Detective Norman "Norm" Scully
*Kevin Bigley mar Officer Deetmore
*Beth Dover mar Janice
*Barry Squitieri mar Ugo

## Plota

## Tagairtí

Catagóir:Brooklyn Nine-Nine
Unsolvable

Craoladh an t-aonú heipeasóid is fiche, **"Unsolvable"**, den chéad sraith *[[Brooklyn Nine-Nine]]* ar an 18 Márta, 2014. Scríobh Prentice Penny an eipeasóid seo.
 
D'fhéach 2.50 milliún duine ar an eipeasóid.

## Aíonna
*Kyle Bornheimer mar Teddy Wells
*Dirk Blocker mar Detective Michael Hitchcock
*Joel McKinnon Miller mar Detective Norman "Norm" Scully
*Dan Donohue mar Dr. Martin Cozner
*Heather Olt mar Sophia Bunsen
*Richard Lee Burch mar Old Mobster
*Jack Nathan Harding mar Frank
*Pete Hulne mar Nate Borgio
*Robert Michael Lee mar Abel

## Plota

## Tagairtí

Catagóir:Brooklyn Nine-Nine
Arantxa Sánchez Vicario

Is iarimreoir leadóige as An Spáinn í **Aránzazu Isabel María "Arantxa" Sánchez Vicario**. Rugadh í ar an 18 Nollaig 1971. Tá 4 chraobh Grand Slam buaite aici - 3 French Open, 3 Wimbledon agus 1 US Open. Níor bhuaigh sí aon chraobh Australian Open nó Wimbledon, ach bhí sí sa chluiche ceannais Australian Open dhá uair agus Wimbeldon dhá uair.

## Tagairtí

Catagóir:Imreoirí leadóige Mná
Catagóir:Daoine a rugadh i 1942
Catagóir:Daoine beo
Kim Clijsters

Is imreoir leadóige as An Bheilg í **Kim Antonie Lode Clijsters**. Rugadh í ar an 8 Meitheamh 1983. Tá 4 chraobh Grand Slam buaite aici - 1 Australian Open agus 3 US Open.

## Tagairtí

Catagóir:Imreoirí leadóige Mná
Catagóir:Daoine a rugadh i 1983
Catagóir:Daoine beo
Lindsay Davenport

Is iarimreoir leadóige as na Stáit Aontaithe í **Lindsay Ann Davenport Leach**. Rugadh í ar an 11 Iúil 1942. Tá 3 craobh Grand Slam buaite aici - 1 Australian Open, 1 Wimbledon agus 1 US Open. Níor bhuaigh sí aon chraobh French Open, ach bhí sí sa bhabhta leathcheannais uair amháin.

Catagóir:Imreoirí leadóige Mná
Catagóir:Daoine a rugadh i 1976
Catagóir:Daoine beo
Jennifer Capriati

mion|250p|Jennifer Capriati
Is iarimreoir leadóige as na Stáit Aontaithe í **Jennifer Maria Capriati**. Rugadh í ar an 29 Márta, 1976. Tá 3 chraobh Grand Slam buaite aici - 1 Australian Open agus 2 French Open.

## Tagairtí

Catagóir:Imreoirí leadóige Mná
Catagóir:Daoine a rugadh i 1976
Catagóir:Daoine beo
Justine Henin

Is iarimreoir leadóige as An Bheilg í **Justine Henin** nó **Justine Hénin-Hardenne**. Rugadh í ar an 1 Meitheamh 1982. Tá 7 gcraobh Grand Slam buaite aici - 1 Australian Open, 4 French Open agus 2 US Open. Níor bhuaigh sí aon chraobh Wimbledon, ach bhí sí sa chluiche ceannais dhá uair.

## Tagairtí

## Féach freisin

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Imreoirí leadóige Mná
Catagóir:Daoine a rugadh i 1982
Catagóir:Daoine beo
Amélie Mauresmo

Is iarimreoir leadóige as An Fhrainc í **Amélie Simone Mauresmo**. Rugadh í ar an 5 Iúil 1979. Tá 2 chraobh Grand Slam buaite aici - 1 Australian Open agus 1 Wimbledon.

Catagóir:Imreoirí leadóige Mná
Catagóir:Daoine a rugadh i 1979
Catagóir:Daoine beo
ATP Tour 1996

Is liosta é seo de na heachtraí a tharla sa bhliain 1996 i leadóg ar an ATP Tour. Bhuaigh Pete Sampras na craobhacha is mó le 8 agus na pointí is mó le 4865 le Boris Becker ag bua an airgead is mó le $5,393,266. Ba é Pete Sampras imreoir na bliana agus Dominik Hrbatý imreoir nua na bliana.

## Eanáir

## Feabhra

## Márta

## Aibreán

## Bealtaine

## Meitheamh

## Iúil

## Lúnasa

## Meán Fómhair

## Deireadh Fómhair

## Samhain

## Nollaig

## Tagairtí

Catagóir:Leadóg i 1996
Péirí íosmhéide

San fhóineolaíocht is éard is **Péirí íosmhéide** ann ná focail nach bhfuil ach difear amháin fóineolaíoch eatarthu. Mar shampla 'beo' agus 'bó' nó 'bhí' agus buí'.

