Iain Bàn Òg

B'iriseoir, aistritheoir agus leabharlannaí ab ea **Iain Whyte** (?-1913 ) B'iriseoir, aistritheoir agus leabharlannaí é **John Whyte ** nó **Iain MacGhille-bhàin**. Bhí aithne air freisin faoin ainm **Iain Bán Óg** nó **I.B.Ó** ina chuid scríbhinní. (? - 1913). Rugadh agus thogadh é in Èisdeal lena dheartháir Henry Whyte nó Fionn. Bhí sé ina eagarthóir ar an iris An Gàidheal. Scríobh sé freisin faoi na pseudonyms/peannainmneacha 'MacMharcuis' agus 'IBO'.[1]Bhí sé ina eagarthócòmhla ri a bhràthair Henry Whyte. Scríobh sé freisin leis an leasainm/ainm cleite 'MacMharcuis' agus 'IBO'.[1]

## Leabharliosta
### Mar údar
### Gaeilge na hAlban
* 1925. Seán Bán Jr. *Para piobaire, agus sgeulachdan eile*  (Glaschú: A. MacLabhrainn)
#### Béarla

* 1897. Whyte, John *How to read Gaelic: orthographical instructions and reading lessons* (Inverness: The Northern Chronicle Office)
* 1902. Whyte, John & Alexander MacBain. *How to Learn Gaelic* 3mh deasachadh. (Inverness: Northern Chronicle Office)  Lethbhreac didseatach aig  Aig NLS an-seo agus an-seo 
* 1906. Alexander Macbain & John Whyte *How to learn Gaelic: orthographical instructions, grammar and reading lessons* 4mh deas. (Inverness: The Northern Chronicle Office)

### Aistriúcháin

* 1885. Dr. J. Mackenzie. *Croft cultivation / by an old crofter ; with a Gaelic translation by John Whyte. (Inverness: Printed by R. Carruthers & Sons)
* 1891. Gladstone, Uilleam Ewart. *Eaglais steidhichte na h-Alba; agus, Gnothaichean Albannach Eile: dà òraid* Eadar-theangaichte le Iain Bàn Og. (Edinburgh: John Grant)
* 1895. Armstrong, Walter. *Calanas: Seolaidhnean Feumail mu Oibreachadh Cloimhe* 2a deas. Eadar-theangaichte le Iain Whyte. (Glasgow: Archibald Sinclair). Aig [http://digital.nls.uk/76910486 NLS]
* c. 1900.*The Gaelic Chorister no. 3: Iseabail Nic-Aoidh/ Isobel Mackay* Gaelic words by Rob. Donn Mackay; English translation by John Whyte; Arranged by W.S. Roddie. (London, An Coisireach) 

===Eagarthóireacht===


====Gaeilge na hAlban====
* 1894. Mac-Caluim, Gilleasbuig K. *Laoidhean agus dàin spioradail: air an tional, agus àireamh mhòr dhiubh air an eadar-theangachadh ; air an ullachadh agus air an cur a mach fo làmh Iain Whyte.* deas. le Iain Whyte. (Glasgow: Archibald Sinclair) 

====Béarla====
* 1902. Noble, John. *Miscellanea Invernessiana, with a bibliography of Inverness newspapers and periodicals*  deas. le John Whyte ; with appendix by William Mackay. (Stirling: E. Mackay) 
* 1903. Noble, John. *Bibliography of Inverness newspapers and periodicals* deas. le John Whyte ; with appendix by William Mackay. (Stirling: E. Mackay) 
* [1906] Mac-Eachainn, Eobhan. *Faclair Gaidhlig is Beurla*  3mh deas. Rev. and Enl. by Alexander Macbain and John Whyte. (Inverness: Taylor & Bain)
* 1902. Mac-Eachainn, Eobhan. *Faclair Gaidhlig is Beurla/ Maceachen's Gaelic-English dictionary.* 2a deas. Rev. and Enl. by Alexander Macbain and John Whyte (Inverness: The Highland News Office) 
* 1911. John Whyte (deas). *Lachie's letters and the Smiddy Parliament* (Inverness: Walter Alexander)

==Naisc sheachtracha==
* [https://erskine.glasgow.ac.uk/gd/daoine/iain-macillebhain/ 'Iain MacIlleBhàin,' *Pròiseact Arascain* (Oilthigh Ghlaschu)]
* [https://dasg.ac.uk/corpus/textmeta.php?text=289&uT=y ‘Iain Bàn Òg,’ *DASG: Dachaigh airson Stòras na Gàidhlig'' (Oilthigh Ghlaschu)]

## Tagairtí

Catagóir:Aistritheoirí
Catagóir:Básanna i 1913
Catagóir:Daoine Albanacha
Catagóir:Iriseoirí Albanacha
Catagóir:Scríbhneoirí Gaeilge
Catagóir:Fir