open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
4 Feabhra

Is é an **4 Feabhra** an 35ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 330 lá fágtha sa bhliain nó 331 i mbliain bhisigh.

## Féilte
* Srí Lanca - Lá na Saoirse

## Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1778 — Augustin Pyrame de Candolle, luibheolaí Eilvéiseach (b. 1841)
* 1868 — Constance Markiewicz, polaiteoir agus náisiúnaí Éireannach (b.1927)
* 1900 — Jacques Prévert, file agus scríbhneoir scáileáin Francach (b. 1977)
* 1902 — Charles Lindbergh, eitleoir, údar, taiscéalaí, ceapadóir, agus taiscéalaí Meiriceánach (b. 1974)
* 1902 — Hartley Shawcross, polaiteoir Briotanach (b 2003)
* 1905 — Thomas Kyne, polaiteoir Éireannach (b. 1981)
* 1906 — Clyde Tombaugh, réalteolaí Meiriceánach (b. 1997)
* 1906 — Dietrich Bonhoeffer, diagaire (b.1945)
* 1913 — Rosa Parks, gníomhaí ar son chearta sibhialta (b.2005)
* 1919 — Peter Butterworth, aisteoir Sasanach (b. 1979)
* 1923 — Conrad Bain, aisteoir Meiriceánach (b. 2014)
* 1931 — Sophie El Goulli, scríbhneoir Túinéiseach (b. 2015)
* 1940 — George A. Romero, Scannánóir Meiriceánach-Cheanadach, scríbhneoir scripte scannáin agus eagarthóir (b. 2017)
* 1943 — Ken Thompson, ceannródaí in eolaíocht ríomhaireachta
* 1958 — Kevin Humphreys, polaiteoir Éireannach
* 1972 — Dara Ó Briain, fuirseoir agus láithreoir teilifíse Éireannach
* 1973 — Oscar De La Hoya, dornálaí Meiriceánach
* 1987 — Darren O'Dea, imreoir sacair
* 1987 — Lucie Šafářová, imreoir leadóige Seiceach
* 1988 — Jeff Horn, dornálaí Astrálach
* 1989 — Evgeniya Rodina, imreoir leadóige Rúiseach
* 1994 — Denise O'Sullivan, peileadóir
* 2002 — Troy Parrott, imreoir sacair Éireannach
* 2007 — Melody, amhránaí Brasaíleach

## Daoine a fuair bás ar an lá seo
* 1694 — Natalia Naryshkina, bansár na Rúise (r.1651)
* 1847 — René Joachim Henri Dutrochet, dochtúir Francach (r. 1776)
* 1928 — Hendrik Lorentz, fisiceoir Ísiltíreach (r. 1853)
* 1940 — Nikolai Ivanovich Yezhov, oifigeach póilíneachta Rúiseach (r. 1895)
* 1947 — William O'Donnell, polaiteoir Éireannach 
* 1959 — Una O'Connor, ban-aisteoir (r. 1880)
* 1983 — Karen Carpenter, ceoltóir Meiriceánach (r.1950)
* 1987 — Carl Ransom Rogers, síceolaí Meiriceánach (r. 1902)
* 2009 — Ciarán Ó Con Cheanainn, amhránaí Éireannach (r. 1981)
* 2010 — Tomás Mac Giolla, polaiteoir Éireannach (r. 1924)
* 2018 — John Mahoney, aisteoir Meiriceánach (r. 1940)
* 2018 — Séamus Pattison, polaiteoir Éireannach (r. 1936)

## Tarluithe eile
* 1789 - Toghadh George Washington d'aon ghuth mar an chéad uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá
* 1948 - Bhain *Ceylon*, Srí Lanca inniu, neamhspleáchas
* 1974 - Maraíodh dó dhéag ar bhus nuair a phléasc buama IRA ar an M62 in Yorkshire, Sasana
* 1998 - Maraíodh thart ar 5,000 duine i gcrith talún san Afganastáin
* 2003 - Roinneadh an Iúgslaiv dhá náisiún neamhspleách, an tSeirbia agus Montainéagró
* 2004 - Bunaíodh Facebook
* 2020 - Dhún gach casaíne i Macau ar feadh 15 lá de dheasca Phaindéim COVID-19
* 2025 - Tharla ionsaí lámhaigh ag ionad oideachais d'aosaigh in Örebro, an tSualainn. Maraíodh deichniúr.

0204
Feabhra, 04
1792

## Tarluithe
*

## Breitheanna
* 29 Feabhra — Gioacchino Rossini, cumadóir ceoil Iodálach (b. 1868)
* 23 Aibreán — Thomas Romney Robinson, réalteolaí agus fisiceoir Éireannach (b. 1882)
* 13 Bealtaine — Pápa Pius IX, Pápa ó 1846 go 1878
* 21 Bealtaine — Gaspard-Gustave Coriolis, innealtóir agus matamaiticeoir Francach (b. 1843)
* 29 Meitheamh — Peadar Ó Gealacáin, scríobhaí agus múinteoir (b. 1860)
* 4 Lúnasa — Percy Bysshe Shelley, file Sasanach
* 18 Lúnasa — John Russell, státaire Sasanach, Príomh-Aire na Breataine faoi dhó
* 9 Meán Fómhair – An Cunta Lev Perovski, eolaí Rúiseach (b. 1856)
* 22 Deireadh Fómhair – John Pascoe Fawkner, a bhunaigh cathair Mhelbourne san Astráil (b. 1869)
* 4 Samhain — Carlos Antonio López, Uachtarán Pharagua

## Básanna
* 1 Márta — Leopold II, Impire Naofa Rómhánach (r. 1747)
* 10 Márta — John Stuart, Príomh-Aire na Breataine
* 18 Meán Fómhair — Seoirse de Brún, 94, ceannfort Arm na Rúise (r. 1698)

Catagóir:Blianta
1793

## Tarluithe
*
## Breitheanna
* 30 Márta — Juan Manuel de Rosas, polaiteoir Airgintíneach
* 20 Meán Fómhair — Benjamin O’Fallon, 1793-1842 , Gníomhaire Indiach
* 28 Deireadh Fómhair — Eliphalet Remington, dearthóir arm tine Meiriceánach
* 
## Básanna
* 20 Meán Fómhair — Fletcher Christian, talleyder y HMS Bounty
* 21 Eanáir - Rí Laoiseach XVI na Fraince (r. 1754)
* 13 Iúil — Jean-Paul Marat, idé-eolaí agus tíoránach cruálach le linn Réabhlóid na Fraince
* 16 Deireadh Fómhair - Marie Antoinette, banrion na Fraince (r. 1755)

Catagóir:Blianta
23 Iúil

Is é an **23 Iúil** an 204ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 205ú lá i mbliain bhisigh. Tá 161 lá fágtha sa bhliain.

## Féilte
* An Éigipt - *Lá na Réabhlóide*

## Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1194 — Naomh Claire, naomh Iodálach (b. 1253)
* 1649 — Pápa Cléimeans XI (b. 1721)
* 1884 — Emil Jannings, aisteoir Gearmánach (b. 1950)
* 1888 — Raymond Chandler, úrscéalaí agus scríbhneoir scannán Meiriceánach (b. 1959)
* 1892 — Haile Selassie, Impire na hAetóipe (b. 1975)
* 1899 — Gustav Heinemann, polaiteoir Gearmánach agus Uachtarán na Gearmáine ó 1969 go 1974 (b. 1976)
* 1912 — Michael Wilding, aisteoir Sasanach (b. 1979)
* 1913 — Michael Foot, polaiteoir Briotanach (b. 2010)
* 1916 — Tom O'Higgins, breitheamh agus polaiteoir Éireannach (b. 2003)
* 1928 — Vera Rubin, réalteolaí Meiriceánach (b. 2016)
* 1933 — Richard Rogers, ailtire Briotanach (b. 2021)
* 1938 — Bert Newton, láithreoir teilifíse Astrálach
* 1938 — Ronny Cox, aisteoir agus ceoltóir Meiriceánach
* 1941 — Sergio Mattarella, Uachtarán na hIodáile ó 2015
* 1951 — Edie McClurg, fuirseoir agus ban-aisteoir Meiriceánach
* 1955 — Denis O'Donovan, polaiteoir Éireannach
* 1961 — Woody Harrelson, aisteoir Meiriceánach
* 1965 — Slash, ceoltóir Briotanach-Meiriceánach
* 1967 — Philip Seymour Hoffman, Aisteoir  (b. 2014)
* 1968 — Declan Ganley, fear gnó Sasanach agus polaiteoir in Éirinn
* 1969 — Raphael Warnock, polaiteoir Meiriceánach
* 1971 — Alison Krauss, amhránaí, cumadóir agus veidhleadóir Meiriceánach
* 1976 — Judit Polgar, ficheallaí Ungáireach
* 1980 — Graham Ó Cáinte, imreoir peil Ghaelach
* 1986 — Ryan Ó Dubhuir, iománaí agus imreoir peil Ghaelach
* 1989 — Daniel Radcliffe, aisteoir Sasanach