## Féach Freisin

* https://davissandefur.github.io/minimal-pairs/

*  *Fuaimeanna na Gaeilge* le Brian Ó Raghallaigh, 2014.

catagóir:Fóineolaíocht
catagóir:Teangeolaíocht
Rod Laver

Is iarimreoir leadóige as An Astráil é **Rodney George Laver**. Rugadh é ar an 9 Lúnasa 1938. Tá 11 chraobh Grand Slam buaite aige - 3 Australian Open, 2 French Open, 4 Wimbledon agus 2 US Open.

Catagóir:Imreoirí leadóige fear
Catagóir:Daoine a rugadh i 1938
Catagóir:Daoine beo
Stan Smith

Is iarimreoir leadóige as na Stáit Aontaithe é **Stanley Roger Smith**. Rugadh é ar an 14 Nollaig 1946. Tá 2 chraobh Grand Slam buaite aige - 1 Wimbledon agus 1 US Open.

Catagóir:Imreoirí leadóige fear
Catagóir:Daoine a rugadh i 1946
Catagóir:Daoine beo
Guillermo Vilas

mion|clé|250px|Guillermo Vilas
Is iarimreoir leadóige as An Airgintín é **Guillermo Vilas**. Rugadh é ar an 17 Lúnasa 1952. Tá 4 chraobh Grand Slam buaite aige - 2 Australian Open, 1 French Open, agus 1 US Open.

## Féach freisin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Imreoirí leadóige fear
Catagóir:Daoine a rugadh i 1952
Catagóir:Daoine beo
Manuel Orantes

Is iarimreoir leadóige as An Spáinn é **Manuel Orantes Corral**. Rugadh é ar an 6 Feabhra 1949. Tá 1 chraobh Grand Slam buaite aige - 1 US Open.

## Tagairtí

Catagóir:Imreoirí leadóige fear
Catagóir:Daoine a rugadh i 1949
Catagóir:Daoine beo
Raúl Ramírez

Is iarimreoir leadóige as Meicsiceo é **Raúl Ramírez**. Rugadh é ar an 20 Meitheamh 1953.

Catagóir:Imreoirí leadóige fear
Catagóir:Daoine a rugadh i 1953
Catagóir:Daoine beo
Eddie Dibbs

Is iarimreoir leadóige as na Stáit Aontaithe é **Eddie Dibbs**. Rugadh é ar an 23 Feabhra 1951.

Catagóir:Imreoirí leadóige fear
Catagóir:Daoine a rugadh i 1951
Catagóir:Daoine beo
Ivan Lendl

Is iarimreoir leadóige as na Stáit Aontaithe/An tSeicslóvaic é **Ivan Lendl**. Rugadh é ar an 7 Márta 1960. Tá 8 chraobh Grand Slam buaite aige - 2 Australian Open, 3 French Open agus 3 US Open. Níor bhuaigh sé aon chraobh Wimbledon, ach bhí sé sa chluiche ceannais dhá uair.

## Tagairtí

Catagóir:Imreoirí leadóige fear
Catagóir:Daoine a rugadh i 1960
Catagóir:Daoine beo
Cliff Richey

Is iarimreoir leadóige as na Stáit Aontaithe é **George Clifford Richey Jr.**. Rugadh é ar an 31 Nollaig 1946.

Catagóir:Imreoirí leadóige fear
Catagóir:Daoine a rugadh i 1946
Catagóir:Daoine beo
Mats Wilander

mion|clé|250px|Mats Wilander
Is iarimreoir leadóige as An tSualainn é **Mats Wilander**. Rugadh é ar an 22 Lúnasa 1964. Tá 7 gcraobh Grand Slam buaite aige - 3 Australian Open, 3 French Open agus 1 US Open.

## Féach freisin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Imreoirí leadóige fear
Catagóir:Daoine a rugadh i 1964
Catagóir:Daoine beo
Stefan Edberg

Is iarimreoir leadóige as An tSualainn é **Stefan Bengt Edberg**. Rugadh é ar an 19 Eanáir 1966. Tá 6 chraobh Grand Slam buaite aige - 2 Australian Open, 2 Wimbledon agus 2 US Open.

clé|mion|250p|Stefan Edberg

Catagóir:Imreoirí leadóige fear
Catagóir:Daoine a rugadh i 1966
Catagóir:Daoine beo
John Wark

Iar-imreoir sacair Albanach is é **John Wark**. Rugadh ar an 4 Lúnasa 1957 in Glaschú, Albain, é.

Scóráil sé dhá chúl ag Corn FIFA an Domhain 1982.

## Tagairtí

## Féach freisin

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Daoine a rugadh i 1957
Catagóir:Daoine beo
Ramón Díaz

Iar-imreoir sacair Airgintíneach is é **Ramón Ángel Díaz**. Rugadh ar an 20 Lúnasa 1959 in La Rioja, An Airgintín, é.

