Eoghan Ó Tuairisc

File, drámadóir, úrscéalaí agus criticeoir nótáilte ab ea **Eoghan Ó Tuairisc** nó **Eugene Rutherford Watters** (3 Aibreán 1919 i m Béal Átha na Sluaighe - 24 Lúnasa 1982). Is iad an dá úrscéal stairiúla - *L'Attaque*, a thugann cur síos ar imeachtaí Bhliain na bhFrancach i Maigh Eo, agus *Dé Luain*, ina bpléitear Éirí Amach na Cásca - is mó a thuill cáil d'Eoghan Ó Tuairisc  i measc lucht na Gaeilge.

## Saol
Bhí a athair, Thomas Watters, sna Connaught Rangers. Gortaíodh ag an Somme é. Bhí gnó tacsaí aige i ndiaidh an chogaidh. Scéalaí maith ba ea é  
[clé|mion|[Coláiste Ghearrbhaile]]
Fuair Eoghan Ó Tuairisc a chuid oideachais i gColáiste Ghearrbhaile i mBéal Átha na Sluaighe. Trí Ghaeilge a dhéantaí na scrúduithe go léir ann.  

D'fhreastail sé ar Choláiste Phádraig i nDroim Conrach, ó 1939 go 1945, agus bhain sé amach dioplóma san oideachas. Bhí sé ina mhúinteoir i bhFionnghlas, ó 1940 go dtí 1960.  

I rith na hÉigeandála 1940-45, chaitheadh sé an chuid is mó dá laethanta saoire samhraidh mar oifigeach coimisiúnta san arm.   

Sa bhliain 1947, bhain sé amach céim M.A. i litríocht an Bhéarla i gColáiste Ollscoile Bhaile Átha Cliath.   

Sa bhliain 1960, d'éirigh sé as a phost i bhFionnghlas le bheith ina scríbhneoir lánaimseartha agus bhí ganntanas ioncaim ag cur air go síoraí.  

Bhí sé ina eagarthóir ar *Feasta*, iris Chonradh na Gaeilge, sna blianta 1962-1965. 

Fuair sé bás tobann; bhuail taom croí é ar 24 Lúnasa 1982, in aois 63 dó.

## Scríbhneoireacht
Scríobh sé lear mór ábhair, idir Bhéarla agus Ghaeilge: aistí, filíocht, drámaí agus úrscéalta. Anuas go 1960 b’fhéidir gurbh i mBéarla agus faoina ainm Eugene Watters is mó a bhíodh sé ag scríobh. 

Ba é *Murder in Three Moves* a chéad shaothar mór le rá (1960). Ina dhiaidh sin foilsíodh *L'Attaque* (as Gaeilge) agus *Week-End*. 

Is iad an dá úrscéal stairiúla - *L'Attaque (1962),* a thugann cur síos ar imeachtaí Bhliain na bhFrancach i Maigh Eo, agus *Dé Luain (1966),* ina bpléitear Éirí Amach na Cásca - is mó a thuill a cháil dó i measc lucht na Gaeilge.

## Saothair

### Leabhair
* *Murder in Three Moves*, 1960.
* *L’Attaque*, BÁC: Allen Figgis, 1962.
**Dé Luain*, 1966
**An Lomnochtán. Autobiography*, BÁC & Corcaigh: Mercier, 1978.
* *[The Story of a] Hedgeschool Master*, 1975.
### Aistriúcháin
* John Jordan (eagarthóir), "Dialann Deoraí", in: *The Pleasures of Gaelic Literature* (1977).
* Máirtín Ó Cadhain, *The road to Brightcity: and other stories*, Swords: Poolbeg Press, 1981.
* Pádraic Ó Conaire, *15 Short Stories*, Swords: Poolbeg Press, 1982.

### Filíocht
* *Dialann sa Díseart*, BÁC: Coiscéim, 1981.
* *Rogha an Fhile*, dánta le haistriúcháin. 1974.
* *New Passages*, 1973.
* *Dé Luain*, BÁC: Allen Figgis 1966.
* *The Weekend of Dermot and Grace*, BÁC: Allen Figgis & Son, 1964; arís in "Eugene Watters Special Issue" *Poetry Ireland Review* 13 (1985)@.
* *Lux Aeterna, including Hiroshima Mass*, BÁC: Allen Figgis, 1964.

### Drámaíocht
* *Fornocht do Chonac*, BÁC: Foilseacháin an Rialtais, 1981.
* *Lá Fhéile Michíl*, BÁC: Clódhanna Teo., 1967.

### Aistí
* *Religio Poetae agus Aistí Eile*, eagarthóir Máirín Nic Eoin, Baile Átha Cliath: An Clóchomhar, 1987.
* *Focus*, (le Desmond Egan), 1972.

### Eile
* "Christian names", in *Encyclopaedia of Ireland*, BÁC: Figgis 1968, 119-21.
* "Infinite Variety - Dan Lowrey's Music Hall 1879-97" (Eugene Watters & Matthew Murtagh)Gill&Macmillan 1975

## Naisc Sheachtracha
* Is cuntas mion ar a shaol Eoghan Ó Tuairisc: beatha agus saothar (1988) le Máirín Nic Eoin.
*"Eoghan Ó Tuairisc: Life, Works, Criticism, ... ", Ricorso.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1919
Catagóir:Básanna i 1982
Catagóir:Filí na hÉireann
Catagóir:Baill d'Aosdána
Catagóir:Iarmhic Léinn Choláiste Phádraig, Droim Conrach
Catagóir:Daoine as Contae na Gaillimhe
Catagóir:Alumni COBÁC
Catagóir:Ficsean stairiúil
Catagóir:Ficsean stairiúil na Gaeilge
Catagóir:Ficsean tuairimeach i nGaeilge