## Daoine a fuair bás ar an lá seo
* 1216 — Pápa Innocentius III, Pápa ó 1198 go 1216 (r. 1160)
* 1885 — Ulysses S. Grant, 18ú uachtarán na Stát Aontaithe (r. 1822)
* 1916 — William Ramsay, 63, ceimiceoir Albanach (r. 1852)
* 1927 — Reginald Dyer, oifigeach Briotanach (r.1864)
* 1941 — Sarah Cecilia Harrison, ealaíontóir Éireannach (r. 1863)
* 1948 — D. W. Griffith, stiúrthóir scannán agus léiritheoir Meiriceánach(r. 1875)
* 1956 — Ella Young, file Éireannach (r. 1867)
* 1971 — Van Heflin, aisteoir (r. 1908)
* 1972 — Séamus Fitzgerald, polaiteoir Éireannach (r. 1896)
* 2003 — Bernard Markey, polaiteoir Éireannach (r. 1935)
* 2011 — Amy Winehouse, Ceolchumadóir agus amhránaí Sasanach (r. 1983)
* 2013 — Emile Griffith, dornálaí Meiriceánach (r. 1938)
* 2016 — Joe Napolitano, stiúrthóir scannán Meiriceánach (r. 1948)
* 2019 — Danika McGuigan, ban-aisteoir (r. 1986)
* 2024 — Robin Warren, paiteolaí Astrálach (r. 1937)

## Tarluithe
* 1903 - Dhíol *[[Ford Motor Company]]* a gcéad ghluaisteán
* 1921 - Bhunaigh Páirtí Cumannach na Síne
* 1967 - Thosaigh Círéibeacha Detroit
* 1992 - D'fhógartha An Abcáis neamhspleáchas ón tSeoirsia
* 1995 - Thángthas ar Cóiméad Hale-Bopp
* 2010 - Bunaíodh an banna *[[One Direction]]* i rith na héisteachta don *[[The X Factor (sraith 7 an RA)|X Factor]]*
* 2015 - D'fhógartha NASA go bhfuair siad *[[Kepler-452b]]* amach.

0723
Iúil, 23
1822

## Tarluithe
*

## Breitheanna
* 16 Feabhra — Francis Galton, eolaí Sasanach
* 27 Aibreán — Ulysses S. Grant, an 18ú uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá. (b. 1885)
* 20 Iúil — Gregor Mendel, eolaí Ostarach (b. 1884)
* 4 Deireadh Fómhair — Rutherford B. Hayes, an 19ú uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá (b. 1893)
* 6 Samhain — Leonardo Canal González, polaiteoir Colómach (r. 1894)
* 27 Nollaig — Louis Pasteur, micribhitheolaí agus ceimiceoir Francach
*  Gan dáta ach timpeall na bliana seo – Harriet Tubman, daonuasclóir Meiriceánach (b. 1913)

## Básanna
* 8 Iúil — Percy Bysshe Shelley, file Sasanach
* 12 Lúnasa — Robert Stewart, Bíocunta an Chaisleáin Riabhaigh, státaire Angla-Éireannach (r. 1769)
* 13 Deireadh Fómhair — Antonio Canova, dealbhóir Iodálach (r. 1757)
* 6 Samhain — Claude Louis Berthollet, ceimiceoir Francach (r. 1748)  
* 25 Samhain — William Herschel, réalteolaí agus ceoltóir Gearmánach/Briotanach (r. 1738)
* Gan dáta ar eolas – Eòghan MacLachlainn, scoláire is file Albanach (r. 1775)

Catagóir:Blianta
1794

## Tarluithe
* 4 Feabhra – Chuir Poblacht na Fraince an sclábhaíocht ar ceal.
* 14 Márta – Fuair Eli Whitney paitinn ar an inneall scartha cadáis i Meiriceá.
* Gan data
** Tháinig Réimeas na Sceimhle sa Fhrainc chun crích.
** Cuireadh cosc ar an chaife sa tSualainn.

## Breitheanna
* 20 Feabhra — William Carleton, úrscéalaí Éireannach (b. 1869)
* 21 Feabhra — Antonio López de Santa Anna, ginearál agus uachtarán Meicsiceach (b. 1876)
* 9 Aibreán — Theobald Böhm, ceapadóir ceoil Gearmánach (b. 1881)
* 20 Samhain — Eoghan Ó Comhraí, scoláire Éireannach
* gan dáta – Feargus O'Connor, polaiteoir agus Cairteach Éireannach (b. 1855).

## Básanna
* 16 Eanáir — Edward Gibbon, staraí Breatanach (r. 1737)
* 28 Márta — Marquis de Condorcet, matamaiticeoir agus fealsamh Francach (i bpríosún dó) (r. 1743)
* 5 Aibreán — Camille Desmoulins, polaiteoir Francach
* 5 Aibreán — Georges Jacques Danton, réabhlóidí Francach
* 27 Aibreán — William Jones, focleolaí Sasanach (r. 1746)
* 8 Bealtaine — Antoine Lavoisier, ceimiceoir (curtha chun báis) (r. 1743)
* 4 Meán Fómhair — John Hely-Hutchinson, polaiteoir Éireannach

Catagóir:Blianta
1796

## Tarluithe
* 15 Nollaig — Shroich Wolfe Tone agus fórsa Francach (43 bád agus 14,000 saighdiúir) Beanntraí, in Éirinn, ach ní raibh siad in ann teacht i dtír de bharr na gaoithe láidre agus d'fhill siad ar an Fhrainc tar éis cúpla lá. 

## Breitheanna
* 2 Bealtaine — Colm de Bhailís, cumadóir amhrán traidisiúnta (b. 1906)
* 1 Meitheamh — Nicolas Léonard Sadi Carnot, fisiceoir Francach
* 6 Iúil — Nioclás I na Rúise, Impire na Rúise

## Básanna
* 17 Feabhra — James Macpherson, scríbhneoir agus polaiteoir Albanach
* 21 Iúil — Raibeart Burns, file Albanach (r. 1759)
* 6 Samhain — Caitríona Mhór na Rúise (r. 1729)

Catagóir:Blianta
1797

## Tarluithe
*
## Breitheanna
* 9 Eanáir — Ferdinand Petrovich von Wrangel, taiscéalaí Rúiseach
* 31 Eanáir — Franz Schubert, cumadóir Ostarach
* 28 Feabhra — Mary Lyon, oideoir Meiriceánach
* 17 Iúil — Hippolyte Paul Delaroche, péintéir Francach
* 30 Lúnasa — Mary Shelley, scríbhneoir Sasanach (b. 1851)
* 14 Samhain — Charles Lyell, dlíodóir agus geolaí Albanach
* 29 Samhain — Gaetano Donizetti, ceoltóir Iodálalach (b. 1848)
* 17 Nollaig — Joseph Henry, eolaí Meiriceánach
* Is dócha agus gan dáta an lae – Sojourner Truth, daonuasclóir Meiriceánach agus gníomhaí sóisialta (b. 1883)

## Básanna
* 26 Márta — James Hutton, geolaí Albanach
* 7 Iúil — Luis de Alburquerque de Melo Pereira y Cáceres, oifigeach míleata Portaingéalach agus riarthóir coilíneachta
* 9 Iúil — Edmund Burke, scríbhneoir, fealsamh, polaiteoir Éireannach (r. 1723)
* 10 Meán Fómhair — Mary Wollstonecraft, scríbhneoir Sasanach
* 25 Samhain — Charles Walmesley, Biocáire Aspalda Shasana agus na Breataine Bige

