open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Romanaithe

Is grúpa eitneach Eorpach iad na **Romanaithe**. Is í an Romainis a bpríomhtheanga. Thugtaí **Romaigh** orthu i nGaeilge freisin.

Léiríonn an fhianaise theangeolaíoch agus ghéiniteach gur ó fhó-ilchríoch na hIndia a tháinig na Romanaithe ar dtús. Tá siad scaipthe ar fud na hEorpa agus iarthar na hÁise anois ó d'imigh siad siar thart ar an 14ú haois, agus rinne cuid acu imirce go Críocha Mheiriceá ón 19ú haois i leith. (Cé go meastar go bhfuil 619,007–2,500,000 Romanaí ina gcónaí sa Rómáin, an dara daonra is mó díobh san Eoraip, ní ón tír sin a thagas a n-ainm). 

Is minic a dhéantar na Romanaithe a mheascadh suas le lucht siúil na hÉireann agus leis an bpobal Iéineach, grúpaí eitneacha atá éagsúil leis na Romanaithe. 

clé|250px|thumb|Romanaithe

## Ainm
*Rom* an focal ar "fear céile" sa teanga Romainise, agus úsáidtear é, agus an leagan iolra, *Roma*, go forleathan anois le cur síos a dhéanamh ar an gcine ar fad. 

## Géarleanúint
Ar cheann de na géarleanúintí ba mhó a dhéantaí in aghaidh na Romanaithe ná sclábhaithe a dhéanamh díobh, agus níor saoradh cuid díobh sa gceantar ina bhfuil an Rómáin anois go dtí an 19ú haois. Nuair a thosaíodar á scaipeadh féin ar fud na hEorpa sa 15ú haois go háirithe, measadh gur spiairí de chuid na nOtamánach a bhí iontu. Déanadh iarrachtaí glanadh eitneach a dhéanamh orthu go dtí le fíordhéanaí. Mar shampla, tharla "Locadh Mór na Romanaithe" sa Spáinn i 1749, agus maraíodh idir 250,000 agus 1.5 milliún díobh san Uileloscadh.

## Léirithe sna meáin
Pléitear cúinsí na Romanaithe agus an Lucht Siúil maille le cásanna nach iad san úrscéal iar-apacailipteach *[[An Dara Rogha]]* le Celia de Fréine.

## Tagairtí
   

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Eoraip
Oiséataigh

deas|250px|thumb|Oiséataigh

Is grúpa eitneach Áiseach iad na **Oiséataigh**. Is í an Oiséitis a bpríomhtheanga. 

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Áise
Bakkafjörður

Is baile san Austurland in Íoslainn é **Bakkafjörður**. Bhí 72 daoine ina gcónaí ann i 2011.

## Féach freisin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Bailte in Íoslainn
Egilsstaðir

Is baile san Austurland in oirthear na hÍoslainne é **Egilsstaðir**. Tá an baile suite ar an abhainn ar a dtugtar Lagarfljót. Bhí 2,306 duine ina gcónaí ann sa  bhliain 2016.

## Féach freisin

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Bailte in Íoslainn
Abbey Wood

Is baile é **Abbey Wood** atá suite sa bhuirg Royal Borough of Greenwich, Londain Theas.

Catagóir:Royal Borough of Greenwich
Charlton, Londain

Is baile é **Charlton** atá suite sa bhuirg Royal Borough of Greenwich, Londain Theas.

## Tagairtí

Catagóir:Royal Borough of Greenwich
Albany Park

Is baile é **Albany Park** atá suite sa bhuirg London Borough of Bexley, Londain Theas.

Catagóir:London Borough of Bexley
Darwen

Is baile suite i Lancashire é **Darwen**. 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Lancashire
Morecambe

Is baile suite ar Bhá Morecambe, i Lancashire, Sasana é **Morecambe**. Bhí 38,917 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2001. 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Lancashire
Skelmersdale

Is baile suite i Lancashire, in iarthuaisceart Shasana é **Skelmersdale**. **Skem** a thugtar muintir na háite air go neamhfhoirmeálta. Tá sé suite in Lancashire Thiar i ndeisceart an chontae. Bhí 38,813 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2006. 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Lancashire
Klaus Mann

Scríbhneoir Gearmánach ab ea **Klaus Mann** (18 Samhain 1906 – 21 Bealtaine 1949). Ba é an scríbhneoir Thomas Mann a athair. 

Rugadh Klaus Mann i gcathair München ar an 18ú lá de Shamhain agus fuair sé bás ar an 21ú lá de mhí na Bealtaine i gCannes, sa Fhrainc. D'fhág Klaus agus a theaghlach an Ghearmáin sa bhliain 1938 agus chuadar go dtí na Stáit Aontaithe. Tar éis an Dara Cogadh Domhanda, bhí deacrachtaí pearsanta móra ag Klaus Mann.  

Thosaigh sé a chín lae don bhliain 1949 leis an abairt seo: "I am not going to continue these notes. I do not wish to survive this year" ('Ní leanfad ar na nótaibh seo. Ní mian liom teacht ón bhliain seo.'). Chuir Klaus lámh ina bhás féin sa bhliain chéanna. Is iad *[[Der fromme Tanz]]* (1925), an chéad leabhar i litríocht na Gearmáine ina raibh sé i gceist ag an údar scríobh faoin homaighnéasacht go follasach, agus *[[Mephisto]]* (1936) na húrscéalta is cáiliúla a scríobh sé.

## Féach freisin

* Thomas Mann 

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1906
Catagóir:Básanna i 1949
Catagóir:Scríbhneoirí Gearmánacha
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 2012

Ba í **Craobh Shinsear Iomána na hÉireann** 2012 an 126ú heagrán den chraobh iomána Uile-Éireann ó bunaíodh é in 1887. Thosaigh an comórtas ar an 19 Bealtaine 2012 agus chríochnaigh sí ar an 30 Meán Fómhair 2012.

Is iad Cill Chainnigh a bhain an chraobh, don 34ú huair, tar éis bua 3–22 in aghaidh 3–11 i gcoinne Gaillimh in athimirt ar an gcluiche ceannais.

## Foirne
Ghlac 14 fhoireann páirt sa chraobhchomórtas.

Roghnaigh Ciarraí gan páirt a ghlacadh sa chraobhchomórtas, ceart a bhí ag dul dóibh toisc gur bhain siad Corn Uí Rinn 2011. Shocraigh siad páirt a ghlacadh i gCorn Uí Rinn arís.

### Foirne
#### Staideanna




#### Dathanna agus sonraí




## Cluichí
### Craobh Shinsear Iomána Laighin

----

----

----

### Craobh Shinsear Iomána na Mumhan

----

----

### Babhtaí cáiliúcháin Uile-Éireann
#### Réamhbhabhta

----

#### Babhta 1

----

#### Babhta 2

----

#### Babhta 3

----

### An Chraobh Uile-Éireann

#### Ceathrú Ceannais

#### Leathcheannais

#### Cluiche Ceannais

----

## Gradaim
;Gradaim mhíosúla

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha
*Cluichí agus Torthaí 2012 

Catagóir:Iománaíocht i 2012
Catagóir:Craobh Shinsear Iomána na hÉireann
Soiscéal Lúcáis

[mion|clé|Soiscéal Lúcáis, [Leabhar Cheanannais]]
Is ceann de Shoiscéil Chanónta, ceann de Shoiscéil Shionoptacha agus an tríú leabhar den Tiomna Nua é **Soiscéal Naofa [[Íosa Críost]] de réir [[Naomh Lúcás Soiscéalaí|Lúcáis]]**.

