Coláiste Naomh Maolmhaodhóg

Is é **Coláiste Naomh Maolmhaodhóg ([[An Béarla|Béarla]]: ''St Malachy's College''),**, i mBéal Feirste, Contae Aontroma, an coláiste deoise Caitliceach is sine i gCúige Uladh . 

## Stair
D’oscail an coláiste, a bhunaigh an tEaspag William Crolly, ar fhéile Naomh Maolmhaodhóg, 3 Samhain 1833, ceithre bliana tar éis don Acht um Fhóirithint Chaitliceach Rómhánach don Acht um Fhóirithint Chaitliceach (" Fuascailt Chaitliceach ") deireadh a chur leis an gceann deireanach de na Péindlíthe a chur, go dtí 1782, toirmeasc ar oideachas Caitliceach. 

Tá an coláiste, a osclaíodh faoi mhaoirseacht Cornelius Denvir, ar an suíomh céanna ó 1833 nuair a ghlac an tEaspag Crolly léas ar shuíomh aon acra déag ar imeall thuaidh an  tí chathraigh   bhig Sheoirsigh – Vicinage House – ataá curtha i gcuimhne inniu ar an tsráid in aice leis an gcoláiste, Páirc Vicinage. Ba le Thomas McCabe, uaireadóirí ó thaobh gairme, a bhí ina thacadóir ar Fhuascailt na gCaitliceach agus d'athchóiriú parlaiminte a bhí i Vicinage Farm, agus duine de bhunaitheoirí Chumann na nÉireannach Aontaithe sa bhliain 1791 . 

Ar cheann d'iontais an choláiste is ea an séipéal, a tógadh sa bhliain 1882 (ag an am céanna le túr sainiúil an Choláiste)  a feabhsaíodh go suntasach do chomóradh céad bliain an choláiste sa bhliain 1933 nuair a coimisiúnaíodh 32 fuinneog dhaite ó stiúideo Harry Clarke .  Rinneadh é a shuiteáil idir 1935 agus 1937 agus inniu tá sé seo ar cheann de na bailiúcháin is fearr de ghloine dhaite i gCúige Uladh. 

## Suíomh agus campas
clé|mion| Bealach isteach tosaigh an Choláiste
Tá Coláiste Naomh Maolmhaodhóg suite i dtoghcheantar na Seanpháirce i dtuaisceart Bhéal Feirste, idir dhá phríomhbhóthar ( Bóthar Aontroma A6 agus Bóthar Chromghlinne ), gar don áit a mbuaileann siad le chéile ag Timpeallán Carlisle ( Béarla: Carlisle Circus) 

Tá rochtain ar thailte an choláiste go príomha ó ascaill a bhfuil crainn ar gach taobh de ar Bhóthar Aontroma, a théann chuig an gcearnóg tosaigh, ar a dtugtar “"the quad" i mBéarla. Is é an foirgneamh is mó chun tosaigh, a chuimsíonn 3 thaobh den chearnóg agus ag féachaint siar, an chuid is sine den choláiste agus a théann siar go dtí na 1860idí. Tógann bloic ‘A’ agus ‘B’, ina bhfuil na ranna Staire, Clasaicí agus Drámaíochta, chomh maith le hoifigí riaracháin, an leabharlann, agus an séipéal, suas cuid mhór de na trí thaobh seo; is éard atá sna seomraí atá fágtha ná árasáin na sagairt, iar-shuanlanna agus an Halla Staidéir Uachtarach. 

Críochnaíonn an foirgneamh seimineár níos nua-aimseartha (féach thíos) an ceathrú taobh den chearnóg. Tá rochtain freisin ar cheaintín an choláiste agus ar bhloc Ceoil tríd an gcearnóg tosaigh.