Catagóir:Blianta
1798

## Tarluithe
* 24 Bealtaine - Tús Éirí Amach na nÉireannach Aontaithe (go dtí go Deireadh Fómhair)
[mion|21 Iúil 1798: Cath na bPirimidí s[an Éigipt idir arm Otamánach agus fórsaí Napoléon Bonaparte]]
## Breitheanna
* 18 Feabhra — José Hilario López, Uachtarán na Colóime
* 22 Bealtaine — Alexander McDonnell, imreoir fichille Éireannach
* 26 Aibreán &ndash; Eugène Delacroix, péintéir Francach (b. 1863)
* 1 Bealtaine — Edward Cooper, réalteolaí Éireannach
* 1 Samhain — Benjamin Guinness, polaiteoir Éireannach
* 24 Nollaig — Adam Mickiewicz, File náisiúnta na Polainne

## Básanna
* 10 Bealtaine — George Vancouver, loingseoir is taiscéalaí Sasanach
* 4 Meitheamh — An Tiarna Éadbhard Mac Gearailt, 34, Uaslathaí Éireannach (r. 1763)
* 26 Meitheamh — Seán Ó Murchú, sagart Éireannach a ghlac páirt san Éirí Amach in 1798
* 17 Iúil — Anraí Joy Mac Reachtain, náisiúnaí Éireannach
* 24 Meán Fómhair — Bartholomew Teeling, reibiliúnach Éireannach
* 19 Samhain — Theobald Wolfe Tone, 35, tírghráthóir Éireannach (r. 1763)
* 4 Nollaig — Luigi Galvani, fiseolaí Iodálach
* Is dócha – Rós Ní Mhaonaigh, cláirseoir Éireannach (r. 1740)

Catagóir:Blianta
22 Iúil

Is é an **22 Iúil** an 203ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 204ú lá i mbliain bhisigh. Tá 162 lá fágtha sa bhliain.

## Féilte
* Eaglais Chaitliceach Rómhánach - Naomh Máire Magdalene

## Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1713 — Jacques Germain Soufflot, ailtire Francach (b. 1780)
* 1806 — Johann Kaspar Zeuss, teangeolaí Gearmánach (b. 1856)
* 1814 — Samuel Colt, ceapadóir Meiriceánach (b. 1862)
* 1855 — Alasdair MacGilleBhàin, focleolaí Albanach
* 1887 — Gustav Hertz, fisiceoir Gearmánach  (b. 1975)
* 1900 — Michael Davern, polaiteoir Éireannach (b. 1973)
* 1916 — Marcel Cerdan, dornálaí Francach (b. 1949)
* 1922 — Paddy Forde, polaiteoir Éireannach (b ..1972)
* 1923 — Bob Dole, Seanadóir na Stát Aontaithe (b. 2021)
* 1928 — Jimmy Hill, Imreoir sacair Sasanach (b. 2015)
* 1934 — Louise Fletcher, ban-aisteoir Meiriceánach (b. 2022)
* 1946 — Danny Glover, aisteoir Meiriceánach 
* 1946 — Mireille Mathieu, amhránaí Francach
* 1949 — Lasse Virén, lúthchleasaí agus polaiteoir Fionlannach
* 1955 — Asif Ali Zardari, polaiteoir Pacastánach
* 1961 — Gerry Horkan, polaiteoir Éireannach
* 1967 — Rhys Ifans, aisteoir agus ceoltóir Breatnach
* 1969 — Despina Vandi, amhránaí Gréagach
* 1973 — Rufus Wainwright, ceoltóir Ceanadach-Meiriceánach
* 1976 — Aodhán Ó Ríordáin, polaiteoir Éireannach
* 1980 — Dirk Kuyt, imreoir sacair Ísiltíreach
* 1985 — Breandán Dé Buigléir, iománaí Éireannach
* 1985 — Ryan Dolan, popamhránaí Éireannach
* 1991 — Tennys Sandgren, imreoir leadóige Meiriceánach
* 1992 — Selena Gomez, aisteoir agus ceoltóir Meiriceánach
* 2013 — An Prionsa George Cambridge

## Daoine a fuair bás ar an lá seo
* 1676 — Pápa Cléimeans X (r. 1590)
* 1902 — Thomas Croke, Ard-Easpag Caitliceach (r.1824)
* 1922 — Jokichi Takamine, eolaí Seapánach (r. 1854)
* 1936 — Osmond Esmonde, taidhleoir agus polaiteoir Éireannach (r. 1896)
* 1943 — Martin Ryan, polaiteoir Éireannach (r. 1900)
* 1943 — William Stockley, scoláire agus polaiteoir Éireannach (r. 1859)
* 1979 — Sándor Kocsis, imreoir sacair Ungárach (r. 1929)
* 1998 — Alan Shepard, spásaire Meiriceánach (r. 1923)
* 2012 — Miguel Arteche, file (r. 1926)
* 2018 — Chiyo Miyako, duine Seapánach in aois a chéid (r. 1901)
* 2025 — Ozzy Osbourne, amhránaí Sasanach (r. 1948)

## Tarluithe
* 1298 - Tharla Cath na hEaglaise Brice: Bhuaigh Éadbhard I Shasana agus a fhear bogha fada ar Uilleam Uallas agus a thrúpaí
* 1706 - Shocraigh Ríocht Shasana agus Ríocht na hAlban ar théarmaí d'Achtanna an Aontais

0722
Iúil, 22
1750idí

## Imeachtaí agus treochtaí
* 1756-1763 - An Cogadh Seacht mBliana

## Ceannairí stáit


|- align-center
|align=center bgcolor=#F0F0F0 colspan=121|An Eoraip
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0|An Bhreatain Mhór 
|colspan=120 rowspan=2 bgcolor=#E0E0FF style="border-left:none;"|Seoirse II
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0|Éire
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Fhrainc
|colspan=120 bgcolor=#FFE0E0|Laoiseach XV
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Spáinn
|colspan=114 bgcolor=#F8E0F0|Fernando VI
|colspan=6 bgcolor=#F8E0F0|
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|Ríocht Napoli, Ríocht na Sicile
|colspan=115 bgcolor=#F8E8F8|Séarlas VII ( *Séarlas III na Spáinne*)
|colspan=5 bgcolor=#F8E8F8|
|- align=center bgcolor=#C0C0C0 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|Imp. Naofa Róm'ch.
|colspan=120 bgcolor=#F8F8B8|Proinsias I
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|Ostair, Ungáir, Bóihéim
|bgcolor=#E8FFB8 colspan=120|Máire Tóireasa
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An tSualainn
|colspan=15 bgcolor=#EFE0FF|Fredrik I
|colspan=105 bgcolor=#EFE0FF|Adolf Fredrik
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px" |An Rúis
|colspan=120 bgcolor=#FFECE0|Eilís
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Phápacht
|colspan=100 bgcolor=#E0ECEF |Beinidict XIV
|colspan=20 bgcolor=#E0ECEF |Cl. XIII
|- align-center 
|align=center bgcolor=#E3E3E3 colspan=121|An Áise
|- align-center 
|align=left bgcolor=#E3E3E3 style="margin-left:2px"|an tSín
|colspan=120 bgcolor=#E0FFE0 align="center"|Qianlong
|}
 Ferdinand III na Sicile agus Ferdinand IV na Napoli (*Ferdinand I na Dá Shicile*) 