Scóráil sé aon chúl ag Corn FIFA an Domhain 1982.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1959
Catagóir:Daoine beo
Graeme Souness

Iar-imreoir sacair Albanach is é **Graeme James Souness**. Rugadh ar an 6 Bealtaine 1953 in Dún Éideann, Albain, é.

Scóráil sé aon chúl ag Corn FIFA an Domhain 1982.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1953
Catagóir:Daoine beo
Jana Fett

Is imreoir leadóige as An Chroit í **Jana Fett**. Rugadh í ar an 2 Samhain 1996. 

Catagóir:Imreoirí leadóige Mná
Catagóir:Daoine a rugadh i 1996
Catagóir:Daoine beo
2018 Mallorca Open

Ba chomórtas WTA Tour é **2018 Mallorca Open** a imríodh ag Santa Ponsa Tennis Club i Santa Ponsa, Mallorca. Thosaigh an príomhchomórtas ar 18 Meitheamh 2018 agus chríochnaigh sé ar 24 Meitheamh 2018.

B'é 2018 an tríú heagrán den chomórtas. Bhuaigh Tatjana Maria comórtas na singlí le Andreja Klepač agus María José Martínez Sánchez ag bua comórtas na mbeirteanna.

## Singlí
### Réimnithe in ord feabhais
# Caroline Garcia *(Babhta ceathrú ceannais)*
# Angelique Kerber *(An chéad bhabhta)*
# Anastasija Sevastova *(Cluiche ceannais)*
# Anett Kontaveit *(An chéad bhabhta)*
# Carla Suárez Navarro *(An chéad bhabhta)*
# Danielle Collins *(An chéad bhabhta)*
# Lucie Šafářová *(Babhta ceathrú ceannais)*
# Aryna Sabalenka *(An chéad bhabhta)*

Catagóir:Leadóg i 2018
2018 Antalya Open

Ba chomórtas ATP World Tour Tour é **2018 Antalya Open** a imrítear in Antalya, An Tuirc. Thosaigh an príomhchomórtas ar 25 Meitheamh 2018 agus chríochnaigh sé ar 30 Meitheamh 2018.

B'é 2018 an dara heagrán den chomórtas. Bhuaigh Damir Džumhur comórtas na singlí le Marcelo Demoliner agus Santiago González ag bua comórtas na mbeirteanna.

## Singlí
### Réimnithe in ord feabhais
# Adrian Mannarino *(Cluiche ceannais)*
# **[[Damir Džumhur]] (Seaimpín)**
# Fernando Verdasco *(An dara babhta)*
# Gaël Monfils *(Babhta leathcheannais)*
# Robin Haase *(An dara babhta)*
# João Sousa *(Babhta ceathrú ceannais)*
# Yūichi Sugita *(An dara babhta)*
# Dušan Lajović *(An dara babhta)*

## Tagairtí

Catagóir:Leadóg i 2018
Dušan Lajović

Is imreoir leadóige as An tSeirbia é **Yūichi Sugita**. Rugadh é ar an 30 Meitheamh 1990. 

Catagóir:Imreoirí leadóige fear
Catagóir:Daoine a rugadh i 1990
Catagóir:Daoine beo
Oleh Blokhin

Iar-imreoir sacair Úcránach is é **Oleh Volodymyrovych Blokhin**. Rugadh ar an 5 Samhain 1952 i gCív, An tAontas Sóivéadach, é.

Scóráil sé aon chúl amháin ag Corn FIFA an Domhain 1982 agus cúl eile ag Corn FIFA an Domhain 1986.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1952
Catagóir:Daoine beo
Olivia Rogowska

Is imreoir leadóige as An Astráil í **Olivia Rogowska**. Rugadh í ar an 7 Meitheamh 1991. 

Catagóir:Imreoirí leadóige Mná
Catagóir:Daoine a rugadh i 1991
Catagóir:Daoine beo
ATP Tour 1998

Is liosta é seo de na heachtraí a tharla sa bhliain 1998 i leadóg ar an ATP Tour. Bhuaigh Pat Rafter agus Marcelo Ríos na craobhacha is mó le 6 le Pete Sampras ag bua an airgead is mó le $3,926,347 agus na pointí is mó le 3915. Ba é Pete Sampras imreoir na bliana agus Marat Safin imreoir nua na bliana.

## Eanáir

## Feabhra

## Márta

## Aibreán

## Bealtaine

## Meitheamh

## Iúil

## Lúnasa

## Meán Fómhair

## Deireadh Fómhair

## Samhain

## Tagairtí

Catagóir:Leadóg i 1998
Michael Laudrup

Iar-imreoir sacair Danmhargach is é **Michael Laudrup**. Rugadh ar an 15 Meitheamh 1964 i Frederiksberg, An Danmhairg, é.

Scóráil sé aon chúl amháin ag Corn FIFA an Domhain 1986 agus cúl eile ag Corn FIFA an Domhain 1998.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1952
Catagóir:Daoine beo
Peter Beardsley

Iar-imreoir sacair Sasanach is é **Peter Andrew Beardsley**. Rugadh ar an 18 Eanáir 1961 i Hexham, Northumberland, Sasana, é.