## Tagairtí
  

Catagóir:Soiscéal Lúcáis
Christine de Pisan

Scríbhneoir, file agus fealsamh Francach ab ea **Christine de Pizan** (1364 - 1430), nó Christine de Pisan mar a scríobhtaí a hainm fadó. Iodálachó dhúchas a bhí inti. Do rugadh í i gcathair Veinéis thart ar 1364 agus do fuair sí bás i Mainistir Phoissy thart ar 1430. Deirtear gurbh í Christine de Pizan an chéad bhean riamh i stair na Fraince a bhí ina scríbhneoir proifisiúnta. Cé gur scríobh sí cuid mhaith téacsanna idir phrós agus fhilíocht, is é *[[Le Livre de la Cité des Dames]]* (1405) a saothar is iomráití sa lá atá inniu ann.
Berrylands

Is baile é **Berrylands** atá suite sa bhuirg Royal Borough of Kingston upon Thames, Londain Theas.

Catagóir:Royal Borough of Kingston upon Thames
Kingston upon Thames

Is baile é **Kingston upon Thames** atá suite sa bhuirg Royal Borough of Kingston upon Thames, Londain Theas.

Catagóir:Royal Borough of Kingston upon Thames
Corn an Domhain sa Rugbaí 2011

Bhí trí thír san iomaíocht chun Corn an Domhain sa Rugbaí 2011 a reáchtáil: An tSeapáin, An Nua-Shéalainn agus An Afraic Theas. Ag cruinniú den *International Rugby Board* (IRB) ar an 17 Samhain 2005 i mBaile Átha Cliath, roghnaíodh an Nua-Shéalainn mar eagraitheoir.

## Staideanna
Imríodh cluichí Chorn an Domhain in dhá staid déag in aon chathair dhéag. Bhí an cluiche tosaigh agus an cluiche ceannais ar siúl in Eden Park, Auckland

## Tíortha cáilithe
Bhí 20 tír cáiliithe don chorn domhanda. Bhí áit ag an Nua-Shéalainn go huathoibríoch mar thír óstach. Ansin bhí áit ag na trí thír is fearr ó bhabhta na ngrúpaí ag Corn Rugbaí an Domhain 2007 go huathoibríoch freisin. Líonadh an ocht áit eile ó chomórtais mhór-roinne agus cluiche cáilithe idir-mhór-roinne.

: (U) = Áit Uathoibríoch, (M) = Comórtas Cáiliúcháin Mór-roinne, (C) = ó chluiche cáilithe idir-mhór-roinne 

## Babhta na nGrúpaí
Roinneadh na fiche tír i gceithre ghrúpa de chúig thír. D'imir gach tír in aghaidh gach tír eile uair amháin.

Chuaigh buaiteoirí na ngrúpaí agus na foirne a bhí sa dara háit ar aghaidh chuig na babhtaí ceathrú ceannais. Fuair na chéad trí fhoireann sa ghrúpa áit uathoibríoch ag an gcéad Chorn Domhanda eile.

### Grúpa A

### Grúpa B

### Grúpa C

### Grúpa D

## Babhtaí Deiridh

## Tagairtí

Catagóir:Spórt i 2011
Catagóir:Corn an Domhain sa Rugbaí
Martin Heidegger

mion|Plaic chuimneacháin ar theach Martin Heidegger i Meßkirch
Fealsamh Gearmánach ab ea **Martin Heidegger** (1889 - 1976). Do rugadh é i Meßkirch ar an 26ú lá de mhí Mheán Fómhair agus do fuair sé bás i gcathair Freiburg im Briesgau ar an 26ú lá de mhí na Bealtaine. Is é *[[Sein und Zeit]]* ('Beith agus Aimsir'), foilsithe sa bhliain 1927, a shárshaothair.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1889
Catagóir:Básanna i 1976
Catagóir:Fealsúna Gearmánacha
Theodor W. Adorno

Fealsamh, socheolaí, ceoleolaí agus cumadóir Gearmánach ab ea **Theodor W. Adorno** (1903 - 1969), nó Theodor Ludwig Wiesengrund mar atá a ainm scríte ar a theastas breithe. Do rugadh é i gcathair Frankfurt am Main, sa Ghearmáin, ar an 11ú lá de mhí Mheán Fómhair agus do fuair sé bás ar an 6ú lá de Lúnasa i gcathair Visp, san Eilvéis.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1903
Catagóir:Básanna i 1969
Catagóir:Fealsúna Gearmánacha
Catagóir:Socheolaithe Gearmánacha
Jacques Derrida

Fealsamh Francach ab ea **Jacques Derrida** (1930 - 2004), nó Jackie Derrida mar atá a ainm scríte ar a theastas breithe. Do rugadh é i gcathair El Biar, san Ailgéir, ar an 15ú lá de mhí Iúil agus do fuair sé bás i bPáras na Fraince ar an 8ú lá de mhí Dheireadh Fómhair. Is eisean a chruthaigh agus a forleathnaigh an *[[déconstruction]]* ('díthógáil') mar mhodh fealsúnachta. Is iad *[[De la grammatologie]]* (1967), *[[L'écriture et la différence]]* (1967) agus *[[La voix et le phénomène]]* (1967) cúpla ceann desna leabhraibh is iomráití a scríobh sé.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1930
Catagóir:Básanna in 2004
Catagóir:Fealsúna Francacha
Edmund Husserl

Fealsamh agus matamaiticeoir Gearmánach ab ea **Edmund Husserl** (1859 - 1938). Ostarach ó dhúchas a bhí ann. Do rugadh é ar an 8ú lá de mhí Aibreáin i gcathair Proßnitz in Mähren, Impireacht na hOstaire, agus do fuair sé bás ar an 27ú lá de mhí Aibreáin i gcathair Freiburg im Breisgau na Gearmáine. Duine desna fealsúna a rabhadar is mó tionchar acu ar fhealsúnacht an 20ú haois ab ea Edumund Husserl, toisc gurbh eisean a bhunaigh an Fheiniméaneolaíocht mar mheon fealsúnachta.

Catagóir:Daoine a rugadh i 1859
Catagóir:Básanna i 1938
Catagóir:Fealsúna Gearmánacha
Catagóir:Matamaiticeoirí Gearmánacha
Cnuasainm

Is éard is **cnuasainm** ann ná ainmfhocal a thugtar mar ainm ginearálta ar ghrúpa atá comhdhéanta de chineál amháin daoine nó ainmhithe. 

## Daoine

* Bord stiúrthóirí
* dream/grúpa daoine
* foireann imreoirí/múinteoirí srl.
* buíon/banna ceoltóirí
* meitheal oibrithe

## Ainmhithe

* Púir beach nó saithe beach
* Bólacht
* Tréad caorach
* Ál éillín
* Ráth deilf 
* Ealta éin
* Táin eallaigh 
* Scoil éisc nó ráthaigh éisc

## Cnuasainmneacha ainmhithe

* ál - sicíní, éin óga nó muca, banbh
* conairt - madraí/ gadhair
* ealta	- scata éan go príomha... nó ainmhithe nó daoine
* tréad	- scata eallaigh (caorach nó bó nó buabhall) le chéile
* scuaine - grúpa lachan
* scata	- grúpa géanna
* seisreach	- grúpa capall (atá ag obair le chéile de ghnáth)
* eachra - grúpa capall (i stábla nó foireann le chéile)
* coilíneacht - seangán nó róin?
* scaoth - beach agus cuileog, agus éan is páistí freisin
* scoil/báire - éisc
* coinicéar - coiníní
* ráth éisc, scadán - shoal of fish, of herring
* grathain cuileog,
* scoil éisc
* plá feithidí
* scuaine lachan
* scata géanna

## Nithe neamhbheo

* Bolg saighead 
* Cófra tarraiceán
* Crobhaing bláthanna
* Mothar crann
* Tom driseacha
* Braisle réaltraí 
* Triopall fíonchaor
* Loingeas cogaidh
* Paca cártaí

## Tagairtí

Catagóir:Gramadach na Gaeilge
Catagóir:An Ghaeilge
Tost

Dán is ea **Tost** a scríobh Seán Ó Ríordáin agus a foilsíodh sa leabhar Brosna.