## Tagairtí

Catagóir:Deichniúra
1760idí

## Imeachtaí agus treochtaí
* 1756-1763 - An Cogadh Seacht mBliana



## Ceannairí stáit

|- align-center
|align=center bgcolor=#F0F0F0 colspan=121|An Eoraip
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0|An Bhreatain Mhór 
|colspan=8 rowspan=2 bgcolor=#E0E0FF style="border-left:none;"|
|colspan=112 rowspan=2 bgcolor=#E0E0FF style="border-left:none;"|Seoirse III
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0|Éire
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Fhrainc
|colspan=120 bgcolor=#FFE0E0|Laoiseach XV
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Spáinn
|colspan=120 bgcolor=#F8E0F0|Séarlas III
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|Ríocht Napoli, Ríocht na Sicile
|colspan=120 bgcolor=#F8E8F8|Ferdinand III/IV (*Ferdinand I na Dá Shicile*)
|- align=center bgcolor=#C0C0C0 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|Imp. Naofa Róm'ch.
|colspan=68 bgcolor=#F8F8B8|Proinsias I
|colspan=52 bgcolor=#F8F8B8|Seosamh II
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|Ostair, Ungáir, Bóihéim
|bgcolor=#E8FFB8 colspan=120|Máire Tóireasa
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An tSualainn
|colspan=120 bgcolor=#EFE0FF|Adolf Fredrik
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px" |An Rúis
|colspan=24 bgcolor=#FFECE0|Eilís
|colspan=6 bgcolor=#FFECE0|
|colspan=90 bgcolor=#FFECE0|Caitrín II (*Caitrín Mhor*)
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Phápacht
|colspan=100 bgcolor=#E0ECEF |Clemens XIII
|colspan=20 bgcolor=#E0ECEF |Cl. XIV
|- align-center 
|align=center bgcolor=#E3E3E3 colspan=121|An Áise
|- align-center 
|align=left bgcolor=#E3E3E3 style="margin-left:2px"|an tSín
|colspan=120 bgcolor=#E0FFE0 align="center"|Qianlong
|- align-center 
|align=left bgcolor=#E3E3E3 style="margin-left:2px"|an tSeapáin
|colspan=32 bgcolor=#FFFFDD align="center"|Momozono
|colspan=88 bgcolor=#FFFFDD align="center"|Go-Sakuramachi
|}
 Seoirse II 
 Peadar III 

## Tagairtí

Catagóir:Deichniúra
1770idí

## Imeachtaí agus treochtaí
* Cogadh Réabhlóideach Mheiriceá (1775 - 1783)



## Cinn Stát

|- align-center
|align=center bgcolor=#F0F0F0 colspan=121|An Eoraip
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0|An Bhreatain Mhór 
|colspan=120 rowspan=2 bgcolor=#E0E0FF style="border-left:none;"|Seoirse III
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0|Éire
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Fhrainc
|colspan=52 bgcolor=#FFE0E0|Louis XV
|colspan=68 bgcolor=#FFE0E0|Louis XVI
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Spáinn
|colspan=120 bgcolor=#F8E0F0|Séarlas III
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|Ríocht Napoli, Ríocht na Sicile
|colspan=120 bgcolor=#F8E8F8|Ferdinand III na Sicile agus Ferdinand IV na Napoli (*Ferdinand I na Dá Shicile*)
|- align=center bgcolor=#C0C0C0 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|Imp. Naofa Róm'ch.
|colspan=120 bgcolor=#F8F8B8|Seosamh II
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|Ostair, Ungáir, Bóihéim
|bgcolor=#E8FFB8 colspan=120|Máire Tóireasa
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An tSualainn
|colspan=14 bgcolor=#EFE0FF|
|colspan=106 bgcolor=#EFE0FF|Gustav III
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px" |An Rúis
|colspan=120 bgcolor=#FFECE0|Caitrín II (*Caitrín Mhor*)
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Phápacht
|colspan=56 bgcolor=#E0ECEF |Clemens XIV
|colspan=6 bgcolor=#F0F0F0 |
|colspan=58 bgcolor=#E0ECEF |Pius VI

|- align-center 
|align=center bgcolor=#E3E3E3 colspan=121|An Áise
|- align-center 
|align=left bgcolor=#E3E3E3 style="margin-left:2px"|an tSín
|colspan=120 bgcolor=#E0FFE0 align="center"|Qianlong
|- align-center 
|align=left bgcolor=#E3E3E3 style="margin-left:2px"|an tSeapáin
|colspan=8 bgcolor=#FFFFDD align="center"|
|colspan=112 bgcolor=#FFFFDD align="center"|Go-Momozono
|}
 Adolf Fredrik 
 Go-Sakuramachi 

## Tagairtí

Catagóir:Deichniúra
29 Eanáir

Is é an **29 Eanáir** an 29ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 336 lá fágtha sa bhliain nó 337 i mbliain bhisigh.

## Féilte
* Giobráltar - Lá an Bhunreacht

## Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1544 — Proinsias II na Fraince, Rí na Fraince (b. 1560)
* 1688 — Emanuel Swedenborg, fealsamh (b.1772)  
* 1737 — Thomas Paine, scríbhneoir agus idéalaí (b.1809) 
* 1838 — Edward Williams Morley, ceimiceoir fisiceach Meiriceánach (b. 1931)
* 1843 — William McKinley, 25ú uachtarán na Stát Aontaithe (b.1901)
* 1860 — Anton Chekhov, drámadóir (b.1904) 
* 1862 — Frederick Delius, cumadóir ceoil (b.1934) 
* 1866 — Romain Rolland, údar Francach (b. 1944)
* 1876 — Havergal Brian, cumadóir ceoil (b.1972) 
* 1880 — W. C. Fields, fuirseoir agus aisteoir Meiriceánach (b. 1946)
* 1887 — Colm Ó Gaora, scríbhneoir agus náisiúnaí Éireannach (r. 1954)
* 1901 — Allen Balcom DuMont, innealtóir leictreonach Meiriceánach (b. 1965)
* 1932 — Bernard Cowen, polaiteoir Éireannach (b. 1984)
* 1939 — Germaine Greer, scoláire agus scríbhneoir 
* 1945 — Jim Nicholson, Polaiteoir agus Feisire de Pharlaimint na hEorpa
* 1945 — Tom Selleck, aisteoir Meiriceánach
* 1947 — Linda Brown Buck, bitheolaí Meiriceánach
* 1948 — Pat Kenny, láithreoir teilifíse agus raidió Éireannach
* 1952 — Tim Healy, aisteoir Briotanach 
* 1953 — Teresa Teng, amhránaí Síneach (b. 1995)
* 1954 — Oprah Winfrey, craoltóir, léiritheoir, agus ceannródaí teilifíse
* 1955 — John Tate, dornálaí Meiriceánach (b. 1998)
* 1960 — Claire D. Cronin, polaiteoir Meiriceánach
* 1966 — Romário, Iar-imreoir sacair agus polaiteoir Brasaíleach
* 1970 — Michele Piccirillo, dornálaí Iodálach
* 1970 — Paul Ryan, polaiteoir Meiriceánach
* 1985 — Isabel Lucas, ban-aisteoir Astrálach

## Daoine a fuair bás ar an lá seo
* 1119 — Pápa Gelasius II (r.1060idí)
* 1820 — Seoirse III, 81, rí na Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Éireann (r.1738)
* 1899 — Alfred Sisley, péintéir Sasanach (r. 1839)
* 1951 — Conor Hogan, polaiteoir Éireannach (r. 1892)
* 1963 — Robert Frost, 88, file (r.1874)
* 1964 — Alan Ladd, aisteoir (r. 1913)
* 1970 — Seán Mac Giollarnáth, béaloideasaí Éireannach (r. 1880)
* 1978 — Tim McCoy, aisteoir Meiriceánach (r. 1891)
* 1993 — Adetokunbo Ademola, dlí-eolaí Nigéarach (r. 1906)
* 2012 — Micheál Ó hEidhin, ceoltóir Éireannach (r. 1938)

## Tarluithe eile
* 904 - Toghadh Pápa Sergius III
* 1861 - Glacadh le Kansas mar an cheathrú stát is tríocha
* 1863 - Sléacht Bear River: cuireadh cúpla céad de shliocht na treibhe Shoshone chun báis in Idaho, na Stáit Aontaithe.
* 1989 - Bhunaigh an Ungáir caidreamh taidhleoireachta leis an Chóiré Theas
* 1996 - D'fhógair Jacques Chirac go stadfaidh An Fhrainc tástáil núicléach
* 2025 - In Washington, D.C., bhuail eitilt phaisinéara in aghaidh héileacaptar míleata san aer agus thuairteáil siad sa Potomac. Maraíodh 67 nduine.

0129
Eanáir, 29
3 Feabhra

Is é an **3 Feabhra** an 34ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 331 lá fágtha sa bhliain nó 332 i mbliain bhisigh.

