Lin-Manuel Miranda

Is cumadóir, liriceoir, drámadóir agus aisteoir Meiriceánach é **Lin-Manuel Miranda.**  

## Saol
Rugadh Lin-Manuel Miranda i Nua-Eabhrac i 1980.  Ba síceolaí cliniciúil a mháthair agus ba pholaiteoir  a athair.  Tá deirfiúr aige.  Luz is ainm di.  Gach bliain chaith Miranda mí amháin lena sheantuismitheoirí i bPórtó Ríce.  

Nuair a bhí Lin-Manuel agus Luz níos óige, d’fhreastail siad ar ranganna pianó.  Chonaic Lin-Manuel a chéad cheoldráma nuair a bhí sé seacht mbliana d’aois, is é sin *Les Misérables* ar Broadway. Tar éis sin, thosaigh sé ag rapáil agus chas sé amhráin hip-hop agus R&B.  

D’fhreastail Miranda *Hunter College Bunscoil* agus *Ardscoil Hunter College.  *Bhí an t-iriseoir, Chris Hayes, sa rang.  

Tar éis ardscoil, d’fhreastail Miranda ar Ollscoil Wesleyan agus bhunaigh sé grúpa hip-hop; .  *Freestyle Love Supreme* an t-ainm a bhí ar an ghrúpa.  Chum Miranda a chéad ceoldráma sa bhliain sofamór,  *Into the Heights*. Bhain sé céim amach i 2002.

Sa bhliain 2020, bhí sé ina chónaí lena bhean chéile, Vanessa Nadel (is dlíodóir agus eolaí í).    D’fhreastail siad le chéile *Ardscoil Hunter College*  agus thosaigh siad ag dul amach le chéile i 2005.  Chuir Miranda an cheist uirthi agus phós siad i 2010.   Rugadh a gcéad pháiste, Sebastian i 2014 agus rugadh mac eile i 2018.  Francisco is ainm do. 

## Gairm

### 2002-10: ''In the Heights''
I 2002, d’oibrigh Miranda agus John Buffalo Mailer le Thomas Kail (is stiúrthóir é).  Rinne siad *In the Heights* ar Broadway i mí an Mhárta.  D’ainmnigh *In the Heights*  le haghaidh trí gradam déag san Tony Awards.  Bhuaigh siad ceithre ghradam, an scór is fearr agus an ceoldráma is fearr freisin.  Chomh maith leis sin,  fuair *In the Heights G*radam Grammy i 2009.  Rinne Miranda phríomhpháirt san ceoldráma ar Broadway i 2008 agus be bharr d’ainmnigh sé le haghaidh an t-aisteoir is fearr san Tony Awards i 2008. D’fhág sé *Into the Heights* ar Broadway i 2009. 

Mar sin féin. D’oscail an ceoldráma ar an West End i 2015 le haghaidh dhá bhliain.  Bhí sé sa Amharclann King’s Cross.

Chomh maith le *Into the Heights,* d’oibrigh Miranda le Stephen Sondheim agus d’aistrigh sé cúpla amhrán in *West Side Story* ó Bhéarla go Spáinnis. 
 
### 2011-14: ''Bring It On: The Musical''
----Scríobh Miranda na liricí agus an ceol le Tom Kitt agus Amanda Green le haghaidh an cheoldráma.  *Bring it On: The Musical* an t-ainm atá ar an ceoldráma.  Bhí première an cheoldráma san Amharclann Alliance, Georgia i mí an Eanáir, 2011.  Thosaigh an ceoldráma turas náisiúnta i Meircieá i 2011. Bhí sé ar Broadway ar feadh tamaill.  D’oscail sé ar an gcéad lá de Lúnasa 2012 agus dhún sé ar tríocha lá de mí na Nollag.  D’ainmnigh *Bring it On: The Musical* le haghaidh dhá Tony Awards.  An ceoldráma is fearr agus an chóiréagrafaíocht is fearr.

### 2009-2016: ''Hamilton: An American Musical''
Bhí Lin- Manuel Miranda ar a laethanta saoire i 2008 agus léigh sé beathaisnéis faoi Alexander Hamilton le Ron Chernow.

Is scéal é faoin Alexander Hamilton, a rugadh sa bhliain 1757.  Scríobh Miranda an scéal, na liricí, an scór agus rinne sé aisteoireacht freisin.  Thosaigh *Hamilton: An American Musical* ar Broadway san Amharclann Richard Rogers in 2015, agus Thomas Kail mar an chéad stiúrthoir.[mion|Lin Manuel Miranda ag cánadh sa [Teach Bán]]
 

Mí Aibreáin 2016, d’fhoilsigh Miranda agus Jeremy McCarter leabhar. *Hamilton: The Revolution*  an t-ainm atá ar an leabhar agus déan cur síos é an turas ón saol go raibh Hamilton aige go dtí *Hamilton: An American Musical* ar Broadway.  