Is fada mise amuigh,
Is fada mé im thost,
Is nach fios nach amhlaidh bheigh go deireadh scríbe;
Ní cuimhin liom go baileach,
Dá mhéad a mhachnaím air,
Car leagas uaim an eochair oíche ghaoithe;
Tá m'aigne fé ghlas,
Níl agam cead isteach
le go ríordánóinn an farasbarr neamhscrite,
Gach barra taoide ait 
Dár chraol an mhuir isteach
Ó bhíos-sa féin go deireanach i m'intinn,
B'é gur folamh bheadh do thearmann beag iata;
Cuir as do cheann ar fad
An fharraige is a slad,
Is bí sásta leis an aigne neamhscríte.
Malden Rushett

Is baile é **Malden Rushett** atá suite sa bhuirg Royal Borough of Kingston upon Thames, Londain Theas.

Catagóir:Royal Borough of Kingston upon Thames
Corn an Domhain sa Rugbaí 2007

Bhí **[[Corn Rugbaí an Domhain|Corn an Domhain sa Rugbaí]] 2007** ar siúl sa Fhrainc ón 7 Meán Fómhair go dtí an 20 Deireadh Fómhair 2007. D'imir na 20 tír a bhí san iomaíocht do Chorn Webb Ellis 48 gcluiche thar 44 lá. Ba é seo an 6ú huair a bhí an corn domhanda ar siúl. 

Bhain an Afraic Theas an comórtas, le bua 15–6 i gcoinne Sasana sa chluiche ceannais.

## Staideanna

Imríodh na cluichí in dhá staid déag, deich gcinn sa Fhrainc, ceann amháin sa Bhreatain Bheag (Caerdydd) agus ceann amháin in Albain (Dún Éideann). Imríodh an cluiche tosaigh agus an cluiche ceannais sa Stade de France.

## Foirne cáilithe

Ghlac fiche foireann páirt sa chomórtas:

## Babhta na nGrúpaí
Cuireadh na fiche foireann a bhí cáilithe isteach i gceithre Ghrúpa, agus cúig thír i ngach grúpa. Bhí foireann a bhain an babhta leathcheannais amach sa chorn domhanda roimhe sin agus foireann a bhain na babhtaí ceathrú ceannais amach i ngach grúpa. Foirne ón comórtas cáiliúcháin a bhí sna foirne eile. D'imir gach foireann i gcoinne gach foireann eile sa Ghrúpa céanna uair amháin.

Fuarthas ceithre phointe ar bhua agus dhá phointe ar chomhscór. Ní bhfuarthas aon phointe as cluiche a chailliúint. Bhí pointí bónais ar fáil freisin i ngach cluiche: pointe amháin as ceithre úd a scóráil (beag beann ar thoradh an chluiche), agus pointe amháin don fhoireann a chaill an cluiche más rud é go raibh seacht bpointe nó níos lú idir na foirne. Cuireadh na pointí bónais agus na pointí ó na cluichí le chéile, agus chuaigh an dá fhoireann a raibh an líon ba mhó pointí acu ar aghaidh chuig na babhtaí ceathrú ceannais.

Chomh maith leis sin, fuair dhá fhoireann déag áit uathoibríoch ag Corn Rugbaí an Domhain 2011, sé sin na foirne a chríochnaigh sa chéad trí áit i ngach grúpa.

### Grúpa A

### Grúpa B

### Grúpa C

### Grúpa D

## Babhtaí Deiridh

## Scórálaithe is mó
### Pointí

### Úid

B'ionann na hocht n-úd a scóráil Brian Habana agus curiarracht Jonah Lomu don líon úd is mó in aon chorn domhanda amháin.

## Tagairtí

## Nasc seachtrach
*  Suíomh gréasáin oifigiúil

Catagóir:Spórt i 2007
Catagóir:Corn an Domhain sa Rugbaí
Naomh Damhnait

Bean rialta in Éirinn ba ea **Damhnait** (). Is dócha go raibh cónaí uirthi i dTigh Damhnata ag Sliabh Beatha i gContae Mhuineacháin agus gur ansin a cailleadh í. 

Deir an béaloideas go raibh sí ina maighdean agus gur bhunaigh sí eaglais in áit a bhfuil reilig an tséipéil anois. 

Tá bachall ann fós ar le Damhnait é, más fíor; bhaintí feidhm as mar bhrathadóir éithigh. Tá sé le fáil anois in Ard-Mhúsaem na hÉireann.

## Nótaí

Catagóir:Daoine a rugadh sa 7ú haois
Catagóir:7ú haois in Éirinn
Catagóir:Ban-naoimh na hÉireann
Catagóir:Daoine dúnmharaithe
Catagóir:Daoine na Meánaoise
Catagóir:Mairtírigh Éireannacha
Busker Abú

Clár siamsaíocht Gaeilge é **Busker Abú**, a bhíodh á chraoladh ar TG4 ó 1 Márta 2015 ar aghaidh. Róisín Ní Thomáin a chuireann an clár i láthair. Tá sé ar TG4 gach Domhnach.

B'iad Fiachna Ó Braonáin, Síle Seoige agus Aindrias De Staic na breithiúna ar an gclár.

## Sraith

## Sraith 1: 2015

Thosaigh an chéad sraith de Busker Abú ar 1 Márta 2015 agus chríochnaigh sé ar 24 Bealtaine, 2015.

Ba iad Fiachna Ó Braonáin, Síle Seoige agus Aindrias De Staic na breithiúna don tsraith seo.

Fuair 10 iomaitheoir áit sa bhabhta leathcheannais. Bhuaigh Mahoo an tsraith. Tháinig Suantraí i ndara, Established i dtríú agus Dublin City Rounders i gceathrú áit.

### Babhta Cáilithe
: Buaiteoir Vóta na Moltóirí
: Caillteoir Vóta na Moltóirí
: Deireadh Ceithre/Cúigear

#### Cáilithe 1

*Fiachna: *Níl Aon Vóta (Tromlach)*
*Síle: 9 Ideas
*Aindrias: 9 Ideas

#### Cáilithe 2

*Fiachna: Dublin City Rounders
*Síle: Note-Orious 4
*Aindrias: Dublin City Rounders

#### Cáilithe 3

*Fiachna: Xier
*Síle: James Gallagher
*Aindrias: James Gallagher

#### Cáilithe 4

*Fiachna: 
*Síle: 
*Aindrias:

#### Cáilithe 5

*Fiachna: 
*Síle: 
*Aindrias:

#### Cáilithe 6

*Fiachna: 
*Síle: 
*Aindrias:

#### Cáilithe 7

*Fiachna: 
*Síle: 
*Aindrias:

#### Cáilithe 8

*Fiachna: 
*Síle: 
*Aindrias:

#### Cáilithe 9

*Fiachna: 
*Síle: 
*Aindrias:

#### Cáilithe 10

*Fiachna: 
*Síle: 
*Aindrias:

### Leathcheannais
#### Iomaitheoirí

#### Leathcheannais 1
;Babhta a hAon

*Fiachna: Suantraí
*Síle: Established
*Aindrias: Therese & Joey

;Babhta a Dó

#### Leathcheannais 2
;Babhta a hAon

*Fiachna: Dublin City Rounders
*Síle: Vetra
*Aindrias: Mahoo

;Babhta a Do

### Ceannais
;Babhta a hAon

;Babhta a Dó

;Babhta a Trí

### Rátálacha

## Tagairtí

Catagóir:Cláir theilifíse
Catagóir:Cláir theilifíse i nGaeilge
Catagóir:Cláir TG4
Catagóir:Comórtais Teilifíse
Catagóir:Cláir Teilifíse Éireannacha
Catagóir:Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 2015
Catagóir:Cláir siamsaíochta
Catagóir:Cláir Ceoil
Catagóir:Comórtais cheoil
Catagóir:Comórtais in ealaíona teangabhunaithe na Gaeilge
Catagóir:Comórtais sna healaíona teangabhunaithe
Contae Fairfield, Connecticut

Is contae in iardheisceart Connecticut é **Contae Fairfield**. Sa bhliain 2010, bhí 916,829 duine ina gcónaí sa chontae. Sa bhliain 2000, ba é Béarla an phríomhtheanga do 76.2%, ba í Spáinnis an phríomhtheanga do 11%, Portaingéilis do 2%, Iodáilis do 1.7%, agus Fraincis do 1.1%.