## Féilte
* Eaglais Chaitliceach - Lá Fhéile Blaise
* An tSeapáin - Setsubun (節分)

## Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1766 — Maitias Séamas Ó Coinmhí, foclóirí agus teangeolaí Éireannach (b. 1842)
* 1809 — Felix Mendelssohn, cumadóir ceoil (b.1847) 
* 1830 — Robert Gascoyne-Cecil, polaiteoir Sasanach (b. 1903)
* 1857 — Wilhelm Ludvig Johannsen, luibheolaí Danmhargach (b. 1927)
* 1874 — Gertrude Stein, scríbhneoir (b.1946)
* 1880 — Nancy Price, ban-aisteoir, scríbhneoir agus stiúrthóir drámaí Sasanach (b. 1970)
* 1894 — Norman Rockwell, péintéir (b.1978) 
* 1898 — Alvar Aalto, ailtire Fionlannach (b.1976) 
* 1901 — Ramón J. Sender, scríbhneoir Spáinneach (b.1982)
* 1907 — James A. Michener, údar Meiriceánach (b. 1997)
* 1908 — Molly Bracken, ealaíontóir agus múinteoir Éireannach (b. 1991)
* 1912 — Alfredo Stroessner, deachtóir agus uachtarán Pharagua (b.2006)
* 1914 — Mary Carlisle, ban-aisteoir Meiriceánach (b. 2018)
* 1921 — Pêr Denez, scríbhneoir Briotánach (b. 2011)
* 1921 — Ralph Asher Alpher, fisiceoir Meiriceánach (b. 2007)
* 1927 — Val Doonican, amhránaí Éireannach (b. 2015)
* 1936 — Jim Marshall, grianghrafadóir Meiriceánach (b. 2010)
* 1938 — Emile Griffith, dornálaí Meiriceánach (b. 2013)
* 1947 — Maurizio Micheli, aisteoir Iodálach
* 1947 — Paul Auster, scríbhneoir Meiriceánach (b. 2024)
* 1956 — Nathan Lane, aisteoir Meiriceánach
* 1970 — Warwick Davis, aisteoir Sasanach
* 1976 — Isla Fisher, ban-aisteoir Astrálach
* 1987 — Daniel Jacobs, dornálaí Meiriceánach

## Daoine a fuair bás ar an lá seo
* 1468 — Johannes Gutenberg, ceannródaí clódóireachta (r.~1400)
* 1679 — Jan Havickszoon Steen, péintéir Ollannach (r. 1626)
* 1862 — Jean-Baptiste Biot, eolaí Francach (r. 1774)
* 1890 — Christoph Hendrick Diederick Buys Ballot, fisiceoir Ísiltíreach (r. 1817)
* 1896 — Jane Wilde, file, scríbhneoir agus eagarthóir Éireannach (r. 1821)
* 1922 — John Butler Yeats, ealaíontóir Éireannach (r. 1839)
* 1924 — Woodrow Wilson, 67, uachtarán na Stát Aontaithe (r.1856)
* 1925 — Oliver Heaviside, fisiceoir Sasanach (r. 1850)
* 1945 — Roland Freisler, dlíodóir agus breitheamh Gearmánach (r. 1893)
* 1959 — Buddy Holly, 22, amhránaí agus cumadóir (r.1936)
* 1987 — Seoirse Mac Thomáis, fealsúnaí Sasanach (r. 1903)
* 2016 — Mark Farren, peileadóir Éireannach (r. 1982)

## Tarluithe eile
*1917 - An Chéad Chogadh Domhanda: bhrís na Stáit Aontaithe caidreamh taidhleoireachta leis an Ghearmáin
*1959 - "*An lá go bhfuair an ceol bás*": fuair ceoltóirí Buddy Holly, Ritchie Valens agus "The Big Bopper" bás i dtimpiste eitleáin
*1973 - Tharla dhá eachtra marfach i gceantar an Lóiste Úir, Beal Feirste. Sa chéad eachtra, lámhach UDA ó charr taobh amuigh de theach tábhairne agus maraíodh beirt. Ina dhiaidh sin, chuaigh daoine ar na sráideanna agus lámhach snípéirí airm Bhriotanaigh ag an slua mar sin maraíodh ceathrar eile.
*1989 - I bParagua, baineadh an chumhacht d'Alfredo Stroessner i gcoup míleata

## Tagairtí

0203
Feabhra, 03
1780idí

## Imeachtaí agus treochtaí
* Cogadh Réabhlóideach Mheiriceá (1775 - 1783)
* Réabhlóid na Fraince (1789 - 1799)


## Cinn Stát

|- align-center
|align=center bgcolor=#F0F0F0 colspan=121|An Eoraip
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0|An Bhreatain Mhór 
|colspan=120 rowspan=2 bgcolor=#E0E0FF style="border-left:none;"|Seoirse III
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0|Éire
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Fhrainc
|colspan=120 bgcolor=#FFE0E0|Louis XVI
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Spáinn
|colspan=108 bgcolor=#F8E0F0|Séarlas III
|colspan=12 bgcolor=#F8E0F0|
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|Ríocht Napoli, Ríocht na Sicile
|colspan=120 bgcolor=#F8E8F8|Ferdinand III/IV (*Ferdinand I na Dá Shicile*)
|- align=center bgcolor=#C0C0C0 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|Imp. Naofa Rómh'ch
|colspan=8 bgcolor=#F8F8B8|
|colspan=112 rowspan=2 bgcolor=#F8F8B8|Seosamh II
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Ostair, An Ungáir, An Bhóihéim
|bgcolor=#E8FFB8 colspan=8|
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An tSualainn
|colspan=120 bgcolor=#EFE0FF|Gustav III
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px" |An Rúis
|colspan=120 bgcolor=#FFECE0|Caitrín II (*Caitrín Mhor*)
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Phápacht
|colspan=120 bgcolor=#E0ECEF |Pius VI

|- align-center 
|align=center bgcolor=#E3E3E3 colspan=121|An Áise
|- align-center 
|align=left bgcolor=#E3E3E3 style="margin-left:2px"|an tSín
|colspan=120 bgcolor=#E0FFE0 align="center"|Qianlong
|- align-center 
|align=left bgcolor=#E3E3E3 style="margin-left:2px"|an tSeapáin
|colspan=120 bgcolor=#FFFFDD align="center"|Kokaku
|- align-center 
|align=center bgcolor=#EDEDED colspan=121|Críocha Mheiriceá
|- align-center 
|align=left bgcolor=#EDEDED style="margin-left:2px"|Stáit Aontaithe
|colspan=38|
|colspan=74 bgcolor=#D0E0FF align="center"|an Chomhdháil Ilchríochach
|colspan=8 bgcolor=#D0E0FF align="center"|
|}
 Séarlas IV  
 Máire Tóireasa  
 George Washington 

## Tagairtí

Catagóir:Deichniúra
1790idí

## Imeachtaí agus treochtaí
* Réabhlóid na Fraince (1789 - 1799)

* 1798 Éirí amach na nÉireannach Aontaithe

## Cinn Stát

|- align-center
|align=center bgcolor=#F0F0F0 colspan=121|An Eoraip
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0|An Bhreatain Mhór 
|colspan=120 rowspan=2 bgcolor=#E0E0FF style="border-left:none;"|Seoirse III
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0|Éire
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Fhrainc
|colspan=30 bgcolor=#FFE0E0|Louis XVI
|colspan=24 bgcolor=#FFE0E0|Robespierre
|colspan=66 bgcolor=#FFE0E0|an Díreachtóireacht
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Spáinn
|colspan=120 bgcolor=#F8E0F0|Séarlas IV
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|Ríocht Napoli, Ríocht na Sicile
|colspan=120 bgcolor=#F8E8F8|Ferdinand III/IV (*Ferdinand I na Dá Shicile*)
|- align=center bgcolor=#C0C0C0 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|Imp. Naofa Róm'ch.
|colspan=26 bgcolor=#F8F8B8|Leopold II
|colspan=94 bgcolor=#F8F8B8|Proincias II
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An tSualainn
|colspan=26 bgcolor=#EFE0FF|Gustav III
|colspan=94 bgcolor=#EFE0FF|Gustav IV Adolf
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px" |An Rúis
|colspan=80 bgcolor=#FFECE0|Caitrín II (*Caitrín Mhor*)
|colspan=80 bgcolor=#FFECE0|Pól I 
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Phápacht
|colspan=119 bgcolor=#E0ECEF |Pius VI
|colspan=1 bgcolor=#F0F0F0 |
|- align-center 
|align=center bgcolor=#E3E3E3 colspan=121|An Áise
|- align-center 
|align=left bgcolor=#E3E3E3 style="margin-left:2px"|an tSín
|colspan=73 bgcolor=#E0FFE0 align="center"|Qianlong
|colspan=47 bgcolor=#E0FFE0 align="center"|Jiaqing
|- align-center 
|align=left bgcolor=#E3E3E3 style="margin-left:2px"|an tSeapáin
|colspan=120 bgcolor=#FFFFDD align="center"|Kokaku
|- align-center 
|align=center bgcolor=#EDEDED colspan=121|Críocha Mheiriceá
|- align-center 
|align=left bgcolor=#EDEDED style="margin-left:2px"|Stáit Aontaithe
|colspan=86 bgcolor=#D0E0FF align="center"|George Washington
|colspan=34 bgcolor=#D0E0FF align="center"|John Adams
|}

