Seosamh Ó Duibhginn

Eagarthóir agus scríbhneoir as Contae Ard Mhacha ab ea **Seosamh Ó Duibhginn** (19 Aibreán 1914 – 17 Feabhra 1994). Tá sé le háireamh ar an mbeagán daoine arbh í iriseoireacht na Gaeilge a slí bheatha ar feadh na coda is mó dá saol.

## Saol
Rugadh Seosamh Ó Duibhginn i ndeisceart Ard Mhacha sa bhliain 1914, agus bhí baint aige agus é fós ina ógánach leis an IRA. Ba é sin ba chúis lena chur faoi ghlas i bpríosún Bhóthar Chromghlinne i mBéal Feirste in aois a naoi mbliana déag.

D'oibrigh sé mar sclábhaí i Learpholl i ndeireadh na dtríochaidí. Faoi 1938 bhí sé á oiliúint ag an IRA  chun go mbeadh sé ar dhuine de na hoifigigh oibríochta a stiúródh feachtas buamála agus sabaitéireachta i Sasana an bhliain dár gcionn. Ba é a bhí i gceannas i Learpholl agus ar feadh tamaill i Manchain chomh maith.

Ar ais in Éirinn agus ag obair mar ghlasaire, gabhadh é ag cruinniú i gCearnóg Pharnell 17 Feabhra 1940. As sin go 16 Samhain 1943 bhí sé ina ghéibheannach i bPríosún Mountjoy agus ansin i gCampa Coinneála an Churraigh  i rith an Dara Cogadh Domhanda. Nuair a fuair a athair bás ní ligfí amach chun na sochraide é.

D'fhoghlaim sé Gaeilge ó Mháirtín Ó Cadhain, sárúdar agus gníomhaí, le linn dóibh beirt a bheith i gCampa an Churraigh, agus níos déanaí i gColáiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath, áit a raibh Ó Cadhain ar dhuine de na léachtóirí. Bhí Ó Duibhginn ina bhall d’Ailtirí na hAiséirighe, dream radacach Gaeilge.
[mion|''[Ag Sgaoileadh Sceoil* (1962)]]
Bhí luí aige leis an scríbhneoireacht, ach b’fhada go ndeachaigh sé i gceann na ceirde sin. Sa bhliain 1954 chuidigh sé leis an g[[An Clóchomhar|Clóchomhar]] Tta, foilsitheoir Gaeilge, a bhunú. Ina chathaoirleach ar Choiste na Leabhar dó bhí lámh aige i leabhair le [[Máirtín Ó Direáin]], [[Seán Ó Tuama]] agus [[Dónall MacAmhlaigh]] a fhoilsiú. 

Bhí Ó Duibhginn ina bhall de [[Conradh na Gaeilge|Chonradh na Gaeilge]], de [[Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge|Chomhdháil Náisiúnta na Gaeilge]] agus de [[Bord na Leabhar Gaeilge]]. Bhí sé ina eagarthóir páirtaimseartha ar '[[Feasta]]', iris oifigiúil Chonradh na Gaeilge, anuas go dtí an bhliain 1963. Ina dhiaidh sin bhí post lánaimseartha aige mar eagarthóir Gaeilge do [[Scéala Éireann]] agus é ag scríobh 'An Mhuintir Seo Againne' agus ' I Mo Thuairimse ', colúin sheachtainiúla.

Chuaigh sé ar scor sa bhliain 1979, agus fuair sé bás sa bhliain 1994.

=== Saothar ===
Chuaigh sé i mbun pinn é féin sa bhliain 1960 nuair a chuir sé 'Dónall Óg', amhrán a mhair ina lán leaganacha, in eagar. Tháinig roinnt saothar eile óna lámh: *An Muircheartaigh* (1970), *Séamus Mac Giolla Choille* (1972) agus dhá dhírbheathaisnéis - *Ag Scaoileadh Sceoil* (1962) agus *Tuairisc* (1982).

== Féach freisin ==

* An [[An Clóchomhar|Clóchomhar]] 

== Tagairtí ==


== Naisc sheachtracha ==

[http://www.ucd.ie/archives/html/collections/oduibhginn-seosamh.html Cartlann an Duibhginnigh][http://www.searcs-web.com/oduibh.html Sliocht as *Ag Scaoileadh Sceoil''] 

Catagóir:Scríbhneoirí Éireannacha
Catagóir:Daoine as Contae Aontroma
Catagóir:Daoine a rugadh i 1914
Catagóir:Básanna i 1994
Catagóir:Alumni Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath
Catagóir:Eagarthóirí Éireannacha
Catagóir:Gníomhaithe Gaeilge