Scóráil sé aon chúl amháin ag Corn FIFA an Domhain 1986.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1961
Catagóir:Daoine beo
Hugo Sánchez

Iar-imreoir sacair Úcránach is é **Hugo Sánchez Márquez**. Rugadh ar an 11 Iúil 1958 i gCathair Mheicsiceo, Meicsiceo, é.

Scóráil sé aon chúl amháin ag Corn FIFA an Domhain 1986.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1958
Catagóir:Daoine beo
Norman Whiteside

Iar-imreoir sacair as Tuaisceart Éireann is é **Norman Whiteside**. Rugadh ar an 7 Meitheamh 1965 i mBéal Feirste, Tuaisceart Éireann, é.

Scóráil sé aon chúl ag Corn FIFA an Domhain 1986.

## Tagairtí

 

Catagóir:Daoine a rugadh i 1965
Catagóir:Daoine beo
Enzo Francescoli

Iar-imreoir sacair as Urugua is é **Enzo Francescoli Uriarte**. Rugadh ar an 12 Samhain 1961 i Montevideo, Urugua, é.

Scóráil sé aon chúl ag Corn FIFA an Domhain 1986.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1961
Catagóir:Daoine beo
Lothar Matthäus

Iar-imreoir sacair Gearmánach is é **Lothar Herbert Matthäus**. Rugadh ar an 21 Márta 1961 in Erlangen, An Ghearmáin Thiar, é. D'imir sé le Inter Milan agus Bayern Munich. 

Scóráil sé aon chúl amháin ag Corn FIFA an Domhain 1986, ceithre chúl ag Corn FIFA an Domhain 1990 agus aon chúl amháin ag Corn FIFA an Domhain 1994.

## Tagairtí

Catagóir:Imreoirí sacair na Gearmáine
Catagóir:Daoine a rugadh i 1961
Catagóir:Daoine beo
Gary Lineker

Iar-imreoir sacair Sasanach is é **Gary Winston Lineker**. Rugadh ar an 30 Samhain 1960 i Leicester, Sasana, é.

Scóráil sé sé chúl ag Corn FIFA an Domhain 1986 agus ceithre chúl ag Corn FIFA an Domhain 1990.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1960
Catagóir:Daoine beo
Rudi Völler

Iar-imreoir sacair Gearmánach is é **Rudolf "Rudi" Völler**. Rugadh ar an 13 Aibreán 1960 i Hanau, An Ghearmáin Thiar, é.

Scóráil sé trí chúl ag Corn FIFA an Domhain 1986, trí chúl ag Corn FIFA an Domhain 1990 agus dhá chúl eile ag Corn FIFA an Domhain 1994.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1960
Catagóir:Daoine beo
David Platt (peileadóir)

Iar-imreoir sacair Sasanach is é **David Andrew Platt**. Rugadh ar an 10 Meitheamh 1966 i Chadderton, Lancashire, Sasana, é.

Scóráil sé trí chúl ag Corn FIFA an Domhain 1990.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1966
Catagóir:Daoine beo
Roberto Baggio

Iar-imreoir sacair Iodálach is é **Roberto Baggio**. Rugadh ar an 18 Feabhra 1967 i gCaldogno, An Iodáil, é.

Scóráil sé dhá chúl Corn FIFA an Domhain 1990, cúig chúl Corn FIFA an Domhain 1994 agus dhá chúl Corn FIFA an Domhain 1998.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1967
Catagóir:Daoine beo
Ruud Gullit

Iar-imreoir sacair Ollannach is é **Ruud Gullit**. Rugadh ar an 1 Meán Fómhair 1962 in Amstardam, An Ísiltír, é.

Scóráil sé aon chúl amháin ag Corn FIFA an Domhain 1990.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1962
Catagóir:Daoine beo
Kevin Sheedy

Iar-imreoir sacair Éireannach is é **Kevin Mark Sheedy**. Rugadh ar an 21 Deireadh Fómhair 1959 i Llanfair-ym-Muallt, An Bhreatain Bheag, é.

Scóráil sé aon chúl amháin ag Corn FIFA an Domhain 1990.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1959
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Imreoirí sacair na hÉireann
Hristo Stoichkov

Iar-imreoir sacair Bulgárach is é **Hristo Stoichkov**. Rugadh ar an 8 Feabhra 1966 i bPlovdiv, An Bhulgáir, é.

Scóráil sé sé chúl ag Corn FIFA an Domhain 1994.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1966
Catagóir:Daoine beo
Romário

deas|200px|thumb|Romário
Iar-imreoir sacair agus polaiteoir Brasaíleach is é **Romário de Souza Faria**. Rugadh ar an 29 Eanáir, 1966 i Rio de Janeiro, An Bhrasaíl, é.

Scóráil sé cúig chúl ag Corn FIFA an Domhain 1994.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1966
Catagóir:Daoine beo
Gheorghe Hagi

Iar-imreoir sacair Rómánach is é **Gheorghe "Gică" Hagi**. Rugadh ar an 5 Feabhra 1965 i Săcele, Constanța, An Rómáin, é.

