Cogaíocht hibrideach

mion|Físeán: Cogaíocht hibrideach agus an Rúis (i mBéarla)
Is ionann **cogaíocht hibrideach** agus an ceangal scaoilte idir coimhlint idir-stáit, an sceimhlitheoireacht agus gníomhaíocht choiriúil, go háirithe sa chibear-réimse, inar féidir le gníomhairí stáit agus neamhstáit úsáid a bhaint as gnáth-mhodhanna agus modhanna ardleibhéil neamhshiméadracha i gcomhthráth i measc na réimsí seo a leanas: talamh, farraige, aer, cibear-réimse agus spás.  

Leanann réimse rannpháirtithe trasnáisiúnta, stáit, grúpa agus aonair a bheith bainteach i gcoimhlint a oibríonn ar leibhéal domhanda, réigiúnach agus áitiúil i dteannta a chéile agus ar bhonn aonair. Maidir le roinnt coimhlintí, bíonn foréigean, sceimhlitheoireacht, ceannairc agus coiriúlacht idir-phobail ann.

[mion|[Dúnghaois Gerasimov na Rúise]]

## 2020idí
Sna 2020idí tharla cibear-ionsaithe, ionsaithe ar an gcóras suite domhanda (GPS), ionsaithe ar bhonneagar, ionsaithe coirloiscthe agus eachtraí le córais taistil i dtíortha éagsúla fud fad na hEorpa.  Mar shampla, sa bhliain 2024, rinneadh cibirionsaithe ar Pharlaimint na hEorpa, ar ranna rialtais na Fraince, ar ghníomhaireachtaí rialtais sa Liotuáin, sa tSualainn, agus sa tSeicia, ar pháirtí polaitíochta atá mar chuid de rialtas na Gearmáine agus ar chóras uisce na Polainne. Bhí eachtraí leis na córais traenach sa Fhrainc, sa Ghearmáin, sa Pholainn agus sa tSualainn ina ndearnadh iarrachtaí traenacha a chur de na ráillí. Rinneadh ionsaithe coirloiscthe ar bhusanna sa Liotuáin, sa tSeicia agus sa Pholainn chomh maith, ionsaithe a mhaígh príomh-aire na Seicia go raibh na Rúisigh freagrach astu. 

Bhí ionsaithe ‘leath faoi cheilt’ á ndéanamh ag an Rúis ar thíortha NATO le linn an ama seo. Dar le hurlabhraí de chuid seirbhísí slándála na Gearmáine bhí aonaid d’arm na Rúise taobh thiar den chuid is mó de na hionsaithe seo (Dúnghaois Gerasimov). Bhí na hionsaithe á phlé fiú ar theilifís stáit na Rúise.

Is ionsaithe *leath* faoi cheilt iad sa mhéid is nach ionsaithe míleata oscailte iad, nach n-admhaíonn an Rúis go hoifigiúil go bhfuil siad ar bun, go bhfuil rialtais an iarthair ag roghnú gan scéal mór a dhéanamh astu, ach ag an am céanna go dtuigeann Tadhg Taidhgín.

Ach na hionsaithe leathcheilte seo tá siad deartha freisin ar shlí nach spreagann siad cur i bhfeidhm Alt 5 de Chonradh NATO – an t-alt a deir gur ionann ionsaí míleata ar bhallstát amháin agus ionsaí orthu ar fad agus go dtiocfadh tíortha eile NATO i gcabhair ar an tír ar ionsaíodh, le fórsa míleata más gá.[mion|cáblaí sonraí sa [An Coireán|Choireán, Contae Chiarraí]]

## In Éirinn
Dúirt an Tánaiste Mícheál Ó Máirtín in 2024 go gcaithfimid glacadh leis go bhfuil cogaíocht hibrideach ag tarlú ar fud fad na hEorpa, agus go bhféadfadh na cáblaí sonraí ar ghrinneall na farraige amach ó chósta na hÉireann a bheith mar thargaidí luachmhara.

Toisc go bhfuil Éire ina ballstát den Aontas Eorpach agus mar chuid de chóras polaitíochta an Iarthair, d’fhéadfaí glacadh leis go mbeidh Éire ina targaid i gcónaí, cé go mbeidh an baol sin níos lú ná tíortha eile.

Tharla cibirionsaí coiriúil ar Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (HSE) in 2021. D’fhógair an Rialtas ag an am go raibh siad chun níos mó infheistíochta a chur ar fáil don Lárionad Náisiúnta Cibearshlándála. Mar chuid d’iarrachtaí eile ghlac an Lárionad agus Óglaigh na hÉireann páirt i gcleachtaí a d’eagraigh lárionad cibearchosanta NATO sa bhliain 2024. Anuas air seo, tá Éire mar chuid de chomhaontú le NATO chun níos mó tacaíochta a fháil chun cáblaí sonraí a chosaint agus chun cibearchosaintí a neartú.

## Féach freisin

* Ionsaí haiceála ar ríomhchoráis FSS agus na Roinne Sláinte (2021)
* Dúnghaois Gerasimov
* Comhbheartas Slándála agus Cosanta an Aontais Eorpaigh

## Tagairtí

Catagóir:Cogaíocht hibrideach
Catagóir:Cogaíocht
Catagóir:Cogadh
Catagóir:Slándáil náisiúnta
Catagóir:Sceimhlitheoireacht
Catagóir:Neodracht na hÉireann