An Iodáilis

Is í an **Iodáilis** (Iodáilis: ***italiano***) teanga náisiúnta na hIodáile, agus aithnítear í go hoifigiúil sna tíortha eile ina labhraítear an Iodáilis go dúchasach: Cathair na Vatacáine, San Mairíne, agus an Eilvéis.

Ar feadh na gcéadta, tháinig neart daoine Iodálacha i dtíortha eile (i Stáit Aontaithe Mheiriceá agus i Meiriceá Laidineach, go sunntasach), agus d'fhág na hinimirceoirí Iodálacha a lorg ar chultúr na dtíortha sin, i SAM agus an Airgintín, ach go háirithe. 

Tá an Iodáilis chaighdeánaithe bhunaithe ar chanúint na Toscáine, don chuid is mó, cé gur saothar teangeolaithe atá innte, a forbraíodh i ndiaidh bhunú an stáit Iodálaigh le sprioc teanga chruinn ghalánta a chruthú.

## An Iodáilis taobh amuigh den Iodáil
Seachas an Iodáil, tá an Iodáilis scaipthe i dtíortha éagsúla ar fud an domhain. 

### an Airgintín
Cé go bhfuil an Spáinnis an teanga oifigiúil, tá an Iodáilis ó dhúchas ag timpeall 1,500,000 duine san Airgintín.
150px|left
### An Astráil
Sa bhliain 2001, bhí Iodáilis ó dhúchas ag 316,890 duine san Astráil. Is í an tríú teanga dhúchais is coitianta san Astráil tar éis an Bhéarla agus na Sínise. 

### Ceanada
I 2011 bhí Iodáilis ó dhúchas ag 407,485 duine (1.2% de dhaonra na tíre) i gCeanada. Bhí an líon ag dul i laghad, nó bhí an teanga ó dhúchas ag 455,040 duine (1.5%) duine sa bhliain 2006. 

### An Chróit
Tá stair fhada ag an Iodáilis sa Chróit, go háirithe in Istria. Tá sí ó dhúchas ag 0.43% de dhaonra na Cróite. Sa lá atá inniu ann tá stádas mar theanga oifigiúil mionlaigh aici in Istria, agus í ó dhúchas ag 6.83%.
Suisse italiene.png|250px|Léarscáil ag taispeáint na n-áiteanna ina labhraítear Iodáilis

Italians in Istria 2001.png|190px|Céatadán na gcainteoirí dúchasacha Iodáilise in Istria sa bhliain 2001
SloveniaItalian.png|250px|Na bardais ina bhfuil stádas oifigiúil ag an Iodáilis

### An Eilvéis

Ceann de na teangacha oifigiúla í an Iodáilis san Eilvéis. Sa bhliain 2011 ba í an Iodáilis an phríomhtheanga ag 545,274 duine san Eilvéis, is é sin 8.2 % de dhaonra na tíre. Is í an tríú teanga is mó a labhraítear san Eilvéis. Is iad na cantúin is mó Iodáilis ná Ticino agus Graubünden (Grissons, Grigione, Grischun) - deisceart an chantúin.

### Poblacht na hÉireann

De réir an daonáirimh ón mbliain 2011 bhí Iodáilis ar an dara teanga déag is mó a labhraítí i bPoblacht na hÉireann san am, amach ó na teangacha oifigiúla. Bhí an Iodáilis ó dhúchas ag 10,344 duine sa Phoblacht. Rugadh 3,624 duine acu, nó 35 %, sa Phoblacht féin, agus tháinig an chuid eile acu, 6,720 duine nó 65 %, as tíortha eile.

### an Nua-Shéalainn

Sa bhliain 2013 bhí an Iodáilis ó dhúchas ag 8,214 duine sa Nua-Shéalainn. 

### San Mairíne

Is í an Iodáilis an t-aon teanga oifigiúil i San Mairíne, agus is í atá ó dhúchas ag an gcuid is mó de mhuintir na tíre.

### an tSlóivéin

Meastar go bhfuil Iodáilis ag tuairim is 15 % de dhaonra na Slóivéine mar theanga neamhdhúchais. Ceann de na céatadáin is airde san Aontas Eorpach atá ann. Sa bhliain 2002 bhí an teanga ó dhúchas ag 3,672 duine sa tSlóivéin. Bhí cónaí ar 2,853 duine, nó 75.8 %, acu i gceann de na trí bardais ina bhfuil stádas oifigiúil ag an Iodáilis in éineacht leis an tSlóivéinis. Is iad Piran, Koper agus Izola na trí bardais sin. Meastar go mbaineann 5 % de dhaonra na Slóivéine úsáid as an Iodáilis go laethúil.

### Stáit Aontaithe Mheiriceá

Sa bhliain 2010 bhí an Iodáilis ó dhúchas ag 764,236 duine de mhuintir na Stát Aontaithe. Bhí cónaí ar 28 % acu, nó 213,785 duine, i Nua-Eabhrac.

## Aistriúcháin
* 
* 
* 

## Tagairtí

Catagóir:An Iodáil
Catagóir:An Iodáilis
Catagóir:An Eilvéis
Catagóir:Teangacha na hIodáile
Catagóir:Teangacha Rómánsacha