Scóráil sé trí chúl ag Corn FIFA an Domhain 1994.

## Naisc sheachtracha
*

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1965
Catagóir:Daoine beo
Ray Houghton

Iar-imreoir sacair Éireannach is é **Raymond James Houghton**. Rugadh ar an 9 Eanáir 1962 i nGlaschú, Albain, é.

Scóráil sé aon chúl amháin ag Corn FIFA an Domhain 1994.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1962
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Imreoirí sacair na hÉireann
Pep Guardiola

deas|200px|thumb|Pep Guardiola ina thraenálaí le FC Bayern München
Iar-imreoir agus bainisteoir sacair Spáinneach is ea **Josep "Pep" Guardiola Sala**. Rugadh ar an 18 Eanáir 1971 i Santpedor, An Spáinn, é.

Scóráil sé aon chúl amháin ag Corn FIFA an Domhain 1994. Is bainisteoir anois é ar Manchester City sa Premier League.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1971
Catagóir:Daoine beo
Stuart McCall

Iar-imreoir sacair Albanach is é **Andrew Stuart Murray McCall**. Rugadh ar an 10 Meitheamh 1964 i Leeds, Sasana, é.

Scóráil sé aon chúl amháin ag Corn FIFA an Domhain 1990.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1964
Catagóir:Daoine beo
Robert Prosinečki

Iar-imreoir sacair Crótach is é **Robert Prosinečki**. Rugadh ar an 12 Eanáir 1969 i Villingen-Schwenningen, An Ghearmáin Thiar, é.

Scóráil sé aon chúl amháin ag Corn FIFA an Domhain 1990 agus dhá chúl ag Corn FIFA an Domhain 1998.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1969
Catagóir:Daoine beo
Brian Laudrup

Iar-imreoir sacair Danmhargach is é **Brian Laudrup**. Rugadh ar an 22 Feabhra 1969 i Vín, An Ostair, é.

Scóráil sé dhá chúl ag Corn FIFA an Domhain 1998.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1969
Catagóir:Daoine beo
Alan Shearer

Iar-imreoir sacair Sasanach is é **Alan Shearer**. Rugadh ar an 13 Lúnasa 1970 i nGosforth, Newcastle upon Tyne, Sasana, é.

Scóráil sé dhá chúl ag Corn FIFA an Domhain 1998.

## Féach freisin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Daoine a rugadh i 1970
Catagóir:Daoine beo
Javier Zanetti

Iar-imreoir sacair Airgintíneach is é **Javier Adelmar Zanetti**. Rugadh ar an 10 Lúnasa 1973 in Buenos Aires, An Airgintín, é.

Scóráil sé aon chúl amháin ag Corn FIFA an Domhain 1998.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1973
Catagóir:Daoine beo
David Trezeguet

Iar-imreoir sacair Francach is é **David Sergio Trezeguet**. Rugadh ar an 15 Deireadh Fómhair 1977 i Rouen, An Fhrainc, é.

Scóráil sé aon chúl amháin ag Corn FIFA an Domhain 1998.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1977
Catagóir:Daoine beo
Marc Overmars

Iar-imreoir sacair Ollannach is é **Oleh Volodymyrovych Blokhin**. Rugadh ar an 19 Márta 1973 in Emst, An Ísiltír, é.

Scóráil sé aon chúl amháin ag Corn FIFA an Domhain 1998.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1973
Catagóir:Daoine beo
Landon Donovan

Iar-imreoir sacair Meiriceánach is é **Landon Timothy Donovan**. Rugadh ar an 4 Márta 1982 in Ontario, California, Stáit Aontaithe, é.

Scóráil sé dhá chúl ag Corn FIFA an Domhain 2002.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1982
Catagóir:Daoine beo
Emile Heskey

Iar-imreoir sacair Sasanach is ea **Emile William Ivanhoe Heskey**. Rugadh ar an 11 Eanáir 1978 i Leicester, Sasana, é.

Scóráil sé aon chúl amháin ag Corn FIFA an Domhain 2002.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1978
Catagóir:Daoine beo
The Voice (séasúr 15 na SA)

Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag John de Mol é ***[[The Voice (SA)|The Voice]]***. Thosaigh an cúigiú sraith déag ar an 24 Meán Fómhair, 2018 agus chríochnaigh sé ar an 18 Nollaig, 2018.

Ba iad Adam Levine, Blake Shelton, Kelly Clarkson, Jennifer Hudson agus Kelsea Ballerini na breithiúna don tsraith seo. Don chéad uair riamh, tá cúigiú bhreitheamh ann, mar *The Comeback Stage*. Bhuaigh Chevel Shepherd an tsraith agus tháinig Chris Kroeze sa dara háit.

## Foirne

## Tagairtí

Catagóir:2018 séasúir teilifíse
Catagóir:The Voice (SAM)
Seán Treacy

Polaiteoir Éireannach ab ea **Seán Daniel Treacy**  (22 Meán Fómhair 1923 – 23 Márta 2018). Bhí sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre. Chaith sé am ina Cheann Comhairle.

