Croidhe Cainnte Chiarraighe

Is foclóir Gaeilge é **[[Croidhe Cainnte Chiarraighe|''Croidhe Cainnte Chiarraighe'']]**, mórchnuasach de Ghaeilge Chorca Dhuibhne a thiomsaigh Seán Óg Ó Caomhánaigh (‘An Cóta’), agus na focail mínithe i nGaeilge. Bhí sé seacht mbliana i mbun an tiomsaithe (1935-1942).

Ba as Dún Chaoin i gCorca Dhuibhne i gContae Ciarraí do Sheán a 'Chóta, fear a raibh Gaeilge den scoth aige agus sáreolas ar shaibhreas na Gaeilge. 

Bhronn an Roinn Oideachais conradh ar Sheáin chun foclóir bunaithe ar Ghaeilge Chorca Dhuibhne a dhíolaim, ach ní raibh súil ag an Roinn go mbeadh sé ollmhór, ach caithfidh go raibh Seán Óg thar a bheith díograiseach ina shaothar mar fhoclóirí.

Cé go raibh sé beartaithe ag an Roinn Oideachais an foclóir a chur i cló, ní dhearnadh é go dtí seo.

Is é, gan aon agó, an foclóir Gaeilge is mó riamh. Tá 60,000 ceannfhocal maraon le isteach is amach le dhá mhilliún focal, i naoi n-imleabhar is fiche san fhoclóir. 

Agus an t-ábhar á leagan amach ag Seán Óg, fostaíodh Fiachra Éilgeach (Risteárd Ó Foghludha) chun eagarthóireacht a dhéanamh air.

Maidir le hábhar an tsaothair tá an oiread sin réimsí éagsúla clúdaithe ann – lena n-áirítear seanfhocail, seanráite, cora cainte, mallachtaí, beannachtaí, eascainí, giotaí as an mBíobla, dánta, amhráin agus scéalta. Ina theannta sin, faighimid léargas ar an saol a bhí á chleachtadh ag muintir na háite, ar chúrsaí polaitíochta comhaimseartha agus ar chlaontaí agus ar mheon an Chaomhánaigh féin san iliomad samplaí agus tagairtí ann.

Tá tábhacht stairiúil le *Croidhe Cainnte Chiarraighe* freisin mar scríobhadh é ag deireadh na 1930í agus tús na 1940í. 

Is féidir na focail agus na habairtí a scríobh Seán Óg a fheiceáil ina litriú bunaidh, ar www.focloir.ie. A bhuí le hAPI a rinne an Dr. Caoimhín Ó Scanaill, le brú cnaipe, is féidir an litriú a thiontú go dtí an litriú caighdeánach. 

Chuir an Dr Tracey Ní Mhaonaigh, Ollamh Comhlach le Nua-Ghaeilge in Ollscoil Mhá Nuad, *Croidhe Cainnte Chiarraighe* ar fáil mar chomhad PDF, agus is comhad ollmhór é le breis agus 4,000 leathanach ann. Chaith Ní Mhaonaigh tamall fada i mbun na hoibre seo sa Leabharlann Náisiúnta, ag athscríobh na focail agus na nathanna a scríobh Seán Óg ó 29 gcóipleabhar. 

## Féach freisin
* ''Foclóir Nua Gaeilge'' Fhoras na Gaeilge
* ''Foclóir Stairiúil na Gaeilge''

## Naisc sheachtracha
* *[http://www.forasnagaeilge.ie/wp-content/uploads/2016/06/8fddae92ae307b022d964ebe73d45df6.pdf Croidhe Cainnte Chiarraighe]*
* CCC inchuardaithe ar líne: focla.ie

## Léitheoireacht bhreise
* Alt le Tracey Ní Mhaonaigh ar *[[COMHARTaighde]]* maidir le *Croidhe Cainnte Chiarraighe*: "Croidhe Cainnte Chiarraighe agus foclóir an Duinnínigh"
* Alt ar Tuairisc.ie maidir le foilsiú *Croidhe Cainnte Chiarraighe*: "Ó ‘ábhacht’ go ‘útamálaidhe’, tá saibhreas fhoclóir Sheáin a’ Chóta ar fáil ar líne…"
* *[[Éist leis an gCóta]]*, leabhair maidir le *Croidhe Cainnte Chiarraighe* ar Litriocht.com: ''Éist leis an gCóta''

## Tagairtí

Catagóir:Foclóirí aonteangacha Gaeilge
Catagóir:Foclóirí
Catagóir:Foclóireacht
Catagóir:Leabhair Ghaeltachta
Catagóir:Leabhair Éireannacha
Catagóir:Leabhair a foilsíodh in 2018
Catagóir:Leabhair a foilsíodh sna 2010idí
Catagóir:Gaeltacht Chontae Chiarraí
Catagóir:2018