*
Contae Hartford, Connecticut

Is contae i dtuaisceart Connecticut é **Hartford**. Sa bhliain 2010 bhí 894,014 duine ina gcónaí sa chontae. Is é an contae a bhfuil an dara daonra is mó i gConnecticut ann. Sa bhliain 2000, ba é Béarla an phríomhtheanga do 78.4% in Hartford, ba í Spáinnis an phríomhtheanga do 10.3%, Polainnis do 2.6%, Fraincis do 1.9% agus ba í Iodáilis an phríomhtheanga do 1.6%. 

*
Corn an Domhain sa Rugbaí 2003

Ba é **Corn an Domhain sa Rugbaí 2003** an cúigiú eagrán den chorn rugbaí domhanda. Bhí an comórtas ar siúl san Astráil ón 10 Deireadh Fómhair go dtí an 22 Samhain 2003. Bhain Sasana Corn Webb Ellis, an chéad uair a bhuaigh foireann ón leathsféar thuaidh Corn Rugbaí an Domhain. Bhuaigh siad 20-17 i gcoinne na hAstráile sa chluiche ceannais, tar éis am breise.

## Staideanna
Imríodh 48 in 11 staid éagsúil, gach ceann acu san Astráil. Imríodh an cluiche oscailte agus an cluiche ceannais, chomh maith leis na cluichí leathcheannais agus an cluiche don tríú háit, sa Telstra Stadium.

## Foirne cáilithe
Bhí 20 tír páirteach sa chomórtas. Fuair 8 bhfoireann a bhain na babhtaí ceathrú ceannais amach sa chorn domhanda roimhe áit uathoibríoch. Cháiligh an dá thír déag eile ó chomórtas cáiliúcháin.

Seo a leanas na foirne a ghlac páirt:

## Babhta na nGrúpaí
Cuireadh na fiche foireann a bhí cáilithe isteach i geithre Ghrúpa, agus cúig thír i ngach grúpa. D'imir gach foireann i gcoinne gach foireann eile sa Ghrúpa céanna uair amháin. Fuarthas ceithre phointe ar bhua agus dhá phointe ar chomhscór. Ní bhfuarthas aon phointe as cluiche a chailliúint. Den chéad uair ag an gcorn domhanda, baineadh úsáid as pointí bónais. Fuarthas pointe amháin as ceithre úd nó níos mó a scóráil in aon chluiche amháin, agus fuair an fhoireann a chaill an cluiche pointe amháin más rud é go raibh níos lú ná seacht bpointe idir na foirne. Chuaigh na foirne a bhí sa chéad dá áit sna grúpaí ar aghaidh chuig na babhtaí ceathrú ceannais.

### Grúpa A

### Grúpa B

### Grúpa C

### Grúpa D

## Babhtaí deiridh

## Scórálaithe is mó
### Pointí
Scóráladh 2834 phointe san iomlán, 59 bpointe ar an meán in aghaidh an chluiche.

### Úid
Scóráladh 332 úd san iomlán, 7 n-úd ar an meán in aghaidh an chluiche.

## Tagairtí

Catagóir:Spórt i 2003
Catagóir:Corn an Domhain sa Rugbaí
Contae Litchfield, Connecticut

Is contae in iarthuaisceart Connecticut é **Contae Litchfield**. Sa bhliain 2010, bhí 189,927 duine ina gcónaí sa chontae. Sa bhliain 2000, ba é Béarla an phríomhtheanga do 92.3%, ba í Spáinnis an phríomhtheanga do 2.1%, Iodáilis do 1.6%, agus ba í Fraincis an phríomhtheanga do 1.2%. 

*
Laurence Sterne

Scríbhneoir Angla-Éireannach agus ministir Anglacánach ab ea **Laurence Sterne** (24 Samhain 1713 – 18 Márta 1768). Rugadh é ar an 24 Samhain 1713 i gCluain Meala. 

Bhí baint aige le cúrsaí polaitíochta in Yorkshire Theas sna 1740idí. Scríobh sé faoi sa leabhar *A Political Romance* (1759).

clé|mion|Dr. Slop, Susannah agus an leanbh Tristram Shandy

Foilsíodh an chéad agus an dara imleabhair de *The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman* sa bhliain 1759.

Is cineál *bildungsroman* é an t-úrscéal "Tristam Shandy"; tugann Tristam féin cur síos greannmhar agus bríomhar ar a bhfaca sé. Is sa bhliain 1767 a foilsíodh an imleabhar deireanach de (iml. 3 agus 4, 1761; iml. 5 agus 6, 1762; iml. 7 agus 8, 1765; iml. 9, 1767).

mion|clé|"The life and letters of Laurence Sterne" (1912)

D'fhoilsigh Sterne cuid mhaith seanmóra agus scríobh sé a chuimhní cinn. Thaistil Sterne sa Fhrainc agus san Iodáil sa bhliain 1765 agus foilsíodh *A Sentimental Journey Through France and Italy* i 1768, trí seachtain roimh a bhás. 

## Tionchar
Cailleadh Sterne ar an 18 Márta 1768 i Londain.

Chuidigh Diderot le litríocht, go háirithe le *Jacques le fataliste et son maitre* (Gaeilge: *Jacques an cinniúnaí agus a mháistir*), a rinne aithris ar Laurence Sterne ag tabhairt faoi choinbhinsiúin maidir le húrscéalta agus a struchtúr agus a n-ábhar.

Bhí tionchar láidir ag Stern ar an úrscéal nua-aimseartha, mar shampla ar James Joyce, Viriginia Woolf srl.
clé|mion|Shandy Hall
Scríobh Séamas Mac Annaidh ''Cuaifeach mo lon dubh buí'' (Coiscéim 1983): sa chuid lárnach den scéal is féidir a áiteamh gur *bildungsroman* é, nó léiriú ar aigne ann féin - ar nós Tristam Shandy le Laurence Sterne.

## Féach freisin
* Rómánsachas

[mion|clé|Sterne curtha i gCoxwold, [Yorkshire Thuaidh|Yorkshire]]

## Tagairtí

## Naisc sheachtracha

Catagóir:Daoine a rugadh i 1713
Catagóir:Básanna i 1768
Catagóir:Daoine as Contae Thiobraid Árann
Catagóir:Úrscéalaithe Éireannacha
Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha
Catagóir:Scríbhneoirí Sasanacha
Catagóir:Rómánsachas
Grenoble

Is cathair atá suite in oirdheisceart na Fraince í **Grenoble**. Príomhchathair den *département*  Isère is ea í agus do bhí sí ina príomhchathair chúige Dauphiné fadó. Is í Grenoble an chathair is mó sna hAlpa. De réir Insee (Príomh-Oifig Staidrimh na Fraince), do bhíodar 157,424 daoine ina gcónaí inti sa bhliain 2011.

## Tagairtí

Catagóir:Cathracha na Fraince
Contae Middlesex, Connecticut

Is contae i ndeisceart Connecticut é **Contae Middlesex**. Sa bhliain 2010, bhí 165,676 duine ina gcónaí sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 91.1%, ba í Spáinnis an phríomhtheanga do 2.6%, Iodáilis do 1.9%, Fraincis do 1.2%, agus Polainnis do 1%. 