## Féach freisin

* Seán Tracey (réabhlóidí, 1895-1920)

## Tagairtí

Catagóir:Polaiteoirí na hÉireann
Catagóir:Daoine a rugadh i 1923
Catagóir:Básanna in 2018
Catagóir:Baill Pháirtí an Lucht Oibre (Éire)
Catagóir:Baill den 17ú Dáil
Catagóir:Baill den 18ú Dáil
Catagóir:Baill den 19ú Dáil
Catagóir:Baill den 20ú Dáil
Catagóir:Baill den 21ú Dáil
Catagóir:Baill den 22ú Dáil
Catagóir:Baill den 23ú Dáil
Catagóir:Baill den 24ú Dáil
Catagóir:Baill den 25ú Dáil
Catagóir:Baill den 26ú Dáil
Catagóir:Baill den 27ú Dáil
Catagóir:Feisirí de Pharlaimint na hEorpa as Éirinn
Raúl (peileadóir)

Iar-imreoir sacair Spáinneach is é **Raúl González Blanco**. Rugadh ar an 27 Meitheamh 1977 i Maidrid, An Spáinn, é.

Scóráil sé aon chúl amháin ag Corn FIFA an Domhain 1998 agus trí chúl ag Corn FIFA an Domhain 2002.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1977
Catagóir:Daoine beo
Siniša Mihajlović

Imreoir sacair Seirbiach ba ea **Siniša Mihajlović**. Rugadh ar an 20 Feabhra 1969 in Vukovar, An Iúgslaiv, é agus fuair sé bás ar an 16 Nollaig 2022.

Scóráil sé aon chúl amháin ag Corn FIFA an Domhain 1998.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1969
Catagóir:Básanna in 2022
John Donnellan

Oar-pholaiteoir agus fear spórt Éireannach is ea **John F. Donnellan**  (r. 27 Márta 1937). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael agus ina Theachta Dála. D'imir sé peil le Gaillimh sna 1960í.

## Tagairtí

Catagóir:Polaiteoirí na hÉireann
Catagóir:Daoine as Contae na Gaillimhe
Catagóir:Daoine a rugadh i 1937
Catagóir:Daoine beo
Catagóir:Baill den 17ú Dáil
Catagóir:Baill den 18ú Dáil
Catagóir:Baill den 19ú Dáil
Catagóir:Baill den 20ú Dáil
Catagóir:Baill den 21ú Dáil
Catagóir:Baill den 22ú Dáil
Catagóir:Baill den 23ú Dáil
Catagóir:Baill den 24ú Dáil
Catagóir:Baill den 25ú Dáil
Catagóir:Baill Fhine Gael
Paddy Harte

Polaiteoir Éireannach ab ea **Paddy Harte**  (26 Iúil 1931 – 8 Eanáir 2018). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael. Bhí sé ina Theachta Dála do Dháilcheantar Dhún na nGall Thoir Thuaidh ar feadh 36 bliana.

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Polaiteoirí na hÉireann
Catagóir:Daoine as Contae Dhún na nGall
Catagóir:Daoine a rugadh i 1931
Catagóir:Básanna in 2018
Catagóir:Baill den 17ú Dáil
Catagóir:Baill den 18ú Dáil
Catagóir:Baill den 19ú Dáil
Catagóir:Baill den 20ú Dáil
Catagóir:Baill den 21ú Dáil
Catagóir:Baill den 22ú Dáil
Catagóir:Baill den 23ú Dáil
Catagóir:Baill den 24ú Dáil
Catagóir:Baill den 25ú Dáil
Catagóir:Baill den 26ú Dáil
Catagóir:Baill den 27ú Dáil
Catagóir:Baill Fhine Gael
Vitalia Diatchenko

mion|clé|250px|Vitalia Diatchenko
Is imreoir leadóige as An Rúis í **Vitalia Anatolyevna Diatchenko**. Rugadh í ar an 2 Lúnasa 1990. 

Catagóir:Imreoirí leadóige Mná
Catagóir:Daoine a rugadh i 1990
Catagóir:Daoine beo
Dennis Novak

Is imreoir leadóige as An Ostair é **Dennis Novak**. Rugadh é ar an 28 Lúnasa 1993. 

Catagóir:Imreoirí leadóige fear
Catagóir:Daoine a rugadh i 1993
Catagóir:Daoine beo
1877 Wimbledon Championship

Ba chomórtas leadóg é **1877 Wimbledon Championship** a imríodh ag an All England Lawn Tennis and Croquet Club. Thosaigh an príomhchomórtas ar 9 Iúil 1877 agus chríochnaigh sé ar 19 Iúil 1877.

Is é 1877 an chéad eagrán den chomórtas. Bhuaigh Spencer Gore an chomórtas.

Catagóir:Leadóg i 1877
Catagóir:The Championships, Wimbledon
1878 Wimbledon Championship

Ba chomórtas leadóg é **1878 Wimbledon Championship** a imríodh ag an All England Lawn Tennis and Croquet Club. Thosaigh an príomhchomórtas ar 15 Iúil 1878 agus chríochnaigh sé ar 20 Iúil 1878.