Rinne Miranda an léiriú dheireanach ar Broadway mar an príomhcharachtar (Hamilton) ar naoú lá Iúil 2016.  Mar sin féin, dúrit Miranda d’osclódh *Hamilton: An American Musical* i bPórtó Ríce i 2019 agus déanfaidh Miranda an príomhcharachtar arís.  Tháinig an ceoldráma go dtí Pórtó Ríce mar bhuail hairicín Maria ar Pórtó Ríce i 2017 agus fuair níos mó ná 300,000 duine bás. D’oscail an ceoldráma chun airgead a fáil chun cabhrú na daoine ar an oileán.  Rinne Miranda páirt Hamilton i bPórtó Ríce agus bhí na ticéid díolta amach laistigh de 3 huaire.  Bhailidh siad níos mó ná $14 milliún.  



### 2014-2016: ''Moana''
Bhí Lin- Manuel Miranda an cumadóir le haghaidh an scannán *Moana* (R. Clements & J. Musker, 2014).  Is é scannán beochana é.  Is é Auli’I Cravalho, Dwayne Johnston agus Rachel House na príomhchactair.  Scríobh Miranda na amhráin “*How Far I’ll Go”* agus “*You’re Welcome”. * Chán Auli’i Cravalho *“How Far I’ll Go”* agus chán Dwayne Johnston *“You’re Welcome”. * D’fhoilsigh Disney *“You’re Welcome”* arís ach chán Jordan Fisher agus Lin- Manuel Miranda an t-amhrán.  Rapálann Miranda na focail agus tá sé cosúil leis an ceol sa *Hamilton.*


### 2018- ''Mary Poppins Returns''
mion
Eisíodh *[[Mary Poppins (scannán)|Mary Poppins]]* (R. Stevenson) I 1964.  Bhí Julie Andrews, Dick Van Dyke agus David Tomlinson sa scannán.  Ba ceoldráma é 

D’eisigh *Mary Poppins Returns* (R. Marshall) I 2018. Tá foireann scothaisteoirí agaibh. Tá príomhpháirt ag Emily Blunt (Mary Poppins) agus Lin- Manuel Miranda (Jack).  Tá páirt beag ag Meryl Streep (Topsy), Dick Van Dyke (Mr. Dawes Junior) agus Colin Firth (William Weatherall).  Tá *Mary Poppins Returns* ag leanúint *Mary Poppins.*

### 2019/ 20- ''The Little Mermaid''
Mí Lúnasa 2016, dúirt Lin- Manuel Miranda go mbheinn sé ag obair le  Alan Menken (*[[Beauty and the Beast]], [[Pocahontas (scannán 1995)|Pocahontas]])* chun scór a cumadh le haghaidh an scanánn athbheochan: *[[The Little Mermaid (scannán 1989)|The Little Mermaid]]*.  

### 2021- ''Tick Tick Boom'', ''Vivo'' angus ''Encanto''
Rinne Lin-Manuel Miranda aisteoireacht i Vivo, scannán Netflix, agus scríobh sé an ceol as Vivo freisin. Stiúir sé an scannán Tick Tick Boom... Bhí Andrew Garfield sa scannán seo agus bhí sé faoi drámadóir Jonathon Larrson a scríobh an ceoldráma Rent.

Scríobh Lin-Manuel Miranda an ceol den Disney scannán cartúin Encanto. Bhí an ceol aimníodh den a lán duaiseanna, mar shampla, Gradaim an Acadaimh. Bhí "We Don't Talk  About Bruno" ar céad áit sna chairteacha in Eireann, Méiricea agus an Ríocht Aontaithe, agus bhí a lán amhráin eile as an scannán sa chairteacha freisin.

## Duaiseanna
Bhuaigh Lin- Manuel Miranda go leor duaiseann.  Thug an Hollywood Camber of Commerce "réalta" ar *Hollywood Walk of Fame* do Miranda i 2018.  

### Duaiseanna sa Scannáin
**Gradaim an Acadaimh**

**Na Gradaim Emmys**

**Na Gradaim Golden Globe**

**Gradam Grammy** 

 

### An Amharchlann
**Gradaim Tonys**

**Na Gradaim Laurence Olivier**

## Tagairtí

Catagóir:Cumadóirí Meiriceánacha
Catagóir:Aisteoirí Meiriceánacha
Catagóir:Daoine a rugadh i 1980
Catagóir:Daoine as Cathair Nua-Eabhrac
Catagóir:Daoine beo