*
Contae New Haven, Connecticut

Is contae i ndeisceart Connecticut é **New Haven**. Sa bhliain 2010, bhí 862,477 duine ina gcónaí sa chontae. Is é an contae a bhfuil an tríú daonra is mó i gConnecticut ann. Is é Béarla an phríomhtheanga d'fhormhór an daonra i gcontae New Haven. Is é Spáinnis an phríomhtheanga do 8.73%, agus is é Iodáilis an phríomhtheanga do 2.05%. 

Sa bhliain 1960, cuireadh deireadh le rialtais chontae i gConnecticut. Mar sin, cosúil le gach contae eile i gConnecticut, níl rialtas contae ná "Príomhbhaile Contae" ag an gcontae seo anois. Roimhe seo, bhí an chathair New Haven, Connecticut ina príomhbhaile contae.

*
Naomh Rita

Naomh is ea **Rita an Cascia** (1381 – 22 Bealtaine 1457), a rugadh *Margherita Lotti* i Roccaporena, san Iodáil.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh sa 14ú haois
Catagóir:Agaistínigh
Catagóir:Daoine na Meánaoise
Catagóir:Mná rialta
Catagóir:Naoimh Iodálacha
Contae Tolland, Connecticut

Is contae i dtuaisceart Connecticut é **Contae Tolland**. Sa bhliain 2010, bhí 152,691 duine ina gcónaí sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 90.5%, Spáinnis an phríomhtheanga do 2.9%, agus Fraincis do 1.6%. 

*
Surbiton

Is baile é **Surbiton** atá suite sa bhuirg Royal Borough of Kingston upon Thames, Londain Theas.

Catagóir:Royal Borough of Kingston upon Thames
Colliers Wood

Is baile é **Colliers Wood** atá suite sa bhuirg London Borough of Merton, Londain Theas.

Catagóir:London Borough of Merton
Contae New London, Connecticut

Is contae in oirdheisceart Connecticut é **New London**. Sa bhliain 2010, bhí 274,055 duine ina gcónaí sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 90.1%, Spáinnis an phríomhtheanga do 4.5%, agus Fraincis an phríomhtheanga do 1.1%. 

mion|290px|Teach cúirte Chontae New London

*
Seoinigh

Is grúpa eitneach Afracach iad na **Seoinigh**. Is iad an grúpa eitneach is mó sa tSiombáib, i ndeisceart agus in oirthear na tíre go príomha. Tá cónaí ar chuid Seoinigh i Mósaimbíc freisin. Is í an tSeoinis a bpríomhtheanga. Is í an teanga Afracach is mó cainteoirí dúchais san Afraic Fho-Shaharach í.

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Afraic
Téalannaigh

deas|250px|thumb|Téalannaigh
Is grúpa eitneach Áiseach iad na **Téalannaigh**. Is í Téalainnis a bpríomhtheanga. 

Catagóir:Grúpaí eitneacha
Catagóir:Grúpaí eitneacha san Áise
Contae Windham, Connecticut

Is contae in oirthuaisceart Connecticut é **Windham**. 

## Daonáireamh
Daonáireamh (2010):  bhí 118,428 duine ina gcónaí sa chontae.

*
Contae Bristol, Oileán Rhode

Is contae in oirthear Oileán Rhode í **Bristol**. I 2010 bhí 49,875 ag maireachtáil sa chontae. Is í an contae leis an daonra is lú in Oileán Rhode. I dtéarmaí achar is í an tríú contae is lú i S.A.M agus níl an contae ach 65km². In 2000, ba é Béarla an phríomhtheanga do 85.4% de dhaonra contae Bristol. Ba í Portaingéilis an phríomhtheanga do 10.4% agus ba í Spáinnis an phríomhtheanga do 1.3%. 

Catagóir:Contae Bristol, Oileán Rhode
Contae Kent, Oileán Rhode

Is contae i lár Oileán Rhode í **Kent**. I 2010 bhí 166,158 ag maireachtáil sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 92%(de dhaonra contae Kent). Ba í an Spáinnis an phríomhtheanga do 1.9%, Fraincis do 1.5%, Portaingéilis do 1.4% agus ba í an Iodáilis an phríomhtheanga do 1.1%. 

Catagóir:Contae Kent, Oileán Rhode
Contae Newport, Oileán Rhode

Is contae in oirthear Oileán Rhode í **Newport**. I 2010 bhí 82,888 ag maireachtáil sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 92%. Ba í an Spáinnis an phríomhtheanga do 2.3%, Portaingéilis do 2.1% agus ba í Fraincis an phríomhtheanga do 1.3%.

Catagóir:Contae Newport, Oileán Rhode
Abbey Hey

Is ceantar suite i Manchain é **Abbey Hey**. 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Manchain
Corn an Domhain sa Rugbaí 1999

Ba é **Corn an Domhain sa Rugbaí 1999** an cheathrú corn domhanda rugbaí. Bhí an comórtas ar siúl ón 1 Deireadh Fómhair go dtí an 6 Samhain 1999. Ba é Cónaidhm Rugbaí na Breataine Bige a d'eagraigh an comórtas, agus chomh maith leis an Bhreatain Bheag, imríodh roinnt cluichí sa Fhrainc, i Sasana, in Albain agus in Éirinn. Bhuaigh an Astráil Corn Webb Ellis.

## Staideanna
Imríodh na 41 chluiche i staideanna difriúla i dtíortha difriúla. Chuir an Bhreatain Bheag féin trí staid ar fáil, bhí cúig cinn sa Fhrainc, ceithre chinn i Sasana, trí cinn in Albain agus trí cinn in Éirinn. Imríodh na cúig ghrúpa i dtír dhifriúil. Imríodh Grúpa A in Albain, Grúpa B i Sasana, Grúpa C sa Fhrainc, Grúpa D sa Bhreatain Bheag agus Grúpa E in Éirinn. Imríodh an cluiche tosaigh agus an cluiche ceannais in Caerdydd, sa Millennium Stadium, a tógadh go speisialta don chorn domhanda seo.

## Tíortha rannpháirteacha
Tháinig méadú ar líon na foirne óna sé déag go fiche tír. Mar óstach, fuair an Bhreatain Bheag áit go huathoibríoch, chomh maith leis na foirne a bhí sa chéad trí áit sa chorn domhanda roimhe. Eagraíodh comórtas cáiliúcháin do na sé áit déag eile. Ghlac 65 thír san iomlán páirt sa chomórtas cáiliúcháin sin.

Seo na tíortha a bhí rannpháirteach:

## Babhta na nGrúpaí

Cuireadh an fiche tír rannpháirteach i gcúig ghrúpa, agus ceithre thír i ngach grúpa. Fuarthas dhá phointe as cluiche a bhuachan agus pointe amháin as comhscór. Ní bhfuarthas aon phointe as cluiche a chailliúint. Fuair cúig bhuaiteoir na ngrúpaí áit go díreach sa bhabhta ceathrú ceannais. D'imir na cúig fhoireann a bhí sa dara háit agus an fhoireann ab fhearr a chríochnaigh sa tríú háit cluichí cáilithe chun áit a fháil sna babhtaí ceathrú ceannais.

Bhí cúig phointe ar úd, dhá phointe ar shlánú, trí phointe ar chic pionóis agus trí phointe ar phreabchúl.

### Grúpa A

### Grúpa B

### Grúpa C

### Grúpa D

### Grúpa E

## Babhtaí deiridh
### Cluichí cáilithe don bhabhta ceathrú ceannais

## Scórálaithe is mó
### Pointí
Scóráladh 2417 bpointe san iomlán, sin 59 ar an meán in aghaidh an chluiche.

### Úid
Scóráladh 242 úd san iomlán, sin 6 úd ar an meán in aghaidh an chluiche.

## Tagairtí

Catagóir:Spórt i 1999
Catagóir:Corn an Domhain sa Rugbaí
Albert Camus

Scríbhneoir, fealsamh, úrscéalaí, drámadóir, aistí agus gearrscéalaí Francach ab ea **Albert Camus** (7 Samhain 1913 i Mondovi san Ailgéir - 4 Eanáir 1960 in Villeblevin na Fraince).   

