1 Márta

Is é an **1 Márta** an 60ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra (61ú i mbliain bhisigh). Tá 305 lá fágtha sa bhliain.

## Féilte
* An Bhoisnia-Heirseagaivéin - Dan Nezavisnosti (Lá na Saoirse)
* An Bhreatain Bheag - Dydd Gŵyl Dewi (Lá Fhéile Dáibhí)
* An Chóiré Theas - 삼일절; Samiljeol (Lá Gluaiseacht na Saoirse)
* An Íoslainn - Bjórdagurinn nó Bjordagur (Lá Beorach)
* An Rómáin - Mărţişor (Tosaigh Earrach)
* Iarthar na hAstráile agus An Tasmáin - Labour Day / Eight Hours Day (Lá an Lucht Oibre)

## Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1445 — Sandro Botticelli, péintéir Iodálach (b.1510)
* 1547 — Rudolph Goclenius, fealsamh Gearmánach (b.1628)
* 1610 — John Pell, matamaiticeoir Sasanach (b.1685)
* 1717 — Catharina Helena Dörrien, luibheolaí Gearmánach (b. 1795)
* 1810 — Frédéric Chopin, pianódóir Pollanach (b.1849)
* 1855 — George Ramsay, imreoir sacair Albanach (b. 1935)
* 1880 — Matthew O'Reilly, polaiteoir Éireannach (b. 1962)
* 1882 — Daniel McMenamin, polaiteoir Éireannach (b. 1964)
* 1887 — Patrick Reynolds, polaiteoir Éireannach (b. 1932)
* 1892 — Ryūnosuke Akutagawa, scríbhneoir Seapánach (b. 1927)
* 1897 — Michael Kennedy, polaiteoir Éireannach (b. 1965)
* 1903 — Margaret Steuart Pollard, file Cornach (b. 1996)
* 1903 — Martin Brennan, polaiteoir agus dochtúir Éireannach (b. 1956)
* 1910 — David Niven, aisteoir Sasanach (b. 1983)
* 1927 — Harry Belafonte, amhránaí Meiriceánach (b. 2023)
* 1940 — Nuala O'Faolain, iriseoir, léiritheoir teilifíse agus údar Éireannach (b.2008)
* 1942 — Josephine Hart, scríbhneoir Éireannach (b. 2011)
* 1944 — Roger Daltrey, Amhránaí Sasanach
* 1947 — Alan Thicke, aisteoir Ceanadach (b. 2016)
* 1951 — Deb Fischer, polaiteoir Meiriceánach
* 1952 — Martin O'Neill, bainisteoir sacair
* 1953 — Martin Gibbons, polaiteoir Éireannach
* 1957 — John Crown, dochtúir agus polaiteoir Éireannach
* 1957 — Steven McDonald, garda Meiriceánach (b. 2017)
* 1959 — Nick Griffin, Polaiteoir Sasanach
* 1974 — Michael McNamara, polaiteoir Éireannach de chuid Pháirtí an Lucht Oibre
* 1983 — Ciarán Mac Donnchaidh, cispheileadóir Éireannach
* 1984 — David Murphy, imreoir sacair Briotanach
* 1986 — Shane O'Neill, iománaí Éireannach
* 1987 — Kesha, cumadóir amhrán agus rapadóir Meiriceánach
* 1990 — Qandeel Baloch, mainicín agus aisteoir Pacastánach
* 1990 — Séamus Mac Cártaigh, imreoir peil Ghaelach
* 1993 — Grace Moloney, peileadóir Éireannach
* 1994 — Justin Bieber, pop-amhránaí

## Daoine a fuair bás ar an lá seo
* 492 — Pápa Feilimí III (r. ~440)
* 589 — Naomh Dáibhí, éarlamh na Breataine Bige (r.500)
* 965 — Pápa Leon VIII (r. ~915)
* 1431 — Pápa Máirtín V, Pápa ó 1417 go 1431 (r. 1369)
* 1510 — Francisco de Almeida, saighdiúir agus taiscéalaí Portaingéalach (r.1450)
* 1625 — Arthur Chichester, piara Sasanach (r. 1563)
* 1643 — Girolamo Frescobaldi, cumadóir Iodálach (r.1583)
* 1734 — Roger North, beathaisnéisí Sasanach (r.1653)
* 1768 — Hermann Samuel Reimarus, fealsamh Gearmánach (r. 1694)
* 1911 — Jacobus Henricus van't Hoff, ceimicí Ollannach, i measc bunaitheoirí na ceimice fisiciúla is na steiréiceimice (r. 1852)
* 1920 — John H. Bankhead, polaiteoir Meiriceánach (r.1842)
* 1938 — Gabriele d'Annunzio, scríbhneoir Iodálach (r. 1863)
* 1945 — Micheál Ó Síothcháin, ardeaspag Éireannach (r. 1870)
* 1956 — William Davin, polaiteoir Éireannach (r. 1890)
* 1966 — Seosamh Mac Craith, polaiteoir agus fear gnó Éireannach (r. 1887)
* 1979 — Dolores Costello, ban-aisteoir Meiriceánach (r. 1903)
* 1980 — Dixie Dean, peileadóir Sasanach (r.1907)
* 1984 — Carl Burgos, cruthaitheoir greannán Meiriceánach (r. 1916)
* 1995 — Georges Jean Franz Köhler, imdhíoneolaí Gearmánach (r. 1946)
* 2006 — Peter Osgood, peileadóir Sasanach (r.1947)
* 2015 — Joshua Fishman, teangeolaí Meiriceánach (r. 1926)
* 2019 — Zhores Ivanovitch Alferov, fisiceoir Rúiseach (r. 1930)
* 2022 — Jordie Albiston, file Astrálach (r. 1961)

## Tarluithe eile
* 1780 - Ba é Pennsylvania an chéad stát i Meiriceá a chuir deireadh le sclábhaíocht.
* 1867 - Rinneadh Nebraska ina stát
* 1932 - Fuadaíodh mac óg Charles agus Anne Lindbergh.
* 1946 - Rinneadh náisiúnaithe ar Bhanc Shasana
* 1947 - Thosaigh An Ciste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta gnóthaí
* 1953 - Fuair Iósaf Stailín stróc. Gheobhaidh sé bás cúig lá ina dhiaidh sin.
* 1981 - Chuaigh Bobby Sands ar stailc ocrais
* 1994 - Fuarthas Fred West ciontach as beirt bhan a dhúnmharú nuair a fuarthas coirp eile ina ghairdín.
* 1992 - D'fhógair An Bhoisnia-Heirseagaivéin neamhspleáchas amach ón Iúgslaiv
* 1998 - Rinneadh *[[Titanic (scannán 1997)|Titanic]]* ina chéad scannán $1billiún a thuilleamh
* 2006 - Rinneadh milliúnú halt ar Vicipéid an Bhéarla: Jordanhill railway station

0301
Márta, 01