## Tagairtí

Catagóir:Deichniúra
18ú haois

## Forbhreathnú
*
## Tarluithe
* 1703 - Bhunaigh Peadar Mór na Rúise a phríomhchathair nua Cathair Pheadair
* 1707 - Acht an Aontais a bhunaigh an Ríocht Aontaithe idir Albain agus Sasana
* 1715 - D'éag Laoise XIV, 'Rí na Gréine', duine de na ceannairí ba chumhachtaí a bhí san Eoraip riamh. 
* 1718 - Bunaíodh cathair New Orleans, Louisiana
* 1755 - Crith talún ollmhór i Liospóin na Portaingéile
* 1757 - Cath Plassey a chuir tús le riail na Breataine san India
* 1775-1783 - Cogadh na Saoirse, Stáit Aontaithe Mheiriceá
* 1789 - Toghadh George Washington ina uachtarán ar Na Stáit Aontaithe
* 1797 - Chuir ionradh Napoléon Bonaparte deireadh le neamhspleáchas phoblacht na Veinéise
* 1798 - Éirí Amach na nÉireannach Aontaithe

## Daoine Suntasacha
* Johann Sebastian Bach, cumadóir
* Impire Caitrín II na Rúise 
* Uachtarán George Washington, Stáit Aontaithe 
* Rí Laoiseach XIV na Fraince

## Aireagáin agus Fionnachtainta
*
## Deichniúra agus blianta

## Tagairtí

Catagóir:Aoiseanna
Catagóir:18ú haois
1740idí

## Imeachtaí agus treochtaí

## Ceannairí stáit


|- align-center
|align=center bgcolor=#F0F0F0 colspan=121|An Eoraip
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0|An Bhreatain Mhór 
|colspan=120 rowspan=2 bgcolor=#E0E0FF style="border-left:none;"|Seoirse II
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0|Éire
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Fhrainc
|colspan=120 bgcolor=#FFE0E0|Laoiseach XV
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Spáinn
|colspan=120 bgcolor=#F8E0F0|Pilib V
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|Ríocht Napoli, Ríocht na tSicile
|colspan=120 bgcolor=#F8E8F8|Séarlas VII (*Séarlas III na Spáinne*)
|- align=center bgcolor=#C0C0C0 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|Imp. Naofa Róm'ch.
|bgcolor=#F8F8B8 colspan=10|1
|align=left colspan=14 bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|
|colspan=38 bgcolor=#F8F8B8|Séarlas VII
|colspan=58 bgcolor=#F8F8B8|Proinsias I
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Ostair
|bgcolor=#F8F8B8 colspan=10 rowspan=3|INR
|bgcolor=#E8FFB8 colspan=115 rowspan=3|Máire Tóireasa
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Ungáir
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Bhóihéim
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An tSualainn
|colspan=14 bgcolor=#EFE0FF|Fredrik I
|colspan=106 bgcolor=#EFE0FF|Adolf Fredrik
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px" |An Rúis
|bgcolor=#FFECE0 colspan=10|Anna
|colspan=14 bgcolor=#FFECE0|Ivan VI
|colspan=96 bgcolor=#FFECE0|Eilís
|- align=center 
|align=left bgcolor=#F0F0F0 style="margin-left:2px"|An Phápacht
|colspan=7 bgcolor=#F0F0F0|
|colspan=113 bgcolor=#E0ECEF |Beinidict XIV
|- align-center 
|align=center bgcolor=#E3E3E3 colspan=121|An Áise
|- align-center 
|align=left bgcolor=#E3E3E3 style="margin-left:2px"|an tSín
|colspan=129 bgcolor=#E0FFE0 align="center"|Qianlong
|}
 Séarlas IV

## Tagairtí

Catagóir:Deichniúra
27 Bealtaine

Is é an **27 Bealtaine** an 147ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 148ú lá i mbliain bhisigh. Tá 218 lá fágtha sa bhliain.

## Féilte
* An Bholaiv - Lá na Máithreacha (*Día de la Madre*)
* An Nigéir - Lá na bPáistí (*Children's Day*)

## Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1837 — Wild Bill Hickok, Meiriceánach (b.1876)
* 1894 — Dashiell Hammett, údar (b.1961)
* 1894 — Louis-Ferdinand Céline, scríbhneoir (b.1961)
* 1897 — John Douglas Cockroft, fisiceoir Briotanach (b. 1967)
* 1905 — Young Corbett III, dornálaí Meiriceánach (b. 1993)
* 1907 — Rachel Louise Carson, nádúraí is scríbhneoir Meiriceánach (b. 1964)
* 1922 — Christopher Lee, aisteoir Sasanach (b. 2015)
* 1923 — Henry Kissinger, polaiteoir Meiriceánach (b. 2023)
* 1930 — John Barth, scríbhneoir Meiriceánach (b. 2024)
* 1939 — Don Williams, amhránaí ceol tíre Meiriceánach (b. 2017)
* 1943 — Cilla Black, amhránaí agus láithreoir teilifíse (b. 2015)
* 1951 — John Conteh, dornálaí Briotanach
* 1955 — Richard Schiff, aisteoir Meiriceánach
* 1961 — Peri Gilpin, ban-aisteoir Meiriceánach
* 1962 — Scott Perry, polaiteoir Meiriceánach
* 1964 — Adam Carolla, pearsa raidió Mheiriceánach
* 1965 — Edwin Poots, polaiteoir Briotanach
* 1965 — Pat Cash, imreoir leadóige 
* 1967 — David Plouffe, straitéisí polaitiúil Meiriceánach
* 1967 — Paul Gascoigne, peileadóir Sasanach
* 1981 — Johan Elmander, imreoir sacair
* 1984 — Byz, ceoltóir

## Daoine a fuair bás ar an lá seo
* 1277 — Pápa Seán XXI, pápa (r. 1215)
* 1564 — Eoin Cailvín, 54, leasaitheoir eaglaise (r.1509)
* 1840 — Nicolo Paganini, 57, veidhleadóir agus cumadóir Iodálach (r.1782)
* 1901 — Liam Ó Maolruanaidh, scríbhneoir Éireannach (r. 1873)
* 1910 — Robert Koch, lia agus bitheolaí Gearmánach (r.1843) 
* 1964 — Jawaharlal Nehru, 74, státaire (r.1889)
* 1971 — Chips Rafferty, aisteoir (r. 1909)
* 1988 — Ernst Ruska, fisiceoir Gearmánach (r. 1906)

## Tarluithe eile
* 1199 - Corónaíodh Seon, Rí Shasana
* 1703 - Bunaigh Peadar Mór Cathair Pheadair
* 1883 - Corónaíodh Alastar III na Rúise
* 1937 - D'oscail Droichead Geata an Óir do choisithe
* 1980 - Deir giuiré san ionchoise Blair Peach, a bhásaigh le linn agóide i Londain, gur timpiste a bhí ina bás
* 1994 - D'fhill an scríbhneoir Aleksandr Solzhenitsyn ar an Rúis tar éis 20 bliain ar deoraíocht
* 2016 - Thug Barack Obama cuairt ar Hiroshima.

0527
Bealtaine, 27
Rutherford B. Hayes

B'é **Rutherford Birchard Hayes** (4 Deireadh Fómhair 1822 – 17 Eanáir 1893) 19ú uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá. Bhí sé i bhfeidhmeannas ón 3 Márta, 1877 go dtí an 4 Márta, 1881. 

