Tuirbín gaoithe

Gaireas is ea **tuirbín gaoithe,** nó dá ngairfear freisin **tiontaire fuinnimh gaoithe**, a athraíonn fuinneamh cinéiteach na gaoithe go dtí fuinneamh leictreach. [mion|Físeán a thaispeáneann tuirbín gaoithe agus é ar siúl s[an Eastóin |clé]][mion|clé|Thorntonbank Wind Farm, ag baint úsáide as tuirbíní 5MW REpower 5M sa [An Mhuir Thuaidh|Mhuir Thuaidh ó chósta na Beilge . ]]

### Teicneolaíocht
Táirgtear tuirbíní gaoithe i réimse leathan aiseanna cothromingeacha agus cothrománacha.  Úsáidtear na tuirbíní is lú d'fheidhmeanna cosúil le ceallraí  a luchtú le haghaidh cumhachta cúnta do bháid nó do charbháin nó chun cumhacht a sholáthair do chomharthaí rabhaid tráchta.  

Is féidir tuirbíní níos mó a úsáid chun tacaíocht a thabhairt don soláthar cumhachta baile, fad a bhíonn sé nach n-úsáidtear ar ais chuig an soláthraí fhóntais tríd an eangach leictreach . 

Tá eagair tuirbíní móra, ar a dtugtar feirmeacha gaoithe, ag éirí ina bhfoinsí fuinnimh in-athnuaite níos  tábhachtaí agus tá go leor tíortha á n-úsáid mar chuid dá straitéis chun a spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú. 

Mhaígh measúnú ag Ollscoil Macquarie sa bhliain 2009 go raibh ag an ghaoth, "na hastaíochtaí gás ceaptha teasa coibhneasta is ísle, na héilimh is lú ar thomhaltas uisce agus na hiarmhairtí sóisialta is fabhraí i gcomparáid le foinsí fuinn eile, a leithéid agus fótavoltachas, hidrea, geoiteirmeach, gual agus gáis".

### Tuirbíní gaoithe in Éirinn
Sa bhliain 2023, d'fhógair Rialtas na hÉireann plean do cheant ar chearta ginte cumhachta amach ón gcósta. Tá rún ag Éirinn 5 GigaWatt (5,000 MW) a bheith á ghineadh ón ngaoth amach ón gcósta faoin 2030, agus a cheithre oiread, sin 20 GW (20,000 MW) a bheith á chruthú i 2040.

I dtús na bliana 2023 a heagraíodh an chéad cheant faoinar bronnadh 4 cheadúnas, 3 cinn ar an gcósta thoir agus ceann amháin amach ó Chonamara.  3 MW a bhí beartaithe a theacht ón 4 thogra a bhí ceadaithe, dóthain leictreachais a choinneodh 2.5 milliún teaghlach.v

* Bronnadh cead ar an gcuideachta as an nGearmáin RWE agus ar a bpáirtí sa tír seo Saorgus Energy 824 MegaWatt a ghineadh i Réimse Átha Cliath ar Mhuir Éireann.
* Bronnadh cead ar na Francaigh EDF i bpáirt le Fred Olsen - cuideachta as an Iorua - 1,300 MW a ghineadh soir as Cill Mhantáin.
* Bronnadh cead ar na hIoruaigh Statkraft 500 MW a ghineadh amach ó thuaidh de Bhaile Átha Cliath.
* Ceadaíodh 450 MW don chuideachta Fuinneamh Sceirde Teo siar amach ó Charna i gCo na Gaillimhe.
Tá tuirbíní ar snámh fós á bhforbairt i láthair na huaire agus go raibh súil ann go mbeadh an teicneolaíocht ag feidhmiú ar bhonn tráchtála faoi 2035. Tá Údarás na Gaeltachta ag díriú go príomha ar theicneolaíocht ghaoithe ar snámh atá á forbairt i láthair na huaire, sin tuirbíní nach mbeadh greamaithe do ghrinneall na farraige (mar atá beartaithe i dtogra na Sceirde i gCo na Gaillimhe). Bheadh tuirbíní ar snámh níos faide amach ón gcósta ná tuirbíní gaoithe a bheadh daingnithe nó fosaithe.

## Féach freisin

* Tuirbín gaoithe aise ingearaí
* Feirm ghaoithe
* Muileann gaoithe

## Tagairtí
 
## Naisc sheachtracha

* Fómhar na Gaoithe (45 léacht faoi thuirbíní gaoithe ag an ollamh Magdi Ragheb 
* Tuirbín gaoithe DIY sa bhaile Comhlánaigh físeán agus íomhá Treoir ag Nuafhisiceoir  
* Turas treoraithe ar fhuinneamh gaoithe  
* Cumann Fuinnimh Gaoithe Dhomhanda Teicneolaíochta Fuinnimh Gaoithe 
* Insamhalta tuirbíní gaoithe, National Geographic 
* Cumann um Thionscal Gaoithe Gaoithe Airborne idirnáisiúnta 
* Barr 21 Mór-Mhuircheantar Gaoithe sa Domhan 
* Féachann bunachar sonraí Tethys faisnéis a bhailiú, a eagrú agus a chur ar fáil maidir le héifeachtaí féideartha comhshaoil d'fhorbairt fuinnimh ghaoithe amach ón gcósta 
Catagóir:Aeraidinimic
Catagóir:Fuinneamh in-athnuaite
Catagóir:Tuirbíní
Catagóir:Giniúint cumhachta leictreach
Catagóir:Cumhacht ghaoithe