Chaim Herzog

An 6ú hUachtarán ar Iosrael (1983-93) ab ea **Chaim Herzog**  (17 Meán Fómhair 1918 – 17 Aibreán 1997). Saighdiúir, dlíodóir, fear gnó agus taidhleoir ab ea é chomh maith, a d'fhás suas in Éirinn.

[clé|mion|266x266px|Ceithre bhliain d'aoisː ar saoire as [An Fhrainc|Fhrainc]]
clé|mion|266x266px|1944
## Saol
clé|mion|264x264px|26 Aibreán 1950

### Luathshaol in Éirinn
Rugadh Herzog i 2 Norman Villas i mBéal Feirste (anois 185 Clifton Park Avenue).  Bhí a athair, Isaac Herzog, go láidir i bhfabhar an phoblachtachais Éireannaigh (bhí Gaeilge líofa aige is cosúil). Mar sin thugtaí "Raibí Shinn Féin" air ar feadh tamaill áirithe. Rinneadh Ard-Raibí Aisceanásaíoch na Palaistíne dá athair (agus Ard-Raibí Iosrael ina dhiaidh sin go dtí go bhfuair sé bás sa bhliain 1959).

Ós rud é gur mhac le hArd-Raibí na hÉireann, tógadh Herzog i mBaile Átha Cliath é idir 1919 agus 1935, ar 33 Ascaill Ghort na mBláth, Portobello. Bhí Cearbhall Ó Dálaigh ina chara ag Chaim i laethanta a óige, ina chónaí in aice leis ar 15 bóthar Portobello.clé|mion|328x328px|1989D'fhreastail Herzog ar Choláiste Alexandria (naíonra) ar dtús, agus ansin  ar Choláiste Wesley (ar Fhaiche Stiabhna ag an am). Ghnóthaigh sé scoláireacht nuair a bhí sé ann. Chaith sé roinnt blianta ag dornalaíocht agus d'éirigh go maith leis,  

Scríobh Brendan Delap i 2020 go raibh onóir sa Ghaeilge faighte ag Herzog san Ardteist (agus beagnach 17 mbliana d'aois i 1935, más fíor). Ar aon nós, bhí sé ar bharr an ranga. 

Bhog sé go dtí an Phalaistín i mBealtaine 1935.

### Staidéar agus Cogadh
Thosaigh Herzog ag déanamh staidéir i gColáiste na hOllscoile, Londain sa bhliain 1938. Fuair sé céim sa dlí i 1941 agus rinneadh abhcóide d'Ósta Lincoln de i 1942, agus é ina oifigeach oiliúna san Arm ag an am céanna.

Bhí Herzog in Arm na Breataine, ó 1942 go dtí 1947. Bhí Chaim Herzog (a d'fhás suas i mBaile Átha Cliath) ann nuair a chimigh na Sasanaigh Himmler agus scríobh sé cuntas suntasach faoi, Faoi dheireadh, rinneadh Maor de.  
* Ansin bhí Herzog i bhFórsaí Cosanta Iosrael (1948-62) ar éirigh sé as mar Mhaorghinearál. Bhí sé ina Cheannaire ar an mBrainse um Fhaisnéis Mhíleata ó 1948 go dtí 1950 agus ansin ó 1959 go dtí 1962). Bhí sé ina *attaché* míleata in Ambasáid Iosrael i Stáit Aontaithe Mheiriceá ó 1950 go dtí 1954. 
[mion|músaem i b[Portobello (Baile Átha Cliath)|Portobello|clé|274x274px]]

Ní ba dhéanaí, bhí Herzog ina Ghobharnóir Míleata ar feadh tamaillín le haghaidh na gcríoch a bhfuair Iosrael seilbh orthu tar éis Chogadh na Sé Lá. 

### Polaitíocht
Nuair a chuaigh Herzog ar ais chun an tsaoil shibhialta sa bhliain 1962, thosaigh sé ag dlíodóireacht agus thug sé faoi roinnt stiúrthóireachtaí. 

Sa bhliain 1972, bhí Herzog ar an triúr a chuir an dlíghnólacht, "Herzog, Fox & Neeman", ar bun (atá i measc na ngnólachtaí dlí is mó le rá in Iosrael fós). 

Bhí Herzog ina Ambasadóir chun na Náisiún Aontaithe ó 1975 go dtí 1978.

Dhá bhliain tar éis dó a bheith tofa chun na Knesset ar liosta na Comhghuaillíochta (Páirtí an Lucht Oibre de chuid Iosrael), rinneadh Uachtarán Stát Iosrael. Chuir sé dhá thréimhse cúig bliana isteach san oifig sin. 
### Cuairt ar Éirinn, 1985
Sa bhliain 1985 thug Herzog cuairt stáit ar Éirinn, ag filleadh ar ais ar a alma mater agus ag oscailt Mhúsaem Giúdach na hÉireann i mBaile Átha Cliath chomh maith. Thug sé cuairt ar an tSnaidhm, Contae Chiarraí freisin, chun dealbh in ómós a chara Chearbhaill Uí Dhálaigh a nochtadh.
Ag an am, rinneadh roinnt léirsithe in aghaidh a cuairte, maidir le polasaí eachtrach Iosrael, i dtaobh na Liobáine Theas go mór mór. Bhí trúpaí na hÉireann imlonnaithe ann ag an am, mar chuid d'Fhórsa Eatramhach na Náisiún Aontaithe sa Liobáin (UNIFIL).
[clé|mion|[Isaac Herzog Óg agus a sheanathair, an 'Sinn Féin rabbi' |220x220px]]

### Bás agus teaghlach
Niúmóine a chniog Herzog agus d'éag sé i Tel Aviv é ar 17 Aibreán 1997, in aois 78 bliain dó. Tá sé curta i reilig Mount Herzl, Iarúsailéim. 

Tá mac leis, Íosác nó Isaac Herzog, a bhí ina chathaoirleach ar Pháirtí an Lucht Oibre de chuid Iosrael agus ina Cheannaire ar an bhFreasúra ó 2013-2018.  D'éirigh sé ina Uachtarán ar Stát Iosrael sa bhliain 2021, ag leanúint a athar.

## Féach freisin

* Isaac Herzog Mór
* Isaac Herzog Óg

* Stair na nGiúdach in Éirinn
* Giúdaigh agus Giúdachas in Éirinn

## Tagairtí

Catagóir:Daoine a rugadh i 1918
Catagóir:Básanna i 1997
Catagóir:An Dara Cogadh Domhanda
Catagóir:Daoine as Béal Feirste
Catagóir:Daoine as Contae Aontroma
Catagóir:Daoine Palaistíneacha
Catagóir:Fir
Catagóir:Ginearáil
Catagóir:Giúdaigh Éireannacha
Catagóir:Giúdaigh Iosraelacha
Catagóir:Inimircigh
Catagóir:Polaiteoirí Iosraelacha
Catagóir:Síónaigh
Catagóir:Sóisialaithe
Catagóir:Uachtaráin