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1822
Catagóir:Básanna i 1893
Catagóir:Daoine as Ohio
Catagóir:Daoine de bhunadh na hAlban
Catagóir:Daoine i gCogadh Cathartha na Stát Aontaithe
Catagóir:Daoine Meiriceánacha de bhunadh na hEorpa
Catagóir:Fir
Catagóir:Ginearáil
Catagóir:Gníomhaithe cearta daonna Meiriceánacha Afracacha
Catagóir:Gníomhaithe Mheiriceá
Catagóir:Gobharnóirí na Stát Aontaithe
Catagóir:Poblachtánaigh na Stát Aontaithe
Catagóir:Protastúnaigh
Catagóir:Saighdiúirí Meiriceánacha
Catagóir:Uachtaráin na Stát Aontaithe
4 Deireadh Fómhair

Is é an **4 Deireadh Fómhair** an 277ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 278ú lá i mbliain bhisigh. Tá 88 lá fágtha sa bhliain.

## Féilte
* Leosóta - *Lá na Saoirse*

## Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1501 — Jerome Cardan, matamaiticeoir, lia, is ileolaí Iodálach (b. 1576)
* 1694 — Seòras Moireach, ginearál Albanach(b. 1760)
* 1720 — Giambattista Piranesi, péintéir Iodálach (b. 1778)
* 1822 — Rutherford B. Hayes, 19ú uachtarán na Stát Aontaithe (b.1893)
* 1895 — Buster Keaton, aisteoir agus scannánóir Meiriceánach (b. 1966)
* 1895 — Richard Sorge, spiaire Sóivéadach (b. 1944)
* 1916 — Vitaly L. Ginzburg, fisiceoir Rúiseach (b. 2009)
* 1924 — Charlton Heston, aisteoir Meiriceánach (b.2008)
* 1938 — Kurt Wüthrich, ceimiceoir Eilvéiseach 
* 1942 — Jóhanna Sigurðardóttir, polaiteoir Íoslannach
* 1946 — Chuck Hagel, polaiteoir Meiriceánach
* 1946 — Susan Sarandon, ban-aisteoir agus gníomhaí Meiriceánach
* 1947 — Ann Widdecombe, polaiteoir Briotanach
* 1956 — Mary Kennedy, pearsa theilifíse Éireannach
* 1958 — Francesco Damiani, dornálaí
* 1976 — Leo Docherty, polaiteoir coimeádach Briotanach
* 1976 — Owen Heary, peileadóir Éireannach
* 1977 — Charlie McConalogue, polaiteoir Éireannach
* 1977 — Isaac Hlatshwayo, dornálaí as an Afraic Theas
* 1979 — Caitriona Balfe, mainicín agus aisteoir Éireannach
* 1980 — Joe Kennedy III, aturnae agus polaiteoir Meiriceánach
* 1982 — Ilhan Omar, polaiteoir Meiriceánach
* 1988 — Magdaléna Rybáriková, imreoir leadóige Slóvacach
* 1989 — Stacey Solomon, amhránaí Sasanach

## Daoine a fuair bás ar an lá seo
* 1541 — Paracelsus, dochtúir, fealsamh, diagaire, agus ailceimiceoir Eilvéiseach (r. 1493)
* 1669 — Rembrandt, péintéir Ísiltíreach (r.1606)
* 1861 — Archibald Montgomerie, iarla Briotanach (r. 1812)
* 1904 — Frédéric Auguste Bartholdi, dealbhóir Francach (r. 1834)
* 1947 — Max Planck, fisiceoir Gearmánach (r.1858)
* 1948 — Arthur Whitten Brown, saighdiúir Briotanach (r.1886)
* 1970 — Janis Joplin, amhránaí agus cumadóir ceoil Meiriceánach (r.1943)
* 1970 — Patrick O'Donnell, polaiteoir Éireannach (r. 1907)
* 2008 — Johnny Saxton, dornálaí Meiriceánach (r. 1930)
* 2009 — Veikko Huovinen, scríbhneoir Fionlannach (r. 1929)
* 2017 — Liam Mac Cosgair, polaiteoir Éireannach (r. 1920)
* 2022 — Loretta Lynn, amhránaí agus cumadóir Meiriceánach (r. 1932)

## Tarluithe eile
* 1582 - Thug Pápa Gréagóir XIII isteach an Féilire Ghréagóra
* 1824 - D'fhógair Meicsiceo go raibh sé ina phoblacht feidearálach
* 1853 - Thosaigh Cogadh na Crimé: d'fhógair An Impireacht Otamánach cogadh ar an Impireacht na Rúise
* 1936 - Cath Cable Street: thosaigh foréigean idir póilíní agus grúpaí in aghaidh faisistí i Londain
* 1957 - Sheol Aontas na Sóivéide an chéad satailít, Sputnik 1, go dtí an spás
* 1966 - Bhain An Bhasútlainn neamhspleáchas amach ón Ríocht Aontaithe agus athainmníodh an tír mar Leosóta 
* 1985 - Bunaíodh Eagraíocht um Bogearraí Saor
* 2006 - Lainseáladh WikiLeaks

1004
Deireadh Fómhair, 04
1893

## Eachtraí
* 19 Meán Fómhair - Fuair mná na Nua-Shéalainne cead vótála.
* Bunaíodh Conradh na Gaeilge.
[mion|6 Aibreán 1893: Tiomnaíodh Teampall Salt Lake i g[Cathair Salt Lake, Utah]]

## Breitheanna
* 9 Eanáir — Patrick O'Reilly, polaiteoir Éireannach
* 12 Eanáir — Hermann Göring, ceannaire Naitsíoch Gearmánach (b. 1946)
* 4 Feabhra — Raymond Arthur Dart, pailé-antraipeolaí Astrálach (b. 1988)
* 22 Feabhra — Peadar O'Donnell, scríbhneoir agus gníomhaí polaitiúil Éireannach (b. 1986)
* 11 Márta — Pádraic Óg Ó Conaire, scríbhneoir agus aistritheoir Éireannach
* 23 Márta — Johnny Wilson, dornálaí Meiriceánach
* 24 Márta — Walter Baade, réalteolaí Gearmánach (b. 1960)
* 1 Aibreán — John Beirne, polaiteoir Éireannach
* 3 Aibreán — Leslie Howard, aisteoir Briotanach
* 4 Aibreán — Risteárd Mac Aoidh, poblachtánach Éireannach
* 20 Aibreán — Harold Lloyd, aisteoir Meiriceánach
* 20 Aibreán — Joan Miró, ealaíontóir osréalaíoch Catalónach (b. 1983)
* 20 Aibreán — Tadhg Manley, polaiteoir Éireannach
* 29 Aibreán — Harold Clayton Urey, ceimiceoir Meiriceánach (b. 1981)
* 23 Bealtaine — Patrick McCarvill, polaiteoir Éireannach
* 10 Meitheamh — Hattie McDaniel, ban-aisteoir Meiriceánach
* 14 Meitheamh — Sydney Minch, polaiteoir Éireannach
* 14 Meitheamh — Séamus Burke, polaiteoir Éireannach
* 17 Iúil — Timothy J. Murphy, polaiteoir Éireannach
* 18 Iúil — Richard Dix, aisteoir
* 21 Iúil — Hans Fallada, scríbhneoir Gearmánach (b. 1947)
* 25 Iúil — Rosie Hackett, ceardchumannaí Éireannach
* 17 Lúnasa — Mae West, ban-aisteoir Meiriceánach
* 30 Lúnasa — Charles Lamb, péintéir Éireannach
* 1 Meán Fómhair — Walter Furlong, polaiteoir Éireannach
* 19 Meán Fómhair — Nicholas Phelan, polaiteoir Éireannach
* 30 Meán Fómhair — Seán Mac Eoin, polaiteoir agus saighdiúir Éireannach
* 14 Deireadh Fómhair — Lillian Gish, ban-aisteoir Meiriceánach
* 23 Deireadh Fómhair — Gummo Marx, fuirseoir Meiriceánach
* 30 Deireadh Fómhair — Roland Freisler, dlíodóir agus breitheamh Gearmánach
* 1 Samhain — Neal Blaney, polaiteoir Éireannach
* 9 Samhain — Liam Ó Loingsigh, oifigeach de chuid Óglaigh na hÉireann (b. 1923)
* 13 Samhain — Edward Adelbert Doisy, bithcheimiceoir Meiriceánach (b. 1986)
* 15 Nollaig — John Esmonde, Bairnéad an 14ú, polaiteoir Éireannach
* 26 Nollaig — Mao Zedong, ceannaire na Síne (b. 1976)
*  gan dáta – Pádraig Óg Ó Conaire, scríbhneoir Gaeilge (b. 1971)