Is é 1878 an dara heagrán den chomórtas. Bhuaigh Frank Hadow an chomórtas.

Catagóir:Leadóg i 1878
Catagóir:The Championships, Wimbledon
1879 Wimbledon Championship

Ba chomórtas leadóg é **1879 Wimbledon Championship** a imríodh ag an All England Lawn Tennis and Croquet Club. Thosaigh an príomhchomórtas ar 7 Iúil 1879 agus chríochnaigh sé ar 16 Iúil 1879.

Is é 1879 an tríú eagrán den chomórtas. Bhuaigh John Hartley an chomórtas.

Catagóir:Leadóg i 1879
Catagóir:The Championships, Wimbledon
1880 Wimbledon Championship

Ba chomórtas leadóg é **1880 Wimbledon Championship** a imríodh ag an All England Lawn Tennis and Croquet Club. Thosaigh an príomhchomórtas ar 5 Iúil 1880 agus chríochnaigh sé ar 15 Iúil 1880.

Is é 1880 an ceathrú eagrán den chomórtas. Bhuaigh John Hartley an chomórtas don dara huair.

Catagóir:Leadóg i 1880
Catagóir:The Championships, Wimbledon
1881 Wimbledon Championship

Ba chomórtas leadóg é **1881 Wimbledon Championship** a imríodh ag an All England Lawn Tennis and Croquet Club. Thosaigh an príomhchomórtas ar 2 Iúil 1881 agus chríochnaigh sé ar 13 Iúil 1881.

Is é 1881 an cúigiú eagrán den chomórtas. Bhuaigh William Renshaw an chomórtas.

Catagóir:Leadóg i 1881
Catagóir:The Championships, Wimbledon
1883 Wimbledon Championship

Ba chomórtas leadóige é an **1883 Wimbledon Championship** a imríodh ag an All England Lawn Tennis and Croquet Club. Thosaigh an príomhchomórtas ar 7 Iúil 1883 agus chríochnaigh sé ar 16 Iúil den bhliain chéanna.

Is é 1883 an seachtú heagrán den chomórtas. Bhuaigh William Renshaw an comórtas, don tríú huair.

Catagóir:Leadóg i 1883
Catagóir:The Championships, Wimbledon
Jordan Pickford

Imreoir sacair Sasanach is ea **Jordan Lee Pickford**. Rugadh **Logan** ar an 7 Márta 1994 in Washington, Tyne and Wear é. 

Catagóir:Daoine a rugadh i 1993
Catagóir:Daoine beo
Kevin Bacon

Is aisteoir Meiriceánach é **Kevin Norwood Bacon** a rugadh ar an 8 Iúil, 1958. 

## Tagairtí

Catagóir:Aisteoirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1958
Catagóir:Daoine beo
Shaquille O'Neal

Is iarimreoir cispheile  Meiriceánach é **Shaquille Rashaun O'Neal**. Rugadh é i Newark, New Jersey ar an 6 Márta, 1972.  

Catagóir:Daoine a rugadh i 1972
Catagóir:Cispheileadóirí Meiriceánacha
Catagóir:Cispheil
Catagóir:Podchraoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine beo
1882 Wimbledon Championship

Ba chomórtas leadóg é **1882 Wimbledon Championship** a imríodh ag an All England Lawn Tennis and Croquet Club. Thosaigh an príomhchomórtas ar 8 Iúil 1882 agus chríochnaigh sé ar 17 Iúil 1882.

Is é 1882 an séú eagrán den chomórtas. Bhuaigh William Renshaw an chomórtas don dara huair.

Catagóir:Leadóg i 1882
Catagóir:The Championships, Wimbledon
Corn Labhraí Ó Meachair

Comórtas agus duais iomána é **Corn Labhraí Ó Meachair** nó **Corn Ó Meachair** (Béarla: *Lory Meagher Cup*), atá eagraithe ag Cumann Lúthchleas Gael do na contaetha as "Sraith 5", nó na foirne is laige sa spórt.

Tá an corn ainmnithe i ndiaidh Labhraí Ó Meachair, duine de na hiománaithe ab fhearr riamh.

Catagóir:Craobhacha iomána
Catagóir:Coirn CLG
Catagóir:Craobhchomórtais spóirt
Jimmy Ruffin

Amhránaí Meiriceánach ab ea **James Lee Ruffin** (7 Bealtaine, 1936 a rugadh é agus ar an 17 Samhain, 2014 a fuair sé bás). 

Catagóir:Ceoltóirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1936
Catagóir:Básanna in 2014
Catagóir:Meiriceánaigh Afracacha
Crill

Is crústaigh beaga iad **na crilleanna** den ord Euphausiacea, a fhaightear i ngach aigéan ina mbeathaíonn siad go príomha ar fhíteaplanctóin agus ar gné bhunúsach iad den ghréasán trófach (“an slabhra bia”) d'éiceachórais mhuirí.
Tagann an t-ainm "crill" ón bhfocal Ioruaise , rud a chiallaíonn “gealóg bheag iasc”.

