Beathú cíche

Tabhairt na cíche do naíonán ar feadh tréimhse tar éis a bhreithe is ea **beathú cíche**, **cothú cíche** nó **cothú ar an gcíoch.** 

Molann an Roinn Sláinte agus an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte cothú cíche amháin don chéad sé mhí den leanbh a bheith beo, tréimhse ina gcuireann bainne cíche an cothú ar fad a bhíonn ag teastáil ó leanbh ar fáil dóibh. (Ach níl sé sin ró-éasca... mar shampla, tógann tál an bhainne (lachtadh) suas le 3 lá i ndiaidh na breithe le bheith bunaithe i gceart).  Ina diaidh sin, moltar meascán de bhia ilchothaitheach a thabhairt don leanbh, chomh maith le bainne cíche go dtí go sroicheann an leanbh dhá bhliain d’aois nó níos sine, nuair a imíonn an páiste uaidh go nádúrtha de ghnáth. 

mion|Cothú cíche (Renesse Satyr : "At the peasant's house")|clé|293x293px

clé|mion|Postaer sna Stáit Aontaithe, 1938... teachtaireacht eile in Éirinn sna 1950-60idí|337x337px
clé|mion|Fógraíocht sna Stáit Aontaithe,... sa bhliain 1890|253x253px

## Buntáistí
Meastar gur buntáiste iontach é cothú cíche don naíonán. Aistrítear antasubstaintí na máthar don naíonán sa bhainne, agus cabhraíonn siad seo le bac a chur ar ionfhabhtuithe. 

Is eol go bhfaigheann naíonán a chothaítear ar bhainne cíche ar feadh leathbhliana buntáiste suntasach ar naíonán a chothaítear le buidéal le hullmhóidí cumarsáideacha. Is mó bainne a bhíonn ag an mháthair san oíche agus laghdaíonn an cothú san oíche a riosca a bhaineann le bás tobann naíonán.

Mar sin, i dtíortha forbartha go háirithe, tá an codán máithreacha a thugann an chíoch dá naíonáin ag méadú ó na 1960idí. Ach fanann bacainní go leor. Orthu siúd, dar le UNICEF, tá 

* 1. Noirm shóisialta nach molann cothú cíche fadtéarmach 
* 2. Míthuiscint fhorleathan gur féidir bainne cíche a ionadú le bainne foirmle gan dochar 
* 3. Easpa tacaíochta iarbhreithne agus tacaíocht mhaith do mhná chun tús maith a chur leis 
* 4. Gnólachtaí móra bainne cíche a dhéanann an cothú le buidéal a normalú agus a bhaineann an bonn den chothú cíche.
Tá bainne cíche forbartha thar na cianta; tá an méid ceart próitéine, carbaihiodráite, vitimíní, mianraí agus rudaí eile ann nach dtiocfadh le bainne a cruthaíodh i *lab* éigin le 30 bliain anuas a bheith ar aon chaighdeán leis. Dé réir mar a théann an leanbh in aois, athraíonn an bainne agus cuireann sé cothú éagsúil ar fáil don pháiste atá ag teacht leis na rudaí atá teastáil ag an staid áirithe sin i saol an pháiste.

## Cothú cíche in Éirinn
De réir taighde sa bhliain 2023, tosaíonn 63% de na máithreacha in Éirinn ar an chothú cíche san otharlann, ach taobh istigh de 6 mhí ní bhíonn ach 15% de na leanaí ar an bhainne cíche amháin. Tá an ráta cothaithe níos fearr sa chuid eile den Eoraip..  Tá cúiseanna go leor leis seo, ina measc náire, aineolas, obair agus cultúr. Ar cheann de na deacrachtaí is mó in Éirinn ná go bhfuil “cultúr láidir chothú buidéil ann” agus go leor margaíochta á déanamh chun “brú” á chur ar mháithreacha gabháil leis an bhuidéal.

### Obair
Filleann roinnt mhaith máithreacha ar an obair agus cé go bhfuil go leor láithreacha oibre den tuairim go bhfuil siad ag tacú le tuismitheoirí, ní chloisim mórán faoi sholúbthacht maidir le cothú. Tá meon na hÉireann feabhsaithe maidir le cothú cíche ach tabú fós ann ach go háirithe agus an páiste níos mó ná bliain d'aois.

### Cabhair
Tá níos mó cuidithe ar fáil anois do mhná i dtaobh an chothaithe de ná mar a bhí riamh, trí eagraíochtaí amhail ‘Cuidiú’ agus ‘Sure Start’.

Faoin  Acht um Cothromaíocht Oibre is Saoil agus Forálacha Ilghnéitheacha 2023 tá baill foirne i dteideal am saor gan pá a chailleadh le haghaidh sosanna beathú cíche ag an obair ar feadh suas le uair an chloig in aghaidh an ghnáthlá oibre. Is féidir sosanna beathú cíche a ghlacadh i bhfoirm sos amháin de 60 nóiméad, nó dhá shos 30 nóiméad an ceann, nó trí shos 20 nóiméad an ceann, nó ar cibé slí eile a chomhaontaíonn an fostaí agus a mbainisteoir.

## Féach freisin

* Bainne cíche
* Bainne foirmle do naíonáin
* Cíoch
* Seachtain Dhomhanda um Chothú Cíche

## Tagairtí

Catagóir:Naíonáin
Catagóir:Bainne
Catagóir:Beathú cíche
Catagóir:Cothú