Scríobh sé *L'Étranger* (1942), *La Peste* (1947), *Le Mythe de Sisyphe* (1942) agus *La Chute* (1956). Bronnadh Duais Nobel na Litríochta air sa bhliain 1957.

Rugadh Camus san Ailgéir do thuismitheoirí Pieds Noirs. D’fhás sé aníos i gcomharsanacht bhocht i Mondovi (Dréan an lae inniu). Bhí sé i bPáras le linn an Dara Cogadh Domhanda, agus chuaigh se i bpáirt le frithbheartaíocht na bhFrancach. Bhí sé ina phríomheagarthóir ar an nuachtán rúnda ‘Combat’. Bhí seasamh neodrach aige ar Chogadh Saoirse na hAilgéire.  

Fealsamh éigiallach ab ea Camus. Tá sé curtha síos mar eisíoch, ach dhiúltaigh sé an lipéad sin.  

## Féach freisin

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1913
Catagóir:Básanna i 1960
Catagóir:Fealsúna Francacha
Catagóir:Scríbhneoirí Francacha
Beswick, Manchain

deas|250px|thumb|Beswick
Is ceantar suite i Manchain é **Beswick**. 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Manchain
Morden

Is baile é **Morden** atá suite sa bhuirg London Borough of Merton, Londain Theas.

Catagóir:London Borough of Merton
Mitcham

Is baile é **Mitcham** atá suite i mBuirg Londan Merton. Tá sí suite in iardheisceart Londan.

Catagóir:London Borough of Merton
Contae Providence, Oileán Rhode

Is contae i dtuaisceart Oileán Rhode í **Providence**. I 2010 bhí 626,667 (59.5% de dhaonra Oileán Rhode) ag maireachtáil sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 72.7%(de dhaonra Providence). Ba í an Spáinnis an phríomhtheanga do 13.4%, Portaingéilis do 4.9%, Fraincis do 2.5% agus ba í an Iodáilis an phríomhtheanga do 1.6%.

Catagóir:Contae Providence, Oileán Rhode
Wimbledon, Londain

Is baile é **Wimbledon** atá suite sa bhuirg London Borough of Merton, Londain Theas. Tá timpeall ar 60,800 duine ina gcónaí i Wimbledon.

Catagóir:London Borough of Merton
Addington, Londain

Is baile é **Addington** atá suite sa bhuirg London Borough of Croydon, Londain Theas.

Catagóir:London Borough of Croydon
Claude Simon

Scríbhneoir Francach ab ea **Claude Simon** (1913 - 2005). Rugadh é ar an 10 Deireadh Fómhair 1913 i gcathair Antananarivo Mhadagascar agus fuair sé bás ar an 6 Iúil 2005 i bPáras na Fraince. Bronnadh Duais Nobel na Litríochta air sa bhliain 1985. Bhí spéis ag Claude Simon sa phéintéireacht agus sa ghrianghrafadóireacht freisin.

## Leabharliosta

* 1945 : *Le Tricheur*, Éditions du Sagittaire
* 1947 : *La Corde raide*, Éditions du Sagittaire
* 1952 : *Gulliver*, Calmann-Lévy
* 1954 : *Le Sacre du Printemps*, Calmann-Lévy
* 1957 : *Le Vent. Tentative de restitution d’une retable baroque*, Éditions de Minuit
* 1958 : *L’Herbe*, Éditions de Minuit
* 1960 : *La Route des Flandres*, Éditions de Minuit
* 1962 : *Le Palace*, Éditions de Minuit
* 1966 : *Femmes* Éditions Maeght
* 1967 : *Histoire*, Éditions de Minuit
* 1969 : *La Bataille de Pharsale*, Éditions de Minuit
* 1970 : *Orion aveugle*, Skira
* 1971 : *Les Corps conducteurs*, Éditions de Minuit
* 1973 : *Triptyque*, Éditions de Minuit
* 1975 : *Leçon de choses*, Éditions de Minuit
* 1981 : *Les Géorgiques*, Éditions de Minuit, ISBN 2-7073-1950-3
* 1984 : *La Chevelure de Bérénice*, Éditions de Minuit
* 1986 : *Discours de Stockholm*, Éditions de Minuit
* 1987 : *L’Invitation*, Éditions de Minuit
* 1988 : *Album d’un amateur*, Rommerskirchen
* 1989 : *L’Acacia*, Éditions de Minuit
* 1992 : *Photographies, 1937—1970*, Éditions Maeght
* 1994 : *Correspondance avec Jean Dubuffet*, L'Échoppe
* 1997 : *Le Jardin des Plantes*, Éditions de Minuit
* 2001 : *Le Tramway*, Éditions de Minuit
* 2006 : *Oeuvres*, Collection Pléiade

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1913
Catagóir:Básanna in 2005
Catagóir:Scríbhneoirí Francacha
Elfriede Jelinek

Úrscéalaí agus drámadóir Ostarach is ea **Elfriede Jelinek** (r. 1946). Do rugadh í ar an 20ú lá de mhí Dheireadh Fómhair i gcathair Mürzzuschlag na hOstaire. Bronnadh Duais Nobel na Litríochta uirthi sa bhliain 2004. Is iad *Die Klavierspielerin* (1983) agus *Die Kinder der Toten* (1995) cúpla ceann desna leabhraibh is mó clú atá scríte aici.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1946
Catagóir:Scríbhneoirí Ostaracha
Catagóir:Daoine beo
Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2014

Bhí Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2014 ar siúl i gCóbanhávan, an Danmhairg, ar 10 Bealtaine 2014.   Bhí an Ceoláras suite 26km ón Malmö Arena, an airéine ina raibh an comórtas ar siúl i 2013. 

Bhuaigh An Ostair leis an amhrán **"Rise Like a Phoenix"** (*Éirí mar fhéinics*), ag Conchita Wurst, scríofa ag Charley Mason, Joey Patulka, Ali Zuckowski, agus Julian Maas.

## Tagairtí

Catagóir:Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse
Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2013

B'é an **Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2013** an 58ú eagrán bliantúil de Chomórtas Amhránaíochta na hEoraifíse. Sa bhliain 2013, bhí an comórtas ar siúl i Malmö sa tSualainn.  

Ghlac 26 tír páirt sa bhabhta ceannais (as 39 tír go hiomlán tar éis dhá bhabhta leathcheannais), agus bhuaigh Emmelie de Forest ón Danmhairg leis an amhrán "Only Teardrops".

## Tagairtí

Catagóir:Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse
Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 1971

B'é an **Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 1971** an 16ú bliantúil Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse. Tharla an comórtas ar siúl i Baile Átha Cliath Éire, tar bua Dana sa chomórtas 1970 le an t-amhrán "All Kinds of Everything". B'é an chéad uair a bhí óstáil na hÉireann an chomórtais.

## Tagairtí

Catagóir:Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse
Contae Washington, Oileán Rhode

Is contae i ndeisceart Oileán Rhode í **Washington**. I 2010 bhí 126,979 ag maireachtáil sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 92.8%(de dhaonra contae Washington), bhí Spáinnis an príomhtheanga do 1.8% agus ba í an Iodáilis an phríomhtheanga do 1.6%.

