4 Eanáir

Is é an **4 Eanáir** an ceathrú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 361 lá fágtha sa bhliain nó 362 i mbliain bhisigh.

## Féilte
* Maenmar/Burma - Lá na Saoirse

## Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1581 — James Ussher, Scoláire (b. 1656)
* 1643 — Isaac Newton, fisiceoir agus matamaiticeoir Sasanach (b.1727)
* 1785 — Jacob Grimm, focleolaí, teangeolaí, dlí-eolaí, agus miotaseolaí Gearmánach (b.1863)
* 1888 — Walther Kossel, fisiceoir Gearmánach (b. 1956)
* 1906 — William FitzGerald, dlíodóir agus breitheamh Éireannach (b. 1974)
* 1914 — Eva Philbin, ceimiceoir Éireannach (b. 2005)
* 1923 — Lotika Sarkar, dlíodóir agus scoláire feimineach ceannródaíoch de chuid na hIndia (b. 2013)
* 1935 — Floyd Patterson, dornálaí Meiriceánach (b. 2006)
* 1937 — Mícheál Ó Conaill, imreoir peil Ghaelach
* 1940 — Brian David Josephson, fisiceoir Breatnach
* 1940 — Gao Xingjian, scríbhneoir agus drámadóir Síneach
* 1945 — Richard Schrock, ceimiceoir Meiriceánach
* 1960 — April Winchell, ban-aisteoir Meiriceánach
* 1960 — Michael Stipe, ceoltóir Meiriceánach (R.E.M.)
* 1972 — John Ruiz, iardhornálaí Meiriceánach
* 1977 — Dónal Ó Seancháin, iománaí Éireannach
* 1980 — Greg Cipes, aisteoir Meiriceánach
* 1985 — Finian Hanley, imreoir peil Ghaelach 
* 1986 — Danika McGuigan, ban-aisteoir (b. 2019)
* 1986 — Hsieh Su-wei, imreoir leadóige Téavánach
* 1986 — Olga Scheps, pianódóir Gearmánach-Rúiseach
* 1987 — Killian Young, imreoir peil Ghaelach
* 1990 — Lizzie Colvin, imreoir haca
* 1992 — Criostóir Seoige, iománaí Éireannach
* 1992 — Daryl Sabara, aisteoir Meiriceánach
* 1995 — Soulé, amhránaí is scríbhneoir Éireannach
* 2006 — Melody, amhránaí Brasaíleach

## Daoine a fuair bás ar an lá seo
* 1782 — Jacques Ange Gabriel, ailtire Francach (r 1698)
* 1786 — Moses Mendelssohn, fealsamh agus diagaire Gearmánach-Giúdach (r. 1729)
* 1920 — Benito Pérez Galdós, úrscéalaí Spáinneach (r. 1843)
* 1941 — Henri Bergson, fealsamh Francach (r. 1859)
* 1945 — Michael Coleman, ceoltóir Éireannach (r. 1891)
* 1956 — Robert Williams Parry, file Breatnach (r. 1884)
* 1960 — Albert Camus, fealsamh agus scríbhneoir Francach (r. 1913)
* 1961 — Erwin Schrödinger, fisiceoir (r. 1887)
* 1965 — T. S. Eliot, scríbhneoir (r. 1888)
* 1966 — Henry McDevitt, polaiteoir Éireannach (r. 1904)
* 1974 — Phelim Calleary, polaiteoir Éireannach (r. 1895)
* 1982 — Gorilla Jones, dornálaí Meiriceánach (r. 1906)
* 1986 — Phil Lynott, amhránaí Éireannach de chuid Thin Lizzy (r. 1949)
* 1998 — Mae Questel, ban-aisteoir (r. 1908)
* 2005 — Ali al-Haidri, gobharnóir ar Bhagdad (feallmharú)
* 2011 — Gerry Rafferty, amhránaí Albanach (r. 1947)
* 2021 — Martinus Veltman, fisiceoir teoiriciúil Ísiltíreach (r. 1931)
* 2024 — Glynis Johns, aisteoir Briotanach (r. 1923)

## Imeachtaí Eile
* 1762 - D'fhógair An Bhreatain Mhór cogadh ar an Spáinn, mar sin, chuaigh an Spáinn i gCogadh na Seacht mBliana
* 1926 - Bunaíodh an chéad chlub eitleoireachta in Éirinn in Óstán Hibernian, Baile Átha Cliath
* 1937 - D'fhág Príomh-Raibí na hÉireann, an Dochtúir Isaac Herzog, Éire le haghaidh a thabhairt ar Iarúsailéim, áit a raibh post nua ag fanacht leis
* 1948 - Bhain Burma neamhspleáchas amach ón Ríocht Aontaithe
* 1958 - Thit Sputnik 1, an chéad satailít shaorga, go dtí an domhan ó fhithis
* 1969 - D'ionsaigh na Protastúnaigh lucht na máirseála ag Droichead Bhun Tolaid
* 1974 - vótáil Aontachtóirí na hÉireann, an Chomhairle Aontachtaithe Uladh, in éadan an chomhaontaithe Sunningdale ag cruinniú i mBéal Feirste
* 1976 - Maruithe Reavey agus O'Dowd: mharaigh Óglaigh Uladh seisear i gCorr Leacht agus Baile Uí Dhúgáin
* 1999 - Seoladh an euro mar 'aonad cuntais' na hEorpa, in úsáid ar pháipéar in go leor oibríochtaí airgeadais. Ach nach raibh sé fós ar fáil in airgead tirim (nótaí bainc)
* 2006 - Rinneadh Ehud Olmert ina Príomh-Aire Iosrael mar fuair Airiél Searón stróc

0104
Eanáir, 04