## Tagairtí

Catagóir:Crústaigh
Mackenzie McDonald

Is imreoir leadóige as na Stáit Aontaithe é **Michael Mackenzie Lowe McDonald**. Rugadh é ar an 16 Aibreán 1995. 

Catagóir:Imreoirí leadóige fear
Catagóir:Daoine a rugadh i 1995
Catagóir:Daoine beo
Evgeniya Rodina

Is imreoir leadóige as An Rúis í **Evgeniya Sergeyevna Rodina**. Rugadh í ar an 4 Feabhra 1989. 

Catagóir:Imreoirí leadóige Mná
Catagóir:Daoine a rugadh i 1989
Catagóir:Daoine beo
K. Srilata

File Indiach, scríbhneoir ficsin, aistritheoir agus acadóir is ea **K. Srilata** (dá ngairtear Srilata Krishnan freisin). Tá sí ina cónaí in Chennai.

Foilsíodh a céad leabhar filíochta, *Seablue Child*, sa bhliain 2000, agus lean *Arriving Shortly* (2011) é. Tá cnuasaigh eile curtha amach aici ó shin: *Writing Octopus* (2013) agus *Bookmarking the Oasis* (2015). Bhuaigh a dán *In Santa Cruz, Diagnosed Home Sick* an chéad duais san All India Poetry Competition (a chuir an British Council agus The Poetry Society (India) sa bhliain 1998. Bhuaigh sí an Unisun British Council Poetry Award (2007) agus fuair comhaltas Charles Wallace i gcomhair cónaitheacht scríbhneora (2010). 

Fadliostáladh a céad úrscéal, *Table for Four*, sa bhliain 2009 i gcomhair an Man Asian Literary Prize agus foilsíodh é sa bhliain 2011. 

Rinne sí féin, Lakshmi Holmström agus Subashree Krishnaswamy dhá mhíle bliain d’fhilíocht Tamalach a aistriú go Béarla mar *Rapids of a Great River: The Penguin Book of Tamil Poetry*, saothar a fuair ardmholadh. Is iad na haistriúchain eile atá déanta aici *Once there was a girl (Vattathul)*, úrscéal le R. Vatsala, agus *The Other Half of the Coconut: Women Writing Self-Respect History*, scríbhneoireacht ban ón Self-Respect Movement. 

Bhí sí ina comheagarthóir le Fiona Bolger ar *All the Worlds Between*, díolaim Ghael-Indiach filíochta a chuir Yoda Press amach. 

Bhí sí ina scríbhneoir cónaitheach in Ollscoil Shruighlea in Sangam House agus ag Spás Ealaíne Yeonhui in Seoul. Bhí sí ina scoláire réamhdhochtúireachta Fulbright in Ollscoil California in Santa Cruz. Léiríonn sí an CMI Arts Initiative i dteannta Madhavan Mukund agus K.V. Subrahmanyam, tionscadal a reáchtálann  cláir agus cúrsaí gearrthéarmacha sna healaíona, agus óstálann sí cónaitheacht scríbhneora in éineacht le Sangam House. Ball í den fhoireann a reáchtálann Yavanika Press, suíomh ríomhfhoilsitheoireachta a dhéanann speisialtacht den fhilíocht.

## Naisc

Litríocht Indiach i mBéarla

## Nótaí

Catagóir:Litríocht Indiach
Catagóir:Litríocht Indiach i mBéarla
Robin Ngangom

File agus aistritheoir ó Manipur in Oirthuaisceart na hIndia is ea **Robin S. Ngangom** (a rugadh i 1959). 

## Beatha agus saothar

Rinne Ngangom staidéar ar an litríocht in St Edmund’s College agus in Ollscoil Sléibhe an Oirthuaiscirt in Shillong. Scríobhann sé i mBéarla agus in Meiteilon, teanga áitiúil. Deir sé go bhfáisctear a chuid filíochta as a bheatha féin, mórán. Ach is file polaitiúil ó cheantar suaite freisin é agus tá fearg agus tocht le mothú ina shaothar. Aistrítear cuid de na dánta ó Meiteilon go Béarla agus a mhalairt.    

Foilsíodh a aiste "Poetry in a Time of Terror" in *The Other Side Of Terror: An Anthology Of Writings On Terrorism In South Asia*, leabhar a chuir Oxford University Press, New Delhi, amach sa bhliain 2009. Bhuaigh sé Duais Katha an Aistriúcháin sa bhliain 1999.

## Liosta leabhar

**The Desire of Roots* (i mBéarla). Cuttack: Chandrabhaga, India 2006
**Time's Crossroads* (i mBéarla). Hyderabad: Orient Longman Ltd, India 1994. 
**Words and the Silence* (i mBéarla). Kolkata: Writers Workshop, India 1988

## Naisc
Litríocht Indiach i mBéarla

## Nótaí

## Tagairtí
*About Robin Ngangom and his poetry 
*The Poet as Chronicler: An Overview of Contemporary Poetry in Northeast India 

Catagóir:Litríocht Indiach
Catagóir:Litríocht Indiach i mBéarla