Catagóir:Contae Washington, Oileán Rhode
Roger Martin du Gard

Scríbhneoir Francach ab ea **Roger Martin du Gard** (1881 - 1958). Do rugadh é i Neuilly-sur-Seine ar an 23ú lá de mhí an Mhárta agus do fuair sé bás ar an 22ú lá de mhí Lúnasa i Sérigny na Fraince. Bronnadh Duais Nobel na Litríochta air sa bhliain 1937. Is é *Les Thibault*, *roman fleuve* il-imleabhar a foilsíodh idir 1922 agus 1940, a shárshaothar.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1881
Catagóir:Básanna i 1937
Catagóir:Scríbhneoirí Francacha
127 RC

## Eachtraí
* Thosaigh réimeas Nyatri Tsenpo, chéad rí na Tibéide.
## Breitheanna
*
## Básanna
*
## Ceannairí Domhanda
* An Róimh: Lucius Cassius Longinus Ravilla agus L. Cornelius Cinna, consail
* An Tibéid: Nyatri Tsenpo

## Tagairtí

Catagóir:Blianta
Bradford-with-Beswick

Is ceantar suite i Manchain é **Bradford-with-Beswick**. 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Manchain
Burnage

Is ceantar suite i Manchain é **Burnage**. 

## Daoine
*Liam Gallagher, Ceoltóir
*Noel Gallagher, Ceoltóir
*John Thaw, Aisteoir
*David Threlfall, Aisteoir
*Frances Hodgson Burnett Údar

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Manchain
Didsbury

Is ceantar bruachbhailte é **Didsbury**, atá suite i nDeisceart Manchain, Sasana, ar bhruach thuaidh d'Abhainn Mhersey, 4.5 míle (7.2 km) ó lár na cathrach. Ba é an daonra ag daonáireamh 2011 ná 26,788.

Bhí Didsbury suite faoin tuaith go dtí lár an 19ú haois, nuair a bhí forbairt agus uirbiú air i rith Réabhlóid na Tionsclaíochta. Bhí sé mar chuid de Manchain i 1904.

## Stair

Bunaíodh an "Royal Society for the Protection of Birds" i Didsbury i 1889.

## Spórt

Imríonn foirne na CLG Lancasír a chuid cluichí sa Ionad Spórt Old Bedians i Didsbury

## Tagairtí

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Manchain
Contae New Castle, Delaware

Is contae i dtuaisceart Delaware é **Contae New Castle**. Is é Wilmington príomhchathair an chontae. Sa bhliain 2010, bhí cónaí ar 538,479 duine i gcontae New Castle. Ba é Béarla an phríomhtheanga ag 89.5% den daonra agus ba í an Spáinnis an phríomhtheanga ag 5.3% den daonra. 

*
Contae Sussex, Delaware

Is contae i ndeisceart Delaware é **Contae Sussex**. Is é Georgetown príomhchathair an chontae. Sa bhliain 2010, bhí cónaí ar 197,145 duine i gcontae Sussex. Ba é Béarla an phríomhtheanga ag 93.3% den daonra agus ba í Spáinnis an phríomhtheanga ag 4.3% den daonra. 

*
Addiscombe

Is baile é **Addiscombe** atá suite sa bhuirg London Borough of Croydon, Londain Theas.

Catagóir:London Borough of Croydon
Croydon

Is baile é **Croydon** atá suite sa bhuirg London Borough of Croydon, Londain Theas.

## Tagairtí

Catagóir:London Borough of Croydon
Harpurhey

Is ceantar suite i Manchain é **Harpurhey**, 3 mhíle soir ó lár na cathrach. Bhí cónaí ar 8,834 duine ann sa bhliain 2001. Luaitear Harpurhey i gcáipéisí a théann chomh fada siar leis an mbliain 1320. Rugadh Anthony Burgess, an scríbhneoir sa cheantar. 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Manchain
Sully Prudhomme

File Francach ab ea René Armand François Prudhomme, nó **Sully Prudhomme** (1839 - 1907) mar is fearr aithne air. Do rugadh é ar an 16ú lá de Mhárta i bPáras na Fraince agus do fuair sé bás ar an 6ú lá de Mheáin Fómhair i Châtenay-Malabry. Do moladh an chéad Duais Nobel na Litríochta dó sa bhliain 1901.

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1839
Catagóir:Básanna i 1907
Catagóir:Filí Francacha
Ladybarn

Is ceantar suite i Manchain é **Ladybarn**. 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Manchain
Moston, Manchain

deas|250px|thumb|An chros i gcuimhne Mairtírigh Mhanchain in Moston
Is ceantar suite i lár Manchan é **Moston**. 

Catagóir:Bailte agus cathracha i Sasana
Catagóir:Manchain
Contae Barnstable, Massachusetts

Is contae in oirdheisceart Massachusetts é **Barnstable**. Is é Barnstable príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 215,888 duine sa chontae. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 93.6% de na daoine agus bhí Portaingéilis ag 1.7% dóibh, Spáinnis ag 1.4% agus Fraincis ag 1%. 

## Tagairtí

Catagóir:Contaetha Massachusetts
Contae Berkshire, Massachusetts

Is contae in iarthar Massachusetts é **Berkshire**. Is é Pittsfield príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 131,219 duine sa chontae. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 94.1% de na daoine, bhí Spáinnis ag 1.6% agus bhí Fraincis ag 1.1%. 

## Tagairtí

Catagóir:Bunaithe sna 1760í
Catagóir:Contaetha Massachusetts
Contae Bristol, Massachusetts

Is contae in oirdheisceart Massachusetts é **Bristol**. Is é Taunton príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 548,285 duine sa chontae. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 79.1% de na daoine, bhí Portaingéilis ag 13.9%, bhí Spáinnis ag 2.9% agus bhí Fraincis ag 1.6%. 

## Tagairtí

Catagóir:Contaetha Massachusetts
Contae Dukes, Massachusetts

Is contae i oirdheisceart Massachusetts é **Dukes**. Is é Edgartown príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 16,535 duine sa chontae. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 93.1% de na daoine, bhí Portaingéilis ag 3.7%,bhí Spáinnis ag 1.7% agus bhí Gaelainn ag 0.3%.

## Tagairtí

Catagóir:Contaetha Massachusetts
Contae Essex, Massachusetts

Is contae in oirthuaisceart Massachusetts é **Essex**. Is iad Salem agus Lawrence príomhbhailte an chontae. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 743,159 duine sa chontae. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 80.8% de na daoine, bhí Spáinnis ag 13.9%, Fraincis ag 1.4%, Iodáilis ag 1.2% agus bhí Portaingéilis ag 1.0%. 

Catagóir:Contaetha Massachusetts
Contae Franklin, Massachusetts

Is contae suite in oirthuaisceart Massachusetts é **Contae Franklin**. Is é Greenfield príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2010, bhí cónaí ar 71,372 duine sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga ag 94.5% den daonra agus ba í Spáinnis an phríomhtheanga ag 1.8% den daonra.

## Tagairtí

Catagóir:Contaetha Massachusetts
Contae Hampden, Massachusetts

Is contae in iarthar Massachusetts é **Contae Hampden**. Is é Springfield príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 463,490 duine sa chontae. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 77.9% de na daoine, Spáinnis ag 13%, Polainnis ag 1.8%, Fraincis ag 1.6%, Portaingéilis ag 1.4% agus bhí Rúisis ag 1%. Sa bhliain 2000 ba í Gaeilge an phríomhtheanga do 114 duine (0.03%). 

## Tagairtí

Catagóir:Contaetha Massachusetts
Cluichí an Chomhlathais 2018

Cuireadh **Cluichí an Chomhlathais 2018** ar siúl san Astráil ó 4 Aibreán go dtí an 15 Aibreán 2018.