Tá an chearnóg chúil coincréite, atá teorantaithe ag Halla an Choláiste (siar), an giomnáisiam (ó thuaidh), agus an seanfhoirgneamh (ó dheas agus soir), feabhsaithe le blianta beaga anuas le roinnt gairdíní bláthanna. Breathnaíonn ospidéal an Mater Infirmorum, agus scrín bheag don Mhaighdean Mhuire, ar an gceanóg chúil. Is é Halla an Choláiste an príomhionad do léirithe drámaíochta laistigh den choláiste, mar aon le tionóil agus scrúduithe. Le blianta beaga anuas, tá Halla an Choláiste á seachaint ag roinn ceoil an choláiste dá ceolchoirmeacha bliantúla, ar mhaithe le Halla Uladh i Sráid Bedford, a bhfuil buntáiste níos fuaimiúla aige.

Taobh thiar de Halla an Choláiste tá bloc ‘D’, a críochnaíodh sna 1960idí, agus an bloc ‘E’ in aice leis, a críochnaíodh sna 1970idí. Tá an dá cheann comhdhéanta den chuid is mó de ghnáthsheomraí ranga, seachas saotharlanna Fisice ar an urlár uachtarach de Bhloc ‘D’ agus saotharlanna Bitheolaíochta ar an urlár uachtarach de bhloc ‘E’. Ó na 1980idí  i leith, tá an dara hurlár de bhloc 'E' anois ina bhaile ag an Roinn Ríomhaireachta . Tá Léachtlann na scoile ar urlár na talún i mbloc ‘E’. Osclaíodh bloc ‘C’, atá suite lastuaidh de bhloc ‘E’, sna 1990idí agus cuireadh in áit sraith seomraí ranga sealadacha ó na 1950idí. Tá na rannóga Ceimice, Ealaíne agus Teicneolaíochta lonnaithe ann anois. 

Ar chúl thailte an choláiste tá an Halla Spóirt, agus cúirt cispheilee mar chuid lárnach de, atá athchóirithe le blianta beaga anuas le hurlár  ilfheidhmeach crua-adhmaid. Tá páirc shintéiseach, a leagadh síos sa bhliain 2006, in aice leis an Halla Spóirt. Ar chúiseanna slándála, tá ballaí arda timpeall na páirce ar thrí thaobh, rud a scarann tailte an choláiste ón iarphríosún ar Bhóthar Chromghlinn (atá anois mar shuíomh turasóireachta) agus ón gceantar cónaithe atá suite ar thailte iarbheairic an Airm Bhreatnaigh Girdwood ar Ascaill Pháirc Clifton.

Rinne an coláiste ceiliúradh ar 175 bliain i mí Aibreáin 2008 le ceolchoirm i Halla Waterfront i mBéal Feirste . Bhailigh sé na mic léinn agus an fhoireann le chéile freisin i gceantar “Quad” an choláiste le haghaidh grianghraf speisialta nár tógadh don choláiste le breis agus 50 bliain.

Bhí Seimineár Iósaf, an seimineár do Dheoise an Dúin agus Connor,  lonnaithe ar an gcampas céanna le breis agus céad bliain anuas. Tugadh an  Diocesan Seminary at St Malachy's, air seo go hoifigiúil, agus sa ghnáthchaint as Béarla  "the wing", de bharr go raibh sé ina sciathán d’fhoirgneamh an choláiste. Bhog Seimineár na Deoise go Bóthar Cliftonville le linn laethanta saoire na Nollag 2012, agus ghlac an t-ainm St. Malachy's Diocesan Seminary, mar aitheantas ar an gceangal atá ann le fada an lá leis an gcoláiste, go dtí gur dúnadh é in 2018.

## Taifead Acadúil

## Pearsanra
Is é Sir Gerry Loughran cathaoirleach reatha bhord gobharnóirí an choláiste.

* Príomhoide : Tháinig Paul McBride i gcomharbacht ar David Lambon (2011–2014) le bheith ar an tríú príomhoide agus ceannaire neamhchléireach ar Choláiste Naomh Maolmhaodhóg, iarcheannairí uile na scoile tar éis an teideal *uachtarán* a bheith acu agus ordaíodh ina shagairt Chaitliceacha iad.
* Reachtaire : An tAthair Michael Spence

## Alumni suntasacha
 

## Féach freisin

* Malachians FC
* Liosta de na meánscoileanna i mBéal Feirste
Catagóir:Ailt le téacs i Laidin
Catagóir:Comhordanáidí ar Wikidata