## Básanna
* 7 Eanáir — Josef Stefan, fisiceoir Ostarach
* 17 Eanáir — Rutherford B. Hayes, an 19ú uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá. (r. 1822)
* 27 Aibreán — John Ballance, polaiteoir Nua-Shéalannach (r. 1839)
* 14 Meitheamh — Thomas Antisell, eolaí Éireannach (r. 1817)
* 6 Iúil — Guy de Maupassant, scríbhneoir Francach (r. 1850)
* 16 Lúnasa — Jean-Martin Charcot, néareolaí Francach
* 17 Deireadh Fómhair — Patrice de Mac-Mahon, uachtarán Francach (r. 1808)
* 18 Deireadh Fómhair — Charles François Gounod, cumadóir Francach
* 6 Samhain — Pyotr Ilyich Tchaikovsky, cumadóir ceoil Rúiseach (r. 1840)
* 4 Nollaig — John Tyndall, Fisiceoir Éireannach

Catagóir:Blianta
1801

## Tarluithe
* 1 Eanáir - Cuireadh Acht an Aontais 1800 i bhfeidhm sa Ríocht Aontaithe
* 12 Feabhra - Thogh Teach Ionadaithe na Stát Aontaithe Thomas Jefferson mar uachtarán na tíre agus Aaron Burr mar leasuachtarán, i ndiaidh don bheirt seo teacht ar cothrom sa toghchán uachtaráin sa Choláiste Toghchánach.

## Breitheanna
* 21 Eanáir — John Batman, bunaitheoir Melbourne san Astráil (b. 1839)
* 1 Feabhra — Thomas Cole, péintéir Meiriceánach
* 19 Aibreán — Gustav Theodor Fechner, eolaí Gearmánach
* 1 Meitheamh — Brigham Young, an dara huachtarán ar Eaglais Naoimh na Laethanta Deireanacha

## Básanna
* 11 Eanáir — Domenico Cimarosa, cumadóir Iodálach (r. 1749)
* 19 Márta — Ambrós Ó hUiginn, Éireannach agus riarthóir coilíneach de chuid na Spáinne (r. 1720)
* 23 Márta – Sár Pól I na Rúise (r. 1754)

Catagóir:Blianta
1803

## Tarluithe
* 23 Iúil – Tús Éirí Amach Robert Emmet in Éirinn.
* 30 Aibreán – Rinne rialtais na Fraince agus Stáit Aontaithe Mheiriceá comhaontú go ndíolfadh an Fhrainc Críoch Louisiana leis na Stáit Aontaithe. 
* Mí na Nollag – Cuireadh Ceannach Louisiana i gcrích.
[mion|Chuir Trevithick agus Vivian a ngalchóiste os comhar an tsaoil i [Londain Shasana]]

## Breitheanna
* 3 Márta — Sanford Faulkner, Plandálaí Meiriceánach, raconteur agus fidléir
* 5 Bealtaine — Edward George Bulwer-Lytton, urscéalaí agus drámadóir Sasanach (b. 1873)
* 5 Bealtaine — Ralph Waldo Emerson, scríbhneoir Meiriceánach (b. 1882)
* 12 Bealtaine — Justus Liebig, ceimiceoir Gearmánach
* 3 Lúnasa — Joseph Paxton, ailtire agus garraíodóir Sasanach (b. 1865)
* 28 Meán Fómhair — Prosper Mérimée, drámadóir, prós-scríbhneoir, agus seandálaí Francach
* 17 Deireadh Fómhair — William Smith O'Brien, polaiteoir Éireannach
* 11 Nollaig — Hector Berlioz, cumadóir ceoil Francach (b. 1869)
* Is dócha - Eilís Ní Cheallacháin, daoránach Éireannach a cuireadh chuig an Astráil agus a rinne aontíos ansin le John Batman (b. 1852)

## Básanna
* 23 Eanáir — Arthur Guinness, grúdaire Éireannach agus bunaitheoir ghrúdlann  Mhic Aonghusa
* 5 Feabhra — George Bass, taiscéalaí Briotanach
* 7 Aibreán — Toussaint Louverture, ceannaire réabhloidí Háitíoch (r. 1743) 
* 20 Meán Fómhair — Robert Emmet, náisiúnaí agus réabhlóidí Éireannach, curtha chun báis (r. 1780)
* 2 Deireadh Fómhair — Samuel Adams, ceannaire réabhlóideach Meiriceánach (r. 1722)
* 21 Deireadh Fómhair — Tomás Ruiséil, comhbhunaitheoir agus ceannaire ar na hÉireannaigh Aontaithe
* Gan dáta — Peadar de Bhulbh, 76, ceimiceoir Éireannach, ar ainmníodh *wolfram* (tungstan) ina dhiaidh (r. 1727)

Catagóir:Blianta
1805

## Tarluithe
*
## Breitheanna
* 2 Aibreán — Hans Christian Andersen, scríbhneoir Danmhargach (b. 1875)
* 3 Meitheamh — James Wilson, eagraí gnó Albanach (b. 1860)
* 4 Lúnasa — William Rowan Hamilton, matamaiticeoir agus réalteolaí Éireannach
* 19 Samhain — Ferdinand Marie Lesseps, innealtóir Francach
* 20 Nollaig — Thomas Graham, ceimicí agus fisiceoir Albanach (b. 1869)
* 23 Nollaig — Joseph Smith, bunaitheoir Eaglais Naoimh na Laethanta Deireanacha
* 31 Nollaig — Marie d'Agoult, scríbhneoir Francach (b. 1876)

## Básanna
* 7 Bealtaine — William Petty, Príomh-Aire na Breataine
* 9 Bealtaine — Friedrich Schiller, scríbhneoir Gearmánach (r.1759)
* 28 Bealtaine — Luigi Boccherini, cumadóir ceoil is dordveidhleadóir Iodálach
* 27 Iúil — Brian Mac Giolla Meidhre, file Éireannach
* 21 Deireadh Fómhair — Horatio Nelson, oifigeach cabhlaigh na Breataine Móire (r. 1758)
* 27 Nollaig — Isabelle de Charrière, scríbhneoir agus cumadóir Fraincise

Catagóir:Blianta
1806

## Tarluithe
*
## Breitheanna
* 6 Márta — Elizabeth Barrett Browning, file Sasanach (b. 1861)
* 9 Aibreán — Isambard Kingdom Brunel, innealtóir sibhialta Sasanach
* 20 Bealtaine — John Stuart Mill, fealsamh agus eacnamaí Sasanach
* 27 Meitheamh — Augustus De Morgan, matamaiticeoir Briotanach a rugadh san India
* 22 Iúil — Johann Kaspar Zeuss, teangeolaí Gearmánach
* 25 Iúil — Seán Ó Donnabháin, scoláire Éireannach

## Básanna
* 16 Eanáir — Nicholas Leblanc, ceimiceoir Francach
* 23 Eanáir — William Pitt Óg, státaire Briotanach agus Príomh-Aire na Ríochta Aontaithe (r. 1759)
* 10 Iúil — George Stubbs, Péintéir Sasanach
* 23 Lúnasa — Charles Augustin de Coulomb, fisiceoir Francach

Catagóir:Blianta
1807

## Tarluithe
* Gan dáta - Cuireadh tús leis an chéad tseirbhís tram le haghaidh paisinéirí ar Domhan i ndeisceart na Breataine Bige leis an Iarnród Swansea & Mumbles. 
[mion|1807: Cuireadh ar siúl an chéad tseirbhís tram le haghaidh paisinéirí sa [An Bhreatain Bheag|Bhreatain Bheag. Seo thuas griangraf de a tógadh sa bhliain 1870.]]

## Breitheanna
* 1 Eanáir — Robert E. Lee, ginearál Meiriceánach (b. 1870)
* 27 Feabhra — Henry Wadsworth Longfellow, file Mheiriceánach (b. 1882)
* 2 Aibreán — Charles Edward Trevelyan, riarthóir coilíneach Sasanach
* 4 Iúil — Giuseppe Garibaldi, ceannaire san fheachtas ar son aontú na hIodáile (b. 1882)
* 21 Meán Fómhair — Robert McClure, taiscéalaí Éireannach (b. 1873)

## Básanna
* 11 Lúnasa — Sylvester O'Halloran, máinlia súil Éireannach (r. 1728)

Catagóir:Blianta