## Rannpháirtíocht
Ghlac 71 náisiún páirt i gCluichí an Chomhlathais in 2018:

## Spóirt

## Boinn
 Náisiún óstach (An Astráil)
}}|wikitable sortable|6em|5em}};" |Ór
! scope="col" style="background-color:silver; width:;" |Airgead
! scope="col" style="background-color:#cc9966; width:;" |Cré-umha
! scope="col" style="width:;" |Iomlán
|-
| rowspan="1" |1
| align="left" | An Astráil (AUS)
|80
|59
|59
|198
|-
| rowspan="1" |2
| align="left" | Sasana (ENG)
|45
|45
|46
|136
|-
| rowspan="1" |3
| align="left" | An India (IND)
|26
|26
|20
|66
|-
| rowspan="1" |4
| align="left" | Ceanada (CAN)
|15
|40
|27
|82
|-
| rowspan="1" |5
| align="left" | An Nua-Shéalainn (NZL)
|15
|16
|15
|46
|-
| rowspan="1" |6
| align="left" | An Afraic Theas (RSA)
|13
|11
|13
|37
|-
| rowspan="1" |7
| align="left" | An Bhreatain Bheag (WAL)
|10
|12
|14
|36
|-
| rowspan="1" |8
| align="left" | Albáin (SCO)
|9
|13
|22
|44
|-
| rowspan="1" |9
| align="left" | An Nigéir (NGR)
|9
|9
|6
|24
|-
| rowspan="1" |10
| align="left" | An Chipir (CYP)
|8
|1
|5
|14
|- class="sortbottom"
! colspan="2" |Iomlán
!275
!276
!289
!840
|}

## Tagairtí

Catagóir:Spórt i 2018
Catagóir:Cluichí an Chomhlathais
Coulsdon

Is baile é **Coulsdon** atá suite sa bhuirg London Borough of Croydon, Londain Theas.

Catagóir:London Borough of Croydon
Kenley

Is baile é **Kenley** atá suite sa bhuirg London Borough of Croydon, Londain Theas.

## Tagairtí

Catagóir:London Borough of Croydon
Contae Hampshire, Massachusetts

Is contae in iarthar Massachusetts é **Hampshire**. Is é Northampton príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 158,080 duine sa chontae. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 88.8% de na daoine,Spáinnis ag 3.4%, Fraincis ag 1.7% agus bhí Polainnis ag 1.4% . Sa bhliain 2000 ba í Gaeilge an phríomhtheanga do 70(0.05%).

## Tagairtí

Catagóir:Contaetha Massachusetts
Contae Middlesex, Massachusetts

Is contae in oirthuaisceart Massachusetts é **Middlesex**. Is iad Lowell agus Cambridge príomhbhailte an chontae. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 1,503,085 duine sa chontae. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 79.6% de na daoine,Spáinnis ag 4.3%, Portaingéilis ag 2.7%, Iodáilis ag 1.6%, Sínis ag 1.4% agus bhí Fraincis ag 1.5%.

## Tagairtí

Catagóir:Contaetha Massachusetts
Nantucket

Is oileán agus contae i ndeisceart Massachusetts é **Nantucket**. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 10,172 duine sa chontae. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 84.9% de na daoine, bhí Spáinnis ag 5.9% agus bhí Fraincis ag 3.5%.

## Tagairtí

Catagóir:Bailte in Massachusetts
Catagóir:Contaetha Massachusetts
Catagóir:Príomhbhailte Massachusetts
Contae Norfolk, Massachusetts

Is contae i noirthear Massachusetts é **Norfolk**. Is é Dedham príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 670,850 duine sa chontae. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 85.7% de na daoine,Sínis ag 2.1%, Spáinnis ag 2%, Iodáilis ag 1% agus bhí Fraincis ag 1% . Sa bhliain 2000 ba í Gaeilge an phríomhtheanga do 1,000(0.16%).

## Tagairtí

Catagóir:Contaetha Massachusetts
Contae Plymouth, Massachusetts

Is contae in oir-deisceart Massachusetts é **Plymouth**. Is iad Plymouth agus Brockton  príomhbhailte an chontae. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 494,919 duine sa chontae. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 90.1% de na daoine,Spáinnis ag 2.5%, Portaingéilis ag 2.3%, Críol Fraincis ag 1.5% agus bhí Fraincis ag 1% . Sa bhliain 2000 ba í Gaeilge an phríomhtheanga do 120(0.03%).

## Tagairtí

Catagóir:Contaetha Massachusetts
Contae Suffolk, Massachusetts

Is contae i noirthear Massachusetts é **Suffolk**. Is é Bostún príomhbhaile an chontae. Is iad Winthrop, Chelsea agus Revere na bailte eile sa chontae, iad go léir i dtuaisceart an Chontae. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 722,023 duine sa chontae. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 66.3% de na daoine, Spáinnis ag 14.5%, Críol Fraincis ag 3.1%, Sínis ag 2.3% agus bhí Portaingéilis ag 2.2%. Sa bhliain 2000 bhí Gaelainn an phríomhtheanga do 800(0.12%).

## Tagairtí

Catagóir:Contaetha Massachusetts
Contae Worcester, Massachusetts

Is contae i  Massachusetts é **Worcester**. Is é Worcester príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 798,552 duine sa chontae. Is í an contae leis an dara daonra is mó i Massachusetts. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 85.1% de na daoine,Spáinnis ag 6.1% agus bhí Fraincis ag 1.9%.

## Tagairtí

Catagóir:Contaetha Massachusetts
Corn an Domhain sa Rugbaí 1995

Ba é **Corn Rugbaí an Domhain 1995** an tríú corn rugbaí domhanda. Bhí an comórtas ar siúl ón 25 Bealtaine go dtí an 24 Meitheamh 1995 san Afraic Theas. Bhuaigh foireann rugbaí na hAfraice Theas an comórtas, 15-12 i gcoinne na Nua-Shéalainne sa chluiche ceannais.

Ba é Corn an Domhain an chéad mhórimeacht spóirt a bhí ar siúl san Afraic Theas tar éis dheireadh an apartheid. B'ócáid stairiúil é nuair a bhronn Uachtarán na hAfraice Theas, Nelson Mandela, gléasta i ngeansaí na foirne náisiúnta, Corn Webb Ellis ar chaptaen na hAfraice Theas Francois Pienaar.

## Staideanna
Imríodh na 32 chluiche i naoi staid difriúil, gach ceann acus san Afraic Theas. Imríodh an cluiche ceannais sa staid ba mhó, Ellispark in Johannesburg.

right|300px|Staideanna

## Tíortha rannpháirteacha
Cosúil leis na comórtais roimhe bhí sé fhoireann déag rannpháirteach sa chorn domhanda. Fuair na hocht bhfoireann a bhain an babhta ceathrú ceannais amach sa chomórtas roimhe sin áit go huathoibríoch, chomh maith leis an óstach, an Afraic Theas. Eagraíodh comórtas cáiliúcháin don seacht n-áit eile.

Seo na foirne a ghlac páirt:

## Babhta na nGrúpaí
Cuireadh na sé thír déag a ghlac páirt i gceithre ghrúpa, agus ceithre thír i ngach grúpa. Fuarthas trí phointe as cluiche a bhuachan, dhá phointe as comhscór agus pointe amháin as cluiche a chailliúint. Chuaigh an dá fhoireann a bhí sa chéad dá áit i ngach grúpa ar aghaidh go díreach chuig an mbabhta ceathrú ceannais.

Bhí cúig phointe ar úd, dhá phointe ar shlánú, trí phointe ar chic pionóis agus trí phointe ar phreabchúl.

### Grúpa A

### Grúpa B

### Grúpa C

### Grúpa D

## Babhtaí deiridh

## Scórálaithe is mó
### Pointí
Scóráladh 1730 pointe san iomlán, sin 54 ar an meán in aghaidh an chluiche.

### Úid
Scóráladh 187 n-úd san iomlán, sin 6 úd ar an meán in aghaidh an chluiche.

## Tagairtí

Catagóir:Spórt i 1995
Catagóir:Corn Rugbaí an Domhain
Catagóir:An Afraic Theas